# Iris Oifigiúil C 47/7 Fe

| | ISSN 1977-107X |
| --- | --- |
| Iris Oifigiúil
  an Aontais Eorpaigh | C 47 |
| | |
| An t-eagrán Gaeilge | Faisnéis agus Fógraí | 667 Feabhra 2023 |

ISSN 1977-107X

Iris Oifigiúil

an Aontais Eorpaigh

C 47

An t-eagrán Gaeilge

Faisnéis agus Fógraí

667 Feabhra 2023

---

| Clár | Leathanach |
| --- | --- |
| | |
| | PARLAIMINT NA hEORPA
  SEISIÚN 2022-2023Suíonna ón 4 go dtí an 7 Iúil 2022TÉACSANNA ATÁ GLACTHA | 1 |

Clár

Leathanach

PARLAIMINT NA hEORPA
  SEISIÚN 2022-2023Suíonna ón 4 go dtí an 7 Iúil 2022TÉACSANNA ATÁ GLACTHA

PARLAIMINT NA hEORPA

1

---

| | I   Rúin, moltaí agus tuairimí |
| --- | --- |
| | RÚIN |
| | Parlaimint na hEorpa |
| | Dé Máirt 5. Iúil 2022 |
| 2023/C 47/01 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir le bochtaineacht na mban san Eoraip (2021/2170(INI)) | 2 |
| 2023/C 47/02 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir leis an straitéis Ind-Chiúin-Aigéanach i réimse na trádála agus na hinfheistíochta (2021/2200(INI)) | 15 |
| 2023/C 47/03 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir le comhar trádála agus infheistíochta amach anseo idir AE agus an India (2021/2177(INI)) | 23 |
| 2023/C 47/04 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 i dtreo comhghníomhaíocht Eorpach ar chúram (2021/2253(INI)) | 30 |
| 2023/C 47/05 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir leis an meabhairshláinte i saol digiteach na hoibre (2021/2098(INI)) | 63 |
| 2023/C 47/06 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 ar an Aontas Baincéireachta – tuarascáil bhliantúil 2021 (2021/2184(INI)) | 75 |
| | Dé Céadaoin 6. Iúil 2022 |
| 2023/C 47/07 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 ar thuarascáil 2021 ón gCoimisiún maidir leis an mBoisnia agus an Heirseagaivéin (2021/2245(INI)) | 87 |
| 2023/C 47/08 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 ar Thuarascáil 2021 ón gCoimisiún maidir leis an tSeirbia (2021/2249(INI)) | 102 |
| 2023/C 47/09 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 maidir le Tuarascáil 2021 ón gCoimisiún ar an gCosaiv (2021/2246(INI)) | 118 |
| 2023/C 47/10 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 maidir leis an Aontas Eorpach agus cosaint an iltaobhachais (2020/2114(INI)) | 130 |
| 2023/C 47/11 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 maidir le haghaidh a thabhairt ar shlándáil bia i dtíortha atá i mbéal forbartha (2021/2208(INI)) | 149 |
| 2023/C 47/12 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 maidir le plean gníomhaíochta AE don gheilleagar sóisialta (2021/2179(INI)) | 171 |
| 2023/C 47/13 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 ar an leithcheal trasnach san Aontas Eorpach: staid shocheacnamaíoch na mban de bhunadh na hAfraice, an Mheán-Oirthir, Mheiriceá Laidinigh agus na hÁise (2021/2243(INI)) | 184 |
| 2023/C 47/14 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 maidir le crosa náisiúnta chun an bonn a bhaint ón gcomhaontú cánach domhanda (2022/2734(RSP)) | 198 |
| | Déardaoin 7. Iúil 2022 |
| 2023/C 47/15 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le gabhadh an Chairdinéil Zen agus iontaobhaithe Chiste Fóirithinte Daonnúil 612 i Hong Cong (2022/2751(RSP)) | 199 |
| 2023/C 47/16 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le staid na gcosantóirí dúchasacha agus comhshaoil sa Bhrasaíl, lena n-áirítear marú Dom Philips agus Bruno Pereira (2022/2752(RSP)) | 200 |
| 2023/C 47/17 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir leis an staid i gCúige Uathrialach Gorno-Badakhshan na Táidsíceastáine (2022/2753(RSP)) | 201 |
| 2023/C 47/18 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le gníomhaíochtaí airgeadais an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta – tuarascáil bhliantúil 2021 (2021/2203(INI)) | 202 |
| 2023/C 47/19 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le rialú ghníomhaíochtaí airgeadais an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta – tuarascáil bhliantúil 2020 (2021/2235(INI)) | 214 |
| 2023/C 47/20 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le cosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh – an comhrac i gcoinne na calaoise – tuarascáil bhliantúil 2020 (2021/2234(INI)) | 225 |
| 2023/C 47/21 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le Rialáil níos fearr: oibriú as lámha a chéile chun dlíthe níos fearr a dhéanamh (2021/2166(INI)) | 239 |
| 2023/C 47/22 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le cinneadh Chúirt Uachtarach na Stát Aontaithe cearta ginmhillte a chur ar ceal sna Stáit Aontaithe agus an gá atá le cearta ginmhillte agus sláinte na mBan a chosaint, lena n-áirítear in AE (2022/2742(RSP)) | 257 |
| | MOLTAÍ |
| | Parlaimint na hEorpa |
| | Dé Máirt 5. Iúil 2022 |
| 2023/C 47/23 | Moladh ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 chuig an gComhairle ar mholadh ó Pharlaimint na hEorpa chuig an gCoimisiún agus chuig an gComhairle maidir leis an gcaibidlíocht i gcomhair comhaontú comhair idir an tAontas Eorpach agus Eagraíocht Idirnáisiúnta na bPóilíní Coireachta (ICPO-INTERPOL) (2022/2025(INI)) | 258 |

I   Rúin, moltaí agus tuairimí

RÚIN

Parlaimint na hEorpa

Dé Máirt 5. Iúil 2022

2023/C 47/01

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir le bochtaineacht na mban san Eoraip (2021/2170(INI))

2

2023/C 47/02

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir leis an straitéis Ind-Chiúin-Aigéanach i réimse na trádála agus na hinfheistíochta (2021/2200(INI))

15

2023/C 47/03

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir le comhar trádála agus infheistíochta amach anseo idir AE agus an India (2021/2177(INI))

23

2023/C 47/04

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 i dtreo comhghníomhaíocht Eorpach ar chúram (2021/2253(INI))

30

2023/C 47/05

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir leis an meabhairshláinte i saol digiteach na hoibre (2021/2098(INI))

63

2023/C 47/06

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 ar an Aontas Baincéireachta – tuarascáil bhliantúil 2021 (2021/2184(INI))

75

Dé Céadaoin 6. Iúil 2022

2023/C 47/07

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 ar thuarascáil 2021 ón gCoimisiún maidir leis an mBoisnia agus an Heirseagaivéin (2021/2245(INI))

87

2023/C 47/08

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 ar Thuarascáil 2021 ón gCoimisiún maidir leis an tSeirbia (2021/2249(INI))

102

2023/C 47/09

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 maidir le Tuarascáil 2021 ón gCoimisiún ar an gCosaiv (2021/2246(INI))

118

2023/C 47/10

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 maidir leis an Aontas Eorpach agus cosaint an iltaobhachais (2020/2114(INI))

130

2023/C 47/11

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 maidir le haghaidh a thabhairt ar shlándáil bia i dtíortha atá i mbéal forbartha (2021/2208(INI))

149

2023/C 47/12

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 maidir le plean gníomhaíochta AE don gheilleagar sóisialta (2021/2179(INI))

171

2023/C 47/13

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 ar an leithcheal trasnach san Aontas Eorpach: staid shocheacnamaíoch na mban de bhunadh na hAfraice, an Mheán-Oirthir, Mheiriceá Laidinigh agus na hÁise (2021/2243(INI))

184

2023/C 47/14

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 maidir le crosa náisiúnta chun an bonn a bhaint ón gcomhaontú cánach domhanda (2022/2734(RSP))

198

Déardaoin 7. Iúil 2022

2023/C 47/15

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le gabhadh an Chairdinéil Zen agus iontaobhaithe Chiste Fóirithinte Daonnúil 612 i Hong Cong (2022/2751(RSP))

199

2023/C 47/16

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le staid na gcosantóirí dúchasacha agus comhshaoil sa Bhrasaíl, lena n-áirítear marú Dom Philips agus Bruno Pereira (2022/2752(RSP))

200

2023/C 47/17

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir leis an staid i gCúige Uathrialach Gorno-Badakhshan na Táidsíceastáine (2022/2753(RSP))

201

2023/C 47/18

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le gníomhaíochtaí airgeadais an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta – tuarascáil bhliantúil 2021 (2021/2203(INI))

202

2023/C 47/19

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le rialú ghníomhaíochtaí airgeadais an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta – tuarascáil bhliantúil 2020 (2021/2235(INI))

214

2023/C 47/20

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le cosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh – an comhrac i gcoinne na calaoise – tuarascáil bhliantúil 2020 (2021/2234(INI))

225

2023/C 47/21

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le Rialáil níos fearr: oibriú as lámha a chéile chun dlíthe níos fearr a dhéanamh (2021/2166(INI))

239

2023/C 47/22

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le cinneadh Chúirt Uachtarach na Stát Aontaithe cearta ginmhillte a chur ar ceal sna Stáit Aontaithe agus an gá atá le cearta ginmhillte agus sláinte na mBan a chosaint, lena n-áirítear in AE (2022/2742(RSP))

257

MOLTAÍ

Parlaimint na hEorpa

Dé Máirt 5. Iúil 2022

2023/C 47/23

Moladh ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 chuig an gComhairle ar mholadh ó Pharlaimint na hEorpa chuig an gCoimisiún agus chuig an gComhairle maidir leis an gcaibidlíocht i gcomhair comhaontú comhair idir an tAontas Eorpach agus Eagraíocht Idirnáisiúnta na bPóilíní Coireachta (ICPO-INTERPOL) (2022/2025(INI))

258

---

| | II   Faisnéis |
| --- | --- |
| | FAISNÉIS Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH |
| | Parlaimint na hEorpa |
| | Dé Céadaoin 6. Iúil 2022 |
| 2023/C 47/24 | Cinneadh ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 ar leasú ar Rialacha Nós Imeachta Pharlaimint na hEorpa a bhaineann le Riail 216 maidir le cruinnithe coiste (2022/2069(REG)) | 268 |

II   Faisnéis

FAISNÉIS Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH

Parlaimint na hEorpa

Dé Céadaoin 6. Iúil 2022

2023/C 47/24

Cinneadh ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 ar leasú ar Rialacha Nós Imeachta Pharlaimint na hEorpa a bhaineann le Riail 216 maidir le cruinnithe coiste (2022/2069(REG))

268

---

| | III   Gníomhartha ullmhúcháin |
| --- | --- |
| | Parlaimint na hEorpa |
| | Dé Máirt 5. Iúil 2022 |
| 2023/C 47/25 | P9_TA(2022)0269An Gníomh um Sheirbhísí Digiteacha ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir leis an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le Margadh Aonair do Sheirbhísí Digiteacha (an Ionstraim um Sheirbhísí Digiteacha) agus lena leasaítear Treoir 2000/31/CE (COM(2020)0825 – C9-0418/2020 – 2020/0361(COD))P9_TC1-COD(2020)0361Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 5 Iúil 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le Margadh Aonair do Sheirbhísí Digiteacha agus lena leasaítear Treoir 2000/31/CE (an Ionstraim um Sheirbhísí Digiteacha) | 270 |
| 2023/C 47/26 | P9_TA(2022)0270Acht na Margaí Digiteacha ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le margaí inchoimhlinte agus cothroma san earnáil dhigiteach (an Ionstraim um Margaí Digiteacha) (COM(2020)0842 – C9-0419/2020 – 2020/0374(COD))P9_TC1-COD(2020)0374Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 5 Iúil 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le margaí inchoimhlinte agus cothroma san earnáil dhigiteach agus lena leasaítear Treoracha (AE) 2019/1937 agus (AE) 2020/1828 (An Gníomh um Margaí Digiteacha) | 273 |
| 2023/C 47/27 | Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh cinneadh ón gComhairle maidir le glacadh an euro ag an gCróit an 1 Eanáir 2023 (COM(2022)0282 – C9-0195/2022 – 2022/0179(NLE)) | 274 |
| 2023/C 47/28 | Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir leis an dréacht-chinneadh ón gComhairle maidir le tabhairt i gcrích, thar ceann an Aontais Eorpaigh, an Phrótacail maidir le cur chun feidhme an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe idir an tAontas Eorpach agus Rialtas Oileáin Cook (12640/2021 – C9-0006/2022 – 2021/0312(NLE)) | 277 |
| 2023/C 47/29 | P9_TA(2022)0273Bearta sealadacha léirscaoilte trádála don Mholdóiv***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bearta léirscaoilte trádála sealadacha lena bhforlíontar na lamháltais trádála is infheidhme i dtaca le táirgí na Moldóive faoin gComhaontú Comhlachais idir an tAontas agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach agus a gcuid Ballstát, de pháirt, agus an Mholdóiv, den pháirt eile (COM(2022)0288 – C9-0198/2022 – 2022/0188(COD))P9_TC1-COD(2022)0188Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 5 Iúil 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bearta léirscaoilte trádála sealadach lena bhforlíontar na lamháltais trádála is infheidhme i dtaca le táirgí ó Phoblacht na Moldóive faoin gComhaontú Comhlachais idir an tAontas agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach agus a gcuid Ballstát, de pháirt, agus an Mholdóiv, den pháirt eile | 278 |
| | Dé Céadaoin 6. Iúil 2022 |
| 2023/C 47/30 | P9_TA(2022)0282Ionradh na Rúise ar an Úcráin: Bearta géarchéime sna hearnálacha iascaigh agus dobharshaothraithe ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear agus lena gceartaítear Rialachán (AE) Uimh. 508/2014 a mhéid a bhaineann le bearta sonracha chun iarmhairtí ionsaí míleata na Rúise ar an Úcráin le haghaidh gníomhaíochtaí iascaireachta a laghdú agus chun éifeachtaí na míshocrachta sa mhargadh ar an slabhra soláthair táirgí iascaigh agus dobharshaothraithe de dheasca an ionsaithe mhíleata sin a mhaolú (COM(2022)0179 – C9-0149/2022 – 2022/0118(COD))P9_TC1-COD(2022)0118Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 6 Iúil 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 508/2014 a mhéid a bhaineann le bearta sonracha chun iarmhairtí chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine ar ghníomhaíochtaí iascaireachta a laghdú agus chun éifeachtaí na míshocrachta sa mhargadh ar an slabhra soláthair táirgí iascaigh agus dobharshaothraithe mar thoradh ar an gcogadh foghach sin a mhaolú | 279 |
| | Déardaoin 7. Iúil 2022 |
| 2023/C 47/31 | P9_TA(2022)0294Ionradh na Rúise ar an Úcráin: Bearta sealadacha a bhaineann le doiciméid tiománaí arna n-eisiúint ag an Úcráin ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos bearta sonracha sealadacha, i bhfianaise ionradh na Rúise ar an Úcráin, a bhaineann le doiciméid tiománaithe arna n-eisiúint ag an Úcráin i gcomhréir lena reachtaíocht (COM(2022)0313 – C9-0201/2022 – 2022/0204(COD))P9_TC1-COD(2022)0204Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 7 Iúil 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos bearta sonracha sealadacha, i bhfianaise ionradh na Rúise ar an Úcráin, a bhaineann le doiciméid tiománaí arna n-eisiúint ag an Úcráin i gcomhréir lena reachtaíocht | 280 |
| 2023/C 47/32 | Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 ar an dréachtchinneadh ón gComhairle maidir le sárú ar bhearta sriantacha an Aontais a shainaithint mar limistéar coireachta lena gcomhlíontar na critéir a shonraítear in Airteagal 83(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (10287/1/2022 – C9-0219/2022 – 2022/0176(NLE)) | 281 |
| 2023/C 47/33 | P9_TA(2022)0296Cúnamh macra-airgeadais eisceachtúil a thabhairt don Úcráin ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh cinneadh ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena gcuirtear cúnamh macrairgeadais eisceachtúil ar fáil don Úcráin (COM(2022)0450 – C9-0221/2022 – 2022/0213(COD))P9_TC1-COD(2022)0213Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 7 Iúil 2022 chun go nglacfaí Cinneadh (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena soláthraítear cúnamh macrairgeadais eisceachtúil don Úcráin | 282 |
| 2023/C 47/34 | Leasuithe a ghlac Parlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le cothrom iomaíochta a áirithiú le haghaidh aeriompar inbhuanaithe (COM(2021)0561 – C9-0332/2021 – 2021/0205(COD)) | 283 |

III   Gníomhartha ullmhúcháin

Parlaimint na hEorpa

Dé Máirt 5. Iúil 2022

2023/C 47/25

P9_TA(2022)0269An Gníomh um Sheirbhísí Digiteacha ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir leis an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le Margadh Aonair do Sheirbhísí Digiteacha (an Ionstraim um Sheirbhísí Digiteacha) agus lena leasaítear Treoir 2000/31/CE (COM(2020)0825 – C9-0418/2020 – 2020/0361(COD))P9_TC1-COD(2020)0361Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 5 Iúil 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le Margadh Aonair do Sheirbhísí Digiteacha agus lena leasaítear Treoir 2000/31/CE (an Ionstraim um Sheirbhísí Digiteacha)

270

2023/C 47/26

P9_TA(2022)0270Acht na Margaí Digiteacha ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le margaí inchoimhlinte agus cothroma san earnáil dhigiteach (an Ionstraim um Margaí Digiteacha) (COM(2020)0842 – C9-0419/2020 – 2020/0374(COD))P9_TC1-COD(2020)0374Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 5 Iúil 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le margaí inchoimhlinte agus cothroma san earnáil dhigiteach agus lena leasaítear Treoracha (AE) 2019/1937 agus (AE) 2020/1828 (An Gníomh um Margaí Digiteacha)

273

2023/C 47/27

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh cinneadh ón gComhairle maidir le glacadh an euro ag an gCróit an 1 Eanáir 2023 (COM(2022)0282 – C9-0195/2022 – 2022/0179(NLE))

274

2023/C 47/28

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir leis an dréacht-chinneadh ón gComhairle maidir le tabhairt i gcrích, thar ceann an Aontais Eorpaigh, an Phrótacail maidir le cur chun feidhme an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe idir an tAontas Eorpach agus Rialtas Oileáin Cook (12640/2021 – C9-0006/2022 – 2021/0312(NLE))

277

2023/C 47/29

P9_TA(2022)0273Bearta sealadacha léirscaoilte trádála don Mholdóiv***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bearta léirscaoilte trádála sealadacha lena bhforlíontar na lamháltais trádála is infheidhme i dtaca le táirgí na Moldóive faoin gComhaontú Comhlachais idir an tAontas agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach agus a gcuid Ballstát, de pháirt, agus an Mholdóiv, den pháirt eile (COM(2022)0288 – C9-0198/2022 – 2022/0188(COD))P9_TC1-COD(2022)0188Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 5 Iúil 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bearta léirscaoilte trádála sealadach lena bhforlíontar na lamháltais trádála is infheidhme i dtaca le táirgí ó Phoblacht na Moldóive faoin gComhaontú Comhlachais idir an tAontas agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach agus a gcuid Ballstát, de pháirt, agus an Mholdóiv, den pháirt eile

278

Dé Céadaoin 6. Iúil 2022

2023/C 47/30

P9_TA(2022)0282Ionradh na Rúise ar an Úcráin: Bearta géarchéime sna hearnálacha iascaigh agus dobharshaothraithe ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear agus lena gceartaítear Rialachán (AE) Uimh. 508/2014 a mhéid a bhaineann le bearta sonracha chun iarmhairtí ionsaí míleata na Rúise ar an Úcráin le haghaidh gníomhaíochtaí iascaireachta a laghdú agus chun éifeachtaí na míshocrachta sa mhargadh ar an slabhra soláthair táirgí iascaigh agus dobharshaothraithe de dheasca an ionsaithe mhíleata sin a mhaolú (COM(2022)0179 – C9-0149/2022 – 2022/0118(COD))P9_TC1-COD(2022)0118Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 6 Iúil 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 508/2014 a mhéid a bhaineann le bearta sonracha chun iarmhairtí chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine ar ghníomhaíochtaí iascaireachta a laghdú agus chun éifeachtaí na míshocrachta sa mhargadh ar an slabhra soláthair táirgí iascaigh agus dobharshaothraithe mar thoradh ar an gcogadh foghach sin a mhaolú

279

Déardaoin 7. Iúil 2022

2023/C 47/31

P9_TA(2022)0294Ionradh na Rúise ar an Úcráin: Bearta sealadacha a bhaineann le doiciméid tiománaí arna n-eisiúint ag an Úcráin ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos bearta sonracha sealadacha, i bhfianaise ionradh na Rúise ar an Úcráin, a bhaineann le doiciméid tiománaithe arna n-eisiúint ag an Úcráin i gcomhréir lena reachtaíocht (COM(2022)0313 – C9-0201/2022 – 2022/0204(COD))P9_TC1-COD(2022)0204Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 7 Iúil 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos bearta sonracha sealadacha, i bhfianaise ionradh na Rúise ar an Úcráin, a bhaineann le doiciméid tiománaí arna n-eisiúint ag an Úcráin i gcomhréir lena reachtaíocht

280

2023/C 47/32

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 ar an dréachtchinneadh ón gComhairle maidir le sárú ar bhearta sriantacha an Aontais a shainaithint mar limistéar coireachta lena gcomhlíontar na critéir a shonraítear in Airteagal 83(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (10287/1/2022 – C9-0219/2022 – 2022/0176(NLE))

281

2023/C 47/33

P9_TA(2022)0296Cúnamh macra-airgeadais eisceachtúil a thabhairt don Úcráin ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh cinneadh ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena gcuirtear cúnamh macrairgeadais eisceachtúil ar fáil don Úcráin (COM(2022)0450 – C9-0221/2022 – 2022/0213(COD))P9_TC1-COD(2022)0213Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 7 Iúil 2022 chun go nglacfaí Cinneadh (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena soláthraítear cúnamh macrairgeadais eisceachtúil don Úcráin

282

2023/C 47/34

Leasuithe a ghlac Parlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le cothrom iomaíochta a áirithiú le haghaidh aeriompar inbhuanaithe (COM(2021)0561 – C9-0332/2021 – 2021/0205(COD))

283

---

| Eochair do na siombailí a úsáidtear






  - | An nós imeachta comhairliúcháin |
| --- | --- |
| *** | Nós imeachta an toilithe |
| ***I | An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh |
| ***II | An gnáthnós imeachta reachtach: an dara léamh |
| ***III | An gnáthnós imeachta reachtach: an tríú léamh |

Eochair do na siombailí a úsáidtear

*

An nós imeachta comhairliúcháin

***

Nós imeachta an toilithe

***I

An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh

***II

An gnáthnós imeachta reachtach: an dara léamh

***III

An gnáthnós imeachta reachtach: an tríú léamh

(Braitheann an cineál nós imeachta ar an mbunús dlí a mholtar sa dréachtghníomh.)

Leasuithe ó Pharlaimint na hEorpa:

Léirítear téacs nua le
  cló trom iodálach
  . Léirítear téacs atá scriosta trí leas a bhaint as an tsiombail ▌ nó cuirtear líne tríd an téacs. Léirítear téacs atá curtha in ionad téacs eile tríd an téacs nua a aibhsiú le
  cló trom iodálach
  agus tríd an téacs atá á ionadú a scriosadh nó trí líne a chur tríd.

cló trom iodálach

cló trom iodálach

| GA | |
| --- | --- |

GA

---

7.2.2023

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/1 |
| --- | --- | --- | --- |

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/1

---

PARLAIMINT NA hEORPA

SEISIÚN 2022-2023

Suíonna ón 4 go dtí an 7 Iúil 2022

TÉACSANNA ATÁ GLACTHA

---

I Rúin, moltaí agus tuairimí

RÚIN

Parlaimint na hEorpa

Dé Máirt 5. Iúil 2022

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/2 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/2

---

P9_TA(2022)0274

Bochtaineacht na mban san Eoraip

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir le bochtaineacht na mban san Eoraip (2021/2170(INI))

(2023/C 47/01)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint d’Airteagail 2 agus 3(3) den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagail 2 agus 3(3) den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE),

| — | ag féachaint d’Airteagail 8, 9, 151, 153 agus 157 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagail 8, 9, 151, 153 agus 157 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE),

| — | ag féachaint do Chairt um Chearta Bunúsachaa an Aontais Eorpaigh (an “Chairt”) agus go háirithe dona forálacha maidir le cearta sóisialta agus le comhionannas idir fir agus mná, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chairt um Chearta Bunúsachaa an Aontais Eorpaigh (an “Chairt”) agus go háirithe dona forálacha maidir le cearta sóisialta agus le comhionannas idir fir agus mná,

| — | ag féachaint do Choinbhinsiún 1979 na Náisiún Aontaithe maidir le gach Cineál Idirdhealaithe in aghaidh na mBan a Dhíothú, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Choinbhinsiún 1979 na Náisiún Aontaithe maidir le gach Cineál Idirdhealaithe in aghaidh na mBan a Dhíothú,

| — | ag féachaint do Chlár Oibre 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe, an prionsabal “gan éinne a fhágáil ar lár”, agus go háirithe do Sprioc 1 de, a fhéachann deireadh a chur le bochtaineacht, do Sprioc 5 de, a fhéachann le comhionannas inscne a bhaint amach agus dálaí maireachtála na mban a fheabhsú, agus do Sprioc 8 de, a fhéachann le fás eacnamaíoch inbhuanaithe a bhaint amach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chlár Oibre 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe, an prionsabal “gan éinne a fhágáil ar lár”, agus go háirithe do Sprioc 1 de, a fhéachann deireadh a chur le bochtaineacht, do Sprioc 5 de, a fhéachann le comhionannas inscne a bhaint amach agus dálaí maireachtála na mban a fheabhsú, agus do Sprioc 8 de, a fhéachann le fás eacnamaíoch inbhuanaithe a bhaint amach,

| — | ag féachaint do straitéis fáis AE 'Eoraip 2020', agus go háirithe a cuspóir líon na ndaoine in AE atá ag maireachtáil faoi bhun thairseach na bochtaineachta náisiúnta a laghdú 25 % faoi 2020, agus ar an gcaoi sin breis is 20 milliún duine a bhaint as an mbochtaineacht, agus an gá córais slándála sóisialta agus córais pinsin na mBallstát a imscaradh go hiomlán chun tacaíocht ioncaim leordhóthanach a áirithiú, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do straitéis fáis AE 'Eoraip 2020', agus go háirithe a cuspóir líon na ndaoine in AE atá ag maireachtáil faoi bhun thairseach na bochtaineachta náisiúnta a laghdú 25 % faoi 2020, agus ar an gcaoi sin breis is 20 milliún duine a bhaint as an mbochtaineacht, agus an gá córais slándála sóisialta agus córais pinsin na mBallstát a imscaradh go hiomlán chun tacaíocht ioncaim leordhóthanach a áirithiú,

| — | ag féachaint do Choinbhinsiún Chomhairle na hEorpa chun foréigean in aghaidh na mban agus foréigean teaghlaigh a chosc agus a chomhrac (Coinbhinsiún Iostanbúl), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Choinbhinsiún Chomhairle na hEorpa chun foréigean in aghaidh na mban agus foréigean teaghlaigh a chosc agus a chomhrac (Coinbhinsiún Iostanbúl),

| — | ag féachaint do Choinbhinsiún na hEagraíochta Oibreachais Idirnáisiúnta Uimh. 190 maidir le deireadh a chur le foréigean agus ciapadh i saol na hoibre, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Choinbhinsiún na hEagraíochta Oibreachais Idirnáisiúnta Uimh. 190 maidir le deireadh a chur le foréigean agus ciapadh i saol na hoibre,

| — | ag féachaint do Phlean Gníomhaíochta Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Phlean Gníomhaíochta Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta,

| — | ag féachaint do Mholadh (AE) 2021/1004 ón gComhairle an 14 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ráthaíocht Eorpach do Leanaí (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Mholadh (AE) 2021/1004 ón gComhairle an 14 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ráthaíocht Eorpach do Leanaí (1),

| — | ag féachaint do Threoir 2006/54/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Iúil 2006 maidir le cur chun feidhme phrionsabal an chomhionannais deiseanna agus na córa comhionainne idir fir agus mná i gcúrsaí fostaíochta agus slí bheatha (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 2006/54/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Iúil 2006 maidir le cur chun feidhme phrionsabal an chomhionannais deiseanna agus na córa comhionainne idir fir agus mná i gcúrsaí fostaíochta agus slí bheatha (2),

| — | ag féachaint do Threoir (AE) 2019/1158 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2019 maidir le cothromaíocht oibre is saoil do thuismitheoirí agus cúramóirí (3) (an Treoir maidir le Cothromaíocht Oibre is Saoil), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir (AE) 2019/1158 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2019 maidir le cothromaíocht oibre is saoil do thuismitheoirí agus cúramóirí (3) (an Treoir maidir le Cothromaíocht Oibre is Saoil),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 5 Márta 2020 dar teideal “Aontas Comhionannais: Straitéis Comhionannais Inscne 2020-2025” (COM(2020)0152), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 5 Márta 2020 dar teideal “Aontas Comhionannais: Straitéis Comhionannais Inscne 2020-2025” (COM(2020)0152),

| — | ag féachaint dá rún an 13 Deireadh Fómhair 2005 maidir le mná agus an bhochtaineacht san Aontas Eorpach (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá rún an 13 Deireadh Fómhair 2005 maidir le mná agus an bhochtaineacht san Aontas Eorpach (4),

| — | ag féachaint dá rún an 8 Márta 2011 maidir le staid na mban agus an bhochtaineacht san Aontas Eorpach (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá rún an 8 Márta 2011 maidir le staid na mban agus an bhochtaineacht san Aontas Eorpach (5),

| — | ag féachaint dá rún an 13 Meán Fómhair 2011 maidir le fiontraíocht bhan i bhfiontair bheaga agus mheánmhéide (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá rún an 13 Meán Fómhair 2011 maidir le fiontraíocht bhan i bhfiontair bheaga agus mheánmhéide (6),

| — | ag féachaint dá rún an 26 Bealtaine 2016 dar teideal “Bochtaineacht: gné na hinscne” (7), |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá rún an 26 Bealtaine 2016 dar teideal “Bochtaineacht: gné na hinscne” (7),

| — | ag féachaint dá rún an 4 Aibreán 2017 maidir le mná agus a róil i gceantair thuaithe (8), |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá rún an 4 Aibreán 2017 maidir le mná agus a róil i gceantair thuaithe (8),

| — | ag féachaint dá rún an 14 Meitheamh 2017 maidir le Straitéis AE a bheith riachtanach chun deireadh a chur leis an mbearna phinsin idir na hinscní agus í a chosc (9), |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá rún an 14 Meitheamh 2017 maidir le Straitéis AE a bheith riachtanach chun deireadh a chur leis an mbearna phinsin idir na hinscní agus í a chosc (9),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 3 Deireadh Fómhair 2017 maidir le cumhachtú eacnamaíoch na mban sna hearnálacha príobháideacha agus poiblí in AE (10), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 3 Deireadh Fómhair 2017 maidir le cumhachtú eacnamaíoch na mban sna hearnálacha príobháideacha agus poiblí in AE (10),

| — | ag féachaint dá rún an 15 Samhain 2018 maidir le seirbhísí cúraim in AE le haghaidh comhionannas inscne níos fearr a bhaint amach (11), |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá rún an 15 Samhain 2018 maidir le seirbhísí cúraim in AE le haghaidh comhionannas inscne níos fearr a bhaint amach (11),

| — | ag féachaint dá rún an 15 Eanáir 2019 maidir le comhionannas inscne agus beartais chánachais in AE (12), |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá rún an 15 Eanáir 2019 maidir le comhionannas inscne agus beartais chánachais in AE (12),

| — | ag féachaint dá rún an 30 Eanáir 2020 maidir leis an mbearna phá idir na hinscní (13), |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá rún an 30 Eanáir 2020 maidir leis an mbearna phá idir na hinscní (13),

| — | ag féachaint dá rún an 21 Eanáir 2021 maidir le gné na hinscne i ngéarchéim COVID-19 agus sa tréimhse iar-ghéarchéime (14), |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá rún an 21 Eanáir 2021 maidir le gné na hinscne i ngéarchéim COVID-19 agus sa tréimhse iar-ghéarchéime (14),

| — | ag féachaint don rún an 7 Iúil 2021 dar teideal “Mór-roinn aosta atá ag dul in aois – deiseanna agus dúshláin a bhaineann leis an mbeartas maidir leis an aosú tar éis 2020” (15), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don rún an 7 Iúil 2021 dar teideal “Mór-roinn aosta atá ag dul in aois – deiseanna agus dúshláin a bhaineann leis an mbeartas maidir leis an aosú tar éis 2020” (15),

| — | ag féachaint dá rún an 10 Feabhra 2021 maidir le héagothromaíochtaí a laghdú le béim ar leith á leagan ar bhochtaineacht lucht oibre (16), |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá rún an 10 Feabhra 2021 maidir le héagothromaíochtaí a laghdú le béim ar leith á leagan ar bhochtaineacht lucht oibre (16),

| — | ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle an 10 Nollaig 2019 dar teideal “An Comhionannas Inscne i nGeilleagair an Aontais: An Bealach Romhainn”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle an 10 Nollaig 2019 dar teideal “An Comhionannas Inscne i nGeilleagair an Aontais: An Bealach Romhainn”,

| — | ag féachaint don tuarascáil an 5 Márta 2020 ón Institiúid Eorpach um Chomhionannas Inscne (EIGE) dar teideal “Beijing + 25: an cúigiú athbhreithniú ar chur chun feidhme Chlár Oibre Gníomhaíochta Bhéising haghaidh Gníomhaíochta i mBallstáit AE”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil an 5 Márta 2020 ón Institiúid Eorpach um Chomhionannas Inscne (EIGE) dar teideal “Beijing + 25: an cúigiú athbhreithniú ar chur chun feidhme Chlár Oibre Gníomhaíochta Bhéising haghaidh Gníomhaíochta i mBallstáit AE”,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón Eagraíocht Idirnáisiúnta Saothair (EIS) an 27 Bealtaine 2020 dar teideal “COVID-19 agus saol na hoibre, An ceathrú heagrán”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón Eagraíocht Idirnáisiúnta Saothair (EIS) an 27 Bealtaine 2020 dar teideal “COVID-19 agus saol na hoibre, An ceathrú heagrán”,

| — | ag féachaint don mhionteagasc beartais an 15 Iúil 2021 le Eurofound agus an EIGE dar teideal “Cóineasú aníos sa chomhionannas inscne: Cé chomh gar is atá Aontas an chomhionannais”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don mhionteagasc beartais an 15 Iúil 2021 le Eurofound agus an EIGE dar teideal “Cóineasú aníos sa chomhionannas inscne: Cé chomh gar is atá Aontas an chomhionannais”,

| — | ag féachaint do staidéar mhí na Nollag 2017 a rinne Roinn Beartais na Parlaiminte um Chearta na Saoránach agus Gnóthaí Bunreachtúla ar Ard-Stiúrthóireacht um Bheartais Inmheánacha dar teideal “Gné na hinscne maidir le rochtain ar fhuinneamh san AE”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do staidéar mhí na Nollag 2017 a rinne Roinn Beartais na Parlaiminte um Chearta na Saoránach agus Gnóthaí Bunreachtúla ar Ard-Stiúrthóireacht um Bheartais Inmheánacha dar teideal “Gné na hinscne maidir le rochtain ar fhuinneamh san AE”,

| — | ag féachaint d’Innéacsanna Comhionannais Inscne 2019 agus 2020 an EIGE, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Innéacsanna Comhionannais Inscne 2019 agus 2020 an EIGE,

| — | ag féachaint do pháipéar seasaimh mhí an Mheithimh 2021 le Make Mothers Matter dar teideal “Bochtaineacht Máithreacha in AE”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do pháipéar seasaimh mhí an Mheithimh 2021 le Make Mothers Matter dar teideal “Bochtaineacht Máithreacha in AE”,

| — | ag féachaint don mheasúnú ar an Straitéis Bhliantúil maidir le Fás Inbhuanaithe 2021 agus ar an Togra le haghaidh Comhthuarascáil ar Fhostaíocht 2021 de mhí Feabhra 2021 ón Líonra Eorpach um Fhrithbhochtaineacht dar teideal “Ag Obair i dtreo Téarnaimh ón bPaindéim COVID-19 atá Cuimsitheach go Sóisialta agus saor ón mBochtaineacht”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don mheasúnú ar an Straitéis Bhliantúil maidir le Fás Inbhuanaithe 2021 agus ar an Togra le haghaidh Comhthuarascáil ar Fhostaíocht 2021 de mhí Feabhra 2021 ón Líonra Eorpach um Fhrithbhochtaineacht dar teideal “Ag Obair i dtreo Téarnaimh ón bPaindéim COVID-19 atá Cuimsitheach go Sóisialta agus saor ón mBochtaineacht”,

| — | ag féachaint do staidéar an 19 Bealtaine 2021 a rinne Roinn Beartais na Parlaiminte um Chearta na Saoránach agus Gnóthaí Bunreachtúla ar Ard-Stiúrthóireacht um Bheartais Inmheánacha dar teideal “COVID-19 agus a tionchar eacnamaíoch ar mhná agus ar bhochtaineacht na mban: Léargas ó 5 thír Eorpacha”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do staidéar an 19 Bealtaine 2021 a rinne Roinn Beartais na Parlaiminte um Chearta na Saoránach agus Gnóthaí Bunreachtúla ar Ard-Stiúrthóireacht um Bheartais Inmheánacha dar teideal “COVID-19 agus a tionchar eacnamaíoch ar mhná agus ar bhochtaineacht na mban: Léargas ó 5 thír Eorpacha”,

| — | ag féachaint do staidéar an 14 Meithimh 2021 a rinne Roinn Beartais na Parlaiminte um Chearta na Saoránach agus Gnóthaí Bunreachtúla ar Ard-Stiúrthóireacht um Bheartais Inmheánacha dar teideal: “Comhionannas inscne Luach eacnamaíoch an chúraim ó thaobh na gcistí AE is infheidhme”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do staidéar an 14 Meithimh 2021 a rinne Roinn Beartais na Parlaiminte um Chearta na Saoránach agus Gnóthaí Bunreachtúla ar Ard-Stiúrthóireacht um Bheartais Inmheánacha dar teideal: “Comhionannas inscne Luach eacnamaíoch an chúraim ó thaobh na gcistí AE is infheidhme”,

| — | ag féachaint dá rún an 14 Aibreán 2016 maidir leis na spriocanna frithbhochtaineachta a bhaint amach i bhfianaise na gcostas méadaitheach teaghlaigh (17) agus do thuairim an Choiste um Chearta na mBan agus um Chomhionannas Inscne ina leith, |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá rún an 14 Aibreán 2016 maidir leis na spriocanna frithbhochtaineachta a bhaint amach i bhfianaise na gcostas méadaitheach teaghlaigh (17) agus do thuairim an Choiste um Chearta na mBan agus um Chomhionannas Inscne ina leith,

| — | ag féachaint don obair atá ar bun ag Ardán AE chun Easpa Dídine a Chomhrac, a seoladh i mí an Mheithimh 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don obair atá ar bun ag Ardán AE chun Easpa Dídine a Chomhrac, a seoladh i mí an Mheithimh 2021,

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Fhostaíocht agus um Ghnóthaí Sóisialta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Fhostaíocht agus um Ghnóthaí Sóisialta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Chearta na mBan agus um Chomhionannas Inscne (A9-0194/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Chearta na mBan agus um Chomhionannas Inscne (A9-0194/2022),

| A. | de bhrí gur croíluach de chuid an Aontais é comhionannas inscne a chumhdaítear in Airteagal 2 CAE; de bhrí go leagtar síos in Airteagal 8 CFAE prionsabal an phríomhshruthaithe inscne; |
| --- | --- |

A.

de bhrí gur croíluach de chuid an Aontais é comhionannas inscne a chumhdaítear in Airteagal 2 CAE; de bhrí go leagtar síos in Airteagal 8 CFAE prionsabal an phríomhshruthaithe inscne;

| B. | de bhrí go bhfuil díothú na bochtaineachta ar cheann de thosaíochtaí AE, a chumhdaítear in Airteagal 3 CAE agus in Airteagal 34 den Chairt, agus gur príomhsprioc é i bplean gníomhaíochta Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta (EPSR), lena léirítear tiomantas AE an bhochtaineacht a chomhrac ina chuid beartas; |
| --- | --- |

B.

de bhrí go bhfuil díothú na bochtaineachta ar cheann de thosaíochtaí AE, a chumhdaítear in Airteagal 3 CAE agus in Airteagal 34 den Chairt, agus gur príomhsprioc é i bplean gníomhaíochta Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta (EPSR), lena léirítear tiomantas AE an bhochtaineacht a chomhrac ina chuid beartas;

| C. | de bhrí go bhfuil líon na mban in AE atá i mbochtaineacht níos airde fós ná líon na bhfear atá i mbochtaineacht (18); de bhrí, in ainneoin laghdú ar bhochtaineacht i measc na mban agus na bhfear in AE, tá tionchar díréireach níos mó fós ag an mbochtaineacht agus ag an mbaol eisiaimh shóisialta ar mhná ná mar atá ar fhir, go háirithe ar mhná a fhulaingíonn cineálacha trasnacha idirdhealaithe; de bhrí go raibh an riosca bochtaineachta agus eisiaimh shóisialta (AROPE) san AE níos airde do mhná (22,9 %) ná d’fhir (20,9 %) in 2020, cé gur tháinig laghdú air sa dá chás ó 2015 (24,9 % agus 23,1 % faoi seach); de bhrí go bhfuil méadú tagtha ar an mbearna bochtaineachta inscne i 21 Bhallstát ó 2017 i leith (19); de bhrí, de réir na sonraí, go bhfuil éagsúlacht mhór idir rátaí bochtaineachta na mban i measc na mBallstát; de bhrí mar gheall ar an gcomhghaol láidir idir bochtaineacht ban agus bochtaineacht leanaí, tá 1 leanbh as 4 in AE i mbaol bochtaineachta nó eisiaimh shóisialta; |
| --- | --- |

C.

de bhrí go bhfuil líon na mban in AE atá i mbochtaineacht níos airde fós ná líon na bhfear atá i mbochtaineacht (18); de bhrí, in ainneoin laghdú ar bhochtaineacht i measc na mban agus na bhfear in AE, tá tionchar díréireach níos mó fós ag an mbochtaineacht agus ag an mbaol eisiaimh shóisialta ar mhná ná mar atá ar fhir, go háirithe ar mhná a fhulaingíonn cineálacha trasnacha idirdhealaithe; de bhrí go raibh an riosca bochtaineachta agus eisiaimh shóisialta (AROPE) san AE níos airde do mhná (22,9 %) ná d’fhir (20,9 %) in 2020, cé gur tháinig laghdú air sa dá chás ó 2015 (24,9 % agus 23,1 % faoi seach); de bhrí go bhfuil méadú tagtha ar an mbearna bochtaineachta inscne i 21 Bhallstát ó 2017 i leith (19); de bhrí, de réir na sonraí, go bhfuil éagsúlacht mhór idir rátaí bochtaineachta na mban i measc na mBallstát; de bhrí mar gheall ar an gcomhghaol láidir idir bochtaineacht ban agus bochtaineacht leanaí, tá 1 leanbh as 4 in AE i mbaol bochtaineachta nó eisiaimh shóisialta;

| D. | de bhrí de réir meastachán do 2019 i mBallstáit AE-27, bíonn tionchar ar leith ar mhná ó bhaol na bochtaineachta (AROPE), agus an ráta bochtaineachta ag 17,1 % tar éis aistrithe sóisialta; de bhrí gur cuireadh isteach go díréireach ar mhná sa réimse socheacnamaíoch ó thús na paindéime COVID-19, lena n-áirítear, i gcásanna áirithe, cailleadh fostaíochta; de bhrí ráta fostaíochta na mban a bheith tite níos géire fós ná mar a bhí le linn chúlú eacnamaíochta 2008; de bhrí go bhfuil sé seo, i measc rudaí eile, mar gheall ar an méadú ar chúram neamhíoctha, ar obair tí agus oideachais a dhéanann mná go príomha, agus gur tháinig méadú ar bhochtaineacht na mban dá bharr freisin; de bhrí, fiú roimh an bpaindéim COVID-19, ba mhná iad tromlach na ndaoine a bhí i bpoist shealadacha agus pháirtaimseartha, go háirithe san earnáil seirbhíse, agus de bhrí gur threisigh an phaindéim an treocht seo; de bhrí nach dtuigtear éifeachtaí na paindéime COVID-19 go hiomlán go fóill agus de bhrí go leanfar den tionchar socheacnamaíoch a bheith ann sna blianta atá le teacht; de bhrí go bhfuil sé riachtanach mar sin bochtaineacht ban a scrúdú i gcomhthéacs láimhseáil agus iarmhairt na géarchéime COVID-19; de bhrí nár leor na bearta a glacadh chun éirí as an ngéarchéim airgeadais in 2008 chun bochtaineacht na mban a laghdú; de bhrí go mbíonn tionchar díréireach ag laghduithe ar mhaoiniú do sheirbhísí poiblí sóisialta agus ag pá níos ísle ar mhná, mar gheall ar iad a bheith ag brath níos mó ar sheirbhísí poiblí sóisialta agus ar liúntais; |
| --- | --- |

D.

de bhrí de réir meastachán do 2019 i mBallstáit AE-27, bíonn tionchar ar leith ar mhná ó bhaol na bochtaineachta (AROPE), agus an ráta bochtaineachta ag 17,1 % tar éis aistrithe sóisialta; de bhrí gur cuireadh isteach go díréireach ar mhná sa réimse socheacnamaíoch ó thús na paindéime COVID-19, lena n-áirítear, i gcásanna áirithe, cailleadh fostaíochta; de bhrí ráta fostaíochta na mban a bheith tite níos géire fós ná mar a bhí le linn chúlú eacnamaíochta 2008; de bhrí go bhfuil sé seo, i measc rudaí eile, mar gheall ar an méadú ar chúram neamhíoctha, ar obair tí agus oideachais a dhéanann mná go príomha, agus gur tháinig méadú ar bhochtaineacht na mban dá bharr freisin; de bhrí, fiú roimh an bpaindéim COVID-19, ba mhná iad tromlach na ndaoine a bhí i bpoist shealadacha agus pháirtaimseartha, go háirithe san earnáil seirbhíse, agus de bhrí gur threisigh an phaindéim an treocht seo; de bhrí nach dtuigtear éifeachtaí na paindéime COVID-19 go hiomlán go fóill agus de bhrí go leanfar den tionchar socheacnamaíoch a bheith ann sna blianta atá le teacht; de bhrí go bhfuil sé riachtanach mar sin bochtaineacht ban a scrúdú i gcomhthéacs láimhseáil agus iarmhairt na géarchéime COVID-19; de bhrí nár leor na bearta a glacadh chun éirí as an ngéarchéim airgeadais in 2008 chun bochtaineacht na mban a laghdú; de bhrí go mbíonn tionchar díréireach ag laghduithe ar mhaoiniú do sheirbhísí poiblí sóisialta agus ag pá níos ísle ar mhná, mar gheall ar iad a bheith ag brath níos mó ar sheirbhísí poiblí sóisialta agus ar liúntais;

| E. | de bhrí go gciallaíonn príomhshruthú inscne na héagsúlachtaí inscne laistigh den timthriall beartais iomlán a chur san áireamh agus cur chuige forluiteach a chur leis, ag cur san áireamh éagsúlacht i measc na mban agus na bhfear agus beartais, cláir agus tionscadail á gceapadh, á gcur chun feidhme agus á measúnú chun an comhionannas inscne a fheabhsú; de bhrí go dtí seo nár úsáideadh fíorbheartais príomhshruthaithe i mbeartais AE nó nár áiríodh cur chuige trasnach iontu; |
| --- | --- |

E.

de bhrí go gciallaíonn príomhshruthú inscne na héagsúlachtaí inscne laistigh den timthriall beartais iomlán a chur san áireamh agus cur chuige forluiteach a chur leis, ag cur san áireamh éagsúlacht i measc na mban agus na bhfear agus beartais, cláir agus tionscadail á gceapadh, á gcur chun feidhme agus á measúnú chun an comhionannas inscne a fheabhsú; de bhrí go dtí seo nár úsáideadh fíorbheartais príomhshruthaithe i mbeartais AE nó nár áiríodh cur chuige trasnach iontu;

| F. | de bhrí go gceanglaítear le hAirteagal 3(3) den CAE ar an Aontas “an t-eisiamh sóisialta agus an t-idirdhealú” a chomhrac agus “an ceartas sóisialta agus an chosaint shóisialta [agus] an comhionannas idir mná agus fir” a chur chun cinn i gcomhréir le coincheap an gheilleagair sóisialta margaidh; de bhrí go bhfuil sé mar aidhm shonrach ag plean gníomhaíochta an Cholúin Eorpaigh um Chearta Sóisialta líon na ndaoine atá i mbaol bochtaineachta a laghdú faoi 15 mhilliún ar a laghad faoi 2030, lena n-áirítear 5 mhilliún leanbh; de bhrí go bhfuil an clár oibre sóisialta, an clár oibre glas agus an clár oibre um chomhionannas inscne idirnasctha agus go bhfuil na spriocanna á roinnt acu maidir le fás inbhuanaithe agus dáileadh cothrom acmhainní a áirithiú; de bhrí gur cheart go gcuirfí san áireamh leis an bplé ar an athbhreithniú ar shamhail reatha AE um rialachas socheacnamaíoch tiomantas an AE neamhionannais a laghdú agus deireadh a chur le bochtaineacht, go háirithe bochtaineacht na mban; |
| --- | --- |

F.

de bhrí go gceanglaítear le hAirteagal 3(3) den CAE ar an Aontas “an t-eisiamh sóisialta agus an t-idirdhealú” a chomhrac agus “an ceartas sóisialta agus an chosaint shóisialta [agus] an comhionannas idir mná agus fir” a chur chun cinn i gcomhréir le coincheap an gheilleagair sóisialta margaidh; de bhrí go bhfuil sé mar aidhm shonrach ag plean gníomhaíochta an Cholúin Eorpaigh um Chearta Sóisialta líon na ndaoine atá i mbaol bochtaineachta a laghdú faoi 15 mhilliún ar a laghad faoi 2030, lena n-áirítear 5 mhilliún leanbh; de bhrí go bhfuil an clár oibre sóisialta, an clár oibre glas agus an clár oibre um chomhionannas inscne idirnasctha agus go bhfuil na spriocanna á roinnt acu maidir le fás inbhuanaithe agus dáileadh cothrom acmhainní a áirithiú; de bhrí gur cheart go gcuirfí san áireamh leis an bplé ar an athbhreithniú ar shamhail reatha AE um rialachas socheacnamaíoch tiomantas an AE neamhionannais a laghdú agus deireadh a chur le bochtaineacht, go háirithe bochtaineacht na mban;

| G. | de bhrí gur chuir Rapóirtéir Speisialta na NA ar fhíorbhochtaineacht agus cearta an duine, Olivier De Schutter, in iúl gur cheart don Aontas Eorpach straitéis frithbhochtaineachta a fhorbairt ar fud AE lena n-áirithítear cur chuige struchtúrach leathan chun deireadh a chur le bochtaineacht ban; de bhrí go bhfuil gá le conradh sóisialta níos cothroime don Aontas Eorpach iar-phadéimeach, lena n-áirítear beartais eacnamaíocha atá dírithe ar neamhionannais eacnamaíocha a laghdú; |
| --- | --- |

G.

de bhrí gur chuir Rapóirtéir Speisialta na NA ar fhíorbhochtaineacht agus cearta an duine, Olivier De Schutter, in iúl gur cheart don Aontas Eorpach straitéis frithbhochtaineachta a fhorbairt ar fud AE lena n-áirithítear cur chuige struchtúrach leathan chun deireadh a chur le bochtaineacht ban; de bhrí go bhfuil gá le conradh sóisialta níos cothroime don Aontas Eorpach iar-phadéimeach, lena n-áirítear beartais eacnamaíocha atá dírithe ar neamhionannais eacnamaíocha a laghdú;

| H. | de bhrí gur minic a bhíonn bochtaineacht leanaí mar thoradh ar bhochtaineacht na dtuismitheoirí; de bhrí go gcuireann infheistíocht i mbeartais chun tacú le mná feabhas freisin ar dhálaí maireachtála a dteaghlaigh, go háirithe dálaí maireachtála a gcuid leanaí; de bhrí nach mór do AE agus do na Ballstáit cearta leanaí a urramú, a chosaint agus a chomhlíonadh i gcomhréir leis an gCAE; de bhrí go gcuirtear cearta leanaí i mbaol i gcásanna bochtaineachta; de bhrí go n-áirítear deireadh a chur le bochtaineacht leanaí i bPrionsabal 11 de EPSR; |
| --- | --- |

H.

de bhrí gur minic a bhíonn bochtaineacht leanaí mar thoradh ar bhochtaineacht na dtuismitheoirí; de bhrí go gcuireann infheistíocht i mbeartais chun tacú le mná feabhas freisin ar dhálaí maireachtála a dteaghlaigh, go háirithe dálaí maireachtála a gcuid leanaí; de bhrí nach mór do AE agus do na Ballstáit cearta leanaí a urramú, a chosaint agus a chomhlíonadh i gcomhréir leis an gCAE; de bhrí go gcuirtear cearta leanaí i mbaol i gcásanna bochtaineachta; de bhrí go n-áirítear deireadh a chur le bochtaineacht leanaí i bPrionsabal 11 de EPSR;

| I. | de bhrí go bhfuil teaghlaigh aontuismitheora i mbaol níos mó ó thaobh na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta agus go bhfuil dóchúlacht níos airde ann go dtarchuirfear bochtaineacht thar roinnt glúine; cé gur mná iad 85 % de cheannairí teaghlach aontuismitheora; de bhrí go raibh 42.1 % de dhaonra AE a bhí ina gcónaí i dteaghlaigh aonair do dhaoine fásta le leanaí cleithiúnacha i mbaol bochtaineachta nó eisiamh sóisialta in 2020; |
| --- | --- |

I.

de bhrí go bhfuil teaghlaigh aontuismitheora i mbaol níos mó ó thaobh na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta agus go bhfuil dóchúlacht níos airde ann go dtarchuirfear bochtaineacht thar roinnt glúine; cé gur mná iad 85 % de cheannairí teaghlach aontuismitheora; de bhrí go raibh 42.1 % de dhaonra AE a bhí ina gcónaí i dteaghlaigh aonair do dhaoine fásta le leanaí cleithiúnacha i mbaol bochtaineachta nó eisiamh sóisialta in 2020;

| J. | de bhrí go bhfuil bochtaineacht na mban mar thoradh ar shaolré idirdhealaithe; de bhrí go mbíonn tionchar fós ag steiréitíopaí inscne ar roinnt an tsaothair sa bhaile, san oideachas, san ionad oibre agus sa tsochaí agus ar rochtain ar chumhacht agus ar chinnteoireacht; de bhrí go gcuireann cúram neamhíoctha agus obair tí, a dhéanann na mná go príomha, ualach díréireach ar mhná; de bhrí gur mná iad os cionn 70 % de na hoibrithe san earnáil sláinte agus cúraim ar fud an domhain: de bhrí gur beag luach a cuireadh ar na poist seo go córasach toisc go ndearna mná laistigh de theaghlaigh iad agus go ndéanann siad fós iad saor in aisce; de bhrí go bhfuil pá níos ísle ag mná ná ag fir; de bhrí go bhfuil níos mó conarthaí páirtaimseartha ag mná mar gheall ar bhochtaineacht ama; de bhrí go bhfuil mná ag fulaingt ó bhochtaineacht lucht oibre as a dtagann rioscaí níos airde de bhochtaineacht agus eisiamh sóisialta mar gheall ar dhlúthshaothair íseal; |
| --- | --- |

J.

de bhrí go bhfuil bochtaineacht na mban mar thoradh ar shaolré idirdhealaithe; de bhrí go mbíonn tionchar fós ag steiréitíopaí inscne ar roinnt an tsaothair sa bhaile, san oideachas, san ionad oibre agus sa tsochaí agus ar rochtain ar chumhacht agus ar chinnteoireacht; de bhrí go gcuireann cúram neamhíoctha agus obair tí, a dhéanann na mná go príomha, ualach díréireach ar mhná; de bhrí gur mná iad os cionn 70 % de na hoibrithe san earnáil sláinte agus cúraim ar fud an domhain: de bhrí gur beag luach a cuireadh ar na poist seo go córasach toisc go ndearna mná laistigh de theaghlaigh iad agus go ndéanann siad fós iad saor in aisce; de bhrí go bhfuil pá níos ísle ag mná ná ag fir; de bhrí go bhfuil níos mó conarthaí páirtaimseartha ag mná mar gheall ar bhochtaineacht ama; de bhrí go bhfuil mná ag fulaingt ó bhochtaineacht lucht oibre as a dtagann rioscaí níos airde de bhochtaineacht agus eisiamh sóisialta mar gheall ar dhlúthshaothair íseal;

| K. | de bhrí gur cheart aird chuí a thabhairt ar na moltaí i gColún Eorpach na gCeart Sóisialta (EPSR) maidir le comhionannas inscne, le comhdheiseanna agus le tacaíocht ghníomhach don fhostaíocht; |
| --- | --- |

K.

de bhrí gur cheart aird chuí a thabhairt ar na moltaí i gColún Eorpach na gCeart Sóisialta (EPSR) maidir le comhionannas inscne, le comhdheiseanna agus le tacaíocht ghníomhach don fhostaíocht;

| L. | de bhrí go bhfuil bochtaineacht na mban iltoiseach agus ar an gcúis sin ní mór dúinn dul i ngleic le gach cúis agus iarmhairt a bhaineann le gach gné de bhochtaineacht na mban, lena n-áirítear díth ábhartha, ach an easpa rochtana ar acmhainní agus ar sheirbhísí éagsúla freisin, rud a chuireann srian ar a gcumas lántairbhe a bhaint as a saoránacht; de bhrí go mbíonn tionchar díreach ar bhochtaineacht na mban ag an easpa luachála cothrom ar an obair a dhéanann mná go príomha, sosanna gairme de bharr saoire mháithreachais nó freagrachtaí cúraim, comhroinnt mhíchothrom na bhfreagrachtaí cúraim gan phá agus obair tí agus deighilt san oideachas agus ina dhiaidh sin sa mhargadh saothair; de bhrí gurb é bochtaineacht na mban is cúís lena n-eisiamh ó ghnéithe sóisialta agus polaitiúla áirithe den saol; De bhrí, ag an am céanna, go méadaíonn an easpa rochtana leordhóthanaí ar acmhainní agus ar sheirbhísí an baol go dtitfidh mná i mbochtaineacht nó go bhfanfaidh siad i mbochtaineacht, rud a léiríonn an comhspleáchas idir an bochtaineacht agus an t-eisiamh sóisialta agus polaitiúil; |
| --- | --- |

L.

de bhrí go bhfuil bochtaineacht na mban iltoiseach agus ar an gcúis sin ní mór dúinn dul i ngleic le gach cúis agus iarmhairt a bhaineann le gach gné de bhochtaineacht na mban, lena n-áirítear díth ábhartha, ach an easpa rochtana ar acmhainní agus ar sheirbhísí éagsúla freisin, rud a chuireann srian ar a gcumas lántairbhe a bhaint as a saoránacht; de bhrí go mbíonn tionchar díreach ar bhochtaineacht na mban ag an easpa luachála cothrom ar an obair a dhéanann mná go príomha, sosanna gairme de bharr saoire mháithreachais nó freagrachtaí cúraim, comhroinnt mhíchothrom na bhfreagrachtaí cúraim gan phá agus obair tí agus deighilt san oideachas agus ina dhiaidh sin sa mhargadh saothair; de bhrí gurb é bochtaineacht na mban is cúís lena n-eisiamh ó ghnéithe sóisialta agus polaitiúla áirithe den saol; De bhrí, ag an am céanna, go méadaíonn an easpa rochtana leordhóthanaí ar acmhainní agus ar sheirbhísí an baol go dtitfidh mná i mbochtaineacht nó go bhfanfaidh siad i mbochtaineacht, rud a léiríonn an comhspleáchas idir an bochtaineacht agus an t-eisiamh sóisialta agus polaitiúil;

| M. | de bhrí go bhfuil difríocht idir tionchar na bochtaineachta ar mhná agus tionchar na bochtaineachta ar fhir agus mar sin ní mór táscairí chun tuiscint níos fearr a fháil ar bhaineannú na bochtaineachta amhail aois, ionchas saoil, éagothroime ioncaim, an bhearna pá inscne, cineál teaghlaigh agus aistrithe sóisialta; de bhrí gur féidir le sineirgí idir gníomhaíochtaí éagsúla arna ndéanamh agus bearta polaitiúla lena tacaítear comhionannas inscne san fhostaíocht, san oideachas, i mbeartais cánachais agus i dtithíocht cuidiú le dul i ngleic níos éifeachtaí le cúiseanna atá fréamhaithe go domhain le bochtaineacht agus eisiamh sóisialta; |
| --- | --- |

M.

de bhrí go bhfuil difríocht idir tionchar na bochtaineachta ar mhná agus tionchar na bochtaineachta ar fhir agus mar sin ní mór táscairí chun tuiscint níos fearr a fháil ar bhaineannú na bochtaineachta amhail aois, ionchas saoil, éagothroime ioncaim, an bhearna pá inscne, cineál teaghlaigh agus aistrithe sóisialta; de bhrí gur féidir le sineirgí idir gníomhaíochtaí éagsúla arna ndéanamh agus bearta polaitiúla lena tacaítear comhionannas inscne san fhostaíocht, san oideachas, i mbeartais cánachais agus i dtithíocht cuidiú le dul i ngleic níos éifeachtaí le cúiseanna atá fréamhaithe go domhain le bochtaineacht agus eisiamh sóisialta;

| N. | de bhrí go bhfuil baol méadaithe na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta i measc grúpaí áirithe ban amhail máithreacha aonair, mná os cionn 65 bliana d’aois, mná faoi mhíchumas, mná a bhfuil leibhéil ísle oideachais acu, agus mná ó chúlra imirceach; |
| --- | --- |

N.

de bhrí go bhfuil baol méadaithe na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta i measc grúpaí áirithe ban amhail máithreacha aonair, mná os cionn 65 bliana d’aois, mná faoi mhíchumas, mná a bhfuil leibhéil ísle oideachais acu, agus mná ó chúlra imirceach;

| O. | de bhrí go bhfuil níos mó ban ná fir ag aoiseanna níos sine laistigh de dhaonra an AE-27 de bhrí go raibh níos mó ná dhá oiread ban an-aosta (85 bliana d’aois nó níos mó) ná fir an-aosta in 2019 de bhrí go mbeidh impleachtaí móra ag forbairtí aosaithe ar rialtais, ar ghnó agus ar an tsochaí shibhialta, a imreoidh tionchar go háirithe ar chórais sláinte agus cúraim shóisialta, ar mhargaí saothair, ar airgeadas poiblí agus ar theidlíochtaí pinsin; |
| --- | --- |

O.

de bhrí go bhfuil níos mó ban ná fir ag aoiseanna níos sine laistigh de dhaonra an AE-27 de bhrí go raibh níos mó ná dhá oiread ban an-aosta (85 bliana d’aois nó níos mó) ná fir an-aosta in 2019 de bhrí go mbeidh impleachtaí móra ag forbairtí aosaithe ar rialtais, ar ghnó agus ar an tsochaí shibhialta, a imreoidh tionchar go háirithe ar chórais sláinte agus cúraim shóisialta, ar mhargaí saothair, ar airgeadas poiblí agus ar theidlíochtaí pinsin;

| P. | de bhrí go léiríonn figiúirí go bhfuil an baol ann go mbuailfidh an bhochtaineacht agus an t-eisiamh sóisialta 29,5 % de na mná faoi mhíchumas in AE, ar an meán, i gcomparáid le 27,5 % dá gcomhghleacaithe ar fir iad; |
| --- | --- |

P.

de bhrí go léiríonn figiúirí go bhfuil an baol ann go mbuailfidh an bhochtaineacht agus an t-eisiamh sóisialta 29,5 % de na mná faoi mhíchumas in AE, ar an meán, i gcomparáid le 27,5 % dá gcomhghleacaithe ar fir iad;

| Q. | de bhrí go mbíonn ar mhná ó ghrúpaí níos leochailí, amhail mná óga, mná faoi mhíchumas, mná de bhunadh imirceach, mná Romacha, mná ó mhionlaigh reiligiúnacha nó eitneacha, chomh maith le mná LADTA+, aghaidh a thabhairt ar chineálacha breise forluiteacha idirdhealaithe agus iad ag iarraidh rochtain a fháil ar oideachas, cúram sláinte, fostaíocht agus seirbhísí sóisialta, agus, dá bhrí sin, go bhfuil baol níos airde bochtaineachta ag baint leo; |
| --- | --- |

Q.

de bhrí go mbíonn ar mhná ó ghrúpaí níos leochailí, amhail mná óga, mná faoi mhíchumas, mná de bhunadh imirceach, mná Romacha, mná ó mhionlaigh reiligiúnacha nó eitneacha, chomh maith le mná LADTA+, aghaidh a thabhairt ar chineálacha breise forluiteacha idirdhealaithe agus iad ag iarraidh rochtain a fháil ar oideachas, cúram sláinte, fostaíocht agus seirbhísí sóisialta, agus, dá bhrí sin, go bhfuil baol níos airde bochtaineachta ag baint leo;

| R. | de bhrí go ndéantar idirdhealú ar na Romaigh ó thaobh rochtain a fháil ar thionscnaimh fostaíochta amhail an Ráthaíocht don Aos Óg; de bhrí gur minic nach mbíonn sé d’acmhainn ag seirbhísí poiblí fostaíochta iad a theagmháil nó go gcuireann siad cleachtais idirdhealaithe indíreacha i bhfeidhm; |
| --- | --- |

R.

de bhrí go ndéantar idirdhealú ar na Romaigh ó thaobh rochtain a fháil ar thionscnaimh fostaíochta amhail an Ráthaíocht don Aos Óg; de bhrí gur minic nach mbíonn sé d’acmhainn ag seirbhísí poiblí fostaíochta iad a theagmháil nó go gcuireann siad cleachtais idirdhealaithe indíreacha i bhfeidhm;

| S. | de bhrí, i ndáil le sonraí maidir le bochtaineacht, go sainítear bochtaineacht laistigh de theaghlaigh leis an aonad staidrimh teaghlaigh, agus nach gcuirtear san áireamh leis an neamhionannas inscne i ndáileadh inmheánach acmhainní, rud a fhágann go bhfuil sé deacair sonraí iontaofa atá imdhealaithe ó thaobh inscne de a fháil; |
| --- | --- |

S.

de bhrí, i ndáil le sonraí maidir le bochtaineacht, go sainítear bochtaineacht laistigh de theaghlaigh leis an aonad staidrimh teaghlaigh, agus nach gcuirtear san áireamh leis an neamhionannas inscne i ndáileadh inmheánach acmhainní, rud a fhágann go bhfuil sé deacair sonraí iontaofa atá imdhealaithe ó thaobh inscne de a fháil;

| T. | de bhrí go méadaíonn bochtaineacht na mban an baol easpa dídine, easpa rochtana ar thithíocht leordhóthanach agus bochtaineacht fuinnimh; de bhrí gur gá le bearta beartais atá sainoiriúnaithe do thuismitheoirí aonair; |
| --- | --- |

T.

de bhrí go méadaíonn bochtaineacht na mban an baol easpa dídine, easpa rochtana ar thithíocht leordhóthanach agus bochtaineacht fuinnimh; de bhrí gur gá le bearta beartais atá sainoiriúnaithe do thuismitheoirí aonair;

| U. | de bhrí gur ionstraim thábhachtach é comhionannas inscne sa mhargadh saothair chun deireadh a chur leis an mbochtaineacht i measc na mban a théann chun tairbhe ní hamháin do mhná ach don gheilleagar ina iomláine, agus tionchar dearfach aici ar OTI, ar leibhéil fostaíochta agus ar tháirgiúlacht; de bhrí go mbeadh méadú idir 6,1 % agus 9,6 % ar OTI per capita AE agus 10.5 milliún post breise, a rachadh chun tairbhe do mhná agus d’fhir araon, mar thoradh ar fheabhas a chur ar chomhionannas inscne, faoi 2050; |
| --- | --- |

U.

de bhrí gur ionstraim thábhachtach é comhionannas inscne sa mhargadh saothair chun deireadh a chur leis an mbochtaineacht i measc na mban a théann chun tairbhe ní hamháin do mhná ach don gheilleagar ina iomláine, agus tionchar dearfach aici ar OTI, ar leibhéil fostaíochta agus ar tháirgiúlacht; de bhrí go mbeadh méadú idir 6,1 % agus 9,6 % ar OTI per capita AE agus 10.5 milliún post breise, a rachadh chun tairbhe do mhná agus d’fhir araon, mar thoradh ar fheabhas a chur ar chomhionannas inscne, faoi 2050;

| V. | de bhrí, d’ainneoin go bhfuil obair in earnálacha atá faoi cheannas na mban riachtanach agus go bhfuil luach ard socheacnamaíoch ag baint léi, is beag luach a thugtar di agus baineann pá níos ísle léi ná mar a bhaineann le hobair in earnálacha atá faoi cheannas na bhfear; de bhrí go bhfuil géarghá le hathmheasúnú a dhéanamh ar leordhóthanacht an phá sna hearnálacha sin atá faoi cheannas na mban i gcomhréir lena luach socheacnamaíoch agus le dul chun cinn a dhéanamh ar íosphá, ar íosioncam agus ar trédhearcacht pá i rialacháin AE; |
| --- | --- |

V.

de bhrí, d’ainneoin go bhfuil obair in earnálacha atá faoi cheannas na mban riachtanach agus go bhfuil luach ard socheacnamaíoch ag baint léi, is beag luach a thugtar di agus baineann pá níos ísle léi ná mar a bhaineann le hobair in earnálacha atá faoi cheannas na bhfear; de bhrí go bhfuil géarghá le hathmheasúnú a dhéanamh ar leordhóthanacht an phá sna hearnálacha sin atá faoi cheannas na mban i gcomhréir lena luach socheacnamaíoch agus le dul chun cinn a dhéanamh ar íosphá, ar íosioncam agus ar trédhearcacht pá i rialacháin AE;

| W. | de bhrí gur réamhchoinníoll sár-riachtanach é an ceart chun obair a dhéanamh má tá neamhspleáchas eacnamaíoch, lánsástacht ghairmiúil agus cearta comhionanna éifeachtacha le bheith ag mná; |
| --- | --- |

W.

de bhrí gur réamhchoinníoll sár-riachtanach é an ceart chun obair a dhéanamh má tá neamhspleáchas eacnamaíoch, lánsástacht ghairmiúil agus cearta comhionanna éifeachtacha le bheith ag mná;

| X. | de bhrí go bhfuil an mheán-bhearna fostaíochta idir na hinscní 11,5 %, agus go bhfuil ionadaíocht dhíréireach ard ag mná in earnálacha poist forbhásacha ar phá íseal; de bhrí go bhfuil ionadaíocht níos mó ag mná i bhfoirmeacha oibre solúbtha agus i gconarthaí neamhthipiciúla agus solúbtha (obair pháirtaimseartha, obair shealadach, etc.); de bhrí go mbíonn idirdhealú de bhíthin toirchis agus máithreachais roimh na mná; de bhrí go raibh an bhearna pá idir na hinscní 14,1 % ar leibhéal AE in 2019, ach é sin go raibh difríochtaí suntasacha idir na Ballstáit (20); de bhrí go bhfuil méadú tagtha ar an mbearna tuillimh idir na hinscní i 17 mBallstát ó 2010 i leith, agus go bhfuil méadú tagtha ar an mbearna ioncaim idir na hinscní i 19 mBallstát, rud a fhágann go bhfuil méadú foriomlán ar neamhionannas inscne i dtuilleamh agus in ioncam in AE (21); de bhrí go bhfuil thart ar 10 % de dhaonra oibre AE i mbaol bochtaineachta, agus is mná den chuid is mó a íoctar íosphá nó pá atá níos lú ná pá maireachtála, mar gheall ar, i measc nithe eile, rannpháirtíocht níos mó ban sa gheilleagar neamhfhoirmiúil; de bhrí gur féidir cabhrú le héagothroime pá, an bhearna pá idir na hinscní agus bochtaineacht na mban a laghdú trí obair neamhdhearbhaithe a chomhrac agus leibhéil leordhóthanacha agus chothroma d’íosphá a shocrú a fhorálann do chaighdeán maith maireachtála; |
| --- | --- |

X.

de bhrí go bhfuil an mheán-bhearna fostaíochta idir na hinscní 11,5 %, agus go bhfuil ionadaíocht dhíréireach ard ag mná in earnálacha poist forbhásacha ar phá íseal; de bhrí go bhfuil ionadaíocht níos mó ag mná i bhfoirmeacha oibre solúbtha agus i gconarthaí neamhthipiciúla agus solúbtha (obair pháirtaimseartha, obair shealadach, etc.); de bhrí go mbíonn idirdhealú de bhíthin toirchis agus máithreachais roimh na mná; de bhrí go raibh an bhearna pá idir na hinscní 14,1 % ar leibhéal AE in 2019, ach é sin go raibh difríochtaí suntasacha idir na Ballstáit (20); de bhrí go bhfuil méadú tagtha ar an mbearna tuillimh idir na hinscní i 17 mBallstát ó 2010 i leith, agus go bhfuil méadú tagtha ar an mbearna ioncaim idir na hinscní i 19 mBallstát, rud a fhágann go bhfuil méadú foriomlán ar neamhionannas inscne i dtuilleamh agus in ioncam in AE (21); de bhrí go bhfuil thart ar 10 % de dhaonra oibre AE i mbaol bochtaineachta, agus is mná den chuid is mó a íoctar íosphá nó pá atá níos lú ná pá maireachtála, mar gheall ar, i measc nithe eile, rannpháirtíocht níos mó ban sa gheilleagar neamhfhoirmiúil; de bhrí gur féidir cabhrú le héagothroime pá, an bhearna pá idir na hinscní agus bochtaineacht na mban a laghdú trí obair neamhdhearbhaithe a chomhrac agus leibhéil leordhóthanacha agus chothroma d’íosphá a shocrú a fhorálann do chaighdeán maith maireachtála;

| Y. | de bhrí go n-aithnítear i gCairt Shóisialta na hEorpa ceart na n-oibrithe go léir, agus mar sin de ceart na n-oibrithe baineanna freisin, chun luach saothair cothrom ar luach saothair cóir é atá leordhóthanach le haghaidh caighdeán maireachtála réasúnta dóibh féin agus dá dteaghlaigh, agus an ceart chun pá comhionann as obair ar chomhluach; de bhrí go mbunaítear ann freisin an ceart chun cosanta i gcoinne na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta, agus rannchuidítear léi an bhearna phá atá ann cheana idir fir agus mná a laghdú. |
| --- | --- |

Y.

de bhrí go n-aithnítear i gCairt Shóisialta na hEorpa ceart na n-oibrithe go léir, agus mar sin de ceart na n-oibrithe baineanna freisin, chun luach saothair cothrom ar luach saothair cóir é atá leordhóthanach le haghaidh caighdeán maireachtála réasúnta dóibh féin agus dá dteaghlaigh, agus an ceart chun pá comhionann as obair ar chomhluach; de bhrí go mbunaítear ann freisin an ceart chun cosanta i gcoinne na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta, agus rannchuidítear léi an bhearna phá atá ann cheana idir fir agus mná a laghdú.

| Z. | de bhrí nach bhfuil ach 51 % de na daoine trasinscneacha i bhfostaíocht íoctha, i gcomparáid le 69,3 % den daonra i gcoitinne; de bhrí gur saincheist ar leith í an dífhostaíocht do mhná trasinscneacha, atá beagnach trí oiread níos dóchúla a bheith dífhostaithe ná meán an daonra i gcoitinne (22); |
| --- | --- |

Z.

de bhrí nach bhfuil ach 51 % de na daoine trasinscneacha i bhfostaíocht íoctha, i gcomparáid le 69,3 % den daonra i gcoitinne; de bhrí gur saincheist ar leith í an dífhostaíocht do mhná trasinscneacha, atá beagnach trí oiread níos dóchúla a bheith dífhostaithe ná meán an daonra i gcoitinne (22);

| AA. | de bhrí nach bhfuil ach 20,7 % de mhná faoi mhíchumais agus 28,6 % d’fhir faoi mhíchumais atá rannpháirteach i bhfostaíocht lánaimseartha; de bhrí, i roinnt Ballstát, gur minic le daoine faoi mhíchumais a dteidlíochtaí míchumais a chailleadh tar éis dóibh dul i mbun fostaíochta, lena méadaítear ar an mbaol atá ann dóibh i leith bochtaineacht lucht oibre; |
| --- | --- |

AA.

de bhrí nach bhfuil ach 20,7 % de mhná faoi mhíchumais agus 28,6 % d’fhir faoi mhíchumais atá rannpháirteach i bhfostaíocht lánaimseartha; de bhrí, i roinnt Ballstát, gur minic le daoine faoi mhíchumais a dteidlíochtaí míchumais a chailleadh tar éis dóibh dul i mbun fostaíochta, lena méadaítear ar an mbaol atá ann dóibh i leith bochtaineacht lucht oibre;

| AB. | de bhrí gur 29,4 % ar an meán an bhearna phinsin idir na hinscní in 2019 (23) mar thoradh ar na míchothromaíochtaí a chruthaigh neamhionannais leanúnacha ar feadh an tsaoil; de bhrí go gciallaíonn an bhearna pinsin seo gur mó an seans go dtitfidh mná faoi bhun thairseach na bochtaineachta de réir mar a théann siad in aois, ag tabhairt san áireamh freisin go bhfuil ionchas saoil na mban níos faide ná ionchas saoil na bhfear, rud a mhéadaíonn iarmhairtí na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta; de bhrí go gcuideoidh cuimsiú saothair níos mó le linn shaolré duine leis an mbearna phinsin idir na hinscní a dhúnadh; |
| --- | --- |

AB.

de bhrí gur 29,4 % ar an meán an bhearna phinsin idir na hinscní in 2019 (23) mar thoradh ar na míchothromaíochtaí a chruthaigh neamhionannais leanúnacha ar feadh an tsaoil; de bhrí go gciallaíonn an bhearna pinsin seo gur mó an seans go dtitfidh mná faoi bhun thairseach na bochtaineachta de réir mar a théann siad in aois, ag tabhairt san áireamh freisin go bhfuil ionchas saoil na mban níos faide ná ionchas saoil na bhfear, rud a mhéadaíonn iarmhairtí na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta; de bhrí go gcuideoidh cuimsiú saothair níos mó le linn shaolré duine leis an mbearna phinsin idir na hinscní a dhúnadh;

| AC. | de bhrí go bhfuil dul chun cinn digiteach agus deiseanna gnó nua ag dul i méid mar thoradh ar an réabhlóid teicneolaíochta agus dhigiteach atá le feiceáil againn agus de bhrí go bhil patrúin eacnamaíocha, córais shóisialta agus an mhargaidh saothair ag athrú mar thoradh ar an réabhlóid theicneolaíochta agus dhigiteach seo; de bhrí go gcaithfidh gach duine inár sochaí, go háirithe mná, an deis a bheith rannpháirteach sa rathúnas seo; |
| --- | --- |

AC.

de bhrí go bhfuil dul chun cinn digiteach agus deiseanna gnó nua ag dul i méid mar thoradh ar an réabhlóid teicneolaíochta agus dhigiteach atá le feiceáil againn agus de bhrí go bhil patrúin eacnamaíocha, córais shóisialta agus an mhargaidh saothair ag athrú mar thoradh ar an réabhlóid theicneolaíochta agus dhigiteach seo; de bhrí go gcaithfidh gach duine inár sochaí, go háirithe mná, an deis a bheith rannpháirteach sa rathúnas seo;

| AD. | de bhrí gur gá beartais atá dírithe ar rannpháirtíocht na mban a mhéadú sna réimsí a bhaineann le heolaíocht, teicneolaíocht, innealtóireacht agus matamaitic (ETIM) agus hintleachta saorga, agus ar ghlacadh le cur chuige il-leibhéil chun aghaidh a thabhairt ar an mbearna idir na hinscní ag gach leibhéal oideachais agus fostaíochta san earnáil dhigiteach a chur chun cinn tuilleadh; |
| --- | --- |

AD.

de bhrí gur gá beartais atá dírithe ar rannpháirtíocht na mban a mhéadú sna réimsí a bhaineann le heolaíocht, teicneolaíocht, innealtóireacht agus matamaitic (ETIM) agus hintleachta saorga, agus ar ghlacadh le cur chuige il-leibhéil chun aghaidh a thabhairt ar an mbearna idir na hinscní ag gach leibhéal oideachais agus fostaíochta san earnáil dhigiteach a chur chun cinn tuilleadh;

| AE. | de bhrí go n-éiríonn le cailíní níos fearr ná buachaillí ar scoil ach is minic a bhíonn deacrachtaí níos mó acu nó go gcuirtear cosc orthu an rath oideachasúil seo a aistriú go gnóthachtáil ghairmiúil mar gheall ar bhrúnna teaghlaigh agus brúnna eile; |
| --- | --- |

AE.

de bhrí go n-éiríonn le cailíní níos fearr ná buachaillí ar scoil ach is minic a bhíonn deacrachtaí níos mó acu nó go gcuirtear cosc orthu an rath oideachasúil seo a aistriú go gnóthachtáil ghairmiúil mar gheall ar bhrúnna teaghlaigh agus brúnna eile;

| AF. | de bhrí go bhfuil tionchar faoi leith ag bochtaineacht ar mhná a bhfuil cónaí orthu i gceantair thuaithe; de bhrí go bhfuil go leor ban a bhfuil cónaí orthu i gceantair thuaithe nach bhfuil cláraithe fiú ar mhargadh an tsaothair nó mar mhná dífhostaithe; de bhrí go bhfuil an ráta dífhostaíochta i measc na mban i gceantair thuaithe an-ard, agus go bhfuil ioncam an-íseal ag na mná siúd atá fostaithe; de bhrí go bhfuil rochtain theoranta ag mná i gceantair thuaithe ar oideachas; |
| --- | --- |

AF.

de bhrí go bhfuil tionchar faoi leith ag bochtaineacht ar mhná a bhfuil cónaí orthu i gceantair thuaithe; de bhrí go bhfuil go leor ban a bhfuil cónaí orthu i gceantair thuaithe nach bhfuil cláraithe fiú ar mhargadh an tsaothair nó mar mhná dífhostaithe; de bhrí go bhfuil an ráta dífhostaíochta i measc na mban i gceantair thuaithe an-ard, agus go bhfuil ioncam an-íseal ag na mná siúd atá fostaithe; de bhrí go bhfuil rochtain theoranta ag mná i gceantair thuaithe ar oideachas;

| AG. | de bhrí go gcruthódh cur chuige comhchoiteann AE i leith na hearnála cúraim, chomh maith le beartais na mBallstát, breisluach suntasach; de bhrí go nglacann mná obair chúraim gan phá níos minice ná mar a ghlacann fir, agus dá bhrí sin tá cúram a thabhairt do leanaí nó do chleithiúnaithe ar cheann de na cúiseanna is coitianta le mná a gcuid uaireanta oibre a laghdú nó tarraingt siar ón margadh saothair; de bhrí go gcuireann mná a ngairmeacha beatha ar fionraí go rialta nó go nglacann siad le fostaíocht ghearrthéarmach, pháirtaimseartha, fhorbhásach nó fiú neamhfhoirmiúil ar féidir a oiriúnú do sceideal cúraim, rud a chuireann isteach ar a dtuilleamh agus ar a ranníocaí pinsin agus a mbíonn tionchar aige dá réir ar a neamhspleáchas eacnamaíoch sa tseanaois; de bhrí go bhfuil rochtain uilíoch ar chúram sláinte ardchaighdeáin agus ar sheirbhísí sóisialta agus ar shaoráidí ar phraghsanna réasúnta, amhail cúram agus oideachas na luath-óige nó cúram do chleithiúnaithe eile, ní hamháin ríthábhachtach chun bochtaineacht mhéadaithe a sheachaint, go háirithe do mhná, ach tá sé ríthábhachtach freisin do gheilleagar a fhreastalaíonn ar leas an phobail; de bhrí, dá bhrí sin, go mbíonn tionchar dearfach ag infheistíocht sna seirbhísí sin ar neamhspleáchas eacnamaíoch na mban agus ar a gcumas a bheith rannpháirteach sa mhargadh saothair; de bhrí go bhfuil bearta cosanta sóisialta fíorthábhachtach chun dul i ngleic le bochtaineacht ban, ní hamháin go heacnamaíoch ach freisin ina iltoiseacht; |
| --- | --- |

AG.

de bhrí go gcruthódh cur chuige comhchoiteann AE i leith na hearnála cúraim, chomh maith le beartais na mBallstát, breisluach suntasach; de bhrí go nglacann mná obair chúraim gan phá níos minice ná mar a ghlacann fir, agus dá bhrí sin tá cúram a thabhairt do leanaí nó do chleithiúnaithe ar cheann de na cúiseanna is coitianta le mná a gcuid uaireanta oibre a laghdú nó tarraingt siar ón margadh saothair; de bhrí go gcuireann mná a ngairmeacha beatha ar fionraí go rialta nó go nglacann siad le fostaíocht ghearrthéarmach, pháirtaimseartha, fhorbhásach nó fiú neamhfhoirmiúil ar féidir a oiriúnú do sceideal cúraim, rud a chuireann isteach ar a dtuilleamh agus ar a ranníocaí pinsin agus a mbíonn tionchar aige dá réir ar a neamhspleáchas eacnamaíoch sa tseanaois; de bhrí go bhfuil rochtain uilíoch ar chúram sláinte ardchaighdeáin agus ar sheirbhísí sóisialta agus ar shaoráidí ar phraghsanna réasúnta, amhail cúram agus oideachas na luath-óige nó cúram do chleithiúnaithe eile, ní hamháin ríthábhachtach chun bochtaineacht mhéadaithe a sheachaint, go háirithe do mhná, ach tá sé ríthábhachtach freisin do gheilleagar a fhreastalaíonn ar leas an phobail; de bhrí, dá bhrí sin, go mbíonn tionchar dearfach ag infheistíocht sna seirbhísí sin ar neamhspleáchas eacnamaíoch na mban agus ar a gcumas a bheith rannpháirteach sa mhargadh saothair; de bhrí go bhfuil bearta cosanta sóisialta fíorthábhachtach chun dul i ngleic le bochtaineacht ban, ní hamháin go heacnamaíoch ach freisin ina iltoiseacht;

| AH. | de bhrí go méadaíonn an bhochtaineacht tionchair an fhoréigin inscne ar mhná de réir mar a fhágann deacrachtaí eacnamaíocha méadaithe é do mhná i gcaidrimh mhí-úsáideacha a gcomhpháirtí a fhágáil; de bhrí gur fadhb struchtúrach é an foréigean inscne atá le fáil i ngach grúpa socheacnamaíoch agus atá neamhspleách ar bhunús nó ar chreideamh; de bhrí go gcuireann bochtaineacht mná i mbaol níos mó ó thaobh gáinneála agus dúshaothraithe gnéasaigh de toisc go mbíonn siad féin agus a dteaghlaigh ag brath go heacnamaíoch ar a lucht mí-úsáide; de bhrí go gcuireann foréigean inscne le bochtaineacht agus eisiamh sóisialta freisin toisc go mbíonn iarmhairtí ag an bhforéigean ar shláinte agus go gcailltear post agus easpa dídine dá bharr; |
| --- | --- |

AH.

de bhrí go méadaíonn an bhochtaineacht tionchair an fhoréigin inscne ar mhná de réir mar a fhágann deacrachtaí eacnamaíocha méadaithe é do mhná i gcaidrimh mhí-úsáideacha a gcomhpháirtí a fhágáil; de bhrí gur fadhb struchtúrach é an foréigean inscne atá le fáil i ngach grúpa socheacnamaíoch agus atá neamhspleách ar bhunús nó ar chreideamh; de bhrí go gcuireann bochtaineacht mná i mbaol níos mó ó thaobh gáinneála agus dúshaothraithe gnéasaigh de toisc go mbíonn siad féin agus a dteaghlaigh ag brath go heacnamaíoch ar a lucht mí-úsáide; de bhrí go gcuireann foréigean inscne le bochtaineacht agus eisiamh sóisialta freisin toisc go mbíonn iarmhairtí ag an bhforéigean ar shláinte agus go gcailltear post agus easpa dídine dá bharr;

| AI. | de bhrí go mbíonn tionchar bacach ag ciapadh san ionad oibre, lena n-áirítear ciapadh gnéasach agus síceolaíochta, ar mná iad de ghnáth ina n-íospartaigh, ar mhná, lena n-áirítear neamhláithreacht mhéadaithe, táirgiúlacht laghdaithe agus dá bharr sin caillteanas ioncaim agus cuidíonn sé iad a thiomáint amach as an margadh saothair, a bíonn tionchar diúltach aige ar ghairm bheatha agus ar neamhspleáchas eacnamaíoch an duine; de bhrí gur féidir an t-íospartach a dhífhostú nó a leithlisiú a bheith mar thoradh ar chiapadh a thuairisciú san ionad oibre; |
| --- | --- |

AI.

de bhrí go mbíonn tionchar bacach ag ciapadh san ionad oibre, lena n-áirítear ciapadh gnéasach agus síceolaíochta, ar mná iad de ghnáth ina n-íospartaigh, ar mhná, lena n-áirítear neamhláithreacht mhéadaithe, táirgiúlacht laghdaithe agus dá bharr sin caillteanas ioncaim agus cuidíonn sé iad a thiomáint amach as an margadh saothair, a bíonn tionchar diúltach aige ar ghairm bheatha agus ar neamhspleáchas eacnamaíoch an duine; de bhrí gur féidir an t-íospartach a dhífhostú nó a leithlisiú a bheith mar thoradh ar chiapadh a thuairisciú san ionad oibre;

| AJ. | de bhrí go meastar nach bhfuil 1 as gach 10 gcailín in acmhainn táirgí sláintíochta a cheannach; de bhrí, ina rún an 15 Eanáir 2019 maidir le comhionannas inscne agus beartais cánachais san AE, d’iarr an Pharlaimint ar na Ballstáit go léir deireadh a chur leis an gcáin cúraim agus tampóin mar a thugtar air trí leas a bhaint as an tsolúbthacht a tugadh isteach sa Treoir CBL agus trí dhíolúintí cánach a chur i bhfeidhm. nó 0 % rátaí CBL ar na bunearraí riachtanacha seo; |
| --- | --- |

AJ.

de bhrí go meastar nach bhfuil 1 as gach 10 gcailín in acmhainn táirgí sláintíochta a cheannach; de bhrí, ina rún an 15 Eanáir 2019 maidir le comhionannas inscne agus beartais cánachais san AE, d’iarr an Pharlaimint ar na Ballstáit go léir deireadh a chur leis an gcáin cúraim agus tampóin mar a thugtar air trí leas a bhaint as an tsolúbthacht a tugadh isteach sa Treoir CBL agus trí dhíolúintí cánach a chur i bhfeidhm. nó 0 % rátaí CBL ar na bunearraí riachtanacha seo;

| AK. | de bhrí go bhfuil méadú breise tagtha ar an mbochtaineacht mar thoradh ar chogadh na Rúise i gcoinne na hÚcráine, go háirithe i measc na mban, toisc go gcuireann sí iallach ar mhná agus ar leanaí na hÚcráine teitheadh go tíortha comharsanachta agus mar gheall ar an ardú atá ag teacht ar phraghsanna na seirbhísí agus na n-earraí bunúsacha atá ag gach Eorpach, ach a dhéanann difear go háirithe dóibh siúd a bhfuil níos lú acmhainní acu cheana féin; |
| --- | --- |

AK.

de bhrí go bhfuil méadú breise tagtha ar an mbochtaineacht mar thoradh ar chogadh na Rúise i gcoinne na hÚcráine, go háirithe i measc na mban, toisc go gcuireann sí iallach ar mhná agus ar leanaí na hÚcráine teitheadh go tíortha comharsanachta agus mar gheall ar an ardú atá ag teacht ar phraghsanna na seirbhísí agus na n-earraí bunúsacha atá ag gach Eorpach, ach a dhéanann difear go háirithe dóibh siúd a bhfuil níos lú acmhainní acu cheana féin;

| 1. | á chur i bhfios go bhfuil, de réir Eurostat, 64,6 milliún bean agus 57,6 milliún fear faoi láthair ann atá ag maireachtáil faoi bhochtaineacht sna Ballstáit, lena léirítear nach ionann an tionchar atá ag an mbochtaineacht ar mhná agus atá aici ar fhir; á iarraidh ar an gCoimisiún straitéis uaillmhianach Eorpach 2030 a fhorbairt i gcoinne na bochtaineachta, ina mbeadh spriocanna nithiúla chun an bhochtaineacht a laghdú agus béim ar dheireadh a chur le bochtaineacht na mban agus ar thimthriall na rioscaí bochtaineachta ó ghlúin go glúin a bhriseadh; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á chur i bfhios go láidir gur gá freisin anailís a dhéanamh ar bhochtaineacht na mban ó chur chuige trasnach, lena n-áirítear anailís inscne-íogair lena gcuirtear san áireamh foirmeacha trasnaithe idirdhealaithe ar fhorais tréithe amhail cúlra socheacnamaíoch, bunús imirceach agus eitneach, aois, claonadh gnéasach, féiniúlacht inscne agus léiriú inscne; á iarraidh go ndéanfaí Innéacs Chomhionannais Inscne EIGE a ionchorprú sa scórchlár sóisialta; á iarraidh ar EIGE sonraí a sholáthar atá dí-chomhiomlánaithe go trasnach agus de réir inscne, agus á iarraidh ar na Ballstáit na sonraí sin a úsáid chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin a bhaineann go sonrach le tír ar bhealach níos fearr agus chun pleananna téarnaimh náisiúnta a fhorbairt, mar aon le sineirgí a fheabhsú i measc pacáistí, cistí agus beartais éagsúla; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá beartais lena gcuirtear san áireamh an dúshlán déimeagrafach agus lena gcuirtear chun cinn comhdheiseanna do chách, go háirithe iad siúd is mó atá buailte ag an ngéarchéim, amhail grúpaí leochaileacha, teaghlaigh de gach cineál, an t-aos óg agus daoine scothaosta, agus lena áirithiú gur cheart díriú ar mhná leis na deiseanna gnó uile a chuirtear ar fáil leis an réabhlóid theicneolaíoch agus dhigiteach atá ann faoi láthair; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á iarraidh ar na Ballstáit obair chomhchosúil agus rialta a dhéanamh ar shonraí dí-chomhiomlánaithe a bhailiú agus a anailísiú nuair a bheidh a mbeartais agus a gcleachtais á gceapadh nó á measúnú acu d’fhonn faisnéis agus figiúirí a bhailiú maidir le staid na mban i ndálaí forbásacha sonracha, amhail mná atá ag fulaingt ó neamhchinnteacht fuinnimh, an deighilt dhigiteach, galair cheirde, tearc-chothú agus míchothú; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar na neamhionannais atá roimh mhná, ag dul i ngleic lena bpríomhchodanna, agus dá bhrí sin le bacainní sa mhargadh saothair, chomh maith le rochtain ar sheirbhísí ardchaighdeáin inacmhainne amhail cúram leanaí agus seirbhísí cúraim fhadtéarmaigh agus rochtain ar scéimeanna pinsin phoiblí do dhaoine féinfhostaithe, do dhaoine neamhghníomhacha, do dhaoine dífhostaithe (go gearrthéarmach nó go fadtéarmach), nó dóibh siúd atá i bhfostaíocht “neamhthipiciúla” a chur chun cinn; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á thabhairt dá haire go leanann an bhochtaineacht a thomhas de réir ioncam carntha teaghlaigh, a ghlacann leis go dtuilleann gach ball den teaghlach an méid céanna agus go ndáileann siad acmhainní go cothrom; á iarraidh ar chearta aonair agus ar ríomhaireachtaí atá bunaithe ar ioncam aonair chun fíor-mhéid bochtaineachta na mban a chomhrac; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á iarraidh ar iltoiseachacht agus bochtaineacht á tomhas, lena n-áirítear bochtaineacht ama; á iarraidh ar Eurostat dearadh inscne-íogair an tSuirbhé Eorpaigh ar Úsáid Ama a chomhordú leis na Ballstáit agus cé chomh rialta ba cheart é a dhéanamh; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á chur in iúl gur geal léi fógra an Choimisiúin maidir le “straitéis chúraim Eorpach”, ach á iarraidh air dul níos faide ná bearta san earnáil chúraim agus trasdul a áirithiú i dtreo geilleagair chomhbhách a ghlacann cur chuige iomlánaíoch, inscne-fhreagrúil agus feadh an tsaoil i leith cúraim, lena n-áirítear bearta chun inbhuanaitheacht éiceolaíoch, dálaí córa oibre agus pá leordhóthanach a chur chun cinn chun tarraingteacht na hoibre san earnáil chúraim a choinneáil, deireadh a chur le hidirdhealú, dul i ngleic le bochtaineacht, foréigean agus mí-úsáid, caighdeáin íosta agus treoirlínte cáilíochta leordhóthanacha a leagan síos le haghaidh cúraim ar feadh shaolré duine agus tacaíocht a sholáthar do chúramóirí foirmiúla agus neamhfhoirmiúla, cúramóirí neamhíoctha agus na daoine dá dtugann siad aire; á iarraidh ar na Ballstáit dreasachtaí a chruthú d’fhostóirí chun cothromaíocht oibre is saoil níos fearr a chur chun cinn; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á thabhairt dá haire gur mhéadaigh na Ballstáit uile na pacáistí cúraim le linn na paindéime agus gur thug siad isteach forálacha speisialta do theaghlaigh aontuismitheora; ag tathant ar na Ballstáit na forálacha sin a shíneadh le linn na tréimhse téarnaimh; |
| --- | --- |

9.

| 10. | cinnte de nach bhfuil feidhm a thuilleadh sa lá atá inniu ann ag an bprionsabal “gurb í an obair an leigheas is fearr ar an mbochtaineacht” i bhfianaise earnálacha lena ngabhann pá íseal, dálaí oibre neamhghnácha agus neamhchinnte agus bhaint as a chéile na gcóras slándála sóisialta agus go bhfuil gá le oomhaontuithe comhchoiteanna éifeachtacha agus le córais íosphá chun sochaí atá saor ón mbochtaineacht a chinntiú. |
| --- | --- |

10.

| 11. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit cosaint airgeadais leordhóthanach a ráthú, ní hamháin do dhaoine a bhfuil fostaíocht ar feadh an tsaoil acu, ach freisin dóibh siúd a sholáthraíonn obair chúraim gan phá do chleithiúnaithe agus do sheirbhísí cúraim teaghlaigh agus oideachais, dóibh siúd atá i bhfostaíocht fhorbhásach agus dóibh siúd a mbíonn tréimhsí fada dífhostaíochta acu; |
| --- | --- |

11.

| 12. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit beartais a chur chun cinn chun fostaíocht fhorbhásach agus obair pháirtaimseartha neamhdheonach a dhíothú chun staid na mban i margadh an tsaothair a fheabhsú; |
| --- | --- |

12.

| 13. | ag cur i bhfáth ról lárnach na mban a bhíonn ag obair sna hearnálacha sóisialta, cúraim, glantacháin, oideachais, sláinte agus miondíola a choinníonn ár sochaithe ag feidhmiú, mar atá léirithe ag géarchéim COVID-19; á iarraidh go ndéanfaí athmheasúnú agus athluacháil ar obair atá faoi cheannas na mban go hiondúil agus go ndéanfaí uirlisí meastóireachta poist trasearnála atá neodrach ó thaobh inscne a fhorbairt agus a chur i bhfeidhm chun measúnú níos fearr a dhéanamh ar obair atá faoi cheannas na mban agus luach saothair níos cothroime a dhéanamh uirthi agus chun pá comhionann as obair chomhionann agus as obair ar comhionann a luach a áirithiú agus ag an am céanna fiontraíocht na mban i bhfiontair bheaga agus mheánmhéide a neartú; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á thabhairt dá haire gur mná iad formhór mór na n-oibrithe miondíola agus na nglantóirí agus gur minic nach n-íoctar leo ach an t-íosphá, agus go bhfuil paindéim COVID-19 tar éis iad a chur i mbaol bochtaineachta níos mó fós; ag cur béim ar an ngá práinneach le pá a fheabhsú agus fostaíocht fhorbhásach a chomhrac; ag tathant ar na Ballstáit stádas gairmithe sláinte a ardú trí bhíthin pá réasúnta agus dálaí oibre cuí agus, go háirithe, trí chonarthaí fostaíochta cuí a thabhairt i gcrích; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á thabhairt chun suntais gur gá, chun dul i ngleic le hiltoiseach bochtaineachta na mban, an deighilt idir obair tí gan phá agus freagrachtaí cúraim, a chomhlíonann mná den chuid is mó, a shárú agus an comhrac i gcoinne steiréitíopaí a neartú chun bearta um chothromaíocht oibre is saoil na seirbhíse cúraim agus socruithe oibre a thacaíonn le teaghlaigh a atreisiú, amhail uaireanta oibre inoiriúnaithe agus an fhéidearthacht teilea-oibre chun an tsamhail “comh-sholáthraí – comhchúramóir” (beartas um úsáid ama) (24) a chur chun cinn, ionas go mbeidh mná agus fir in ann a saol gairmiúil a thabhairt le chéile níos fearr lena saol príobháideach; ag tathant ar na Ballstáit an Treoir maidir le cothromaíocht oibre is saoil a thrasuí go hiomlán agus a chur chun feidhme chun deighilt chothrom na hoibre agus saol an teaghlaigh a áirithiú, agus á iarraidh orthu dul níos faide ná íoschaighdeáin na Treorach; á chur i bhfáth gur gá aghaidh a thabhairt ar bhunchúiseana bhochtaineacht lucht oibre mar shampla trí oideachas agus oiliúint a chur chun cinn, íosphá a bhunú agus cosaint shóisialta a áirithiú; á iarraidh ar an gCoimisiún a áiteamh ar na Ballstáit infheistíocht a dhéanamh in oideachas agus oiliúint cháilíochtúil agus tacú leo é sin a dhéanamh, dea-chleachtais a roinnt agus aird ar leith a thabhairt ar fhoghlaim ar feadh an tsaoil; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á chur i bhfáth go bhfuil mná comhchruinnithe go díréireach, agus go minic go neamhdheonach, ar obair fhorbhásach, lena n-áirítear leibhéil arda d’obair pháirtaimseartha agus conarthaí ar phá íseal, ar théarma seasta agus ar théarmaí nialasacha; ag tathant ar na Ballstáit moltaí na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair a chur chun feidhme a bheartaítear chun scála na hoibre fhorbhásach a laghdú, amhail srian a chur ar na himthosca inar féidir conarthaí fhorbhásacha a úsáid agus teorainn a chur le fad na tréimhse ama is féidir oibrithe a fhostú ar chonarthaí den sórt sin; |
| --- | --- |

16.

| 17. | á iarraidh ar na Ballstáit beartais ghníomhacha agus éifeachtacha a chur chun feidhme chun ciapadh san ionad oibre a chosc agus a chomhrac, lena n-áirítear ciapadh gnéasach agus síceolaíoch; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit sásraí cistiúcháin cuí agus leordhóthanacha a áirithiú do chláir agus do ghníomhaíochtaí chun ciapadh san ionad oibre a chomhrac, lena n-áirítear sásraí chun tacú le mná cásanna ciapadh a thuairisciú; á iarraidh ar na Ballstáit agus ar an Aontas Eorpach Coinbhinsiún na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair Uimh. 190 maidir le deireadh a chur le foréigean agus ciapadh i saol na hoibre; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé feasacht faoi iarmhairtí roghanna na mban sa mhargadh saothair a mhéadú agus a thábhachtaí atá a neamhspleáchas eacnamaíoch chun iad a chosaint ar bhochtaineacht agus eisiamh sóisialta; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á chur in iúl go bhfuil imní air go ndéantar idirdhealú ar mhná a bhfuil leanaí acu san ionad oibre toisc gur máithreacha iad agus ní toisc go bhfuil a bhfeidhmíocht poist níos lú ná feidhmíocht a bpiaraí; ag tathant ar na Ballstáit íomhá dhearfach de mháithreacha mar fhostaithe a chur chun cinn go gníomhach; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á chur i bhfios go láidir an ról ríthábhachtach atá ag seirbhísí poiblí ar ardchaighdeán chun bochtaineacht na mban a chomhrac, go háirithe seirbhísí d’oideachas agus cúram na luath-óige, nó cúram do chleithiúnaithe eile amhail daoine scothaosta; á iarraidh ar na Ballstáit sásraí iomchuí a bhunú chun an éacht saoil seo a aithint; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á chur i bhfáth go mbíonn tionchar mór freisin ag an athrú aeráide ar bhochtaineacht na mban mar go mbíonn mná ag brath níos mó ar acmhainní nádúrtha agus, ós rud é gurb iad tromlach na ndaoine bochta in AE, go bhfuil níos lú acmhainní acu chun iad féin a chosaint ar éifeachtaí diúltacha an athraithe aeráide; is oth léi nár tugadh isteach dearcadh inscne go comhsheasmhach i mbeartais aeráide an AE; á iarraidh ar an gCoimisiún comhionannas inscne a phríomhshruthú i mbeartais agus i reachtaíocht AE maidir le hathrú aeráide; den tuairim gur cheart an pacáiste Fit for 55 agus an ciste um aeráid shóisialta a dhearadh agus a chur chun feidhme le gné shoiléir inscne agus go rachadh siad chun tairbhe na mban mar a rachadh siad chun tairbhe na bhfear; |
| --- | --- |

21.

| 22. | á iarraidh ar an Aontas Eorpach agus ar na Ballstáit mná atá ag maireachtáil i mbochtaineacht fuinnimh a chosaint trí fhreagairt thráthúil agus chomhordaithe a sholáthar chun aghaidh a thabhairt ar thionchar fadtéarmach na géarchéime fuinnimh; á thabhairt chun suntais nach mór rochtain ar fhóntais inacmhainne a ráthú do theaghlaigh ar ioncam íseal, agus go háirithe do mhná scothaosta agus do mháithreacha singile; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit comhionannas inscne a phríomhshruthú i ngach beartas, clár agus gníomhaíocht agus beartais um chothromaíocht oibre is saoil níos fearr agus bearta leordhóthanacha a bhunú chun rannpháirtíocht na mban i margadh an tsaothair a ráthú, amhail saoire mháithreachais níos fearr, tréimhsí saoire atharthachta i bhfad níos faide, saoire thuismitheora íoctha agus neamh-inaistrithe, uaireanta oibre solúbtha, saoráidí cúraim leanaí ar an láthair, seirbhísí cúraim agus beartais chianoibre; á chur i bhfáth ar a thábhachtaí atá príomhshruthú inscne agus an fhreagairt bheartais eacnamaíoch ar an bpaindéim COVID-19 a oiriúnú do shainriachtanais na mban agus do struchtúr a ngníomhaíochtaí eacnamaíocha; |
| --- | --- |

23.

| 24. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit comhionannas inscne a phríomhshruthú isteach i ngach reachtaíocht, beartas, clár agus gníomh a bhaineann le hiompar agus dearcadh inscne a áireamh i ndearadh na soghluaisteachta, na tithíochta inacmhainne agus na pleanála uirbí; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á thabhairt chun suntais nár cheart easpa dídine i measc na mban a mheas faoina luach agus míthuiscint uirthi mar mhionfhadhb shóisialta san AE; á thabhairt chun suntais an easpa sonraí imdhealaithe cuimsitheacha ar nádúr agus méid na mban gan dídean, rud a fhágann nach bhfuil an fhadhb seo chomh feiceálach; ag tathant ar an Aontas Eorpach agus ar a Bhallstáit dearcadh inscne a chomhtháthú i mbeartais agus i gcleachtais a thugann aghaidh ar an easpa dídine agus ar an easpa rochtana ar thithíocht inacmhainne agus leordhóthanach agus ar fhuinneamh, agus straitéisí sonracha a fhorbairt a bheidh dírithe ar na fadhbanna sin a dhíothú faoi 2030, agus ag an am céanna a áirithiú go n-oibríonn seirbhísí go cuí agus go héifeachtach chun freastal ar riachtanais na mban gan dídean; ag cur béim ar a thábhachtaí atá sé go n-aithneofaí foréigean inscne mar cheann de na bunchúiseanna a mhéadaíonn an baol easpa dídine i measc na mban, agus ag cur béim ar an ngá atá le breathnú ar an gcaoi a dtrasnaíonn riachtanais na mban bacainní socheacnamaíocha agus struchtúracha níos leithne; á iarraidh ar na gníomhaithe uile dearcadh inscne a chomhtháthú leis an Ardán Eorpach um Easpa Dídine a Chomhrac; lánchinnte gur féidir leis an bprionsabal “tithíocht ar dtús” ról tábhachtach a bheith aige chun an easpa dídine a chomhrac agus á iarraidh go gcuirfí na tionscadail sin i bhfeidhm i ngach Ballstát; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á tabhairt dá haire gur mhéadaigh an staid shóisialta agus eacnamaíoch atá ag dul in olcas de bharr na paindéime COVID-19 gach cineál mí-úsáide agus foréigin i leith na mban, chomh maith le striapachas, de shárú ar a gcearta daonna; á chur i bhfios go láidirr an gá atá le hacmhainní poiblí, airgeadais agus daonna a mhéadú chun tacú le grúpaí atá i mbaol na bochtaineachta agus chun dul i ngleic le staideanna lena gcuirtear leanaí agus daoine óga, daoine scothaosta, daoine faoi mhíchumas agus daoine gan dídean i mbaol; |
| --- | --- |

26.

| 27. | á thabhairt dá haire go bhfuil ról ríthábhachtach ag neamhspleáchas eacnamaíoch na mban ina gcumas éalú ó staideanna foréigin inscne; á iarraidh, dá bhrí sin, go gcuirfí bearta tacaíochta agus cosanta ar fáil chun tacú le mná sna staideanna sin, go nglacfar treoir chuimsitheach maidir le gach cineál foréigin inscne a chosc agus a chomhrac, foréigean inscne-bhunaithe a chur ar liosta coireanna AE, daingniú an Aontais Eorpaigh ar Choinbhinsiún Iostanbúl agus a dhaingniú ag an mBulgáir, ag an tSeicia, ag an Ungáir, ag an Laitvia, ag an Liotuáin agus ag an tSlóvaic; á chur i bhfáth go bhfuil saol saor ó fhoréigean bunúsach má tá mná le bheith rannpháirteach i margadh an tsaothair, chun a lánacmhainneacht a bhaint amach agus a bheith neamhspleách ó thaobh airgeadais de; á cháineadh dífhaisnéis d’aon ghnó faoi uirlisí agus tionscnaimh chun foréigean inscne a chomhrac in AE; á chur in iúl gur cúis bhuartha di go bhfuil an dífhaisnéis seo ag dul i bhfeidhm ar an Eoraip agus dá bhrí sin go bhfuil sé níos deacra fós mná a chosaint ar fhoréigean; |
| --- | --- |

27.

| 28. | á iarraidh ar na Ballstáit dul i ngleic le cleachtais dhochracha amhail ciorrú ball giniúna ban, pósadh luath agus éigeantais agus “foréigean onóra”, a ghortaíonn agus a chuireann srian sonrach ar mhná agus ar chailíní óga; |
| --- | --- |

28.

| 29. | á mheas gur cineál tromchúiseach d’fhoréigean iad striapachas agus dúshaothrú a dhéanann difear do mhná agus leanaí go príomha; á iarraidh ar na Ballstáit gníomhaíocht shonrach a ghlacadh chun cúiseanna eacnamaíocha, sóisialta agus cultúrtha an striapachais a chomhrac ionas nach mbeidh mná i staid na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta thíos le dúshaothrú den sórt sin; á iarraidh ar na Ballstáit gníomhaíocht shonrach a dhéanamh chun cabhrú le striapaigh lena n-athimeascadh sóisialta agus gairmiúil; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á iarraidh ar an gCoimisiún bearta réamhghníomhacha a mholadh trí chistí sóisialta na hEorpa agus trí chiste Eorpaigh talmhaíochta um fhorbairt tuaithe chun fostaíocht ban, éascú rochtana ar sheirbhísí sóisialta agus forbairt shocheacnamaíoch i limistéir thuaithe a chur chun cinn; spreagann sí na Ballstáit, i gcomhar le húdaráis réigiúnacha agus áitiúla, an riosca bochtaineachta i measc na mban i gceantair thuaithe a laghdú trína chumhachtú agus trí fheabhas a chur ar a gcáilíocht beatha trí chláir oideachais ardchaighdeáin agus dálaí fostaíochta cáilíochta a sholáthar, lena n-áirítear teilea-oibriú agus ioncam réasúnta; á iarraidh ar ghníomhaíocht dhearfach lena spreagtar feirmeoirí baineannaa go háirithe chun fanacht i gceantair thuaithe, lena n-áirítear ionaid phobail a chur chun cinn ar féidir leo comhairle theicniúil agus cúnamh a sholáthar chun feirmeacha a choinneáil ag feidhmiú agus chun cabhrú leo maireachtáil agus daoine óga a spreagadh chun infheistíocht a dhéanamh sa talmhaíocht agus i mbeostoc chun a marthanacht fadtéarmach a chinntiú; |
| --- | --- |

30.

| 31. | ag leagan béim ar an ról ríthábhachtach atá ag gach ciste agus clár Eorpach sa réimse sóisialta, go háirithe agus an Ciste Eorpach um Choigeartú don Domhandú d’Oibrithe Easáitithe, an Ciste Trasdula Cóir, an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht agus an Ciste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht; á thabhairt chun suntais gur cheart é a bheith d’aidhm ag na Ballstáit agus ag an gCoimisiún, trí CSE+, tionchair shocheacnamaíocha na géarchéime a mhaolú, go háirithe ar mhná, chun líon na mban san fhostaíocht a mhéadú agus chun a saol oibre agus a saol pearsanta a réiteach, chun cur i gcoinne na bochtaineachta agus a gné inscne, fheiminiú na bochtaineachta agus an idirdhealaithe idir fir agus mná i margadh an tsaothair agus san oideachas agus san oiliúint, chun tacú leis na daoine is leochailí agus bochtaineacht leanaí a chomhrac; á iarraidh ar na Ballstáit úsáid iomlán a bhaint as na cistí sin; |
| --- | --- |

31.

| 32. | ag cur béim ar an bhfíoras gur cheart dlús a chur leis na hiarrachtaí náisiúnta chun cuimsiú na Romach a áirithiú i ngach Ballstát; á iarraidh ar an gCoimisiún cuimsiú a chur chun cinn agus ar an gcaoi sin rannpháirtíocht na gcailíní agus na mban Romach ar gach leibhéal a áirithiú, lena n-áirítear iad siúd atá ag obair ar an leibhéal áitiúil, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais; á thabhairt i bhfios gur cheart go gcuirfí comhionannas idir fir agus mná san áireamh leis an méid sin agus go ndíreofaí ar dhea-chleachtais na mBallstát a ardú go dtí leibhéal an Aontais; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit cur le cúnamh airgeadais AE le cláir staidéir agus le tionscadail a thugann an deis do chailíní agus do mhná cumasacha Romacha oideachas leanúnach a úsáid chun iad féin a shaoradh ón mbochtaineacht ó ghlúin go glúin, a lánpháirtiú sóisialta a chur chun cinn agus a gcuid eolais a fhorbairt, d’fhonn staid na Romach a fheabhsú; á iarraidh ar na Ballstáit an leibhéal tacaíochta a bheadh de dhíth orthu a léiriú chun na bearta atá molta a chur chun feidhme chun an daonra Romach a lánpháirtiú; |
| --- | --- |

33.

| 34. | á chur i bhfios go láidir go mbíonn tionchar mór ag méadú ar bhochtaineacht na mban ar an tsochaí i gcoitinne; á chur in iúl gur cúis bhuartha di faoin tionchar a bheidh aige seo ar bhochtaineacht leanaí; á chur in iúl gur geal di, ina leith sin, glacadh Mholadh (AE) 2021/1004 ón gComhairle an 14 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ráthaíocht Eorpach do Leanaí; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á thabhairt chun suntais rannchuidiú tábhachtach na mban i réimsí na fostaíochta, an chultúir, an oideachais, na heolaíochta agus an taighde; á aithint an mórmheathlú ar dhálaí maireachtála na mban atá fostaithe sna healaíona agus sa chultúr, agus i micreaghnóthais agus i ngnólachtaí beaga talmhaíochta agus tuaithe de bharr gníomhaíochtaí eacnamaíocha agus cultúrtha a chur ar fionraí le linn na tréimhse paindéime; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á iarraidh go ndéanfaí cur chuige inscne-íogair maidir leis an aistriú digiteach; ag tathant ar an gCoimisiún úsáid a bhaint as cláir agus cistiú atá ann cheana féin agus maoiniú breise a chur ar fáil nuair is gá chun bochtaineacht dhigiteach na mban a chomhrac chun na scileanna riachtanacha a thabhairt do mhná ionas gur féidir leo oibriú go sábháilte sa timpeallacht dhigiteach, agus chun a litearthacht dhigiteach a fheabhsú; |
| --- | --- |

36.

| 37. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit imscrúdú a dhéanamh ar bhacainní ar fhiontraíocht na mban agus go háirithe anailís chuimsitheach a dhéanamh ar rochtain na mban ar airgeadas, ag cabhrú le deireadh a chur le bochtaineacht ban san Aontas Eorpach trí chumhacht a thabhairt do mhná bheith ina bhfiontraithe agus ina mbunaitheoirí do ghnóthais bheaga agus mheánmhéide a chuidíonn leis an dá aistriú; á thabhairt dá haire go gcruthaítear poist, go neartaítear leis an margadh aonair agus go laghdaítear an dífhostaíocht le fiontraíocht na mban; á thabhairt dá haire go gcuireann ualach maorlathach laghdaithe ar fhiontraithe deireadh le bacainní chun a chinntiú gur féidir le níos mó ban gnó a thosú; ag cur béim ar an tábhacht a bhaineann le heolas faoin bhfiontraíocht agus le taithí phraiticiúil i scoileanna; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit cumhachtú na mban a chur chun cinn trí oideachas, trí ghairmoiliúint agus trí fhoghlaim ar feadh an tsaoil; á iarraidh, go háirithe, go ndéanfar ábhair ETIM, an intleacht shaorga dhigiteach agus an t-inniúlacht airgeadais a chur chun cinn tuilleadh chun steiréitíopaí atá ann faoi láthair a chomhrac agus chun a áirithiú go rachaidh tuilleadh ban isteach sna hearnálacha sin chun rannchuidiú lena bhforbairt; |
| --- | --- |

37.

| 38. | á iarraidh ar na Ballstáit a áirithiú go dtéann gach beartas fioscach nua, lena n-áirítear cánachas a bhfuil gné shoiléir inscne ag baint leis, i ngleic le neamhionannais socheacnamaíocha agus inscne i ngach gné díobh agus go gcuirfear deireadh leo (25); á iarraidh ar na Ballstáit idirdhealú idir fir agus mná ina mbeartais chánach a sheachaint agus deireadh a chur le CBL ar earraí sláintíochta na mban, rud a chuireann dínit na mban ar ioncam íseal i gcontúirt go díréireach, agus ar an gcaoi sin a áirithiú go bhfuil rochtain ag gach bean ar na táirgí riachtanacha sin; |
| --- | --- |

38.

| 39. | á iarraidh ar na Ballstáit gné na hinscne a chur san áireamh agus córais pinsean á n-athchóiriú agus an aois scoir á n-oiriúnú agus na difríochtaí idir patrúin oibre na mban agus patrúin oibre na bhfear a mheas, lena n-áirítear na cleachtais fostaíochta neamhíoctha go léir, agus an riosca níos airde idirdhealaithe ar mhná sa mhargadh saothair, go háirithe mná scothaosta, á cur san áireamh; ag tathant ar na Ballstáit bearta sonracha a ghlacadh chun baol na bochtaineachta do mhná scothaosta agus do mhná ar scor a chosc agus a chomhrac i bhfianaise aosú an daonra agus chion na mban scothaosta i staideanna faoi mhíbhuntáiste nó leochaileacha; á iarraidh ar na Ballstáit cúiteamh as obair chúraim neamhíoctha a áireamh ina gcórais pinsin, mar shampla trí chreidmheasanna cúraim nó trí bhearta eile a chuirtear le pinsean an chúramóra, is cuma má chuirtear an cúram ar fáil do mhionaoisigh, do dhaoine scothaosta nó do dhaoine breoite nó do dhaoine faoi mhíchumas, agus ag an am céanna fir a spreagadh le bheith ina gcúramóirí; |
| --- | --- |

39.

| 40. | á iarraidh ar an gCoimisiún staonadh ó aon mholadh beartais a chur chun cinn as a dtiocfadh méadú ar chaidreamh oibre fhorbhásacha, dírialú uaireanta oibre, laghdú ar thuarastail, ionsaí ar chómhargáil nó príobháidiú seirbhísí poiblí agus slándála sóisialta; |
| --- | --- |

40.

| 41. | á chur in iúl gur geal léi an chaibidlíocht atá ar siúl maidir le glacadh treorach i ndáil le híosphá leordhóthanach san Aontas Eorpach; á iarraidh ar institiúidí an AE creat AE a ghlacadh ar mhaithe le híosphá a bhunú nó a oiriúnú in aghaidh na tíre bunaithe inter alia ar chiseán náisiúnta earraí agus seirbhísí ar fhíorphraghsanna, lena n-áirítear, i measc rudaí eile, tithíocht leordhóthanach, bia sláintiúil agus cothrom, éadaí, iompar inbhuanaithe agus fuinneamh, sláinte agus cúram agus acmhainní a chuirfeadh ar chumas daoine páirt bhríoch a ghlacadh sa tsochaí, sa chultúr agus san oideachas, rud a áiritheodh caighdeán maireachtála réasúnta a chuideodh go páirteach le bochtaineacht an lucht oibre a laghdú, go háirithe do mhná; á iarraidh go mbeadh íosphá atá cothrom agus leordhóthanach sna Ballstáit mar chosaint riachtanach chun dáileadh pá níos cothroime a áirithiú agus chun bunleibhéal pá a ráthú lena gcosnófar mná agus fir i margadh an tsaothair; den tuairim nach mór cruthú creata pá íosta a bhaint amach agus a chaomhnú trí rialacha soiléire, nósanna imeachta trédhearcacha agus cleachtais éifeachtacha, ag baint úsáide as critéir agus táscairí treorach chun leordhóthanacht a mheasúnú agus le rannchuidiú comhlachtaí comhairliúcháin, i measc nithe eile, agus rannpháirtíocht comhpháirtithe sóisialta; |
| --- | --- |

41.

| 42. | á iarraidh ar na Ballstáit a bheith uaillmhianach agus an Ráthaíocht Eorpach do Leanaí agus an Treoir um Thrédhearcacht i leith Pá á gcur chun feidhme acu, chomh maith leis an Treoir a bheidh ann amach anseo maidir le hÍosphá agus an Moladh maidir le hIoncam Íosta; |
| --- | --- |

42.

| 43. | á chur in iúl gur oth léi nach bhfuil príomhshruthú inscne, ar an iomlán, curtha i bhfeidhm fós ar fud bhuiséad AE, mar a léirigh Cúirt Iniúchóirí na hEorpa, agus á iarraidh go ndéanfaí an staid sin a aisiompú mar ábhar práinne; á chur bhfios go láidir nach mór príomhshruthú inscne a chur i bhfeidhm ar gach leibhéal den timthriall beartais agus nach mór é a bheith bunaithe ar shonraí iontaofa; á thabhairt chun suntais a thábhachtaí atá sé buiséadú inscne-fhreagrúil a chur chun feidhme, lena n-áirítear i ngach clár i mbuiséad 2022, chun comhionannas inscne a bhaint amach agus deireadh a chur le bochtaineacht na mban; á iarraidh ar an gCoimisiún, sa chomhthéacs seo, dlús a chur le modheolaíocht éifeachtach, thrédhearcach agus chuimsitheach a thabhairt isteach agus comhoibriú go dlúth leis an bParlaimint chun caiteachas ábhartha inscne a thomhas, dá bhforáiltear sa Chomhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (26), d’fhonn a bheith in ann torthaí inláimhsithe a thaispeáint do bhuiséad 2022 agus d’fhonn an mhodheolaíocht a leathnú chuig gach clár réime airgeadais ilbhliantúil; |
| --- | --- |

43.

| 44. | á chur in iúl go n-éilítear le hacmhainn fhioscach AE go ndéanfaí athbhreithniú féideartha ar an rialachas eacnamaíoch agus sóisialta reatha chun éagothroime agus bochtaineacht na mban a laghdú agus chun comhionannas inscne a bhaint amach; á iarraidh go mbeadh rialachas eacnamaíoch agus sóisialta comhsheasmhach le cuspóirí comhionannais inscne a bhaint amach agus deireadh a chur le bochtaineacht na mban; |
| --- | --- |

44.

| 45. | á iarraidh ar an gComhairle foirmíocht thiomnaithe a bhunú don chomhionannas inscne chun bearta comhchoiteanna agus nithiúla a chur i bhfeidhm chun dul i ngleic leis na dúshláin i réimse chearta na mban agus an chomhionannais inscne, agus chun a áirithiú go ndéanfar saincheisteanna comhionannais inscne a phlé ar an leibhéal polaitiúil is airde; |
| --- | --- |

45.

| 46. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit anailís a dhéanamh ar an tionchar neamhchothrom inscne a bhíonn ag an mboilsciú agus ag an laghdú ar phraghsanna fuinnimh a spreagtar i gcomhthéacs chogadh na Rúise i gcoinne na hÚcráine agus an méid sin a chur san áireamh agus bearta á gcur chun feidhme chun a tionchar ar na daoine is boichte a mhaolú; |
| --- | --- |

46.

| 47. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún. |
| --- | --- |

47.

---

(1)  IO L 223, 22.6.2021, lch. 14.

(2)  IO L 204, 26.7.2006, lch. 23.

(3)  IO L 188, 12.7.2019, lch. 79.

(4)  IO C 233 E, 28.9.2006, lch. 130.

(5)  IO C 199 E, 7.7.2012, lch. 77.

(6)  IO C 51 E, 22.2.2013, lch. 56.

(7)  IO C 76, 28.2.2018, lch. 93.

(8)  IO C 298, 23.8.2018, lch. 14.

(9)  IO C 331, 18.9.2018, lch. 60.

(10)  IO C 346, 27.9.2018, lch. 6.

(11)  IO C 363, 28.10.2020, lch. 80.

(12)  IO C 411, 27.11.2020, lch. 38.

(13)  IO C 331, 17.8.2021, lch. 5.

(14)  IO C 456, 10.11.2021, lch. 191.

(15)  IO C 99, 1.3.2022, lch. 122.

(16)  IO C 465, 17.11.2021, lch. 62.

(17)  IO C 58, 15.2.2018, lch. 192.

(18)  Leathanach gréasáin Eurostat dar teideal “Coinníollacha maireachtála san Eoraip – bochtaineacht agus eisiamh sóisialta”, a rinneadh rochtain air an 30 Bealtaine 2022. Ar fáil ag: https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title= Living_conditions_in_Europe_-_poverty_and_social_exclusion&oldid=544210

(19)  An Institiúid Eorpach um Chomhionannas Inscne, “Innéacs um Chomhionannas Inscne 2020: An digitiú agus todhchaí na hoibre”, Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg, 2020.

(20)  Leathanach gréasáin Eurostat dar teideal “Staidreamh maidir leis an mbearna phá idir na hinscní”, a rinneadh rochtain air an 30 Bealtaine 2022. Ar fáil ag: https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Gender_pay_ gap_statistics

(21)  “Staidreamh maidir leis an mbearna phá idir na hinscní”.

(22)  https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/7341d588-ddd8-11ea-adf7-01aa75ed71a1/language-en

(23)  Alt Eurostat an 3 Feabhra 2021 dar teideal “An bhearna phinsin idir na hinscní a dhúnadh?”,

(24)  Bunachar Sonraí EIGE um Staidreamh Inscne, a rinneadh rochtain air an 30 Bealtaine 2022 Ar fáil ag: https://eige.europa.eu/gender-statistics/dgs/browse/ta/ta_timeuse

(25)  Tuarascáil ó Roinn Beartais na Parlaiminte um Chearta na Saoránach agus Gnóthaí Bunreachtúla de mhí Aibreáin 2017 dar teideal “Comhionannas idir fir agus mná agus an cánachas san Aontas Eorpach”.

(26)  IO L 123, 12.5.2016, lch. 1.

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/15 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/15

---

P9_TA(2022)0276

Straitéis Ind-Chiúin-Aigéanach i réimse na trádála agus na hinfheistíochta

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir leis an straitéis Ind-Chiúin-Aigéanach i réimse na trádála agus na hinfheistíochta (2021/2200(INI))

(2023/C 47/02)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint do theachtaireacht chomhpháirteach an 16 Meán Fómhair 2021 ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir le straitéis comhair AE sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach (JOIN(2021)0024), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht chomhpháirteach an 16 Meán Fómhair 2021 ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir le straitéis comhair AE sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach (JOIN(2021)0024),

| — | ag féachaint do chonclúidí an 16 Aibreán 2021 ón gComhairle i ndáil le straitéis Aontais maidir le comhar sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chonclúidí an 16 Aibreán 2021 ón gComhairle i ndáil le straitéis Aontais maidir le comhar sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach,

| — | ag féachaint do Straitéis Ind-Chiúin-Aigéanach na hÍsiltíre an 13 Samhain 2020 dar teideal Indo-Pacific: Guidelines for strengthening Dutch and EU cooperation with partners in Asia [An Réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach: Treoirlínte maidir le comhar na hÍsiltíre agus an Aontais le comhpháirtithe san Áise a neartú], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Straitéis Ind-Chiúin-Aigéanach na hÍsiltíre an 13 Samhain 2020 dar teideal Indo-Pacific: Guidelines for strengthening Dutch and EU cooperation with partners in Asia [An Réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach: Treoirlínte maidir le comhar na hÍsiltíre agus an Aontais le comhpháirtithe san Áise a neartú],

| — | ag féachaint do threoirlínte beartais Rialtas Cónaidhme na Gearmáine mhí Mheán Fómhair 2020 maidir leis an réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do threoirlínte beartais Rialtas Cónaidhme na Gearmáine mhí Mheán Fómhair 2020 maidir leis an réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach,

| — | ag féachaint do theachtaireacht chomhpháirteach an 1 Nollaig 2021 ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála dar teideal The Global Gateway (JOIN(2021)0030) [Teachtaireacht maidir leis an Tairseach Dhomhanda], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht chomhpháirteach an 1 Nollaig 2021 ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála dar teideal The Global Gateway (JOIN(2021)0030) [Teachtaireacht maidir leis an Tairseach Dhomhanda],

| — | ag féachaint do theachtaireacht an 18 Feabhra 2021 ón gCoimisiún dar teideal Trade Policy Review – An Open, Sustainable and Assertive Trade Policy (COM(2021)0066) [Athbhreithniú ar an mBeartas Trádála – Beartas Trádála atá Oscailte, Inbhuanaithe agus Teanntásach], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht an 18 Feabhra 2021 ón gCoimisiún dar teideal Trade Policy Review – An Open, Sustainable and Assertive Trade Policy (COM(2021)0066) [Athbhreithniú ar an mBeartas Trádála – Beartas Trádála atá Oscailte, Inbhuanaithe agus Teanntásach],

| — | ag féachaint do theachtaireacht chomhpháirteach an 12 Márta 2019 ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála dar teideal EU-China – A strategic outlook (JOIN(2019)0005) [An caidreamh idir AE agus an tSín – Dearcadh straitéiseach], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht chomhpháirteach an 12 Márta 2019 ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála dar teideal EU-China – A strategic outlook (JOIN(2019)0005) [An caidreamh idir AE agus an tSín – Dearcadh straitéiseach],

| — | ag féachaint do theachtaireacht chomhpháirteach an 19 Meán Fómhair 2018 ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála dar teideal Connecting Europe and Asia – Building blocks for an EU Strategy (JOIN(2018)0031) [An Eoraip agus an Áise a nascadh le chéile – Clocha coirnéil i dtreo straitéis Aontais], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht chomhpháirteach an 19 Meán Fómhair 2018 ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála dar teideal Connecting Europe and Asia – Building blocks for an EU Strategy (JOIN(2018)0031) [An Eoraip agus an Áise a nascadh le chéile – Clocha coirnéil i dtreo straitéis Aontais],

| — | ag féachaint do theachtaireacht an 9 Márta 2021 ón gCoimisiún dar teideal 2030 Digital Compass: the European way for the Digital Decade (COM(2021)0118) [Compás Digiteach 2030: an modh Eorpach do na Deich mBliana Digiteacha], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht an 9 Márta 2021 ón gCoimisiún dar teideal 2030 Digital Compass: the European way for the Digital Decade (COM(2021)0118) [Compás Digiteach 2030: an modh Eorpach do na Deich mBliana Digiteacha],

| — | ag féachaint d’aitheasc an 15 Meán Fómhair 2021 ar Staid an Aontais 2021, ó Ursula von der Leyen, Uachtarán an Choimisiúin, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’aitheasc an 15 Meán Fómhair 2021 ar Staid an Aontais 2021, ó Ursula von der Leyen, Uachtarán an Choimisiúin,

| — | ag féachaint do phreaseisiúint chomhpháirteach an 3 Nollaig 2021 ón tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí agus ó Roinn Stáit na Stát Aontaithe maidir leis na comhairliúcháin ardleibhéil ar an réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do phreaseisiúint chomhpháirteach an 3 Nollaig 2021 ón tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí agus ó Roinn Stáit na Stát Aontaithe maidir leis na comhairliúcháin ardleibhéil ar an réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach,

| — | ag féachaint don 11ú chruinniú de Chomhpháirtíocht Pharlaiminteach na hÁise-na hEorpa, arna óstáil ag an gCambóid, an 16 Samhain 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don 11ú chruinniú de Chomhpháirtíocht Pharlaiminteach na hÁise-na hEorpa, arna óstáil ag an gCambóid, an 16 Samhain 2021,

| — | ag féachaint do bheartas AE na Síne Aonair mar a leagtar amach é sa dearcadh straitéiseach idir AE agus an tSín an 12 Márta 2019, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do bheartas AE na Síne Aonair mar a leagtar amach é sa dearcadh straitéiseach idir AE agus an tSín an 12 Márta 2019,

| — | ag féachaint don Chomhaontú Cuimsitheach Infheistíochta arna thabhairt i gcrích i bprionsabal ag an Aontas agus ag an tSín an 30 Nollaig 2020, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Chomhaontú Cuimsitheach Infheistíochta arna thabhairt i gcrích i bprionsabal ag an Aontas agus ag an tSín an 30 Nollaig 2020,

| — | ag féachaint do mholadh an 21 Deireadh Fómhair 2021 uaithi chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir leis an gcaidreamh agus comhar polaitiúil idir AE agus an Téaváin (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do mholadh an 21 Deireadh Fómhair 2021 uaithi chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir leis an gcaidreamh agus comhar polaitiúil idir AE agus an Téaváin (1),

| — | ag féachaint do mholadh an 29 Aibreán 2021 uaithi chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún, chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir leis an gcaidreamh idir AE agus an India (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do mholadh an 29 Aibreán 2021 uaithi chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún, chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir leis an gcaidreamh idir AE agus an India (2),

| — | ag féachaint don pháipéar leathoifigiúil ó sheirbhísí an Choimisiúin an 26 Feabhra 2018 maidir le haiseolas agus an bealach chun cinn i dtaca le cur chun feidhme agus forfheidhmiú na gcaibidlí maidir le trádáil agus forbairt inbhuanaithe (TSD) i gcomhaontuithe saorthrádála AE a fheabhsú agus feabhas a chur ar an bplean gníomhaíochta 15 phointe a ghabhann leis maidir le caibidlí TSD, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don pháipéar leathoifigiúil ó sheirbhísí an Choimisiúin an 26 Feabhra 2018 maidir le haiseolas agus an bealach chun cinn i dtaca le cur chun feidhme agus forfheidhmiú na gcaibidlí maidir le trádáil agus forbairt inbhuanaithe (TSD) i gcomhaontuithe saorthrádála AE a fheabhsú agus feabhas a chur ar an bplean gníomhaíochta 15 phointe a ghabhann leis maidir le caibidlí TSD,

| — | ag féachaint do Chomhaontú Saorthrádála an 16 Meán Fómhair 2010 idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, agus Poblacht na Cóiré, den pháirt eile (3), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chomhaontú Saorthrádála an 16 Meán Fómhair 2010 idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, agus Poblacht na Cóiré, den pháirt eile (3),

| — | ag féachaint do Chomhaontú Saorthrádála (4) agus Comhaontú Cosanta Infheistíochta an 19 Deireadh Fómhair 2018 idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, agus Poblacht Shingeapór, den pháirt eile, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chomhaontú Saorthrádála (4) agus Comhaontú Cosanta Infheistíochta an 19 Deireadh Fómhair 2018 idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, agus Poblacht Shingeapór, den pháirt eile,

| — | ag féachaint do Chomhaontú Saorthrádála (5) agus Comhaontú Cosanta Infheistíochta an 30 Meitheamh 2019 idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, agus Poblacht Shóisialach Vítneam, den pháirt eile, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chomhaontú Saorthrádála (5) agus Comhaontú Cosanta Infheistíochta an 30 Meitheamh 2019 idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, agus Poblacht Shóisialach Vítneam, den pháirt eile,

| — | ag féachaint don Chomhaontú Comhpháirtíochta Eacnamaíche (CCE) idir an tAontas Eorpach agus an tSeapáin (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Chomhaontú Comhpháirtíochta Eacnamaíche (CCE) idir an tAontas Eorpach agus an tSeapáin (6),

| — | ag féachaint don Chomhaontú Comhpháirtíochta idir an tAontas Eorpach, de pháirt amháin, agus comhaltaí d’Eagraíocht na Stát san Afraic, i Muir Chairib agus san Aigéan Ciúin, den pháirt eile, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Chomhaontú Comhpháirtíochta idir an tAontas Eorpach, de pháirt amháin, agus comhaltaí d’Eagraíocht na Stát san Afraic, i Muir Chairib agus san Aigéan Ciúin, den pháirt eile,

| — | ag féachaint don chaibidlíocht maidir le comhaontuithe saorthrádála idir AE agus an Astráil, an Nua-Shéalainn agus an Indinéis, atá ar siúl faoi láthair, agus don chaibidlíocht maidir le comhaontuithe saorthrádála idir AE agus an Mhalaeisia, an Téalainn agus na hOileáin Fhilipíneacha, atá ar athlá faoi láthair, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chaibidlíocht maidir le comhaontuithe saorthrádála idir AE agus an Astráil, an Nua-Shéalainn agus an Indinéis, atá ar siúl faoi láthair, agus don chaibidlíocht maidir le comhaontuithe saorthrádála idir AE agus an Mhalaeisia, an Téalainn agus na hOileáin Fhilipíneacha, atá ar athlá faoi láthair,

| — | ag féachaint do rún an 3 Deireadh Fómhair 2017 uaithi maidir le caidreamh polaitiúil AE le AE-Comhlachas Náisiúin na hÁise Thoir Theas (ASEAN) (7), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún an 3 Deireadh Fómhair 2017 uaithi maidir le caidreamh polaitiúil AE le AE-Comhlachas Náisiúin na hÁise Thoir Theas (ASEAN) (7),

| — | ag féachaint don chinneadh a rinneadh ag an gcruinniú aireachta idir an tAontas agus ASEAN an 21 Eanáir 2019 chun comhpháirtíocht straitéiseach idir an tAontas agus ASEAN a bhunú, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chinneadh a rinneadh ag an gcruinniú aireachta idir an tAontas agus ASEAN an 21 Eanáir 2019 chun comhpháirtíocht straitéiseach idir an tAontas agus ASEAN a bhunú,

| — | ag féachaint don 29ú Cruinniú de Chomhchoiste Comhair AE-ASEAN a tionóladh an 11 Feabhra 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don 29ú Cruinniú de Chomhchoiste Comhair AE-ASEAN a tionóladh an 11 Feabhra 2022,

| — | ag féachaint don chéad Idirphlé Régiúnach idir Parlaimint na hEorpa agus Tionól Idirpharlaiminteach –ASEAN (AIPA) a tionóladh an 22 Meitheamh 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chéad Idirphlé Régiúnach idir Parlaimint na hEorpa agus Tionól Idirpharlaiminteach –ASEAN (AIPA) a tionóladh an 22 Meitheamh 2021,

| — | ag féachaint do Chomhaontú Pháras maidir leis an athrú aeráide an 12 Nollaig 2015 agus do Theachtaireacht an 11 Nollaig 2019 ón gCoimisiún maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip (COM(2019)0640), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chomhaontú Pháras maidir leis an athrú aeráide an 12 Nollaig 2015 agus do Theachtaireacht an 11 Nollaig 2019 ón gCoimisiún maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip (COM(2019)0640),

| — | ag féachaint do thuarascáil an 27 Deireadh Fómhair 2021 ón gCoimisiún maidir le comhaontuithe trádála an Aontais Eorpaigh a chur chun feidhme agus a fhorfheidhmiú (COM(2021)0654, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil an 27 Deireadh Fómhair 2021 ón gCoimisiún maidir le comhaontuithe trádála an Aontais Eorpaigh a chur chun feidhme agus a fhorfheidhmiú (COM(2021)0654,

| — | ag féachaint do rún an 26 Samhain 2020 uaithi maidir leis an Athbhreithniú ar Bheartas Trádála an Aontais (8), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún an 26 Samhain 2020 uaithi maidir leis an Athbhreithniú ar Bheartas Trádála an Aontais (8),

| — | ag féachaint do rún an 20 Bealtaine 2021 uaithi maidir le frithsmachtbhannaí na Síne maidir le heintitis AE agus FPEnna agus Teachtaí Parlaiminte (9), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún an 20 Bealtaine 2021 uaithi maidir le frithsmachtbhannaí na Síne maidir le heintitis AE agus FPEnna agus Teachtaí Parlaiminte (9),

| — | ag féachaint do rún an 16 Meán Fómhair 2021 uaithi maidir le “Straitéis nua AE-na Síne” (10), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún an 16 Meán Fómhair 2021 uaithi maidir le “Straitéis nua AE-na Síne” (10),

| — | ag féachaint do rún an 21 Eanáir 2021 uaithi maidir le nascacht agus an caidreamh idir AE agus an Áise (11), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún an 21 Eanáir 2021 uaithi maidir le nascacht agus an caidreamh idir AE agus an Áise (11),

| — | ag féachaint do rún an 9 Meitheamh 2021 uaithi dar teideal EU Biodiversity Strategy for 2030: Bringing nature back into our lives [Straitéis Bhithéagsúlachta AE do 2030 – An dúlra a thabhairt ar ais inár saol] (12), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún an 9 Meitheamh 2021 uaithi dar teideal EU Biodiversity Strategy for 2030: Bringing nature back into our lives [Straitéis Bhithéagsúlachta AE do 2030 – An dúlra a thabhairt ar ais inár saol] (12),

| — | ag féachaint do rún an 7 Deireadh Fómhair 2020 uaithi dar teideal Implementation of the common commercial policy – annual report 2018 [Cur chun feidhme an chomhbheartais tráchtála – tuarascáil bhliantúil 2018] (13), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún an 7 Deireadh Fómhair 2020 uaithi dar teideal Implementation of the common commercial policy – annual report 2018 [Cur chun feidhme an chomhbheartais tráchtála – tuarascáil bhliantúil 2018] (13),

| — | ag féachaint do rún an 18 Bealtaine 2017 uaithi maidir le cur chun feidhme an Chomhaontaithe Saorthrádála idir AE agus Poblacht na Cóiré (14), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún an 18 Bealtaine 2017 uaithi maidir le cur chun feidhme an Chomhaontaithe Saorthrádála idir AE agus Poblacht na Cóiré (14),

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Iascach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Iascach,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta (A9-0170/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta (A9-0170/2022),

| A. | de bhrí gur réaltacht gheopholaitiúil agus gheo-eacnamaíoch é an réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach anois; de bhrí go bhfagann tionchar eacnamaíoch, déimeagrafach agus polaitiúil an réigiúin, tionchar atá ag méadú, gur gníomhaí tábhachtach é maidir le múnlú am oird idirnáisiúnta agus díriú ar dhúshláin dhomhanda; de bhrí go bhfuil meáchanlár an gheilleagair dhomhanda tar éis aistrú ón Atlantach go dtí an tAigéan Ciúin; |
| --- | --- |

A.

de bhrí gur réaltacht gheopholaitiúil agus gheo-eacnamaíoch é an réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach anois; de bhrí go bhfagann tionchar eacnamaíoch, déimeagrafach agus polaitiúil an réigiúin, tionchar atá ag méadú, gur gníomhaí tábhachtach é maidir le múnlú am oird idirnáisiúnta agus díriú ar dhúshláin dhomhanda; de bhrí go bhfuil meáchanlár an gheilleagair dhomhanda tar éis aistrú ón Atlantach go dtí an tAigéan Ciúin;

| B. | de bhrí gurb ionann an Eoraip agus an réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach le chéile agus os cionn 70 % den trádáil dhomhanda in earraí agus seirbhísí agus os cionn 60 % den infheistíocht dhíreach choigríche (IDC) agus gur shroich a dtrádáil bhliantúil EUR 1,5 trilliún in 2019; de bhrí go dtáirgeann an réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach 60 % den olltáirgeacht intíre dhomhanda (OTI) agus go rannchuidíonn sé le dhá thrian den fhás eacnamaíoch domhanda; de bhrí gurb é AE an t-infheisteoir is mó sa réigiún, ina bhfuil ceithre cinn as deich de mhór-chomhpháirtithe trádála domhanda AE (an tSín, an tSeapáin, an Chóiré Theas agus an India) (15); |
| --- | --- |

B.

de bhrí gurb ionann an Eoraip agus an réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach le chéile agus os cionn 70 % den trádáil dhomhanda in earraí agus seirbhísí agus os cionn 60 % den infheistíocht dhíreach choigríche (IDC) agus gur shroich a dtrádáil bhliantúil EUR 1,5 trilliún in 2019; de bhrí go dtáirgeann an réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach 60 % den olltáirgeacht intíre dhomhanda (OTI) agus go rannchuidíonn sé le dhá thrian den fhás eacnamaíoch domhanda; de bhrí gurb é AE an t-infheisteoir is mó sa réigiún, ina bhfuil ceithre cinn as deich de mhór-chomhpháirtithe trádála domhanda AE (an tSín, an tSeapáin, an Chóiré Theas agus an India) (15);

| C. | de bhrí go bhfuil ceithre chomhaontú trádála dhéthaobhacha i bhfeidhm faoi láthair ag AE sa réigiún (leis an tSeapáin, Singeapór, an Chóiré Theas agus Vítneam), cúig chomhpháirtíocht straitéiseacha (le ASEAN, an tSín, an India, an tSeapáin agus leis an gCóiré Theas) agus dhá chomhpháirtíocht nascachta (leis an tSeapáin agus an India); |
| --- | --- |

C.

de bhrí go bhfuil ceithre chomhaontú trádála dhéthaobhacha i bhfeidhm faoi láthair ag AE sa réigiún (leis an tSeapáin, Singeapór, an Chóiré Theas agus Vítneam), cúig chomhpháirtíocht straitéiseacha (le ASEAN, an tSín, an India, an tSeapáin agus leis an gCóiré Theas) agus dhá chomhpháirtíocht nascachta (leis an tSeapáin agus an India);

| D. | de bhrí gur oscail AE agus ASEAN caibidil nua ina gcaidreamh seanbhunaithe trí dhul isteach i gComhpháirtíocht Straitéiseach i mí na Nollag 2020; |
| --- | --- |

D.

de bhrí gur oscail AE agus ASEAN caibidil nua ina gcaidreamh seanbhunaithe trí dhul isteach i gComhpháirtíocht Straitéiseach i mí na Nollag 2020;

| E. | de bhrí gur cheart go mbeadh an caidreamh idirpharlaiminteach feabhsaithe agus an taidhleoireacht pharlaiminteach fheabhsaithe idir Parlaimint na hEorpa agus parlaimintí na hÁise Thoir Theas – trí bhíthin Chomhthionól Idirpharlaiminteach ASEAN (AIPA) – ina léiriú ar an gclár oibre a bheidh ann amach anseo maidir le caidreamh níos leithne agus níos doimhne idir AE agus ASEAN; de bhrí gur comhpháirtithe nádúrtha iad Parlaimint na hEorpa agus AIPA, a bhfuil acmhainneacht shuntasach acu rannchuidiú chun an caidreamh idiir AE agus ASEAN a neartú; |
| --- | --- |

E.

de bhrí gur cheart go mbeadh an caidreamh idirpharlaiminteach feabhsaithe agus an taidhleoireacht pharlaiminteach fheabhsaithe idir Parlaimint na hEorpa agus parlaimintí na hÁise Thoir Theas – trí bhíthin Chomhthionól Idirpharlaiminteach ASEAN (AIPA) – ina léiriú ar an gclár oibre a bheidh ann amach anseo maidir le caidreamh níos leithne agus níos doimhne idir AE agus ASEAN; de bhrí gur comhpháirtithe nádúrtha iad Parlaimint na hEorpa agus AIPA, a bhfuil acmhainneacht shuntasach acu rannchuidiú chun an caidreamh idiir AE agus ASEAN a neartú;

| F. | de bhrí go bhfuil caidreamh AE-ASEAN bunaithe ar na luachanna agus prionsabail chomhpháirteacha a bhaineann le hord idirnáisiúnta riailbhunaithe, ar iltaobhachas éifeachtach agus inbhuanaithe, agus ar shaorthrádáil chóir; de bhrí gur eintitis AE-bhunaithe an soláthraí IDC is mó do réigiún ASEAN; de bhrí gurb é AE an tríú comhpháirtí trádála is mó atá ag ASEAN agus gurb é ASEAN ina iomláine an tríú comhpháirtí trádála is mó atá ag AE lasmuigh den Eoraip; de bhrí gur cuireadh caibidlíocht maidir le Comhaontú Saorthrádála idir AE agus ASEAN ar fionraí le comhaontú frithpháirteach ó 2009 i leith; |
| --- | --- |

F.

de bhrí go bhfuil caidreamh AE-ASEAN bunaithe ar na luachanna agus prionsabail chomhpháirteacha a bhaineann le hord idirnáisiúnta riailbhunaithe, ar iltaobhachas éifeachtach agus inbhuanaithe, agus ar shaorthrádáil chóir; de bhrí gur eintitis AE-bhunaithe an soláthraí IDC is mó do réigiún ASEAN; de bhrí gurb é AE an tríú comhpháirtí trádála is mó atá ag ASEAN agus gurb é ASEAN ina iomláine an tríú comhpháirtí trádála is mó atá ag AE lasmuigh den Eoraip; de bhrí gur cuireadh caibidlíocht maidir le Comhaontú Saorthrádála idir AE agus ASEAN ar fionraí le comhaontú frithpháirteach ó 2009 i leith;

| G. | de bhrí nach bhfuil iarrachtaí na Cóiré maidir leis an gcaibidl faoi thrádáil agus forbairt inbhuanaithe a chur chun feidhme chomh maith agus a d’fhéadfaidís a bheith; de bhrí go feabhsuithe níos nithiúla ag teastáil; |
| --- | --- |

G.

de bhrí nach bhfuil iarrachtaí na Cóiré maidir leis an gcaibidl faoi thrádáil agus forbairt inbhuanaithe a chur chun feidhme chomh maith agus a d’fhéadfaidís a bheith; de bhrí go feabhsuithe níos nithiúla ag teastáil;

| H. | de bhrí go bhfuil roinnt tíortha Ind-Chiúin-Aigéanach a thairbhíonn d’fhabhair tharaife AE faoi Scéim na bhFabhar Ginearálaithe Taraife (GSP), trína n-eascaitear an rochtain ar mhargaí AE, agus de bhrí go dtairbhíonn na tíortha is lú forbairt sa réigiún den socrú saor ó dhleacht, saor ó chuóta, Gach Ní seachas Airm; de bhrí gur tairbhithe iad an Phacastáin, na hOileáin Fhilipíneacha agus Srí Lanca den socrú speisialta dreasachta um fhorbairt inbhuanaithe agus dea-rialachas (GSP+); de bhrí gur rannchuidigh na hionstraimí sin le forbairt eacnamaíoch na dtíortha sin, lena meas ar chearta an duine agus cearta lucht saothair, le cosaint an chomhshaoil agus feabhsuithe ar an dea-rialachas; |
| --- | --- |

H.

de bhrí go bhfuil roinnt tíortha Ind-Chiúin-Aigéanach a thairbhíonn d’fhabhair tharaife AE faoi Scéim na bhFabhar Ginearálaithe Taraife (GSP), trína n-eascaitear an rochtain ar mhargaí AE, agus de bhrí go dtairbhíonn na tíortha is lú forbairt sa réigiún den socrú saor ó dhleacht, saor ó chuóta, Gach Ní seachas Airm; de bhrí gur tairbhithe iad an Phacastáin, na hOileáin Fhilipíneacha agus Srí Lanca den socrú speisialta dreasachta um fhorbairt inbhuanaithe agus dea-rialachas (GSP+); de bhrí gur rannchuidigh na hionstraimí sin le forbairt eacnamaíoch na dtíortha sin, lena meas ar chearta an duine agus cearta lucht saothair, le cosaint an chomhshaoil agus feabhsuithe ar an dea-rialachas;

| I. | de bhrí go bhfuil an iomaíocht gheopholaitiúil san ord domhanda idir príomhghníomhaithe, go háirithe idir na Stáit Aontaithe agus an tSín, ag géarú i gcónaí, agus éifeachtaí suntasacha aici ar an trádáil dhomhanda; de bhrí go bhfuil difear déanta ag imeachtaí a tharla le déanaí do shlabhraí soláthair inbhuanaithe domhanda agus d’fhoinsiú amhábhar criticiúil, rud a chuir méadú ar phraghsanna fuinnimh agus bia; de bhrí go bhfuil caidreamh ilghnéitheach ag AE leis an tSín, ar caidreamh é ina bhfuil an tSín ina comhpháirtí maidir le comhar, ach ina hiomaitheoir eacnamaíoch freisin agus ina céile comhraic sistéamach í réimsí áirithe; |
| --- | --- |

I.

de bhrí go bhfuil an iomaíocht gheopholaitiúil san ord domhanda idir príomhghníomhaithe, go háirithe idir na Stáit Aontaithe agus an tSín, ag géarú i gcónaí, agus éifeachtaí suntasacha aici ar an trádáil dhomhanda; de bhrí go bhfuil difear déanta ag imeachtaí a tharla le déanaí do shlabhraí soláthair inbhuanaithe domhanda agus d’fhoinsiú amhábhar criticiúil, rud a chuir méadú ar phraghsanna fuinnimh agus bia; de bhrí go bhfuil caidreamh ilghnéitheach ag AE leis an tSín, ar caidreamh é ina bhfuil an tSín ina comhpháirtí maidir le comhar, ach ina hiomaitheoir eacnamaíoch freisin agus ina céile comhraic sistéamach í réimsí áirithe;

| J. | de bhrí gur comhaontú trádála oscailte, réamhbhreathnaitheach é an Comhaontú Cuimsitheach Forásach do Chomhpháirtíocht an Aigéin Chiúin agus na hÁise a fhéachann le cothroime iomaíochta agus timpeallacht trádála riailbhunaithe a áirithiú sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach, agus go bhfeidhmíonn sé mar mhúnla den chomhtháthú trádála réigiúnach; de bhrí gur tharraing na Stáit Aontaithe siar ón gcomhaontú i mí Eanáir 2017 agus gur chuir an tSín, an Téaváin agus an Ríocht Aontaithe iarraidh fhoirmiúil isteach ar aontú dó in 2021; |
| --- | --- |

J.

de bhrí gur comhaontú trádála oscailte, réamhbhreathnaitheach é an Comhaontú Cuimsitheach Forásach do Chomhpháirtíocht an Aigéin Chiúin agus na hÁise a fhéachann le cothroime iomaíochta agus timpeallacht trádála riailbhunaithe a áirithiú sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach, agus go bhfeidhmíonn sé mar mhúnla den chomhtháthú trádála réigiúnach; de bhrí gur tharraing na Stáit Aontaithe siar ón gcomhaontú i mí Eanáir 2017 agus gur chuir an tSín, an Téaváin agus an Ríocht Aontaithe iarraidh fhoirmiúil isteach ar aontú dó in 2021;

| K. | de bhrí gur tháinig an Chomhpháirtíocht Chuimsitheach Réigiúnach Eacnamaíoch (RCEP) – faoi stiúir ASEAN agus arna síniú ag an Astráil, an tSín, an tSeapáin, Poblacht na Cóiré agus an Nua-Shéalainn freisin – i bhfeidhm i mí Eanáir 2022, rud a chruthaigh an bloc trádála is mó ar domhan; de bhrí go bhfuil RCEP ann chun comhar réigiúnach níos fearr a chur chun cinn sa trádáil agus san infheistíocht agus sa trádáil dhigiteach, agus go ndíríonn sé ar shaincheisteanna rialála chun gluaiseachtaí trasteorann a éascú cé nach bhfuil ach forálacha teoranta ann maidir le saothar agus comhshaol; |
| --- | --- |

K.

de bhrí gur tháinig an Chomhpháirtíocht Chuimsitheach Réigiúnach Eacnamaíoch (RCEP) – faoi stiúir ASEAN agus arna síniú ag an Astráil, an tSín, an tSeapáin, Poblacht na Cóiré agus an Nua-Shéalainn freisin – i bhfeidhm i mí Eanáir 2022, rud a chruthaigh an bloc trádála is mó ar domhan; de bhrí go bhfuil RCEP ann chun comhar réigiúnach níos fearr a chur chun cinn sa trádáil agus san infheistíocht agus sa trádáil dhigiteach, agus go ndíríonn sé ar shaincheisteanna rialála chun gluaiseachtaí trasteorann a éascú cé nach bhfuil ach forálacha teoranta ann maidir le saothar agus comhshaol;

| L. | de bhrí gur chuir géarchéim COVID-19 luas faoi roinnt treochtaí geopholaitiúla a bhí ar siúl cheana féin; de bhrí gur leag sí béim freisin ar an ngá atá le comhar idirnáisiúnta a dhoimhniú, amhail in earnáil na sláinte; de bhrí gur nocht sí easpa athléimneachta gheilleagar na mBallstát freisin mar aon le leochaileachtaí sna slabhraí soláthair domhanda agus gur thug sí chun solais go bhfuil breis éagsúlaithe ag teastáil; |
| --- | --- |

L.

de bhrí gur chuir géarchéim COVID-19 luas faoi roinnt treochtaí geopholaitiúla a bhí ar siúl cheana féin; de bhrí gur leag sí béim freisin ar an ngá atá le comhar idirnáisiúnta a dhoimhniú, amhail in earnáil na sláinte; de bhrí gur nocht sí easpa athléimneachta gheilleagar na mBallstát freisin mar aon le leochaileachtaí sna slabhraí soláthair domhanda agus gur thug sí chun solais go bhfuil breis éagsúlaithe ag teastáil;

| M. | de bhrí go bhfuil athrú as cuimse ar chúrsaí geopholaitiúla ó rinne an Rúis ionradh ar an Úcráin i mí Feabhra 2022 agus go bhfágann sé go bhfuil ár rannpháirtíocht bhreise le comhpháirtithe sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach níos tábhachtaí agus níos práinní fós chun ár gcaidreamh trádála a éagsúlú, ár gcomhar maidir le teicneolaíochtaí criticiúla agus éiritheacha, saincheisteanna digiteacha agus amhábhair a dhoimhniú, na slabhraí soláthair a neartú agus a éagsúlú agus feabhas a chur ar a n-athléimneacht agus ar a n-inbhuanaitheacht, agus chun cabhrú le dul i ngleic le dúshláin dhomhanda; |
| --- | --- |

M.

de bhrí go bhfuil athrú as cuimse ar chúrsaí geopholaitiúla ó rinne an Rúis ionradh ar an Úcráin i mí Feabhra 2022 agus go bhfágann sé go bhfuil ár rannpháirtíocht bhreise le comhpháirtithe sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach níos tábhachtaí agus níos práinní fós chun ár gcaidreamh trádála a éagsúlú, ár gcomhar maidir le teicneolaíochtaí criticiúla agus éiritheacha, saincheisteanna digiteacha agus amhábhair a dhoimhniú, na slabhraí soláthair a neartú agus a éagsúlú agus feabhas a chur ar a n-athléimneacht agus ar a n-inbhuanaitheacht, agus chun cabhrú le dul i ngleic le dúshláin dhomhanda;

| N. | de bhrí gur bagairtí eiseacha iad an t-athrú aeráide agus díghrádú an chomhshaoil don réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach, don Eoraip agus don chuid eile den domhan; de bhrí go raibh breis is 57 milliún daoine in 2021 amháin a ndearna na tubaistí athraithe aeráide sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach difear dóibh (16); |
| --- | --- |

N.

de bhrí gur bagairtí eiseacha iad an t-athrú aeráide agus díghrádú an chomhshaoil don réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach, don Eoraip agus don chuid eile den domhan; de bhrí go raibh breis is 57 milliún daoine in 2021 amháin a ndearna na tubaistí athraithe aeráide sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach difear dóibh (16);

| O. | de bhrí, amhail a luadh san Athbhreithniú ar an mBeartas Trádála, go n-oibríonn AE in éineacht lena chomhpháirtithe chun a áirithiú go gcomhlíonfar luachanna uilíocha, cearta an duine a chur chun cinn agus a chosaint go háirithe; de bhrí go bhfuil croíchaighdeáin saothair san áireamh ansin, mar aon le cosaint shóisialta, comhionannas ó thaobh inscne agus an comhrac in aghaidh an athraithe aeráide agus chailliúint na bithéagsúlachta; |
| --- | --- |

O.

de bhrí, amhail a luadh san Athbhreithniú ar an mBeartas Trádála, go n-oibríonn AE in éineacht lena chomhpháirtithe chun a áirithiú go gcomhlíonfar luachanna uilíocha, cearta an duine a chur chun cinn agus a chosaint go háirithe; de bhrí go bhfuil croíchaighdeáin saothair san áireamh ansin, mar aon le cosaint shóisialta, comhionannas ó thaobh inscne agus an comhrac in aghaidh an athraithe aeráide agus chailliúint na bithéagsúlachta;

| P. | de bhrí go bhfuil na réigúin Aontais is forimeallaí agus na tíortha agus críocha thar lear a bhfuil nasc bunreachtúil acu lena mBallstáit ina gcuid thábhachtach de chur chuige AE i leith an réigiúin Ind-Chiúin-Aigéanaigh; |
| --- | --- |

P.

de bhrí go bhfuil na réigúin Aontais is forimeallaí agus na tíortha agus críocha thar lear a bhfuil nasc bunreachtúil acu lena mBallstáit ina gcuid thábhachtach de chur chuige AE i leith an réigiúin Ind-Chiúin-Aigéanaigh;

| 1. | á chur in iúl gur díol sásaimh di straitéis AE don chomhar sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach, ina sainaithnítear trádáil agus infheistíocht inbhuanaithe agus chóir mar thosaíocht; á chreidiúint go bhfuil sé buntábhachtach díriú go príomha ar chuimsitheacht agus comhar bunaithe ar luachanna agus prionsabail i gcomhpháirt, lena n-áirítear tiomantas don daonlathas, do chearta an duine agus don smacht reachta a urramú; á iarraidh go bhforbrófaí cur chuige straitéiseach an Aontais agus rannpháirtíocht an Aontais leis an réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach bunaithe ar an ord idirnáisiúnta iltaobhach, riailbhunaithe a bhfuil Eagraíocht Trádála Domhanda nuachóirithe ina chroílár, bunaithe ar na prionsabail seo a leanas: timpeallacht oscailte don trádáil agus infheistíocht, cothrom na Féinne, cómhalartacht agus sochar frithpháirteach; á chur i bhfáth gur cheart go mbeadh an cur chuige nua sin ina choigeartú bunúsach a bhunófaí ar leasanna comhroinnte mar go bhfuil an réigiún ríthábhachtach do rathúnas AE; á thabhairt dá haire go bhfuil uiscebhealaí móra sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach atá ríthábhachtach do thrádáil AE agus go dtéann 40 % de thrádáil eachtrach an Aontais trí Mhuir na Síne Theas, rud a fhágann gur ábhar imní comhroinnte agus réimse comhair iad rialachas na n-aigéan agus cobhsaíocht sa réigiún sin; ag leagan béim ar a riachtanaí atá sé an réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach a choinneáil saor agus oscailte do chách agus bealaí soláthair mhuirí atá saor agus oscailte a choinneáil, i gcomhlíonadh iomlán an dlí idirnáisiúnta, Choinbhinsiún na Násiiún Aontaithe maidir le Dlí na Farraige go háirithe, agus phrionsabal na saoirse loingseoireachta; |
| --- | --- |

1.

| 2. | ag iarraidh ar an gCoimisiún comhpháirtíochtaí leis na gníomhaithe ábhartha uile sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach a neartú, agus dinimic fhoréigiúnach agus sainiúlachtaí foréigiúnacha á gcur san áireamh, ar comhpháirtíochtaí iad lena dtreisítear an t-ord idirnáisiúnta riailbhunaithe agus lena dtugtar aghaidh ar dhúshláin dhomhanda chomhchoiteanna, agus ag iarraidh ar an gCoimisiún oibriú i ndlúthchomhar lena chomhpháirtithe sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach atá ar aon intinn leo chun slabhraí luacha a threisiú trí athléimneacht, inbhuanaitheacht agus ciorclaíocht ár ngeilleagar a neartú agus trí chaidrimh trádála a éagsúlú d’fhonn spleáchais straitéiseacha i slabhraí soláthair criticiúla a laghdú, agus fócas ar leith á leagan ar theicneolaíochtaí, ar amhábhair agus ar tháirgí talmhaíochta, trí oibriú i dtreo comhaontuithe trádála atá ann cheana a chur chun feidhme ina n-iomláine agus a fhorfheidhmiú níos fearr, trí chaibidlíocht trádála reatha a thabhairt chun críche agus trí chomhar a fhorbairt in earnálacha straitéiseacha; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé oibriú i gcomhar le tíortha sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach atá ar aon intinn léi maidir le caighdeáin theicniúla agus thionsclaíocha a bhunú, chun AE a chur chun cinn a thuilleadh mar eiseamláir dhomhanda; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé Comhaontuithe nua Comhpháirtíochta Digití a fhorbairt, ag tógáil ar chinntí maidir le leordhóthanacht cosanta sonraí, ag tosú leis an tSeapáin, Poblacht na Cóiré agus Singeapór; á iarraidh ar an gCoimisiún freisin oibriú i ndlúthchomhar leis na comhpháirtithe sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach, agus an creat díchill chuí atá beartaithe á chur chun feidhme; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á mheabhrú go bhfuil AE tiomanta d’fhorfheidhmiú chearta na mban agus chearta an duine, d’fhaireachán a dhéanamh ar thionchar inscneach a fhabhar trádála á athdhearbhú go dtacaíonn sí le príomhshruthú inscne sa bheartas trádála agus á iarraidh go mbeadh bearta éifeachtacha ann chun an teacht i dtír ar mhná i dtionscail atá dírithe ar onnmhairí a chomhrac; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á chur i bhfáth gur cheart don Aontas úsáid níos fearr agus níos straitéisí a bhaint as a ghiaráil eacnamaíoch, agus urraim aige do shainiúlachtaí polaitiúla agus eacnamaíocha a thíortha comhpháirtíochta agus dá leasanna siúd ag an am céanna, chun a spriocanna geopholaitiúla agus claochlaitheacha a bhaint amach, trína raon iomlán comhtháite ionstraimí beartais a úsáid chun na críche sin, lena n-áirítear sásra GSP, agus caighdeáin dhomhanda a chur chun cinn maidir le forbairt inbhuanaithe, clár oibre 2030 agus Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe, an geilleagar ciorclach, cearta an duine, lena n-áirítear cearta mionlac eitneach agus reiligiúnach, cearta saothair, coinbhinsiúin na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair (EIS), comhionannas maidir le hinscne, dea-rialachas, an comhrac in aghaidh an athraithe aeráide agus cur chun feidhme Chomhaontú Pháras, an comhrac i gcoinne an dífhoraoisithe agus chailliúint na bithéagsúlachta, agus iascaireacht inbhuanaithe; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á iarraidh go ndéanfaí an straitéis Aontais, Tairseach Dhomhanda, a glacadh le déanaí, a chur chun feidhme go tapa i gcomhordú leis an straitéis Ind-Chiúin-Aigéanach chun borradh a chur faoin nascacht inbhuanaithe sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach agus i gcomhar leis; á chur in iúl gur geal léi, sa chomhthéacs seo, an dul chun cinn atá déanta sna comhpháirtíochtaí nascachta leis an tSeapáin agus leis an India; ar son comhpháirtíocht nascachta a bhunú le ASEAN chun nascadh le máistirphlean reatha ASEAN maidir leis an nascacht; á iarraidh go mbeadh comhoibriú breise ann le comhpháirtithe réigiúnacha eile amhail an Astráil agus Poblacht na Cóiré; ag cur béim ar an bhfíoras nár mhór an straitéis Tairseach Dhomhanda a nascadh le tionscnaimh eile ar son nascacht iontaofa amhail Build Back Better World agus Blue Dot Network, agus comhar maidir le bonneagar ardcháilíochta a chothú le Quadrilateral Security Dialogue (QUAD); |
| --- | --- |

5.

Comhaontuithe saorthrádála agus IPAanna atá i bhfeidhm: forfheidhmiú, cur chun feidhme agus uasghrádú:

| 6. | á chur in iúl gur díol sásaimh di an fás suntasach sa trádáil dhéthaobhach idir an tAontas agus an Chóiré Theas ó tháinig an Comhaontú Saorthrádála i bhfeidhm in 2011; á chur in iúl gur díol sásaimh di na bearta a rinne an Chóiré Theas le déanaí maidir le daingniú agus cur chun feidhme Choinbhinsiúin EIS Uimh. 29, Uimh. 87 agus Uimh. 98 agus na hathruithe a cuireadh chun feidhme ar an gcód saothair tar éis na tuarascála ón bpainéal saineolaithe TSD; ag tnúth le cur chun feidhme inláimhsithe na ndaingnithe; á mheabhrú go dtugann an painéal dá aire nach bhfuil spriocanna sainráite agus garspriocanna a bhaineann le daingniú Coinbhinsiúin EIS i dtéacs an Chomhaontaithe Saorthrádála; á iarraidh ar an gCóiré Theas na bearta riachtanacha a dhéanamh go gasta chun Coinbhinsiún Uimh. 105 de chuid EIS atá fós gan daingniú aici a dhaingniú, agus leanúint de dhul chun cinn a dhéanamh ar an gcomhionannas maidir le hinscne agus cearta na mban; ag tacú le comhar breise idir AE agus an Chóiré Theas maidir le leathsheoltóirí; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á iarraidh ar na Ballstáit eile leanúint ar aghaidh le daingniú inmheánach Chomhaontú Comhpháirtíochta agus Comhair IPA (PCA) idir AE agus Singeapór, a síníodh i mí Dheireadh Fómhair 2018, go háirithe i bhfianaise a thábhachtaí atá Singeapór mar phríomhcheann scríbe IDC AE san Áise, agus EUR 256 billiún i gceist le stoic IDC AE i Singeapór ag deireadh 2020; á iarraidh ar Shingeapór iarrachtaí breise a dhéanamh chun coinbhinsiúin bhunúsacha EIS a dhaingniú agus a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á chreidiúint go raibh ról lárnach ag an gComhaontú Comhpháirtíochta Eacnamaíche idir an tAontas agus an tSeapáin maidir le trádáil níos inbhuanaithe a chruthú; á chur in iúl gur geal léi an méadú ar rátaí úsáide na bhfabhar d’onnmhairí AE chun na Seapáine in 2020; á iarraidh go gcuirfí tús leis an gcaibidlíocht chun forálacha maidir le sreabhadh sonraí a chur san áireamh sa CCE; á thabhairt dá haire go bhfuil dul chun cinn déanta maidir le leathnú an liosta chun tásca geografacha a chosaint don dá pháirtí, maidir le rátaí úsáide cuótaí rátaí taraife arna n-oscailt ag an tSeapáin d’onnmhaireoirí AE agus maidir leis an bpróiseas le haghaidh dhaingnú choinbhinsiún EIS Uimh. 105 ag an tSeapáin; á chur i bhfios go láidir go bhfuil a thuilleadh dul chun cinn gasta ag teastáil maidir le cur chun feidhme an chomhaontaithe, lena n-áirítear an trádáil i seirbhísí a léirscaoileadh agus Coinbhinsiún Uimh. 111 EIS a dhaingniú; á iarraidh an athuair go ndéanfaí athbhreithniú go luath ar an gcaibidil TSD d’fhonn a forálacha forfheidhmiúcháin a neartú; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á iarraidh ar na Ballstáit IPA AE-Vítneam a dhaingniú ionas go dtiocfaidh sé i bhfeidhm agus go gcruthófar dálaí fabhracha leo chun borradh a chur faoi infheistíocht AE i Vítneam agus sa réigiún, go háirithe i réimsí ina gcuirtear an claochlú glas agus an geilleagar ciorclach chun cinn; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá an Chaibidil TSD don Aontas agus á iarraidh go ndéanfar cur ar bun na ngrúpaí comhairleacha baile (DAGanna) a thabhairt chun críche go pras; á mheabhrú gurb ann d’ábhair imní maidir le sáruithe ar chearta an duine; á mheas go bhfuil sé tábhachtach Cód Coiriúil Vítneam a athbhreithniú chun cur chun feidhme éifeachtach chroíchoinbhinsiúin EIS a áirithiú; á iarraidh ar Vítneam a phríomh-athchóirithe saothair a chur i gcrích i gcomhréir leis an gcomhaontú agus daingniú Choinbhinsiún Uimh. 87 EIS a áirithiú go pras faoi 2023; ag tathant ar Vítneam leanúint de bheith ag obair chun cóir chomhionann Ballstát AE a bhaint amach maidir le táirgí cógaisíochta agus chun cur chun feidhme iomlán na bhforálacha sláintíochta agus fíteashláintíochta a ráthú; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á iarraidh go leanfar de ghníomhaíochtaí atá dírithe ar fheasacht a mhúscailt i measc gnólachtaí agus saoránach, geallsealbhóirí, na sochaí sibhialta, comhpháirtithe sóisialta agus saoránach na gcomhaontuithe saorthrádála atá sa réigiún cheana agus maidir leis na deiseanna a chuireann siad ar fáil; á iarraidh go mbeadh tacaíocht theicniúil agus airgeadais neartaithe ann nuair is gá chun cabhrú le tíortha comhpháirtíochta comhaontuithe saorthrádála a chur chun feidhme go héifeachtach, go háirithe na caibidlí maidir le le trádáil agus Forbairt Inbhuanaithe (TSD); ag iarraidh ar an gCoimisiún oibriú in éineachht lenár gcomhpháirtithe Ind-Chiúin-Aigéanacha freisin i gcomhthéacs an athbhreithnithe TSD; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á mheabhrú a thábhachtaí atá an taidhleoireacht pharlaiminte do luasú na caibidlíochta CST idir AE agus Ballstáit ASEAN; |
| --- | --- |

11.

Comhaontú déthaobhach saorthrádála á chaibidil agus/nó á dhaingniú (clár oibre dearfach don trádáil)

| 12. | á iarraidh go ndéanfar dul chun cinn substainteach sa chaibidlíocht maidir le comhaontuithe saorthrádála idir AE agus an Astráil agus idir AE agus an Nua-Shéalainn, agus é mar aidhm leis sin na comhaontuithe sin a thabhairt i gcrích faoi lár 2022 chun go mbeidh Parlaimint na hEorpa in ann na comhaontuithe cothromaithe sin a dhaingniú sa mhandáid pharlaiminteach reatha, gan baint d’ábhar an chomhaontaithe mar gheall ar an bhféilire; á chreidiúint, go háirithe sa staid gheopholaitiúil reatha, go bhfuil sé ríthábhachtach go neartódh daonlathais a gcaidreamh frithpháirteach, agus maidir le cúrsaí trádála freisin; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé caibidil chuimsitheach agus in-fhorfheidhmithe maidir le Trádáil agus Forbairt Inbhuanaithe (TSD) a bheith iontu agus á mheabhrú nár mhór Comhaontú Pháras a bheith iontu mar chlásal ríthábhachtach chun an uaillmhian a léiriú go mbeidís, amach anseo, ina n-eiseamláir sna réimsí sin; á athdhearbhú nár mhór sainiúlacht agus íogaireacht earnáil na talmhaíochta a chur san áireamh agus cosaint do thásca geografacha a bhaint amach sa dá thír; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á chur in iúl gur díol sásaimh di an cinneadh caibidlíocht a atosú maidir le comhaontú cuimsitheach trádála leis an India maidir le comhaontú trádála a bheidh cuimsitheach agus a rachaidh chun tairbhe an dá thaobh, lena ndéanfar comhluachanna daonlathacha agus cearta an duine a chur chun cinn, mar aon le croíchearta saothair agus comhionannas maidir le hinscne, tiomantas go gcuirfear ord domhanda chun cinn a bheidh cuimsitheach, comhleanúnach agus riailbhunaithe, go ndéanfar iltaobhachas éifeachtach agus forfheidhmiú neartaithe ar thrádáil agus forbairt inbhuanaithe a chur chun cinn, agus béim á leagan ar an gcomhrac i gcoinne an athraithe aeráide agus chailliúint na bithéagsúlachta; á chur in iúl gur geal léi gur an tús a chur le caibidlíocht le haghaidh IPA ar leith agus le haghaidh comhaontú maidir le tásca geografacha; á chur in iúl gur díol sásaimh di gur bunaíodh struchtúir bhuana idir AE agus an India amhail idirphlé ardleibhéil i roinnt earnálacha; á chur in iúl gur geal léi go bhfuil an India sásta uaillmhian an Aontais maidir le hábhar agus tráthchlár a bhaint amach; á chur in iúl gur geal léi an togra comhchoiteann ón Uachtarán von der Leyen agus ón bPríomh-Aire Modi chun Comhairle Trádála agus Teicneolaíochta AE-na hIndia a chruthú; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á chur i bhfios go láidir nach mór don Aontas dul i mbun idirphlé cuimsitheach leis an tSín, lena ndéanfar ár leasanna agus ár luachanna a chosaint go daingean, agus an comhthéacs domhanda reatha, atá dúshlánach ó thaobh na geopholaitíochta de, á chur san áireamh, lena n-áirítear maidir le hionradh na Rúise ar an Úcráin; á thabhairt chun suntais gur comhpháirtí comhair agus caibidlíochta de chuid AE í an tSín, ach gur iomaitheoir í freisin i líon réimsí atá ag dul i méid, agus gur céile comhraic sistéamach í; á iarraidh ar an Aontas an athuair, mar a cuireadh i bhfios go láidir ina rún an 16 Meán Fómhair 2021 maidir le straitéis nua idir an tAontas agus an tSín, straitéis níos teanntásaí, níos cuimsithí agus níos comhsheasmhaí a fhorbairt idir an tAontas Eorpach agus an tSín trína ndéanfar na Ballstáit uile a aontú agus an caidreamh leis an tSín a mhúnlú ar mhaithe leis an Aontas ina iomláine; á chur in iúl gur cheart, leis an straitéis sin, go ndeanfar ord riailbhunaithe iltaobhach a chur chun cinn, cosaint luachanna agus leasanna an Aontais a bheith ina croílár aici agus gur cheart í a bheith bunaithe ar thrí phrionsabal: comhoibriú i gcás inar féidir, dul in iomaíocht i gcás inar gá, agus aghaidh a thabhairt ar an méid sin i gcás inar gá; á chur in iúl go láidir go bhfuil sé tábhachtach, go háirithe, leanúint den rannpháirtíocht idir AE agus an tSín chun réitigh ar dhúshláin chomhchoiteanna a chur chun cinn agus chun comhoibriú maidir le saincheisteanna comhleasa amhail an comhrac i gcoinne an athraithe aeráide; á aithint go raibh tacaíocht na Síne ríthábhachtach chun Comhaontú Pháras a thabhairt i gcrích; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á aithint, maidir leis an moill atá ar an tSín i gcónaí rialacha EDT uile a chomhlíonadh, go gcruthaíonn sí castachtaí sa chaidreamh trádála idir AE agus an tSín; á mheas gurb iad seo a leanas na príomh-shaincheisteanna atá le réiteach: an ilomad bacainní roimh chuideachtaí Eorpacha agus iad ag iarraidh rochtain a fháil ar mhargadh na Síne, cosaint cearta maoine intleachtúla, góchumadh, ábhair imní maidir le sábháilteacht táirgí, caighdeáin shóisialta agus chomhsahoil, aistrithe éigeantacha teicneolaíochta, comhfhiontar faoi oibleagáid, fóirdheontais éagóracha agus iomaíocht éagórach ó fhiontair in úinéireacht stát; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á aithint gur bhfuil an plé maidir le daingniú an Chomhaontaithe Chuimsithigh Infheistíochta (CAI) idir an tAontas agus an tSín ar feitheamh faoi láthair i bParlaimint na hEorpa de bharr chinneadh na Síne pionós a ghearradh ar chúigear Feisirí aonair de Pharlaimint na hEorpa agus ar a fochoiste buan um Chearta an Duine, agus ar dhaoine eile, as iompar na Síne ó thaobh chearta an duine de a cháineadh; á chur i bhfios go láidir nach féidir le Parlaimint na hEorpa tús a chur leis an bpróiseas breithnithe agus daingniúcháin le haghaidh an CAI go dtí go gcuirfear deireadh le smachtbhannaí na Síne i gcoinne FPEanna agus institiúidí AE; á mheabhrú freisin go bhfuil brú comhéigneach curtha ag an tSín ar na Ballstáit amhail i gcás na Liotuáine, agus go bhfuil an cleachtas sin á cháineadh go láidir aici; á mheabhrú go bhfuil sé buntábhachtach don tSín cloí le caighdeáin idirnáisiúnta lena n-áirítear maidir leis an tionchar atá aici ar an aeráid, an comhshaol, an bhithéagsúlacht, an bhochtaineacht, an tsláinte, cearta saothair, cearta an duine agus maidir leis an iascaireacht neamhdhleathach, neamhthuairiscithe agus neamhrialáilte (NNN) a chosc agus a chomhrac; |
| --- | --- |

16.

| 17. | ag tathant ar AE tús a chur le hidirphlé struchtúrtha leis an Téaváin maidir le comhoibriú sa teicneolaíocht ghlas agus sa gheilleagar digiteach, lena n-áirítear tionscal na leathsheoltóirí, d’fhonn meabhrán tuisceana a shíniú a rachaidh chun leasa an AE agus na Téaváine araon; á iarraidh an athuair ar an gCoimisiún tús a chur le measúnú tionchair, comhairliúchán poiblí agus réamhstaidéar maidir le comhaontú déthaobhach infheistíochta leis an Téaváin chun ullmhú don chaibidlíocht le haghaidh na naisc eacnamaíocha dhéthaobhacha a dhoimhniú; á iarraidh ar an gCoimisiún freisin féachaint ar roghanna chun borradh a chur faoin gcomhar i ndáil le slabhraí soláthair athléimneacha leis an Téaváin; á chur i bhfios go láidir go bhfuil an Téaváin ina comhalta de EDT; á iarraidh go mbeadh comhar níos dlúithe ann i ngéarchéimeanna sláinte domhanda agus maidir le soláthairtí leighis a thrádáil; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á chur in iúl gur díol sásaimh di an dul chun cinn a rinneadh le déanaí sa chaibidlíocht leis an Indinéis, lena n-áirítear maidir le réimsí a bhaineann leis an inbhuanaitheacht, agus tiomantas athnuaite ón dá thaobh an comhaontú sin a thabhairt i gcrích; á chur cur i bhfios go láidir go bhféadfadh an comhaontú, de réir an Bhainc Dhomhanda (17), fás 2,13 % a chur ar OTI na hIndinéise faoi 2030; á thabhairt chun suntais gur bunriachtanas é bearta thairis sin a mheas sula bhféadfar comhaontú a thabhairt i gcrích, go háirithe maidir le hinbhuanaitheacht, dífhoraoisiú, agus béim ar an ola phailme, agus maidir le caibidil TSD a bheadh níos infhorfheidhmithe, agus Comhaontú Pháras; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á mheabhrú gur tír ísealioncaim í na hOileáin Fhilipíneacha a thairbhíonn de mheicníocht GSP+ an Aontais; á mheabhrú go mbeidh ar na hOileáin Fhilipíneacha iarratas eile a dhéanamh ar shochair GSP+ faoi Rialachán nua GSP amhail ó 2024; á thabhairt dá haire go bhfuil caibidlíocht maidir le comhaontú déthaobhach trádála agus infheistíochta leis na hOileáin Fhilipíneacha, a thosaigh in 2015, curtha ar feitheamh; á mheabhrú gurb ann d’ábhair imní thromchúiseacha maidir le sáruithe ar chearta an duine; á mheabhrú nár cheart tús a chur athuair leis an gcaibidlíocht go dtí go mbeidh feabhas tagtha ar an staid chriticiúil agus imní maidir le cearta an duine, dea-rialachas agus an smacht reachta; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á thabhairt dá haire go bhfuil caibidlíocht maidir le comhaontú déthaobhach trádála agus infheistíochta leis an Malaeisia ar feitheamh ó 2012; á iarraidh ar údaráis na Malaeise seasamh a ghlacadh maidir le hatosú féideartha na caibidlíochta, agus á iarraidh ar an dá pháirtí machnamh a dhéanamh ar thorthaí an mheasúnaithe tionchair inbhuanaitheachta; á chur i bhfios go láidir gur cheart staid chearta an duine sa tír a fheabhsú ar bhealach inbhraite sula bhféadfaí tús a chur leis an gcaibidlíocht an athuair; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á thabhairt dá haire gur seoladh caibidlíocht maidir le comhaontú déthaobhach trádála agus infheistíochta leis an Téalainn in 2013 agus gur cuireadh ar feitheamh in 2014 í; á aithint go bhfuil bearta déanta ag an Aontas le blianta beaga anuas chun a rannpháirtíocht leis an Téalainn a leathnú; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé bearta a dhéanamh (i gcomhréir leis na Conclúidí ón gComhairle, 2019) i dtreo tús a chur an athuair leis an gcaibidlíocht maidir le Comhaontú Saorthrádála uaillmhianach agus cuimsitheach agus á iarraidh ar údaráis na Téalainne léiriú soiléir a thabhairt i ndáil leis an méid sin agus tabhairt faoi athchóirithe struchtúracha; á chur i bhfios go láidir gur cheart staid an daonlathais sa tír a fheabhsú ar bhealach inbhraite sula bhféadfaí tús a chur an athuair leis an gcaibidlíocht maidir le Comhaontú Saorthrádála cuimsitheach; |
| --- | --- |

21.

| 22. | ag iarraidh ar an gCoimisiún dlúthfhaireachán a dhéanamh ar an staid i Maenmar tar éis an coup in 2021, agua a mheas ar cheart iniúchadh a sheoladh féachaint ar cheart na fabhair thrádála maidir le Gach Ní seachas Airm (EBA) a aistarraingt; |
| --- | --- |

22.

| 23. | ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar údaráis na Cambóide oibriú i dtreo tuiscint chomhpháirteach maidir leis na bearta le déanamh chun go mbeidh na coinníollacha ann faoina bhféadfaí fabhair thrádála EBA a aischur le haghaidh na Cambóide faoi scéim EBA; |
| --- | --- |

23.

| 24. | á chur in iúl gur geal léi an t-athbhreithniú ar Rialachán GSP; á thabhairt chun suntais maidir leis na tíortha reatha is tairbhithe de GSP+ agus maidir le tíortha EBA atá ag athrú chun a bheith ina dtíortha meánioncaim ísil, go gceanglófar orthu, faoin Rialachán GSP nua, iarratas a dhéanamh an athuair ar stádas GSP+; á iarraidh, maidir le tíortha is tairbhithe de GSP, GSP+ agus EBA, go neartóidh siad cur chun feidhme éifeachtach a dtiomantas idirnáisiúnta maidir le cearta an duine, cearta lucht saothair, an comhshaol, dea-rialachas agus forbairt inbhuanaithe; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á chur in iúl gur geal léi gur tugadh Ionstraim Soláthair Phoiblí Idirnáisiúnta AE chun críche sa deireadh, d’fhonn cómhalartacht agus cothrom na Féinne a bhaint amach sna margaí soláthair idirnáisiúnta; á chur i bhfios go láidir a riachtanaí atá sé bosca uirlisí trádála AE a neartú a thuilleadh trí rialachán láidir maidir le fóirdheontais eachtracha a ghlacadh gan mhoill agus seasamh soiléir a ghlacadh i gcoinne comhéigean ó thríú tíortha, amhail an comhéigean doghlactha a rinne an tSín ar an Liotuáin i ndeireadh 2021, le hionstraim nua fhrith-chomhéigin; |
| --- | --- |

25.

Dearcadh an Aontais i leith caidreamh agus caibidlíocht réigiúnach agus iltaobhach

| 26. | á iarraidh go mbeadh tuilleadh rannpháirtíochta ann le ASEAN agus lena Bhallstáit agus go ndéanfar an chomhpháirtíocht straitéiseach idir an tAontas agus ASEAN a fhorbairt agus a chur chun cinn; á iarraidh ar an dá thaobh leas a bhaint as móiminteam Chruinniú Mullaigh AE-ASEAN, atá beartaithe in 2022, tráth chomóradh 45 bliain an chaidrimh dhéthaobhaigh idir an tAontas agus ASEAN, chun plean gníomhaíochta nua AE-ASEAN don tréimhse atá le teacht a chur i láthair chun comhar ilghnéitheach méadaithe a chur chun cinn i bpríomhréimsí, agus ag cur béim ar an bhfíoras nach mór an tionscnamh le haghaidh comhaontú saorthrádála ó réigiún go réigiún idir AE agus ASEAN a athbhunú, comhaontú a bheadh bunaithe ar luachanna agus prionsabail chomhroinnte, lena n-áirítear forbairt inbhuanaithe agus cearta bunúsacha agus comhionannas maidir le hinscne a chur chun cinn, a luaithe a bheidh na dálaí cearta ann; á iarraidh go mbeadh gné pharlaiminteach ann don chruinniú mullaigh comórtha 45 bliana agus á athdhearbhú go bhfuil sé ar intinn aici tionól parlaiminteach AE-ASEAN a chruthú chun gné dhaonlathach na comhpháirtíochta a neartú; |
| --- | --- |

26.

| 27. | á iarraidh go mbeidh cur chuige straitéiseach nua ann i leith CPTPP mar chroíghné de straitéis Ind-Chiúin-Aigéanach AE; á chur i bhfáth go bhféadfadh an tAontas, le comhar níos dlúithe, leas tábhachtach eacnamaíoch a bhaint as tairbhí tábhachtacha eacnamaíocha maidir le sochair leasa shóisialta féideartha, slabhraí soláthair a éagsúlú agus spleáchais straitéiseacha a laghdú, agus go dtabharfaí deis don Aontas leanúint de chaighdeáin a mhúnlú sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach agus ar bhonn domhanda; ag cur béim ar an bhfíoras gur cheart do AE staidéar a dhéanamh ar an rogha dul siteach in CPTPP amach anseo agus féachaint an bhféadfaí comhaontuithe atá ann cheana a nascadh le comhpháirtithe, mar shampla trína gcuid prótacal maidir le rialacha tionscnaimh, chun ráta úsáide tosaíochta na gcomhaontuithe sin a mhéadú agus a mbreisluach a uasmhéadú. |
| --- | --- |

27.

| 28. | á iarraidh ar an gCoimisiún leanúint d’fhaireachán críochnúil a dhéanamh ar éifeachtaí eacnamaíocha díreacha RCEP ar gheilleagar an Aontais agus meastóireacht a dhéanamh ar na himpleachtaí fadtéarmacha straitéiseacha agus geopholaitiúla a bhaineann leis; |
| --- | --- |

28.

o

o o

| 29. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún, chuig rialtais agus parlaimintí na mBallstát, chuig Ard-Rúnaí ASEAN, chuig Ard-Rúnaí Chomhthionól Idirpharlaiminteach ASEAN agus chuig na tíortha faoi seach sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach. |
| --- | --- |

29.

---

(1)  IO C 184, 5.5.2022, lch. 170.

(2)  IO C 506, 15.12.2021, lch. 109.

(3)  IO L 127, 14.5.2011, lch. 6.

(4)  IO L 294, 14.11.2019, lch. 3.

(5)  IO L 186, 12.6.2020, lch. 3.

(6)  IO L 330, 27.12.2018, lch. 3.

(7)  IO C 346, 27.9.2018, lch. 44.

(8)  IO C 425, 20.10.2021, lch. 155.

(9)  IO C 15, 12.1.2022, lch. 170.

(10)  IO C 117, 11.3.2022, lch. 40.

(11)  IO C 456, 10.11.2021, lch. 117.

(12)  IO C 67, 8.2.2022, lch. 25.

(13)  IO C 395, 29.9.2021, lch. 14.

(14)  IO C 307, 30.8.2018, lch. 109.

(15)  Teachtaireacht chomhpháirteach an 16 Meán Fómhair 2021 maidir le straitéis chomhair AE sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach (JOIN(2021)0024).

(16)  Observer Research Foundation, “Climate change and geostrategic ocean governance in the Indo-Pacific”, 14 Eanáir 2022.

(17)  Féach leathanach 9 den World Bank Policy Research Working Paper “Economic and Distributional Impacts of Free Trade Agreements. The Case of Indonesia”.

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/23 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/23

---

P9_TA(2022)0277

Comhar trádála agus infheistíochta amach anseo idir AE agus an India

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir le comhar trádála agus infheistíochta amach anseo idir AE agus an India (2021/2177(INI))

(2023/C 47/03)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don ráiteas comhpháirteach a glacadh ag an gcruinniú idir ceannairí AE agus na hIndia a tionóladh in Porto an 8 Bealtaine 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don ráiteas comhpháirteach a glacadh ag an gcruinniú idir ceannairí AE agus na hIndia a tionóladh in Porto an 8 Bealtaine 2021,

| — | ag féachaint don ráiteas comhpháirteach agus don treochlár chuig 2025 do chomhpháirtíocht straitéiseach idir AE agus an India a glacadh ag an 15ú cruinniú mullaigh idir AE agus an India an 15 Iúil 2020, agus do na ráitis chomhpháirteacha eile a glacadh i réimsí na frithsceimhlitheoireachta, na haeráide agus an fhuinnimh, an uirbithe, na himirce agus na soghluaisteachta, agus na comhpháirtíochta uisce, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don ráiteas comhpháirteach agus don treochlár chuig 2025 do chomhpháirtíocht straitéiseach idir AE agus an India a glacadh ag an 15ú cruinniú mullaigh idir AE agus an India an 15 Iúil 2020, agus do na ráitis chomhpháirteacha eile a glacadh i réimsí na frithsceimhlitheoireachta, na haeráide agus an fhuinnimh, an uirbithe, na himirce agus na soghluaisteachta, agus na comhpháirtíochta uisce,

| — | ag féachaint don chéad Idirphlé Ardleibhéil ar Thrádáil agus Infheistíocht a tionóladh i mí Feabhra agus i mí Aibreáin 2021 idir Leas-Uachtarán Feidhmiúcháin an Choimisiúin agus Aire Tráchtála agus Tionscail na hIndia, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chéad Idirphlé Ardleibhéil ar Thrádáil agus Infheistíocht a tionóladh i mí Feabhra agus i mí Aibreáin 2021 idir Leas-Uachtarán Feidhmiúcháin an Choimisiúin agus Aire Tráchtála agus Tionscail na hIndia,

| — | ag féachaint don teachtaireacht chomhpháirteach ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála an 20 Samhain 2018, dar teideal Elements for an EU strategy on India [Gnéithe le haghaidh straitéis AE maidir leis an India] (JOIN(2018)0028) agus do na conclúidí comhfhreagracha ón gComhairle an 10 Nollaig 2018, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don teachtaireacht chomhpháirteach ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála an 20 Samhain 2018, dar teideal Elements for an EU strategy on India [Gnéithe le haghaidh straitéis AE maidir leis an India] (JOIN(2018)0028) agus do na conclúidí comhfhreagracha ón gComhairle an 10 Nollaig 2018,

| — | ag féachaint do na cinntí ón gComhairle an 19 Aibreán 2007 maidir le sainordú caibidlíochta i ndáil le caibidlíocht trádála agus infheistíochta leis an India agus an 14 Iúil 2011 maidir le sainordú i ndáil le caibidlíocht trádála agus infheistíochta leis an India: treoracha caibidlíochta le haghaidh caibidlíocht trádála agus infheistíochta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na cinntí ón gComhairle an 19 Aibreán 2007 maidir le sainordú caibidlíochta i ndáil le caibidlíocht trádála agus infheistíochta leis an India agus an 14 Iúil 2011 maidir le sainordú i ndáil le caibidlíocht trádála agus infheistíochta leis an India: treoracha caibidlíochta le haghaidh caibidlíocht trádála agus infheistíochta,

| — | ag féachaint do theachtaireacht chomhpháirteach ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála an 16 Meán Fómhair 2021 dar teideal The EU strategy for cooperation in the Indo-Pacific [Straitéis AE maidir le comhar sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach] (JOIN(2021)0024), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht chomhpháirteach ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála an 16 Meán Fómhair 2021 dar teideal The EU strategy for cooperation in the Indo-Pacific [Straitéis AE maidir le comhar sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach] (JOIN(2021)0024),

| — | ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún an 18 Feabhra 2021 dar teideal Trade Policy Review – An Open, Sustainable and Assertive Trade Policy [Athbhreithniú ar an mBeartas Trádála – Beartas Trádála atá Oscailte, Inbhuanaithe agus Teanntásach] (COM(2021)0066), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún an 18 Feabhra 2021 dar teideal Trade Policy Review – An Open, Sustainable and Assertive Trade Policy [Athbhreithniú ar an mBeartas Trádála – Beartas Trádála atá Oscailte, Inbhuanaithe agus Teanntásach] (COM(2021)0066),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/947 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Meitheamh 2021 lena mbunaítear an Ionstraim maidir leis an gComharsanacht, an Fhorbairt agus an Comhar Idirnáisiúnta – An Eoraip Dhomhanda (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/947 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Meitheamh 2021 lena mbunaítear an Ionstraim maidir leis an gComharsanacht, an Fhorbairt agus an Comhar Idirnáisiúnta – An Eoraip Dhomhanda (1),

| — | ag féachaint dá rún an 13 Meán Fómhair 2017 maidir le caidreamh polaitiúil AE leis an India (2) agus dá rún an 21 Eanáir 2021 maidir le nascacht agus caidreamh idir AE agus an Áise (3), |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá rún an 13 Meán Fómhair 2017 maidir le caidreamh polaitiúil AE leis an India (2) agus dá rún an 21 Eanáir 2021 maidir le nascacht agus caidreamh idir AE agus an Áise (3),

| — | ag féachaint do mholadh uaithi an 29 Aibreán 2021 chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún, chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir leis an gcaidreamh idir AE agus an India (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do mholadh uaithi an 29 Aibreán 2021 chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún, chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir leis an gcaidreamh idir AE agus an India (4),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 15 Eanáir 2020 maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 15 Eanáir 2020 maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip (5),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 7 Iúil 2021 maidir le gnéithe agus impleachtaí trádála COVID-19 (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 7 Iúil 2021 maidir le gnéithe agus impleachtaí trádála COVID-19 (6),

| — | ag féachaint do chomhthairiscint i gcomhair rún an 29 Eanáir 2020 maidir leis an Acht um Shaoránacht na hIndia (Leasú), 2019, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chomhthairiscint i gcomhair rún an 29 Eanáir 2020 maidir leis an Acht um Shaoránacht na hIndia (Leasú), 2019,

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint do thuairim ón gCoiste um Thalmhaíocht agus um Fhorbairt Tuaithe, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ón gCoiste um Thalmhaíocht agus um Fhorbairt Tuaithe,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta (A9-0193/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta (A9-0193/2022),

| A. | de bhrí gur thionóil AE agus an India cruinniú na gceannairí i mí na Bealtaine 2021 tar éis a dtiomantas teacht le chéile go rialta ar an leibhéal is airde agus a gcomhpháirtíocht straitéiseach a neartú d’fhonn feabhas a chur ar an gcomhar eacnamaíoch agus polaitiúil; |
| --- | --- |

A.

de bhrí gur thionóil AE agus an India cruinniú na gceannairí i mí na Bealtaine 2021 tar éis a dtiomantas teacht le chéile go rialta ar an leibhéal is airde agus a gcomhpháirtíocht straitéiseach a neartú d’fhonn feabhas a chur ar an gcomhar eacnamaíoch agus polaitiúil;

| B. | de bhrí go bhfuil naisc láidre pholaitiúla, eacnamaíocha, shóisialta agus chultúrtha idir AE agus an India, mar an dá dhaonlathas is mó ar domhan; de bhrí, áfach, nach bhfuil a lánacmhainneacht bainte amach ag an gcaidreamh déthaobhach trádála fós; |
| --- | --- |

B.

de bhrí go bhfuil naisc láidre pholaitiúla, eacnamaíocha, shóisialta agus chultúrtha idir AE agus an India, mar an dá dhaonlathas is mó ar domhan; de bhrí, áfach, nach bhfuil a lánacmhainneacht bainte amach ag an gcaidreamh déthaobhach trádála fós;

| C. | de bhrí gur dhearbhaigh ceannairí AE agus na hIndia go bhfuil rún daingean acu an t-iltaobhachas éifeachtach agus ord iltaobhach riailbhunaithe a chaomhnú agus a chur chun cinn, agus na Náisiúin Aontaithe agus an Eagraíocht Dhomhanda Trádála (EDT) mar chroílár ann. |
| --- | --- |

C.

de bhrí gur dhearbhaigh ceannairí AE agus na hIndia go bhfuil rún daingean acu an t-iltaobhachas éifeachtach agus ord iltaobhach riailbhunaithe a chaomhnú agus a chur chun cinn, agus na Náisiúin Aontaithe agus an Eagraíocht Dhomhanda Trádála (EDT) mar chroílár ann.

| D. | de bhrí gur staon an India le linn an 11ú seisiún speisialta éigeandála de Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe maidir le rún an 24 Márta 2022 dar teideal Humanitarian consequences of the aggression against Ukraine [Iarmhairtí daonnúla den ionsaitheacht i gcoinne na hÚcráine], cé gur vótáil 140 tír ina fhabhar; |
| --- | --- |

D.

de bhrí gur staon an India le linn an 11ú seisiún speisialta éigeandála de Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe maidir le rún an 24 Márta 2022 dar teideal Humanitarian consequences of the aggression against Ukraine [Iarmhairtí daonnúla den ionsaitheacht i gcoinne na hÚcráine], cé gur vótáil 140 tír ina fhabhar;

| E. | de bhrí gurb é AE an tríú comhpháirtí trádála is mó atá ag an India agus an t-infheisteoir coigríche is mó atá aici, agus gurb í an India an naoú comhpháirtí trádála is mó de chuid AE agus nach raibh inti ach níos lú ná 2,1 % dá thrádáil iomlán in earraí in 2021; de bhrí go bhfuil acmhainneacht neamhshaothraithe ann maidir le comhar eacnamaíoch atá níos láidre, níos doimhne agus chun tairbhe an dá thaobh, fad is a chosnófar caighdeáin Eorpacha, ar comhar é a bhféadfadh cruthú post nua agus deiseanna méadaithe don dá chomhpháirtí a bheith mar thoradh air; |
| --- | --- |

E.

de bhrí gurb é AE an tríú comhpháirtí trádála is mó atá ag an India agus an t-infheisteoir coigríche is mó atá aici, agus gurb í an India an naoú comhpháirtí trádála is mó de chuid AE agus nach raibh inti ach níos lú ná 2,1 % dá thrádáil iomlán in earraí in 2021; de bhrí go bhfuil acmhainneacht neamhshaothraithe ann maidir le comhar eacnamaíoch atá níos láidre, níos doimhne agus chun tairbhe an dá thaobh, fad is a chosnófar caighdeáin Eorpacha, ar comhar é a bhféadfadh cruthú post nua agus deiseanna méadaithe don dá chomhpháirtí a bheith mar thoradh air;

| F. | de bhrí go raibh an Limistéar Saorthrádála idir ASEAN agus an India (AIFTA), lena n-áirítear an Comhaontú maidir le Trádáil Earraí, an Comhaontú maidir le Trádáil Seirbhísí agus an Comhaontú Infheistíochta, ann ó 2003; |
| --- | --- |

F.

de bhrí go raibh an Limistéar Saorthrádála idir ASEAN agus an India (AIFTA), lena n-áirítear an Comhaontú maidir le Trádáil Earraí, an Comhaontú maidir le Trádáil Seirbhísí agus an Comhaontú Infheistíochta, ann ó 2003;

| G. | de bhrí gur leagadh béim, le creat straitéiseach AE i leith na hIndia a bheidh dílsithe sa Chomhpháirtíocht Straitéiseach idir AE agus an India, ina Straitéis Dhomhanda, ina Straitéis maidir leis an India, ina Straitéis maidir le Nascacht idir AE agus an Áise, ina Chomhpháirtíocht Nascachta idir an India agus an tAontas Eorpach, san Idirphlé maidir le Cearta an Duine idir an India agus an tAontas agus i Straitéis AE maidir le Comhar sa réigiún Ind-Chiúin-Aigeánach, ar a thábhachtaí atá sé oibriú i gcomhar leis an India ar chlár oibre domhanda an Aontais; de bhrí gur chomhaontaigh AE agus an India an 25 Aibreán 2022 Comhairle Trádála agus Teicneolaíochta a chur ar bun; |
| --- | --- |

G.

de bhrí gur leagadh béim, le creat straitéiseach AE i leith na hIndia a bheidh dílsithe sa Chomhpháirtíocht Straitéiseach idir AE agus an India, ina Straitéis Dhomhanda, ina Straitéis maidir leis an India, ina Straitéis maidir le Nascacht idir AE agus an Áise, ina Chomhpháirtíocht Nascachta idir an India agus an tAontas Eorpach, san Idirphlé maidir le Cearta an Duine idir an India agus an tAontas agus i Straitéis AE maidir le Comhar sa réigiún Ind-Chiúin-Aigeánach, ar a thábhachtaí atá sé oibriú i gcomhar leis an India ar chlár oibre domhanda an Aontais; de bhrí gur chomhaontaigh AE agus an India an 25 Aibreán 2022 Comhairle Trádála agus Teicneolaíochta a chur ar bun;

| H. | de bhrí go bhfuil dúshláin thábhachtacha fós os comhair na hIndia i ndáil leis an bhforbairt inbhuanaithe, le cearta an duine agus leis an gcomhshaol, go háirithe maidir le staid na mionlach agus saoirsí bunúsacha; de bhrí gur léirigh an Pharlaimint a himní maidir leis an Acht um Shaoránacht (Leasú), 2019, lena n-eisiatar Moslamaigh ó chosaint saoránachta; |
| --- | --- |

H.

de bhrí go bhfuil dúshláin thábhachtacha fós os comhair na hIndia i ndáil leis an bhforbairt inbhuanaithe, le cearta an duine agus leis an gcomhshaol, go háirithe maidir le staid na mionlach agus saoirsí bunúsacha; de bhrí gur léirigh an Pharlaimint a himní maidir leis an Acht um Shaoránacht (Leasú), 2019, lena n-eisiatar Moslamaigh ó chosaint saoránachta;

| I. | de bhrí nach bhfuil coinbhinsiúin bhunúsacha na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair (EIS) daingnithe go fóill ag an India, eadhon an Coinbhinsiún maidir le Saoirse Comhlachais agus Cosaint an Chirt Eagrúcháin (Uimh. 87) agus an Coinbhinsiún maidir leis an gCeart Eagrúcháin agus leis an gCómhargáil (Uimh. 98); de bhrí gurb ionann lucht saothair gheilleagar neamhfhoirmiúil na hIndia fós agus 90 % den lucht saothair iomlán; de bhrí go bhfágann sé sin na milliúin duine gan árachas sóisialta agus go bhfuil éiginnteacht sa saol mar thoradh air sin (7); |
| --- | --- |

I.

de bhrí nach bhfuil coinbhinsiúin bhunúsacha na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair (EIS) daingnithe go fóill ag an India, eadhon an Coinbhinsiún maidir le Saoirse Comhlachais agus Cosaint an Chirt Eagrúcháin (Uimh. 87) agus an Coinbhinsiún maidir leis an gCeart Eagrúcháin agus leis an gCómhargáil (Uimh. 98); de bhrí gurb ionann lucht saothair gheilleagar neamhfhoirmiúil na hIndia fós agus 90 % den lucht saothair iomlán; de bhrí go bhfágann sé sin na milliúin duine gan árachas sóisialta agus go bhfuil éiginnteacht sa saol mar thoradh air sin (7);

| 1. | á iarraidh ar an gCoimisiún, ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh agus ar an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí gach iarracht a dhéanamh chun an caidreamh leis an India, ar comhpháirtí straitéiseach de chuid AE í, a fheabhsú agus a dhoimhniú; á athdhearbhú go bhfuil gá le comhpháirtíocht níos doimhne a bheidh bunaithe ar luachanna coiteanna, eadhon an tsaoirse, an daonlathas, an t-iolrachas, an smacht reachta, dea-rialachais, chomhionannais, urraim do chearta an duine, cearta saothair, cearta na mban agus comhionannais inscne, tiomantas d’ord domhanda cuimsitheach, comhleanúnach agus riailbhunaithe a chur chun cinn, iltaobhachas éifeachtach agus forbairt inbhuanaithe, an t-athrú aeráide a chomhrac, agus an tsíocháin agus an chobhsaíocht a chur chun cinn sa domhan; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á chur in iúl gur geal léi an comhaontú idir an tAontas agus an India maidir le Comhairle Trádála agus Teicneolaíochta a sheoladh, lena neartófar ár gcomhpháirtíocht straitéiseach, agus á gheallúint go dtacóidh sí lena chur chun feidhme; á mheas gur fóram fóinteach é an sásra nua sin chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin nua i réimse na trádála, na teicneolaíochta agus na slándála agus á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé borradh a chur faoin trádáil sa teicneolaíocht agus aird ar leith á tabhairt ar theicneolaíochtaí lena ndéantar an t-athrú aeráide a chomhrac; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á mheabhrú gur tháinig méadú níos mó ná 70 % ar thrádáil idir AE agus an India idir 2009 agus 2019 agus go bhfuil leas coiteann ag an dá pháirtí naisc eacnamaíocha níos dlúithe agus níos doimhne a chothú; á aithint gur comhpháirtí tábhachtach í an India do AE maidir lena slabhraí soláthair a éagsúlú; ina theannta sin, á aithint go bhfuil íogaireachtaí ar an dá thaobh ach á chreidiúint go bhféadfaí aghaidh a thabhairt ar na híogaireachtaí sin chun tairbhe an dá chomhpháirtí; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á chur i bhfios go n-áirítear sa straitéis “ón bhfeirm go dtí an forc” an oibleagáid úsáid lotnaidicídí a laghdú 50 % faoi 2030 agus cion na talún talmhaíochta atá faoi fheirmeoireacht orgánach a mhéadú go 25 %; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á chur in iúl go bhfuil sí ag dréim leis go ndéanfar obair leantach go gasta tar éis an chruinnithe de cheannairí AE agus na hIndia i mí na Bealtaine 2021 chun aghaidh a thabhairt go hoscailte ar an gcomhar luachbhunaithe ar an leibhéal is airde i gcúrsaí trádála agus infheistíochta; á chur in iúl gur geal léi go bhfuil an dá chomhpháirtí sásta oibriú chun comhaontú trádála uaillmhianach, luachbhunaithe, cothrom, cuimsitheach agus a rachaidh chun tairbhe an dá chomhpháirtí a thabhairt chun críche, mar aon le comhaontú neamhspleách cosanta infheistíochta agus comhaontú maidir le tásca geografacha; |
| --- | --- |

5.

| 6. | ag leagan béim ar thábhacht eacnamaíoch agus straitéiseach an chomhaontaithe sin, comhaontú nach n-éireoidh leis mura bhfágfaidh sé gur féidir an tAontas agus an India a ailíniú de réir a chéile le clár oibre agus luachanna comhroinnte i ndáil leis an bhforbairt inbhuanaithe chun rathúnas comhroinnte, fás agus fostaíocht a ghiniúint, borradh a chur faoin iomaíochas, an bhochtaineacht a chomhrac, dul chun cinn a dhéanamh i dtreo na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SDGanna), an comhrac i gcoinne an athraithe aeráide agus cur chun feidhme Chomhaontú Pháras a chur chun cinn, tacaíocht a thabhairt do chearta oibrithe agus saoirsí bunúsacha, agus comhionannas inscne agus cumhachtú na mban a chur chun cinn, agus má chuireann sé toradh an phróisis athbhreithnithe atá á dhéanamh faoi láthair ar an trádáil agus ar an bhforbairt inbhuanaithe (TSD) san áireamh go follasach; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á thabhairt dá haire gurb é AE an comhpháirtí trádála is mó atá ag an India san earnáil agraibhia; á mheabhrú gur cuid shuntasach de gheilleagar na hIndia í earnáil na talmhaíochta, agus gurb ionann í agus 41 % d’fhostaíocht na hIndia; ag leagan béim ar a íogaire atá earnálacha talmhaíochta áirithe san Aontas agus san India araon, ach ag leagan béim ar an acmhainneacht a ghabhann leo freisin; á chur i bhfáth nár cheart go dtabharfaí buntáiste iomaíoch éagórach do cheachtar de na páirtithe mar thoradh ar rochtain níos fearr ar an margadh do tháirgí talmhaíochta; ag tarraingt aird ar an ngá atá lena áirithiú go gcomhlíonann allmhairí agraibhia ón India caighdeáin sláinte agus sábháilteachta AE; á mheas gur cheart do AE tacú leis an India chun cabhrú lena feirmeoirí úsáid lotnaidicídí a laghdú; á chur i bhfáth gur gá do AE agus don India comhoibriú go dlúth chun aghaidh a thabhairt ar na hiarmhairtí ar shlándáil bia a bhíonn ag cogadh leanúnach na Rúise san Úcráin; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á chur i bhfios gurb é ceann de chuspóirí na gcomhaontuithe trádála agus infheistíochta idir AE agus an India a bheidh ann amach anseo an caidreamh eacnamaíoch, trádála agus infheistíochta idir AE agus an India a neartú i gcomhréir iomlán le cearta an duine agus caighdeáin agus comhaontuithe comhshaoil agus saothair a aithnítear go hidirnáisiúnta, chun timpeallacht rialála agus ghnó atá fónta, trédhearcach, oscailte, neamh-idirdhealaitheach agus intuartha a chruthú do chuideachtaí ar an dá thaobh, agus chun acmhainneacht neamhshaothraithe an chomhair eacnamaíoch dhá threo idir AE agus an India a scaoileadh; |
| --- | --- |

8.

| 9. | ag cáineadh go han-láidir an athuair an chogaidh fhoghaigh mhídhleathaigh gan údar agus gan chúis atá ar siúl ag Cónaidhm na Rúise i gcoinne na hÚcráine; ag aithint sheasamh neodrach na hIndia ó fuair sí a neamhspleáchas; á chur i bhfios go bhfuil AE agus an India toilteanach oibriú le chéile ar mhaithe le domhan rathúil agus síochánta, ach is oth léi go bhfuil drogall ar an India fogha míleata Chónaidhm na Rúise i gcoinne na hÚcráine a cháineadh; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé go n-oibreodh daonlathais le chéile agus go ndéanfaí príomhréimsí a ailíniú, agus go háirithe maidir le luachanna bunúsacha agus maidir le trádáil oscailte, riailbhunaithe agus inbhuanaithe; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á mheas go bhfuil an sainordú caibidlíochta atá ann cheana do chomhaontú trádála, do chomhaontú ar leithleach maidir le cosaint infheistíochta agus do chomhaontú maidir le tásca geografacha cuimsitheach agus leathan go leor chun go bhféadfaí tús a chur arís leis an gcaibidlíocht, agus gur cheart an sainordú a léirmhíniú i gcomhréir le caighdeáin nua-aimseartha; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur gá a áirithiú go mbeidh caighdeáin chomhshaoil agus caighdeáin chearta an duine mar phríomhghnéithe de chomhaontú cuimsitheach trádála ionchasach agus go mbeidh, mar chodanna dílse díobh, caibidil ar leith ann do FBManna, caibidil ar leith maidir le trádáil dhigiteach, caibidil ar leith maidir le hamhábhair chun rochtain ar an margadh a mhéadú, agus caibidil uaillmhianach agus in-fhorfheidhmithe TSD a bheidh ailínithe le Comhaontú Pháras; á chreidiúint, ina theannta sin, gur cheart go n-áireofaí sa chomhaontú forálacha maidir le córais inbhuanaithe bia agus maidir le hinscne; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á iarraidh ar Rialtas na hIndia treochlár a thíolacadh i dtreo dhaingniú an dá choinbhinsiún bhunúsacha de chuid EIS, Uimh. 87 agus Uimh. 98, atá fágtha agus á chreidiúint nach mór a gcuid prionsabal a cur chun feidhme ar bhealach, cuí, ceart agus tráthúil; á chur i bhfáth, i bhfianaise chineál neamhfhoirmiúil mhargadh saothair na hIndia, gurb iomaí dúshlán a bhaineann le cur chun feidhme agus forfheidhmiú na gcaighdeán idirnáisiúnta saothair; á mholadh don Choimisiún a áirithiú go gcuirfear bunphrionsabail EIS i bhfeidhm sa chomhaontú trádála ionchasach; á iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go mbeidh an comhaontú trádála ionchasach idir AE agus an India i gcomhréir le Comhaontú Glas don Eoraip, leis an straitéis “ón bhfeirm go dtí an forc” agus le COP26; |
| --- | --- |

11.

| 12. | ag aontú le ceannairí AE agus na hIndia go bhfuil sé ríthábhachtach teacht ar réitigh ar shaincheisteanna seanbhunaithe maidir le rochtain ar an margadh d’fhonn an fuinneamh a choinneáil chun an chaibidlíocht a thosú arís; ag moladh do na hidirbheartaithe, dá bhrí sin, teacht ar réiteach go tapa ar na saincheisteanna seanbhunaithe maidir le rochtain ar an margadh thar leibhéil rialachais agus thar earnálacha araon (e.g. gluaisteáin, codanna gluaisteán, talmhaíocht, feistí leighis, cógaisíocht, greannaithe sláintíochta agus fíteashláintíochta (SPS), soláthar poiblí, bacainní neamhtharaifí amhail orduithe rialaithe cáilíochta, deimhniú, comhlíonadh caighdeán idirnáisiúnta agus ceanglais logánaithe), ach gan baint den ábhar ar mhaithe le conclúid ghasta; |
| --- | --- |

12.

| 13. | ag spreagadh na n-idirbheartaithe dul chun cinn maith a dhéanamh maidir le comhaontú saorthrádála riailbhunaithe a bhaint amach a bheidh cuimsitheach, a rachaidh chun tairbhe an dá thaobh, a bheidh úrscothach agus a bheidh comhoiriúnach le EDT, agus tús áite á thabhairt do réimsí ina gcuideofar leis an bhfás inbhuanaithe agus aghaidh á tabhairt ar neamhionannais agus na haistrithe chóra dhigiteach agus ghlasa, mar seo a leanas:






  (i) | deireadh cuimsitheach a chur le taraifí agus cuótaí ar bhonn cómhalartach, agus aird á tabhairt ag an am céanna ar tháirgí íogaire agus é á áirithiú nach ndéanfar laghduithe a chúiteamh le méadú ar chánacha inmheánacha agus ar thobhaigh inmheánacha, lena n-áirítear ar leibhéal an stáit, ar tháirgí allmhairithe; |
| --- | --- | --- |

13.

(i)

deireadh cuimsitheach a chur le taraifí agus cuótaí ar bhonn cómhalartach, agus aird á tabhairt ag an am céanna ar tháirgí íogaire agus é á áirithiú nach ndéanfar laghduithe a chúiteamh le méadú ar chánacha inmheánacha agus ar thobhaigh inmheánacha, lena n-áirítear ar leibhéal an stáit, ar tháirgí allmhairithe;

| (ii) | nósanna imeachta custaim atá níos tapúla agus níos trédhearcaí agus nach bhfuil chomh dian céanna, chomh maith le próiseas deimhniúcháin leictreonach fuinneoige aonair agus deireadh a chur le toirmisc dhíréireacha ar allmhairí; |
| --- | --- |

(ii)

nósanna imeachta custaim atá níos tapúla agus níos trédhearcaí agus nach bhfuil chomh dian céanna, chomh maith le próiseas deimhniúcháin leictreonach fuinneoige aonair agus deireadh a chur le toirmisc dhíréireacha ar allmhairí;

| (iii) | formheas ar rochtain ar an margadh atá trédhearcach agus gasta, nósanna imeachta maidir le réigiúnú agus iniúchóireacht, a bhfuil bearta sláintíochta agus fíteashláintíochta maidir le hallmhairiú, ar bearta iad a bhfuil údar eolaíoch leo, caighdeáin idirnáisiúnta agus disciplíní a théann níos faide ná Comhaontú SPS EDT mar bhonn taca leo; ba cheart go bhféachfaí, leis an gcomhaontú, le comhar a bhaineann le SPS a áirithiú agus go ndéanfadh an India na feidhmchláir uile atá ann cheana agus a bheidh ann amach anseo maidir le rochtain ar an margadh a fhormheasadh go tapa, lena n-áirítear na feidhmchláir sin a bhfuil moill orthu de bharr lastais trialach agus fadhbanna deimhniúcháin; |
| --- | --- |

(iii)

formheas ar rochtain ar an margadh atá trédhearcach agus gasta, nósanna imeachta maidir le réigiúnú agus iniúchóireacht, a bhfuil bearta sláintíochta agus fíteashláintíochta maidir le hallmhairiú, ar bearta iad a bhfuil údar eolaíoch leo, caighdeáin idirnáisiúnta agus disciplíní a théann níos faide ná Comhaontú SPS EDT mar bhonn taca leo; ba cheart go bhféachfaí, leis an gcomhaontú, le comhar a bhaineann le SPS a áirithiú agus go ndéanfadh an India na feidhmchláir uile atá ann cheana agus a bheidh ann amach anseo maidir le rochtain ar an margadh a fhormheasadh go tapa, lena n-áirítear na feidhmchláir sin a bhfuil moill orthu de bharr lastais trialach agus fadhbanna deimhniúcháin;

| (iv) | deireadh a chur le líon méadaitheach bacainní teicniúla ar thrádáil, lena n-áirítear athbhreithniú a dhéanamh ar bhacainní ar TFC, feistí leighis, bréagáin, deochanna alcólacha, diamaint shnasta, táirgí talmhaíochta, bia agus cruach; ba cheart go bhféachfaí, leis an gcomhaontú, le caighdeáin idirnáisiúnta na hEagraíochta Idirnáisiúnta um Chaighdeánú (ISO), an Choimisiúin Idirnáisiúnta Leictriteicniúil (IEC) agus an Aontais Idirnáisiúnta Teileachumarsáide (ITU) a chomhlíonadh, go rachfaí níos faide ná Comhaontú na mBacainní Teicniúla ar Thrádáil de chuid EDT, go n-áiritheofaí nach mbeidh aon dúbláil tástála agus deimhniúcháin ann, agus go ndéanfaí scéimeanna ceadúnúcháin, orduithe rialaithe cáilíochta agus imscrúduithe cliniciúla a chuíchóiriú; |
| --- | --- |

(iv)

deireadh a chur le líon méadaitheach bacainní teicniúla ar thrádáil, lena n-áirítear athbhreithniú a dhéanamh ar bhacainní ar TFC, feistí leighis, bréagáin, deochanna alcólacha, diamaint shnasta, táirgí talmhaíochta, bia agus cruach; ba cheart go bhféachfaí, leis an gcomhaontú, le caighdeáin idirnáisiúnta na hEagraíochta Idirnáisiúnta um Chaighdeánú (ISO), an Choimisiúin Idirnáisiúnta Leictriteicniúil (IEC) agus an Aontais Idirnáisiúnta Teileachumarsáide (ITU) a chomhlíonadh, go rachfaí níos faide ná Comhaontú na mBacainní Teicniúla ar Thrádáil de chuid EDT, go n-áiritheofaí nach mbeidh aon dúbláil tástála agus deimhniúcháin ann, agus go ndéanfaí scéimeanna ceadúnúcháin, orduithe rialaithe cáilíochta agus imscrúduithe cliniciúla a chuíchóiriú;

| (v) | caibidil chuimsitheach maidir le soláthar poiblí ar gach leibhéal rialachais chun prionsabail na trédhearcachta agus an neamh-idirdhealaithe sa soláthar poiblí a fhorfheidhmiú trí nósanna imeachta éifeachtacha leighis; á iarraidh, i ndáil leis sin, go n-aontóidh an India do Chomhaontú de chuid EDT maidir le Soláthar Rialtais agus go gcuirfidh sí toirmeasc ar chleachtais idirdhealaitheacha “ceannaigh náisiúnta”, amhail cleachtais áirithe a bhaineann le “Make in India” agus “Atmanirbhar Bharat” (“an India Fhéintuilleamaíoch”), ós rud é go bhfuil sé mar aidhm acu tús áite a thabhairt don mhonaraíocht intíre agus allmhairí a dhíspreagadh agus difear mór a dhéanamh don rochtain ar an margadh do chuideachtaí AE; |
| --- | --- |

(v)

caibidil chuimsitheach maidir le soláthar poiblí ar gach leibhéal rialachais chun prionsabail na trédhearcachta agus an neamh-idirdhealaithe sa soláthar poiblí a fhorfheidhmiú trí nósanna imeachta éifeachtacha leighis; á iarraidh, i ndáil leis sin, go n-aontóidh an India do Chomhaontú de chuid EDT maidir le Soláthar Rialtais agus go gcuirfidh sí toirmeasc ar chleachtais idirdhealaitheacha “ceannaigh náisiúnta”, amhail cleachtais áirithe a bhaineann le “Make in India” agus “Atmanirbhar Bharat” (“an India Fhéintuilleamaíoch”), ós rud é go bhfuil sé mar aidhm acu tús áite a thabhairt don mhonaraíocht intíre agus allmhairí a dhíspreagadh agus difear mór a dhéanamh don rochtain ar an margadh do chuideachtaí AE;

| (vi) | cothrom iomaíochta a áirithiú i bhfóirdheontais agus i gcleachtais tráchtála fiontar faoi úinéireacht an stáit; |
| --- | --- |

(vi)

cothrom iomaíochta a áirithiú i bhfóirdheontais agus i gcleachtais tráchtála fiontar faoi úinéireacht an stáit;

| (vii) | caibidil chuimsitheach maidir le cosaint ardleibhéil do chearta maoine intleachtúla (CMI), ag díriú inter alia ar fhorálacha comhair agus ar aistrithe teicneolaíochta, lenar cheart go n-éascófaí próiseas neamhshrianta agus tapa chun iarratas a dhéanamh ar phaitinn agus chun caighdeáin CMI a fhorfheidhmiú go tapa agus go héifeachtach, lena n-áirítear tásca geografacha a chosaint; ní mór aird ar leith a thabhairt, áfach, ar chumas na hIndia cógais chineálacha inacmhainne a tháirgeadh do riachtanais sláinte baile, nó lena n-onnmhairiú chuig tíortha eile i mbéal forbartha atá i ngátar, i gcomhréir le Dearbhú Doha maidir le Comhaontú TRIPS maidir leis an tSláinte Phoiblí; |
| --- | --- |

(vii)

caibidil chuimsitheach maidir le cosaint ardleibhéil do chearta maoine intleachtúla (CMI), ag díriú inter alia ar fhorálacha comhair agus ar aistrithe teicneolaíochta, lenar cheart go n-éascófaí próiseas neamhshrianta agus tapa chun iarratas a dhéanamh ar phaitinn agus chun caighdeáin CMI a fhorfheidhmiú go tapa agus go héifeachtach, lena n-áirítear tásca geografacha a chosaint; ní mór aird ar leith a thabhairt, áfach, ar chumas na hIndia cógais chineálacha inacmhainne a tháirgeadh do riachtanais sláinte baile, nó lena n-onnmhairiú chuig tíortha eile i mbéal forbartha atá i ngátar, i gcomhréir le Dearbhú Doha maidir le Comhaontú TRIPS maidir leis an tSláinte Phoiblí;

| (viii) | caibidil ar leith maidir le FBManna chun riachtanais shonracha FBManna a chur san áireamh agus chun deimhneacht dhlíthiúil a sholáthar; ag leagan béim ar an ngá atá le timpeallacht rialála do FBManna, ar timpeallacht rialála í atá fabhrach do lucht gnó, lena n-áirítear nósanna imeachta comhchuibhithe agus simplithe custaim agus ualaí laghdaithe riaracháin agus rialála chun na bacainní taraife agus neamhtharaifí uile a chuireann cosc ar FBManna dul isteach i margadh na hIndia a shárú; á thabhairt chun suntais gur gá comhroinnt faisnéise a éascú maidir le rochtain ar an margadh, rialacháin trádála, nósanna imeachta trádála agus rialacha tionscnaimh; |
| --- | --- |

(viii)

caibidil ar leith maidir le FBManna chun riachtanais shonracha FBManna a chur san áireamh agus chun deimhneacht dhlíthiúil a sholáthar; ag leagan béim ar an ngá atá le timpeallacht rialála do FBManna, ar timpeallacht rialála í atá fabhrach do lucht gnó, lena n-áirítear nósanna imeachta comhchuibhithe agus simplithe custaim agus ualaí laghdaithe riaracháin agus rialála chun na bacainní taraife agus neamhtharaifí uile a chuireann cosc ar FBManna dul isteach i margadh na hIndia a shárú; á thabhairt chun suntais gur gá comhroinnt faisnéise a éascú maidir le rochtain ar an margadh, rialacháin trádála, nósanna imeachta trádála agus rialacha tionscnaimh;

| (ix) | caibidil uaillmhianach maidir le TSD a chuimsiú lena ráthaítear comhar luachbhunaithe sa trádáil agus san infheistíocht agus lena gcuirtear chun cinn na caighdeáin idirnáisiúnta is airde maidir le cearta saothair, lena n-áirítear gníomhaíocht láidir chun saothar leanaí agus saothar éigeantais a dhíothú, cosaint an chomhshaoil a áirithiú agus comhionannas inscne a chur chun cinn, bunaithe ar na comhaontuithe saorthrádála AE is déanaí agus is nua-aimseartha; á chur i bhfios go láidir nach mór an inbhuanaitheacht a léiriú go trasnach sa chomhaontú trí bhíthin forálacha in-fhorfheidhmithe lena gcuirtear athbhreithniú TSD san áireamh; |
| --- | --- |

(ix)

caibidil uaillmhianach maidir le TSD a chuimsiú lena ráthaítear comhar luachbhunaithe sa trádáil agus san infheistíocht agus lena gcuirtear chun cinn na caighdeáin idirnáisiúnta is airde maidir le cearta saothair, lena n-áirítear gníomhaíocht láidir chun saothar leanaí agus saothar éigeantais a dhíothú, cosaint an chomhshaoil a áirithiú agus comhionannas inscne a chur chun cinn, bunaithe ar na comhaontuithe saorthrádála AE is déanaí agus is nua-aimseartha; á chur i bhfios go láidir nach mór an inbhuanaitheacht a léiriú go trasnach sa chomhaontú trí bhíthin forálacha in-fhorfheidhmithe lena gcuirtear athbhreithniú TSD san áireamh;

| (x) | rialacha nua-aimseartha tionscnaimh a bhunú, a bheidh fabhrach do FBManna, comhchuibhithe agus cómhalartach, i gcomhréir leis na comhaontuithe saorthrádála cuimsitheacha is nua-aimseartha eile de chuid an Aontais; |
| --- | --- |

(x)

rialacha nua-aimseartha tionscnaimh a bhunú, a bheidh fabhrach do FBManna, comhchuibhithe agus cómhalartach, i gcomhréir leis na comhaontuithe saorthrádála cuimsitheacha is nua-aimseartha eile de chuid an Aontais;

| (xi) | plean gníomhaíochta an gheilleagair chiorclaigh, a cuireadh i láthair le déanaí, a chuimsiú chun níos lú dramhaíola agus cumhachtú tomhaltóirí a áirithiú, rud a fhágfaidh go mbeidh táirgí inbhuanaithe mar ghnáth-tháirgí agus iarrachtaí domhanda a stiúradh i dtreo geilleagar ciorclach; |
| --- | --- |

(xi)

plean gníomhaíochta an gheilleagair chiorclaigh, a cuireadh i láthair le déanaí, a chuimsiú chun níos lú dramhaíola agus cumhachtú tomhaltóirí a áirithiú, rud a fhágfaidh go mbeidh táirgí inbhuanaithe mar ghnáth-tháirgí agus iarrachtaí domhanda a stiúradh i dtreo geilleagar ciorclach;

| (xii) | toirmeasc a chur ar nósanna imeachta neamh-uathoibríocha um cheadúnú allmhairiúcháin nó onnmhairiúcháin, ach amháin i gcásanna a bhfuil údar leo; |
| --- | --- |

(xii)

toirmeasc a chur ar nósanna imeachta neamh-uathoibríocha um cheadúnú allmhairiúcháin nó onnmhairiúcháin, ach amháin i gcásanna a bhfuil údar leo;

| (xiii) | deireadh a chur leis na bacainní idirdhealaitheacha agus díréireacha ar bhunú san earnáil seirbhísí agus san earnáil monaraíochta araon, agus ar sholáthar seirbhísí trasteorann, chun cothrom iomaíochta a áirithiú idir soláthraithe seirbhísí AE agus soláthraithe seirbhísí na hIndia; |
| --- | --- |

(xiii)

deireadh a chur leis na bacainní idirdhealaitheacha agus díréireacha ar bhunú san earnáil seirbhísí agus san earnáil monaraíochta araon, agus ar sholáthar seirbhísí trasteorann, chun cothrom iomaíochta a áirithiú idir soláthraithe seirbhísí AE agus soláthraithe seirbhísí na hIndia;

| (xiv) | rialacha feabhsaithe maidir le trádáil dhigiteach a bheith ann bunaithe ar chaighdeáin AE agus ar chleachtais dhomhanda; á mheas, go háirithe, nár cheart 5G a úsáid agus leas á bhaint as aistriú éigeantach teicneolaíochta amhail nochtadh éigeantach cód foinse, algartam agus eochracha criptithe; |
| --- | --- |

(xiv)

rialacha feabhsaithe maidir le trádáil dhigiteach a bheith ann bunaithe ar chaighdeáin AE agus ar chleachtais dhomhanda; á mheas, go háirithe, nár cheart 5G a úsáid agus leas á bhaint as aistriú éigeantach teicneolaíochta amhail nochtadh éigeantach cód foinse, algartam agus eochracha criptithe;

| (xv) | cearta agus oibleagáidí an dá thaobh faoi chomhaontuithe de chuid EDT (frithdhumpáil, frith-fhóirdheontas agus coimircí) a dheimhniú, scrúdú a dhéanamh ar réimsí leasa choitinn a théann níos faide ná na caighdeáin sin de chuid EDT, agus sásra coimirce déthaobhach sealadach a áireamh; |
| --- | --- |

(xv)

cearta agus oibleagáidí an dá thaobh faoi chomhaontuithe de chuid EDT (frithdhumpáil, frith-fhóirdheontas agus coimircí) a dheimhniú, scrúdú a dhéanamh ar réimsí leasa choitinn a théann níos faide ná na caighdeáin sin de chuid EDT, agus sásra coimirce déthaobhach sealadach a áireamh;

| (xvi) | dea-rialachas agus an smacht reachta a ráthú agus teacht ar réiteach ar na bacainní a chruthaítear le héiginnteacht dhlíthiúil; |
| --- | --- |

(xvi)

dea-rialachas agus an smacht reachta a ráthú agus teacht ar réiteach ar na bacainní a chruthaítear le héiginnteacht dhlíthiúil;

| 14. | á mheabhrú gurb iad FBManna cnámh droma fhorbairt shocheacnamaíoch na hIndia agus gurb ionann iad agus 45 % de tháirgeadh tionsclaíoch iomlán na tíre; á chreidiúint gur cheart don India agus do AE leanúint de bheith ag obair chun timpeallacht ghnó fhabhrach agus chobhsaí a áirithiú do FBManna, lena n-éascófar an rochtain atá acu ar mhargaí idirnáisiúnta agus lena gcuirfear ar a gcumas lántairbhe a bhaint as deiseanna trádála; á chur in iúl gur geal léi, ina leith sin, gur bunaíodh Deasc Chabhrach um Maoin Intleachtúil na hIndia, lena soláthraítear tacaíocht chéadlíne do FBManna maidir leis an mbealach chun a gcuid CMI a chosaint agus a fhorfheidhmiú, agus á iarraidh ar an gCoimisiún cur leis an tionscnamh sin chun ardáin dhigiteacha bhreise a chruthú a chuideodh le costais trádála agus ualaí riaracháin a laghdú, agus rannpháirtíocht FBManna sa trádáil idirnáisiúnta a mhéadú ag an am céanna; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á iarraidh ar an dá pháirtí breathnú ar shreafaí idir-inoibritheacha sonraí a chur ar fáil idir dlínsí na hIndia agus AE i gcomhréir iomlán leis an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí (8), ar bhonn measúnaithe; á iarraidh ar an India a Bille nua um Chosaint Sonraí a ailíniú leis na caighdeáin is airde atá aitheanta go hidirnáisiúnta maidir le rialacha cosanta sonraí agus príobháideachais; á iarraidh ar an India a bheith páirteach i dtionscnamh AE maidir le caighdeáin idirnáisiúnta cosanta sonraí; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á iarraidh ar fhoireann caibidlíochta AE, agus ar institiúidí eile AE agus na Ballstáit, an leas is fearr is féidir a bhaint as tiomantas na hIndia don iltaobhachas agus d’ord idirnáisiúnta riailbhunaithe trádála agus á iarraidh ar an India ról cuiditheach a bheith aici chun torthaí fónta a bhaint amach ag an 12ú Comhdháil Aireachta agus 13ú Comhdháil Aireachta de chuid EDT; ag moladh an togra ó AE agus an India maidir le hathchóiriú comhurraithe le haghaidh Chomhlacht EDT um Réiteach Díospóide agus á iarraidh ar an India páirt a ghlacadh sa socrú eadrána achomhairc eatramhach ilpháirtí; ag moladh thiomantas cheannairí AE agus na hIndia d’fheabhas a chur ar an gcomhordú maidir leis an rialachas eacnamaíoch domhanda, go háirithe in EDT agus G20; á chur in iúl go bhfuil sí ag dréim leis go gcuirfear ar an eolas í faoi thorthaí Idirphlé na nOifigeach Sinsearach idir AE agus an India, lena ndírítear ar chomhar déthaobhach a dhoimhniú maidir le saincheisteanna EDT faoi choimirce an Idirphlé Ardleibhéil maidir le Trádáil agus Infheistíocht; |
| --- | --- |

16.

| 17. | á chur in iúl gurb oth léi go bhfuil éiginnteacht ann fós d’infheisteoirí AE, go háirithe mar thoradh ar chinneadh na hIndia deireadh a chur go haontaobhach lena conarthaí déthaobhacha infheistíochta go léir in 2016; |
| --- | --- |

17.

| 18. | ag tabhairt dá haire go bhfuil an dá thaobh ullamh chun comhaontú cosanta infheistíochta neamhspleách a chaibidliú, lena méadófaí an deimhneacht dhlíthiúil d’infheisteoirí ar an dá thaobh agus lena neartófaí tuilleadh an caidreamh trádála déthaobhach, ag mealladh níos mó infheistíochtaí AE san India, agus an deis á choimeád do na páirtithe maidir le réitigh inmheánacha a ídiú; ag moladh go n-oibreofaí i dtreo cuspóirí coiteanna agus comhthairbheacha a bhaint amach sna réimsí sin chun fás inbhuanaithe eacnamaíoch agus nuálaíocht a chothú; á chur i bhfios go láidir gur cheart go mbeadh, inter alia, i gcomhaontú den sórt sin cosaintí ar idirdhealú bunaithe ar thionscnamh, díshealbhú neamhdhleathach, séanadh ceartais, sáruithe bunúsacha ar phróis chuí, treallachas follasach, idirdhealú spriocdhírithe ar fhorais atá éagórach go follasach agus cóir éagórach; á mholadh measúnú tionchair cuimsitheach a dhéanamh roimh dheireadh na caibidlíochta; á chur in iúl gur geal léi infheistíochtaí na hIndia san Eoraip mar spreagadh don fhuinneamh eacnamaíoch, don iomaíochas méadaithe agus don táirgeadh éagsúlaithe; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á athdhearbhú go bhféadfadh comhaontú cosanta infheistíochta a bheith ina chéim aistir leormhaith chun an caidreamh trádála déthaobhach a neartú tuilleadh; ag moladh do na hidirbheartaithe teacht ar chomhaontú maidir le cúirt iltaobhach infheistíochta a bhunú agus maidir le córas tiomnaithe cúirte infheistíochta idir AE agus an India mar réiteach sealadach d’fhonn cúirt iltaobhach infheistíochta a bhunú, ar cheart do AE agus don India cloí léi; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á chur in iúl gur geal léi tiomantas na gceannairí comhaontú ar leith maidir le tásca geografacha a thabhairt chun críche, bíodh sé ina chomhaontú neamhspleách nó ina chomhaontú comhtháite laistigh den chomhaontú cuimsitheach trádála; á mheas gur tosaíocht é comhaontú den sórt sin d’earnálacha feirmeoireachta agus agraibhia AE chun tásca geografacha AE a chosaint, agus á iarraidh ar an gCoimisiún obair a dhéanamh chun liosta cuimsitheach de thásca geografacha AE a chruthú; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á chur i bhfios gur gá do AE seasamh le cearta an duine agus leis an gceart chun bia mar phrionsabal lárnach agus mar thosaíocht lárnach de chuid na gcóras bia agus mar uirlis bhunúsach chun córais bhia a chlaochlú; á iarraidh ar AE Dearbhú na Náisiún Aontaithe maidir le Cearta na dTuathánach agus Daoine Eile atá ag Obair i gceantair thuaithe a chur chun feidhme agus a áirithiú go mbeidh rochtain ag na daoine is imeallaithe ar bhianna cothaitheacha; |
| --- | --- |

21.

| 22. | ag tabhairt dá haire, cé gur féidir, le dlíchóras na hIndia, orgánaigh ghéinmhodhnaithe (OGManna) a shaothrú chun iad a phróiseáil i mbia agus i mbeatha, go bhfuil a chóras OGM cosúil le córas OGM AE ó thaobh doichte agus déine de; |
| --- | --- |

22.

| 23. | ag tabhairt dá haire a thábhachtaí atá sé dul chun cinn cinntitheach a dhéanamh maidir le cosc a chur ar gach antaibheathach agus ar gach druga tréidliachta nach gcomhlíonann caighdeáin bhia Codex Alimentarius; |
| --- | --- |

23.

| 24. | á chur i bhfios go láidir nach mór do AE a áirithiú, faoin gcomhaontú comhair leis an India, go bhfeabhsófar leibhéal an chomhair fhrithpháirtigh agus go n-urramóidh an dá pháirtí caighdeáin uile eacnamaíocha, shóisialta, chomhshaoil, sláinte, sábháilteachta agus cháilíochta AE; |
| --- | --- |

24.

| 25. | ag tathant ar an gCoimisiún staidéar a dhéanamh ar an tionchar eacnamaíoch a d’fhéadfadh a bheith ag an gcomhaontú sin, agus é á chur san áireamh nach bhfuil talmhaíocht agus síolrú stoc san India faoi réir rialacháin AE lena méadaítear na costais táirgthe san Eoraip, a bhféadfadh iomaíocht éagórach teacht as, mar a rinneadh cheana féin le comhaontuithe eile le tíortha nach bhfuil in AE; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go ndéanfaidh téacs an chomhaontaithe, mar a rinneadh go comhsheasmhach i gcomhaontuithe saorthrádála AE roimhe seo, cómhargadh aonair AE a chosaint trí na nithe seo a leanas a chosc:






  (i) | allmhairiú orgánach géinmhodhnaithe neamh-údaraithe i mbia-ábhair, i mbeatha agus i síolta; |
| --- | --- | --- |

26.

(i)

allmhairiú orgánach géinmhodhnaithe neamh-údaraithe i mbia-ábhair, i mbeatha agus i síolta;

| (ii) | allmhairiú táirgí talmhaíochta agus bia-ábhar a bhfuil leibhéil níos airde d’iarmhair lotnaidicídí acu ná mar a cheadaítear i ndlí AE, trí chur i bhfeidhm córasach rialacha AE ar uasteorainneacha iarmhair; |
| --- | --- |

(ii)

allmhairiú táirgí talmhaíochta agus bia-ábhar a bhfuil leibhéil níos airde d’iarmhair lotnaidicídí acu ná mar a cheadaítear i ndlí AE, trí chur i bhfeidhm córasach rialacha AE ar uasteorainneacha iarmhair;

| (iii) | allmhairiú táirgí talmhaíochta agus bia-ábhar arna dtáirgeadh ag baint úsáid as ullmhóidí hormónacha a bhfuil toirmeasc orthu in AE; |
| --- | --- |

(iii)

allmhairiú táirgí talmhaíochta agus bia-ábhar arna dtáirgeadh ag baint úsáid as ullmhóidí hormónacha a bhfuil toirmeasc orthu in AE;

| (iv) | tabhairt isteach tréithchineál miocrób atá frithsheasmhach in aghaidh ábhair fhrithmhiocróbacha; |
| --- | --- |

(iv)

tabhairt isteach tréithchineál miocrób atá frithsheasmhach in aghaidh ábhair fhrithmhiocróbacha;

| 27. | á mheabhrú gur thabhaigh an India, an 14 Nollaig 2021, míshástacht ó EDT mar gheall ar na fóirdheontais ollmhóra a deonaíodh dá gníomhaíochtaí táirgthe agus onnmhairiúcháin siúcra; á iarraidh, dá bhrí sin, go gcuirfí ar fionraí cuóta 10 000 MT CXL do shiúcra na hIndia, mar nach mbeartaítear athbhreithniú a dhéanamh ar fhóirdheontais lena sáraítear rialacha de chuid EDT; á iarraidh go gcinnteofaí, leis an gcaibidlíocht trádála idir AE agus an India atá ar na bacáin, go gcuirfí deireadh le fóirdheontais siúcra nach bhfuil comhoiriúnach leis an Eagraíocht Dhomhanda Trádála; |
| --- | --- |

27.

| 28. | á chur in iúl gur geal léi gur bunaíodh dhá mheitheal chomhpháirteacha chun borradh a chur faoin gcomhar rialála maidir le hearraí agus seirbhísí, lena n-áirítear maidir le teicneolaíochtaí glasa agus digiteacha agus maidir le slabhraí soláthair athléimneacha i gcomhairle le hionadaithe de gheallsealbhóirí éagsúla ar comhchéim lena chéile; á chur i bhfáth go bhfuil ról ríthábhachtach ag an Idirphlé Ardleibhéil maidir le Trádáil agus Infheistíocht chun dul chun cinn maith a áirithiú ar an iomlán, lena n-áirítear maidir le saincheisteanna seanbhunaithe maidir le rochtain ar an margadh; á chur in iúl go bhfuil sí ag dréim leis go gcuirfear ar an eolas í go pras agus go rialta faoi thorthaí an idirphlé sin; |
| --- | --- |

28.

| 29. | á iarraidh ar na hidirbheartaithe, mar ábhar tosaíochta, teacht ar chomhaontú maidir le hardán déthaobhach comhairliúcháin agus ex post a bhunú idir AE agus an India agus é ceaptha plé agus comhairliúcháin a éascú roimh aon bhearta nó fóirdheontais nua a d’fhéadfadh tionchar diúltach a imirt ar an trádáil nó ar an infheistíocht; á chreidiúint gur cheart go n-éascódh ardán den sórt sin idirphlé le hionadaithe ó réimse leathan geallsealbhóirí, lena n-áirítear comhpháirtithe sóisialta agus eagraíochtaí na sochaí sibhialta; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart go mbeadh comhlachais ghnó agus tionscail in ann aird rúnaíocht an ardáin sin a tharraingt ar aon bhacainn trádála nó infheistíochta nua; á chreidiúint gur cheart an t-ardán a bheith mar dhlúthchuid de chreat rialachais an chomhaontaithe trádála a bheidh ann amach anseo; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á mheas gur cheart go mbeadh comhchoiste ag gabháil leis an rialachas ar aon chomhaontú saorthrádála féideartha idir AE agus an India, ar comhchoiste é lena ndéanfaí faireachán comhpháirteach, idirphlé struchtúrtha agus maoirseacht ó Pharlaimint na hEorpa agus ó dhá sheomra Pharlaimint na hIndia a sholáthar; á chur i bhfáth go bhfuil sé ríthábhachtach go mbeadh an tsochaí shibhialta rannpháirteach san fhaireachán a dhéanfar ar chur chun feidhme an chomhaontaithe, agus á iarraidh go mbunófaí grúpaí comhairleacha baile go pras tar éis theacht i bhfeidhm an chomhaontaithe agus go ndéanfaí ionadaíocht chothrom ar eagraíochtaí gnó, ar cheardchumainn agus ar an tsochaí shibhialta, lena n-áirítear eagraíochtaí neamhspleácha ó na hearnálacha saothair agus comhshaoil; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig Rialtas agus Parlaimint na hIndia. |
| --- | --- |

31.

---

(1)  IO L 209, 14.6.2021, lch. 1.

(2)  IO C 337, 20.9.2018, lch. 48.

(3)  IO C 456, 10.11.2021, lch. 117.

(4)  IO C 506, 15.12.2021, lch. 109.

(5)  IO C 270, 7.7.2021, lch. 2.

(6)  IO C 99, 1.3.2022, lch. 10.

(7)  https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_emp/---ifp_skills/documents/publication/wcms_734503.pdf

(8)  Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Treoir 95/46/CE (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (IO L 119, 4.5.2016, lch. 1).

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/30 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/30

---

P9_TA(2022)0278

Comhghníomhaíocht Eorpach ar chúram

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 i dtreo comhghníomhaíocht Eorpach ar chúram (2021/2253(INI))

(2023/C 47/04)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint d’Airteagail 2 agus 3 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagail 2 agus 3 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE),

| — | ag féachaint do na cuspóirí arna mbunú faoi Airteagal 3 CAE, go háirithe eisiamh sóisialta agus idirdhealú a chomhrac, ceartas sóisialta, comhionannas idir mná agus fir, dlúthpháirtíocht idir na glúnta agus cosaint chearta an linbh, mar aon le comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach, a chur chun cinn, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na cuspóirí arna mbunú faoi Airteagal 3 CAE, go háirithe eisiamh sóisialta agus idirdhealú a chomhrac, ceartas sóisialta, comhionannas idir mná agus fir, dlúthpháirtíocht idir na glúnta agus cosaint chearta an linbh, mar aon le comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach, a chur chun cinn,

| — | ag féachaint d’Airteagal 8 maidir le príomhshruthú inscne, lena gcumhdaítear aidhm an Aontais neamhionannais a dhíothú agus comhionannas idir mná agus fir a chur chun cinn, agus don chlásal sóisialta cothrománach in Airteagal 9 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 8 maidir le príomhshruthú inscne, lena gcumhdaítear aidhm an Aontais neamhionannais a dhíothú agus comhionannas idir mná agus fir a chur chun cinn, agus don chlásal sóisialta cothrománach in Airteagal 9 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE),

| — | ag féachaint do na cuspóirí beartais shóisialta a leagtar amach in Airteagal 151 agus Airteagal 153 CFAE, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na cuspóirí beartais shóisialta a leagtar amach in Airteagal 151 agus Airteagal 153 CFAE,

| — | ag féachaint don leagan athbhreithnithe de Chairt Shóisialta na hEorpa, go háirithe Airteagal 15 de, maidir leis an gceart atá ag daoine faoi mhíchumas chun neamhspleáchais, chun lánpháirtíochta sóisialta agus chun rannpháirtíochta, agus Airteagal 23 de maidir leis an gceart atá ag daoine scothaosta chun cosaint shóisialta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don leagan athbhreithnithe de Chairt Shóisialta na hEorpa, go háirithe Airteagal 15 de, maidir leis an gceart atá ag daoine faoi mhíchumas chun neamhspleáchais, chun lánpháirtíochta sóisialta agus chun rannpháirtíochta, agus Airteagal 23 de maidir leis an gceart atá ag daoine scothaosta chun cosaint shóisialta,

| — | ag féachaint do Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (an “Chairt”), go háirithe Airteagal 25 de maidir le cearta daoine scothaosta chun saol faoi dhínit agus neamhspleáchas a bheith acu agus Airteagal 26 de maidir le lánpháirtiú daoine faoi mhíchumas, agus don Choinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, dá dtagraítear in Airteagal 6 CAE, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (an “Chairt”), go háirithe Airteagal 25 de maidir le cearta daoine scothaosta chun saol faoi dhínit agus neamhspleáchas a bheith acu agus Airteagal 26 de maidir le lánpháirtiú daoine faoi mhíchumas, agus don Choinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, dá dtagraítear in Airteagal 6 CAE,

| — | ag féachaint do phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta (EPSR), go háirithe prionsabal 17 de maidir le cuimsiú daoine faoi mhíchumas agus prionsabal 18 de maidir leis an gceart chun cúram fadtéarmach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta (EPSR), go háirithe prionsabal 17 de maidir le cuimsiú daoine faoi mhíchumas agus prionsabal 18 de maidir leis an gceart chun cúram fadtéarmach,

| — | ag féachaint do Dheich mbliana na Náisiún Aontaithe maidir le hAosú folláin 2021-2030 agus do Chreat EDS go mbainfidh tíortha amach leanúntas comhtháite um chúram fadtéarmach (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Dheich mbliana na Náisiún Aontaithe maidir le hAosú folláin 2021-2030 agus do Chreat EDS go mbainfidh tíortha amach leanúntas comhtháite um chúram fadtéarmach (1),

| — | ag féachaint do Phlean Gníomhaíochta EPSR agus dá phríomhspriocanna do 2030, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Phlean Gníomhaíochta EPSR agus dá phríomhspriocanna do 2030,

| — | ag féachaint do Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SDGanna) na Náisiún Aontaithe, go háirithe na spriocanna seo a leanas, SDG 3 “Sláinte Mhaith agus Folláine”, SDG 5 “Comhionannas Inscne”, SDG 8 “obair chuibhiúil agus fás eacnamaíoch” agus SDG 10 “éagothroime laghdaithe”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SDGanna) na Náisiún Aontaithe, go háirithe na spriocanna seo a leanas, SDG 3 “Sláinte Mhaith agus Folláine”, SDG 5 “Comhionannas Inscne”, SDG 8 “obair chuibhiúil agus fás eacnamaíoch” agus SDG 10 “éagothroime laghdaithe”,

| — | ag féachaint do tuarascáil théamach an 22 Iúil 2020 ó Shaineolaí Neamhspleách na Náisiún Aontaithe ar dhaoine scothaosta a bheith ag tairbhiú chearta uile an duine, ar thionchar ghalar an choróinvíris (COVID-19) ar theachtadh chearta daonna uile atá ag daoine scothaosta A/75/2020 (2), agus don ráiteas maidir le Neamhspleáchas agus cúram do dhaoine scothaosta a thug sí don 30ú seisiún de Chomhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine (3), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do tuarascáil théamach an 22 Iúil 2020 ó Shaineolaí Neamhspleách na Náisiún Aontaithe ar dhaoine scothaosta a bheith ag tairbhiú chearta uile an duine, ar thionchar ghalar an choróinvíris (COVID-19) ar theachtadh chearta daonna uile atá ag daoine scothaosta A/75/2020 (2), agus don ráiteas maidir le Neamhspleáchas agus cúram do dhaoine scothaosta a thug sí don 30ú seisiún de Chomhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine (3),

| — | ag féachaint do choinbhinsiúin agus moltaí na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair (EIS), agus go háirithe Coinbhinsiún C149 maidir le pearsanra altranais ó 1977 agus Moladh Uimh. 157 a ghabhann leis, Coinbhinsiún C183 maidir le Cosaint Máithreachais ó 2000 agus Moladh Uimh. 191 a ghabhann leis, Coinbhinsiún C189 maidir le hOibrithe Tí ó 2011 agus Moladh Uimh. 201 a ghabhann leis, Coinbhinsiú C190 maidir le Foréigean agus Ciapadh agus Moladh Uimh. 206 a ghabhann leis, agus Moladh Uimh. 202 maidir le hÍosrátaí Cosanta Sóisialta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do choinbhinsiúin agus moltaí na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair (EIS), agus go háirithe Coinbhinsiún C149 maidir le pearsanra altranais ó 1977 agus Moladh Uimh. 157 a ghabhann leis, Coinbhinsiún C183 maidir le Cosaint Máithreachais ó 2000 agus Moladh Uimh. 191 a ghabhann leis, Coinbhinsiún C189 maidir le hOibrithe Tí ó 2011 agus Moladh Uimh. 201 a ghabhann leis, Coinbhinsiú C190 maidir le Foréigean agus Ciapadh agus Moladh Uimh. 206 a ghabhann leis, agus Moladh Uimh. 202 maidir le hÍosrátaí Cosanta Sóisialta,

| — | ag féachaint do thuarascáil ó EIS an 19 Nollaig 2019 dar teideal The Employment Generation Impact of Meeting SDG Targets in Early Childhood Care, Education, Health and Long-Term Care in 45 Countries [Spriocanna SDGanna i gCúram na Luath-Óige, san Oideachas, sa tSláinte agus sa Chúram Fadtéarmach agus an tionchar a bheadh ag a mbaint amach ar Ghlúin na Fostaíochta i 45 thír], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil ó EIS an 19 Nollaig 2019 dar teideal The Employment Generation Impact of Meeting SDG Targets in Early Childhood Care, Education, Health and Long-Term Care in 45 Countries [Spriocanna SDGanna i gCúram na Luath-Óige, san Oideachas, sa tSláinte agus sa Chúram Fadtéarmach agus an tionchar a bheadh ag a mbaint amach ar Ghlúin na Fostaíochta i 45 thír],

| — | ag féachaint don Rún ó EIS a bhaineann le glao domhanda ar ghníomhaíocht chuimsitheach, inbhuanaithe agus athléimneach le haghaidh cur chuige atá dírithe ar an duine ó ghéarchéim COVID-19, a glacadh ag an 109ú Seisiún den Chomhdháil Idirnáisiúnta Saothair i mí an Mheithimh 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Rún ó EIS a bhaineann le glao domhanda ar ghníomhaíocht chuimsitheach, inbhuanaithe agus athléimneach le haghaidh cur chuige atá dírithe ar an duine ó ghéarchéim COVID-19, a glacadh ag an 109ú Seisiún den Chomhdháil Idirnáisiúnta Saothair i mí an Mheithimh 2021,

| — | ag féachaint do thuarascáil ón Eagraíocht Idirnáisiúnta Saothair an 7 Márta 2022 dar teideal Care at work: Investing in care leave and services for a more gender equal world of work [Cúram ag an obair: Infheistíocht a dhéanamh i saoire agus seirbhísí cúraim le haghaidh saol oibre níos cothroime ó thaobh inscne de], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil ón Eagraíocht Idirnáisiúnta Saothair an 7 Márta 2022 dar teideal Care at work: Investing in care leave and services for a more gender equal world of work [Cúram ag an obair: Infheistíocht a dhéanamh i saoire agus seirbhísí cúraim le haghaidh saol oibre níos cothroime ó thaobh inscne de],

| — | ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine faoi Mhíchumas (UN CRPD), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine faoi Mhíchumas (UN CRPD),

| — | ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir le Gach Cineál Idirdhealaithe in Aghaidh na mBan a Dhíothú (CEDAW), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir le Gach Cineál Idirdhealaithe in Aghaidh na mBan a Dhíothú (CEDAW),

| — | ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe um Chearta an Linbh (UNCRC), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe um Chearta an Linbh (UNCRC),

| — | ag féachaint do threoirlínte polaitiúla Uachtarán an Choimisiúin Ursula von der Leyen, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do threoirlínte polaitiúla Uachtarán an Choimisiúin Ursula von der Leyen,

| — | ag féachaint do chlár oibre an Choimisiúin do 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chlár oibre an Choimisiúin do 2022,

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+) (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+) (4),

| — | ag féachaint do Threoir (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (5),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2020/2221 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Nollaig 2020 lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 1303/2013 a mhéid a bhaineann le hacmhainní breise agus socruithe cur chun feidhme chun cúnamh a sholáthar chun leigheas dhíobháil na géarchéime a chothú i gcomhthéacs phaindéim COVID-19 agus a hiarmhairtí sóisialta agus chun téarnamh glas, digiteach agus athléimneach a ullmhú don gheilleagar (REACT-EU) (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2020/2221 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Nollaig 2020 lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 1303/2013 a mhéid a bhaineann le hacmhainní breise agus socruithe cur chun feidhme chun cúnamh a sholáthar chun leigheas dhíobháil na géarchéime a chothú i gcomhthéacs phaindéim COVID-19 agus a hiarmhairtí sóisialta agus chun téarnamh glas, digiteach agus athléimneach a ullmhú don gheilleagar (REACT-EU) (6),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/522 lena mbunaítear Clár do ghníomhaíocht an Aontais i réimse na sláinte (“Clár EU4Health”) don tréimhse 2021-2027 (7), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/522 lena mbunaítear Clár do ghníomhaíocht an Aontais i réimse na sláinte (“Clár EU4Health”) don tréimhse 2021-2027 (7),

| — | ag féachaint don tionscnamh comhpháirteach “Staid na Sláinte” ó ECFE agus ón gCoimisiún Eorpach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tionscnamh comhpháirteach “Staid na Sláinte” ó ECFE agus ón gCoimisiún Eorpach,

| — | ag féachaint do Threoir (AE) 2019/1158 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2019 maidir le cothromaíocht oibre is saoil do thuismitheoirí agus cúramóirí agus lena n-aisghairtear Treoir 2010/18/AE ón gComhairle (8), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir (AE) 2019/1158 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2019 maidir le cothromaíocht oibre is saoil do thuismitheoirí agus cúramóirí agus lena n-aisghairtear Treoir 2010/18/AE ón gComhairle (8),

| — | ag féachaint do Threoir 2000/43/CE ón gComhairle an 29 Meitheamh 2000 lena gcuirtear chun feidhme prionsabal na córa comhionainne idir daoine gan beann ar thionscnamh ciníoch nó eitneach (9), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 2000/43/CE ón gComhairle an 29 Meitheamh 2000 lena gcuirtear chun feidhme prionsabal na córa comhionainne idir daoine gan beann ar thionscnamh ciníoch nó eitneach (9),

| — | ag féachaint do Threoir 2006/54/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Iúil 2006 maidir le cur chun feidhme phrionsabal an chomhionannais deiseanna agus na córa comhionainne idir fir agus mná i gcúrsaí fostaíochta agus slí bheatha (10), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 2006/54/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Iúil 2006 maidir le cur chun feidhme phrionsabal an chomhionannais deiseanna agus na córa comhionainne idir fir agus mná i gcúrsaí fostaíochta agus slí bheatha (10),

| — | ag féachaint do Threoir (AE) 2022/431 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Márta 2022 lena leasaítear Treoir 2004/37/CE maidir le hoibrithe a chosaint ar na rioscaí a bhaineann le nochtadh do charcanaiginí nó do shó-ghineacha ag an obair (11). |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir (AE) 2022/431 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Márta 2022 lena leasaítear Treoir 2004/37/CE maidir le hoibrithe a chosaint ar na rioscaí a bhaineann le nochtadh do charcanaiginí nó do shó-ghineacha ag an obair (11).

| — | ag féachaint do Mholadh (AE) 2021/1004 ón gComhairle an 14 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ráthaíocht Eorpach do Leanaí (12), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Mholadh (AE) 2021/1004 ón gComhairle an 14 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ráthaíocht Eorpach do Leanaí (12),

| — | ag féachaint do Theachtaireacht ón gCoimisiún an 5 Márta 2020 dar teideal A Union of Equality: Gender Equality Strategy 2020-2025 [Aontas an Chomhionannais: an Straitéis Comhionannais Inscne 2020-2025] (COM(2020)0152), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Theachtaireacht ón gCoimisiún an 5 Márta 2020 dar teideal A Union of Equality: Gender Equality Strategy 2020-2025 [Aontas an Chomhionannais: an Straitéis Comhionannais Inscne 2020-2025] (COM(2020)0152),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 26 Aibreán 2017 dar teideal An initiative to support work-life balance for working parents and carers [Tionscnamh chun tacú leis an gcothromaíocht oibre is saoil do thuismitheoirí agus do chúramóirí a bhíonn ag obair] (COM(2017)0252), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 26 Aibreán 2017 dar teideal An initiative to support work-life balance for working parents and carers [Tionscnamh chun tacú leis an gcothromaíocht oibre is saoil do thuismitheoirí agus do chúramóirí a bhíonn ag obair] (COM(2017)0252),

| — | ag féachaint do Phlean Gníomhaíochta an Choimisiúin an 9 Nollaig 2021 chun borradh a chur faoin ngeilleagar sóisialta agus chun poist a chruthú, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Phlean Gníomhaíochta an Choimisiúin an 9 Nollaig 2021 chun borradh a chur faoin ngeilleagar sóisialta agus chun poist a chruthú,

| — | ag féachaint do Pháipéar Uaine ón gCoimisiún maidir leis an Aosú an 27 Eanáir 2021 (COM(2021)0050), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Pháipéar Uaine ón gCoimisiún maidir leis an Aosú an 27 Eanáir 2021 (COM(2021)0050),

| — | ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún dar teideal A Long-Term Vision for Rural Areas [Fís fhadtéarmach do Limistéir Thuaithe] in 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún dar teideal A Long-Term Vision for Rural Areas [Fís fhadtéarmach do Limistéir Thuaithe] in 2021,

| — | ag féachaint don Dhearbhú Aireachta a glacadh ag ceathrú Comhdháil Aireachta Choimisiún Eacnamaíochta na Náisiún Aontaithe don Eoraip maidir le hAosú i Liospóin an 22 Meán Fómhair 2017 dar teideal A Sustainable Society for all Ages: Realizing the potential of living longer [Sochaí Inbhuanaithe do gach Aois: An acmhainneacht a bhaineann le maireachtáil níos faide a bhaint amach], |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Dhearbhú Aireachta a glacadh ag ceathrú Comhdháil Aireachta Choimisiún Eacnamaíochta na Náisiún Aontaithe don Eoraip maidir le hAosú i Liospóin an 22 Meán Fómhair 2017 dar teideal A Sustainable Society for all Ages: Realizing the potential of living longer [Sochaí Inbhuanaithe do gach Aois: An acmhainneacht a bhaineann le maireachtáil níos faide a bhaint amach],

| — | ag féachaint do Thogra ón gCoimisiún an 4 Márta 2021 le haghaidh treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle chun cur i bhfeidhm phrionsabal an phá chomhionainn as obair chomhionann nó obair ar comhionann a luach idir fir agus mná a neartú trí shásraí trédhearcachta pá agus trí shásraí forfheidhmiúcháin (COM(2021)0093), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thogra ón gCoimisiún an 4 Márta 2021 le haghaidh treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle chun cur i bhfeidhm phrionsabal an phá chomhionainn as obair chomhionann nó obair ar comhionann a luach idir fir agus mná a neartú trí shásraí trédhearcachta pá agus trí shásraí forfheidhmiúcháin (COM(2021)0093),

| — | ag féachaint do thogra ón gCoimisiún an 28 Deireadh Fómhair 2020 le haghaidh treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le pá íosta leormhaith san Aontas Eorpach (COM(2020)0682). |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thogra ón gCoimisiún an 28 Deireadh Fómhair 2020 le haghaidh treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le pá íosta leormhaith san Aontas Eorpach (COM(2020)0682).

| — | ag féachaint do Thuairim SOC/687-EESC-2021 ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) an 19 Eanáir 2022 dar teideal Towards a New Care Model for the Elderly: learning from the Covid-19 pandemic [I dtreo samhail chúraim nua do dhaoine scothaosta: ag foghlaim ó phaindéim COVID-19], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuairim SOC/687-EESC-2021 ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) an 19 Eanáir 2022 dar teideal Towards a New Care Model for the Elderly: learning from the Covid-19 pandemic [I dtreo samhail chúraim nua do dhaoine scothaosta: ag foghlaim ó phaindéim COVID-19],

| — | ag féachaint do thuairim SOC/535- EESC-2016 an 21 Meán Fómhair 2012 ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) dar teideal The rights of live-in care workers“Cearta oibrithe beo cúraim”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim SOC/535- EESC-2016 an 21 Meán Fómhair 2012 ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) dar teideal The rights of live-in care workers“Cearta oibrithe beo cúraim”,

| — | ag féachaint do thuarascáil 2021 maidir le cúram fadtéarmach a d’ullmhaigh an Coiste um Chosaint Shóisialta (SPC) agus an Coimisiún Eorpach (DG EMPL) maidir le “Treochtaí, dúshláin agus deiseanna i sochaí atá ag dul in aois”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil 2021 maidir le cúram fadtéarmach a d’ullmhaigh an Coiste um Chosaint Shóisialta (SPC) agus an Coimisiún Eorpach (DG EMPL) maidir le “Treochtaí, dúshláin agus deiseanna i sochaí atá ag dul in aois”,

| — | ag féachaint do thuairim ón bPainéal Saineolaithe an 23 Meitheamh 2021 ar bhealaí éifeachtacha chun infheistiú sa tsláinte maidir le tacú le meabhairshláinte an lucht saothair sláinte agus oibrithe riachtanacha eile, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ón bPainéal Saineolaithe an 23 Meitheamh 2021 ar bhealaí éifeachtacha chun infheistiú sa tsláinte maidir le tacú le meabhairshláinte an lucht saothair sláinte agus oibrithe riachtanacha eile,

| — | ag féachaint do na Conclúidí ó Chomhairle EPSCO an 14 Meitheamh 2021 maidir le Tionchar Socheacnamaíoch COVID-19 ar Chomhionannas Inscne (ST/8884-21), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na Conclúidí ó Chomhairle EPSCO an 14 Meitheamh 2021 maidir le Tionchar Socheacnamaíoch COVID-19 ar Chomhionannas Inscne (ST/8884-21),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 15 Samhain 2018 maidir le seirbhísí cúraim in AE le haghaidh comhionannas inscne níos fearr a bhaint amach (13), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 15 Samhain 2018 maidir le seirbhísí cúraim in AE le haghaidh comhionannas inscne níos fearr a bhaint amach (13),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 21 Eanáir 2021 maidir le gné na hinscne i ngéarchéim COVID-19 agus sa tréimhse iar-ghéarchéime (14), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 21 Eanáir 2021 maidir le gné na hinscne i ngéarchéim COVID-19 agus sa tréimhse iar-ghéarchéime (14),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 21 Eanáir 2021 maidir le Straitéis AE um Chomhionannas Inscne (15), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 21 Eanáir 2021 maidir le Straitéis AE um Chomhionannas Inscne (15),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 10 Márta 2022 i ndáil le Plean Gníomhaíochta III AE maidir le hInscne (16), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 10 Márta 2022 i ndáil le Plean Gníomhaíochta III AE maidir le hInscne (16),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 21 Eanáir 2021 maidir le rochtain ar thithíocht chuibhiúil agus inacmhainne do chách (17), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 21 Eanáir 2021 maidir le rochtain ar thithíocht chuibhiúil agus inacmhainne do chách (17),

| — | ag féachaint don Mholadh ón gComhairle an 22 Bealtaine 2019 maidir le córais oideachais agus cúraim luath-óige ar ardchaighdeán (18), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Mholadh ón gComhairle an 22 Bealtaine 2019 maidir le córais oideachais agus cúraim luath-óige ar ardchaighdeán (18),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 11 Márta 2021 maidir le cearta an linbh i bhfianaise Straitéis AE maidir le cearta an linbh (19), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 11 Márta 2021 maidir le cearta an linbh i bhfianaise Straitéis AE maidir le cearta an linbh (19),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 10 Iúil 2020 maidir le straitéis sláinte poiblí an Aontais i ndiaidh COVID-19 (20), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 10 Iúil 2020 maidir le straitéis sláinte poiblí an Aontais i ndiaidh COVID-19 (20),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 16 Feabhra 2022 maidir leis an Eoraip a neartú sa chomhrac in aghaidh na hailse – i dtreo straitéise cuimsithí comhordaithe (21), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 16 Feabhra 2022 maidir leis an Eoraip a neartú sa chomhrac in aghaidh na hailse – i dtreo straitéise cuimsithí comhordaithe (21),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 17 Nollaig 2020 maidir le hEoraip shóisialta láidir don Aistriú Cóir (22), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 17 Nollaig 2020 maidir le hEoraip shóisialta láidir don Aistriú Cóir (22),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 7 Iúil 2021 maidir le mór-roinn aosta atá ag dul in aois – deiseanna agus dúshláin a bhaineann leis an mbeartas maidir leis an aosú tar éis 2020 (23), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 7 Iúil 2021 maidir le mór-roinn aosta atá ag dul in aois – deiseanna agus dúshláin a bhaineann leis an mbeartas maidir leis an aosú tar éis 2020 (23),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 3 Márta 2021 dar teideal Union of Equality: Strategy for the Rights of Persons with Disabilities 2021-2030 [Aontas an Chomhionannais: Straitéis maidir le Cearta Daoine faoi Mhíchumas 2021-2030] (COM(2021)0101), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 3 Márta 2021 dar teideal Union of Equality: Strategy for the Rights of Persons with Disabilities 2021-2030 [Aontas an Chomhionannais: Straitéis maidir le Cearta Daoine faoi Mhíchumas 2021-2030] (COM(2021)0101),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 18 Meitheamh 2020 maidir leis an Straitéis Eorpach um Míchumas i ndiaidh 2020 (24), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 18 Meitheamh 2020 maidir leis an Straitéis Eorpach um Míchumas i ndiaidh 2020 (24),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 29 Samhain 2018 maidir le staid na mban faoi mhíchumas (25), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 29 Samhain 2018 maidir le staid na mban faoi mhíchumas (25),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 28 Meitheamh 2021 dar teideal EU strategic framework on health and safety at work 2021-2027 – Occupational safety and health in a changing world of work [Creat straitéiseach AE maidir leis an tsláinte agus an tsábháilteacht ag an obair 2021-2027 – Sábháilteacht agus sláinte cheirde i saol oibre atá ag athrú] (COM(2021)0323), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 28 Meitheamh 2021 dar teideal EU strategic framework on health and safety at work 2021-2027 – Occupational safety and health in a changing world of work [Creat straitéiseach AE maidir leis an tsláinte agus an tsábháilteacht ag an obair 2021-2027 – Sábháilteacht agus sláinte cheirde i saol oibre atá ag athrú] (COM(2021)0323),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 10 Márta 2022 ar chreat straitéiseach nua de chuid an Aontais maidir leis an tsláinte agus an tsábháilteacht ag an obair i ndiaidh 2020 (lena n-áirítear oibrithe a chosaint, ar bhealach níos fearr, ar nochtadh do shubstaintí díobhálacha, ar strus ag an obair agus ar ghortuithe athghluaisne) (26), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 10 Márta 2022 ar chreat straitéiseach nua de chuid an Aontais maidir leis an tsláinte agus an tsábháilteacht ag an obair i ndiaidh 2020 (lena n-áirítear oibrithe a chosaint, ar bhealach níos fearr, ar nochtadh do shubstaintí díobhálacha, ar strus ag an obair agus ar ghortuithe athghluaisne) (26),

| — | ag féachaint do thuarascáil ETUI/EPSU maidir le trédhearcacht pá agus an ról atá ag meastóireacht inscne-neodrach ar phoist agus aicmiú post sna seirbhísí poiblí, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil ETUI/EPSU maidir le trédhearcacht pá agus an ról atá ag meastóireacht inscne-neodrach ar phoist agus aicmiú post sna seirbhísí poiblí,

| — | ag féachaint do mholadh ón gComhairle an 8 Samhain 2019 maidir le rochtain ar chosaint shóisialta d’oibrithe agus do dhaoine féinfhostaithe (27), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do mholadh ón gComhairle an 8 Samhain 2019 maidir le rochtain ar chosaint shóisialta d’oibrithe agus do dhaoine féinfhostaithe (27),

| — | ag féachaint do ghníomhaíochtaí an Údaráis Eorpaigh Saothair agus go háirithe dá chomhar leis na Ballstáit chun dul i ngleic le hobair neamhdhearbhaithe, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do ghníomhaíochtaí an Údaráis Eorpaigh Saothair agus go háirithe dá chomhar leis na Ballstáit chun dul i ngleic le hobair neamhdhearbhaithe,

| — | ag féachaint d’Innéacs Comhionannais Inscne 2021 ón Institiúid Eorpach um Chomhionannas Inscne (EIGE) agus a fhócas téamach ar shláinte, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Innéacs Comhionannais Inscne 2021 ón Institiúid Eorpach um Chomhionannas Inscne (EIGE) agus a fhócas téamach ar shláinte,

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Fhostaíocht agus um Ghnóthaí Sóisialta agus ón gCoiste um Chearta na mBan agus um Chomhionannas Inscne (A9-0189/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Fhostaíocht agus um Ghnóthaí Sóisialta agus ón gCoiste um Chearta na mBan agus um Chomhionannas Inscne (A9-0189/2022),

| A. | de bhrí gur cuid de chearta an duine agus de chearta bunreachtúla iad cearta sóisialta, gur cearta bunúsacha an duine iad cearta na mban, agus go gcuireann Coimisiún na Veinéise de Chomhairle na hEorpa, an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine agus an Chairt i bhfios go láidir gur cuid den smacht reachta iad cearta an duine; de bhrí go leagtar amach i bPlean Gníomhaíochta EPSR tionscnaimh nithiúla chun prionsabail a chur chun feidhme atá riachtanach chun Eoraip shóisialta níos láidre a thógáil le haghaidh aistrithe córa agus téarnaimh, amhail comhionannas inscne, comhdheiseanna, cothromaíocht oibre is saoil, cúram leanaí agus tacaíocht do leanaí, cuimsiú daoine faoi mhíchumas agus cúram fadtéarmach; de bhrí go mbeidh leathnú agus neartú luach agus cearta lucht oibre an chúraim ina réamhriachtanas chun na tionscnaimh sin a chur chun feidhme, lena n-áirítear na tionscnaimh sin a bhaineann go sonrach le prionsabail 17 agus 18; de bhrí gur cheart an Seimeastar Eorpach agus an Scórchlár Sóisialta a úsáid chun cur le sochaí níos córa, cothroma, inbhuanaithe agus athléimní; de bhrí gur ceart bunúsach é an caighdeán sláinte is airde a bhaint amach agus nach mór ardleibhéal cosanta sláinte a áirithiú agus a cur chun feidhme trí bheartais agus gníomhaíochtaí uile an Aontais; de bhrí gur gné chinntitheach í rochtain ar sheirbhísí poiblí ar ardchaighdeán i gcáilíocht na beatha mar chuid de straitéis cúraim agus infheistíochtaí méadaithe san earnáil; |
| --- | --- |

A.

de bhrí gur cuid de chearta an duine agus de chearta bunreachtúla iad cearta sóisialta, gur cearta bunúsacha an duine iad cearta na mban, agus go gcuireann Coimisiún na Veinéise de Chomhairle na hEorpa, an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine agus an Chairt i bhfios go láidir gur cuid den smacht reachta iad cearta an duine; de bhrí go leagtar amach i bPlean Gníomhaíochta EPSR tionscnaimh nithiúla chun prionsabail a chur chun feidhme atá riachtanach chun Eoraip shóisialta níos láidre a thógáil le haghaidh aistrithe córa agus téarnaimh, amhail comhionannas inscne, comhdheiseanna, cothromaíocht oibre is saoil, cúram leanaí agus tacaíocht do leanaí, cuimsiú daoine faoi mhíchumas agus cúram fadtéarmach; de bhrí go mbeidh leathnú agus neartú luach agus cearta lucht oibre an chúraim ina réamhriachtanas chun na tionscnaimh sin a chur chun feidhme, lena n-áirítear na tionscnaimh sin a bhaineann go sonrach le prionsabail 17 agus 18; de bhrí gur cheart an Seimeastar Eorpach agus an Scórchlár Sóisialta a úsáid chun cur le sochaí níos córa, cothroma, inbhuanaithe agus athléimní; de bhrí gur ceart bunúsach é an caighdeán sláinte is airde a bhaint amach agus nach mór ardleibhéal cosanta sláinte a áirithiú agus a cur chun feidhme trí bheartais agus gníomhaíochtaí uile an Aontais; de bhrí gur gné chinntitheach í rochtain ar sheirbhísí poiblí ar ardchaighdeán i gcáilíocht na beatha mar chuid de straitéis cúraim agus infheistíochtaí méadaithe san earnáil;

| B. | de bhrí gurb ionann leanaí agus 18,3 % de dhaonra an Aontais (28); de bhrí go raibh leanbh amháin ag 47,5 % de theaghlaigh ar laghad san Aontas agus go raibh 14 % de na teaghlaigh comhdhéanta de leanaí agus tuismitheoir aonair (29), arbh iad mná formhór díobh; |
| --- | --- |

B.

de bhrí gurb ionann leanaí agus 18,3 % de dhaonra an Aontais (28); de bhrí go raibh leanbh amháin ag 47,5 % de theaghlaigh ar laghad san Aontas agus go raibh 14 % de na teaghlaigh comhdhéanta de leanaí agus tuismitheoir aonair (29), arbh iad mná formhór díobh;

| C. | de bhrí gur mná iad formhór na ndaoine a thugann agus a sholáthraíonn cúram, idir fhoirmiúil agus neamhfhoirmiúil, íoctha agus neamhíoctha; de bhrí go múnlaíonn freagrachtaí cúraim laistigh den teaghlach cumas, fad agus cineál na hoibre ar íocaíocht is féidir le mná a dhéanamh le linn a saolré oibre, rud a imríonn tionchar ar a rannpháirtíocht sa saol sóisialta, eacnamaíoch, cultúrtha agus polaitiúil; de bhrí gur ann don steiréitíopa gur cúramóirí níos fearr iad mná agus don dearcadh gur “obair ban” é cúram neamhíoctha agus obair tí agus go ndéanann stéiréitíopáil agus dearcaí mar sin atreisiú ar shamhail “an tsaothraí fhirinn agus an chúramóra bhaininn”, a leanann de rochtain ar chearta sóisialta a mhúnlú, a bhfuil tionchar aige dá bhrí sin ar neamhspleáchas eacnamaíoch na mban; agus go rannchuidíonn siad le tearcluacháil agus le dofheictheacht eacnamaíoch an chúraim, go háirithe rannchuidiú na gcúramóirí teaghlaigh, chomh maith le tearcluacháil oibrithe cúraim in institiúidí príobháideacha agus poiblí; |
| --- | --- |

C.

de bhrí gur mná iad formhór na ndaoine a thugann agus a sholáthraíonn cúram, idir fhoirmiúil agus neamhfhoirmiúil, íoctha agus neamhíoctha; de bhrí go múnlaíonn freagrachtaí cúraim laistigh den teaghlach cumas, fad agus cineál na hoibre ar íocaíocht is féidir le mná a dhéanamh le linn a saolré oibre, rud a imríonn tionchar ar a rannpháirtíocht sa saol sóisialta, eacnamaíoch, cultúrtha agus polaitiúil; de bhrí gur ann don steiréitíopa gur cúramóirí níos fearr iad mná agus don dearcadh gur “obair ban” é cúram neamhíoctha agus obair tí agus go ndéanann stéiréitíopáil agus dearcaí mar sin atreisiú ar shamhail “an tsaothraí fhirinn agus an chúramóra bhaininn”, a leanann de rochtain ar chearta sóisialta a mhúnlú, a bhfuil tionchar aige dá bhrí sin ar neamhspleáchas eacnamaíoch na mban; agus go rannchuidíonn siad le tearcluacháil agus le dofheictheacht eacnamaíoch an chúraim, go háirithe rannchuidiú na gcúramóirí teaghlaigh, chomh maith le tearcluacháil oibrithe cúraim in institiúidí príobháideacha agus poiblí;

| D. | de bhrí gurb iad cúramóirí neamhfhoirmiúla a thugann 80 % den chúram fadtéarmacha san Eoraip (30), ar mhná iad a bhformhór, nach bhfuil coinníollacha oibre cothroma acu, atá gan íocaíocht den chuid is mó agus/nó gan tacaíocht leordhóthanach shóisialta acu, rud a dhéanann saincheist inscneach den chúram; de bhrí go bhfuil baint ag soláthar cúraim neamhfhoirmiúil le heaspa ceart amhail saoire bhreoiteachta agus saoire bhliantúil, chomh maith le saoire mháithreachais, saoire atharthachta agus saoire do thuismitheoirí, laghdú ar rátaí fostaíochta, méadú ar an mbochtaineacht agus ar rátaí eisiaimh shóisialta, laghdú ar mheabhairshláinte agus mothúcháin mhéadaithe ar leithlisiú sóisialta agus uaigneas, rud a imríonn tionchar diúltach ar a sláinte fhisiciúil agus mheabhrach, ar a bhfolláine agus a gcuimsiú sóisialta; de bhrí go gcuireann ranníocaíocht na mban in obair chúraim neamhíoctha thart ar USD 11 thrilliún leis an ngeilleagar domhanda gach bliain (31), arb ionann é agus 9 % de OTI domhanda (32); |
| --- | --- |

D.

de bhrí gurb iad cúramóirí neamhfhoirmiúla a thugann 80 % den chúram fadtéarmacha san Eoraip (30), ar mhná iad a bhformhór, nach bhfuil coinníollacha oibre cothroma acu, atá gan íocaíocht den chuid is mó agus/nó gan tacaíocht leordhóthanach shóisialta acu, rud a dhéanann saincheist inscneach den chúram; de bhrí go bhfuil baint ag soláthar cúraim neamhfhoirmiúil le heaspa ceart amhail saoire bhreoiteachta agus saoire bhliantúil, chomh maith le saoire mháithreachais, saoire atharthachta agus saoire do thuismitheoirí, laghdú ar rátaí fostaíochta, méadú ar an mbochtaineacht agus ar rátaí eisiaimh shóisialta, laghdú ar mheabhairshláinte agus mothúcháin mhéadaithe ar leithlisiú sóisialta agus uaigneas, rud a imríonn tionchar diúltach ar a sláinte fhisiciúil agus mheabhrach, ar a bhfolláine agus a gcuimsiú sóisialta; de bhrí go gcuireann ranníocaíocht na mban in obair chúraim neamhíoctha thart ar USD 11 thrilliún leis an ngeilleagar domhanda gach bliain (31), arb ionann é agus 9 % de OTI domhanda (32);

| E. | de bhrí go bhfuil 15,4 % de dhaoine óga ann nach bhfuil i mbun fostaíochta, oideachais ná oiliúna (NEET) agus go bhfuil siad sa staid sin toisc iad a bheith ag tabhairt aire do leanaí nó do dhaoine fásta ar éagumas nó toisc freagrachtaí eile teaghlaigh a bheith orthu; de bhrí gur mná iad 88 % de na daoine sin nach bhfuil i mbun oideachais, fostaíochta ná oiliúna (33); |
| --- | --- |

E.

de bhrí go bhfuil 15,4 % de dhaoine óga ann nach bhfuil i mbun fostaíochta, oideachais ná oiliúna (NEET) agus go bhfuil siad sa staid sin toisc iad a bheith ag tabhairt aire do leanaí nó do dhaoine fásta ar éagumas nó toisc freagrachtaí eile teaghlaigh a bheith orthu; de bhrí gur mná iad 88 % de na daoine sin nach bhfuil i mbun oideachais, fostaíochta ná oiliúna (33);

| F. | de bhrí gur gá a aithint go mbíonn gach duine ag brath ar mhéid áirithe cúraim ag brath ar aois, stádas socheacnamaíoch, tréith fhisiciúil agus cúlra pearsanta ón óige go dtí an tseanaois, i measc nithe eile; de bhrí gur cheart cúram a idirdhealú ó thacaíocht do dhaoine atá faoi mhíchumas nó do dhaoine a bhfuil riocht sláinte orthu; de bhrí nach n-aithnítear agus nach dtugtar fiúntas don luach sochaíoch agus eacnamaíoch atá ag obair chúraim, idir íoctha agus neamhíoctha, agus gur gá í a athmheasúnú agus a chur i gcroílár na mbeartas eacnamaíoch; de bhrí gur cheart aghaidh a thabhairt go práinneach ar thionchar sóisialta, comhionannais inscne agus tionchar eacnamaíoch na ndaoine sin a bhfuil freagrachtaí cúraim orthu, go háirithe i bhfianaise athruithe déimeagrafacha; |
| --- | --- |

F.

de bhrí gur gá a aithint go mbíonn gach duine ag brath ar mhéid áirithe cúraim ag brath ar aois, stádas socheacnamaíoch, tréith fhisiciúil agus cúlra pearsanta ón óige go dtí an tseanaois, i measc nithe eile; de bhrí gur cheart cúram a idirdhealú ó thacaíocht do dhaoine atá faoi mhíchumas nó do dhaoine a bhfuil riocht sláinte orthu; de bhrí nach n-aithnítear agus nach dtugtar fiúntas don luach sochaíoch agus eacnamaíoch atá ag obair chúraim, idir íoctha agus neamhíoctha, agus gur gá í a athmheasúnú agus a chur i gcroílár na mbeartas eacnamaíoch; de bhrí gur cheart aghaidh a thabhairt go práinneach ar thionchar sóisialta, comhionannais inscne agus tionchar eacnamaíoch na ndaoine sin a bhfuil freagrachtaí cúraim orthu, go háirithe i bhfianaise athruithe déimeagrafacha;

| G. | de bhrí go bhfuil gach Ballstát agus an tAontas Eorpach faoi cheangal ag Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine faoi Mhíchumas (UNCRPD), lena n-áirítear Airteagal 19 de maidir le bearta éifeachtacha agus iomchuí a ghlacadh lena ráthaítear ceart comhionann gach duine faoi mhíchumas cónaí go neamhspleách, a bheith rannpháirteach agus cuimsithe sa phobal; de bhrí go bhfuil rochtain chomhionann agus éifeachtach ar sheirbhísí tacaíochta agus cúraim inacmhainne d’ardchaighdeán ina réamhriachtanas bunriachtanach le haghaidh maireachtáil neamhspleách daoine faoi mhíchumas, agus le haghaidh a rannpháirtíochta i saol an phobail agus a gcuimsiú sóisialta; |
| --- | --- |

G.

de bhrí go bhfuil gach Ballstát agus an tAontas Eorpach faoi cheangal ag Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine faoi Mhíchumas (UNCRPD), lena n-áirítear Airteagal 19 de maidir le bearta éifeachtacha agus iomchuí a ghlacadh lena ráthaítear ceart comhionann gach duine faoi mhíchumas cónaí go neamhspleách, a bheith rannpháirteach agus cuimsithe sa phobal; de bhrí go bhfuil rochtain chomhionann agus éifeachtach ar sheirbhísí tacaíochta agus cúraim inacmhainne d’ardchaighdeán ina réamhriachtanas bunriachtanach le haghaidh maireachtáil neamhspleách daoine faoi mhíchumas, agus le haghaidh a rannpháirtíochta i saol an phobail agus a gcuimsiú sóisialta;

| H. | de bhrí go gcuimsíonn cúram gach seirbhís lena dtacaítear le huathriail agus neamhspleáchas daoine a bhfuil cúram de dhíth orthu, chomh maith leis na riachtanais fhisiceacha, shíceolaíocha, mhothúchánacha, shóisialta, phearsanta agus theaghlaigh atá ag daoine aonair agus grúpaí i staideanna leochaileacha; de bhrí gur cheart cúram a aithint mar cheart lena ráthaítear go ndéanfar feidhmiú go cothrom ar chearta, dínit, uathriail, cuimsiú agus dea-bhail daoine a bhfuil gá acu le cúram; de bhrí gur féidir leis an Aontas Eorpach gníomhaíocht na mBallstát a chomhlánú agus tacú léi chun feabhas a chur ar sheirbhísí cúraim, dóibh siúd a dtugtar aire dóibh agus dóibh siúd a sholáthraíonn cúram; |
| --- | --- |

H.

de bhrí go gcuimsíonn cúram gach seirbhís lena dtacaítear le huathriail agus neamhspleáchas daoine a bhfuil cúram de dhíth orthu, chomh maith leis na riachtanais fhisiceacha, shíceolaíocha, mhothúchánacha, shóisialta, phearsanta agus theaghlaigh atá ag daoine aonair agus grúpaí i staideanna leochaileacha; de bhrí gur cheart cúram a aithint mar cheart lena ráthaítear go ndéanfar feidhmiú go cothrom ar chearta, dínit, uathriail, cuimsiú agus dea-bhail daoine a bhfuil gá acu le cúram; de bhrí gur féidir leis an Aontas Eorpach gníomhaíocht na mBallstát a chomhlánú agus tacú léi chun feabhas a chur ar sheirbhísí cúraim, dóibh siúd a dtugtar aire dóibh agus dóibh siúd a sholáthraíonn cúram;

| I. | de bhrí gurb ionann obair chúraim agus seirbhísí éagsúla a dhéanann daoine aonair, teaghlaigh, pobail, soláthraithe seirbhíse íoctha, eagraíochtaí poiblí agus institiúidí stáit i suíomhanna éagsúla, ó institiúidí go teaghlaigh phríobháideacha; |
| --- | --- |

I.

de bhrí gurb ionann obair chúraim agus seirbhísí éagsúla a dhéanann daoine aonair, teaghlaigh, pobail, soláthraithe seirbhíse íoctha, eagraíochtaí poiblí agus institiúidí stáit i suíomhanna éagsúla, ó institiúidí go teaghlaigh phríobháideacha;

| J. | de bhrí go dtugann an Coimisiún sainmhíniú ar sheirbhísí pearsanta agus tí mar “réimse leathan gníomhaíochtaí a chuireann le folláine teaghlach agus daoine aonair sa bhaile, lena n-áirítear cúram leanaí, cúram fadtéarmach agus do dhaoine faoi mhíchumas, gnáthchúraimí tí, ranganna feabhais, deisiúcháin bhaile, garraíodóireacht, tacaíocht TFC”; de bhrí go n-áirítear seirbhísí cúraim agus neamhchúraim, díreacha agus indíreacha le seirbhísí pearsanta agus tí; de bhrí, ar an leibhéal domhanda, go ndéantar cur síos ar sheirbhísí pearsanta agus tí de ghnáth faoin téarma “obair tí”; de bhrí go n-aithnítear, dá bhrí sin, le cuimsiú oibrithe tí sa lucht saothair cúraim, ní hamháin cúram pearsanta ach go n-áirítear cúram indíreach neamhghaolmhar i soláthar cúraim, rud a chuireann na réamhchoinníollacha is gá ar fáil chun cúram pearsanta a sholáthar; de bhrí, i réimse na seirbhísí pearsanta agus tí, go bhfuil dlúthnasc idir gníomhaíochtaí cúraim agus neamhchúraim, agus go bhfuil líon mór oibrithe i mbun an dá rud agus go bhfuil baint acu, dá bhrí sin, leis an lucht saothair cúraim; |
| --- | --- |

J.

de bhrí go dtugann an Coimisiún sainmhíniú ar sheirbhísí pearsanta agus tí mar “réimse leathan gníomhaíochtaí a chuireann le folláine teaghlach agus daoine aonair sa bhaile, lena n-áirítear cúram leanaí, cúram fadtéarmach agus do dhaoine faoi mhíchumas, gnáthchúraimí tí, ranganna feabhais, deisiúcháin bhaile, garraíodóireacht, tacaíocht TFC”; de bhrí go n-áirítear seirbhísí cúraim agus neamhchúraim, díreacha agus indíreacha le seirbhísí pearsanta agus tí; de bhrí, ar an leibhéal domhanda, go ndéantar cur síos ar sheirbhísí pearsanta agus tí de ghnáth faoin téarma “obair tí”; de bhrí go n-aithnítear, dá bhrí sin, le cuimsiú oibrithe tí sa lucht saothair cúraim, ní hamháin cúram pearsanta ach go n-áirítear cúram indíreach neamhghaolmhar i soláthar cúraim, rud a chuireann na réamhchoinníollacha is gá ar fáil chun cúram pearsanta a sholáthar; de bhrí, i réimse na seirbhísí pearsanta agus tí, go bhfuil dlúthnasc idir gníomhaíochtaí cúraim agus neamhchúraim, agus go bhfuil líon mór oibrithe i mbun an dá rud agus go bhfuil baint acu, dá bhrí sin, leis an lucht saothair cúraim;

| K. | de bhrí go bhfuil rochtain ar chúram d’ardchaighdeán agus cruthú timpeallachtaí atá fabhrach do dhaoine scothaosta riachtanach do shaol níos faide, sláintiúil agus gníomhach; de bhrí go meastar go dtiocfaidh méadú ar líon na ndaoine in AE a bhfuil cúram fadtéarmach de dhíth orthu ó 30,8 milliún sa bhliain 2019 go 38,1 milliún in 2050 (34); de bhrí go bhfuil ganntanas saothair ag roinnt Ballstát cheana in earnáil an chúraim fhadtéarmaigh agus gur measa a bheidh sé de réir mar a mhéadaíonn an t-éileamh ar chúram fadtéarmach, agus de bhrí go n-éilíonn sé sin infheistíochtaí sa lucht saothair agus a ndálaí cuibhiúla fostaíochta agus oibre; |
| --- | --- |

K.

de bhrí go bhfuil rochtain ar chúram d’ardchaighdeán agus cruthú timpeallachtaí atá fabhrach do dhaoine scothaosta riachtanach do shaol níos faide, sláintiúil agus gníomhach; de bhrí go meastar go dtiocfaidh méadú ar líon na ndaoine in AE a bhfuil cúram fadtéarmach de dhíth orthu ó 30,8 milliún sa bhliain 2019 go 38,1 milliún in 2050 (34); de bhrí go bhfuil ganntanas saothair ag roinnt Ballstát cheana in earnáil an chúraim fhadtéarmaigh agus gur measa a bheidh sé de réir mar a mhéadaíonn an t-éileamh ar chúram fadtéarmach, agus de bhrí go n-éilíonn sé sin infheistíochtaí sa lucht saothair agus a ndálaí cuibhiúla fostaíochta agus oibre;

| L. | de bhrí gur leag géarchéim COVID-19 béim ar an ról lárnach atá ag oibrithe i seirbhísí pearsanta agus tí inár sochaithe, gur léiríodh an géarghá atá le haitheantas iomlán a áirithiú do na hoibrithe sin i ngach Ballstát mar aon le cearta cómhargála, slándáil shóisialta agus cosaint shóisialta; de bhrí, mar gheall ar an easpa leanúnach aitheantais do na hoibrithe sin i roinnt Ballstát, gur chaill a lán acu a bpost le linn phaindéim COVID-19 gan a bheith in ann leas a bhaint as scéimeanna cúitimh pá stáit agus scéimeanna coinneála post; de bhrí, mar thoradh ar phaindéim, gur chaill go leor oibrithe i seirbhísí pearsanta agus tí cóiríocht, agus go raibh siad i mbaol foréigin agus ciaptha ag an obair; |
| --- | --- |

L.

de bhrí gur leag géarchéim COVID-19 béim ar an ról lárnach atá ag oibrithe i seirbhísí pearsanta agus tí inár sochaithe, gur léiríodh an géarghá atá le haitheantas iomlán a áirithiú do na hoibrithe sin i ngach Ballstát mar aon le cearta cómhargála, slándáil shóisialta agus cosaint shóisialta; de bhrí, mar gheall ar an easpa leanúnach aitheantais do na hoibrithe sin i roinnt Ballstát, gur chaill a lán acu a bpost le linn phaindéim COVID-19 gan a bheith in ann leas a bhaint as scéimeanna cúitimh pá stáit agus scéimeanna coinneála post; de bhrí, mar thoradh ar phaindéim, gur chaill go leor oibrithe i seirbhísí pearsanta agus tí cóiríocht, agus go raibh siad i mbaol foréigin agus ciaptha ag an obair;

| M. | de bhrí go mbaineann stiogma agus stéiréitíopáil le hidirspleáchas, míchumas fisiceach nó meabhrach, galar agus anbhainne, in ainneoin go mbíonn róil an chúramóra agus an fhaighteora cúraim ag gach duine ar a laghad uair amháin le linn a shaoil, agus go bhfuil forluí idir an gá le cúram agus tacaíocht agus forais eile idirdhealaithe, thar aon rud eile, d’inscne, de ghnéaschlaonadh, d’aois, de mhíchumas, de náisiúntacht, de dhath craicinn, de bhunadh eitneach nó sóisialta, de ghnéithe géiniteacha, chomh maith le cúlraí socheacnamaíocha nó inimirceacha nó cúlraí eile atá faoi mhíbhuntáiste, rud a dhéanann baol na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta níos measa; |
| --- | --- |

M.

de bhrí go mbaineann stiogma agus stéiréitíopáil le hidirspleáchas, míchumas fisiceach nó meabhrach, galar agus anbhainne, in ainneoin go mbíonn róil an chúramóra agus an fhaighteora cúraim ag gach duine ar a laghad uair amháin le linn a shaoil, agus go bhfuil forluí idir an gá le cúram agus tacaíocht agus forais eile idirdhealaithe, thar aon rud eile, d’inscne, de ghnéaschlaonadh, d’aois, de mhíchumas, de náisiúntacht, de dhath craicinn, de bhunadh eitneach nó sóisialta, de ghnéithe géiniteacha, chomh maith le cúlraí socheacnamaíocha nó inimirceacha nó cúlraí eile atá faoi mhíbhuntáiste, rud a dhéanann baol na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta níos measa;

| N. | de bhrí go bhfuil daonra an Aontais ag dul in aois agus go raibh 19 % de shaoránaigh an Aontais 65 bliana d’aois nó níos sine in 2018 (35); de bhrí gur fadhb leanúnach i gcúram san Eoraip iad idirdhealú aoise agus riachtanais chúraim nach mbíonn á gcomhlíonadh, á bhfeiceáil ná á sainaithint; de bhrí go dtagann méadú le haois ar líon na ndaoine atá ag brath ar chúnamh ó dhaoine eile nó a bhfuil riachtanais cúram sláinte agus cúraim fhadtéarmaigh acu; |
| --- | --- |

N.

de bhrí go bhfuil daonra an Aontais ag dul in aois agus go raibh 19 % de shaoránaigh an Aontais 65 bliana d’aois nó níos sine in 2018 (35); de bhrí gur fadhb leanúnach i gcúram san Eoraip iad idirdhealú aoise agus riachtanais chúraim nach mbíonn á gcomhlíonadh, á bhfeiceáil ná á sainaithint; de bhrí go dtagann méadú le haois ar líon na ndaoine atá ag brath ar chúnamh ó dhaoine eile nó a bhfuil riachtanais cúram sláinte agus cúraim fhadtéarmaigh acu;

| O. | de bhrí go bhfuil galair réamatacha agus mhatánchnámharlaigh (RMDanna) ar cheann de na galair neamhthógálacha, dhíchumasaithe agus is forleithne ar domhan agus go bhfuil os cionn 100 milliún Eorpach thíos leo, agus go mbaineann siad le hos cionn 50 % de is mó ná 50 faoin gcéad de na Blianta Saoil Faoi Mhíchumas (YLDanna) Eoraip; de bhrí, mar gheall ar a bhforleithne, a n-iarmhairtí míchumasacha agus a naisc le líon ard comhghalrachtaí gur foinse shuntasach éilimh ar chúram fadtéarmach foirmiúil agus neamhfhoirmiúil san Eoraip iad daoine a bhfuil RMDanna orthu; |
| --- | --- |

O.

de bhrí go bhfuil galair réamatacha agus mhatánchnámharlaigh (RMDanna) ar cheann de na galair neamhthógálacha, dhíchumasaithe agus is forleithne ar domhan agus go bhfuil os cionn 100 milliún Eorpach thíos leo, agus go mbaineann siad le hos cionn 50 % de is mó ná 50 faoin gcéad de na Blianta Saoil Faoi Mhíchumas (YLDanna) Eoraip; de bhrí, mar gheall ar a bhforleithne, a n-iarmhairtí míchumasacha agus a naisc le líon ard comhghalrachtaí gur foinse shuntasach éilimh ar chúram fadtéarmach foirmiúil agus neamhfhoirmiúil san Eoraip iad daoine a bhfuil RMDanna orthu;

| P. | de bhrí go bhfuil cúlra mionlaigh eitnigh ag go leor oibrithe cúraim agus teaghlaigh nó gur imircigh iad (36) a bhfuil staid an-fhorbhásach ag bagairt orthu agus a bhfuil leithcheal trasnach á dhéanamh orthu mar gheall ar a gcine nó a n-eithneacht, a n-inscne, a stádas socheacnamaíoch agus a náisiúntacht agus go ndéanann siad obair cúraim chónaithigh ag a bhfuil uaireanta neamhtheoranta go minic, rud a sháraíonn an reachtaíocht maidir le ham oibre sa gheilleagar foirmiúil agus neamhfhoirmiúil; de bhrí gur mná den chuid is mó iad na hoibrithe sin nach bhfuil conradh oifigiúil poist acu, go bhfuil siad i mbaol dúshaothraithe níos mó mar gheall air sin agus gur minic nach mbíonn rochtain acu ar a gcearta go háirithe ar obair chuibhiúil agus ar chosaint shóisialta; |
| --- | --- |

P.

de bhrí go bhfuil cúlra mionlaigh eitnigh ag go leor oibrithe cúraim agus teaghlaigh nó gur imircigh iad (36) a bhfuil staid an-fhorbhásach ag bagairt orthu agus a bhfuil leithcheal trasnach á dhéanamh orthu mar gheall ar a gcine nó a n-eithneacht, a n-inscne, a stádas socheacnamaíoch agus a náisiúntacht agus go ndéanann siad obair cúraim chónaithigh ag a bhfuil uaireanta neamhtheoranta go minic, rud a sháraíonn an reachtaíocht maidir le ham oibre sa gheilleagar foirmiúil agus neamhfhoirmiúil; de bhrí gur mná den chuid is mó iad na hoibrithe sin nach bhfuil conradh oifigiúil poist acu, go bhfuil siad i mbaol dúshaothraithe níos mó mar gheall air sin agus gur minic nach mbíonn rochtain acu ar a gcearta go háirithe ar obair chuibhiúil agus ar chosaint shóisialta;

| Q. | de bhrí go bhfuil easpa seirbhísí cúraim ardcháilíochta, inrochtana, infhaighteachta agus inacmhainne i ngach Ballstát, lena n-áirítear i réigiúin thuaithe a bhfuil tionchar ag aosú an daonra go háirithe orthu; de bhrí go gcuirtear isteach ar an bhfaireachán ar chúram foirmiúil agus neamhfhoirmiúil agus ar fhoirm agus ar mhodhanna na seirbhísí cúraim atá ann cheana mar gheall ar easpa sonraí, lena n-áirítear sonraí imdhealaithe, an easpa táscairí cáilíochta, amhail an Suirbhé Eorpach ar Úsáid Ama (ETUS) maidir le meastóireacht agus faireachán a dhéanamh ar na seirbhísí a chuirtear ar fáil, treochláir cur chun feidhme, easpa eolais i measc soláthraithe cúraim sláinte faoi ghalair atá míchumasaithe go sealadach; |
| --- | --- |

Q.

de bhrí go bhfuil easpa seirbhísí cúraim ardcháilíochta, inrochtana, infhaighteachta agus inacmhainne i ngach Ballstát, lena n-áirítear i réigiúin thuaithe a bhfuil tionchar ag aosú an daonra go háirithe orthu; de bhrí go gcuirtear isteach ar an bhfaireachán ar chúram foirmiúil agus neamhfhoirmiúil agus ar fhoirm agus ar mhodhanna na seirbhísí cúraim atá ann cheana mar gheall ar easpa sonraí, lena n-áirítear sonraí imdhealaithe, an easpa táscairí cáilíochta, amhail an Suirbhé Eorpach ar Úsáid Ama (ETUS) maidir le meastóireacht agus faireachán a dhéanamh ar na seirbhísí a chuirtear ar fáil, treochláir cur chun feidhme, easpa eolais i measc soláthraithe cúraim sláinte faoi ghalair atá míchumasaithe go sealadach;

| R. | de bhrí gurb é ceann de na cearta is bunúsaí ó thaobh cúraim agus tacaíochta de an ceart chun cineál agus suíomh na seirbhíse a roghnú; de bhrí gur minic a bhaintear an bonn ón gceart atá ag duine a chineál cúraim a roghnú toisc nach bhfuil dóthain tacaíocht chónaitheach ná cúnamh pearsanta ar fáil; de bhrí gurb annamh a thugann na Ballstáit dóthain tacaíochta do chúnamh pearsanta agus go bhfuil sé fós neamh-inacmhainne do mórán daoine; de bhrí go dtuairiscíonn 75 % de dhaoine scothaosta a bhfuil gá acu le cúram fadtéarmach, go mbeidís faoi bhun na tairsí maidir le riosca na bochtaineachta dá mbeadh orthu seirbhísí cúraim baile a cheannach ar chostas iomlán an mhargaidh (37); de bhrí, fiú i bhformhór na dtíortha is forbartha ó thaobh na heacnamaíochta de, go gcumhdaíonn na córais chosanta sóisialta níos lú ná 40 % de chostais iomlána an chúraim fhadtéarmaigh do dhaoine a bhfuil riachtanais mheasartha acu (38); de bhrí nach mór do na Ballstáit a áirithiú go gcuirfear ar fáil seirbhísí cúraim, córais chosanta sóisialta, agus comhtháthú níos fearr ar chúram fadtéarmach atá ar ardchaighdeán, atá maoinithe go leormhaith agus atá ag feidhmiú i gceart, ar nithe iad sin atá ríthábhachtach chun cothroime shóisialta a fheabhsú agus a rannchuideoidh le comhionannas inscne; |
| --- | --- |

R.

de bhrí gurb é ceann de na cearta is bunúsaí ó thaobh cúraim agus tacaíochta de an ceart chun cineál agus suíomh na seirbhíse a roghnú; de bhrí gur minic a bhaintear an bonn ón gceart atá ag duine a chineál cúraim a roghnú toisc nach bhfuil dóthain tacaíocht chónaitheach ná cúnamh pearsanta ar fáil; de bhrí gurb annamh a thugann na Ballstáit dóthain tacaíochta do chúnamh pearsanta agus go bhfuil sé fós neamh-inacmhainne do mórán daoine; de bhrí go dtuairiscíonn 75 % de dhaoine scothaosta a bhfuil gá acu le cúram fadtéarmach, go mbeidís faoi bhun na tairsí maidir le riosca na bochtaineachta dá mbeadh orthu seirbhísí cúraim baile a cheannach ar chostas iomlán an mhargaidh (37); de bhrí, fiú i bhformhór na dtíortha is forbartha ó thaobh na heacnamaíochta de, go gcumhdaíonn na córais chosanta sóisialta níos lú ná 40 % de chostais iomlána an chúraim fhadtéarmaigh do dhaoine a bhfuil riachtanais mheasartha acu (38); de bhrí nach mór do na Ballstáit a áirithiú go gcuirfear ar fáil seirbhísí cúraim, córais chosanta sóisialta, agus comhtháthú níos fearr ar chúram fadtéarmach atá ar ardchaighdeán, atá maoinithe go leormhaith agus atá ag feidhmiú i gceart, ar nithe iad sin atá ríthábhachtach chun cothroime shóisialta a fheabhsú agus a rannchuideoidh le comhionannas inscne;

| S. | de bhrí go bhfuil paindéim COVID-19 tar éis na héagothromaíochtaí agus na dúshláin atá ann faoi láthair a dhéanamh níos measa agus níos feiceálaí, ag léiriú iliomad fadhbanna struchtúracha atá suite i gcóras cúraim shóisialta na hEorpa, amhail saoráidí cúraim agus córais chúraim sláinte atá gann ar acmhainní nó infheistíocht; maidir le rochtain ar chúram foirmiúil agus ar sheirbhísí tí, lena n-áirítear ar chóireáil leighis atá tráthúil, inacmhainne agus ar ardchaighdeán, agus gur tharraing sí aird ar ghéarchéimeanna atá ann cheana in earnáil an chúraim mar gheall ar an ualach oibre atá ag dul i méid san earnáil sin, mar gheall ar ghanntanas lucht oibre an chúraim, córais chúraim sláinte atá tearcmhaoinithe agus faoi bhrú, róspleáchas ar chúram neamhoifigiúil gan phá nó obair neamhdhearbhaithe; de bhrí go n-eascraíonn as sin méadú ar rioscaí síceasóisialta a bhíonn os comhair na n-oibrithe cúraim a fhanann san earnáil, ar mná iad den chuid is mó; de bhrí go raibh uaigneas agus leithlisiú sóisialta mar thoradh ar dhúshláin na paindéime agus gur mhéadaigh siad an riosca mí-úsáidí, faillí, meath ar shláinte choirp agus mheabhrach na ndaoine a bhfuil gá acu le cúram, agus leas ginearálta na nglún go léir ar fud AE, go háirithe i gcás ina raibh leibhéil réamh-phainéalacha infheistíochta i gcúram níos ísle (39); de bhrí go bhfuil na héifeachtaí fadtéarmacha sin ar shláinte agus ar fholláine daoine aonair chomh maith leis na hiarmhairtí sóisialta agus eacnamaíocha fós le measúnú agus le príomhshruthú ina n-iomláine sna réimsí beartais ábhartha; |
| --- | --- |

S.

de bhrí go bhfuil paindéim COVID-19 tar éis na héagothromaíochtaí agus na dúshláin atá ann faoi láthair a dhéanamh níos measa agus níos feiceálaí, ag léiriú iliomad fadhbanna struchtúracha atá suite i gcóras cúraim shóisialta na hEorpa, amhail saoráidí cúraim agus córais chúraim sláinte atá gann ar acmhainní nó infheistíocht; maidir le rochtain ar chúram foirmiúil agus ar sheirbhísí tí, lena n-áirítear ar chóireáil leighis atá tráthúil, inacmhainne agus ar ardchaighdeán, agus gur tharraing sí aird ar ghéarchéimeanna atá ann cheana in earnáil an chúraim mar gheall ar an ualach oibre atá ag dul i méid san earnáil sin, mar gheall ar ghanntanas lucht oibre an chúraim, córais chúraim sláinte atá tearcmhaoinithe agus faoi bhrú, róspleáchas ar chúram neamhoifigiúil gan phá nó obair neamhdhearbhaithe; de bhrí go n-eascraíonn as sin méadú ar rioscaí síceasóisialta a bhíonn os comhair na n-oibrithe cúraim a fhanann san earnáil, ar mná iad den chuid is mó; de bhrí go raibh uaigneas agus leithlisiú sóisialta mar thoradh ar dhúshláin na paindéime agus gur mhéadaigh siad an riosca mí-úsáidí, faillí, meath ar shláinte choirp agus mheabhrach na ndaoine a bhfuil gá acu le cúram, agus leas ginearálta na nglún go léir ar fud AE, go háirithe i gcás ina raibh leibhéil réamh-phainéalacha infheistíochta i gcúram níos ísle (39); de bhrí go bhfuil na héifeachtaí fadtéarmacha sin ar shláinte agus ar fholláine daoine aonair chomh maith leis na hiarmhairtí sóisialta agus eacnamaíocha fós le measúnú agus le príomhshruthú ina n-iomláine sna réimsí beartais ábhartha;

| T. | de bhrí nach gcomhlíontar riachtanais na gcúramóirí neamhfhoirmiúla san Eoraip agus tugtar chun suntais le paindéim COVID-19 na deacrachtaí atá ar chúramóirí neamhfhoirmiúla agus na ndaoine a fhaigheann cúram neamhfhoirmiúil agus nochtadh go mbraitear go díréireach ar mhná agus ar chailíní (40); de bhrí go bhfágann an easpa aitheantais d’oibrithe seirbhísí pearsanta agus tí agus/nó míaicmiú a stádais fostaíochta go raibh go leor daoine ann a chaill fostaíocht le linn phaindéim COVID-19 nach raibh in ann rochtain a fháil ar bhearta cosanta sóisialta; |
| --- | --- |

T.

de bhrí nach gcomhlíontar riachtanais na gcúramóirí neamhfhoirmiúla san Eoraip agus tugtar chun suntais le paindéim COVID-19 na deacrachtaí atá ar chúramóirí neamhfhoirmiúla agus na ndaoine a fhaigheann cúram neamhfhoirmiúil agus nochtadh go mbraitear go díréireach ar mhná agus ar chailíní (40); de bhrí go bhfágann an easpa aitheantais d’oibrithe seirbhísí pearsanta agus tí agus/nó míaicmiú a stádais fostaíochta go raibh go leor daoine ann a chaill fostaíocht le linn phaindéim COVID-19 nach raibh in ann rochtain a fháil ar bhearta cosanta sóisialta;

| U. | de bhrí gur ghéaraigh paindéim COVID-19 na héagothroime inscne a bhí ann cheana féin, go háirithe i dtéarmaí méadú ar an obair chúraim neamhíoctha agus ar an míchothromaíocht oibre is saoil agus go raibh ualach dúbailte ar go leor ban, a raibh sealanna níos faide ag an obair agus cúram breise neamhfhoirmiúil acu sa bhaile; de bhrí, roimh phaindéim COVID-19 (41), gur thug 37,5 % de mhná in AE cúram do leanaí, daoine scothaosta, nó daoine faoi mhíchumas gach lá, i gcomparáid le 24,7 % d’fhir; de bhrí gur chuir an phaindéim suas le 13 uair an chloig breise ar an meán le hobair gan phá in aghaidh na seachtaine do mhná (42); de bhrí go bhfuil brú níos mó ar mhná atá ag obair sa bhaile, go páirtaimseartha nó atá dífhostaithe, mar go bhfuil formhór na bhfreagrachtaí cúraim teaghlaigh agus na hoibre tí fós á ndéanamh acu (43); de bhrí nach eol go hiomlán go fóill na héifeachtaí uile a bhaineann le paindéim COVID-19 agus go leanfaidh an tionchar socheacnamaíoch atá aici ar mhná; |
| --- | --- |

U.

de bhrí gur ghéaraigh paindéim COVID-19 na héagothroime inscne a bhí ann cheana féin, go háirithe i dtéarmaí méadú ar an obair chúraim neamhíoctha agus ar an míchothromaíocht oibre is saoil agus go raibh ualach dúbailte ar go leor ban, a raibh sealanna níos faide ag an obair agus cúram breise neamhfhoirmiúil acu sa bhaile; de bhrí, roimh phaindéim COVID-19 (41), gur thug 37,5 % de mhná in AE cúram do leanaí, daoine scothaosta, nó daoine faoi mhíchumas gach lá, i gcomparáid le 24,7 % d’fhir; de bhrí gur chuir an phaindéim suas le 13 uair an chloig breise ar an meán le hobair gan phá in aghaidh na seachtaine do mhná (42); de bhrí go bhfuil brú níos mó ar mhná atá ag obair sa bhaile, go páirtaimseartha nó atá dífhostaithe, mar go bhfuil formhór na bhfreagrachtaí cúraim teaghlaigh agus na hoibre tí fós á ndéanamh acu (43); de bhrí nach eol go hiomlán go fóill na héifeachtaí uile a bhaineann le paindéim COVID-19 agus go leanfaidh an tionchar socheacnamaíoch atá aici ar mhná;

| V. | de bhrí, de réir na hEagraíochta Domhanda Sláinte, go raibh suas le leath de na daoine a fuair bás mar thoradh ar COVID-19 san Eoraip ina gcónaitheoirí i saoráidí cúraim fhadtéarmaigh (44); de bhrí gur mná iad níos mó ná 70 % de na hoibrithe sóisialta agus sláinte a bhí ag troid COVID-19 ar an líne thosaigh, a raibh go leor acu i ngleic le héifeachtaí, chomh maith le héifeachtaí fadtréimhseacha, an ionfhabhtaithe COVID-19, go raibh siad leithlisithe, agus go raibh leibhéil struis, imní, dúlagair, féinmharuithe agus neamhord struis iarthrámaigh fiú acu, nach bhfacthas a leithéid riamh cheana; de bhrí go raibh 30 % d’altraí ag fágáil na gairme in AE in 2021 (45); de bhrí gur léirigh rátaí arda minicíochta agus mortlaíochta mar gheall ar COVID-19 i saoráidí cúraim fhadtéarmaigh, lena n-áirítear mar gheall ar easpa rochtana ar threalamh cosanta, ar thástáil agus ar chóireáil leighis, na laigí sistéamacha a bhaineann leis an aistriú rómhall ó chúram institiúideach go seirbhísí cúraim teaghlaigh agus pobalbhunaithe, ganntanais foirne a eascraíonn as deacrachtaí maidir le hoibrithe a mhealladh agus a choinneáil, drochdhálaí fostaíochta agus oibre, easpa deiseanna forbartha gairme d’oibrithe san earnáil chúraim, deacrachtaí do chúramóirí trasteorann, chomh maith le heaspa tacaíochta agus easpa rochtain neamhfhoirmiúil do chúramóirí; |
| --- | --- |

V.

de bhrí, de réir na hEagraíochta Domhanda Sláinte, go raibh suas le leath de na daoine a fuair bás mar thoradh ar COVID-19 san Eoraip ina gcónaitheoirí i saoráidí cúraim fhadtéarmaigh (44); de bhrí gur mná iad níos mó ná 70 % de na hoibrithe sóisialta agus sláinte a bhí ag troid COVID-19 ar an líne thosaigh, a raibh go leor acu i ngleic le héifeachtaí, chomh maith le héifeachtaí fadtréimhseacha, an ionfhabhtaithe COVID-19, go raibh siad leithlisithe, agus go raibh leibhéil struis, imní, dúlagair, féinmharuithe agus neamhord struis iarthrámaigh fiú acu, nach bhfacthas a leithéid riamh cheana; de bhrí go raibh 30 % d’altraí ag fágáil na gairme in AE in 2021 (45); de bhrí gur léirigh rátaí arda minicíochta agus mortlaíochta mar gheall ar COVID-19 i saoráidí cúraim fhadtéarmaigh, lena n-áirítear mar gheall ar easpa rochtana ar threalamh cosanta, ar thástáil agus ar chóireáil leighis, na laigí sistéamacha a bhaineann leis an aistriú rómhall ó chúram institiúideach go seirbhísí cúraim teaghlaigh agus pobalbhunaithe, ganntanais foirne a eascraíonn as deacrachtaí maidir le hoibrithe a mhealladh agus a choinneáil, drochdhálaí fostaíochta agus oibre, easpa deiseanna forbartha gairme d’oibrithe san earnáil chúraim, deacrachtaí do chúramóirí trasteorann, chomh maith le heaspa tacaíochta agus easpa rochtain neamhfhoirmiúil do chúramóirí;

| W. | de bhrí, sa bhreis ar na riachtanais leighis nach bhfuiltear ag freastal orthu, go raibh tionchar an-diúltach ag paindéim COVID-19 ar rochtain ar oideachas, ar thithíocht chuibhiúil agus ar sheirbhísí atá riachtanach do dhea-bhail agus d’fhorbairt leanaí, lena gcruthaítear ualach breise i ndualgais chúraim agus oideachais do gach tuismitheoir, agus go háirithe ar mhná agus ar thuismitheoirí aonair (46); de bhrí go ndeimhnítear leis an bhfianaise eimpíreach go bhfuil éagothromaíochtaí inscne athbhunaithe agus treisithe a bhuí leis an laghdú ar sheirbhísí cúraim neamhíoctha agus an méadú ar an obair chúraim neamhíoctha a ndearna mná le linn phaindéim COVID-19; |
| --- | --- |

W.

de bhrí, sa bhreis ar na riachtanais leighis nach bhfuiltear ag freastal orthu, go raibh tionchar an-diúltach ag paindéim COVID-19 ar rochtain ar oideachas, ar thithíocht chuibhiúil agus ar sheirbhísí atá riachtanach do dhea-bhail agus d’fhorbairt leanaí, lena gcruthaítear ualach breise i ndualgais chúraim agus oideachais do gach tuismitheoir, agus go háirithe ar mhná agus ar thuismitheoirí aonair (46); de bhrí go ndeimhnítear leis an bhfianaise eimpíreach go bhfuil éagothromaíochtaí inscne athbhunaithe agus treisithe a bhuí leis an laghdú ar sheirbhísí cúraim neamhíoctha agus an méadú ar an obair chúraim neamhíoctha a ndearna mná le linn phaindéim COVID-19;

| X. | de bhrí go mbraitheann soláthar cúraim ardcháilíochta ar fhórsa saothair atá mór go leor, dea-oilte, spreagtha agus speisialaithe a bheith ann, ar cruthú dálaí oibre mealltacha agus cuibhiúla trí idirphlé sóisialta agus cómhargáil, agus pá leormhaith agus cothrom, mar aon le seirbhísí comhtháite agus maoiniú leormhaith; de bhrí go raibh easpa oibrithe os comhair earnáil an chúraim le fada agus, sna blianta ó 2019 go 2020, gur fhág 421 000 oibrí earnáil an chúraim chónaithe (47); de bhrí gur slí bheatha oilte í obair chúraim ardcháilíochta, a éilíonn oiliúint agus taithí agus nach dtiocfaidh ach méadú ar an éileamh ar oibrithe cúraim oilte sna blianta atá le teacht; de bhrí go bhféadfaidh le fostaíocht agus oiliúint leanúnach san ionad oibre trí ghairmiú san earnáil rannchuidiú le cáilíocht níos airde maidir le soláthar seirbhísí cúraim; de bhrí, i gcomhthéacs conairí cúraim níos faide agus éabhlóid na gcleachtas agus na dteicneolaíochtaí, go bhfuil na cúramóirí ag carnadh saineolais nach mór a aithint; de bhrí nach mór an Treoir um Chearta Ceanglaithe (2001/23/CE) a chur i bhfeidhm aon uair a aistrítear conarthaí fostaithe chuig soláthraí cúraim fála; |
| --- | --- |

X.

de bhrí go mbraitheann soláthar cúraim ardcháilíochta ar fhórsa saothair atá mór go leor, dea-oilte, spreagtha agus speisialaithe a bheith ann, ar cruthú dálaí oibre mealltacha agus cuibhiúla trí idirphlé sóisialta agus cómhargáil, agus pá leormhaith agus cothrom, mar aon le seirbhísí comhtháite agus maoiniú leormhaith; de bhrí go raibh easpa oibrithe os comhair earnáil an chúraim le fada agus, sna blianta ó 2019 go 2020, gur fhág 421 000 oibrí earnáil an chúraim chónaithe (47); de bhrí gur slí bheatha oilte í obair chúraim ardcháilíochta, a éilíonn oiliúint agus taithí agus nach dtiocfaidh ach méadú ar an éileamh ar oibrithe cúraim oilte sna blianta atá le teacht; de bhrí go bhféadfaidh le fostaíocht agus oiliúint leanúnach san ionad oibre trí ghairmiú san earnáil rannchuidiú le cáilíocht níos airde maidir le soláthar seirbhísí cúraim; de bhrí, i gcomhthéacs conairí cúraim níos faide agus éabhlóid na gcleachtas agus na dteicneolaíochtaí, go bhfuil na cúramóirí ag carnadh saineolais nach mór a aithint; de bhrí nach mór an Treoir um Chearta Ceanglaithe (2001/23/CE) a chur i bhfeidhm aon uair a aistrítear conarthaí fostaithe chuig soláthraí cúraim fála;

| Y. | de bhrí go bhfuil ar a laghad 3,1 milliún oibrí seirbhíse pearsanta agus tí fostaithe san Aontas Eorpach atá neamhdhearbhaithe, a bhfuil easpa aitheantais agus cearta bunúsacha oibrithe amhail cómhargáil, slándáil shóisialta agus cosaint shóisialta acu (48); de bhrí go mbíonn cosaint níos ísle d’oibrithe mar thoradh ar obair neamhdhearbhaithe, rud a éascaíonn dúshaothrú agus mí-úsáid lucht saothair, agus gur ionann í agus caillteanas ioncaim do na Ballstáit chomh maith; de bhrí go mbaineann dúshlán ar leith le dálaí náisiúnach tríú tír neamhdhoiciméadaithe atá ag obair in earnáil an chúraim, ó thaobh a gcearta sóisialta agus rochtain ar dhálaí oibre cuibhiúla; |
| --- | --- |

Y.

de bhrí go bhfuil ar a laghad 3,1 milliún oibrí seirbhíse pearsanta agus tí fostaithe san Aontas Eorpach atá neamhdhearbhaithe, a bhfuil easpa aitheantais agus cearta bunúsacha oibrithe amhail cómhargáil, slándáil shóisialta agus cosaint shóisialta acu (48); de bhrí go mbíonn cosaint níos ísle d’oibrithe mar thoradh ar obair neamhdhearbhaithe, rud a éascaíonn dúshaothrú agus mí-úsáid lucht saothair, agus gur ionann í agus caillteanas ioncaim do na Ballstáit chomh maith; de bhrí go mbaineann dúshlán ar leith le dálaí náisiúnach tríú tír neamhdhoiciméadaithe atá ag obair in earnáil an chúraim, ó thaobh a gcearta sóisialta agus rochtain ar dhálaí oibre cuibhiúla;

| Z. | de bhrí go bhfuil an tArdán Eorpach chun dul i ngleic le hobair neamhdhearbhaithe ina mheitheal bhuan den Údarás Eorpach Saothair (ELA), a bhfuil sé d’aidhm aige comhar le húdaráis na mBallstát a mhéadú chun dul i ngleic le hobair neamhdhearbhaithe; |
| --- | --- |

Z.

de bhrí go bhfuil an tArdán Eorpach chun dul i ngleic le hobair neamhdhearbhaithe ina mheitheal bhuan den Údarás Eorpach Saothair (ELA), a bhfuil sé d’aidhm aige comhar le húdaráis na mBallstát a mhéadú chun dul i ngleic le hobair neamhdhearbhaithe;

| AA. | de bhrí go léiríonn staidéir gur mhaith le hos cionn 90 % de dhaoine aosta cónaí ina dtithe féin sa tseanaois; ach nach gcaitheann ach 20 % díobh, áfach, na blianta deireanacha dá saol ina lóistín príobháideach agus go maireann cuid mhaith acu i saoráidí cúraim institiúidigh (49); de bhrí go bhfuil easpa seirbhísí cúraim ann atá saincheaptha do riachtanais agus roghanna an duine aonair; de bhrí go n-éilíonn sé sin (50) go n-athrófaí struchtúir chúraim ó institiúidí láraithe go cúram otharlárnach, teaghlach-bhunaithe agus pobalbhunaithe chun tacaíocht níos fearr a thabhairt do neamhspleáchas na ndaoine a bhfuil cúram agus tacaíocht de dhíth orthu, lena dtabharfar sochair eacnamaíocha agus shóisialta inláimhsithe agus lena méadófar leibhéal folláine na bhfaighteoirí cúraim; de bhrí go dteipeann go minic ar an gcúram cónaithe na caighdeáin a chomhlíonadh maidir le tacú le neamhspleáchas na ndaoine a úsáideann na seirbhísí sin, agus go mbíonn baint aige go minic le deireadh a chur le saol an duine, seachas mar áit chónaithe le dínit, le cónaí faoi bhláth, agus le tuilleadh rannpháirtíochta sa saol sóisialta agus cultúrtha; de bhrí nach ann don athrú sin nó go raibh sé rómhall agus go bhfuil easpa acmhainní ann agus gur gá riachtanais agus leochaileachtaí éagsúla pobal a chur san áireamh, amhail i dtéarmaí ioncaim agus neamh-chomhionannais eile; de bhrí gur cheart do Bhallstáit infheistiú sa treo sin; |
| --- | --- |

AA.

de bhrí go léiríonn staidéir gur mhaith le hos cionn 90 % de dhaoine aosta cónaí ina dtithe féin sa tseanaois; ach nach gcaitheann ach 20 % díobh, áfach, na blianta deireanacha dá saol ina lóistín príobháideach agus go maireann cuid mhaith acu i saoráidí cúraim institiúidigh (49); de bhrí go bhfuil easpa seirbhísí cúraim ann atá saincheaptha do riachtanais agus roghanna an duine aonair; de bhrí go n-éilíonn sé sin (50) go n-athrófaí struchtúir chúraim ó institiúidí láraithe go cúram otharlárnach, teaghlach-bhunaithe agus pobalbhunaithe chun tacaíocht níos fearr a thabhairt do neamhspleáchas na ndaoine a bhfuil cúram agus tacaíocht de dhíth orthu, lena dtabharfar sochair eacnamaíocha agus shóisialta inláimhsithe agus lena méadófar leibhéal folláine na bhfaighteoirí cúraim; de bhrí go dteipeann go minic ar an gcúram cónaithe na caighdeáin a chomhlíonadh maidir le tacú le neamhspleáchas na ndaoine a úsáideann na seirbhísí sin, agus go mbíonn baint aige go minic le deireadh a chur le saol an duine, seachas mar áit chónaithe le dínit, le cónaí faoi bhláth, agus le tuilleadh rannpháirtíochta sa saol sóisialta agus cultúrtha; de bhrí nach ann don athrú sin nó go raibh sé rómhall agus go bhfuil easpa acmhainní ann agus gur gá riachtanais agus leochaileachtaí éagsúla pobal a chur san áireamh, amhail i dtéarmaí ioncaim agus neamh-chomhionannais eile; de bhrí gur cheart do Bhallstáit infheistiú sa treo sin;

| AB. | de bhrí go bhfuil sé tábhachtach tuilleadh taighde a dhéanamh ar mhí-úsáid i ngach suíomh cúraim, chun eolas a thabhairt faoi na tosca is cúis leis na cleachtais sin, chun feasacht, oiliúint, brath agus comhrac i gcoinne mí-úsáide do gach gairm i gcúram a chur chun cinn, agus chun ardáin phoiblí a chruthú chun na cleachtais sin a thuairisciú; |
| --- | --- |

AB.

de bhrí go bhfuil sé tábhachtach tuilleadh taighde a dhéanamh ar mhí-úsáid i ngach suíomh cúraim, chun eolas a thabhairt faoi na tosca is cúis leis na cleachtais sin, chun feasacht, oiliúint, brath agus comhrac i gcoinne mí-úsáide do gach gairm i gcúram a chur chun cinn, agus chun ardáin phoiblí a chruthú chun na cleachtais sin a thuairisciú;

| AC. | de bhrí go mbíonn an margadh saothair leithscartha ó thaobh inscne de de ghnáth agus go mbíonn tearcluach ag baint leis na hearnálacha sin ina ndéanann mná ionadaíocht ar thromlach an lucht saothair; de bhrí go raibh olltuilleamh na mban in AE in aghaidh na huaire an chloig 13,0 % níos ísle ar an meán ná thuilleamh na bhfear (51); |
| --- | --- |

AC.

de bhrí go mbíonn an margadh saothair leithscartha ó thaobh inscne de de ghnáth agus go mbíonn tearcluach ag baint leis na hearnálacha sin ina ndéanann mná ionadaíocht ar thromlach an lucht saothair; de bhrí go raibh olltuilleamh na mban in AE in aghaidh na huaire an chloig 13,0 % níos ísle ar an meán ná thuilleamh na bhfear (51);

| AD. | de bhrí gur minic nach dtugtar luach ar an gcúram, nach dtugtar mórán aitheantais dó, nach leor an cúiteamh airgeadais a thugtar do chúramóirí neamhfhoirmiúla agus gur minic nach dtugtar cúiteamh airgeadais ar bith dóibh; de bhrí go bhfuil dlúthnasc idir an tearcluacháil i dtéarmaí pá agus dálaí oibre, chomh maith le heaspa infheictheachta an chúraim agus na hoibre tí, agus na róil inscne agus noirm reatha do mhná mar chúramóirí agus d’fhir mar shaothraithe agus mar gheall ar fháinne fí na “díluachála dúbailte”, nuair a fhágtar an cúram faoi na grúpaí is díchumhachtaithe den tsochaí go minic mar gheall ar an easpa luacha a thugtar dó agus, ina dhiaidh sin, go ndéantar gníomhaíocht an chúraim a dhíluacháil toisc gurb iad na grúpaí is díchumhachtaithe a dhéanann é agus go ndéantar cúram baile agus seirbhísí cúraim pearsanta agus tí eile as radharc; |
| --- | --- |

AD.

de bhrí gur minic nach dtugtar luach ar an gcúram, nach dtugtar mórán aitheantais dó, nach leor an cúiteamh airgeadais a thugtar do chúramóirí neamhfhoirmiúla agus gur minic nach dtugtar cúiteamh airgeadais ar bith dóibh; de bhrí go bhfuil dlúthnasc idir an tearcluacháil i dtéarmaí pá agus dálaí oibre, chomh maith le heaspa infheictheachta an chúraim agus na hoibre tí, agus na róil inscne agus noirm reatha do mhná mar chúramóirí agus d’fhir mar shaothraithe agus mar gheall ar fháinne fí na “díluachála dúbailte”, nuair a fhágtar an cúram faoi na grúpaí is díchumhachtaithe den tsochaí go minic mar gheall ar an easpa luacha a thugtar dó agus, ina dhiaidh sin, go ndéantar gníomhaíocht an chúraim a dhíluacháil toisc gurb iad na grúpaí is díchumhachtaithe a dhéanann é agus go ndéantar cúram baile agus seirbhísí cúraim pearsanta agus tí eile as radharc;

| AE. | de bhrí go gcuireann baineannú na hearnála cúraim leis na bearnaí inscne san fhostaíocht, sa phá agus i bpinsin mar gheall ar chion na mban atá ag obair i gcúram foirmiúil agus neamhfhoirmiúil agus go bhféadfadh baol bochtaineachta méadaithe a bheith mar thoradh air chomh maith le cánacha laghdaithe a íoctar leis na Ballstáit, agus caillteanas bliantúil EUR 370 billiún ar OTI don Eoraip (52); |
| --- | --- |

AE.

de bhrí go gcuireann baineannú na hearnála cúraim leis na bearnaí inscne san fhostaíocht, sa phá agus i bpinsin mar gheall ar chion na mban atá ag obair i gcúram foirmiúil agus neamhfhoirmiúil agus go bhféadfadh baol bochtaineachta méadaithe a bheith mar thoradh air chomh maith le cánacha laghdaithe a íoctar leis na Ballstáit, agus caillteanas bliantúil EUR 370 billiún ar OTI don Eoraip (52);

| AF. | de bhrí gur mná agus imircigh, go háirithe oibrithe taistil AE agus neamh-AE, iad formhór na hearnála cúraim, ar mná iad 76 % de 49 milliún oibrí cúraim dhoiciméadaithe san Aontas (53) agus níos mó ná 85 % i gcúram gan phá sna Ballstáit uile nuair a chuirtear san áireamh rannpháirtíocht laethúil agus sheachtainiúil araon (54); |
| --- | --- |

AF.

de bhrí gur mná agus imircigh, go háirithe oibrithe taistil AE agus neamh-AE, iad formhór na hearnála cúraim, ar mná iad 76 % de 49 milliún oibrí cúraim dhoiciméadaithe san Aontas (53) agus níos mó ná 85 % i gcúram gan phá sna Ballstáit uile nuair a chuirtear san áireamh rannpháirtíocht laethúil agus sheachtainiúil araon (54);

| AG. | de bhrí go n-oibríonn 6,3 milliún gairmí i gcúram fadtéarmach, a bhfuil mná (81 %) ró-ionadaithe ina measc agus go bhfuil méadú ag teacht ar líon na n-oibrithe in aois 50+, oibrithe páirtaimseartha, forbhásacha agus ardáin, chomh maith le hoibrithe imirceacha, neamhfhoirmiúla agus taistil, lena n-áirítear cúramóirí cónaitheacha, (8 % de na hoibrithe in earnáil an chúraim, ní de bhunadh na háite iad); de bhrí in 2020 gurbh ionann oibrithe imirceacha agus oibrithe soghluaiste agus 28 % d’oibrithe cúraim phearsanta (55); de bhrí go gcuireann an “imirce lucht cúraim” sin agus feiniméan na slabhraí cúraim domhanda leis na heasnaimh chúraim i roinnt réigiún den Aontas; de bhrí nach féidir, dá bharr sin, smaoineamh ar chúram feadh na dteorainneacha náisiúnta amháin; de bhrí go bhfuil bacainní fós ann a chuireann bac ar sheirbhísí cúraim a sholáthar saor in aisce san Aontas; de bhrí go bhfuil na hoibrithe sin bunriachtanach dár sochaithe i dtéarmaí na sláinte poiblí agus an chuimsithe shóisialta araon d’fhaighteoirí cúraim, atá leithlisithe in amanna; |
| --- | --- |

AG.

de bhrí go n-oibríonn 6,3 milliún gairmí i gcúram fadtéarmach, a bhfuil mná (81 %) ró-ionadaithe ina measc agus go bhfuil méadú ag teacht ar líon na n-oibrithe in aois 50+, oibrithe páirtaimseartha, forbhásacha agus ardáin, chomh maith le hoibrithe imirceacha, neamhfhoirmiúla agus taistil, lena n-áirítear cúramóirí cónaitheacha, (8 % de na hoibrithe in earnáil an chúraim, ní de bhunadh na háite iad); de bhrí in 2020 gurbh ionann oibrithe imirceacha agus oibrithe soghluaiste agus 28 % d’oibrithe cúraim phearsanta (55); de bhrí go gcuireann an “imirce lucht cúraim” sin agus feiniméan na slabhraí cúraim domhanda leis na heasnaimh chúraim i roinnt réigiún den Aontas; de bhrí nach féidir, dá bharr sin, smaoineamh ar chúram feadh na dteorainneacha náisiúnta amháin; de bhrí go bhfuil bacainní fós ann a chuireann bac ar sheirbhísí cúraim a sholáthar saor in aisce san Aontas; de bhrí go bhfuil na hoibrithe sin bunriachtanach dár sochaithe i dtéarmaí na sláinte poiblí agus an chuimsithe shóisialta araon d’fhaighteoirí cúraim, atá leithlisithe in amanna;

| AH. | de bhrí go bhfuil pá sna Ballstáit go léir in earnáil an chúraim agus in earnáil na hoibre baile go mór faoi bhun an mheánphá agus níos ísle ná an pá a fhaigheann oibrithe as an bpost céanna in earnálacha eile, go háirithe i réimse an chúraim sláinte (56); de bhrí gur obair neamhfhoirmiúil is cúis leis sin, cumhdach cómhargála níos ísle sna hearnálacha sin chomh maith le luach íseal na n-earnálacha ina bhfuil mná i bhfad níos líonmhaire iontu, amhail cúram; de bhrí gur minic nach mbíonn rochtain ag na fostaithe sin atá ag obair sna hearnálacha neamhbhrabúis agus neamhbhrabúis ar ionadaíocht oibrithe agus ar chómhargáil; de bhrí gur lú an difríocht i ndáil leis an meánphá sna Ballstáit le comhaontuithe cómhargála do chodanna den earnáil (57); de bhrí go bhfuil ionadaíocht oibrithe, lena n-áirítear ceardchumainn, agus cómhargáil ríthábhachtach chun ionadaíocht a dhéanamh ar chearta agus leasanna oibrithe i ngach suíomh cúraim, agus chun na cearta agus na leasanna sin a chosaint, chomh maith le caighdeáin a ardú agus a choinneáil ar fud na hearnála cúraim; |
| --- | --- |

AH.

de bhrí go bhfuil pá sna Ballstáit go léir in earnáil an chúraim agus in earnáil na hoibre baile go mór faoi bhun an mheánphá agus níos ísle ná an pá a fhaigheann oibrithe as an bpost céanna in earnálacha eile, go háirithe i réimse an chúraim sláinte (56); de bhrí gur obair neamhfhoirmiúil is cúis leis sin, cumhdach cómhargála níos ísle sna hearnálacha sin chomh maith le luach íseal na n-earnálacha ina bhfuil mná i bhfad níos líonmhaire iontu, amhail cúram; de bhrí gur minic nach mbíonn rochtain ag na fostaithe sin atá ag obair sna hearnálacha neamhbhrabúis agus neamhbhrabúis ar ionadaíocht oibrithe agus ar chómhargáil; de bhrí gur lú an difríocht i ndáil leis an meánphá sna Ballstáit le comhaontuithe cómhargála do chodanna den earnáil (57); de bhrí go bhfuil ionadaíocht oibrithe, lena n-áirítear ceardchumainn, agus cómhargáil ríthábhachtach chun ionadaíocht a dhéanamh ar chearta agus leasanna oibrithe i ngach suíomh cúraim, agus chun na cearta agus na leasanna sin a chosaint, chomh maith le caighdeáin a ardú agus a choinneáil ar fud na hearnála cúraim;

| AI. | de bhrí gur leag géarchéim COVID-19 béim ar roinnt dúshlán maidir le téarmaí agus coinníollacha fostaíochta oibrithe cúraim fhadtéarmaigh; de bhrí go raibh baol níos mó ann d’oibrithe cúraim fhadtéarmaigh COVID-19 a tholgadh ná oibrithe cúraim sláinte in ospidéil de dheasca easpa trealaimh chosanta phearsanta agus oiliúna iomchuí chun prótacail ionfhabhtaithe agus gníomhaíochtaí coiscthe eile a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

AI.

de bhrí gur leag géarchéim COVID-19 béim ar roinnt dúshlán maidir le téarmaí agus coinníollacha fostaíochta oibrithe cúraim fhadtéarmaigh; de bhrí go raibh baol níos mó ann d’oibrithe cúraim fhadtéarmaigh COVID-19 a tholgadh ná oibrithe cúraim sláinte in ospidéil de dheasca easpa trealaimh chosanta phearsanta agus oiliúna iomchuí chun prótacail ionfhabhtaithe agus gníomhaíochtaí coiscthe eile a chur chun feidhme;

| AJ. | de bhrí, in ainneoin é a bheith ina obair shásúil go mothúchánach don chuid is mó de chúramóirí, gur minic a chruthaíonn cúram éifeachtaí diúltacha ar shláinte choirp agus mheabhrach cúramóirí agus deacrachtaí maidir le cúram a réiteach le hobair íoctha, rud a bhfuil tábhacht ar leith ag baint leis i gcás cúramóirí ar mná iad (58); de bhrí go ndearnadh difear díréireach do mheabhairshláinte na gcúramóirí, idir fhoirmiúil agus neamhfhoirmiúil, le linn phaindéimí COVID-19; de bhrí go bhfuil méadú tagtha ar fhadhbanna meabhracha le linn an phaindéim, rud a chuireann leis an ualach cúraim; de bhrí gur minic a bhaineann obair chúraim le sealanna oibre, ar ghearrfhógra agus le huaireanta fada oibre; de bhrí gurb iad na rioscaí sláinte agus droch-cháilíocht ama oibre na príomhchúiseanna le neamhláithreacht sách ard in earnáil an chúraim fhadtéarmaigh; de bhrí go gcreideann 38 % de ghairmithe cúraim nach mbeidh siad in ann leanúint ar aghaidh ag obair go dtí go mbeidh siad 60 bliain d’aois i ngeall ar dhrochéifeachtaí a gcuid oibre (59); |
| --- | --- |

AJ.

de bhrí, in ainneoin é a bheith ina obair shásúil go mothúchánach don chuid is mó de chúramóirí, gur minic a chruthaíonn cúram éifeachtaí diúltacha ar shláinte choirp agus mheabhrach cúramóirí agus deacrachtaí maidir le cúram a réiteach le hobair íoctha, rud a bhfuil tábhacht ar leith ag baint leis i gcás cúramóirí ar mná iad (58); de bhrí go ndearnadh difear díréireach do mheabhairshláinte na gcúramóirí, idir fhoirmiúil agus neamhfhoirmiúil, le linn phaindéimí COVID-19; de bhrí go bhfuil méadú tagtha ar fhadhbanna meabhracha le linn an phaindéim, rud a chuireann leis an ualach cúraim; de bhrí gur minic a bhaineann obair chúraim le sealanna oibre, ar ghearrfhógra agus le huaireanta fada oibre; de bhrí gurb iad na rioscaí sláinte agus droch-cháilíocht ama oibre na príomhchúiseanna le neamhláithreacht sách ard in earnáil an chúraim fhadtéarmaigh; de bhrí go gcreideann 38 % de ghairmithe cúraim nach mbeidh siad in ann leanúint ar aghaidh ag obair go dtí go mbeidh siad 60 bliain d’aois i ngeall ar dhrochéifeachtaí a gcuid oibre (59);

| AK. | de bhrí gur nochtadh 33 % d’oibrithe cúraim fhadtéarmaigh san Eoraip do chineál éigin drochiompair shóisialta (lena n-áirítear mí-úsáid ó bhéal, bagairtí agus iompraíocht náireach) agus nach mbraitheann ach 22 % d’oibrithe cúraim fhadtéarmaigh go bhfuil siad sásta lena ndálaí oibre (60); |
| --- | --- |

AK.

de bhrí gur nochtadh 33 % d’oibrithe cúraim fhadtéarmaigh san Eoraip do chineál éigin drochiompair shóisialta (lena n-áirítear mí-úsáid ó bhéal, bagairtí agus iompraíocht náireach) agus nach mbraitheann ach 22 % d’oibrithe cúraim fhadtéarmaigh go bhfuil siad sásta lena ndálaí oibre (60);

| AL. | de bhrí go bhfuil cineálacha éagsúla fostaíochta ann do chúramóirí cónaitheacha foirmiúla amhail trí bhíthin cuideachtaí cúraim nó gníomhaireachtaí fostaíochta sealadacha agus idirghabhálaithe; |
| --- | --- |

AL.

de bhrí go bhfuil cineálacha éagsúla fostaíochta ann do chúramóirí cónaitheacha foirmiúla amhail trí bhíthin cuideachtaí cúraim nó gníomhaireachtaí fostaíochta sealadacha agus idirghabhálaithe;

| AM. | de bhrí gurb ionann mná agus formhór na ndaoine a fhaigheann cúram agus go gcuireann 44 milliún duine in AE cúram fadtéarmach neamhfhoirmiúil ar fáil do bhaill teaghlaigh, do chomharsana nó do chairde (61), ar mná iad a bhformhór, agus go ndéanann 12 % de na mná agus 7 % d’fhir a chuireann cúram fadtéarmach neamhfhoirmiúil ar fáil amhlaidh ar feadh níos mó ná 40 uair an chloig in aghaidh na seachtaine (62); de bhrí go bhfuil beagnach 30 % de dhaoine os cionn 65 ina gcónaí le dhá ghalar neamhtheagmhálacha nó níos mó; de bhrí go bhfuil ualach suntasach agus méadaitheach ar othair, ar chúramóirí, ar shochaithe agus ar chórais sláinte ag galair neamhtheagmhálacha; |
| --- | --- |

AM.

de bhrí gurb ionann mná agus formhór na ndaoine a fhaigheann cúram agus go gcuireann 44 milliún duine in AE cúram fadtéarmach neamhfhoirmiúil ar fáil do bhaill teaghlaigh, do chomharsana nó do chairde (61), ar mná iad a bhformhór, agus go ndéanann 12 % de na mná agus 7 % d’fhir a chuireann cúram fadtéarmach neamhfhoirmiúil ar fáil amhlaidh ar feadh níos mó ná 40 uair an chloig in aghaidh na seachtaine (62); de bhrí go bhfuil beagnach 30 % de dhaoine os cionn 65 ina gcónaí le dhá ghalar neamhtheagmhálacha nó níos mó; de bhrí go bhfuil ualach suntasach agus méadaitheach ar othair, ar chúramóirí, ar shochaithe agus ar chórais sláinte ag galair neamhtheagmhálacha;

| AN. | de bhrí go bhfuil nasc díreach idir an líon ard faighteoirí cúraim a bhfuil gá acu le cúram neamhfhoirmiúil agus gan a bheith ar fáil, do-inrochtaineacht agus do-acmhainn seirbhísí gairmiúla ardchaighdeáin atá curtha in oiriúint dá riachtanais chomh maith leis an rogha réamhshocraithe a dhéanann cuid mhór de na Ballstáit a bhfuil cúram neamhfhoirmiúil neamhíoctha acu mar phríomhfhoinse soláthair cúraim (63); de bhrí gur cheart gur rogha a bheadh i soláthar cúraim neamhfhoirmiúil agus nár ghá é de dheasca easpa na seirbhísí cúraim atá ar fáil; |
| --- | --- |

AN.

de bhrí go bhfuil nasc díreach idir an líon ard faighteoirí cúraim a bhfuil gá acu le cúram neamhfhoirmiúil agus gan a bheith ar fáil, do-inrochtaineacht agus do-acmhainn seirbhísí gairmiúla ardchaighdeáin atá curtha in oiriúint dá riachtanais chomh maith leis an rogha réamhshocraithe a dhéanann cuid mhór de na Ballstáit a bhfuil cúram neamhfhoirmiúil neamhíoctha acu mar phríomhfhoinse soláthair cúraim (63); de bhrí gur cheart gur rogha a bheadh i soláthar cúraim neamhfhoirmiúil agus nár ghá é de dheasca easpa na seirbhísí cúraim atá ar fáil;

| AO. | de bhrí go n-oibríonn sciar suntasach d’earnáil an chúraim chónaithigh fhoirmiúil i limistéar liath, rud a imríonn drochthionchar cháilíocht an chúraim bhaile. de bhrí go bhfuil easpa sonraí ann lenar féidir líon beacht na gcúramóirí sa limistéar liath a shainaithint; |
| --- | --- |

AO.

de bhrí go n-oibríonn sciar suntasach d’earnáil an chúraim chónaithigh fhoirmiúil i limistéar liath, rud a imríonn drochthionchar cháilíocht an chúraim bhaile. de bhrí go bhfuil easpa sonraí ann lenar féidir líon beacht na gcúramóirí sa limistéar liath a shainaithint;

| AP. | de bhrí go ndéanann mná san Aontas Eorpach 13 uair níos mó de chúram neamhíoctha agus d’obair tí in aghaidh na seachtaine ná fir (64); de bhrí go bhfuil rochtain ar sheirbhísí foirmiúla cúraim fhadtéarmaigh inacmhainne agus ar ardchaighdeán do bhaill chleithiúnacha an teaghlaigh agus dáileadh neamhchothrom cúraim neamhíoctha agus obair tí idir fir agus mná ina tosca ríthábhachtacha chun cinneadh a dhéanamh i leith mná a bheith ag dul i mbun fostaíochta agus ag fanacht i bhfostaíocht agus cáilíocht na bpost atá acu; de bhrí go bhfanann 7,7 milliún bean in AE lasmuigh den mhargadh saothair mar gheall ar a bhfreagrachtaí cúraim neamhfhoirmiúil, i gcomparáid le 450 000 fear, agus go dtagraíonn 29 % de na mná atá fostaithe go páirtaimseartha do dhualgais chúraim mar phríomhchúis le dul i mbun obair pháirtaimseartha (65); de bhrí nach ndeir ach 6 % d’fhir gurb iad freagrachtaí cúraim an phríomhchúis atá acu le hobair pháirtaimseartha, i gcomparáid le 29 % de mhná, agus nach soláthraíonn ach 64 % d’aithreacha in AE cúram laethúil (66); |
| --- | --- |

AP.

de bhrí go ndéanann mná san Aontas Eorpach 13 uair níos mó de chúram neamhíoctha agus d’obair tí in aghaidh na seachtaine ná fir (64); de bhrí go bhfuil rochtain ar sheirbhísí foirmiúla cúraim fhadtéarmaigh inacmhainne agus ar ardchaighdeán do bhaill chleithiúnacha an teaghlaigh agus dáileadh neamhchothrom cúraim neamhíoctha agus obair tí idir fir agus mná ina tosca ríthábhachtacha chun cinneadh a dhéanamh i leith mná a bheith ag dul i mbun fostaíochta agus ag fanacht i bhfostaíocht agus cáilíocht na bpost atá acu; de bhrí go bhfanann 7,7 milliún bean in AE lasmuigh den mhargadh saothair mar gheall ar a bhfreagrachtaí cúraim neamhfhoirmiúil, i gcomparáid le 450 000 fear, agus go dtagraíonn 29 % de na mná atá fostaithe go páirtaimseartha do dhualgais chúraim mar phríomhchúis le dul i mbun obair pháirtaimseartha (65); de bhrí nach ndeir ach 6 % d’fhir gurb iad freagrachtaí cúraim an phríomhchúis atá acu le hobair pháirtaimseartha, i gcomparáid le 29 % de mhná, agus nach soláthraíonn ach 64 % d’aithreacha in AE cúram laethúil (66);

| AQ. | de bhrí go mbíonn níos mó briste sa ghairm bheatha ag mná freisin, gurb iondúil go n-oibríonn siad uaireanta níos giorra agus gur mó an seans go bhfuil siad i bhfostaíocht pháirtaimseartha, fhorbhásach nó shealadach; de bhrí gurb iad an leithscaradh earnálach, dáileadh éagothrom cúraim neamhíoctha agus obair tí príomhchúiseanna na bearna leanúnach fostaíochta, pá agus pinsin, chomh maith le baol na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta do mhná; de bhrí gurbh ionann an bhearna phinsin idir na hinscní agus 27 % in 2020 (67); de bhrí go bhfuil tionchar dearfach soiléir ag dáileadh comhionann an chúraim neamhíoctha agus na hoibre tí, rud a chiallaíonn rannpháirtíocht chomhionann na bhfear ar chion na mban san fhostaíocht íoctha agus ar an mbearna phá idir na hinscní a laghdú; de bhrí go bhfuil freagrachtaí cúraim leanaí ina gcúis le hathrú fostaíochta do 60 % de mhná i gcomparáid le 17 % d’fhir atá fostaithe agus gur laghdú ar líon na n-uaireanta oibre do 18 % de mhná fostaithe agus do 3 % d’fhir a bhíonn mar thoradh air (68); de bhrí go bhfuil infhaighteacht, inrochtaineacht agus inacmhainneacht saoráidí cúraim leanaí ar ardchaighdeán ríthábhachtach chun daoine, go háirithe mná a bhfuil freagrachtaí cúraim orthu, a chumasú chun páirt a ghlacadh i margadh an tsaothair; de bhrí go bhfuil dúshláin maidir leis an tsláinte phoiblí, amhail mígréin, níos coitianta i measc na mban (69) agus go bhfuil sciar mór de na mná atá thíos leis fós sa líne thosaigh le haghaidh cúram leanaí agus córanna tí; |
| --- | --- |

AQ.

de bhrí go mbíonn níos mó briste sa ghairm bheatha ag mná freisin, gurb iondúil go n-oibríonn siad uaireanta níos giorra agus gur mó an seans go bhfuil siad i bhfostaíocht pháirtaimseartha, fhorbhásach nó shealadach; de bhrí gurb iad an leithscaradh earnálach, dáileadh éagothrom cúraim neamhíoctha agus obair tí príomhchúiseanna na bearna leanúnach fostaíochta, pá agus pinsin, chomh maith le baol na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta do mhná; de bhrí gurbh ionann an bhearna phinsin idir na hinscní agus 27 % in 2020 (67); de bhrí go bhfuil tionchar dearfach soiléir ag dáileadh comhionann an chúraim neamhíoctha agus na hoibre tí, rud a chiallaíonn rannpháirtíocht chomhionann na bhfear ar chion na mban san fhostaíocht íoctha agus ar an mbearna phá idir na hinscní a laghdú; de bhrí go bhfuil freagrachtaí cúraim leanaí ina gcúis le hathrú fostaíochta do 60 % de mhná i gcomparáid le 17 % d’fhir atá fostaithe agus gur laghdú ar líon na n-uaireanta oibre do 18 % de mhná fostaithe agus do 3 % d’fhir a bhíonn mar thoradh air (68); de bhrí go bhfuil infhaighteacht, inrochtaineacht agus inacmhainneacht saoráidí cúraim leanaí ar ardchaighdeán ríthábhachtach chun daoine, go háirithe mná a bhfuil freagrachtaí cúraim orthu, a chumasú chun páirt a ghlacadh i margadh an tsaothair; de bhrí go bhfuil dúshláin maidir leis an tsláinte phoiblí, amhail mígréin, níos coitianta i measc na mban (69) agus go bhfuil sciar mór de na mná atá thíos leis fós sa líne thosaigh le haghaidh cúram leanaí agus córanna tí;

| AR. | de bhrí go ndeimhnítear na neamhréireachtaí sin ar an leibhéal domhanda agus go dtiomsaíonn mná 3,2 uair níos mó, ar an meán, (201 lá oibre in aghaidh na bliana) ná fir (63 lá oibre) chun obair chúraim gan phá a dhéanamh atá níos suntasaí fós i gcás cailíní agus mná atá ina gcónaí i dtíortha meánioncaim, a bhfuil leibhéal oideachais níos ísle acu, a bhfuil cónaí orthu i gceantair thuaithe agus a bhfuil leanaí faoi aois scoile acu (70); |
| --- | --- |

AR.

de bhrí go ndeimhnítear na neamhréireachtaí sin ar an leibhéal domhanda agus go dtiomsaíonn mná 3,2 uair níos mó, ar an meán, (201 lá oibre in aghaidh na bliana) ná fir (63 lá oibre) chun obair chúraim gan phá a dhéanamh atá níos suntasaí fós i gcás cailíní agus mná atá ina gcónaí i dtíortha meánioncaim, a bhfuil leibhéal oideachais níos ísle acu, a bhfuil cónaí orthu i gceantair thuaithe agus a bhfuil leanaí faoi aois scoile acu (70);

| AS. | de bhrí go bhfuil ionadaíocht ollmhór ag mná i measc na n-oibrithe riachtanacha (4 as na 16 chatagóir ghairmiúla eile a mheastar a bheith riachtanach, is mná iad níos mó ná 50 % dá lucht saothair in AE) (71), amhail gairmithe cúraim, nach féidir a gcúraimí a dhéanamh den chuid is mó i módúlachtaí na teilea-oibre, agus sna hearnálacha is mó a bhí buailte ag an bpaindéim, agus ar an gcaoi sin go raibh siad neamhchosanta ar rioscaí arda na tógála, ualach trom oibre, cothromaíocht oibre is saoil agus cailliúint fostaíochta; de bhrí gur baineadh an bonn ó dhálaí oibre agus maireachtála go háirithe do mhná a bhfuil leanaí óga acu i bhfostaíocht íoctha (72); |
| --- | --- |

AS.

de bhrí go bhfuil ionadaíocht ollmhór ag mná i measc na n-oibrithe riachtanacha (4 as na 16 chatagóir ghairmiúla eile a mheastar a bheith riachtanach, is mná iad níos mó ná 50 % dá lucht saothair in AE) (71), amhail gairmithe cúraim, nach féidir a gcúraimí a dhéanamh den chuid is mó i módúlachtaí na teilea-oibre, agus sna hearnálacha is mó a bhí buailte ag an bpaindéim, agus ar an gcaoi sin go raibh siad neamhchosanta ar rioscaí arda na tógála, ualach trom oibre, cothromaíocht oibre is saoil agus cailliúint fostaíochta; de bhrí gur baineadh an bonn ó dhálaí oibre agus maireachtála go háirithe do mhná a bhfuil leanaí óga acu i bhfostaíocht íoctha (72);

| AT. | de bhrí go bhfuil cúram ar cheann de na príomhréimsí atáirgthe aircitíopaí inscne, a dhéantar a atreisiú tuilleadh mar gheall ar an easpa infheistíochta i seirbhísí ardchaighdeáin agus claontacht inscne i mbeartais eile a dhéanann difear díréireach d’fhéinchinntiúchán na mban sa saol sóisialta agus gairmiúil, amhail an córas sochar cánach; |
| --- | --- |

AT.

de bhrí go bhfuil cúram ar cheann de na príomhréimsí atáirgthe aircitíopaí inscne, a dhéantar a atreisiú tuilleadh mar gheall ar an easpa infheistíochta i seirbhísí ardchaighdeáin agus claontacht inscne i mbeartais eile a dhéanann difear díréireach d’fhéinchinntiúchán na mban sa saol sóisialta agus gairmiúil, amhail an córas sochar cánach;

| AU. | de bhrí gur féidir le fiontair an gheilleagair shóisialta acmhainneacht agus rannchuidiú suntasach a bheith acu maidir le cúramóirí a athimeascadh i margadh an tsaothair; |
| --- | --- |

AU.

de bhrí gur féidir le fiontair an gheilleagair shóisialta acmhainneacht agus rannchuidiú suntasach a bheith acu maidir le cúramóirí a athimeascadh i margadh an tsaothair;

| AV. | de bhrí nach bhfuil an sprioc maidir le cúram leanaí a chur ar fáil do 90 % de leanaí idir trí bliana d’aois agus aois éigeantach scoile agus do 33 % de leanaí atá trí bliana d’aois nó faoina bhun a chur ar fáil bainte amach fós ag roinnt Ballstát agus réigiún san Aontas Eorpach; de bhrí go bhfuil easpa bonneagar leordhóthanach lena gcuirtear cúram leanaí ar ardchaighdeán ar fáil do chách, go háirithe seirbhísí luath-óige, ag imirt tionchar ar leanaí ó theaghlaigh faoi mhíbhuntáiste go háirithe, lena léirítear i rátaí rollaithe atá níos lú ná meán na leanaí faoi mhíchumas, leanaí Romacha agus de phobail mhionlaigh eile, leanaí imirceacha, leanaí atá ina gcónaí faoi bhochtaineacht agus leanaí ó ghrúpaí eile faoi mhíbhuntáiste, arb iad sin na daoine ba mhó a thairbheodh as cúram leanaí luatha (73); |
| --- | --- |

AV.

de bhrí nach bhfuil an sprioc maidir le cúram leanaí a chur ar fáil do 90 % de leanaí idir trí bliana d’aois agus aois éigeantach scoile agus do 33 % de leanaí atá trí bliana d’aois nó faoina bhun a chur ar fáil bainte amach fós ag roinnt Ballstát agus réigiún san Aontas Eorpach; de bhrí go bhfuil easpa bonneagar leordhóthanach lena gcuirtear cúram leanaí ar ardchaighdeán ar fáil do chách, go háirithe seirbhísí luath-óige, ag imirt tionchar ar leanaí ó theaghlaigh faoi mhíbhuntáiste go háirithe, lena léirítear i rátaí rollaithe atá níos lú ná meán na leanaí faoi mhíchumas, leanaí Romacha agus de phobail mhionlaigh eile, leanaí imirceacha, leanaí atá ina gcónaí faoi bhochtaineacht agus leanaí ó ghrúpaí eile faoi mhíbhuntáiste, arb iad sin na daoine ba mhó a thairbheodh as cúram leanaí luatha (73);

| AW. | de bhrí, in 2020, go raibh 24,2 % de leanaí san Aontas Eorpach – beagnach 18 milliún – i mbaol bochtaineachta nó eisiamh sóisialta; de bhrí go mbíonn deacrachtaí tromchúiseacha ag leanaí ó theaghlaigh ísealioncaim, leanaí gan dídean, leanaí faoi mhíchumas, leanaí ó chúlra imirceach, leanaí de bhunadh mionlaigh, go háirithe leanaí Romacha, leanaí i gcúram institiúideach, leanaí i gcúinsí teaghlaigh neamhbhuana, teaghlaigh aontuismitheora, teaghlaigh LGBTIQ+, agus teaghlaigh ina bhfuil tuismitheoirí ar shiúl chun obair thar lear, ar deacrachtaí iad amhail diandíothacht tithíochta nó róphlódú, agus bacainní maidir le rochtain a fháil ar sheirbhísí bunúsacha agus bunúsacha; de bhrí gur dóchúla go díréireach iad leanaí faoi mhíchumas in AE a bheith faoi chúram institiúideach ná leanaí gan mhíchumas, agus go bhfuil an chuma air gur lú i bhfad an seans go mbainfidh siad tairbhe as na hiarrachtaí chun aistriú ó chúram institiúideach go cúram pobalbhunaithe agus ar chúram teaghlach a chumasú (74); de bhrí gur ionstraim de chuid AE í an Ráthaíocht Eorpach do Leanaí a bhfuil sé mar chuspóir aici an bhochtaineacht agus an t-eisiamh sóisialta a chosc agus a chomhrac trí rochtain shaor agus éifeachtach a ráthú do leanaí a bhfuil gá acu le seirbhísí cúraim riachtanacha, amhail oideachas agus cúram na luath-óige, gníomhaíochtaí oideachais agus scoilbhunaithe, cúram sláinte agus béile sláintiúil amháin ar a laghad in aghaidh an lae scoile, agus rochtain éifeachtach do gach leanbh a bhfuil gá acu le cothú sláintiúil agus tithíocht leordhóthanach a ráthú (75);de bhrí go bhfuil inrochtaineacht ar chúram leanaí agus ar oideachas inacmhainne ar ardchaighdeán ríthábhachtach d’fhorbairt phearsanta agus d’fholláine leanaí; de bhrí go bhfuil comhghaol soiléir deimhneach idir rochtain ar sheirbhísí cúraim leanaí ar thaobh amháin agus fostaíocht agus ioncam na bhfear agus go háirithe ioncam na mban ar an taobh eile (76); |
| --- | --- |

AW.

de bhrí, in 2020, go raibh 24,2 % de leanaí san Aontas Eorpach – beagnach 18 milliún – i mbaol bochtaineachta nó eisiamh sóisialta; de bhrí go mbíonn deacrachtaí tromchúiseacha ag leanaí ó theaghlaigh ísealioncaim, leanaí gan dídean, leanaí faoi mhíchumas, leanaí ó chúlra imirceach, leanaí de bhunadh mionlaigh, go háirithe leanaí Romacha, leanaí i gcúram institiúideach, leanaí i gcúinsí teaghlaigh neamhbhuana, teaghlaigh aontuismitheora, teaghlaigh LGBTIQ+, agus teaghlaigh ina bhfuil tuismitheoirí ar shiúl chun obair thar lear, ar deacrachtaí iad amhail diandíothacht tithíochta nó róphlódú, agus bacainní maidir le rochtain a fháil ar sheirbhísí bunúsacha agus bunúsacha; de bhrí gur dóchúla go díréireach iad leanaí faoi mhíchumas in AE a bheith faoi chúram institiúideach ná leanaí gan mhíchumas, agus go bhfuil an chuma air gur lú i bhfad an seans go mbainfidh siad tairbhe as na hiarrachtaí chun aistriú ó chúram institiúideach go cúram pobalbhunaithe agus ar chúram teaghlach a chumasú (74); de bhrí gur ionstraim de chuid AE í an Ráthaíocht Eorpach do Leanaí a bhfuil sé mar chuspóir aici an bhochtaineacht agus an t-eisiamh sóisialta a chosc agus a chomhrac trí rochtain shaor agus éifeachtach a ráthú do leanaí a bhfuil gá acu le seirbhísí cúraim riachtanacha, amhail oideachas agus cúram na luath-óige, gníomhaíochtaí oideachais agus scoilbhunaithe, cúram sláinte agus béile sláintiúil amháin ar a laghad in aghaidh an lae scoile, agus rochtain éifeachtach do gach leanbh a bhfuil gá acu le cothú sláintiúil agus tithíocht leordhóthanach a ráthú (75);de bhrí go bhfuil inrochtaineacht ar chúram leanaí agus ar oideachas inacmhainne ar ardchaighdeán ríthábhachtach d’fhorbairt phearsanta agus d’fholláine leanaí; de bhrí go bhfuil comhghaol soiléir deimhneach idir rochtain ar sheirbhísí cúraim leanaí ar thaobh amháin agus fostaíocht agus ioncam na bhfear agus go háirithe ioncam na mban ar an taobh eile (76);

| AX. | de bhrí go bhfuil an rochtain ar sheirbhísí cúraim d’ardchaighdeán, go háirithe cúram fadtéarmach, réamhshocruithe níos mó ná riamh maidir le hioncam aonair agus ioncam teaghlaigh, a n-áit chónaithe, infhaighteacht seirbhísí agus acmhainn seachadta agus infhaighteacht gheografach chomh maith le cumas saor na soláthraithe; de bhrí go meastar nach bhfuil rochtain ag beirt as triúr a bhfuil gá acu le cúram ar sheirbhísí cúraim, go príomha mar gheall ar a neamh-infhaighteacht agus a neamh-inacmhainne (77); de bhrí go mbíonn na deacrachtaí is mó ag teaghlaigh a bhfuil ioncam íseal acu, ag leibhéil oideachais níos ísle agus ag teaghlaigh imirceacha rochtain a fháil ar sheirbhísí foirmiúla cúraim fhadtéarmaigh sa bhaile; de bhrí go dtuairiscíonn aon trian de theaghlaigh ar fud AE, agus níos mó ná leath na dteaghlach i gcúig Bhallstát, go bhfuil seirbhísí cúraim fhadtéarmaigh gairmiúla de dhíth orthu ach nach féidir leo rochtain a fháil orthu ar chúiseanna airgeadais (78); de bhrí gur cheart go mbeadh rochtain ar chúram sláinte agus ar chúram uilíoch, éifeachtach, gan beann ar dhálaí eacnamaíocha nó ar a gcásanna nó stádas éagsúil cónaithe nó riaracháin; de bhrí gur grúpa a bhfuil riachtanais chúraim níos forleithne acu iad daoine ar ioncam níos ísle freisin (79); |
| --- | --- |

AX.

de bhrí go bhfuil an rochtain ar sheirbhísí cúraim d’ardchaighdeán, go háirithe cúram fadtéarmach, réamhshocruithe níos mó ná riamh maidir le hioncam aonair agus ioncam teaghlaigh, a n-áit chónaithe, infhaighteacht seirbhísí agus acmhainn seachadta agus infhaighteacht gheografach chomh maith le cumas saor na soláthraithe; de bhrí go meastar nach bhfuil rochtain ag beirt as triúr a bhfuil gá acu le cúram ar sheirbhísí cúraim, go príomha mar gheall ar a neamh-infhaighteacht agus a neamh-inacmhainne (77); de bhrí go mbíonn na deacrachtaí is mó ag teaghlaigh a bhfuil ioncam íseal acu, ag leibhéil oideachais níos ísle agus ag teaghlaigh imirceacha rochtain a fháil ar sheirbhísí foirmiúla cúraim fhadtéarmaigh sa bhaile; de bhrí go dtuairiscíonn aon trian de theaghlaigh ar fud AE, agus níos mó ná leath na dteaghlach i gcúig Bhallstát, go bhfuil seirbhísí cúraim fhadtéarmaigh gairmiúla de dhíth orthu ach nach féidir leo rochtain a fháil orthu ar chúiseanna airgeadais (78); de bhrí gur cheart go mbeadh rochtain ar chúram sláinte agus ar chúram uilíoch, éifeachtach, gan beann ar dhálaí eacnamaíocha nó ar a gcásanna nó stádas éagsúil cónaithe nó riaracháin; de bhrí gur grúpa a bhfuil riachtanais chúraim níos forleithne acu iad daoine ar ioncam níos ísle freisin (79);

| AY. | de bhrí go bhféadfadh teicneolaíochtaí digiteacha tacú le cúramóirí foirmiúla agus neamhfhoirmiúla araon agus an t-ualach a bhíonn orthu a laghdú, mar shampla, maidir le hothair a iompar chuig comhairliúcháin a d’fhéadfaí a reáchtáil ar líne; de bhrí go dtugtar le fios i suirbhé de chuid Eurocarers ó 2021 nár bhain 78 % de chúramóirí neamhfhoirmiúla úsáid as teicneolaíochtaí a bhaineann le cúram (80); de bhrí gur gá an digitiú agus Idirlíon na Rudaí Nithiúla in earnáil an chúraim a chur san áireamh ach nár cheart iad a chur go hiomlán in ionad na hidirghníomhaíochta daonna a bhaineann le cúram agus nach bhfuil a leithéid eile le fáil; de bhrí gur cheart taighde agus treoirthionscadail a spreagadh, chun praiticiúlacht agus éifeachtúlacht seirbhísí digiteacha a thástáil; de bhrí go bhfuil deacrachtaí ag daoine scothaosta, lena n-áirítear iad siúd a fhaigheann cúram, rochtain a fháil ar sheirbhísí digiteacha; de bhrí gur cheart rochtain ar sheirbhísí digiteacha, lena n-áirítear rochtain ar litearthacht dhigiteach, a mheas mar cheart d’fhaighteoirí cúraim; de bhrí gur léirigh an t-aistriú ollmhór i dtreo na teilea-oibre gur gá an reachtaíocht a bhaineann le dálaí oibre sa timpeallacht dhigiteach agus úsáid na hintleachta saorga sa saol gairmiúil a fhorfheidhmiú, a athbhreithniú agus a thabhairt cothrom le dáta ar bhealach níos fearr; |
| --- | --- |

AY.

de bhrí go bhféadfadh teicneolaíochtaí digiteacha tacú le cúramóirí foirmiúla agus neamhfhoirmiúla araon agus an t-ualach a bhíonn orthu a laghdú, mar shampla, maidir le hothair a iompar chuig comhairliúcháin a d’fhéadfaí a reáchtáil ar líne; de bhrí go dtugtar le fios i suirbhé de chuid Eurocarers ó 2021 nár bhain 78 % de chúramóirí neamhfhoirmiúla úsáid as teicneolaíochtaí a bhaineann le cúram (80); de bhrí gur gá an digitiú agus Idirlíon na Rudaí Nithiúla in earnáil an chúraim a chur san áireamh ach nár cheart iad a chur go hiomlán in ionad na hidirghníomhaíochta daonna a bhaineann le cúram agus nach bhfuil a leithéid eile le fáil; de bhrí gur cheart taighde agus treoirthionscadail a spreagadh, chun praiticiúlacht agus éifeachtúlacht seirbhísí digiteacha a thástáil; de bhrí go bhfuil deacrachtaí ag daoine scothaosta, lena n-áirítear iad siúd a fhaigheann cúram, rochtain a fháil ar sheirbhísí digiteacha; de bhrí gur cheart rochtain ar sheirbhísí digiteacha, lena n-áirítear rochtain ar litearthacht dhigiteach, a mheas mar cheart d’fhaighteoirí cúraim; de bhrí gur léirigh an t-aistriú ollmhór i dtreo na teilea-oibre gur gá an reachtaíocht a bhaineann le dálaí oibre sa timpeallacht dhigiteach agus úsáid na hintleachta saorga sa saol gairmiúil a fhorfheidhmiú, a athbhreithniú agus a thabhairt cothrom le dáta ar bhealach níos fearr;

| AZ. | de bhrí go bhfuil bacainní breise roimh mhná a bhfuil idirdhealú trasnach os a gcomhair maidir le rochtain a fháil ar sheirbhísí cúraim sláinte agus cúraim agus nach mór aird ar leith a thabhairt ar éifeachtaí na laofachta intuigthe maidir le rochtain a fháil ar sheirbhísí príobháideacha agus poiblí a ghintear i ngeall ar steiréitíopaí leanúnacha agus mar gheall ar easpa ionadaíochta grúpaí áirithe sna hinstitiúidí sin; |
| --- | --- |

AZ.

de bhrí go bhfuil bacainní breise roimh mhná a bhfuil idirdhealú trasnach os a gcomhair maidir le rochtain a fháil ar sheirbhísí cúraim sláinte agus cúraim agus nach mór aird ar leith a thabhairt ar éifeachtaí na laofachta intuigthe maidir le rochtain a fháil ar sheirbhísí príobháideacha agus poiblí a ghintear i ngeall ar steiréitíopaí leanúnacha agus mar gheall ar easpa ionadaíochta grúpaí áirithe sna hinstitiúidí sin;

| BA. | de bhrí gur cheart aird ar leith a thabhairt ar dhaoine atá an-aosta chun, i gcás inar gá, cabhrú le daoine a bhfuil a neamhspleáchas caillte acu agus chun nach n-éireoidís scoite amach; |
| --- | --- |

BA.

de bhrí gur cheart aird ar leith a thabhairt ar dhaoine atá an-aosta chun, i gcás inar gá, cabhrú le daoine a bhfuil a neamhspleáchas caillte acu agus chun nach n-éireoidís scoite amach;

| BB. | de bhrí gur cheart aird chuí a thabhairt ar a thábhachtaí atá an cosc agus an t-athshlánú geiriatrach ar mhaithe le haosú folláin agus díniteach; |
| --- | --- |

BB.

de bhrí gur cheart aird chuí a thabhairt ar a thábhachtaí atá an cosc agus an t-athshlánú geiriatrach ar mhaithe le haosú folláin agus díniteach;

| BC. | de bhrí go bhfuil gá le cúram altranais a athchóiriú trí thacaíocht altranais a sholáthar, saor in aisce i gcás inar féidir, nó ar phraghas réasúnta, sa bhaile; |
| --- | --- |

BC.

de bhrí go bhfuil gá le cúram altranais a athchóiriú trí thacaíocht altranais a sholáthar, saor in aisce i gcás inar féidir, nó ar phraghas réasúnta, sa bhaile;

| BD. | de bhrí go mbeadh beagnach 300 milliún post breise ar fud an domhain faoi 2035 mar thoradh ar an infheistíocht mhéadaithe sa gheilleagar cúraim i gcomhréir leis na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (81); bheadh 96 mhilliún post dhíreach ann i gcúram leanaí, 136 mhilliún post díreach i gcúram fadtéarmach, agus 67 milliún post indíreach in earnálacha neamhchúraim; de bhrí go mbeadh infheistíocht 3,2 % de OTI domhanda ag teastáil chun an leibhéal sin post a chruthú, agus na costais iomlána lúide ioncam ó cháin á gcur san áireamh (82); de bhrí go measann an Coimisiún Eorpach go bhfuiltear ag dréim go gcruthófar 8 milliún post nua in AE in earnáil an chúraim faoi 2030 (83); |
| --- | --- |

BD.

de bhrí go mbeadh beagnach 300 milliún post breise ar fud an domhain faoi 2035 mar thoradh ar an infheistíocht mhéadaithe sa gheilleagar cúraim i gcomhréir leis na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (81); bheadh 96 mhilliún post dhíreach ann i gcúram leanaí, 136 mhilliún post díreach i gcúram fadtéarmach, agus 67 milliún post indíreach in earnálacha neamhchúraim; de bhrí go mbeadh infheistíocht 3,2 % de OTI domhanda ag teastáil chun an leibhéal sin post a chruthú, agus na costais iomlána lúide ioncam ó cháin á gcur san áireamh (82); de bhrí go measann an Coimisiún Eorpach go bhfuiltear ag dréim go gcruthófar 8 milliún post nua in AE in earnáil an chúraim faoi 2030 (83);

| BE. | de bhrí go méadóidh an t-athrú déimeagrafach agus aosú an daonra a ghabhann leis an t-éileamh ar sheirbhísí cúraim; de bhrí nach dócha go n-athsholáthrófar poist chúraim nó go laghdófar iad le huathoibriú; de bhrí gur cheart go spreagfadh sé sin AE agus na Ballstáit chun infheistíocht a dhéanamh sa gheilleagar cúraim mar earnáil cruthaithe post a bhfuil gealladh fúithi, faoi chuimsiú an aistrithe dhigitigh, chun líon na mball foirne cáilithe a mhéadú agus níos mó daoine a mhealladh chuig an earnáil sin; |
| --- | --- |

BE.

de bhrí go méadóidh an t-athrú déimeagrafach agus aosú an daonra a ghabhann leis an t-éileamh ar sheirbhísí cúraim; de bhrí nach dócha go n-athsholáthrófar poist chúraim nó go laghdófar iad le huathoibriú; de bhrí gur cheart go spreagfadh sé sin AE agus na Ballstáit chun infheistíocht a dhéanamh sa gheilleagar cúraim mar earnáil cruthaithe post a bhfuil gealladh fúithi, faoi chuimsiú an aistrithe dhigitigh, chun líon na mball foirne cáilithe a mhéadú agus níos mó daoine a mhealladh chuig an earnáil sin;

| BF. | de bhrí nach ann go fóill do chaighdeáin cháilíochta don chúram nó gur neamhleor iad, go háirithe i gcás seirbhísí cúraim shóisialta; |
| --- | --- |

BF.

de bhrí nach ann go fóill do chaighdeáin cháilíochta don chúram nó gur neamhleor iad, go háirithe i gcás seirbhísí cúraim shóisialta;

| BG. | de bhrí go bhfuil infheistíocht, acmhainní agus athchóiriú suntasach de dhíth ar an earnáil cúraim; de bhrí gurbh ionann an bhearna infheistíochta bhliantúil mheasta sa bhonneagar sóisialta san Eoraip agus EUR 100-150 billiún in 2018 (84); de bhrí go meastar i dTuarascáil 2021 maidir le hAosú go bhfuil gá leis an méadú ar an gcaiteachas poiblí chun na costais suas le 2,9 % de OTI in aghaidh na bliana a bhainfidh le cúram agus tacaíocht fhadtéarmach a chumhdach in 2070, i gcomparáid le 1,7 % in 2016, agus go bhféadfaí an costas sin a laghdú go suntasach le staid “aosaithe fholláin” agus go bhféadfadh méadú suntasach teacht ar an gcostas sin le clúdach iomlán ar chúram fadtéarmach; |
| --- | --- |

BG.

de bhrí go bhfuil infheistíocht, acmhainní agus athchóiriú suntasach de dhíth ar an earnáil cúraim; de bhrí gurbh ionann an bhearna infheistíochta bhliantúil mheasta sa bhonneagar sóisialta san Eoraip agus EUR 100-150 billiún in 2018 (84); de bhrí go meastar i dTuarascáil 2021 maidir le hAosú go bhfuil gá leis an méadú ar an gcaiteachas poiblí chun na costais suas le 2,9 % de OTI in aghaidh na bliana a bhainfidh le cúram agus tacaíocht fhadtéarmach a chumhdach in 2070, i gcomparáid le 1,7 % in 2016, agus go bhféadfaí an costas sin a laghdú go suntasach le staid “aosaithe fholláin” agus go bhféadfadh méadú suntasach teacht ar an gcostas sin le clúdach iomlán ar chúram fadtéarmach;

| BH. | de bhrí go bhfuil sé ríthábhachtach go dtuigfí an idirghníomhaíocht idir cúram foirmiúil agus cúram neamhfhoirmiúil; de bhrí gur féidir le seirbhísí cúraim fhoirmiúil tacaíocht a chur ar fáil do chúramóirí neamhfhoirmiúla, mar shampla, trína chur ar a gcumas am saor a thógáil agus trí oiliúint a chur orthu; de bhrí gur bacainn ar an idirghníomhaíocht sin an easpa aitheantas oifigiúil do chúramóirí neamhfhoirmiúla agus an easpa sonraí atá ann fúthu agus faoina gcuid riachtanas dá bharr; |
| --- | --- |

BH.

de bhrí go bhfuil sé ríthábhachtach go dtuigfí an idirghníomhaíocht idir cúram foirmiúil agus cúram neamhfhoirmiúil; de bhrí gur féidir le seirbhísí cúraim fhoirmiúil tacaíocht a chur ar fáil do chúramóirí neamhfhoirmiúla, mar shampla, trína chur ar a gcumas am saor a thógáil agus trí oiliúint a chur orthu; de bhrí gur bacainn ar an idirghníomhaíocht sin an easpa aitheantas oifigiúil do chúramóirí neamhfhoirmiúla agus an easpa sonraí atá ann fúthu agus faoina gcuid riachtanas dá bharr;

| BI. | de bhrí go mbraitheann soláthar an chúraim ar sheirbhísí poiblí agus córais cosanta sóisialta atá maoinithe go maith agus ag feidhmiú go cuí; |
| --- | --- |

BI.

de bhrí go mbraitheann soláthar an chúraim ar sheirbhísí poiblí agus córais cosanta sóisialta atá maoinithe go maith agus ag feidhmiú go cuí;

| BJ. | de bhrí go bhfuil éagsúlacht shuntasach ann i ndaonra na gcúramóirí neamhfhoirmiúla; de bhrí go n-athraíonn a riachtanais bunaithe ar a gcomhthéacs socheacnamaíoch, ar a rannpháirtíocht sa mhargadh saothair, ar riachtanais a bhfaighteoirí cúraim agus ar an méid ama a chaitheann siad ag tabhairt aire do chleithiúnaithe; |
| --- | --- |

BJ.

de bhrí go bhfuil éagsúlacht shuntasach ann i ndaonra na gcúramóirí neamhfhoirmiúla; de bhrí go n-athraíonn a riachtanais bunaithe ar a gcomhthéacs socheacnamaíoch, ar a rannpháirtíocht sa mhargadh saothair, ar riachtanais a bhfaighteoirí cúraim agus ar an méid ama a chaitheann siad ag tabhairt aire do chleithiúnaithe;

| BK. | de bhrí go bhfuil galair néaraimheathlúcháin, amhail galar Alzheimer agus cineálacha eile galar díchumasaithe cuimhne, fós gan diagnóis i bhformhór na dtíortha Eorpacha; de bhrí gur léir go dtiocfaidh méadú faoi dhó faoi 2050 ar an 9 milliún cás atá deimhnithe faoi láthair de dhaoine a bhfuil néaltrú orthu; de bhrí go mbíonn tionchar díréireach ag an néaltrú ar mhná i gcónaí (85); |
| --- | --- |

BK.

de bhrí go bhfuil galair néaraimheathlúcháin, amhail galar Alzheimer agus cineálacha eile galar díchumasaithe cuimhne, fós gan diagnóis i bhformhór na dtíortha Eorpacha; de bhrí gur léir go dtiocfaidh méadú faoi dhó faoi 2050 ar an 9 milliún cás atá deimhnithe faoi láthair de dhaoine a bhfuil néaltrú orthu; de bhrí go mbíonn tionchar díréireach ag an néaltrú ar mhná i gcónaí (85);

| BL. | de bhrí gur chuir an tOmbudsman Eorpach tús le fiosrúchán féintionscnaimh i mí Feabhra 2021 ar ról an Choimisiúin sa phróiseas dí-institiúidithe in AE, inar díríodh ar chomhlíonadh oibleagáid an Choimisiúin a áirithiú go n-úsáidfidh na Ballstáit cistí AE ar bhealach a chuireann aistriú ó institiúidí cúraim chónaithe agus i dtreo maireachtáil neamhspleách agus rannpháirtíocht i saol an phobail chun cinn; |
| --- | --- |

BL.

de bhrí gur chuir an tOmbudsman Eorpach tús le fiosrúchán féintionscnaimh i mí Feabhra 2021 ar ról an Choimisiúin sa phróiseas dí-institiúidithe in AE, inar díríodh ar chomhlíonadh oibleagáid an Choimisiúin a áirithiú go n-úsáidfidh na Ballstáit cistí AE ar bhealach a chuireann aistriú ó institiúidí cúraim chónaithe agus i dtreo maireachtáil neamhspleách agus rannpháirtíocht i saol an phobail chun cinn;

| BM. | de bhrí gur cuireadh an sásra dá bhforáiltear le Treoir 2001 maidir le cosaint shealadach i ngníomh den chéad uair riamh mar fhreagairt ar mhórphlódú isteach dídeanaithe, go háirithe mná a bhfuil leanaí agus daoine cleithiúnacha eile acu, atá ag teitheadh ón gcogadh san Úcráin, lena ráthaítear rochtain chomhionann do dhaoine easáitithe ar mhargadh an tsaothair agus ar thithíocht, cúnamh leighis agus rochtain ar oideachas do leanaí; de bhrí go mbeidh tionchar suntasach díreach ag gníomhachtú an tsásra thuasluaite ar an earnáil cúraim, agus go méadófar líon na ndaoine in AE a mbeidh seirbhísí cúraim cuimsitheacha agus pearsantaithe de dhíth orthu ach freisin líon na gcúramóirí neamhfhoirmiúla agus foirmiúla araon; |
| --- | --- |

BM.

de bhrí gur cuireadh an sásra dá bhforáiltear le Treoir 2001 maidir le cosaint shealadach i ngníomh den chéad uair riamh mar fhreagairt ar mhórphlódú isteach dídeanaithe, go háirithe mná a bhfuil leanaí agus daoine cleithiúnacha eile acu, atá ag teitheadh ón gcogadh san Úcráin, lena ráthaítear rochtain chomhionann do dhaoine easáitithe ar mhargadh an tsaothair agus ar thithíocht, cúnamh leighis agus rochtain ar oideachas do leanaí; de bhrí go mbeidh tionchar suntasach díreach ag gníomhachtú an tsásra thuasluaite ar an earnáil cúraim, agus go méadófar líon na ndaoine in AE a mbeidh seirbhísí cúraim cuimsitheacha agus pearsantaithe de dhíth orthu ach freisin líon na gcúramóirí neamhfhoirmiúla agus foirmiúla araon;

| BN. | de bhrí go mbíonn na sonraí maidir le cáilíocht seirbhísí cúraim bunaithe, nach mór amháin, ar shuirbhéanna neamhchaighdeánacha ar shástacht cliant; |
| --- | --- |

BN.

de bhrí go mbíonn na sonraí maidir le cáilíocht seirbhísí cúraim bunaithe, nach mór amháin, ar shuirbhéanna neamhchaighdeánacha ar shástacht cliant;

| BO. | de bhrí go gcuireann deacrachtaí maidir le tithíocht leordhóthanach, chuibhiúil agus inacmhainne a sholáthar, go háirithe do dhaoine scothaosta, do dhaoine aonair, do dhaoine faoi mhíchumas, do dhaoine atá i mbaol bochtaineachta agus eisiata shóisialta, do theaghlaigh a bhfuil leanaí óga agus tuismitheoirí aonair iontu, bac suntasach ar rochtain ar sheirbhísí cúraim ar ardchaighdeán; |
| --- | --- |

BO.

de bhrí go gcuireann deacrachtaí maidir le tithíocht leordhóthanach, chuibhiúil agus inacmhainne a sholáthar, go háirithe do dhaoine scothaosta, do dhaoine aonair, do dhaoine faoi mhíchumas, do dhaoine atá i mbaol bochtaineachta agus eisiata shóisialta, do theaghlaigh a bhfuil leanaí óga agus tuismitheoirí aonair iontu, bac suntasach ar rochtain ar sheirbhísí cúraim ar ardchaighdeán;

| BP. | de bhrí, thar 11 dtír ECFE, nach bhfuil sa phá airmheánach d’oibrithe cúraim fhadtéarmaigh ach EUR 9 in aghaidh na huaire, agus gurb ionann pá oibrithe ospidéil – ar fir a bhformhór acu – agus EUR 14 in aghaidh na huaire ar an meán (86); |
| --- | --- |

BP.

de bhrí, thar 11 dtír ECFE, nach bhfuil sa phá airmheánach d’oibrithe cúraim fhadtéarmaigh ach EUR 9 in aghaidh na huaire, agus gurb ionann pá oibrithe ospidéil – ar fir a bhformhór acu – agus EUR 14 in aghaidh na huaire ar an meán (86);

| BQ. | de bhrí go ndeir níos mó ná leath na n-oibrithe cúraim nach dtuilleann siad go leor chun bunriachtanais amhail tithíocht agus bia a chlúdach, agus nach bhfuil rochtain leordhóthanach ag 31 % díobh ar threalamh cosanta pearsanta (87); |
| --- | --- |

BQ.

de bhrí go ndeir níos mó ná leath na n-oibrithe cúraim nach dtuilleann siad go leor chun bunriachtanais amhail tithíocht agus bia a chlúdach, agus nach bhfuil rochtain leordhóthanach ag 31 % díobh ar threalamh cosanta pearsanta (87);

| BR. | de bhrí nach dtuilleann formhór oibrithe cúraim dóthain chun caighdeán sásúil maireachtála a thabhairt dóibh féin agus dá dteaghlaigh (88); |
| --- | --- |

BR.

de bhrí nach dtuilleann formhór oibrithe cúraim dóthain chun caighdeán sásúil maireachtála a thabhairt dóibh féin agus dá dteaghlaigh (88);

Eoraip a thugann aird

| 1. | ag tabhairt dá haire go bhfuil sé ríthábhachtach dínit, neamhspleáchas, uathriail, folláine agus rannpháirtíocht sa saol sóisialta a áirithiú trí chúram ardchaighdeáin feadh an tsaoil ó chúram agus oideachas luath-óige, go seirbhísí cúraim do dhaoine scothaosta agus tacaíocht do dhaoine faoi mhíchumas, ag cur san áireamh go bhfuil daoine idirspleách agus go bhféadfadh cúram a bheith ag teastáil ó dhuine ar bith tráth éigin ina shaol; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá inrochtaineacht agus infhaighteacht cúraim phoiblí agus cáilíocht, inrochtaineacht, infhaighteacht, inacmhainneacht agus leordhóthanacht cúraim, agus gur cheart go mbeadh sé de cheart ag gach duine a bhfuil cúram de dhíth orthu agus ag a gcúramóirí rogha dháiríre a bheith acu maidir le seirbhísí cúraim atá oiriúnach dóibh féin agus dá dteaghlaigh agus maidir le foirm na seirbhísí sin (cúram teaghlaigh, cúram pobalbhunaithe, cúram otharlárnach, cúram pearsantaithe nó foirmeacha eile), an áit a soláthraítear é agus a dhéine atá sé, agus aird ar leith á tabhairt ar sholáthar agus inrochtaineacht cúraim dóibh siúd a bhfuil cónaí orthu i gceantair iargúlta (433) amhail ceantair thuaithe nó na réigiúin is forimeallaí; á mheas gur seift bhunriachtanach í infheistíocht i soláthar seirbhísí poiblí agus sóisialta d’ardchaighdeán chun aistriú míbhuntáistí ó ghlúin amháin go glúin eile a chosc; |
| --- | --- |

2.

| 3. | ag tabhairt dá haire nach mór cúram agus na cineálacha éagsúla cur chuige beartais a bhaineann leis a fhorbairt agus a athdhearadh de réir riachtanais an duine aonair, á aithint go bhfuil samhlacha agus patrúin a bhaineann le cúram a eagrú éagsúil sna Ballstáit agus ag cur béim ar an bhfíoras go bhfuil sé de cheart ag gach duine na seirbhísí cúraim ardchaighdeáin is oiriúnaí dá gcás féin a roghnú agus gur gá do na Ballstáit é a ráthú é agus do AE é a ráthú ina chuid beartas ar fad; á thabhairt chun suntais, de réir phrionsabal 18 de Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta (EPSR) gur “ag gach duine an ceart chun seirbhísí cúraim fhadtéarmaigh inacmhainne d’ardchaighdeán, go háirithe seirbhísí cúraim teaghlaigh agus phobalbhunaithe”, agus á chur i bhfios go láidir gur cheart cur le soláthar cúraim d’fhonn an prionsabal sin a chomhlíonadh; |
| --- | --- |

3.

| 4. | ag tabhairt dá haire go ndéanann mná ionadaíocht ar thromlach an lucht saothair (76 %) in earnáil an chúraim fhoirmiúil agus go ndéanann siad an phríomhchuid den obair a bhaineann le cúram neamhfhoirmiúil fad is a dhéanann siad ionadaíocht freisin ar fhormhór na bhfaighteoirí cúraim, go bhfuil an cúram fós gan luach, nach n-aithnítear é agus go ráthaítear leis gur neamhleor a bheidh an cúiteamh airgeadais do chúramóirí nó nach mbeidh aon chúiteamh airgeadais ann dóibh go minic agus go bhfuil dlúthnasc idir an tearcluacháil sin ó thaobh pá, dálaí oibre agus easpa infheictheachta de agus baineannú na hearnála mar gheall ar chion ard na mban atá ag obair i gcúram foirmiúil agus neamhfhoirmiúil; á thabhairt chun suntais nach mór an ghné inscne sin a chur san áireamh agus straitéisí agus beartais cúraim á ndearadh; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á chur in iúl gur cúis bhuartha di tionchar teorainneacha struchtúracha agus srianta airgeadais ar an gcineál seirbhísí cúraim atá ar fáil do dhaoine aonair agus á aithint go bhfuil comhtháthú cúraim ar fud na hEorpa teoranta mar gheall ar easpa dreasachtaí agus struchtúir iomchuí; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá cur chuige comhtháite agus bunaithe ar chearta an duine maidir le comhghníomhaíocht Eorpach maidir le cúram lena dtugtar an aird chéanna ar riachtanais fhisiceacha, mheabhracha, shíceolaíocha, shóisialta, phearsanta agus teaghlaigh daoine; á thabhairt chun suntais a thábhachtaí atá sé an bealach a réiteach le haghaidh cur chuige níos comhleanúnaí idir córais sláinte agus shóisialta agus idir cúram foirmiúil agus neamhfhoirmiúil agus comhordú idir beartais chúraim áitiúla, réigiúnacha agus náisiúnta laistigh de Bhallstáit an Aontais, in éineacht leis an gcomhtháthú cothrománach agus earnálach; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil gá le Straitéis Eorpach um Chúram a bheidh uaillmhianach agus cuimsitheach a fhorbairt, lena n-áiritheofaí rochtain chothrom ar chúram do chách, agus aird ar leith á tabhairt ar dhaoine aonair atá i staideanna leochaileacha, agus lena rannchuideofaí leis an gceartas sóisialta; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á mheas gur ríthábhachtach é an cosc; á iarraidh go mbeadh cosc príomhúil, tánaisteach agus treasach (89), lena n-áirítear úsáid leordhóthanach oideachais agus faisnéise ábhartha, scagthástáil, luathbhrath, cosc agus obair leantach leordhóthanach do ghalair neamhthógálacha (NCDanna), i measc na gcomhchodanna de Straitéis Eorpach iomlánaíoch um Chúram; ag tathant ar an gCoimisiún cur chuige cuimsitheach iomlánaíoch a ghlacadh maidir le cúram; |
| --- | --- |

8.

| 9. | ag tathant ar an gCoimisiún athléimneacht agus fothú acmhainní AE a neartú le linn géarchéimeanna sláinte; ag tathant ar an gCoimisiún taighde agus nuálaíocht a chur chun cinn, trí réimsí tosaíochta a bhunú do T&D sa todhchaí bunaithe ar ghalair atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo chomh maith le tuilleadh forbartha a dhéanamh ar dheiseanna a bhaineann le hearnáil an chúraim, lena n-áirítear do ghníomhaithe príobháideacha; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á chur i bhfáth gur cheart go mbeadh sé mar sprioc ag gach gníomhaíocht de chuid AE i réimse an chúraim, na margaí saothair agus na seirbhísí sóisialta samhail a chur chun cinn maidir le cúramóirí comhionanna/cothroma, ina mbíonn fir agus mná rannpháirteach go cothrom in obair íoctha i margadh an tsaothair agus in obair gan phá i bhfreagrachtaí tí agus cúraim; ag meabhrú a thábhachtaí atá sé príomhshruthú inscne a chur i bhfeidhm maidir le gach beartas; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit infheistíocht agus cistiú a neartú, infheistíocht agus cistiú atá inbhuanaithe, méadaithe agus leordhóthanach a neartú agus a áirithiú chun rochtain chothrom ar chúram ar phraghas réasúnta agus ar ardchaighdeán, agus lena ngabhann foireann leordhóthanach, a áirithiú do dhaoine a bhfuil cúram de dhíth orthu, chomh maith le saol gairmiúil atá gníomhach agus comhlíontach do chúramóirí agus pá leordhóthanach a bheith acu lena soláthrófaí saol agus deiseanna gairme cuibhiúla san earnáil trí dheimhniú agus bailíochtú scileanna; |
| --- | --- |

11.

| 12. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit feabhas a chur ar infhaighteacht maoinithe do gach cineál seirbhíse cúraim agus an úsáid is fearr is féidir a bhaint as cistí struchtúracha agus infheistíochta na hEorpa le haghaidh infheistíocht i gcúram leanaí agus cúram do dhaoine scothaosta agus do dhaoine eile a bhfuil cúram de dhíth orthu, trí CSE+, InvestEU agus ionstraimí airgeadais eile lena spreagtar infheistíocht shóisialta chomh maith leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, Clár EU4Health agus Cistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa chun infheistíocht a dhéanamh i gcúram arna ráthú go poiblí agus trí sheirbhísí inrochtana agus inacmhainne a éascú do chách; á iarraidh ar an gCoimisiún sineirgí le comhionannas inscne, cuimsiú daoine ó ghrúpaí leochaileacha agus na caighdeáin arna leagan amach le haghaidh infheistíocht san aistriú digiteach agus glas a thomhas agus a chruthú, mar shampla chun tacú le glasú an chúraim agus tionscadal cúraim agus chun tionscnamh a thosú maidir le cúram atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, ós rud é go bhfuil tionchair shuntasacha dhiúltacha ag bonneagair chúraim ar an gcomhshaol nach mór a réiteach agus a mhaolú, faoi chuimsiú na dtreoirphrionsabal; á iarraidh ar an gCoimisiún treoirlínte agus treochlár a fhorbairt maidir le comhchaighdeáin do na Ballstáit sa chiall sin; á iarraidh ar an mBanc Eorpach Infheistíochta féachaint an bhféadfaí earnáil an chúraim agus geilleagar an chúraim a chur san áireamh ina bhuiséad bliantúil mar chuid de chur chun feidhme a straitéise féin maidir le Comhionannas Inscne agus Cumhachtú Eacnamaíoch na mBan; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á iarraidh go mbeadh pacáiste tiomanta infheistíochta ann chun earnáil cúraim agus geilleagar cúraim an Aontais a chur chun cinn agus chun comhordú a áirithiú i measc na gclár agus na dtionscnamh éagsúil chun an Straitéis a chur chun feidhme go héifeachtach; á iarraidh arís eile go bhforbrófar uirlisí buiséadaithe inscne in CAI agus i gcláir ghaolmhara lena bhféadfar súil a choinneáil ar an gcistiú sonrach arna leithdháileadh chun comhionannas inscne a chur chun cinn; |
| --- | --- |

13.

| 14. | ag meabhrú oibleagáidí agus gealltanais an Aontais agus na mBallstát maidir le haistriú ó shuíomhanna institiúideacha leithscartha go cúram pobalbhunaithe agus teaghlaigh agus maidir le samhlacha éagsúla maireachtála agus tacaíochta neamhspleáiche a chur chun cinn; á iarraidh ar na Ballstáit leas a bhaint as na cistí Eorpacha agus náisiúnta atá ar fáil chun dlús a chur leis an aistriú sin agus chun tacú le neamhspleáchas aonair agus maireachtáil neamhspleách trí thacú le bealaí chun feabhas a chur ar neamhspleáchas, amhail oiriúnú baile nó suiteáil córas braite digiteach agus teicneolaíochtaí cúnta sa bhaile, agus cloí go hiomlán le forálacha agus le cuspóirí UNCRPD; ag tathant ar an gCoimisiún bearta éifeachtacha a ghlacadh chun a áirithiú go mbainfear leas as cistí AE chun aistriú ó chúram institiúidithe go cúram pobalbhunaithe agus teaghlachbhunaithe, agus ag an am céanna, cúram teaghlaigh ina éagsúlacht ar fad a áirithiú; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á chur i bhfios go láidir, chun obair neamhdhearbhaithe i gcúram foirmiúil a laghdú, go bhfuil sé tábhachtach cistiú poiblí a chur ar fáil d’fíorsholáthraithe seirbhísí cúraim laistigh de chórais slándála sóisialta nó trí chaiteachas cánach a fhágfaidh gur inacmhainne a bheidh soláthar seirbhísí cúraim dlíthiúla agus cothroma; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á iarraidh ar na Ballstáit cumhdach sláinte uilíoch a áirithiú, infheistíochtaí i gcúram sláinte a mhéadú, agus tús áite a thabhairt do chistiú i dtreo cúram pobail agus cúram príomhúil; á iarraidh ar na Ballstáit na bacainní reatha ar chúram sláinte do chách a bhaint go práinneach, lena n-áirítear d’imircigh gan doiciméad agus aird ar leith á tabhairt ar mhná a bhfuil aghaidh á tabhairt acu ar leithcheal trasnach; á iarraidh go ndéanfaí pá níos airde agus cothrom agus dálaí oibre cuibhiúla a áirithiú d’oibrithe cúraim, do chúntóirí cúraim sláinte agus do bhaill foirne tacaíochta eile; |
| --- | --- |

16.

| 17. | ag cur béim ar an bhfíoras go bhfuil sciar suntasach de shamhlacha cúraim, de sheirbhísí agus de shaoráidí bunaithe ar shamhail institiúidithe agus as dáta atá faoi bhun critéir cháilíochta nua-aimseartha agus nach bhfreastalaíonn siad ar riachtanais fhisiceacha, shóisialta nó shíceolaíocha faighteoirí cúraim ná ar a mianta; á thabhairt chun suntais gur cheart daoine a bhfuil cúram de dhíth orthu a chur ag croílár na bpleananna cúraim i ngach céim de dhearadh, cur chun feidhme agus meastóireacht beartas agus seirbhísí cúraim, trí fhéachaint ar réitigh nuálacha, samhlacha nua agus uirlisí nua do sholáthar cúraim, trí chuimsiú sóisialta agus tuiscint ilghlúine a chur chun cinn do riachtanais aonair daoine a bhfuil cúram de dhíth orthu, agus é mar chuspóir aistriú ó chúram institiúideach go cúram pobalbhunaithe agus samhlacha éagsúla maireachtála agus tacaíochta neamhspleáiche a chur chun cinn; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á chreidiúint go bhfuil gá le cúram atá duineláraithe agus indibhidiúil chun dínit na bhfaighteoirí cúraim agus a gcúramóirí a áirithiú, chomh maith lena rannpháirtíocht iomlán agus a gcuimsiú sa phobal; á chur i bhfáth go n-éilíonn an t-aistriú seo i dtreo cur chuige duineláraithe go ndéanfar comhtháthú méadaithe ar an gcúram i dtreo conairí cúraim níos iomláine, chun feabhas a chur ar na sochair d’fhaighteoirí cúraim chomh maith le cáilíocht an chúraim; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á chur i bhfáth gur gá leas iomlán a bhaint as réitigh dhigiteacha chun tacú le daoine a bhfuil cúram de dhíth orthu maireachtáil go neamhspleách agus go huathrialach, an gá atá le feabhas a chur ar a gceart chun féinchinntiúcháin, uathriail a fhorbairt do ghairmithe cúraim agus d’fhaighteoirí cúraim araon, trí chur chuige pearsantaithe maidir le dearadh agus buiséadú cúraim, lena n-áirítear cúram sláinte saincheaptha agus cúram duineláraithe trí uirlisí oiriúnacha, agus ag an am céanna a áirithiú go mbeidh teagmháil dhaonna ar ardchaighdeán ann do daoine a bhfuil cúram agus tacaíocht de dhíth orthu; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á chreidiúint gur cheart go gcuirfí gach catagóir úsáideoirí agus a ndifríochtaí san áireamh agus cúram á fhorbairt; á shonrú go bhfuil sé de fhreagracht orthu siúd a dhéanann na seirbhísí cúraim sin a phleanáil, a chlárú agus a sholáthar a bheith ar an eolas faoi na riachtanais sin, faoi chumhachtú úsáideoirí seirbhíse agus faoin tábhacht a bhaineann le cur chuige atá bunaithe ar an úsáideoir chun seirbhísí a fhorbairt agus nach mór seirbhísí cúraim do dhaoine aosta agus do dhaoine faoi mhíchumas a phleanáil agus a fhorbairt le rannpháirtíocht na n-úsáideoirí; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á iarraidh ar na Ballstáit faisnéis agus dea-chleachtais a mhalartú d’fhonn creat cáilíochta comhchoiteann Eorpach a fhorbairt do chúram foirmiúil agus neamhfhoirmiúil, bunaithe ar na cearta chun neamhspleáchais, uathrialtach agus folláine, agus arna spreagadh, i measc nithe eile, ag creat EDS chun tacú le tíortha a bhfuil leanúntas comhtháite de chúram fadtéarmach á bhaint amach acu ina gcuimsítear gach suíomh cúraim, cóineasú sóisialta aníos a spreagadh, cearta comhionanna a ráthú do gach saoránach agus cáilíocht saoil a neartú; |
| --- | --- |

21.

| 22. | á iarraidh ar an gCoimisiún tacú leis na Ballstáit a mbonneagar bailithe sonraí a fheabhsú i gcomhréir leis an gcreat cáilíochta sin; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á iarraidh chomh maith go ndéanfaí dea-chleachtais a mhalartú maidir leis an mbealach is fearr chun tacú le grúpaí a bhfuil riachtanais chúraim ar leith acu (amhail tuismitheoirí aonair ar mná iad den chuid is mó, tuismitheoirí ag a bhfuil leanaí a bhfuil tinneas tromchúiseach orthu agus daoine scothaosta); |
| --- | --- |

23.

| 24. | ag cur béim ar an bhfíoras go bhfuil gá le cur chuige comhpháirteach ó AE mar gheall ar an méadú ar chúram sláinte agus á iarraidh go mbeadh straitéis nithiúil Eorpach ann maidir le cúram sláinte coisctheach mar chuid den réiteach ar an mbrú méadaitheach ar an gcóras cúraim sláinte; ag tabhairt dá haire gur cheart seirbhísí cúraim a fhorbairt chun feabhas a chur ar leanúnachas cúraim, cúraim sláinte choiscthe, athshlánaithe agus maireachtála neamhspleáiche agus á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá cláir maidir le cur chun cinn na sláinte agus oideachas sláinte ar feadh an tsaoil, maidir le galair a chosc agus maidir le scrúdú rialta a dhéanamh, mar aon le cláir cúraim sláinte atá níos éifeachtaí chun an próiseas maidir le haosú folláin a spreagadh; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit páirt ghníomhach a ghlacadh i gclár EDT “Deich mBliana d’Aosú Folláin” trí phleananna aosaithe shláintiúil a chur i dtoll a chéile san Aontas lena gcumhdaítear rochtain ar sheirbhísí sláinte agus cúraim, chomh maith le straitéisí chun an tsláinte a chur chun cinn agus a chosc; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á iarraidh ar an gCoimisiún ceannaireacht a ghlacadh i réimse an chúraim trí spriocanna uaillmhianacha a leagan síos ar leibhéal AE do mhaoiniú, do rochtain, do cháilíocht, d’éifeachtúlacht agus d’inbhuanaitheacht seirbhísí cúraim i gcomhairle leis na Ballstáit agus leis na geallsealbhóirí ábhartha lena n-áirítear comhpháirtithe sóisialta, agus sainmhínithe agus táscairí comhchuibhithe a fhorbairt chun measúnú a dhéanamh ar na spriocanna sin do leanaí, do dhaoine scothaosta nó do dhaoine faoi mhíchumas; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil gá le scórchlár chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an chirt chun cúraim ardcháilíochta i gcomhthéacsanna poiblí, príobháideacha, foirmiúla agus neamhfhoirmiúla; |
| --- | --- |

26.

| 27. | á mheabhrú gur cheart do AE leas a bhaint as creat 5R na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair (EIS) le haghaidh obair chúraim chuibhiúil (obair chúraim neamhíoctha a aithint, a laghdú agus a athdháileadh, obair chúraim ar íocaíocht a chúiteamh) mar aon le hionadaíocht oibrithe cúraim, idirphlé sóisialta agus cómhargáil a ráthú; |
| --- | --- |

27.

| 28. | á mheabhrú gur cheart dul chun cinn a dhéanamh maidir le geilleagar cúraim lena nglacfar cur chuige i leith an chúraim a bheidh comhtháite, iomlánaíoch, íogair ó thaobh inscne de agus ar feadh an tsaoil; á chur i bhfáth gur cheart go n-áireofaí leis sin bearta reachtacha agus infheistíocht ar leibhéal an Aontais d’fhonn dálaí oibre cuibhiúla a chur chun cinn chomh maith le tarraingteacht na hoibre in earnáil an chúraim; |
| --- | --- |

28.

| 29. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé béim a leagan ar an ngá atá le cur chuige Eorpach maidir le cúram sna conclúidí leantacha ón gComhdháil maidir le Todhchaí na hEorpa, ós rud é gur príomhearnáil é an cúram do thodhchaí na hEorpa; |
| --- | --- |

29.

| 30. | ag iarraidh ar an gCoimisiún straitéis uaillmhianach, láidir agus slán i bhfad na haimsire maidir le cúram Eorpach a chur i láthair a chuirfidh leis an gceart atá ag gach duine ar chúram inacmhainne, inrochtana agus ardcháilíochta, chomh maith le prionsabail eile a leagtar amach i gColún Eorpach na gceart sóisialta (EPSR) agus i ndoiciméid straitéiseacha AE, agus cearta agus riachtanais aonair na bhfaighteoirí cúraim agus na gcúramóirí araon, agus lena gcuimseofar an cúrsa saoil ar fad, lena ndíreofar ar riachtanais daoine ag tréimhsí criticiúla ar feadh a saoil agus lena bhfreagrófar dóibh, lena leagfar síos an bealach do leanúnachas seirbhísí cúraim ar feadh na saolré agus lena gcothófar dlúthpháirtíocht idir na glúnta; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á chur i bhfáth gur cheart go mbeadh an straitéis sin bunaithe ar shonraí iontaofa, cuimsitheacha agus inchomparáide, a mbeadh rochtain ag an bpobal orthu, ar an gcás agus ar chatagóirí na gcúramóirí agus na bhfaighteoirí cúraim araon, arna n-imdhealú de réir inscne, aoise, náisiúntachta, tionscnamh eitneach (90), míchumais, stádais shocheacnamaíoch, infhaighteachta agus inacmhainneachta, an chineáil cúraim a chuirtear ar fáil nó a fhaightear agus socruithe cúraim éagsúla (príobháideach nó poiblí, institiúideach, teaghlaigh nó pobalbhunaithe) agus go n-áireofaí inti spriocanna nithiúla forásacha a mbeidh amchlár agus táscairí ag gabháil leo chun meastóireacht a dhéanamh ar dhul chun cinn agus chun dul i ngleic le neamhionannais, agus riachtanais chúraim i sochaithe na hEorpa á gcur san áireamh; á iarraidh an athuair ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit an creat staidrimh a thabhairt cothrom le dáta chun sonraí iontaofa, inchomparáide agus imdhealaithe a bhailiú, agus urraim iomlán do chaighdeáin maidir le príobháideachas agus cearta bunúsacha á háirithiú ag an am céanna; á iarraidh ar an gCoimisiún suirbhéanna mionsonraithe maidir le húsáid ama a fhorbairt a dhéanfar a bhainistiú go lárnach, agus iad imdhealaithe de réir na bparaiméadar thuasluaite, chun measúnú a dhéanamh ar luach na hoibre neamhíoctha ar fud na mBallstát; |
| --- | --- |

31.

| 32. | ag cur béim ar an bhfíoras go bhfuil gá le dul i gcomhairle leis na geallsealbhóirí ábhartha uile ar leibhéal an Aontais, ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal áitiúil, lena n-áirítear ionadaithe cúramóirí neamhfhoirmiúla agus eagraíochtaí othar, agus an Straitéis Eorpach um Chúram á hullmhú chun éagsúlacht a gcásanna agus a riachtanas a chur san áireamh agus á chur i bhfáth gur cheart go sainaithneofaí leis an straitéis a spriocghrúpaí; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á iarraidh ar an gCoimisiún bearta cuimsitheacha in aghaidh an fhoréigin agus an chiaptha, go háirithe an comhrac i gcoinne gach cineál mí-úsáide a bhaintear as daoine scothaosta agus gníomhartha drochúsáide i gcoinne cúramóirí, a chur san áireamh sa Straitéis Eorpach um Chúram chun feiniméin imníocha a chomhrac, amhail neamhchabhair, faillí agus úsáid mhíchuí srianta fisiciúla nó ceimiceacha, go háirithe i réimse an chúraim agus na tacaíochta fadtéarmaí; á iarraidh ar na Ballstáit oiliúint a fhorbairt do chúramóirí neamhfhoirmiúla agus foirmiúla chun foréigean agus ciapadh a bhaineann le cúram a chosc, a thoirmeasc agus a chomhrac chomh maith le sásraí neamhspleácha agus éifeachtacha a bhunú chun iad a thuairisciú agus a leigheas; |
| --- | --- |

33.

| 34. | á iarraidh ar na Ballstáit a áirithiú go ndéanfar infheistíochtaí atá curtha i leataobh don gheilleagar cúraim a áireamh i bpleananna náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta (athbhreithnithe), i gCistí Comhtháthaithe agus in ionstraimí airgeadais ábhartha eile uile an Aontais; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á chur i bhfios go láidir go bhféadfadh geilleagar na ndaoine scothaosta atá ag teacht chun cinn a bheith ar cheann de na nithe atá taobh thiar d’fhormhór an dul chun cinn eacnamaíoch, go háirithe i gceantair thuaithe, agus go bhféadfadh sé deiseanna a chur ar fáil d’earnálacha na sláinte agus an chúraim fhadtéarmaigh cúram ardcháilíochta a sholáthar ar bhealach níos éifeachtúla; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach Lá Cúraim Chomhionann a bhunú, an 29 Feabhra gach bliain, is é sin an lá bisigh, chun feasacht a ardú maidir le tearcluacháil agus dofheictheacht an chúraim agus na gcúramóirí inár sochaithe; |
| --- | --- |

36.

| 37. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit, mar aon le freagairt do riachtanais chúraim láithreacha, na beartais agus na bearta a ghlacadh chun dul i ngleic leis na cúiseanna atá leo, amhail an bhochtaineacht, an t-eisiamh sóisialta agus bacainní struchtúracha eile atá sa tslí ar rochtain uilíoch chothrom ar chúram ardcháilíochta, go háirithe na dúshláin a bhaineann le fostaíocht, oideachas agus oiliúint, chomh maith le tithíocht chuibhiúil agus inacmhainne; |
| --- | --- |

37.

Cúram ardcháilíochta do gach leanbh

| 38. | á chur in iúl gur geal léi pleananna an Choimisiúin chun spriocanna Barcelona a athbhreithniú mar chuid den phacáiste um straitéis chúram Eorpach; á iarraidh go spreagfaí cóineasú aníos agus go ndéanfaí tuilleadh infheistíochta i gcúram poiblí ar ardchaighdeán do gach leanbh san Aontas, inter alia trí athbhreithniú a dhéanamh ar spriocanna agus trí uaillmhian a ardú go suntasach maidir le rochtain ar chúram leanaí ar ardchaighdeán do gach leanbh, lena n-áirítear leanaí atá faoi bhun 3 bliana d’aois agus dóibh siúd a bhfuil aghaidh á tabhairt acu ar an mbochtaineacht, ar an eisiamh sóisialta agus ar chineálacha trasnacha idirdhealuithe, agus táscairí scagtha sonracha a leagan síos chun faireachán a dhéanamh ar rochtain ar chúram leanaí faoi bhun 1 bhliain d’aois; á iarraidh ar an gCoimisiún sprioc nua maidir le soláthar cúraim leanaí tar éis uaireanta scoile a chomhtháthú sna cuspóirí; á iarraidh ar na Ballstáit atá ag titim chun deiridh chuspóirí Barcelona 2002 gach beart is gá a ghlacadh chun an sprioc cúram leanaí a chur ar fáil do 90 % ar a laghad de leanaí idir 3 bliana d’aois agus an aois éigeantach scoile agus ar a laghad 33 % de leanaí faoi bhun 3 bliana d’aois a bhaint amach a luaithe is féidir; |
| --- | --- |

38.

| 39. | á mheabhrú gur cheart cistí AE (CSIE agus go háirithe Ciste Sóisialta na hEorpa +, chomh maith leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta) a úsáid chun infheistíochtaí na mBallstát i gcúram leanaí a chomhlánú; á iarraidh ar an gCoimisiún infheistíocht i seirbhísí cúraim leanaí a chur chun cinn san úsáid a bhaineann na Ballstáit as ionstraimí airgeadais AE; á chur i bhfios go láidir gur ríthábhachtach iad infheistíochtaí poiblí agus dálaí fostaíochta agus oibre ardchaighdeáin oibrithe in earnáil an chúraim leanaí chun cúram leanaí ar ardchaighdeán a chur ar fáil; |
| --- | --- |

39.

| 40. | á iarraidh ar na Ballstáit cúram leanaí, oideachas, lena n-áirítear gníomhaíochtaí iarscoile, agus beartais agus bearta eile a cheapadh chun tacú leis na leanaí uile agus lena dteaghlaigh ar bhealach cuimsitheach comhtháite, agus úsáid á baint as cur chuige leanbhláraithe agus aird ar leith á tabhairt ar leanaí atá i staideanna leochaileacha, amhail faoi bhochtaineacht agus díothacht shóisialta nó ina mbaol, chomh maith le leanaí faoi mhíchumas, leanaí imirceacha agus leanaí ó mhionlaigh, agus cur chuige a sheasann le cur chun feidhme gasta éifeachtúil na Ráthaíochta Eorpaí do Leanaí, lena n-áirítear an gealltanas chun cúram éifeachtach agus saor in aisce a áirithiú do leanaí atá faoi mhíchumas agus daoine atá faoi mhíchumas agus a bhfuil gá acu le cur chun feidhme tapa éifeachtúil na Ráthaíochta do Leanaí ar leanaí, lena n-áirítear an gealltanas chun luathoideachas agus cúram éifeachtach agus saor in aisce ar ardchaighdeán a áirithiú do leanaí atá i ngátar (91); á iarraidh ar na Ballstáit seirbhísí cúnaimh phearsanta a fhorbairt do leanaí faoi mhíchumas agus dálaí oibre cuibhiúla agus ardcháilíochta a áirithiú do na gairmithe sin a oibríonn le leanaí faoi mhíchumas; |
| --- | --- |

40.

| 41. | á thabhairt chun suntais go bhféadfadh géarchéim COVID-19 agus teacht isteach na ndídeanaithe mar thoradh ar an gcogadh san Úcráin staid leanaí atá i mbaol bochtaineachta agus eisiata shóisialta nó leanaí a bhfuil rochtain ar chúram ar ardchaighdeán ag teastáil uathu a ghéarú tuilleadh; á iarraidh an athuair (92) ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún, dá bhrí sin, maoiniú na Ráthaíochta do Leanaí a mhéadú le buiséad tiomnaithe EUR 20 billiún ar a laghad chun an bhochtaineacht a bhfuil tionchar aici ar leanaí agus ar a dteaghlaigh a chomhrac agus chun cur leis an sprioc atá ann an bhochtaineacht a laghdú 15 mhilliún ar a laghad faoi 2030 – lena n-áirítear 5 mhilliún leanbh ar a laghad i ngach Ballstát; |
| --- | --- |

41.

| 42. | á mheabhrú go bhfuil cosaint shóisialta agus tacaíocht do dhaoine aonair agus do theaghlaigh bunriachtanach, agus béim ar leith á leagan ar ghrúpaí i gcásanna leochaileacha, amhail teaghlaigh mhóra, teaghlaigh aontuismitheora nó teaghlaigh a bhfuil leanbh faoi mhíchumas acu, agus á iarraidh ar na húdaráis inniúla náisiúnta a áirithiú go mbeidh córais cosanta sóisialta uilíocha, leordhóthanacha agus inrochtana ann do chách mar aon le córais cosanta leanaí chomhtháite ionas nach bhfágfar aon duine ar lár, lena n-áirítear cosc éifeachtach, luath-idirghabháil agus tacaíocht teaghlaigh, d’fhonn sábháilteacht agus slándáil a áirithiú do leanaí atá gan cúram tuismitheora nó i mbaol a chaillte, chomh maith le bearta chun tacú leis an aistriú ó chúram institiúideach go cúram teaghlaigh agus pobalbhunaithe; á iarraidh ar na Ballstáit cur leis an infheistíocht i gcórais cosanta leanaí agus i seirbhísí leasa shóisialta mar chuid thábhachtach de chur chun feidhme na Ráthaíochta do Leanaí; |
| --- | --- |

42.

| 43. | á iarraidh ar na Ballstáit tacaíocht leanúnach iomlánaíoch agus chomhtháite a chur ar fáil do thuismitheoirí, lena n-áirítear teidlíochtaí agus bearta máithreachais, atharthachta agus íoctha do thuismitheoirí, a léirítear freisin i scéimeanna pinsin, seirbhísí sóisialta ísealthairsí, amhail cúram lae, comhairleoireacht, idirghabháil nó tacaíocht shíceasóisialta, lena spreagtar ról níos substaintiúla agus ar an gcaoi sin lena n-áirithítear rannpháirtíocht chomhionann na bhfear i bhfreagrachtaí cúraim neamhíoctha agus tí, lena n-áirítear cúram do leanaí an-óg, chomh maith le leanaí faoi mhíchumas; ag cur béim ar an tábhacht a bhaineann le struchtúir agus seirbhísí cúraim leordhóthanacha, inrochtana agus inacmhainne, go háirithe do thuismitheoirí aonair, ar mná iad a bhformhór mór, agus do theaghlaigh ar ioncam íseal agus stadach atá i mbaol bochtaineachta agus eisiata shóisialta; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit sonraí comhionannais caighdeánaithe a bhailiú, agus iad imdhealaithe de réir na bhforas a chosnaítear faoi Threoracha 2000/43/CE, Treoir 2000/78/CE agus Treoir 2006/54/CE, bunaithe ar rannpháirtíocht dheonach, rúndacht, féin-sainaithint agus toiliú feasach, agus prionsabail agus príomhchaighdeáin chosaint sonraí agus chearta bunúsacha an Aontais á n-urramú ag an am céanna; |
| --- | --- |

43.

| 44. | á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé cúram leanaí ar ardchaighdeán atá inrochtana, ar fáil, ar phraghas réasúnta agus cuimsitheach a áirithiú, trí chur chuige atá dírithe ar chearta agus ar leanaí a úsáid, lena gcomhlíontar na héilimh le linn uaireanta oibre na dtuismitheoirí agus laethanta saoire scoile, agus lena n-éascaítear deiseanna comhionanna do thuismitheoirí filleadh ar an obair agus cothromaíocht oibre is saoil a bhaint amach, toisc go bhfuil sé ar cheann de phríomhthosca rannpháirtíocht iomlán na mban i margadh an tsaothair; á chur i bhfios go láidir gur cheart dó freagairt ag an am céanna do riachtanais shonracha leanaí agus a dtuismitheoirí, a bhaineann le míchumas, breoiteacht agus obair in earnáil ar leith, mar shampla; á mheabhrú go mbíonn iarmhairtí diúltacha saoil ag míchothromaíochtaí inscne i réimse an chúraim agus na fostaíochta ar rannpháirtíocht na mban i margadh an tsaothair agus ar a ndul chun cinn gairme, rud a fhágann go bhfuil bearna thábhachtach idir na hinscní ó thaobh pinsin de agus go bhfuil difríochtaí móra i rátaí bochtaineachta daoine scothaosta mar thoradh air sin; |
| --- | --- |

44.

Rochtain chomhionann ar sheirbhísí cúraim ardcháilíochta

| 45. | á iarraidh ar na Ballstáit an ceart chun cúraim a aithint agus a seirbhísí sóisialta agus a gcórais chosanta a athchóiriú agus a chomhtháthú sa chaoi is go soláthrófar rochtain éifeachtach, chuimsitheach agus thráthúil chothrom ar sheirbhísí cúraim agus ar chóireálacha ar feadh an tsaoil, agus réitigh á n-ionchorprú ina gcórais cosanta sóisialta lena n-áiritheofar cur chuige pearsanta agus uathriail níos fearr d’úsáideoirí maidir leis na seirbhísí agus na cineálacha samhlacha fostaíochta is fearr a oireann do riachtanais faighteoirí cúraim agus cúramóirí araon agus lena gcosnaítear a gcearta a roghnú, lena n-áirítear seirbhísí teaghlaigh pearsanta, cúntóireacht phearsanta agus samhlacha eile fostaíochta do sheirbhísí cúraim baile, chun leanúnachas cúraim a fheabhsú mar aon le cúram sláinte coisctheach, athshlánú, galair cheirde a chosc, a dhiagnóisiú agus a chóireáil níos fearr, uathriail, maireachtáil neamhspleách agus cuimsiú sa phobal; ag tarraingt aird ar an ngá atá le rochtain ar theidlíochtaí cúraim atá neamhspleách ar incháilitheacht le haghaidh aistrithe sóisialta eile agus deireadh a chur le bacainní struchtúracha, a fhágann nach nglactar seirbhísí cúraim nó seirbhísí tacaíochta eile nó go gcuirtear ar atráth iad; ag cur béim, thairis sin, ar riachtanais na gcúramóirí uile, go háirithe na hoibrithe imirceacha a bhfuil stádais éagsúla acu, a bhféadfadh bacainní ar leith a bheith rompu ó thaobh rochtain a fháil ar chúram, idirdhealú trasnach, imeallú agus bochtaineacht lucht oibre; |
| --- | --- |

45.

| 46. | ag tabhairt dá haire go dtagann inrochtaineacht cúraim as roinnt tosca, amhail infhaighteacht seirbhísí saincheaptha de speictream éagsúlaithe, costas agus solúbthacht ach freisin go f cúraim leordhóthanach, dálaí oibre cuibhiúla, am feithimh, achair gheografacha chuig an tsaoráid chúraim is gaire, bonneagar poiblí leordhóthanach agus iompar; á chreidiúint gur cheart, maidir leis an méid sin, cineálacha éagsúla de sholáthar seirbhísí cúraim a chur ar fáil, a chur chun cinn, a luacháil agus a aithint, go háirithe gur cheart soláthar de shuíomhanna cúraim teaghlaigh agus pobalbhunaithe a mhéadú agus tosaíocht a thabhairt dóibh i dtreo an aistrithe ó chúram institiúideach go cúram teaghlaigh agus pobalbhunaithe; á chur i bhfios gur gné thábhachtach é an t-athrú déimeagrafach i ndáil le riachtanais mhéadaithe chúraim, a mbeidh gá le hinfheistíochtaí suntasacha ón Aontas agus ó na Ballstáit ina leith chomh maith le sainaithint agus díothú na mbacainní riaracháin atá sa bhealach ar rochtain thráthúil agus éifeachtach faighteoirí cúraim agus a dteaghlach ar na réitigh chúraim agus tacaíochta leordhóthanacha; |
| --- | --- |

46.

| 47. | ag cur béim ar an tionchar a bhíonn ag timpeallachtaí glasa agus ag rochtain laethúil ar chineálacha éagsúla dúlra agus ar an taobh amuigh ar dhálaí cuibhiúla maireachtála daoine a bhfuil cúram de dhíth orthu, ag tabhairt dá haire go léirítear i staidéir go bhfuil tairbhí móra ag baint le rochtain ar an dúlra do shláinte fhisiciúil agus do shláinte mheabhrach gach duine, go háirithe iad siúd a bhfuil cúram de dhíth orthu, agus ag cur béim ar an ngá atá le rochtain ar an dúlra agus ar an taobh amuigh a éascú do dhaoine atá ag brath ar chúram chomh maith le tacú le réitigh nádúrbhunaithe in earnáil an chúraim; |
| --- | --- |

47.

| 48. | ag tabhairt dá haire gur forbairt a bhfuil gealladh fúthu iad teicneolaíochtaí digiteacha chun tacú le soláthar cúraim, ach nach amhlaidh a bheidh ach amháin má dhéantar iad a fhorbairt ó thúsphointe a bheidh bunaithe ar an úsáideoir agus má bhíonn siad modúlach (93) agus saincheaptha; á thabhairt chun suntais, maidir leis sin, gur gá don Choimisiún agus do na Ballstáit aghaidh a thabhairt ar an mbearna scileanna digiteacha i measc cúramóirí foirmiúla agus neamhfhoirmiúla agus i measc faighteoirí cúraim trí chláir shonracha a bheith acu lena ndírítear ar na grúpaí sin; á chur i bhfáth gur cheart é sin a chomhlánú le feabhas a chur ar rochtain ar an idirlíon agus go háirithe réitigh dhigiteacha atá soláimhsithe agus inoiriúnaithe a bheadh inrochtana ag gach faighteoir cúraim agus ag gach cúramóir, d’fhonn tacú le forbairt seirbhísí sláinte digiteacha agus an chúraim ar líne, chomh maith le tacú le hacmhainneacht forbairtí teicneolaíocha maidir leis an neamhionannas i rochtain ar sheirbhísí sláinte agus cúraim a laghdú mar aon leis na bacainní atá ann maidir lena soláthar trasteorann; á iarraidh ar na Ballstáit leas a bhaint as an maoiniú ón gclár EU4Health agus an clár don Eoraip Dhigiteach chun tacú le litearthacht dhigiteach faighteoirí cúraim agus cúramóirí araon agus cur léi; |
| --- | --- |

48.

| 49. | á chur i bhfáth gur gá a áirithiú nach ndéanfar an cúram a thráchtearrú; |
| --- | --- |

49.

| 50. | ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit forbairt a dhéanamh ar na huirlisí is gá chun measúnú rialta a dhéanamh ar inrochtaineacht, infhaighteacht agus inacmhainneacht seirbhísí agus cóireálacha cúraim; á chur i bhfios go láidir go bhfuil feidhm chomhionann ag prionsabal na hinrochtaineachta agus gur cheart é a fhorfheidhmiú go fuinniúil i ngach seirbhís cúraim agus tacaíochta, lena n-áirithítear dínit agus neamhspleáchas, sa timpeallacht fhisiciúil agus dhigiteach araon; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit tús áite a thabhairt do tháscairí bunaithe ar thorthaí maidir le rochtain ar chúram, amhail na riachtanais chúraim a tuairiscíodh nár freastalaíodh orthu; |
| --- | --- |

50.

| 51. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé infheistíocht thráthúil a dhéanamh i saoráidí cúraim, bearnaí scileanna a shainaithint, meastóireacht a dhéanamh ar riachtanais foirne agus oiliúna a bheidh ann amach anseo ar leibhéal na ngairmeacha aonair, na n-earnálacha agus na réigiún, agus aird ar leith á tabhairt ar dhlús agus ar riachtanais chúraim an daonra, mar bhealach chun leibhéil foirne leordhóthanacha agus inbhuanaithe a áirithiú agus chun dul i ngleic le héagothromaíochtaí maidir le rochtain ar sheirbhísí agus ar chúram; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit caighdeáin chuimsitheacha cháilíochta agus táscairí cuimsitheacha a chur chun cinn do sheirbhísí cúraim fhoirmiúil agus neamhfhoirmiúil, do shuíomhanna baile, príobháideacha agus poiblí, lena n-áirítear inniúlachtaí cúramóirí agus ceanglais oiliúna, chomh maith leis na huirlisí chun faireachán éifeachtach a dhéanamh ar a gcur chun feidhme; |
| --- | --- |

51.

| 52. | ag cur béim ar an bhfíoras gur minic a bhíonn seirbhísí cúraim trasteorann, lena n-áirítear seirbhísí cúraim chónaithigh, arna soláthar ag oibrithe soghluaiste laistigh den Aontas agus oibrithe imirceacha neamh-AE, ríthábhachtach chun freastal ar riachtanais chúraim atá ag dul i méid; á mheabhrú gur mná iad formhór na n-oibrithe imirceacha sin agus go bhfuil tionchar ag slabhraí cúraim domhanda orthu; á chur i bhfáth go bhfuil saorghluaiseacht daoine agus oibrithe ar cheann de phríomhcholúin an Aontais, ach go bhfuil dúshláin fós ann maidir le cúram trasteorann; á iarraidh go ndéanfar cearta slándála sóisialta na n-oibrithe cúraim agus na nglacadóirí cúraim uile a chosaint mar chuid den cheart chun saorghluaiseachta atá ag daoine san earnáil sin chomh maith le dálaí oibre cuibhiúla a áirithiú agus obair neamhdhearbhaithe a dhíothú; ag spreagadh na mBallstát chun oiliúint trasteorann a fhorbairt, go háirithe i réigiúin trasteorann, chun cúram trasteorann a éascú agus chun dea-chleachtais a roinnt in earnáil an chúraim, i measc nithe eile mar mhodh chun dul i ngleic le himirce lucht cúraim agus leis an easpa rochtana ar chúram ardchaighdeáin i réigiúin nó i dtíortha arb as na soláthraithe cúraim dóibh; |
| --- | --- |

52.

| 53. | á iarraidh an athuair go mbeadh sainmhíniú comhchoiteann ann ar an míchumas, chomh maith le haitheantas frithpháirteach ar stádas míchumais sna Ballstáit i gcomhréir le barúlacha deiridh Choiste UNCPRD maidir le tuarascáil tosaigh an Aontais Eorpaigh a glacadh in 2015 d’fhonn deireadh a chur leis an mbac bunúsach ar shoghluaisteacht laistigh de AE do dhaoine faoi mhíchumas agus rochtain na ndaoine sin ar sheirbhísí sláinte, cúraim agus eile a chumasú, lena n-éascaítear maireachtáil neamhspleách, chomh maith le deiseanna comhionanna oideachais agus fostaíochta; á iarraidh go ndéanfaí Cárta Míchumais AE a chur chun feidhme agus a leathnú go dtí gach Ballstát, rud a réiteodh an bealach chun sainmhíniú Eorpach ar an míchumas a bhaint amach agus a ligfeadh do dhaoine faoi mhíchumas a gceart chun saorghluaiseachta a fheidhmiú in Eoraip a bheadh saor ó bhacainní; |
| --- | --- |

53.

| 54. | á iarraidh go dtabharfaí tús áite don mheabhairshláinte agus go ndéanfaí í a phríomhshruthú laistigh de bheartais sláinte agus cúraim phoiblí ar leibhéal AE agus na mBallstát; á iarraidh ar an gCoimisiún straitéis Eorpach um meabhairshláinte a chur chun cinn, a mbeidh sé d’aidhm léi dea-shláinte mheabhrach a áirithiú do chách, ina sainaithneofar na dúshláin a bhaineann le meabhairshláinte na nglúnta uile sna suíomhanna ábhartha uile, chomh maith le steiréitíopaí agus an stiogma gaolmhar a bhaineann leis an meabhairshláinte a chomhrac; á chur i bhfáth gur cheart é sin a dhéanamh ar bhealach íogair ó thaobh inscne de, agus aird ar leith á tabhairt orthu siúd atá i staideanna leochaileacha agus ar na grúpaí is díothaí; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá an mheabhairshláinte agus an cúram ar ardchaighdeán ar feadh an tsaoil, lena gcuimsítear sa luath-óige, san oideachas agus i saol na hoibre, chomh maith le straitéisí um chosc agus um bhrath agus um rochtain ar chóireáil atá ar fáil go héifeachtach, inacmhainne agus ar chaighdeán leordhóthanach agus a chuireann le cáilíocht beatha na ndaoine fásta uile, lena n-áirítear daoine a bhfuil cúram fadtéarmach de dhíth orthu; |
| --- | --- |

54.

| 55. | ag cur béim ar an tábhacht a bhaineann le cúram agus tacaíocht mhothúchánach, shíceolaíoch, shóisialta agus spioradálta chomh maith le seirbhísí meabhairshláinte seachas cógais chun feabhas a chur ar cháilíocht saoil daoine a fhaigheann cúram maolaitheach; á iarraidh, dá bhrí sin, ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit rochtain ar sheirbhísí comhtháite cúraim mhaolaithigh a chur ar aghaidh chun pian agus míchompord a mhaolú chomh maith le dínit agus cáilíocht saoil daoine a bhfuil tinneas foirceanta orthu a choimeád ar bun a luaithe a bhreithnítear gach modh gníomhach cúraim agus a fhaightear go bhfuil sé neamhéifeachtach, agus chun tacaíocht leordhóthanach a áirithiú dá gcúramóirí; |
| --- | --- |

55.

| 56. | á iarraidh go mbeadh rochtain níos éasca ag altraí ar sheirbhísí lena gcuirtear tacaíocht ar fáil don tsláinte mheabhrach agus choirp; |
| --- | --- |

56.

| 57. | á iarraidh ar na Ballstáit rochtain iomlán láithreach a ráthú do dhaoine a bhfuil cosaint shealadach á fáil acu ar sheirbhísí cúraim ardcháilíochta, gan idirdhealú ar aon fhoras agus ag féachaint go háirithe dá riachtanais fhisiceacha agus shíceolaíocha a eascraíonn as cúinsí an chogaidh agus as a n-easáitiú, agus chun dálaí oibre agus fostaíochta comhionanna agus cuibhiúla agus pá cothrom a chinntiú do dhaoine a bhfuil cosaint shealadach acu agus a lorgóidh fostaíocht san earnáil cúraim; á chur i bhfios go láidir go bhfuil acmhainneachtaí breise agus infheistíocht bhreise in earnáil an chúraim ríthábhachtach chun na críche sin; |
| --- | --- |

57.

Cúram fadtéarmach ardcháilíochta do shaol fada agus ardcháilíochta

| 58. | á iarraidh ar an gCoimisiún tacar cuimsitheach, uaillmhianach agus cearta-bhunaithe de spriocanna agus de tháscairí comhfhreagracha le haghaidh cúram fadtéarmach a bhunú, mar aon le sásra tuairiscithe agus uirlisí le haghaidh sonraí imdhealaithe maidir le hinrochtaineacht, infhaighteacht, inacmhainneacht agus cáilíocht cóireálacha agus seirbhísí cúraim, agus leibhéil foirne, agus maidir leis an bhfaireachán orthu, ar spriocanna agus táscairí iad a bheidh infheidhme maidir le gach cineál saoráide agus soláthraí, cosúil le cuspóirí Barcelona maidir le cúram leanaí; á thabhairt chun suntais go bhfuil gá le spriocanna agus táscairí maidir le dálaí oibre cuibhiúla chomh maith le rannpháirtíocht leanúnach na mban i margadh an tsaothair lena dtreorófaí infheistíocht, cistiú agus oiliúint chun rochtain níos fearr ar sheirbhísí ar ardchaighdeán a áirithiú dóibh siúd atá i ngátar chomh maith le rannpháirtíocht leanúnach na mban i margadh an tsaothair a éascú le freagrachtaí cúraim comhionanna; |
| --- | --- |

58.

| 59. | á chur in iúl go bhfuil sí suite de gur cheart don Choimisiún rochtain chothrom agus uilíoch do chách ar sheirbhísí cúraim fhadtéarmaigh ardcháilíochta a leagan síos mar phríomhsprioc, bunaithe ar riachtanais aonair daoine a fhaigheann cúram agus tacaíocht, agus aird ar leith á tabhairt ar dhíothú neamhionannas agus ar dhaoine i staideanna leochaileacha, amhail daoine scothaosta, daoine faoi mhíchumas agus mná a thugann faoi obair chúraim neamhfhoirmiúil agus neamhdhearbhaithe; ag tabhairt dá haire nach bhfuil riachtanais cúraim fhadtéarmaigh teoranta do dhaoine scothaosta agus go gcuimsítear leo ina n-ionad sin grúpaí éagsúla a bhfuil gá acu le cúram feadh an tsaolré, amhail daoine a bhfuil galair neamhchoitianta orthu, a dtosaíonn a bhformhór acu le linn na hóige; á chur i bhfáth gurb é an bealach is fearr le rochtain chomhionann, éifeachtach agus thráthúil ar sheirbhísí cúraim agus ar thacaíocht a bhaint amach ná trí ról a thabhairt d’fhaighteoirí cúraim agus trí chúram fadtéarmach a chomhtháthú sna córais náisiúnta um chosaint shóisialta, mar a mhol an Coiste um Chosaint Shóisialta, toisc gurb iadsan is fearr is féidir torthaí a bhaint amach ar chúiseanna cothromais agus éifeachtúlachta (94); |
| --- | --- |

59.

| 60. | á chur i bhfáth go bhfuil gá le táscairí ar ardchaighdeán do na seirbhísí sóisialta agus sláinte uile atá bunaithe ar chearta daoine a bhfuil cúram de dhíth orthu, ar a neamhspleáchas agus ar a n-uathriail a chothabháil agus a fheabhsú mar aon le cuimsiú sóisialta, agus ag díriú ar uaillmhianta an chúraim fhadtéarmaigh, amhail feabhas a chur ar fholláine agus ar cháilíocht saoil daoine a bhfuil cúram fadtéarmach agus seirbhísí tacaíochta de dhíth orthu, éabhlóid na mblianta sláintiúla saoil agus táscairí eile lena gcuirtear an taithí iomlán chúraim ar thús cadhnaíochta; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit aitheantas a thabhairt do na buntáistí a bhaineann le cur chuige comhtháite cúraim chun meath fisiciúil agus cognaíoch a chosc agus uathriail faighteoirí cúraim a fhadú; á chur i bhfios nach mbeidh aois níos sine, míchumas, breoiteacht throm ná aon imthosca eile as a n-eascraíonn riachtanais cúraim fhadtéarmaigh ina mbac ar dhaoine aonair a bheith rannpháirteach go gníomhach sa tsochaí agus i saol an phobail; á mheabhrú, thar aon ní eile, gur de thoradh braistintí diúltacha, féiníomhánna arna dtógáil go sóisialta agus an idirdhealaithe struchtúraigh leanúnaigh thar aon rud eile eisiamh sóisialta daoine a bhfuil cúram agus tacaíocht de dhíth orthu; |
| --- | --- |

60.

| 61. | á iarraidh ar an gCoimisiún Cruinniú Mullaigh maidir le Cúram a eagrú chun cur le hobair an Ghrúpa Ardleibhéil maidir le todhchaí na cosanta sóisialta agus stát leasa an Aontais tar éis an chruinnithe mullaigh chun plé cuimsitheach críochnúil a dhéanamh leis na geallsealbhóirí ábhartha uile, amhail, comhpháirtithe sóisialta, grúpaí sainleasa, eagraíochtaí cúramóirí, faighteoirí cúraim agus a n-ionadaithe, údaráis phoiblí, an tsochaí shibhialta, eagraíochtaí neamhbhrabúis, soláthraithe seirbhíse agus saineolaithe eile ar chúram pobalbhunaithe atá oiriúnach do 2030 d’fhonn ardán fadbhunaithe a chruthú, chun réitigh chúraim nuálaíocha a chruthú, córais chúraim slán i bhfad na haimsire a áirithiú, cúram institiúidithe a chéimniú amach agus cúram pobalbhunaithe nó teaghlachbhunaithe a chur ina áit, agus buiséid phearsantaithe agus dearadh pearsantaithe cúraim a úsáid; á iarraidh ar an gCoimisiún treoir a thabhairt d’infheistíochtaí poiblí i seirbhísí cúraim fhadtéarmaigh maidir le húsáid ionstraimí airgeadais an Aontais agus treoir réime a thíolacadh maidir le cúram fadtéarmach, foirmiúil agus neamhfhoirmiúil lena leagfaí síos prionsabail bhunúsacha agus lena soláthrófaí critéir fhianaise-bhunaithe le haghaidh cúram fadtéarmach agus seirbhísí tacaíochta atá inrochtana agus comhtháite ar fud an Aontais; |
| --- | --- |

61.

| 62. | á iarraidh ar na Ballstáit cláir de sholáthraithe seirbhísí cúraim náisiúnta, a aithnítear go frithpháirteach, a bhunú, d’fhonn faireachán a dhéanamh ar an gcomhlíonadh íosta leis na caighdeáin agus na ceanglais dhlíthiúla maidir le seirbhísí cúraim a sholáthar; ag tabhairt dá haire gurb ann do chórais nó sásraí deimhniúcháin i roinnt Ballstát lena n-aithnítear cáilíochtaí agus inniúlachtaí cúramóirí fadtéarmacha i réimsí sonracha maidir le cúram a sholáthar; ag áitiú ar an ról lárnach atá ag oiliúint do chúramóirí foirmiúla agus neamhfhoirmiúla chomh maith le rialuithe cáilíochta níos láidre agus córais sceithirí do shlabhraí cúraim neamhbhrabúis agus brabúis maidir le cúram fadtéarmach ar ardchaighdeán a sholáthar; |
| --- | --- |

62.

| 63. | á chur i bhfios go bhfuil an baol ann nach ndéanfar freastal ar a riachtanais cúraim fhadtéarmaigh go háirithe do mhná aosta, arb ionann iad agus tromlach an daonra a bhfuil cúram fadtéarmach de dhíth orthu; á thabhairt chun suntais freisin gur ag mná a bhíonn na deacrachtaí is mó maidir le speansais chúraim fhadtéarmaigh a chumhdach mar gheall ar bhearnaí leanúnacha pá agus pinsin idir na hinscní, bochtaineacht na mban, leithscaradh cothrománach agus ingearach mhargadh an tsaothair, níos mó sosanna gairme agus bristeacha i ngeall ar róil inscne thraidisiúnta mharthanacha ina leanann mná d’fhormhór na n-oibleagáidí cúraim a ghlacadh, struchtúir agus steiréitíopaí mhargadh an tsaothair, chomh maith lena ró-ionadaíocht in obair fhorbhásach nó pháirtaimseartha; á chur in iúl gur cúis bhuartha di go háirithe gur i gcomhthéacs strus, srianta airgeadais agus infhaighteacht theoranta seirbhísí a dhéanann faighteoirí cúraim agus daoine atá muinteartha leo an soláthraí cúraim tosaigh a roghnú (95); |
| --- | --- |

63.

Cúram neamhfhoirmiúil

| 64. | ag tabhairt dá haire go gcuireann idir 40 milliún agus 50 milliún duine cúram neamhfhoirmiúil ar fáil ar bhonn rialta agus go gcuireann 44 mhilliún duine cúram fadtéarmach ar fáil ar a laghad uair sa tseachtain (96), ar mná iad a bhformhór lena n-áirítear mná faoi mhíchumas arb ionann iad agus thart ar 60 % de chúramóirí neamhfhoirmiúla agus a chuireann cúram neamhfhoirmiúil ar fáil ar feadh níos mó uaireanta an chloig ná fir (97), ag tabhairt dá haire go bhfuil an méid sin ina bhac ar an gcomhionannas inscne agus go bhféadfadh sé an deis chun obair a dhéanamh go foirmiúil, go háirithe i gcás cúramóirí óga, a theorannú; |
| --- | --- |

64.

| 65. | ag tabhairt dá haire gur minic a bhíonn cúram neamhfhoirmiúil ann toisc nach ann d’infhaighteacht agus inrochtaineacht na seirbhísí gairmiúla, i measc nithe eile, go leanann sé ar aghaidh ar feadh i bhfad agus go bhféadfadh iarmhairtí a bheith aige do chearta polaitiúla, sibhialta, eacnamaíocha, sóisialta agus cultúrtha na gcúramóirí neamhfhoirmiúla, lena n-áirítear níos lú deiseanna gairme nó glacadh le poist atá faoi bhun a leibhéil scileanna agus bac a chur ar rannpháirtíocht fhoirmiúil i margadh an tsaothair nó an rannpháirtíocht fhoirmiúil a chur as an áireamh; á chur in iúl gur cúis imní di go háirithe an tionchar diúltach atá ag freagrachtaí cúraim ar neamhspleáchas airgeadais na mban mar aon leis an mbaol níos mó bochtaineachta, an t-eisiamh sóisialta, saincheisteanna meabhairshláinte agus saincheisteanna sláinte coirp; |
| --- | --- |

65.

| 66. | ag tabhairt dá haire go bhféadfadh caillteanas ioncaim, géarú ar idirdhealú inscnebhunaithe, amhail bearnaí inscne, bearnaí pá agus bearnaí pinsin, bochtaineacht seanaoise agus baineannú na bochtaineachta teacht as cúram neamhfhoirmiúil a dhéanamh; á chur i bhfáth go bhfuil dlúthbhaint ag na héifeachtaí díobhálacha sin le déine an chúraim a chuirtear ar fáil agus ag leagan béim ar an ngá atá le hobair tí agus obair chúraim neamhíoctha a chomhroinnt ar bhealach níos fearr arb iad mná go príomha a dhéanann í agus leis an gcomhrac i gcoinne steiréitíopaí inscne a neartú, chomh maith le socruithe oibre a thabhairt isteach lena n-urramaítear cothromaíocht oibre is saoil; |
| --- | --- |

66.

| 67. | ag tabhairt dá haire, i gcás daoine scothaosta atá 65 bliana d’aois agus níos sine san Aontas, go bhfaigheann níos mó ná 7 milliún duine, 8 %, cúram neamhfhoirmiúil san Aontas agus i gcás daoine atá 75 bliana d’aois agus níos sine, gurb ionann líon na ndaoine atá ag brath ar chúram neamhfhoirmiúil agus 11 % (98); ag tabhairt dá haire gur mná iad formhór na ndaoine scothaosta a bhfuil cúram de dhíth orthu; |
| --- | --- |

67.

| 68. | ag tabhairt dá haire gur gá cúram agus tacaíocht shoghluaiste a leathnú agus a fhorbairt tuilleadh chun na cúraimí cúraim a bhíonn ar chúramóirí teaghlaigh, go háirithe mná, a mhaolú, ní hamháin trí ghníomhaíochtaí múscailte feasachta ach freisin trí thacaíocht leordhóthanach lena n-áirítear cúiteamh airgeadais, rud a ligfidh do ghaolta a chuireann cúram ar fáil a gcuid fostaíochta a dhéanamh agus rannchuidítear le comhoiriúnacht an chúraim agus na hoibre íoctha; ag leagan béim ar an ról lárnach atá ag cúramóirí neamhfhoirmiúla agus ar an ngá atá le cúramóirí neamhfhoirmiúla a bheith ag obair go dlúth le gairmithe cúraim agus tacaíocht a fháil uathu, agus ag cur i bhfios go láidir nach mór go ndéanfar measúnú ar riachtanais na gcúramóirí neamhfhoirmiúla féin agus aghaidh a thabhairt orthu ina gcáil féin, gan a bheith ag brath ar sheirbhísí ná ar thacaíocht an duine a dtugtar cúram dóibh; |
| --- | --- |

68.

| 69. | ag tabhairt dá haire go bhfuil 8 % ar a laghad de na leanaí ar fad san Eoraip rannpháirteach i soláthar cúraim fhadtéarmaigh neamhfhoirmiúil, a bhfuil tionchar diúltach aige ar a sláinte mheabhrach agus choirp, ar a ngnóthachtáil oideachais, ar a gcuimsiú sóisialta agus ar a rannpháirtíocht amach anseo i margadh an tsaothair (99); |
| --- | --- |

69.

| 70. | ag leagan béim ar an ngá atá le sainmhíniú íosta comhchoiteann Eorpach a fhorbairt don chúram neamhfhoirmiúil, gealltanas ó na Ballstáit, agus moltaí ón gComhairle maidir le cúram neamhfhoirmiúil lena n-áirítear moltaí náisiúnta; á chur i bhfáth sa sainmhíniú sin gur cheart béim a leagan ar an bhfíric gurb é rogha an duine féin an cúram neamhfhoirmiúil a sholáthar agus nach mbíonn air é a sholáthar toisc nach bhfuil na seirbhísí cúraim ar fáil, agus go n-áireofaí ann urraim do cheart féinchinntiúcháin na ndaoine a fhaigheann cúram agus iad ag roghnú an chineáil chúraim a theastaíonn uathu a fháil; |
| --- | --- |

70.

| 71. | á iarraidh ar an gCoimisiún treoirlínte comhchoiteanna Eorpacha a chur le chéile agus stádas cúramóirí neamhfhoirmiúla a shainiú agus tacaíocht a thabhairt dóibh toisc nach leor an t-aitheantas a thugtar do chúram neamhfhoirmiúil faoi láthair agus nach dtugtar aitheantas dó ina éagsúlacht ar fad; ag tathant ar na Ballstáit beartais ghníomhacha saothair agus fostaíochta a chur chun cinn lena ndírítear ar chúramóirí neamhfhoirmiúla neamhíoctha chun tacú lena n-athimeascadh agus leis an dul chun cinn a dhéanann siad i margadh an tsaothair agus na scileanna a fhaightear i suíomhanna neamhfhoirmiúla a aithint; |
| --- | --- |

71.

| 72. | ag tathant ar an gCoimisiún Clár Eorpach do Chúramóirí a chur faoi bhráid na Parlaiminte agus na Comhairle, agus mar chuid den chlár sin, clár Eorpach do Chúramóirí Neamhfhoirmiúla, lena ngabhfaidh pacáiste gníomhaíochtaí ar leibhéal AE maidir le cúram neamhfhoirmiúil, agus, i gcás ina mbeidh na hinniúlachtaí ar an leibhéal náisiúnta, á iarraidh ar na Ballstáit tacú leis an straitéis Eorpach seo trí ghníomhaíochtaí uaillmhianacha comhordaithe agus trí chláir náisiúnta chun na cineálacha éagsúla cúraim neamhfhoirmiúil a chuirtear ar fáil san Eoraip a shainaithint agus aitheantas a thabhairt dóibh, agus riachtanais éagsúla na gcúramóirí éagsúla, lena n-áirítear cúramóirí óga agus cúramóirí taistil, a shainaithint, chun gur fusa fostaíocht a dhearbhú agus chun cumhdach árachais agus cosanta sóisialta a áirithiú, gan beann ar a n-áit chónaithe nó a gcásanna riaracháin agus a stádas éagsúil; |
| --- | --- |

72.

| 73. | á iarraidh ar na Ballstáit machnamh a dhéanamh ar an gcúram neamhfhoirmiúil agus roghanna éagsúla tacaíochta airgeadais a chur ar bhonn foirmiúil bunaithe ar a riachtanais agus a réaltachtaí éagsúla, d’fhonn dea-chaighdeáin maidir le cearta, tacaíocht airgeadais agus cosaint shóisialta a ráthú do chúramóirí; |
| --- | --- |

73.

| 74. | á mheabhrú go bhféadfaí an méid thuas a bhaint amach trí chreidmheasanna cúraim nó pinsin a bheith ann chun cosaint a thabhairt dóibh siúd a ghlacann sos ón bhfostaíocht chun cúram a chur ar fáil do bhall teaghlaigh nó do dhuine eile a bhfuil cúram de dhíth air, agus trí luach na hoibre a dhéanann na cúramóirí sin don tsochaí ina hiomláine a aithint trí bhíthin seirbhísí tacaíochta eile (comhairleoracht nó malartú idir piaraí), am saor a shonrú go soiléir do chúramóirí, cothromaíocht shláintiúil oibre is saoil, saoire, seirbhísí athsholáthair i gcás breoiteachta, seirbhísí cúraim lae, seirbhísí um athimeascadh poist, seirbhísí síceolaíocha agus athshlánúcháin do chúramóirí agus d’fhaighteoirí cúraim, agus rochtain ar oideachas, ar oiliúint agus ar fhoghlaim ar feadh an tsaoil agus á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá saoire neamh-inaistrithe tuismitheora; ina leith sin, á iarraidh ar na Ballstáit machnamh agus plé a dhéanamh ar na dea-chleachtais maidir leis an mbealach ina bhféadfaí tréimhsí a chaitear ar fhreagrachtaí cúraim a léiriú i scéimeanna pinsin agus Treoir (AE) 2019/1158 an 20 Meitheamh 2019 maidir le cothromaíocht oibre is saoil do thuismitheoirí agus do chúramóirí a thrasuí agus a chur chun feidhme go pras agus go hiomlán, lena dtugtar isteach saoire do chúramóirí agus an deis socruithe solúbtha ama oibre a iarraidh, íosmhéid laethanta saoire cúramóirí chun cúram pearsanta nó tacaíocht a chur ar fáil do ghaol nó do dhuine a bhfuil cónaí air sa teaghlach céanna leis an oibrí; |
| --- | --- |

74.

| 75. | á iarraidh ar na Ballstáit scrúdú a dhéanamh ar an mbealach is fearr chun cúram neamhfhoirmiúil a sholáthar agus, dá bhrí sin, bailiú ioncaim sa réimse sin a chur ar bhonn foirmiúil (100), lena n-áirítear córais asbhainte cánach agus úsáid dearbhán seirbhíse; |
| --- | --- |

75.

| 76. | á chur i bhfios go láidir gur gá go n-áireofaí sa phacáiste gníomhaíochtaí sin maidir le cúram neamhfhoirmiúil, tograí reachtacha agus neamhreachtacha araon agus infheistíocht leordhóthanach chun aitheantas a thabhairt do chearta agus d’oibleagáidí cúramóirí neamhfhoirmiúla mar chuid dá ról, agus ceart chun féinchinntiúcháin na ndaoine a fhaigheann cúram á urramú ag an am céanna agus critéir áirithe a leagan síos maidir le rochtain cúramóirí ar sheirbhísí sóisialta agus ar sheirbhísí tacaíochta breise eile (lena n-áirítear am saor agus saoire bhreoiteachta); á athdhearbhú an strus meabhairshláinte agus an strus fisiciúil a bhaineann le cúram, agus ag leagan béim ar a thábhachtaí atá sé a áirithiú go mbeidh rochtain ag cúramóirí ar fhaisnéis agus ar chomhairle maidir le cúram agus cothromaíocht cúraim is saoil; á chur i bhfios go láidir, ina theannta sin, gur gá sa phacáiste gníomhaíochtaí freagrachtaí tuairiscithe a leagan amach do na Ballstáit, pointí teagmhála aonair a chruthú inar féidir cúramóirí neamhfhoirmiúla rochtain a fháil ar an tacaíocht atá de dhíth orthu sna Ballstáit uile agus idir-inoibritheacht idir córais sláinte agus córais slándála sóisialta a chur chun cinn chun úsáid a bhaint as na sonraí atá ann cheana agus an t-ualach riaracháin a bhíonn ar chúramóirí neamhfhoirmiúla a laghdú; |
| --- | --- |

76.

| 77. | ag tathant ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit tacú le heagraíochtaí na sochaí sibhialta agus le comhpháirtithe sóisialta chun a áirithiú go ndéanfar ionadaíocht ar chúramóirí neamhfhoirmiúla chun go bhféadfar a rannchuidiú a chur san áireamh agus beartais maidir le cúram neamhfhoirmiúil á gceapadh, á gcur chun feidhme agus á meas, lena n-áirítear maidir leis an Straitéis Eorpach um Chúram a dhréachtú |
| --- | --- |

77.

| 78. | ag leagan béim ar a thábhachtaí atá sé aghaidh a thabhairt ar an róspleáchas ar chúram neamhfhoirmiúil trí scileanna cúramóirí a chur ar bhonn foirmiúil agus aitheantas a thabhairt dóibh le próiseas deimhniúcháin agus scéimeanna oiliúna agus bailíochtaithe scileanna a chur chun cinn, lena bhféadfar aitheantas frithpháirteach scileanna a chur chun cinn, chomh maith le gníomhaíochtaí spriocdhírithe um uas-sciliú agus athsciliú a chur chun feidhme; á thabhairt chun suntais gur cheart leas a bhaint as an gClár Oibre Eorpach do Scileanna, an Comhshocrú um Scileanna, CSE+, an Tionscnamh um Fhostaíocht don Aos Óg, an Ciste um Aistriú Cóir, agus EU4Health, i measc nithe eile; á iarraidh ar na Ballstáit athimeascadh oibrithe a ghlac sos fada gairme chun cúram a chur ar fáil dá ngaolta; |
| --- | --- |

78.

| 79. | á iarraidh ar an gCoimisiún na dúshláin a aithint lena dteorannaítear an rochtain ar chúram iomchuí do dhaoine a bhfuil galair shonracha orthu, lena n-éilítear leibhéal méadaithe cúraim amhail galair réamatacha agus mhatánchnámharlaigh (RMDanna); á thabhairt chun suntais, i gcás daoine a bhfuil RMDanna orthu, gurb í an chonstaic is mó i leith rochtain ar chúram iomchuí ná an easpa réamaiteolaithe agus oiliúint leighis sa réamaiteolaíocht sna Ballstáit; á iarraidh, dá bhrí sin, ar na Ballstáit go mbeadh an réamaiteolaíocht ina gné caighdeánach den churaclam oiliúna leighis agus líon na réamaiteolaithe atá ag cleachtadh a mhéadú; |
| --- | --- |

79.

Dálaí cuibhiúla oibre do gach oibrí in earnáil an chúraim

| 80. | ag tathant ar na Ballstáit leibhéil foirne leordhóthanacha agus infheistíocht i bhfoireann chúraim a chur i gcroílár a mbeartas cúraim; á iarraidh ar na Ballstáit cur le tarraingteacht na ngairmeacha cúraim trí aitheantas sóisialta, dálaí oibre cuibhiúla agus luach saothair cothrom a áirithiú, lena n-áirítear uaireanta oibre leordhóthanacha, lena gcabhrófaí, a bhuí leo, le dul i ngleic leis an nganntanas saothair atá ann faoi láthair agus lena laghdófaí an gá atá le hobair ghearrfhógra, eis-sreafaí meara agus tromchúiseacha lucht saothair, go háirithe sna réigiúin agus sna Ballstáit a bhfuil dúshláin shuntasacha rompu mar gheall ar imirce oibrithe cúraim, agus athléimneacht na gcóras cúraim a mhéadú don todhchaí agus poist á gcruthú san earnáil ag an am céanna; |
| --- | --- |

80.

| 81. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit tacú le poist ardcháilíochta den sórt sin a chruthú san earnáil, i measc nithe eile, conairí gairme soiléire, inbhuanaithe agus tarraingteacha agus deiseanna oiliúna agus deiseanna chun scileanna a fheabhsú, lena bhféadfar forbairt ghairmiúil bhuan agus phearsanta a bhaint amach; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit tionscnaimh nithiúla a dhéanamh agus dreasachtaí a thabhairt a dhéanfaidh an obair in earnáil an chúraim níos tarraingtí do dhaoine óga freisin agus a spreagfaidh dáileadh cothrom inscne na ngairmeacha cúraim; |
| --- | --- |

81.

| 82. | ag tabhairt dá haire na dúshláin bhreise a bhaineann leis an sciar méadaitheach d’obair ardáin in earnáil an chúraim; á chur i bhfáth gur cheart a chur san áireamh go cuí sa treoir Eorpach maidir le hobair ardáin agus sa reachtaíocht náisiúnta lena rialaítear geilleagar na n-ardán cineál sonrach na hoibre cúraim, lena gcuirfí íoschaighdeáin ar fáil maidir le cáilíocht seirbhísí agus dálaí oibre cuibhiúla d’oibrithe; |
| --- | --- |

82.

| 83. | ag aithint gur minic a dhéantar cúram neamhdhearbhaithe nó ganndearbhaithe a sholáthar, faoi dhálaí dúshaothraithe, ag a mbíonn tionchar ar chearta agus ar dhea-bhail na n-oibrithe agus a dteaghlach, agus ar fhaighteoirí cúraim; á chur in iúl gur cúis imní di freisin dálaí oibre na gcúramóirí cónaitheacha ar mná a bhformhór, lena n-áirítear mná imirceacha, a bhfuil coinníollacha luacha saothair doiléire ag go leor díobh, atá i mbaol an imeallaithe shóisialta agus an easpa sásraí chun a gcearta a fhorfheidhmiú go cuí; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit dul i ngleic le saincheist na hoibre neamhdhearbhaithe in earnáil an chúraim agus creat dlíthiúil soiléir a chruthú chun poist ardcháilíochta a chur chun cinn lena mbeidh gach oibrí cúraim cumhdaithe ag cosaint shóisialta; |
| --- | --- |

83.

| 84. | á chur i bhfáth gur cheart obair chuibhiúil a bheith ina cuid lárnach agus tosaíochtaí á sainiú i dtaca le córais cúraim ardcháilíochta agus inbhuanaithe; á thabhairt chun suntais gur cheart go mbeadh dlí an tsaothair agus na hardchaighdeáin is infheidhme á n-urramú ag faighteoirí chistiú poiblí AE agus cistiúcháin náisiúnta, iasachtaí agus conarthaí; |
| --- | --- |

84.

| 85. | á iarraidh ar na Ballstáit sin, mar chomhaltaí de EIS, nach bhfuil coinbhinsiúin ábhartha EIS daingnithe acu go fóill iad a dhaingniú agus a chur chun feidhme go háirithe uimh. 189 maidir le hobair chuibhiúil d’oibrithe tí, uimh. 190 maidir le foréigean agus ciapadh i saol na hoibre agus uimh. 149 maidir le pearsanra altranais; |
| --- | --- |

85.

| 86. | á chur in iúl gur cúis imní di sciar ard na ndaoine a thuilleann pá íosta nó a thuilleann níos lú ná an pá íosta i measc na ngairmithe cúraim, ar mná iad a bhformhór, agus an bhearna phá atá ann i gcónaí idir na hinscní agus neamhréireachta i leibhéil phá na ngairmeacha sonracha cúraim (101); á chur in iúl gur díol sásaimh di, dá bhrí sin, na tograí ón gCoimisiún le haghaidh treoir maidir le pá íosta leordhóthanach, lena gcuirfí feabhas ar dhálaí maireachtála agus oibre san Aontas, lena n-áirítear do na hoibrithe a thuilleann an pá is ísle san earnáil cúraim, agus le haghaidh treoir maidir le trédhearcacht pá, lena dtéitear i ngleic le forfheidhmiú neamhdhóthanach leanúnach an chirt bhunúsaigh chun pá comhionann ar obair chomhionann nó ar obair ar comhionann a luach san Aontas; á chur i bhfáth chun gur féidir an pá íosta a athrú san earnáil cúraim ina mbíonn na mná i bhfad níos líonmhaire caithfear athbhreithniú a dhéanamh ar luach socheacnamaíoch na hoibre cúraim i gcomparáid le luach na hoibre in earnálacha eile inar minic a bhíonn na fir níos líonmhaire, bunaithe ar chritéir oibiachtúla trí mheastóireacht inscne-neodrach ar phoist nó uirlisí aicmithe amhail riachtanais oideachais, ghairmiúla agus oiliúna, scileanna, iarracht, freagracht, obair a rinneadh agus cineál na gcúraimí lena mbaineann; á thabhairt chun suntais gur paraiméadar tábhachtach é comparadóir bailí a shainaithint agus cinneadh á dhéanamh an féidir obair ar comhionann a luach a mheas. sa chás nach bhfuil aon chomparadóir fíorshaoil ann (mar is minic a tharlaíonn sna hearnálacha ina mbíonn na mná i bhfad níos líonmhaire), féadfar comparadóir hipitéiseach a úsáid; ag tabhairt spreagadh do sholáthraithe seirbhísí cúraim phoiblí agus phríobháidigh araon luach saothair réasúnta agus leordhóthanach a áirithiú, a théann thar an bpá íosta; á chur i bhfáth go mbaineann méaduithe pá le níos mó oibrithe cúraim fhadtéarmaigh a earcú, le tréimhsí níos faide a chaitheamh sa phost agus le siorathrú foirne níos ísle de réir ECFE (102); ag tathant ar na Ballstáit athchóirithe a chur chun cinn chun aitheantas a thabhairt do chearta cúramóirí agus faighteoirí cúraim agus gníomhaíochtaí a chur chun feidhme chun cearta bunúsacha saothair a chosaint agus feabhas a chur ar dhálaí oibre na n-oibrithe cúraim lena dtugtar aghaidh ar na staideanna neamhbhuana a bhíonn rompu go minic amhail neamhfhoirmiúlacht, uaireanta oibre fada, pá neamhleor, easpa oiliúna agus drochbheartais sláinte agus sábháilteachta ceirde agus cásanna mí-úsáide, ciaptha agus foréigin i measc nithe eile; |
| --- | --- |

86.

| 87. | ag leagan béim ar an ról lárnach atá ag an oideachas agus ag an oiliúint chomh maith le cláir chun oibrithe a athsciliú agus a uas-sciliú go cuimsitheach chun seirbhísí cúraim d’ardchaighdeán a sholáthar agus chun cúram a ghairmiúlú i ndáil le héabhlóid leanúnach gairmeacha agus seirbhísí cúraim; ag leagan béim ar an ról lárnach atá ag oiliúint íoctha oideachais agus ag oiliúint ag an obair i bpróiseas an aistrithe ó chúram cónaithe go cúram pobalbhunaithe agus cúram teaghlach; á mholadh go láidir do na Ballstáit, le tacaíocht ó chistí AE (CSIE agus go háirithe Ciste Sóisialta na hEorpa +, chomh maith le RRF), oiliúint a chur ar fáil do bhaill foirne cúraim maidir le cearta na ndaoine a bhfuil cúram agus tacaíocht de dhíth orthu, go háirithe na cearta a chumhdaítear in UNCRPD agus i gCoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe um Chearta an Linbh; á chur in iúl gur oth léi i dTreoir AE maidir le haitheantas do cháilíochtaí gairmiúla nach leagtar amach íoscheanglais chomhchuibhithe oiliúna d’oibrithe cúraim fhadtéarmaigh, rud a chuireann bac ar aitheantas uathoibríoch na n-oibrithe sin ar fud an Aontais; |
| --- | --- |

87.

| 88. | ag cur béim ar an bhfíoras, go bunúsach, gur seirbhís idirphearsanta í an obair chúraim a éilíonn réimse scileanna casta, nach bhfuil aitheantas ag cuid acu agus nach bhfuil luach saothair ag gabháil leo; á chur i bhfáth gur cheart go mbeadh ról ag cúramóirí, thar aon ní eile, chun cúram agus tacaíocht a chur ar fáil d’fhaighteoirí cúraim, agus dá bhrí sin á mheas gur gá maorlathas nach bhfuil gá leis a laghdú agus sannadh cúraimí riaracháin do chúramóirí nach bhfuil gá leo a sheachaint; á chur i bhfáth gur féidir cúraimí áirithe leighis a roinnt idir gairmithe sláinte agus á chur i bhfios go láidir na buntáistí a bhaineann le comhar níos dlúithe idir gairmithe cúraim agus gairmithe sláinte, amhail dáileadh níos fearr an ualaigh oibre, níos mó ama a thabhairt d’fhaighteoirí cúraim agus leanúnachas cúraim, mar aon le cleachtais ildisciplíneacha agus comhchuibhiú conairí gairme; |
| --- | --- |

88.

| 89. | á iarraidh ar an gCoimisiún Tionscnamh AE um Scileanna don Chúram a bhunú chun tacú leis na Ballstáit feabhas a chur ar dheiseanna um uas-sciliú agus athsciliú do ghairmithe in earnáil an chúraim, ar bhearnaí agus riachtanais scileanna a shainaithint, ar chleachtais a bhfuil gealladh fúthu agus ar thionscnaimh rathúla, chomh maith le creat a chur ar fáil chun aitheantas a thabhairt do shaineolas, scileanna agus cáilíochtaí a fhaightear trí thaithí agus deimhniú a thabhairt ina leith, amhail trí obair chúraim neamhfhoirmiúil, chun rochtain ar fhostaíocht fhoirmiúil san earnáil a éascú; á iarraidh ar na Ballstáit leas a bhaint as Clár Oibre Scileanna AE chun tuilleadh scilithe agus athscilithe a áirithiú d’oibrithe cúraim, agus tacaíocht a thabhairt agus deiseanna poiblí a chur ar fáil do gach cúramóir – lena n-áirítear cúramóirí neamhfhoirmiúla agus oibrithe cúraim imirceacha – chun páirt a ghlacadh sa ghairmoideachas agus sa ghairmoiliúint agus cáilíochtaí a bhaint amach, agus aird ar leith á tabhairt ar mhná tar éis dóibh saoire chúraim a ghlacadh; |
| --- | --- |

89.

| 90. | ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit dálaí cuibhiúla oibre a áirithiú agus a fhorfheidhmiú agus an ceart do gach oibrí in earnáil an chúraim ceardchumann ionadaíoch a bhunú agus ballraíocht a ghlacadh i gceardchumann ionadaíoch, agus dul i mbun cómhargála in earnáil an chúraim, idir fhoirmiúil agus neamhfhoirmiúil, agus ardchaighdeáin sláinte agus sábháilteachta ag an obair a ghlacadh, i gcomhréir le huaillmhian chreat straitéiseach 2021-2027 an Aontais maidir le sláinte agus sábháilteacht ag an obair a glacadh le déanaí agus sa bhreis ar an uaillmhian sin; ag leagan béim ar an ngá atá le haird ar leith a thabhairt ar na dúshláin shonracha a bhaineann leis an obair in earnáil an chúraim, lena n-áirítear oibrithe a nochtadh do shubstaintí guaiseacha nó táirgí íocshláinte guaiseacha, obair a dhéanamh i dtimpeallachtaí a d’fhéadfadh a bheith tógálach, mar aon le rioscaí meabhracha agus síceasóisialta a bhaineann le hobair atá dian ar dhaoine ó thaobh na mothúchán de agus le hiompraíocht shóisialta dhíobhálach, chun cosc a chur ar thionóiscí ag an áit oibre agus ar thinneas agus ar an neamhláithreacht freisin, ar an siorathrú foirne agus ar shláinte na n-oibrithe bochta; |
| --- | --- |

90.

| 91. | á iarraidh ar na Ballstáit COVID-19 a aithint mar ghalar ceirde in earnáil an chúraim; á iarraidh ar na Ballstáit a áirithiú go n-ullmhóidh gach soláthraí seirbhísí cúraim clár um chosc agus rialú infhabhtaithe agus oiliúint bhliantúil ar ghalair thógálacha a ráthú d’oibrithe cúraim, chomh maith le faisnéis atá cothrom le dáta a chur ar fáil d’oibrithe maidir le galair thógálacha; |
| --- | --- |

91.

| 92. | á mheabhrú i dtáirgí íocshláinte áirithe a úsáideann oibrithe cúraim go rialta go bhfuil ceann amháin nó níos mó de shubstaintí carcanaigineacha, só-ghineacha nó tocsaineacha maidir le síolrú a thagann faoi raon feidhme Threoir 2004/37/CE maidir le hoibrithe a chosaint ar na rioscaí a bhaineann le nochtadh do charcanaiginí, do shó-ghineacha nó do thocsaineacht maidir le síolrú ag an obair; á mheabhrú, sa chomhthéacs sin, an ceathrú hathbhreithniú ar an Treoir seo agus an obair a bhaineann le nochtadh do tháirgí guaiseacha a áireamh; á chur in iúl go bhfuil sí ag tnúth leis an bhfoilsiú atá beartaithe do 2022 ar na treoirlínte maidir leis na substaintí sin a láimhseáil agus le sainmhíniú agus liosta táscach de na Táirgí Íocshláinte Guaiseacha sin a fhorbairt; |
| --- | --- |

92.

| 93. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit timpeallachtaí oibre atá oiriúnach don aois a chur chun feidhme agus tacú leo; á iarraidh an athuair ar an gCoimisiún leibhéal na huaillmhéine a ardú agus treoir níos leithne agus níos cuimsithí a mholadh maidir le neamhoird mhatánchnámharlaigh agus galair réamatacha a bhaineann leis an obair a chosc agus a bhainistiú, chomh maith le rioscaí síceasóisialta agus éifeachtaí diúltacha na hoibre cúraim a mhaolú i ndáil le dea-bhail oibrithe, ar rioscaí iad a tháinig chun cinn go mór mór le linn na paindéime; |
| --- | --- |

93.

| 94. | á chur in iúl go láidir gur cheart don straitéis Eorpach um chúram, i measc nithe eile, aghaidh a thabhairt go cuimsitheach ar thionchar an digitithe ar dhálaí oibre oibrithe agus ar éifeachtaí na cianoibre agus na teilea-oibre ar an meabhairshláinte, agus ar mhéid na hoibre cúraim agus tí gan íocaíocht agus dáileadh inscne éagothrom na hoibre sin; á iarraidh an athuair ar an gCoimisiún treoir a mholadh, i gcomhairle leis na comhpháirtithe sóisialta, maidir leis na rioscaí síceasóisialta agus an dea-bhail ag an obair; |
| --- | --- |

94.

| 95. | á iarraidh ar na Ballstáit caighdeáin íosta a bhunú d’obair cúraim chónaithigh sna réimsí seo a leanas, amhail: am oibre, luach saothair agus cóiríocht do chúramóirí, chun sainiúlacht a gcuid oibre a chur san áireamh; go háirithe cónaí agus oibriú i dteaghlach coiteann le duine a bhfuil cúram de dhíth air; ba cheart meán-am oibre a ríomh toisc go n-oibríonn cúramóirí i sealanna; beidh leibhéal an luacha saothair ag brath ar riachtanais chúraim agus ar scileanna na gcúramóirí; beidh rochtain ar sheomra ar leithligh, ar leithreas, ar chistin agus, más féidir, ar an idirlíon, ag cúramóirí cónaitheacha a chónaíonn in éineacht le cleithiúnaithe; |
| --- | --- |

95.

| 96. | ag iarraidh ar na Ballstáit an t-idirphlé sóisialta a neartú agus an chómhargáil agus comhaontuithe comhchoiteanna a chur chun cinn in earnáil an chúraim, idir phoiblí agus phríobháideach, idir bhrabúsach agus neamhbhrabúsach, institúideach, agus suíomhanna teaghlaigh agus suíomhanna pobalbhunaithe mar shásraí ríthábhachtacha chun fostaíocht agus dálaí oibre a fheabhsú agus chun dul i ngleic leis an mbearna phá idir na hinscní, agus mar na huirlisí is éifeachtaí chun méadú ar an bpá íosta agus ar an bpá i gcoitinne a áirithiú; |
| --- | --- |

96.

| 97. | á iarraidh ar na Ballstáit cumhdach cómhargála níos leithne a chur chun cinn agus ceart agus saoirse comhlachais in earnáil an chúraim a áirithiú trí rochtain agus faisnéis níos fearr a thabhairt d’ionadaithe oibrithe agus ceardchumainn atá ag iarraidh ionadaíocht a dhéanamh ar lucht oibre an chúraim agus ballraíocht a mhéadú i measc lucht saothair an chúraim, agus trí dheireadh a chur le gach bac ar chruthú ceardchumainn mar aon le bacainní neamhriachtanacha ag an áit oibre san earnáil phoiblí, lena n-áirítear conraitheoirí príobháideacha atá ag obair ar chonarthaí poiblí, a chuireann bac ar chumas na gceardchumann oibrithe san earnáil phoiblí a eagrú agus a mballraíocht a mhéadú; á chur i bhfáth go háirithe oibrithe taistil, a bhíonn ag obair mar chúramóirí cónaitheacha go minic agus nach mór dóibh a bheith ar fáil 24 uair an chloig in aghaidh an lae, nach mbíonn a ndóthain eolais acu nó nach mbíonn curtha ar an eolas go leordhóthanach faoi théarmaí agus coinníollacha na fostaíochta is infheidhme maidir leo; á thabhairt chun suntais gur cheart, i measc nithe eile, cearta pinsin oibrithe a áirithiú sna comhaontuithe comhchoiteanna a mbíonn orthu fostaíocht íoctha a laghdú nó fostaíocht a fhágáil chun aire a thabhairt do dhaoine eile; |
| --- | --- |

97.

| 98. | á mheabhrú go bhfuil ról suntasach ag oibrithe taistil agus oibrithe imirceacha, lena n-áirítear oibrithe atá gan doiciméid, maidir le cúram cónaithe, cúram pobalbhunaithe agus cúram teaghlach a sholáthar san Aontas; á chreidiúint gur cheart an fíoras sin a léiriú agus dá réir sin aghaidh a thabhairt air sa Straitéis Eorpach um Chúram atá ar na bacáin; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit gníomhaíochtaí nithiúla a ghealladh agus a shocrú chun aghaidh a thabhairt ar shaincheist na hoibre neamhdhearbhaithe agus na gcineálacha fostaíochta atá neamhdhleathach agus chun obair chuibhiúil a chur chun cinn do gach oibrí cúraim, gan beann ar a stádas; á chur i bhfáth go bhfuil leochaileacht agus dúshláin ar leith le sárú ag oibrithe imirceacha, amhail rochtain ar chead oibre nó ar fhostaíocht fhoirmiúil, cumhdach cosanta sóisialta agus riosca na hoibre neamhdhearbhaithe; á iarraidh go ndéanfaí iad a chosaint tríd an reachtaíocht ábhartha a chur i bhfeidhm, a fhorfheidhmiú agus faireachán a dhéanamh uirthi; |
| --- | --- |

98.

| 99. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit soghluaisteacht agus earcaíocht chothrom oibrithe ón Aontas agus ó thríú tíortha a áirithiú trí fheabhas a chur ar aitheantas cómhalartach a gcuid cáilíochtaí agus trí na bearnaí i gcosaint shóisialta thrasnáisiúnta a dhúnadh; á iarraidh an athuair go ndéanfaí faireachán cuí agus forfheidhmiú ceart ar rialacha a bhaineann le soghluaisteacht agus go gcuirfí oibrithe ar an eolas faoina gcearta ar bhealach níos fearr; á chur i bhfáth go bhfuil ról ag an Údarás Eorpach Saothair (ELA) a mhéid a bhaineann le cúnamh a thabhairt do na Ballstáit agus don Choimisiún maidir le dlí an Aontais a bhaineann le soghluaisteacht an lucht saothair a bheith á chur i bhfeidhm agus á fhorfheidhmiú go héifeachtach, agus maidir le comhordú na gcóras slándála sóisialta laistigh den Aontas. á chur i bhfáth gur gá machnamh a dhéanamh ar shainordú ELA a athbhreithniú i gcomhthéacs na meastóireachta atá le déanamh in 2024, chun forálacha maidir le sláinte agus sábháilteacht ceirde a áireamh; á iarraidh ar EU-OSHA agus ar ELA oibriú le chéile chun tacú leis an gCoimisiún agus leis na Ballstáit feabhas a chur ar shláinte agus sábháilteacht ceirde oibrithe taistil agus imirceacha; á chur i bhfios gur trí shlabhra casta gníomhaireachtaí den chuid is mó a eagraítear oibrithe cúraim chónaithigh a phostaíonn oibrithe, a chumhdaítear, dá bhrí sin, leis an Treoir maidir le hOibrithe a Phostú (103); |
| --- | --- |

99.

| 100. | ag aithint an ról atá ag oibrithe seirbhísí pearsanta agus oibrithe seirbhísí teaghlaigh chun a ráthú go mbeidh fíor-rogha ag saoránaigh AE maidir leis an tsamhail chúraim is fearr leo; á iarraidh ar an gCoimisiún aghaidh a thabhairt, sa straitéis Eorpach um chúram, ar dhálaí oibre agus fostaíochta dúshlánacha oibrithe pearsanta agus oibrithe tí uile, lena n-áirítear oibrithe cúraim agus oibrithe eile seirbhísí pearsanta agus seirbhísí teaghlaigh, agus bunús a leagan síos chun seirbhísí pearsanta agus seirbhísí teaghlaigh a aithint, a rialáil agus a ghairmiúlú; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit dul i ngleic go héifeachtach le hobair neamhdhearbhaithe in earnáil an chúraim trí chosaint shóisialta, dálaí oibre sábháilte agus cuibhiúla a ráthú agus trí dheiseanna nua fostaíochta a chruthú in earnálacha an chúraim baile; á iarraidh go ndéanfaí athbhreithniú spriocdhírithe ar Threoir 89/391/CEE chun a áirithiú go gcuirfear oibrithe tí san áireamh laistigh dá raon feidhme; á iarraidh ar na Ballstáit creat leordhóthanach a thíolacadh chun seirbhísí pearsanta agus seirbhísí teaghlaigh a dhearbhú, amhail scéimeanna dearbhán seirbhíse, chun sásraí agus uirlisí a fhorbairt chun faireachán níos fearr a dhéanamh ar an obair cúraim baile agus chun infheistíocht a dhéanamh i seirbhísí gairmiúla ar ardchaighdeán atá saincheaptha chun stop a chur le hobair neamhbhuan drochíoctha cúraim agus chun úsáid seirbhísí cúraim a bhaineann le hobair neamhdhearbhaithe a dhíspreagadh; |
| --- | --- |

100.

| 101. | ag tathant ar na Ballstáit an Treoir maidir le Cothromaíocht Oibre is Saoil a thrasuí go pras agus go hiomlán, agus á mholadh dóibh dul níos faide ná na caighdeáin íosta a leagtar síos sa treoir; á chur i bhfáth nach mbeadh mná in ann páirt níos mó a ghlacadh i bhfostaíocht lánaimseartha, cothromaíocht oibre is saoil a bhaint amach, agus forbairt phearsanta agus shóisialta a dhéanamh, ach amháin dá mbeadh cion cothrom de fhreagrachtaí cúraim neamhíoctha idir fir agus mná trí thréimhsí saoire cothroma neamh-inaistrithe agus leoríoctha a bheith ann; ag leagan béim freisin ar a thábhachtaí atá sé solúbthacht bhreise a chur chun cinn maidir le socruithe oibre do ghrúpaí oibrithe, amhail tuismitheoirí a bhfuil leanaí óga acu, tuismitheoirí aonair, tuismitheoirí faoi mhíchumas agus tuismitheoirí leanaí faoi mhíchumas; á iarraidh ar na Ballstáit tréimhse íosta do shaoire mháithreachais agus do shaoire atharthachta a urramú, gan beann ar stádas an duine lena mbaineann; á mheabhrú gur cheart, leis na beartais maidir le cothromaíocht oibre is saoil, fir a spreagadh chun glacadh le freagrachtaí cúraim ar bhonn comhionann le mná agus á chur i bhfios go láidir gur gá dul chun cinn a dhéanamh de réir a chéile i dtreo saoire mháithreachais agus atharthachta láníoctha ar comhfhad; ag tathant go láidir ar na Ballstáit uile go dtabharfaidís spreagadh agus go n-áireoidís go mbeidh aithreacha in ann saoire atharthachta a ghlacadh gan eagla a bheith orthu go ndéanfaidh a bhfostóirí iompar díobhálach ná idirdhealaitheach, rud a bheidh ina bhealach éifeachtach chun iad a spreagadh chun freagracht a ghlacadh as aire a thabhairt dá leanaí agus dá dteaghlach agus chun fíor-chomhionannas inscne a bhaint amach; á thabhairt chun suntais nach amháin go bhfuil gá le hathruithe ar steiréitíopaí agus ar noirm inscne, ach go mbeidh athruithe ann dá mbarr, rud a fhágfaidh go mbeidh sochaí níos cothroime agus sochaí a bheadh níos comhionainne ó thaobh na hinscne de ann; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit gníomhaíochtaí claochlaitheacha a chur chun cinn amhail feachtais feasachta maidir le comhfhreagracht an chúraim, deireadh a chur leis an smaoineamh steiréitíopach gurb iad na mná amháin atá freagrach as an obair sin; |
| --- | --- |

101.

| 102. | á iarraidh ar na Ballstáit sraith beart cuimsitheach agus dreasachtaí a fhorbairt chun ath-imeascadh oibrithe i margadh an tsaothair a spreagadh agus a éascú, go háirithe mná, a mbíonn tionchar níos minice ag róil neamhchothroma inscne agus saoire chúraim ar a ngairm agus ar a n-ioncam, lena n-áirítear saoire chúraim nó sosanna gairme níos faide a ghlacadh agus chun ceart na n-oibrithe filleadh ar an bpost céanna nó ar phost comhionann; |
| --- | --- |

102.

| 103. | á iarraidh ar na Ballstáit, i ndlúthchomhar leis na comhpháirtithe sóisialta, tacú le conairí gairme chun oiriúnuithe i gcásanna oibre a éascú go háirithe tríd an bhfoghlaim ar feadh an tsaoil agus trí ghairmoiliúint, sochair dhífhostaíochta leordhóthanacha, inaistritheacht ceart sóisialta, agus beartais ghníomhacha, éifeachtacha maidir le margadh an tsaothair; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit cosaint éifeachtach agus pá comhionann d’fhir agus do mhná a chur chun cinn agus a ráthú, trí reachtaíocht atá claochlaitheach ó thaobh inscne de agus freagairtí beartais a bhfuil mar aidhm leo dul i ngleic le fostaíocht neambhuan, le tearcluacháil oibre in earnálacha áirithe feimineacha amhail cúram agus conairí gairme agus cumhdach cuí slándála sóisialta a ráthú; á athdhearbhú gur cheart go mbeadh daoine i ngach caidreamh fostaíochta agus daoine féinfhostaithe in ann teidlíochtaí a charnadh lena gcuirtear slándáil ioncaim ar fáil i gcúinsí amhail dífhostaíocht, breoiteacht, seanaois, sosanna gairme chun leanaí a thógáil nó cásanna cúraim eile, nó ar chúiseanna oiliúna i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle maidir le rochtain ar chosaint shóisialta d’oibrithe agus do dhaoine féinfhostaithe; |
| --- | --- |

103.

| 104. | á iarraidh ar an gCoimisiún cur leis an Straitéis Eorpach um Chúram, eadhon an dá mholadh ón gComhairle, maidir le cúram leanaí (athbhreithniú ar spriocanna Barcelona) agus maidir le cúram fadtéarmach agus Margadh Cúraim don Eoraip a thíolacadh i ndiaidh na Straitéise um Chúram, ar cheart go n-áireofaí ann sraith beartas, clár, moltaí agus infheistíocht ar leibhéal AE, lena ndírítear ar aistriú a chothú i dtreo geilleagar cúraim atá claochlaitheach ó thaobh inscne de lena n-aithnítear cúram mar cheart ar chnámh droma ár sochaí é; á thabhairt chun suntais gur cheart cur chuige comhtháite, iomlánaíoch, ar feadh an tsaoil a bheith ann maidir le cúram agus dálaí oibre cuibhiúla agus pá cothrom a chur chun cinn, tarraingteacht na hoibre in earnáil an chúraim a mhéadú chomh maith le dul i ngleic leis an idirdhealú, leis an neamhionannas inscne agus leis an mbochtaineacht san earnáil; |
| --- | --- |

104.

Ról an chúraim inár sochaithe agus inár ngeilleagair a aithint agus a luacháil

| 105. | ag leagan béim ar a thábhachtaí atá sé cúram agus bearta a phríomhshruthú maidir le mná a chumhachtú agus forbairt ghairmiúil na mban mar chúramóirí, daoine a bhfuil cúram agus tacaíocht de dhíth orthu agus daoine leochaileacha i ngach beartas ábhartha náisiúnta agus AE, mar aon le hinfheistíocht mhéadaithe a spreagadh i seirbhísí cúraim inrochtana, inacmhainne agus ar ardchaighdeán; |
| --- | --- |

105.

| 106. | á iarraidh go léireofaí na tosaíochtaí sin freisin i ngnéithe seachtracha bheartais AE, lena n-áirítear i gcúnamh réamhaontachais agus i gcúnamh oifigiúil um fhorbairt; ag leagan béim ar an bhfíoras go bhféadfaí príomhshruthú den sórt sin a dhéanamh ar fud na réimsí beartais ábhartha uile le cur chuige cearta-bhunaithe i leith cúraim, bunaithe ar phrionsabal an neamh-idirdhealaithe; á chur i bhfios go láidir gur riachtanach a áirithiú go gcuirfear príomhshruthú inscne agus príomhshruthú comhionannais chun feidhme go córasach sna céimeanna ábhartha uile den phróiseas buiséadach, laistigh de bhuiséid lárnacha an Choimisiúin chomh maith le beartais agus cláir a dtacaíonn an tAontas leo; á iarraidh ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún Eorpach an íomhá thar a bheith stiogmataithe de ghairmeacha cúraim fhoirmiúil agus neamhfhoirmiúil a aisiompú agus á iarraidh ar na Ballstáit beartais agus cláir éifeachtacha a ghlacadh chun dul i ngleic le cumasachas, le haoiseachas, le cineálacha eile idirdhealaithe atá bunaithe ar inscne agus a thrasnaíonn le claontacht agus steiréitíopaí a bhaineann leis an gcúram, leis an atharthacht agus le coincheap an spleáchais; á thabhairt dá haire gur foinse luachmhar neamhshaothraithe den acmhainneacht fiontraíochta san Eoraip iad na mná in earnáil an chúraim, ar féidir leo cur le nuálaíochtaí nua amhail teicneolaíochtaí nua; |
| --- | --- |

106.

| 107. | á thabhairt dá haire gur céad chéim é dul i ngleic le noirm agus steiréitíopaí láidre inscne chun freagrachtaí as cúram neamhíoctha agus obair tí a athdháileadh idir fir agus mná agus á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit íomhá phoiblí dhearfach agus tarraingteacht na hoibre san earnáil chúraim d’fhir agus do mhná a chothú trí fheachtais oideachais agus faisnéise poiblí a phleanáil agus trí thacú le treoirthionscadail lena gcuirtear an sprioc sin chun cinn agus lena ndírítear ar níos mó fear a bheith ann in earnáil an chúraim agus ar rannpháirtíocht agus deiseanna comhionanna do mhná agus d’fhir a chur chun cinn i margadh an tsaothair i seirbhísí cúraim; |
| --- | --- |

107.

| 108. | ag iarraidh ar an gCoimisiún faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme phrionsabail EPSR agus SDGanna i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh; á iarraidh go háirithe go ndéanfaí tuairisciú rialta ar chur chun feidhme Straitéis Cúraim AE chomh maith le táscairí a bhaineann le cúram a chuirtear san áireamh sa Seimeastar Eorpach agus sna Moltaí Tírshonracha; á mheas gur cheart go mbeadh an geilleagar cúraim ina cholún de na geilleagair i ndiaidh na paindéime agus á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit cúram a chur ag croílár an téarnaimh i ndiaidh na paindéime; a chreidiúint go láidir nach mór go n-áireofaí i gcur chun feidhme na bpleananna náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta gníomhaíochtaí spriocdhírithe chun comhionannas inscne a fheabhsú i ngach réimse den saol agus den chúram, lena n-áirítear bearta chun cúram neamhíoctha agus obair tí a laghdú agus a athdháileadh; |
| --- | --- |

108.

| 109. | á thabhairt dá haire gur gá aitheantas a thabhairt don chúram sin agus luach a chur air i ngeilleagair, buiséadú agus staidreamh na hEorpa; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit cineálacha cur chuige a ghlacadh chun an rannchuidiú sóisialta agus eacnamaíoch agus aschur cúraim a thomhas agus a luacháil go háirithe cúram neamhíoctha, obair tí agus obair bhaile trí chúram neamhfhoirmiúil a chur leis an slabhra luacha, lena n-áirítear trí mhachnamh a dhéanamh ar tháscairí sonracha a thabhairt isteach sa chéad athbhreithniú eile ar an Scórchlár Sóisialta; á iarraidh ar Eurostat agus ar EIGE meastachán a dhéanamh ar rannchuidiú eacnamaíoch na gcúramóirí neamhfhoirmiúla le geilleagair na mBallstát agus á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit bearta malartacha gaolmhara ar mhaithe leis an leas eacnamaíoch agus sóisialta a áireamh sa phróiseas ceaptha beartais; |
| --- | --- |

109.

| 110. | á chur i bhfios na sochair shoiléire a bhaineann le scéimeanna ioncaim íosta agus scéimeanna pinsin íosta le haghaidh rochtain thráthúil agus éifeachtach ar sheirbhísí cúraim agus tacaíochta i bhfianaise an mholta atá le teacht ón gCoimisiún maidir le hioncam íosta leordhóthanach, agus maidir le caighdeán maireachtála cuibhiúil a áirithiú do chúramóirí, ar mná iad go príomha, go háirithe iad siúd a sholáthraíonn cúram neamhíoctha neamhfhoirmiúil, agus á iarraidh ar an gCoimisiún béim a leagan ar a thábhachtaí atá sé dea-chleachtais a mheas agus a mhalartú maidir leis an gcaoi ar féidir freagrachtaí cúraim a léiriú ar feadh shaolré na scéimeanna pinsin; |
| --- | --- |

110.

| 111. | á iarraidh ar an gCoimisiún an straitéis chúraim atá ar na bacáin a nascadh leis an bplean gníomhaíochta Eorpach don gheilleagar sóisialta, feasacht a mhúscailt maidir le hacmhainneacht an gheilleagair shóisialta ó thaobh dálaí oibre a fheabhsú in earnáil an chúraim chomh maith le deiseanna a chruthú chun rochtain níos fearr a thabhairt do mhná ar phoist ardcháilíochta, á iarraidh ar na Ballstáit infheistíocht a dhéanamh chun an geilleagar cúraim a fhorbairt agus aird chuí á tabhairt ar ghnéithe daonna na hearnála; |
| --- | --- |

111.

| 112. | ag aithint agus ag cur in iúl gur mór aici an cúram a chuireann an tsochaí shibhialta agus eagraíochtaí neamhbhrabúis ar fáil amhail eagraíochtaí neamhrialtasacha, eagraíochtaí othar, institiúidí carthanachta agus reiligiúnacha nó institiúidí eile; |
| --- | --- |

112.

| 113. | á iarraidh ar na Ballstáit a mbeartais chúraim a cheapadh agus a athbhreithniú in idirphlé buan sóisialta agus sibhialta leis na comhpháirtithe sóisialta, le saineolaithe, le heagraíochtaí neamhrialtasacha na sochaí sibhialta, le húdaráis phoiblí ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais, le heagraíochtaí ionadaíocha faighteoirí cúraim agus le cúramóirí, idir fhoirmiúil agus neamhfhoirmiúil, chun tacú le réitigh éifeachtacha ar bheartas cúraim shóisialta a chruthú a oireann do riachtanais na ndaoine ar an láthair; ag leagan béim ar a thábhachtaí atá sé dul i gcomhairle go gníomhach le cúramóirí agus le faighteoirí cúraim agus lena n-eagraíochtaí ionadaíocha maidir leis an Straitéis Eorpach um Chúram a fhorbairt, a chur chun feidhme agus faireachán a dhéanamh uirthi; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit tús a chur le plé ar an nasc idir an teicneolaíocht agus cáilíocht an chúraim; |
| --- | --- |

113.

| 114. | á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach taighde a dhéanamh chun tuiscint níos fearr a fháil ar an tionchar eacnamaíoch agus sochaíoch a bheadh ag soláthar neamh-leordhóthanach cúraim do dhaoine a bhfuil cúram agus tacaíocht de dhíth orthu agus chun cistiú a dhaingniú, eadhon faoi chuimsiú an chláir a bheidh ann amach anseo, ar thionscadail taighde maidir le tionchar sóisialta na ngalar neamhchoitianta, ó thaobh othair de, agus ar líonraí uile-AE agus ar thionscadail nuálacha a chuireann ar chumas na mBallstát dea-chleachtais agus samhlacha cúraim nuálaíocha a chomhchruthú agus a aistriú, agus fócas speisialta ar na galair is mó atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear galair is cúis le míchumas, lena n-áirítear galair réamatacha agus mhatánchnámharlaigh (RMDanna). |
| --- | --- |

114.

| 115. | ag iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go bhfuil acmhainní leordhóthanacha ag EIGE, ag Eurofound agus ag gníomhaireachtaí ábhartha eile chun faireachán agus anailís a dhéanamh ar cé acu atá nó nach bhfuil beartais ag déanamh na bhfeabhsuithe atá beartaithe san earnáil cúraim, lena n-áirítear maidir le rochtain, cáilíocht, comhionannas inscne, bonneagar agus cothromaíocht oibre is saoil, agus maidir leis an gcaoi a bhfuil na feabhsuithe sin á ndéanamh acu; |
| --- | --- |

115.

| 116. | á iarraidh go ndéanfaí meastóireacht sheachtrach eolaíoch agus eiticiúil ar an gcaoi a láimhseáladh paindéim COVID-19 in earnáil an chúraim, ar ghníomhaíochtaí an Aontais Eorpaigh ina iomláine agus ar ghníomhaíochtaí na mBallstát chomh maith, agus á iarraidh go ndéanfaí meastóireacht ar leibhéal ullmhachta AE maidir le paindéimí, agus á iarraidh ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún imscrúdú a dhéanamh ar na cúiseanna atá leis an líon ard ionfhabhtuithe agus básanna COVID-19 a tharla i seirbhísí cónaithe do dhaoine scothaosta, do dhaoine faoi mhíchumas agus i saoráidí seirbhísí sóisialta eile, agus cibé acu a rinneadh faillí nó sárú ar chearta an duine agus ar chearta na n-othar, chun gur féidir na ceachtanna is gá a fhoghlaim ó na tragóidí sin agus chun nach dtarlóidh na tragóidí sin le linn na ngéarchéimeanna a bheidh ann amach anseo; |
| --- | --- |

116.

o

o o

| 117. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún. |
| --- | --- |

117.

---

(1)  https://www.who.int/news/item/14-03-2022-who-launches-new-framework-to-support-countries-achieve-integrated-continuum-of-long-term-care

(2)  https://www.ohchr.org/en/documents/thematic-reports/impact-coronavirus-disease-covid-19-enjoyment-all-human-rights-older

(3)  https://undocs.org/Home/Mobile?FinalSymbol=A%2FHRC%2F30%2F43AAuage=E&DeviceType=DesktopAARequested=False

(4)  IO L 231, 30.6.2021, lch. 21.

(5)  IO L 57, 18.2.2021, lch. 17.

(6)  IO L 437, 28.12.2020, lch. 30.

(7)  IO L 107, 26.3.2021, lch. 1.

(8)  IO L 188, 12.7.2019, lch. 79.

(9)  IO L 180, 19.7.2000, lch. 22.

(10)  IO L 204, 26.7.2006, lch. 23.

(11)  IO L 88, 16.3.2022, lch. 1.

(12)  IO L 223, 22.6.2021, lch. 14.

(13)  IO C 363, 28.10.2020, lch. 80.

(14)  IO C 456, 10.11.2021, lch. 191.

(15)  IO C 456, 10.11.2021, lch. 208.

(16)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0072.

(17)  IO C 456, 10.11.2021, lch. 145.

(18)  IO C 189, 5.6.2019, lch. 4.

(19)  IO C 474, 24.11.2021, lch. 146.

(20)  IO C 371, 15.9.2021, lch. 102.

(21)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0038.

(22)  IO C 445, 29.10.2021, lch. 75.

(23)  IO C 99, 1.3.2022, lch. 122.

(24)  IO C 362, 8.9.2021, lch. 8.

(25)  IO C 363, 28.10.2020, lch. 164.

(26)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0068.

(27)  IO C 387, 15.11.2019, lch. 1.

(28)  Conclúidí ón gComhairle (2021) i ndáil le straitéis an Aontais maidir le Cearta an Linbh.

(29)  Eurostat (2020) Staitisticí maidir le comhdhéanamh teaghlaigh.

(30)  Staidéar ón gCoimisiún Eorpach maidir le Cúram neamhfhoirmiúil san Eoraip ag iniúchadh foirmiúlú, infhaighteacht agus cáilíocht, 2018.

(31)  https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---dgreports/---dcomm/documents/publication/wcms_838653.pdf

(32)  https://www.unwomen.org/sites/default/files/Headquarters/Attachments/Sections/ Library/Publications/2020/Policy-brief-COVID-19-and-the-care-economy-en.pdf

(33)  https://www.eurofound.europa.eu/fr/topic/neets

(34)  Tuarascáil 2021 maidir le cúram fadtéarmach ón gCoimisiún Eorpach agus ón gCoiste um Chosaint Shóisialta (2021).

(35)  Seirbhís Taighde Pharlaimint na hEorpa, Demographic outlook for the European Union [Ionchas déimeagrafach don Aontas Eorpach], Márta 2020, lch. 3.

(36)  The social construction of migrant care work. At the intersection of care, migration and gender Tógáil shóisialta obair chúraim na n-imirceach. Forluí an chúram, na himirce agus na hinscne / Amelita King-Dejardin; An Oifig Idirnáisiúnta Saothair – an Ghinéiv: ILO, 2019.

(37)  Tuarascáil maidir le cúram fadtéarmach ón gCoiste um Chosaint Shóisialta agus ón gCoimisiún Eorpach (2021).

(38)  The effectiveness of social protection for long-term care in old age: Is social protection reducing the risk of poverty associated with care needs Éifeachtacht na cosanta sóisialta do chúram fadtéarmach sa tseanaois: An bhfuil an chosaint shóisialta ag laghdú bhaol na bochtaineachta a bhaineann le riachtanais chúraim? ECFE (2020).

(39)  Staidéar ó Pharlaimint na hEorpa (2021) Ageing policies – access to services in different Member States Beartais maidir le haosú – rochtain ar sheirbhísí i mBallstáit éagsúla.

(40)  An Fóram Eacnamaíoch Domhanda: COVID-19 highlights how caregiving fuels gender inequality Leagann COVID-19 béim ar an gcaoi a dtugtar aire do neamhionannas inscne – https://www.weforum.org/agenda/2020/04/covid-19-highlights-how-caregiving-fuels-gender-inequality/

(41)  2019

(42)  https://eige.europa.eu/about-eige/director-speeches/beyond-beijing-declaration-assessment-and-main-challenges

(43)  https://data.unwomen.org/features/covid-19-pandemic-has-increased-care-burden-how-much-0 https://www.unwomen.org/en/digital-library/publications/2020/04/policy-brief-the-impact-of-covid-19-on-women

(44)  Preventing and managing COVID-19 across long-term care services: Policy brief COVID-19 a chosc agus a bhainistiú ar fud seirbhísí cúraim fhadtéarmaigh: Achoimre bheartais, EDS, an 24 Iúil 2020; Surveillance data from public online national reports on COVID-19 in long-term care facilities Sonraí faireachais ó thuarascálacha poiblí ar líne ar COVID-19 in áiseanna cúraim fhadtéarmaigh, ECDC, 2022 (https://www.ecdc.europa.eu/en/all-topics-z/coronavirus/threats-and-outbreaks/covid-19/prevention-and-control/LTCF-data)

(45)  http://www.efnweb.be/wp-content/uploads/EFN-MHE-Joint-Statement-October-2021.pdf

(46)  Tuairisc ghearr Eurofound (2021) Education, healthcare and housing: How access changed for children and families in 2020 [Education, healthcare and housing: Conas a d’athraigh an rochtain do leanaí agus do theaghlaigh in 2020].

(47)  https://www.epsu.org/sites/default/files/article/files/Resilience_of%20the% 20LTC%20sector_V3.pdf

(48)  https://effat.org/in-the-spotlight/european-alliance-calls-on-eu-governments-to-ratify-convention-on-domestic-workers/#:~:text=Among%20them%2C%206.3%20million %20are,workers%20in%20their%20respective%20country

(49)  An Institiúid Eorpach um Shoghluaisteacht an Lucht Saothair (https://www.mobilelabour.eu/)

(50)  Staidéar ón gCoimisiún Eorpach maidir le Dúshláin i gcúram fadtéarmach san Eoraip 2018

(51)  https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Gender_ pay_gap_statistics

(52)  https://ec.europa.eu/info/policies/justice-and-fundamental-rights/gender-equality/women-labour-market-work-life-balance/womens-situation-labour-market_en

(53)  Staidéar ó Pharlaimint na hEorpa (2021) Gender equality: Economic value of care from the perspective of the applicable EU funds [Comhionannas inscne: luach eacnamaíoch an chúraim ó dhearcadh na gcistí AE is infheidhme],

(54)  Tuarascáil EIGE, Ardán Bhéising le haghaidh Gníomhaíochta 2020, 2021

(55)  Tuarascáil Eurofound (2020) Long-term care workforce: Employment and working conditions[Lucht oibre cúraim fhadtéarmaigh: Fostaíocht agus dálaí oibre].

(56)  Tuarascáil Eurofound (2020) Long-term care workforce: Employment and working conditions [Lucht oibre cúraim fhadtéarmaigh: Fostaíocht agus dálaí oibre].

(57)  Tuarascáil Eurofound (2020) Long-term care workforce: Employment and working conditions [Lucht oibre cúraim fhadtéarmaigh: Fostaíocht agus dálaí oibre].

(58)  Tuarascáil 2021 maidir le cúram fadtéarmach ón gCoimisiún Eorpach agus ón gCoiste um Chosaint Shóisialta (2021).

(59)  Staidéar ó Pharlaimint na hEorpa (2021) Policies for long-term carers Beartais le haghaidh cúramóirí fadtéarmacha.

(60)  Eurofound, Long-term Care Workforce: Employment and working conditions [Lucht oibre cúraim fhadtéarmaigh: Fostaíocht agus dálaí oibre], Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg, 2020b

(61)  Tuarascáil Eurofound (2020) Long-term care workforce: Employment and working conditions [Lucht oibre cúraim fhadtéarmaigh: Fostaíocht agus dálaí oibre].

(62)  Tuarascáil ón gCoimisiún Eorpach maidir le cúram fadtéarmach https://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=24079&langId=en

(63)  Tuarascáil ón gCoimisiún Eorpach maidir le cúram fadtéarmach https://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=24079&langId=en

(64)  Tuarascáil EIGE (2020), Gender inequalities in care and consequences for the labour market, [Éagothromaíochtaí idir na hinscní sa chúram agus na hiarmhairtí do mhargadh an tsaothair]. https://eige.europa.eu/publications/gender-inequalities-care-and-consequences-labour-market

(65)  Tuarascáil EIGE (2020), Gender inequalities in care and consequences for the labour market, [Éagothromaíochtaí idir na hinscní sa chúram agus na hiarmhairtí do mhargadh an tsaothair].

(66)  An Foras Eorpach chun Dálaí Maireachtála agus Oibre a Fheabhsú (Eurofound), Suirbhé ar Cháilíocht Saoil na hEorpa 2016 – Cáilíocht na beatha, cáilíocht na seirbhísí poiblí agus cáilíocht na sochaí, Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg, 2018

(67)  https://ec.europa.eu/eurostat/web/main/eurostat/web/main/help/faq/data-services

(68)  Tuarascáil EIGE (2021), Gender inequalities in care and consequences for the labour market, [Éagothromaíochtaí idir na hinscní sa chúram agus na hiarmhairtí do mhargadh an tsaothair].

(69)  Staidéar ar Ualach Domhanda na nGalar 2019: https://www.thelancet.com/journals/lancet/issue/vol396no10258/PIIS0140-6736(20)X0042-0#

(70)  Tuarascáil EIS (2018) Care work and care jobs for the future of decent work, 2018 [Obair chúraim agus poist chúraim d’obair chuibhiúil sa dhéanfar amach anseo].

(71)  Staidéar ó Pharlaimint na hEorpa (2021) Policies for long-term carers Beartais le haghaidh cúramóirí fadtéarmacha.

(72)  Staidéar ó Pharlaimint na hEorpa (2021) Gender equality: Economic value of care from the perspective of the applicable EU funds [Comhionannas inscne: luach eacnamaíoch an chúraim ó dhearcadh na gcistí AE is infheidhme],

(73)  Ráiteas comhpháirteach ó Chomhpháirtithe Sóisialta na hEorpa maidir le forálacha cúraim leanaí san AE. https://www.etuc.org/en/document/european-social-partners-joint-statement-childcare-provisions-eu

(74)  Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 29 Aibreán 2021 maidir leis an Ráthaíocht don Aos Óg.

(75)  Moladh (AE) 2021/1004 ón gComhairle lena mbunaítear Ráthaíocht Eorpach do Leanaí.

(76)  Tuarascáil EIGE (2021), Gender inequalities in care and consequences for the labour market, [Éagothromaíochtaí idir na hinscní sa chúram agus na hiarmhairtí do mhargadh an tsaothair].

(77)  Tuarascáil ón gCoimisiún Eorpach maidir le cúram fadtéarmach https://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=24079&langId=en

(78)  Tuarascáil maidir le cúram fadtéarmach ón gCoiste um Chosaint Shóisialta agus ón gCoimisiún Eorpach (2021).

(79)  Tuarascáil ón gCoimisiún Eorpach maidir le cúram fadtéarmach https://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=24079&langId=en

(80)  Eurocarers (2021), Report on Impact of COVID-19 on outbreak on informal carers across Europe [Tuarascáil maidir le Tionchar ráig COVID-19 ar chúramóirí neamhfhoirmiúla ar fud na hEorpa].

(81)  EIS, 2022 Care at work: Investing in care leave and services for a more gender equal world of work [Cúram ag an obair: Infheistíocht a dhéanamh i saoire agus seirbhísí cúraim le haghaidh saol oibre níos cothroime ó thaobh inscne de],

(82)  EIS, 2022 Care at work: Investing in care leave and services for a more gender equal world of work [Cúram ag an obair: Infheistíocht a dhéanamh i saoire agus seirbhísí cúraim le haghaidh saol oibre níos cothroime ó thaobh inscne de],

(83)  An Coimisiún Eorpach, 2021, Páipéar Uaine maidir le hAosú;

(84)  https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/economy-finance/dp074_en.pdf

(85)  Alzheimer Europe, Dementia in Europe Yearbook 2019 (2020) Estimating the prevalence of dementia in Europe [An Néaltrú san Eoraip – Bliainiris 2019 (2020): Leitheadúlacht an néaltraithe san Eoraip a mheas].

(86)  https://www.oecd.org/fr/publications/who-cares-attracting-and-retaining-elderly-care-workers-92c0ef68-en.htm

(87)  https://www.finanzwende-recherche.de/wp-content/uploads/2021/10/Finanzwende_BourgeronMetzWolf_2021_Private-Equity-Investoren-in-der-Pflege_20211013.pdf

(88)  https://www.eurofound.europa.eu/publications/article/2021/wages-in-long-term-care-and-other-social-services-21-below-average

(89)  “Le cosc príomhúil, dírítear ar tharlú tosaigh neamhoird a chosc. Le cosc tánaisteach agus treasach, féachtar le galar atá ann cheana agus a éifeachtaí a ghabháil nó a mhoilliú trí luathbhrath agus cóireáil iomchuí; nó le hathiompú agus bunú fadhbanna ainsealacha a laghdú, trí athshlánú éifeachtach, mar shampla.” Tagairt: EDS, Health promotion glossary [Gluais maidir le cur chun cinn na sláinte], 1998.

(90)  Ba cheart na sonraí maidir le tionscnamh eitneach a bhailiú ar bhonn deonach agus anaithnid chun gníomhartha idirdhealaitheacha a shainaithint agus a chomhrac, agus chun na gcríoch sin amháin.

(91)  Mar a shonraítear i Moladh (AE) 2021/1004 ón gComhairle an 14 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ráthaíocht Eorpach do Leanaí,

(92)  Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 17 Nollaig 2020 maidir le hEoraip shóisialta láidir le hAghaidh Aistrithe Córa, (2020/2084(INI)); Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Aibreán 2022 maidir le leanaí agus daoine óga atá ag teitheadh ón gcogadh san Úcráin a bheith á gcosaint ag an Aontas Eorpach (2022/2618(RSP)),

(93)  Réitigh dhigiteacha, mar shampla feidhmchláir, atá comhdhéanta de mhodúil agus d’fheidhmeanna éagsúla ar féidir iad a chomhcheangal le foirm bhunúsach an fheidhmchláir le go mbeidh feidhmchlár oiriúnach do riachtanais agus do mhianta úsáideoirí aonair dá thoradh sin.

(94)  https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=738&langId=en&pubId=7724

(95)  Tuarascáil maidir le cúram fadtéarmach ón gCoiste um Chosaint Shóisialta agus ón gCoimisiún Eorpach (2021): Treochtaí, dúshláin agus deiseanna i sochaí atá ag dul in aois, Imleabhar 1.

(96)  Eurofound (2020): Long-term care workforce: Employment and working conditions [Lucht saothair cúraim fhadtéarmaigh: Fostaíocht agus dálaí oibre]

(97)  An Roinn Beartais um an mBeartas Eacnamaíochta, um an mBeartas Eolaíochta agus um Beartas Cháilíocht na Beatha (2021), Staidéar PE arna iarraidh ag EMPL: Policies for long-term carers [Beartais do chúramóirí fadtéarmacha].

(98)  An Roinn Beartais um an mBeartas Eacnamaíochta, um an mBeartas Eolaíochta agus um Beartas Cháilíocht na Beatha (2021), Staidéar PE arna iarraidh ag EMPL: Policies for long-term carers [Beartais do chúramóirí fadtéarmacha].

(99)  Santini, Socci et al. (2020): Positive and Negative Impacts of Caring among Adolescents Caring for Grandparents. Results from an Online Survey in Six European Countries and Implications for Future Research, Policy and Practice [Na tionchair dhearfacha agus dhiúltacha a bhaineann le cúram a thabhairt i gcás daoine óga a thugann tabhairt aire do sheantuismitheoirí. Torthaí ó shuirbhé ar líne i sé thír Eorpacha agus impleachtaí don taighde, beartas agus cleachtas amach anseo (https://me-we.eu/wp-content/uploads/2020/10/Positive-and-Negative-Impacts-of-Caring.pdf).

(100)  Chun críocha ioncaim phoiblí, ba cheart do na Ballstáit scrúdú a dhéanamh ar an mbealach is fearr chun an fhostaíocht a chur ar bhonn foirmiúil, agus ar an gcaoi sin ioncam ón bhfostaíocht sin a bhailiú. Agus é sin á dhéanamh acu, ba cheart dóibh na córais asbhainte cánach agus úsáid dearbhán seirbhíse a chur san áireamh sna ríomhanna.

(101)  Eurofound (2021), Understanding the gender pay gap: What difference do sector and occupation make? [Bearna phá idir na hinscní a thuiscint: Cén difear a dhéanann an earnáil agus an ghairm bheatha?] Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg, 2021; Eurofound (2021), Minimum wages in 2021: Annual review, Minimum wages in the EU series, [Pá íosta in 2021: Athbhreithniú bliantúil, Pá íosta i sraith AE], Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg

(102)  https://www.oecd-ilibrary.org/social-issues-migration-health/who-cares-attracting-and-retaining-elderly-care-workers_92c0ef68-en;jsessionid=CUiqVaYYMpv7-fVciq3IIhh787q6ZHLU19L9LeR1.ip-10-240-5-42

(103)  https://www.eesc.europa.eu/sites/default/files/files/report_on_the_eesc_ country_visits_to_uk_germany_italy_poland_0.pdf.

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/63 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/63

---

P9_TA(2022)0279

An Mheabhairshláinte sa Saol Digiteach Oibre

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir leis an meabhairshláinte i saol digiteach na hoibre (2021/2098(INI))

(2023/C 47/05)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint d’Airteagal 3 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 3 den Chonradh ar an Aontas Eorpach,

| — | ag féachaint d’Airteagail 4, 6, 9, 114, 153, 169 agus 191, agus go háirithe d’Airteagal 168 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagail 4, 6, 9, 114, 153, 169 agus 191, agus go háirithe d’Airteagal 168 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint d’Airteagail 2, 3, 14, 15, 21, 31, 32 agus 35 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (“an Chairt”), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagail 2, 3, 14, 15, 21, 31, 32 agus 35 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (“an Chairt”),

| — | ag féachaint do Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, go háirithe prionsabal 10 de, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, go háirithe prionsabal 10 de,

| — | ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine atá faoi Mhíchumas, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine atá faoi Mhíchumas,

| — | ag féachaint do straitéis mheabhairshláinte agus folláine na Náisiún Aontaithe in 2018, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do straitéis mheabhairshláinte agus folláine na Náisiún Aontaithe in 2018,

| — | ag féachaint d’fhorógra na hEagraíochta Domhanda Sláinte (EDS) le haghaidh téarnamh sláintiúil ó COVID-19 an 18 Bealtaine 2020, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’fhorógra na hEagraíochta Domhanda Sláinte (EDS) le haghaidh téarnamh sláintiúil ó COVID-19 an 18 Bealtaine 2020,

| — | ag féachaint do Lá Domhanda Meabhairshláinte EDS 2021 – 'Cúram sláinte an phobail do chách: Cuirimis i gcrích é', |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Lá Domhanda Meabhairshláinte EDS 2021 – 'Cúram sláinte an phobail do chách: Cuirimis i gcrích é',

| — | ag féachaint don chreat Eorpach le haghaidh gníomhaíochta ó EDS maidir leis an meabhairshláinte do 2021-2025, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chreat Eorpach le haghaidh gníomhaíochta ó EDS maidir leis an meabhairshláinte do 2021-2025,

| — | ag féachaint do staidéar ar bheartas sláinte na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE) an 8 Meitheamh 2021 dar teideal A New Benchmark for Mental Health Systems: Tackling the Social and Economic Costs of Mental Ill Health [Tagarmharc Nua do Chórais Mheabhairshláinte: Dul i ngleic le Costais Shóisialta agus Eacnamaíocha na Meabhairshláinte] agus d’athbhreithniú na meabhairshláinte agus na hoibre an 4 Samhain 2021 dar teideal Fitter Minds, Fitter Jobs: from Awareness to Change in Integrated Mental Health, Skills and Work Policies [Intinní Níos Folláine, Poist Níos Folláine: Ó Fheasacht go hAthrú ar Mheabhairshláinte Chomhtháite, Scileanna agus Beartais Oibre’], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do staidéar ar bheartas sláinte na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE) an 8 Meitheamh 2021 dar teideal A New Benchmark for Mental Health Systems: Tackling the Social and Economic Costs of Mental Ill Health [Tagarmharc Nua do Chórais Mheabhairshláinte: Dul i ngleic le Costais Shóisialta agus Eacnamaíocha na Meabhairshláinte] agus d’athbhreithniú na meabhairshláinte agus na hoibre an 4 Samhain 2021 dar teideal Fitter Minds, Fitter Jobs: from Awareness to Change in Integrated Mental Health, Skills and Work Policies [Intinní Níos Folláine, Poist Níos Folláine: Ó Fheasacht go hAthrú ar Mheabhairshláinte Chomhtháite, Scileanna agus Beartais Oibre’],

| — | ag féachaint do Threoir (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (1),

| — | ag féachaint do Threoir (AE) 2019/1158 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2019 maidir le cothromaíocht oibre is saoil do thuismitheoirí agus do chúramóirí (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir (AE) 2019/1158 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2019 maidir le cothromaíocht oibre is saoil do thuismitheoirí agus do chúramóirí (2),

| — | ag féachaint do Threoir (AE) 2019/882 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Aibreán 2019 i ndáil leis na ceanglais inrochtaineachta le haghaidh táirgí agus seirbhísí (3), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir (AE) 2019/882 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Aibreán 2019 i ndáil leis na ceanglais inrochtaineachta le haghaidh táirgí agus seirbhísí (3),

| — | ag féachaint do Threoir 2000/78/CE ón gComhairle an 27 Samhain 2000 lena mbunaítear creat ginearálta le haghaidh na córa comhionainne san fhostaíocht agus sa tslí bheatha (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 2000/78/CE ón gComhairle an 27 Samhain 2000 lena mbunaítear creat ginearálta le haghaidh na córa comhionainne san fhostaíocht agus sa tslí bheatha (4),

| — | ag féachaint do Threoir 2003/88/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Samhain 2003 i dtaca le gnéithe ar leith d’eagrú ama oibre (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 2003/88/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Samhain 2003 i dtaca le gnéithe ar leith d’eagrú ama oibre (5),

| — | ag féachaint do Threoir 89/391/CEE ón gComhairle an 12 Meitheamh 1989 maidir le bearta a thabhairt isteach chun feabhsuithe ar shábháilteacht agus ar shláinte oibrithe ag an obair a spreagadh (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 89/391/CEE ón gComhairle an 12 Meitheamh 1989 maidir le bearta a thabhairt isteach chun feabhsuithe ar shábháilteacht agus ar shláinte oibrithe ag an obair a spreagadh (6),

| — | ag féachaint do Threoir 89/654/CEE ón gComhairle an 30 Samhain 1989 maidir leis na híoscheanglais sábháilteachta agus sláinte don láthair oibre (7), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 89/654/CEE ón gComhairle an 30 Samhain 1989 maidir leis na híoscheanglais sábháilteachta agus sláinte don láthair oibre (7),

| — | ag féachaint do Threoir 90/270/CEE ón gComhairle an 29 Bealtaine 1990 maidir leis na híoscheanglais sábháilteachta agus sláinte d’obair le trealamh scáileán taispeána (8), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 90/270/CEE ón gComhairle an 29 Bealtaine 1990 maidir leis na híoscheanglais sábháilteachta agus sláinte d’obair le trealamh scáileán taispeána (8),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 17 Aibreán 2020 maidir le gníomhaíocht chomhordaithe AE chun paindéim COVID-19 agus a hiarmhairtí a chomhrac (9), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 17 Aibreán 2020 maidir le gníomhaíocht chomhordaithe AE chun paindéim COVID-19 agus a hiarmhairtí a chomhrac (9),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 10 Iúil 2020 maidir le straitéis sláinte poiblí an Aontais i ndiaidh COVID-19 (10), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 10 Iúil 2020 maidir le straitéis sláinte poiblí an Aontais i ndiaidh COVID-19 (10),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 21 Eanáir 2021 ina bhfuil moltaí don Choimisiún maidir leis an gceart chun dícheangail (11), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 21 Eanáir 2021 ina bhfuil moltaí don Choimisiún maidir leis an gceart chun dícheangail (11),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 17 Feabhra 2022 maidir le daoine óga na hEorpa a chumhachtú: fostaíocht agus téarnamh sóisialta i ndiaidh na paindéime (12), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 17 Feabhra 2022 maidir le daoine óga na hEorpa a chumhachtú: fostaíocht agus téarnamh sóisialta i ndiaidh na paindéime (12),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 16 Meán Fómhair 2021 maidir le dálaí oibre cothroma, cearta agus cosaint shóisialta d’oibrithe ardáin – cineálacha nua fostaíochta atá nasctha leis an bhforbairt dhigiteach (13), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 16 Meán Fómhair 2021 maidir le dálaí oibre cothroma, cearta agus cosaint shóisialta d’oibrithe ardáin – cineálacha nua fostaíochta atá nasctha leis an bhforbairt dhigiteach (13),

| — | ag féachaint do na Conclúidí ón gComhairle an 24 Deireadh Fómhair 2019 maidir le geilleagar na folláine (14), ina n-iarrtar straitéis mheabhairshláinte chuimsitheach AE, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na Conclúidí ón gComhairle an 24 Deireadh Fómhair 2019 maidir le geilleagar na folláine (14), ina n-iarrtar straitéis mheabhairshláinte chuimsitheach AE,

| — | ag féachaint do Chonclúidí ón gComhairle an 8 Meitheamh 2020 maidir leis an bhfolláine san obair a fheabhsú, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chonclúidí ón gComhairle an 8 Meitheamh 2020 maidir leis an bhfolláine san obair a fheabhsú,

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 28 Meitheamh 2021 dar teideal “Creat straitéiseach AE maidir leis an tsláinte agus an tsábháilteacht ag an obair 2021-2027 – Sábháilteacht agus sláinte cheirde i saol oibre atá ag athrú” (COM(2021)0323), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 28 Meitheamh 2021 dar teideal “Creat straitéiseach AE maidir leis an tsláinte agus an tsábháilteacht ag an obair 2021-2027 – Sábháilteacht agus sláinte cheirde i saol oibre atá ag athrú” (COM(2021)0323),

| — | ag féachaint do Pháipéar Uaine ón gCoimisiún an 14 Deireadh Fómhair 2005 dar teideal Improving mental health of the population – Towards a strategy on mental health for the European Union [Ag cur feabhas ar mheabhairshláinte an phobail – I dtreo straitéis maidir le meabhairshláinte don Aontas Eorpach] (COM(2005)0484), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Pháipéar Uaine ón gCoimisiún an 14 Deireadh Fómhair 2005 dar teideal Improving mental health of the population – Towards a strategy on mental health for the European Union [Ag cur feabhas ar mheabhairshláinte an phobail – I dtreo straitéis maidir le meabhairshláinte don Aontas Eorpach] (COM(2005)0484),

| — | ag féachaint do thuarascáil ón gCoimisiún an 14 Iúil 2021 dar teideal Employment and Social Developments in Europe – towards a strong social Europe in the aftermath of the COVID-19 crisis: reducing disparities and addressing distributional impacts [Fostaíocht agus Forbairtí Sóisialta san Eoraip – i dtreo Eoraip shóisialta láidir i ndiaidh na géarchéime COVID-19: éagothromaíochtaí a laghdú agus aghaidh a thabhairt ar thionchair dáileacháin], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil ón gCoimisiún an 14 Iúil 2021 dar teideal Employment and Social Developments in Europe – towards a strong social Europe in the aftermath of the COVID-19 crisis: reducing disparities and addressing distributional impacts [Fostaíocht agus Forbairtí Sóisialta san Eoraip – i dtreo Eoraip shóisialta láidir i ndiaidh na géarchéime COVID-19: éagothromaíochtaí a laghdú agus aghaidh a thabhairt ar thionchair dáileacháin],

| — | ag féachaint do Chomhaontú Eorpach 2008 um Meabhairshláinte agus um Fholláine, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chomhaontú Eorpach 2008 um Meabhairshláinte agus um Fholláine,

| — | ag féachaint don tuarascáil ó Fhóram Eorpach na hÓige an 17 Meitheamh 2021 dar teideal “Beyond Lockdown”, the “pandemic scar” on young people [Lastall den phaindéim: “rian na paindéime’ar dhaoine óga”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ó Fhóram Eorpach na hÓige an 17 Meitheamh 2021 dar teideal “Beyond Lockdown”, the “pandemic scar” on young people [Lastall den phaindéim: “rian na paindéime’ar dhaoine óga”,

| — | ag féachaint do thuarascálacha Eurofound an 9 Samhain 2021 dar teideal “Tionchar COVID-19 ar dhaoine óga in AE” agus an 10 Bealtaine 2021 dar teideal “Maireachtáil, obair agus COVID-19: Meath na meabhairshláinte agus na muiníne ar fud an Aontais Eorpaigh agus bliain eile den phaindéim romhainn”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascálacha Eurofound an 9 Samhain 2021 dar teideal “Tionchar COVID-19 ar dhaoine óga in AE” agus an 10 Bealtaine 2021 dar teideal “Maireachtáil, obair agus COVID-19: Meath na meabhairshláinte agus na muiníne ar fud an Aontais Eorpaigh agus bliain eile den phaindéim romhainn”,

| — | ag féachaint do thuarascáil 2020 na Gníomhaireachta Eorpaí um Shábháilteacht agus Sláinte ag an Obair (EU-OSHA) an 7 Nollaig 2020 dar teideal Preventing musculoskeletal disorders in a diverse workforce: risk factors for women, migrants and LGBTI workers [Neamhoird mhatánchnámharlaigh a chosc i lucht saothair éagsúil: tosca riosca do mhná, d’imircigh agus d’oibrithe LADTI], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil 2020 na Gníomhaireachta Eorpaí um Shábháilteacht agus Sláinte ag an Obair (EU-OSHA) an 7 Nollaig 2020 dar teideal Preventing musculoskeletal disorders in a diverse workforce: risk factors for women, migrants and LGBTI workers [Neamhoird mhatánchnámharlaigh a chosc i lucht saothair éagsúil: tosca riosca do mhná, d’imircigh agus d’oibrithe LADTI],

| — | ag féachaint do thuarascáil 7/10/2011 EU-OSHA dar teideal Mental health promotion in the workplace – a good practice report [An mheabhairshláinte a chur chun cinn san áit oibre – tuarascáil dea-chleachtais], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil 7/10/2011 EU-OSHA dar teideal Mental health promotion in the workplace – a good practice report [An mheabhairshláinte a chur chun cinn san áit oibre – tuarascáil dea-chleachtais],

| — | ag féachaint do thuarascáil EU-OSHA an 22 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal Telework and health risks in the context of the covidovid-19 pandemic: evidence from the field and policy implications [Teilea-obair agus rioscaí sláinte i gcomhthéacs phaindéim COVID-19: fianaise allamuigh agus impleachtaí beartais]. |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil EU-OSHA an 22 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal Telework and health risks in the context of the covidovid-19 pandemic: evidence from the field and policy implications [Teilea-obair agus rioscaí sláinte i gcomhthéacs phaindéim COVID-19: fianaise allamuigh agus impleachtaí beartais].

| — | ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 12 Nollaig 2012 dar teideal The European Year of Mental Health – Better work, better quality of life [Bliain Eorpach na Meabhairshláinte – Obair níos fearr, cáilíocht saoil níos fearr] (15), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 12 Nollaig 2012 dar teideal The European Year of Mental Health – Better work, better quality of life [Bliain Eorpach na Meabhairshláinte – Obair níos fearr, cáilíocht saoil níos fearr] (15),

| — | ag féachaint don tuairim ó Phainéal Saineolaithe an Choimisiúin an 23 Meitheamh 2021 ar bhealaí éifeachtacha chun infheistiú sa tsláinte dar teideal Supporting mental health of health workforce and other essential workers [Ag tacú le meabhairshláinte an lucht saothair sláinte agus oibrithe riachtanacha eile], |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuairim ó Phainéal Saineolaithe an Choimisiúin an 23 Meitheamh 2021 ar bhealaí éifeachtacha chun infheistiú sa tsláinte dar teideal Supporting mental health of health workforce and other essential workers [Ag tacú le meabhairshláinte an lucht saothair sláinte agus oibrithe riachtanacha eile],

| — | ag féachaint do thuarascáil chomhpháirteach EU-OSHA an 13 Deireadh Fómhair 2014 dar teideal Psychosocial risks in Europe: Prevalence and strategies for prevention [Rioscaí síceasóisialta san Eoraip: Leathadúlacht agus straitéisí maidir le cosc], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil chomhpháirteach EU-OSHA an 13 Deireadh Fómhair 2014 dar teideal Psychosocial risks in Europe: Prevalence and strategies for prevention [Rioscaí síceasóisialta san Eoraip: Leathadúlacht agus straitéisí maidir le cosc],

| — | ag féachaint do Shuirbhé 2021 Willis Towers Watson ar Eispéireas Fostaithe, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Shuirbhé 2021 Willis Towers Watson ar Eispéireas Fostaithe,

| — | ag féachaint do na hachainíocha arna gcur faoi bhráid an Choiste um Achainíocha, mar shampla Uimh. 0956/2018 agus Uimh. 1186/2018, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na hachainíocha arna gcur faoi bhráid an Choiste um Achainíocha, mar shampla Uimh. 0956/2018 agus Uimh. 1186/2018,

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Fhostaíocht agus um Ghnóthaí Sóisialta (A9-0184/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Fhostaíocht agus um Ghnóthaí Sóisialta (A9-0184/2022),

| A. | de bhrí gur ceart bunúsach daonna é an ceart chun sláinte coirp agus meabhrach agus de bhrí go bhfuil gach duine i dteideal an chaighdeáin sláinte is airde is féidir; de bhrí go sainíonn EDS an mheabhairshláinte mar “staid folláine intinne lena gcuirtear ar chumas daoine dul i ngleic le strus an tsaoil, a gcumas a bhaint amach, foghlaim go maith agus oibriú go maith, agus rannchuidiú lena bpobal” (16); whereas mental health is also linked to other fundamental rights such as the right to human dignity, as enshrined in Article 1 of the Charter of Fundamental Rights of the EU, and the right to the integrity of the person, including mental integrity, as enshrined in Article 3 of the Charter; |
| --- | --- |

A.

de bhrí gur ceart bunúsach daonna é an ceart chun sláinte coirp agus meabhrach agus de bhrí go bhfuil gach duine i dteideal an chaighdeáin sláinte is airde is féidir; de bhrí go sainíonn EDS an mheabhairshláinte mar “staid folláine intinne lena gcuirtear ar chumas daoine dul i ngleic le strus an tsaoil, a gcumas a bhaint amach, foghlaim go maith agus oibriú go maith, agus rannchuidiú lena bpobal” (16); whereas mental health is also linked to other fundamental rights such as the right to human dignity, as enshrined in Article 1 of the Charter of Fundamental Rights of the EU, and the right to the integrity of the person, including mental integrity, as enshrined in Article 3 of the Charter;

| B. | de bhrí go léiríonn taighde gur mhúnlaigh paindéim COVID-19 cleachtais eagraíochtúla agus bhainistíochta agus gur athraíodh dálaí oibre do go leor oibrithe san Eoraip, agus go raibh iarmhairtí aige sin ar am oibre, ar fholláine agus ar thimpeallacht fhisiciúil an ionaid oibre; de bhrí gur cuireadh éilimh urghnácha ar chúram sláinte agus ar oibrithe riachtanacha; de bhrí go raibh ar na hoibrithe sin déileáil le timpeallacht oibre dhian, easpa cosanta agus imní maidir lena sábháilteacht, a raibh tionchar diúltach síceolaíoch aige; de bhrí go gciallaíonn tuiscint a fháil ar shaincheisteanna meabhairshláinte san ionad oibre ní hamháin a bheith ar an eolas faoi neamhoird mheabhracha i gcomhréir leis na critéir dhiagnóiseacha den Aicmiú Idirnáisiúnta Galar do Staidreamh Básmhaireachta agus Galrachta (e.g. an dúlagar) (17), ach chomh maith leis sin ag iarraidh an fholláine a chur chun cinn, míthuiscint agus stiogmatú a sheachaint agus na bearta cearta agus an chóireáil cheart a fhorbairt agus a chur chun feidhme chun na neamhoird sin a bhainistiú (18); |
| --- | --- |

B.

de bhrí go léiríonn taighde gur mhúnlaigh paindéim COVID-19 cleachtais eagraíochtúla agus bhainistíochta agus gur athraíodh dálaí oibre do go leor oibrithe san Eoraip, agus go raibh iarmhairtí aige sin ar am oibre, ar fholláine agus ar thimpeallacht fhisiciúil an ionaid oibre; de bhrí gur cuireadh éilimh urghnácha ar chúram sláinte agus ar oibrithe riachtanacha; de bhrí go raibh ar na hoibrithe sin déileáil le timpeallacht oibre dhian, easpa cosanta agus imní maidir lena sábháilteacht, a raibh tionchar diúltach síceolaíoch aige; de bhrí go gciallaíonn tuiscint a fháil ar shaincheisteanna meabhairshláinte san ionad oibre ní hamháin a bheith ar an eolas faoi neamhoird mheabhracha i gcomhréir leis na critéir dhiagnóiseacha den Aicmiú Idirnáisiúnta Galar do Staidreamh Básmhaireachta agus Galrachta (e.g. an dúlagar) (17), ach chomh maith leis sin ag iarraidh an fholláine a chur chun cinn, míthuiscint agus stiogmatú a sheachaint agus na bearta cearta agus an chóireáil cheart a fhorbairt agus a chur chun feidhme chun na neamhoird sin a bhainistiú (18);

| C. | de bhrí nár scaoileadh leis an bpaindéim méadú mór ar fhreagrachtaí cúraim i gcomhar leis an obair, rud a rinne difear díréireach do mhná agus a leathnaigh an difríocht inscne i gcúram neamhíoctha; de bhrí go raibh tionchar diúltach aige sin ar mheabhairshláinte daoine a bhfuil freagrachtaí cúraim orthu, mar go raibh ar go leor oibrithe déileáil le i bhfad níos mó struis trí ghlacadh le freagrachtaí cúraim méadaithe na scoile baile agus an chúraim leanaí le linn glasála nó trí chúram neamhfhoirmiúil a sholáthar do ghaolta cleithiúnacha nó aon chineál eile oibre a dhéanamh dóibh; |
| --- | --- |

C.

de bhrí nár scaoileadh leis an bpaindéim méadú mór ar fhreagrachtaí cúraim i gcomhar leis an obair, rud a rinne difear díréireach do mhná agus a leathnaigh an difríocht inscne i gcúram neamhíoctha; de bhrí go raibh tionchar diúltach aige sin ar mheabhairshláinte daoine a bhfuil freagrachtaí cúraim orthu, mar go raibh ar go leor oibrithe déileáil le i bhfad níos mó struis trí ghlacadh le freagrachtaí cúraim méadaithe na scoile baile agus an chúraim leanaí le linn glasála nó trí chúram neamhfhoirmiúil a sholáthar do ghaolta cleithiúnacha nó aon chineál eile oibre a dhéanamh dóibh;

| D. | de bhrí go léiríonn taighde gur eascair teilea-obair ar mórscála as an bpaindéim, a raibh iarmhairtí dearfacha aige amhail níos mó solúbthachta agus neamhspleáchais agus, i gcásanna áirithe, cothromaíocht oibre is saoil níos fearr; de bhrí, áfach, nach mó i gcónaí na gnóthachain sin ná na hiarmhairtí diúltacha amhail iad a bheith ró-nasctha, na teorainneacha idir obair an duine agus saol príobháideach an duine a bheith geamhaithe, déine níos mó d’obair agus d’anás a bhaineann leis an teicneolaíocht; de bhrí, de réir shuirbhéanna Eurofound ar COVID-19, gur iomaí dúshlán a bhí ag an bpaindéim d’oibrithe a oibríonn go cianda; de bhrí, cé go bhféadfadh an méadú suntasach ar theilea-obair a théann chun tairbhe oibrithe agus gnólachtaí, nach mór an ceart chun sláinte coirp agus meabhairshláinte a chosaint agus a chur chun cinn sa chomhthéacs sin; |
| --- | --- |

D.

de bhrí go léiríonn taighde gur eascair teilea-obair ar mórscála as an bpaindéim, a raibh iarmhairtí dearfacha aige amhail níos mó solúbthachta agus neamhspleáchais agus, i gcásanna áirithe, cothromaíocht oibre is saoil níos fearr; de bhrí, áfach, nach mó i gcónaí na gnóthachain sin ná na hiarmhairtí diúltacha amhail iad a bheith ró-nasctha, na teorainneacha idir obair an duine agus saol príobháideach an duine a bheith geamhaithe, déine níos mó d’obair agus d’anás a bhaineann leis an teicneolaíocht; de bhrí, de réir shuirbhéanna Eurofound ar COVID-19, gur iomaí dúshlán a bhí ag an bpaindéim d’oibrithe a oibríonn go cianda; de bhrí, cé go bhféadfadh an méadú suntasach ar theilea-obair a théann chun tairbhe oibrithe agus gnólachtaí, nach mór an ceart chun sláinte coirp agus meabhairshláinte a chosaint agus a chur chun cinn sa chomhthéacs sin;

| E. | de bhrí gurb iad rioscaí síceasóisialta na rioscaí sláinte is forleithne a bhaineann leis an teilea-obair; de bhrí go bhfuil nasc níos mó idir teilea-obair agus uaireanta oibre fada agus strus a bhaineann leis an obair; de bhrí, de réir EU-OSHA, go bhféadfadh torthaí diúltacha síceolaíocha, fisiceacha agus sóisialta, amhail imní a bhaineann leis an obair, a bheith mar thoradh ar rioscaí síceasóisialta; de bhrí go bhféadfadh ualach oibre iomarcach a bheith i gceist leis na dálaí oibre as a n-eascraíonn rioscaí síceasóisialta, éilimh atá ag teacht salach ar a chéile, easpa soiléireachta maidir le ról an duine, easpa rannpháirtíochta sna cinntí a dhéanann difear d’oibrithe iad féin, easpa tionchair ar an gcaoi a ndéantar post an duine, athrú eagraíochta atá á bhainistiú go dona, easpa slándála fostaíochta, cumarsáid neamhéifeachtach, easpa tacaíochta ón mbainistíocht nó ó chomhghleacaithe amháin, ciapadh síceolaíoch agus gnéasach, agus foréigean tríú páirtí; de bhrí nach bhfuil na comhchaighdeáin agus na comhphrionsabail chéanna atá ceangailteach ó thaobh dlí ag na Ballstáit le haghaidh rioscaí síceasóisialta, rud a fhágann go mbíonn cosaintí dlíthiúla éagothroma de facto ann d’oibrithe; |
| --- | --- |

E.

de bhrí gurb iad rioscaí síceasóisialta na rioscaí sláinte is forleithne a bhaineann leis an teilea-obair; de bhrí go bhfuil nasc níos mó idir teilea-obair agus uaireanta oibre fada agus strus a bhaineann leis an obair; de bhrí, de réir EU-OSHA, go bhféadfadh torthaí diúltacha síceolaíocha, fisiceacha agus sóisialta, amhail imní a bhaineann leis an obair, a bheith mar thoradh ar rioscaí síceasóisialta; de bhrí go bhféadfadh ualach oibre iomarcach a bheith i gceist leis na dálaí oibre as a n-eascraíonn rioscaí síceasóisialta, éilimh atá ag teacht salach ar a chéile, easpa soiléireachta maidir le ról an duine, easpa rannpháirtíochta sna cinntí a dhéanann difear d’oibrithe iad féin, easpa tionchair ar an gcaoi a ndéantar post an duine, athrú eagraíochta atá á bhainistiú go dona, easpa slándála fostaíochta, cumarsáid neamhéifeachtach, easpa tacaíochta ón mbainistíocht nó ó chomhghleacaithe amháin, ciapadh síceolaíoch agus gnéasach, agus foréigean tríú páirtí; de bhrí nach bhfuil na comhchaighdeáin agus na comhphrionsabail chéanna atá ceangailteach ó thaobh dlí ag na Ballstáit le haghaidh rioscaí síceasóisialta, rud a fhágann go mbíonn cosaintí dlíthiúla éagothroma de facto ann d’oibrithe;

| F. | de bhrí go bhfuil méadú ag teacht ar líon na bhfostóirí a úsáideann uirlisí digiteacha amhail aipeanna, bogearraí agus an intleacht shaorga (AI) chun a gcuid oibrithe a bhainistiú; de bhrí, mar sin, go bhfuil dúshláin nua ag baint le bainistiú algartamach do thodhchaí na hoibre amhail rialú agus faireachas atá cumasaithe ó thaobh na teicneolaíochta de trí uirlisí tuartha agus bratacha, cianfhaireachán fíor-ama ar dhul chun cinn agus ar fheidhmíocht agus ar rianú ama, agus go bhfuil rioscaí suntasacha ag baint leis do shláinte agus do shábháilteacht oibrithe, go háirithe a meabhairshláinte agus a gceart chun príobháideachta agus chun dínit an duine; de bhrí go bhfuil athrú ó bhonn á dhéanamh ar nádúr na hoibre leis an digiteáil agus leis na hardteicneolaíochtaí nua amhail IS agus innealra IS-bhunaithe; de bhrí go n-úsáideann thart ar 40 % de na ranna acmhainní daonna i gcuideachtaí idirnáisiúnta feidhmchláir IS anois agus go measann 70 % díobh gur ardtosaíocht é sin dá n-eagraíocht; de bhrí nach mór an geilleagar digiteach nua a rialú chun rathúnas comhroinnte a chothú agus chun folláine na sochaí i gcoitinne a áirithiú; |
| --- | --- |

F.

de bhrí go bhfuil méadú ag teacht ar líon na bhfostóirí a úsáideann uirlisí digiteacha amhail aipeanna, bogearraí agus an intleacht shaorga (AI) chun a gcuid oibrithe a bhainistiú; de bhrí, mar sin, go bhfuil dúshláin nua ag baint le bainistiú algartamach do thodhchaí na hoibre amhail rialú agus faireachas atá cumasaithe ó thaobh na teicneolaíochta de trí uirlisí tuartha agus bratacha, cianfhaireachán fíor-ama ar dhul chun cinn agus ar fheidhmíocht agus ar rianú ama, agus go bhfuil rioscaí suntasacha ag baint leis do shláinte agus do shábháilteacht oibrithe, go háirithe a meabhairshláinte agus a gceart chun príobháideachta agus chun dínit an duine; de bhrí go bhfuil athrú ó bhonn á dhéanamh ar nádúr na hoibre leis an digiteáil agus leis na hardteicneolaíochtaí nua amhail IS agus innealra IS-bhunaithe; de bhrí go n-úsáideann thart ar 40 % de na ranna acmhainní daonna i gcuideachtaí idirnáisiúnta feidhmchláir IS anois agus go measann 70 % díobh gur ardtosaíocht é sin dá n-eagraíocht; de bhrí nach mór an geilleagar digiteach nua a rialú chun rathúnas comhroinnte a chothú agus chun folláine na sochaí i gcoitinne a áirithiú;

| G. | de bhrí go gceanglaíonn an staid nua seo orainn sainmhíniú nua níos leithne a ghlacadh ar an tsláinte agus ar an tsábháilteacht san ionad oibre, nach féidir a scaradh ón meabhairshláinte a thuilleadh; |
| --- | --- |

G.

de bhrí go gceanglaíonn an staid nua seo orainn sainmhíniú nua níos leithne a ghlacadh ar an tsláinte agus ar an tsábháilteacht san ionad oibre, nach féidir a scaradh ón meabhairshláinte a thuilleadh;

| H. | de bhrí go bhfuil tionchar díréireach ag paindéim COVID-19 ar fholláine mheabhrach an chúraim sláinte agus na n-oibrithe cúraim fhadtéarmaigh – ar mná iad a bhformhór – chomh maith le pobail leochaileacha lena n-áirítear mionlaigh eitneacha, pobal LADTIA+, daoine scothaosta, tuismitheoirí aonair, daoine faoi mhíchumas agus saincheisteanna meabhairshláinte a bhí ann cheana, daoine a bhfuil stádas socheacnamaíoch níos ísle acu, daoine dífhostaithe, agus daoine atá ina gcónaí sna réigiúin is forimeallaí agus ceantair iargúlta atá nasctha go dona; de bhrí go bhfuil meabhairshláinte na ndaoine óga tar éis dul in olcas go suntasach le linn na paindéime, agus go bhfuil fadhbanna a bhaineann leis an meabhairshláinte tar éis dúbailt i roinnt Ballstát agus tionchar tromchúiseach ar fhostaíocht daoine óga agus laghdú ar a n-ioncam, lena n-áirítear caillteanas post; de bhrí go bhfuil neamhoird mheabhairshláinte ag 9 milliún déagóir san Eoraip (daoine idir 10 agus 19 mbliana d’aois) agus go bhfuil níos mó ná leath de na cásanna sin ina gcúis le himní agus le dúlagar; |
| --- | --- |

H.

de bhrí go bhfuil tionchar díréireach ag paindéim COVID-19 ar fholláine mheabhrach an chúraim sláinte agus na n-oibrithe cúraim fhadtéarmaigh – ar mná iad a bhformhór – chomh maith le pobail leochaileacha lena n-áirítear mionlaigh eitneacha, pobal LADTIA+, daoine scothaosta, tuismitheoirí aonair, daoine faoi mhíchumas agus saincheisteanna meabhairshláinte a bhí ann cheana, daoine a bhfuil stádas socheacnamaíoch níos ísle acu, daoine dífhostaithe, agus daoine atá ina gcónaí sna réigiúin is forimeallaí agus ceantair iargúlta atá nasctha go dona; de bhrí go bhfuil meabhairshláinte na ndaoine óga tar éis dul in olcas go suntasach le linn na paindéime, agus go bhfuil fadhbanna a bhaineann leis an meabhairshláinte tar éis dúbailt i roinnt Ballstát agus tionchar tromchúiseach ar fhostaíocht daoine óga agus laghdú ar a n-ioncam, lena n-áirítear caillteanas post; de bhrí go bhfuil neamhoird mheabhairshláinte ag 9 milliún déagóir san Eoraip (daoine idir 10 agus 19 mbliana d’aois) agus go bhfuil níos mó ná leath de na cásanna sin ina gcúis le himní agus le dúlagar;

| I. | de bhrí nach bhfuil rochtain ag an iomarca daoine in AE ar sheirbhísí poiblí meabhairshláinte agus ar sheirbhísí sláinte ceirde; de bhrí go bhfuil an fholláine mheabhrach ar an leibhéal is ísle ar fud na n-aoisghrúpaí ó thosaigh an phaindéim, agus go bhfuil an mheath ar an meabhairshláinte curtha i leith suaití sa rochtain ar sheirbhísí meabhairshláinte, ualach oibre méadaithe agus géarchéim sa mhargadh saothair a rinne difear díréireach do dhaoine óga; de bhrí nach ndéantar tearcmhaoiniú ar sheirbhísí poiblí meabhairshláinte agus sláinte ceirde; de bhrí gur féidir leis an strus a bhaineann leis an obair a bheith mar thoradh ar roinnt tosca amhail brúnna srianta ama, uaireanta oibre fada nó neamhrialta agus drochchumarsáid agus droch-chomhoibriú laistigh den eagraíocht; de bhrí go bhfuil comhghaol láidir idir mígréiní nó tinneas cinn trom agus dúlagar agus imní, i measc neamhoird shíciatracha chomhghalracha eile, a bhfuil tionchar iarmhartach acu ar fheidhmíocht oibre agus ar neamhláithreachtaí fostaithe; de bhrí nach bhfuil mórán maoinithe ar thaighde cliniciúil agus feidhmeach ar chosc, ar dhiagnóisiú agus ar chóireáil riochtaí meabhairshláinte; de bhrí gurb iad saincheisteanna meabhairshláinte an phríomhchúis leis an ngalracht dhomhanda faoi láthair, agus go bhfuil an féinmharú ar an dara cúis is mó le bás daoine óga san Eoraip; de bhrí gur féidir torthaí dearfacha a bheith mar thoradh ar ghníomhaíochtaí maidir le cosc, ardú feasachta, folláine agus cur chun cinn na meabhairshláinte agus cultúir fholláine chun sláinte na bhfostaithe a fheabhsú san ionad oibre (19); |
| --- | --- |

I.

de bhrí nach bhfuil rochtain ag an iomarca daoine in AE ar sheirbhísí poiblí meabhairshláinte agus ar sheirbhísí sláinte ceirde; de bhrí go bhfuil an fholláine mheabhrach ar an leibhéal is ísle ar fud na n-aoisghrúpaí ó thosaigh an phaindéim, agus go bhfuil an mheath ar an meabhairshláinte curtha i leith suaití sa rochtain ar sheirbhísí meabhairshláinte, ualach oibre méadaithe agus géarchéim sa mhargadh saothair a rinne difear díréireach do dhaoine óga; de bhrí nach ndéantar tearcmhaoiniú ar sheirbhísí poiblí meabhairshláinte agus sláinte ceirde; de bhrí gur féidir leis an strus a bhaineann leis an obair a bheith mar thoradh ar roinnt tosca amhail brúnna srianta ama, uaireanta oibre fada nó neamhrialta agus drochchumarsáid agus droch-chomhoibriú laistigh den eagraíocht; de bhrí go bhfuil comhghaol láidir idir mígréiní nó tinneas cinn trom agus dúlagar agus imní, i measc neamhoird shíciatracha chomhghalracha eile, a bhfuil tionchar iarmhartach acu ar fheidhmíocht oibre agus ar neamhláithreachtaí fostaithe; de bhrí nach bhfuil mórán maoinithe ar thaighde cliniciúil agus feidhmeach ar chosc, ar dhiagnóisiú agus ar chóireáil riochtaí meabhairshláinte; de bhrí gurb iad saincheisteanna meabhairshláinte an phríomhchúis leis an ngalracht dhomhanda faoi láthair, agus go bhfuil an féinmharú ar an dara cúis is mó le bás daoine óga san Eoraip; de bhrí gur féidir torthaí dearfacha a bheith mar thoradh ar ghníomhaíochtaí maidir le cosc, ardú feasachta, folláine agus cur chun cinn na meabhairshláinte agus cultúir fholláine chun sláinte na bhfostaithe a fheabhsú san ionad oibre (19);

| J. | de bhrí go n-áirítear ar shaincheisteanna san ionad oibre a mbíonn tionchar acu ar an meabhairshláinte, tnáitheadh poist, siondróm leadráin, strus, ciapadh, foréigean, stiogma, idirdhealú agus deiseanna teoranta fáis nó ardaithe céime, gnéithe a d’fhéadfadh a bheith níos measa fós ar líne; de bhrí gur léirigh EDT anuraidh go raibh níos mó ná 300 milliún duine ar fud an domhain ag fulaingt mar gheall ar neamhoird mheabhracha a bhaineann leis an obair, mar shampla tnáitheadh, imní, dúlagar nó strus iarthrámach, rud atá comhchoibhneasach leis an bhfíric go mbraitheann duine as gach ceathrar oibrithe Eorpacha go bhfuil tionchar diúltach ag obair ar a sláinte (20); de bhrí go bhféadfadh fadhbanna sláinte coirp agus meabhrach, mí-úsáid substaintí nó alcóil, neamhláithreacht agus táirgiúlacht caillte a bheith mar thoradh ar thimpeallacht dhiúltach oibre; |
| --- | --- |

J.

de bhrí go n-áirítear ar shaincheisteanna san ionad oibre a mbíonn tionchar acu ar an meabhairshláinte, tnáitheadh poist, siondróm leadráin, strus, ciapadh, foréigean, stiogma, idirdhealú agus deiseanna teoranta fáis nó ardaithe céime, gnéithe a d’fhéadfadh a bheith níos measa fós ar líne; de bhrí gur léirigh EDT anuraidh go raibh níos mó ná 300 milliún duine ar fud an domhain ag fulaingt mar gheall ar neamhoird mheabhracha a bhaineann leis an obair, mar shampla tnáitheadh, imní, dúlagar nó strus iarthrámach, rud atá comhchoibhneasach leis an bhfíric go mbraitheann duine as gach ceathrar oibrithe Eorpacha go bhfuil tionchar diúltach ag obair ar a sláinte (20); de bhrí go bhféadfadh fadhbanna sláinte coirp agus meabhrach, mí-úsáid substaintí nó alcóil, neamhláithreacht agus táirgiúlacht caillte a bheith mar thoradh ar thimpeallacht dhiúltach oibre;

| K. | de bhrí go meastar go raibh na costais a bhaineann le drochshláinte mheabhrach níos mó ná 4 % den OTI ar fud Bhallstáit uile AE in 2015; de bhrí go bhfuil costas an dúlagair a bhaineann leis an obair ar cheann de na príomhchúiseanna le míchumas agus dúlagar agus go meastar gurb ionann é agus EUR 620 billiún in aghaidh na bliana, agus gur cailleadh EUR 240 billiún in aghaidh na bliana mar thoradh air sin (21); de bhrí gur mó ná EUR 110 billiún in aghaidh na bliana an costas a mheastar a bheadh ar gach tinneas cinn in AE, agus gurb iad mígréiní is cúis le thart ar EUR 50 billiún de sin; de bhrí go bhfuil na buiséid a bhaineann le cosc ar fud Bhallstáit uile AE íseal fós ag 3 % den chaiteachas iomlán ar shláinte; |
| --- | --- |

K.

de bhrí go meastar go raibh na costais a bhaineann le drochshláinte mheabhrach níos mó ná 4 % den OTI ar fud Bhallstáit uile AE in 2015; de bhrí go bhfuil costas an dúlagair a bhaineann leis an obair ar cheann de na príomhchúiseanna le míchumas agus dúlagar agus go meastar gurb ionann é agus EUR 620 billiún in aghaidh na bliana, agus gur cailleadh EUR 240 billiún in aghaidh na bliana mar thoradh air sin (21); de bhrí gur mó ná EUR 110 billiún in aghaidh na bliana an costas a mheastar a bheadh ar gach tinneas cinn in AE, agus gurb iad mígréiní is cúis le thart ar EUR 50 billiún de sin; de bhrí go bhfuil na buiséid a bhaineann le cosc ar fud Bhallstáit uile AE íseal fós ag 3 % den chaiteachas iomlán ar shláinte;

| L. | de bhrí go bhfuil dualgas ar fhostóirí, faoi rialacháin AE maidir le sláinte agus sábháilteacht cheirde (22), sláinte agus sábháilteacht oibrithe a chosaint i ngach gné dá gcuid oibre; de bhrí go leanann fostóirí de bheith freagrach as sláinte agus sábháilteacht cheirde i gcomhthéacs teilea-oibre; de bhrí go bhfuil ról ríthábhachtach ag ceardchumainn agus ag comhlachtaí sláinte agus sábháilteachta ceirde san ionad oibre maidir le buncheart oibrithe chun ionad oibre sábháilte, slán a chosaint, lena n-áirítear i gcás teilea-oibre; |
| --- | --- |

L.

de bhrí go bhfuil dualgas ar fhostóirí, faoi rialacháin AE maidir le sláinte agus sábháilteacht cheirde (22), sláinte agus sábháilteacht oibrithe a chosaint i ngach gné dá gcuid oibre; de bhrí go leanann fostóirí de bheith freagrach as sláinte agus sábháilteacht cheirde i gcomhthéacs teilea-oibre; de bhrí go bhfuil ról ríthábhachtach ag ceardchumainn agus ag comhlachtaí sláinte agus sábháilteachta ceirde san ionad oibre maidir le buncheart oibrithe chun ionad oibre sábháilte, slán a chosaint, lena n-áirítear i gcás teilea-oibre;

| M. | de bhrí gurb iad fostaíocht chobhsaí, sláinte (lena n-áirítear meabhairshláinte), dálaí le haghaidh forbartha iomláine, agus tuiscint tionchair agus rannpháirtíochta do dhaoine óga na réamhchoinníollacha bunúsacha chun teacht as an ngéarchéim, chun sochaithe a neartú agus chun geilleagair a atógáil; |
| --- | --- |

M.

de bhrí gurb iad fostaíocht chobhsaí, sláinte (lena n-áirítear meabhairshláinte), dálaí le haghaidh forbartha iomláine, agus tuiscint tionchair agus rannpháirtíochta do dhaoine óga na réamhchoinníollacha bunúsacha chun teacht as an ngéarchéim, chun sochaithe a neartú agus chun geilleagair a atógáil;

Meabhairshláinte agus obair dhigiteach: ceachtanna a foghlaimíodh ó phaindéim COVID-19

| 1. | á chur in iúl gur oth léi gur cuireadh isteach ar mheabhairshláinte go leor fostaithe agus orthu siúd atá féinfhostaithe le linn phaindéim COVID-19 de bharr cur isteach ar a lán seirbhísí amhail oideachas, sláinte agus tacaíocht shóisialta, agus tosca struis méadaithe amhail neamhshláine airgeadais, eagla dífhostaíochta, rochtain theoranta ar chúram sláinte, leithlisiú, strus a bhaineann leis an teicneolaíocht, athruithe ar uaireanta oibre, eagrú neamhleor oibre agus an teilea-obair; á iarraidh go rachfaí i ngleic leis an meabhairshláinte mar ábhar práinne le beartais thrasghearrtha agus chomhtháite mar chuid de straitéis chuimsitheach mheabhairshláinte an Aontais agus de straitéis cúraim Eorpaigh a fhorlíonfar le pleananna gníomhaíochta náisiúnta; ag meabhrú don Choimisiún, go háirithe, gur cheart cosaint sláinte oibrithe a bheith ina dlúthchuid de phleananna ullmhachta EU-OSHA chun géarchéimeanna sláinte amach anseo a chosc; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á chur i bhfáth gur chuir paindéim COVID-19 agus an ghéarchéim eacnamaíoch ina dhiaidh sin brú ollmhór ar mheabhairshláinte agus ar fholláine na saoránach go léir, ach thar aon ní eile, ar dhaoine féinfhostaithe, daoine óga, mic léinn atá ag aistriú chuig an lucht saothair agus daoine aosta, a bhfuil rioscaí síceasóisialta a bhaineann leis an obair ag dul i méid agus rátaí struis, imní agus dúlagair níos airde ag baint leo; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á chur i bhfáth go raibh tionchar diúltach ag paindéim COVID-19 ar an aistriú ón oideachas go dtí an obair agus dá bhrí sin go bhféadfadh sé a bheith ina chúis le hardleibhéil struis, le himní agus le héiginnteacht do dhaoine óga ag tús a ngairmréime, rud a d’fhéadfadh a n-ionchais fostaíochta a ghéarú freisin agus a chuirfeadh le fáinne fí saincheisteanna lena meabhairshláinte agus lena bhfolláine; á iarraidh go dtabharfaí tacaíocht níos fearr don mheabhairshláinte, lena n-áirítear do sheirbhísí poiblí fostaíochta, d’fhonn aghaidh a thabhairt ar fholláine daoine dífhostaithe; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á chur in iúl gur oth léi nár déileáladh leis an meabhairshláinte mar thosaíocht ar an mbealach céanna leis an tsláinte fhisiciúil, gur baineadh maoiniú as agus nach raibh foireann cháilithe ar fáil ar fud na mBallstát, in ainneoin na mbuntáistí intreacha a bhaineann le sláinte agus folláine fheabhsaithe agus na gnóthachain shuntasacha táirgiúlachta eacnamaíche agus na leibhéil rannpháirtíochta níos airde san obair a eascraíonn as infheistíocht phoiblí sa mheabhairshláinte; á chreidiúint go bhfuil gá le gníomhaíocht ghasta chun feabhas a chur ar an staid mar atá faoi láthair; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á iarraidh ar institiúidí an Aontais agus ar na Ballstáit aitheantas a thabhairt do na hardleibhéil fadhbanna meabhairshláinte a bhaineann leis an obair ar fud an Aontais agus tiomantas láidir a thabhairt do ghníomhaíochtaí lena ndéantar saol oibre digití a rialáil agus a chur chun feidhme, ar gníomhaíochtaí iad lena gcabhraítear fadhbanna meabhairshláinte a chosc, meabhairshláinte agus cothromaíocht shláintiúil oibre is saoil a chosaint, agus cearta cosanta sóisialta san ionad oibre a threisiú; á iarraidh go ndéanfaí idirphlé agus iarrachtaí chun na críche sin i gcomhar le fostóirí agus ionadaithe oibrithe, lena n-áirítear ceardchumainn; ag cur béim ar an bhfíoras, ina leith sin, gur gá pleananna coisctheacha a ghlacadh maidir le rioscaí meabhairshláinte i ngach ionad oibre; á iarraidh go ndéanfar obair leantach maidir le cur chun feidhme chreat Eorpach EDS maidir le meabhairshláinte do 2021-2025; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á chur in iúl gur oth léi an difríocht idir an méid gníomhaíochta a rinne AE go hiarbhír i leith na sláinte agus an raon feidhme a thugtar leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus á iarraidh go ndéanfaí tuilleadh gníomhaíocht AE laistigh de raon feidhme na n-inniúlachtaí sin; á mheas gurb í an mheabhairshláinte an chéad ghéarchéim sláinte eile agus gur cheart don Choimisiún gníomhú agus dul i ngleic leis na rioscaí uile a d’fhéadfadh a bheith ann trí bhearta ceangailteacha agus neamhcheangailteacha, i gcás inarb ábhartha, agus straitéis mheabhairshláinte chuimsitheach AE a chruthú i gcomhréir leis na conclúidí ón gComhairle an 24 Deireadh Fómhair 2019 maidir le geilleagar na folláine; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á thabhairt dá haire gur cheart go mbeadh sé d’aidhm ag straitéis mheabhairshláinte AE ceangal a chur ar na Ballstáit cúram sláinte meabhrach a chomhtháthú le cúram fisiciúil i bhfianaise an chomhghaol dlúth idir an dá cheann, cúram éifeachtach a chur ar fáil ar bhonn fianaise agus cearta an duine, líon na seirbhísí atá ar fáil a leathnú chun cur ar chumas níos mó daoine rochtain a fháil ar chóireáil agus tacú le daoine chun cabhrú leo obair a aimsiú nó fanacht i mbun oibre, i measc iarrachtaí eile; ag áitiú go mbíonn tionchar ag drochshláinte mheabhrach ar fholláine na n-oibrithe agus go ngabhann costais do chórais leasa léi, mar aon le caiteachas breise ar chúram sláinte agus ar shlándáil shóisialta; á chur i bhfáth go bhfuil freagracht ar an bhfostóir agus go bhfuil ról ríthábhachtach ag an bhfostóir agus ag na comhpháirtithe sóisialta araon maidir le tionscnaimh den chineál sin a cheapadh agus a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á mheabhrú go bhfuil léargas tugtha ag an bpaindéim ar an ngéarchéim mheabhairshláinte fhorleathan ar fud na hEorpa agus ar na freagairtí éagsúla a thug na Ballstáit di agus gur léirigh sí a thábhachtaí atá sé dea-chleachtais a roinnt chun freagairt d’éigeandálaí sláinte, agus bearnaí a nochtadh sa réamhradharc, lena n-áirítear ullmhacht, uirlisí freagartha agus cistiú leordhóthanach; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit na tionchair ar an tsláinte mheabhrach a chur san áireamh ina ngéarchéimeanna sláinte agus ina gcuid pleananna paindéime éigeandála agus ullmhachta; á chreidiúint gur cheart an ghéarchéim mheabhairshláinte atá ann faoi láthair a mheas mar éigeandáil sláinte; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á chur in iúl gur díol sásaimh DI an chaibidlíocht atá ar siúl faoi láthair maidir le rialachán lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 1082/2013/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Deireadh Fómhair 2013 maidir le bagairtí tromchúiseacha trasteorann don tsláinte (23) agus an chaibidlíocht leanúnach maidir le hathchóiriú a dhéanamh ar an Lárionad Eorpach um Ghalair a Chosc agus a Rialú agus maidir le sainordú na Gníomhaireachta Leigheasra Eorpaí a neartú; |
| --- | --- |

9.

| 10. | ag moladh na n-oibrithe riachtanacha agus túslíne a d’íobair a ndea-bhail féin chun obair tarrthála a dhéanamh le linn na paindéime; á chur in iúl gur cúis imní di na rioscaí meabhairshláinte is mó a bhaineann leis an obair d’oibrithe sláinte agus cúraim fhadtéarmaigh; á iarraidh ar an gCoimisiún aird ar leith a thabhairt ar oibrithe riachtanacha agus túslíne sna tograí atá le teacht maidir leis an meabhairshláinte ag an obair; á iarraidh ar na Ballstáit feabhas a chur ar a ndálaí oibre, aghaidh a thabhairt ar ghanntanais foirne agus na hacmhainní riachtanacha a chur ar fáil chun a áirithiú nach mbeidh gá leis na híobairtí sin arís, chun a áirithiú go mbeidh rochtain láithreach ag oibrithe ar acmhainní leormhaithe meabhairshláinte agus ar chosaint agus ar idirghabhálacha síceasóisialta, ar cheart iad a shíneadh thar thréimhse na géarchéime tromchúisí; ag cur béim ar an bhfíoras gur mná iad formhór mór na n-oibrithe riachtanacha agus túslíne agus gur minic a bhíonn siad ar ioncam níos ísle, agus go mbíonn rioscaí meabhairshláinte níos mó ag gabháil leo a bhaineann leis an obair; |
| --- | --- |

10.

An t-aistriú digiteach agus an mheabhairshláinte

| 11. | ag aithint go bhféadfar, le fostaíocht ar ardcháilíocht, cuspóir saoil a spreagadh i ndaoine aonair chomh maith le slándáil agus neamhspleáchas airgeadais a sholáthar dóibh; á chur i bhfáth go bhfuil caidreamh dearfach ann idir dea-shláinte mheabhrach, dálaí maithe oibre, tuarastail leormhaithe, táirgiúlacht oibre, folláine agus cáilíocht saoil; á thabhairt dá haire gur féidir leis a bheith dúshlánach d’oibrithe cuspóir saoil agus féiniúlacht a bhaint amach i gcomhthéacs na digiteála atá ag dul i méid, rud a bhféadfadh fadhbanna sláinte fisiciúla agus intinne a bheith mar thoradh air; á dhearbhú go bhfuil, dá bhrí sin, bearta coiscthe ríthábhachtach; á chreidiúint go bhféadfadh dálaí oibre leormhaithe agus cláir ghníomhacha mhargadh an tsaothair cabhrú chun dul i ngleic le rioscaí síceasóisialta trí dheiseanna a sholáthar do phoist ar ardchaighdeán agus do chosaint shóisialta; á thabhairt dá haire gur féidir leis an dúlagar agus le neamhoird mheabhairshláinte a bheith ina mbacainn ar an bhfostaíocht a choinneáil nó a aimsiú agus go bhfuil gá le tacaíocht bhreise do chuardaitheoirí poist; |
| --- | --- |

11.

| 12. | ag aithint go bhféadfaí deiseanna a chruthú leis an gclaochlú digiteach chun daoine atá faoi mhíchumas a fhostú ar an margadh oscailte saothair; ag cur béim ar an bhfíoras, sa chomhthéacs sin, nár cheart go mbeadh leithlisiú ná eisiamh sóisialta mar thoradh ar an gclaochlú digiteach; á thabhairt chun suntais, thairis sin, go mbíonn deacrachtaí ag daoine scothaosta, agus atá i mbaol an eisiaimh dhigitigh mar gheall ar dhálaí oibre atá ag athrú agus uirlisí nua digiteacha; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé go mbeadh gach oibrí, agus go háirithe gach duine aosta, in ann rochtain a fháil ar fhoghlaim ar feadh an tsaoil agus ar fhorbairt ghairmiúil atá oiriúnaithe dá riachtanais aonair; á iarraidh ar na Ballstáit soláthar an oideachais dhigitigh atá dírithe ar dhaoine scothaosta a leathnú; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá malartuithe idirghlúine sa timpeallacht oibre; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á mheabhrú gur féidir le cuir chuige réamhghníomhacha maidir leis an digiteáil, amhail feabhas a chur ar scileanna digiteacha san ionad oibre nó uaireanta solúbtha oibre a cheadú, a bheith ina gcuidiú le strus na hoibre a mhaolú; á thabhairt le fios go bhfuil sé d’acmhainn ag IS dálaí oibre agus caighdeán saoil a fheabhsú, lena n-áirítear cothromaíocht oibre is saoil níos fearr agus inrochtaineacht níos fearr do dhaoine faoi mhíchumas, forbairt mhargadh an tsaothair a thuar agus tacú le bainistiú acmhainní daonna chun claontacht dhaonna a chosc; ag tabhairt rabhadh, áfach, go n-eascraíonn imní as IS freisin maidir le príobháideacht agus sláinte agus sábháilteacht cheirde amhail an ceart chun dícheangail, agus go bhféadfadh faireachas agus faireachán díréireach agus neamhdhleathach ar oibrithe a bheith mar thoradh uirthi, agus sárú á dhéanamh ar a ndínit agus ar a bpríobháideacht, chomh maith le cóireáil idirdhealaitheach i bpróisis earcaíochta agus i réimsí eile mar gheall ar algartaim atá claonta, lena n-áirítear ar fhorais inscne, cine agus eitneacha; á chur in iúl gur cúis imní di, ina theannta sin, gur féidir le IS an bonn a bhaint ó shaoirse agus ó neamhspleáchas an duine, amhail trí uirlisí tuartha agus fógartha, faireachán agus rianú ama fíor-ama agus moltaí uathoibrithe maidir le hiompraíocht, agus rannchuidiú le fadhbanna meabhairshláinte oibrithe amhail tnáitheadh, strus a bhaineann leis an teicneolaíocht, ró-ualach síceolaíoch agus tuirse; ag cur béim ar an bhfíoras go láidir nach mór réitigh IS san ionad oibre a bheith trédhearcach, cothrom agus aon impleachtaí diúltacha d’oibrithe a sheachaint agus nach mór iad a chaibidliú idir fostóirí agus ionadaithe oibrithe, lena n-áirítear ceardchumainn; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit, ina leith sin, togra reachtach maidir leis an intleacht shaorga san ionad oibre a cheapadh chun cosaint iomchuí a áirithiú do chearta agus d’fholláine oibrithe, lena n-áirítear a meabhairshláinte agus a gcearta bunúsacha amhail neamh-idirdhealú, príobháideacht agus dínit an duine i láthair oibre atá ag éirí níos digitithe; á thabhairt dá haire go bhfuil claonadh ann go mbíonn tionchar díréireach ag ciapadh ar líne ar na grúpaí is leochailí, lena n-áirítear oibrithe óga, ban agus oibrithe LGBTQI+; á chur i bhfáth nach bhfuil reachtaíocht shonrach i bhfeidhm ach ag 60 % de na Ballstáit chun aghaidh a thabhairt ar an mbulaíocht agus ar an bhforéigean ag an obair, agus á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit, dá bhrí sin, bearta éigeantacha spriocdhírithe a mholadh chun dul i ngleic leis an bhfadhb mhéadaitheach sin ag an obair agus chun na híospartaigh a chosaint leis na hacmhainní riachtanacha ar fad; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit a áirithiú go bhfuil feidhm, i gcás inarb infheidhme, ag na bearta coisctheacha agus cosanta arb é is aidhm leo an foréigean, an t-idirdhealú agus an ciapadh i saol na hoibre, lena n-áirítear foréigean agus ciapadh tríú páirtí (i.e. arna dhéanamh ag custaiméirí, cliaint, cuairteoirí nó othair), a dhíothú, gan beann ar an gcúis ná ar an tsiocair atá leis an gciapadh, agus nach bhfuil siad teoranta do chásanna atá bunaithe ar fhorais idirdhealaitheacha; á iarraidh go ndaingeodh na Ballstáit Coinbhinsiún na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair (Uimh. 190) maidir le Foréigean agus Ciapadh a Dhíothú agus Moladh (Uimh. 206) maidir le Foréigean agus Ciapadh a Dhíothú i Saol na hOibre agus Moladh (Uimh. 206) maidir le Foréigean agus Ciapadh agus go gcuirfidís i bhfeidhm na dlíthe agus na bearta beartais is gá chun foréigean agus ciapadh i saol na hoibre a chosc, a chosc agus aghaidh a thabhairt air; á iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go gcumhdaítear go hiomlán le raon feidhme na treorach atá beartaithe maidir le foréigean in aghaidh na mban agus foréigean teaghlaigh a chomhrac (24), go gcumhdaítear an foréigean agus an ciapadh ag an obair mar chion coiriúil agus go bhfaigheann oibrithe cosaint iomchuí le rannpháirtíocht na gceardchumann; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á chur i bhfáth gur gá oibrithe a chosaint ar shaothrú a bhfostóirí maidir le húsáid IS agus an bhainistithe algartamaigh, lena n-áirítear uirlisí tuartha agus bratacha chun iompar fostaithe a thuar agus chun briseadh rialacha nó calaois ag oibrithe a aithint nó a dhíspreagadh, faireachán fíor-ama ar dhul chun cinn agus ar fheidhmíocht, bogearraí rianaithe ama agus buiséid iompraíochta uathoibrithe; á iarraidh go gcuirfí cosc ar fhaireachas a dhéanamh ar oibrithe; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á mheas gur gá paraidím nua a fhorbairt chun castacht an ionaid oibre nua-aimseartha i ndáil leis an meabhairshláinte a chur san áireamh, mar nach leor na hionstraimí rialála atá i bhfeidhm faoi láthair chun sláinte agus sábháilteacht oibrithe a ráthú agus gur gá iad a thabhairt cothrom le dáta agus a fheabhsú; |
| --- | --- |

16.

| 17. | ag cur béim ar an bhfíoras nár cheart úsáid a bhaint as teicneolaíocht agus IS san ionad oibre riamh chun dochair do mheabhairshláinte agus d’fholláine na n-oibrithe; á thabhairt dá haire nár cheart faireachán iomarcach ar scáth táirgiúlachta ná faireachais ar oibrithe a bheith mar thoradh ar úsáid IS ag an obair; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á thabhairt dá haire go bhfuil bearna dhigiteach leathan idir na hinscní sna sainscileanna agus san fhostaíocht in earnáil TFC, áit nach mná iad ach 18 % d’oibrithe agus gur fir iad 82 % díobh (25); á mheas go bhfuil sé ríthábhachtach go ndearfaí córais theicneolaíocha ar bhealach cuimsitheach chun idirdhealú, saincheisteanna meabhairshláinte nó éifeachtaí díobhálacha eile a bhaineann le dearadh neamhchuimsitheach a chosc; ag áitiú ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit oibriú le chéile chun an bhearna dhigiteach inscne do mhná san eolaíocht, sa teicneolaíocht, san innealtóireacht agus sa mhatamaitic (STEM) a dhúnadh agus féachaint le dreasachtaí a sholáthar d’eagraíochtaí TFC chun lucht saothair éagsúil a fhostú; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á chur in iúl gur geal léi Treoir (AE) 2019/1158 maidir le cothromaíocht oibre is saoil do thuismitheoirí agus do chúramóirí, ar an ábhar go ndéantar solúbthacht a sholáthar agus saincheisteanna a bhaineann leis an obair a mhaolú léi; á chur i bhfáth, áfach, go bhfuil difear díréireach á dhéanamh do mhná i gcónaí, mar atá léirithe ag an bpaindéim; á chreidiúint, cé go gcuirtear a lán deiseanna ar fáil leis an teilea-oibriú, tá dúshláin ag baint leis freisin ó thaobh na bearna sóisialta, gairmiúla agus digití de; á chur i bhfáth go leanann mná de bheith ag tógáil ar an gcuid is mó den tsaoire a bhaineann leis an teaghlach, ar saoire í a bhfuil tionchar diúltach aici i gcónaí ar dhul chun cinn gairme, ar fhorbairt phearsanta, ar phá agus ar theidlíochtaí pinsin; á iarraidh ar na Ballstáit dul níos faide ná ceanglais na treorach agus líon na laethanta a dheonaítear do shaoire cúramóirí a mhéadú agus luach saothair a chur ar fáil do chúramóirí neamhfhoirmiúla agus saoire á tógáil acu; á iarraidh ar na Ballstáit gealltanas láidir a thabhairt chun am teaghlaigh agus cothromaíocht oibre is saoil na n-oibrithe a chosaint; á iarraidh ar na Ballstáit sciar cothrom de na freagrachtaí cúraim a spreagadh idir mná agus fir trí thréimhsí saoire neamh-inaistrithe le pá idir tuismitheoirí, lena gcuirfí ar chumas na mban páirt níos mó a ghlacadh i bhfostaíocht lánaimseartha; ag cur béim ar an bhfíoras go bhfuil mná i mbaol níos mó an struis, an ídithe, an dóite agus an fhoréigin shíceolaíoch mar gheall ar shocruithe nua teilea-oibre agus an easpa rialála chun cleachtais mhí-úsáideacha saothair a rialú; |
| --- | --- |

19.

| 20. | ag cur sonrú san aistriú chuig teilea-obair le linn na paindéime agus sa tsolúbthacht a sholáthar sé do go leor fostaithe agus do dhaoine féinfhostaithe; ag aithint, áfach, go bhfuil an teilea-obair thar a bheith dúshlánach freisin do na daoine aonair is mó atá faoi mhíbhuntáiste agus do na teaghlaigh aontuismitheora; ag aithint go bhféadfadh an teaglaim de theilea-obair agus de chúram leanaí, go háirithe do leanaí a bhfuil riachtanais speisialta acu, saol an teaghlaigh agus folláine na dtuismitheoirí agus na leanaí araon a chur i mbaol; á mholadh d’fhostóirí rialacha soiléire agus trédhearcacha a sholáthar maidir le socruithe teilea-oibre chun a áirithiú go n-urramófar uaireanta oibre agus chun aonrú sóisialta agus gairmiúil a chosc agus am oibre a thuar le ham eile a chaitear sa bhaile; á thabhairt dá haire go bhfuil sé cruthaithe go bhfuil tionchar mór ag an teilea-obair ar eagrú ama oibre trí sholúbthacht a mhéadú agus trí staid a chruthú ina mbíonn oibrithe ar fáil i gcónaí, rud ar minic a bhíonn coimhlint oibre-saoil mar thoradh air; á mheabhrú, mar sin féin, má dhéantar í a rialáil agus a chur chun feidhme mar is ceart, go bhféadfaí an tsolúbthacht a thabhairt d’oibrithe a n-uaireanta oibre agus a sceidil a chur in oiriúint dá riachtanais phearsanta agus teaghlaigh féin má dhéantar í a rialáil agus a chur chun feidhme mar is ceart; ag cur béim ar an bhfíoras, ina leith sin, gur cheart aistriú iomlán nó aistriú páirteach chuig teilea-obair a bheith mar thoradh ar chomhaontú idir an fostóir agus ionadaithe na bhfostaithe; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á thabhairt dá haire agus é ina chúis imní di nach bhfuil teilea-obair ar fáil go fóill do gach oibrí; á chur i bhfáth go bhfuil tionchar ag an aistriú chuig teilea-obair ar mheabhairshláinte na ndaoine sin atá i mbaol an eisiaimh dhigitigh; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé dul i ngleic leis an deighilt dhigiteach san Eoraip agus gur gá athoiliúint a chur ar dhaoine óga agus ar dhaoine scothaosta chun leibhéal leordhóthanach scileanna digiteacha a áirithiú do gach oibrí; á iarraidh go ndéanfaí infheistíochtaí níos spriocdhírithe i soláthar scileanna digiteacha, go háirithe grúpaí a eisiatar ar bhonn níos digití amhail daoine a bhfuil stádas socheacnamaíoch íseal acu agus cúlra oideachais teoranta, daoine scothaosta agus daoine i gceantair thuaithe agus iargúlta; á iarraidh ar an gCoimisiún creat reachtach a mholadh chun ceanglais íosta a bhunú maidir le teilea-obair ar fud an Aontais, gan an bonn a bhaint ó dhálaí oibre teilea-oibrithe; á chur i bhfáth gur cheart go ndéanfaí dálaí oibre a shoiléiriú leis an gcreat reachtach sin, go n-áiritheofaí go ndéanfaí an obair sin ar bhonn deonach agus go mbeadh cearta, cothromaíocht oibre is saoil, an t-ualach oibre agus caighdeáin feidhmíochta na dteilea-oibrithe ar an láthair comhionann leis na cinn a bhaineann le hoibrithe ar an láthair; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit bearta a sholáthar maidir le hinrochtaineacht agus teicneolaíocht chuimsitheach do dhaoine atá faoi mhíchumas; á thabhairt dá haire gur cheart an creat sin a fhorbairt i gcomhairle leis na Ballstáit agus leis na comhpháirtithe sóisialta Eorpacha, gur cheart lánurraim a thabhairt do shamhlacha náisiúnta mhargadh an tsaothair agus gur cheart Creat-Chomhaontuithe na gComhpháirtithe Sóisialta Eorpacha maidir le Teilea-obair agus Digiteáil a chur san áireamh; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit aird ar leith a thabhairt ar dhaoine atá faoi mhíchumas meabhrach nó coirp; á chur i bhfáth go bhfuil dálaí oibre teilea-oibrithe comhionann leo siúd atá ag obair ar an láthair agus gur gá bearta sonracha a dhéanamh chun obair leantach a dhéanamh agus chun tacú le leas na n-oibrithe iargúlta; |
| --- | --- |

21.

| 22. | á mheas go bhfuil an ceart chun dícheangail ríthábhachtach chun dea-bhail mheabhrach na bhfostaithe agus na ndaoine féinfhostaithe a áirithiú, go háirithe i gcás banoibrithe agus oibrithe i gcineálacha neamhchaighdeánacha oibre, agus gur cheart é a chomhlánú le cur chuige coisctheach comhchoiteann i leith rioscaí síceasóisialta a bhaineann leis an obair; á iarraidh ar an gCoimisiún, i gcomhairle leis na comhpháirtithe sóisialta, treoir a mholadh maidir le caighdeáin agus coinníollacha íosta chun a áirithiú go mbeidh gach oibrí in ann a gceart chun dícheangail a fheidhmiú go héifeachtach, agus úsáid uirlisí digiteacha atá ann cheana agus uirlisí nua chun críocha oibre a rialáil i gcomhréir le rún ón bParlaimint an 21 Eanáir 2021 le moltaí don Choimisiún maidir leis an gceart chun dícheangail, agus aird á tabhairt ag an am céanna ar Chreat-Chomhaontú na gComhpháirtithe Sóisialta Eorpacha maidir leis an Digiteáil; á iarraidh ar na Ballstáit, ina theannta sin, comhordú níos fearr a dhéanamh ar mhalartú na ndea-chleachtas, ós rud é go bhfuil roinnt beartas agus tionscadal atá an-nuálaíoch á gcur i bhfeidhm ag cuid acu; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á thabhairt dá haire, má dhéantar athbhreithniú agus nuashonrú orthu, go bhféadfar, le Treoir 89/654/CEE agus le Treoir 90/270/CEE ón gComhairle lena leagtar síos íoscheanglais sábháilteachta agus sláinte don ionad oibre agus d’obair le trealamh scáileán taispeána, cur le cosaint gach oibrí, lena n-áirítear oibrithe ardáin agus daoine féinfhostaithe, in éineacht leis na tionscadail éagsúla arna bhforbairt ag gníomhaireachtaí AE agus ag na Ballstáit; |
| --- | --- |

23.

| 24. | á chur i bhfáth go bhfuil soláthar inrochtaineachta agus cóiríochta réasúnta infheidhme maidir le timpeallachtaí digiteacha a bhaineann leis an obair agus, mar sin, gur cheart d’fhostóirí bearta a chur i bhfeidhm chun oiriúnú agus dálaí oibre cothroma agus cothroma a áirithiú do dhaoine faoi mhíchumas, lena n-áirítear iad siúd a bhfuil saincheisteanna meabhairshláinte acu, lena n-áirítear comhlíonadh na gcaighdeán ábhartha maidir le hinrochtaineacht dhigiteach a eascraíonn as Treoir (AE) 2019/882; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á chur in iúl gur díol sásaimh di tiomantas an Choimisiúin an creat reachtach do shláinte agus sábháilteacht cheirde a nuachóiriú trí athbhreithniú a dhéanamh ar Threoir 89/654/CEE agus ar Threoir 90/270/CEE ón gComhairle lena leagtar síos íoscheanglais sábháilteachta agus sláinte don láthair oibre agus don obair le trealamh scáileán taispeána; |
| --- | --- |

25.

Sláinte agus sábháilteacht san áit oibre

| 26. | á chur in iúl gur cúis imní di an dícheangal idir an beartas atá ann faoi láthair maidir leis an meabhairshláinte agus na dearcthaí san ionad oibre, beartas nach léiríonn mar is ceart gur príomhshócmhainn í an fostaí a chosaint do cheannairí an Aontais d’fhuílleach na ndeich mbliana romhainn amach; ag cur béim ar an bhfíoras gur minic nach mbíonn fostaithe in ann saincheisteanna a phlé mar gheall ar stiogma agus idirdhealú; á iarraidh ar na Ballstáit a áirithiú go gcomhlíonfaidh fostóirí a n-oibleagáidí maidir le tacaíocht agus faisnéis shoiléir a sholáthar do gach oibrí, agus a áirithiú go ndéanfar na hoibrithe atá i gceist a ath-imeascadh go cothrom san ionad oibre; á iarraidh go n-éascófaí san ionad oibre rochtain ar sheirbhísí le haghaidh tacaíochta meabhairshláinte agus seirbhísí seachtracha, agus rochtain ar chosc, ar luathaitheantas agus ar chóireáil d’fhostaithe a bhféadfadh neamhoird mheabhairshláinte a bheith acu agus tacú lena n-ath-lánpháirtiú agus cabhrú le hathiompú a sheachaint, chomh maith le pleananna meabhairshláinte a chur ar bun, lena n-áirítear maidir le féinmharú a sheachaint; á iarraidh, ina theannta sin, go nglacfaí straitéisí coisctheacha atá soiléir agus éifeachtach chomh maith le straitéisí tacaíochta d’oibrithe a bheidh ag filleadh ar an obair tar éis dóibh a bheith as láthair le fada; |
| --- | --- |

26.

| 27. | á mheabhrú gurb ann don chiapadh agus don idirdhealú ar fhorais éagsúla agus gur minic gur foinse struis agus dícheangail ón láthair oibre iad; á mheabhrú, go háirithe, go bhfuil an t-idirdhealú atá bunaithe ar aois, míchumas, gnéas, inscne, gnéaschlaonadh, cine, stádas oideachasúil nó socheacnamaíoch agus ar le grúpaí leochaileacha é go forleathan agus gur cheart d’fhostóirí aghaidh a thabhairt air; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé beartas frithchiaptha a áireamh i mbearta sláinte agus sábháilteachta i saol digiteach na hoibre agus a thábhachtaí atá sé tacaíocht a sholáthar do ghnólachtaí, go háirithe fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna), chun cabhrú leo beartais a chur i bhfeidhm chun ciapadh agus bulaíocht a chomhrac; á iarraidh go mbeadh feachtas faisnéise uile-AE ann maidir le feasacht ar an meabhairshláinte chun aghaidh a thabhairt ar an stiogma, na míthuiscintí agus an t-eisiamh sóisialta a bhaineann go minic le drochshláinte mheabhrach; |
| --- | --- |

27.

| 28. | á chreidiúint nach leor na bearta atá ann faoi láthair chun feabhsuithe ar shláinte agus sábháilteacht oibrithe a spreagadh, go háirithe a mhéid a bhaineann le rioscaí síceasóisialta a mheasúnú agus a bhainistiú; á iarraidh ar an gCoimisiún sásraí a bhunú chun imní, dúlagar agus tháitheadh agus chun na daoine sin atá thíos le fadhbanna síceasóisialta a chosc san ionad oibre; á mheabhrú go bhfuil cur chuige aonair agus eagraíochtúil maidir le hobair (26) ríthábhachtach chun na críche sin; á thabhairt dá haire, áfach, go bhféadfadh na coinníollacha sláinte sin a bheith ag brath ar roinnt tosca; á iarraidh ar an gCoimisiún athbhreithniú a dhéanamh, i gcomhairle leis na comhpháirtithe sóisialta, ar a Mholadh an 19 Meán Fómhair 2003 ón gCoimisiún maidir le sceideal Eorpach na ngalar ceirde (27) le nithe breise amhail neamhoird mhatánchnámharlaigh a bhaineann leis an obair, neamhoird mheabhairshláinte a bhaineann leis an obair, go háirithe dúlagar, tnáitheadh, imní agus strus, na galair uile a bhaineann le haispeist agus ailsí craicinn agus athlasadh réamatach agus ainsealach; á iarraidh ar an gCoimisiún, a luaithe a rachaidh sé i gcomhairle leis na comhpháirtithe sóisialta, treoir a dhéanamh den mholadh sin lena mbunaítear liosta íosta de ghalair cheirde agus lena leagtar amach na híoscheanglais maidir lena n-aithint agus cúiteamh leormhaith do na daoine aonair lena mbaineann; |
| --- | --- |

28.

| 29. | ag aithint, mar chuid de na hiarrachtaí chun dul i ngleic le rioscaí síceasóisialta, go bhféadfadh ról tábhachtach a bheith ag cigireachtaí náisiúnta saothair trí idirghabhálacha coisctheacha agus/nó ceartaitheacha a fhorfheidhmiú i gcomhthéacs na hoibre; á iarraidh ar an Údarás Eorpach Saothair obair a dhéanamh ar chomhstraitéis maidir le cigireachtaí náisiúnta saothair chun dul i ngleic le rioscaí síceasóisialta, lena n-áirítear comhchreat a cheapadh lena gcumhdófar meastóireacht agus bainistiú rioscaí síceasóisialta agus freastal ar na riachtanais éagsúla oiliúna atá ag cigirí saothair; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á thabhairt le fios, cé go luaitear sa chreat straitéiseach nua de chuid AE maidir le sláinte agus sábháilteacht ag an obair le haghaidh 2021-2027, mar is ceart, gur gá athruithe ar an timpeallacht oibre a chur i bhfeidhm chun dul i ngleic le priacail d’fholláine síceasóisialta, ní dhírítear ann ach ar idirghabhálacha aonair, ar cuid theoranta den mhaolú riosca síceasóisialta iad; á chur i bhfáth a phráinní atá sé bonn coiteann a bheith ann chun meabhairshláinte na n-oibrithe uile ar fud an Aontais a chosaint, ós rud é nach ndéantar iad a chosaint go haonfhoirmeach ar fud na mBallstát uile – fiú faoi reachtaíocht reatha an Aontais ní dhéantar amhlaidh; á iarraidh ar an gCoimisiún, ina leith sin, tionscnamh reachtach a mholadh, i gcomhairle leis na comhpháirtithe sóisialta, maidir le rioscaí síceasóisialta agus folláine ag an obair a bhainistiú d’fhonn rioscaí síceasóisialta san ionad oibre a chosc go héifeachtach, lena n-áirítear ar líne, oiliúint a sholáthar do lucht bainistíochta agus d’oibrithe, measúnú tréimhsiúil a dhéanamh ar dhul chun cinn agus feabhas a chur ar an timpeallacht oibre; á mheas gur cheart freisin go mbeadh comhpháirtithe sóisialta rannpháirteach i mbeartais choisctheacha um shábháilteacht agus sláinte cheirde, a mhéid a bhaineann le rioscaí síceasóisialta a shainaithint agus a chosc;; á thabhairt dá haire gur féidir le suirbhéanna anaithnide fostaithe amhail ceistneoirí agus cleachtaí eile bailithe sonraí faisnéis úsáideach a sholáthar maidir lena mhéid a chuirtear béim ar fhostaithe agus maidir leis na cúiseanna a gcuirtear béim orthu, rud a fhágann go mbeidh sé níos éasca saincheisteanna a shainaithint agus coigeartuithe a dhéanamh nuair is gá; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit an fhianaise eolaíoch is déanaí agus an taighde eolaíoch is déanaí sa mheabhairshláinte a chur san áireamh, go háirithe maidir leis an bhféidearthacht a bhaineann le cineálacha nuálacha cur chuige sa chóireáil mheabhairshláinte; á mholadh don Choimisiún súil ghéar a choinneáil ar na dea-chleachtais a cuireadh chun feidhme go rathúil cheana féin sa réimse sin agus faireachán a dhéanamh orthu agus malartú na ndea-chleachtas sin idir na Ballstáit a éascú; á iarraidh ar na Ballstáit, go háirithe, a áirithiú go bhfuil coistí éifeachtacha i bhfeidhm acu maidir le sláinte agus sábháilteacht ag an obair chun measúnuithe riosca níos minice agus níos cruinne a sholáthar agus chun sainchumais na gcoistí sláinte agus sábháilteachta atá ann cheana a neartú tríd an gceart a thabhairt dóibh leas a bhaint as saineolas seachtrach, lena n-áirítear meastóireachtaí tríú páirtí ar neamhchosaint ar rioscaí síceasóisialta a bhaineann leis an obair; |
| --- | --- |

31.

| 32. | á mheas go bhfuil sé ríthábhachtach go dtabharfaí an oiliúint shíceasóisialta do bhainisteoirí chun dul in oiriúint do chleachtais eagraíochtaí oibre agus chun tuiscint dhomhain ar dhrochshláinte mheabhrach san ionad oibre a chothú; á mheas go bhfuil sé ríthábhachtach freisin go gcuirfí oiliúint ábhartha ar fáil d’oibrithe maidir le rioscaí síceasóisialta a bhaineann leis an obair a chosc; ag spreagadh d’fhostóirí cur chuige, beartais agus cleachtais dhearfacha a chothú maidir le dea-shláinte mheabhrach agus dea-fholláine ceirde; á thabhairt chun suntais, chun na críche sin, go bhféadfadh cuideachtaí smaoineamh ar fhostaí tagartha a ainmniú agus a oiliúint le haghaidh meabhairshláinte nó ar roinn ar leith a chur ar an ardán inmheánach cumarsáide dá n-ionad oibre ina mbeadh faisnéis chun fostaithe a dhíriú i dtreo seirbhísí meabhairshláinte; á chreidiúint go bhféadfadh ról lárnach a bheith ag na comhpháirtithe sóisialta maidir leis an oiliúint sin a cheapadh agus a chur chun feidhme agus á thabhairt chun suntais gur gá go háirithe oiliúint a sholáthar do chigireachtaí saothair chun a áirithiú gur féidir leo oibrithe a chosaint go leormhaith; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit feasacht a aithint agus a ardú maidir leis an tionchar a bhíonn ag neamhoird néareolaíocha, atá an-fhorleathan agus díblitheach, ar mheabhairshláinte oibrithe, amhail mígréiní; á thabhairt dá haire a thábhachtaí atá sé feasacht a ardú san ionad oibre maidir leis an tábhacht a bhaineann le mígréiní a aithint agus a chosc trínarb é is trúig leo a sheachaint; |
| --- | --- |

33.

| 34. | á iarraidh ar chigireachtaí saothair san Aontas díriú ar thimpeallacht shíceasóisialta oibre ina gcigireachtaí; á iarraidh ar Choiste na gCigirí Sinsearacha Saothair de chuid an Choimisiúin feachtas nua a chur ar aghaidh maidir le rioscaí síceasóisialta, ag tógáil ar thorthaí fheachtas 2012 agus ar fhorbairtí níos déanaí; |
| --- | --- |

34.

Saol nua-aimseartha oibre ar son leas na n-oibrithe

| 35. | á chur i bhfios go láidir, i bhfianaise nach ann do thacaíocht leordhóthanach mheabhairshláinte agus easpa beartais seachanta san ionad oibre, gur minic nach mór d’fhostaithe a bheith ag brath ar sheirbhísí príobháideacha atá deacair ó thaobh soláthair de agus seirbhísí eagraíochtaí neamhrialtasacha (ENRanna) agus saoráidí ospidéil náisiúnta, a bhféadfadh liostaí fada feithimh a bheith acu agus nach bhfuil tacaíocht ná acmhainní acu iad féin; á iarraidh go mbeadh ar áiteanna oibre a áirithiú go mbeadh tacaíocht agus leigheasanna sláinte meabhrach inrochtana, gairmiúla agus neamhchlaonta ag fostaithe, le hurraim chuí do phríobháideacht agus do rúndacht oibrithe, agus á iarraidh ar na Ballstáit a áirithiú go n-áirítear i gcúram sláinte poiblí rochtain éasca ar chianchomhairleoireacht; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á mholadh don Choimisiún tionscnaimh oideachais agus feasachta a sheoladh maidir leis an meabhairshláinte san ionad oibre agus sna curaclaim oideachais agus á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit cistí an Aontais a ghiaráil chun ardáin dhigiteacha agus feidhmchláir le haghaidh meabhairshláinte a bhunú; á iarraidh ar an gCoimisiún scrúdú a dhéanamh ar a indéanta a bheadh sé líne chabhrach chomhchoiteann AE a bhunú do thacaíocht mheabhairshláinte; á iarraidh ar an gCoimisiún, ina leith sin, buiséad leormhaith a sholáthar do na cláir ábhartha de chuid an Aontais; ag áitiú ar an gCoimisiún an bhliain 2023 a ainmniú mar Bhliain an Aontais Eorpaigh um an Dea-Mheabhairshláinte chun na tionscnaimh thuasluaite maidir le hoideachas meabhairshláinte agus feasacht a bhaint amach; |
| --- | --- |

36.

| 37. | á iarraidh ar na Ballstáit a áirithiú go bhfuil baill foirne agus acmhainní poiblí leordhóthanacha ag údaráis áitiúla agus údaráis phoiblí ábhartha eile chun tacaíocht agus seirbhísí meabhairshláinte a sholáthar do gach duine a bhfuil siad ag teastáil uaidh; |
| --- | --- |

37.

| 38. | ag aithint go ndéanann an easpa staidrimh maidir le leitheadúlacht saincheisteanna meabhairshláinte san ionad oibre, go háirithe do FBManna agus dá n-úinéirí agus do dhaoine féinfhostaithe, an bonn a bhaint ón ngá atá le hidirghabháil phráinneach; á iarraidh ar na Ballstáit, ar Eurostat, ar institiúidí poiblí, ar shaineolaithe, ar chomhpháirtithe sóisialta agus ar an bpobal taighde comhoibriú le chéile agus sonraí cothrom le dáta a bhailiú maidir le rioscaí a bhaineann leis an drochshláinte mheabhrach agus na tionchair dhiúltacha a bhaineann leo, atá imdhealaithe de réir inscne agus gnéithe ábhartha eile, chomh maith le sonraí maidir le héifeachtacht na gcineálacha éagsúla idirghabhála chun meabhairshláinte níos fearr san ionad oibre a chur chun cinn ar bhealach comhchuibhithe; |
| --- | --- |

38.

| 39. | á iarraidh ar na Ballstáit measúnú a dhéanamh ar an bhféidearthacht seirbhísí idirghabhála áitiúla nó réigiúnacha a chruthú le haghaidh rioscaí síceasóisialta, lenar cheart comhairle agus tacaíocht theicniúil a chur ar fáil do dhaoine féinfhostaithe agus d’fhostóirí, do bhainisteoirí agus d’oibrithe i micrifhiontair agus do FBManna maidir le seachaint rioscaí síceasóisialta agus coinbhleachtaí síceasóisialta san ionad oibre, chomh maith le faisnéis a scaipeadh maidir le rioscaí síceasóisialta agus maidir lena seachaint; á chur in iúl gur ábhar imní di go dteastaíonn tacaíocht ar leith ó fhiontraithe agus ó FBManna chun tionchar an bhrú laethúil agus tosca struis a bhainistiú agus chun feasacht ar an meabhairshláinte a chur chun cinn san ionad oibre, agus á iarraidh go mbeadh tionscnaimh AE ann chun cabhrú leo i dtaca le measúnú riosca, feachtais choisc agus múscailte feasachta agus dea-chleachtais a chur i bhfeidhm; á thabhairt chun suntais go bhfuil ról ag EU-OSHA a mhéid a bhaineann leis na huirlisí agus na caighdeáin is gá a sholáthar do mhicrifhiontair agus do FBManna chun measúnú a dhéanamh ar na rioscaí dá lucht saothair agus chun bearta coisctheacha leormhaithe a chur chun feidhme; á mheas gur cheart EU-OSHA a neartú, ina leith sin, chun ionaid oibre fholláin shábháilte a chur chun cinn ar bhealach níos fearr ar fud an Aontais agus chun tionscnaimh a fhorbairt tuilleadh chun cosc san ionad oibre a fheabhsú i ngach earnáil ghníomhaíochta; |
| --- | --- |

39.

| 40. | á chur in iúl gur éirigh meabhairshláinte na ndaoine óga i bhfad ní ba mheasa le linn na paindéime, agus go ndearnadh difear ní ba mheasa do mhná óga agus do dhaoine óga i staideanna imeallaithe; á chur in iúl gur oth léi nach bhfuil daoine óga ag díriú ar infheistíocht sa taighde meabhairshláinte in ainneoin na mbuntáistí follasacha fadtéarmacha a bhaineann le hidirghabháil luath; á thabhairt le fios go raibh 64 % de na daoine óga idir 18 agus 34 i mbaol dúlagair in 2021 mar gheall ar easpa fostaíochta agus ionchais airgeadais agus oideachais, mar aon le huaigneas agus leithlisiú sóisialta; á chur i bhfáth go bhfuil soláthar deiseanna bríocha d’oideachas agus d’fhostaíocht ar ardchaighdeán, go bhfuil sé ar cheann de na huirlisí is fearr chun dul i ngleic le saincheisteanna meabhairshláinte (28) i measc daoine óga; á iarraidh ar an gCoimisiún aghaidh a thabhairt ar an suaitheadh sa rochtain ar mhargadh an tsaothair, lena gcuirtear daoine óga i mbaol níos mó maidir le neamhoird mheabhairshláinte, agus gníomhaíocht a dhéanamh chun tacú le daoine óga rochtain a fháil ar fhostaíocht leormhaith agus í a choinneáil; |
| --- | --- |

40.

| 41. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit, i gcomhar leis an bParlaimint agus prionsabal na coimhdeachta á urramú acu, comhchreat dlíthiúil a mholadh chun luach saothair cothrom a áirithiú do chúrsaí oiliúna agus do phrintíseachtaí chun cleachtais dúshaothraithe a sheachaint; á iarraidh ar an gCoimisiún moladh a fhorbairt chun a áirithiú go n-áireofar cúrsaí oiliúna, printíseachtaí agus socrúcháin fostaíochta mar thaithí oibre agus, dá bhrí sin, rochtain a thabhairt ar shochair shóisialta; |
| --- | --- |

41.

o

o o

| 42. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún. |
| --- | --- |

42.

---

(1)  IO L 57, 18.2.2021, lch. 17.

(2)  IO L 188, 12.7.2019, lch. 79.

(3)  IO L 151, 7.6.2019, lch. 70.

(4)  IO L 303, 2.12.2000, lch. 16.

(5)  IO L 299, 18.11.2003, lch. 9.

(6)  IO L 183, 29.6.1989, lch. 1.

(7)  IO L 393, 30.12.1989, lch. 1.

(8)  IO L 156, 21.6.1990, lch. 14.

(9)  IO C 316, 6.8.2021, lch. 2.

(10)  IO C 371, 15.9.2021, lch. 102.

(11)  IO C 456, 10.11.2021, lch. 161.

(12)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0045.

(13)  IO C 117, 11.3.2022, lch. 53.

(14)  IO C 400, 26.11.2019, lch. 9.

(15)  IO C 44, 15.2.2013, lch. 36.

(16)  Bileog eolais EDT, Meabhairshláinte: Ár bhfreagairt a neartú,17 Meitheamh 2022.

(17)  Aicmiú Idirnáisiúnta Galar i gcomhair Staitisticí Básmhaireacht agus Galracht, “Fadhbanna a bhaineann le fostaíocht nó dífhostaíocht”.

(18)  Liosta de neamhoird mheabhracha de réir bhileog EDS ar neamhoird mheabhracha, 8 Meitheamh 2022.

(19)  Roimh an bpaindéim, measadh go mbeadh fadhb mheabhairshláinte ag 25 % de shaoránaigh an Aontais le linn a saoil; Foinse: An Líonra Eorpach um Chur Chun Cinn na Sláinte san Ionad Oibre, A guide for employers to promote mental health in the workplace [Treoir d’fhostóirí chun an mheabhairshláinte a chur chun cinn san ionad oibre], Márta 2011.

(20)  Eurofound, an 6ú Suirbhé ar Dhálaí Oibre san Eoraip, 2017.

(21)  Tuairim Shainphainéal an Choimisiúin maidir le Bealaí Éifeachtacha chun Infheistiú sa tSláinte (EXPH): “Ag tacú le meabhairshláinte an lucht saothair sláinte agus oibrithe riachtanacha eile”, 23 Meitheamh 2021.

(22)  Achoimre EU-OSHA ar Threoir 89/391/CEE ón gComhairle, a tugadh cothrom le dáta an 3 Bealtaine 2021.

(23)  IO L 293, 5.11.2013, lch. 1.

(24)  Togra le haghaidh treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 8 Márta 2022 maidir le foréigean in aghaidh na mban agus foréigean teaghlaigh a chomhrac (COM(2022)0105).

(25)  An Coimisiún Eorpach, Women in Digital Scoreboard 2020 [Scórchlár na mBan sa Ré Dhigiteach, 2020.]

(26)  EU-OSHA, Telework and health risks in the context of the covidovid-19 pandemic: evidence from the field and policy implications [Teilea-obair agus rioscaí sláinte i gcomhthéacs phaindéim COVID-19: fianaise allamuigh agus impleachtaí beartais], 22 Deireadh Fómhair 2021.

(27)  IO L 238, 25.9.2003, lch. 28.

(28)  ECFE, Supporting young people’s mental health through the COVID-19 crisis [Ag tacú le meabhairshláinte na n-óg le linn phaindéim COVID-19], 12 Bealtaine 2021, agus Fóram Eorpach na nÓg, “Beyond Lockdown”: The “Pandemic Scar” on Young People [Lastall den phaindéim: “rian na paindéime”ar dhaoine óga] 17 Meitheamh 2021.

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/75 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/75

---

P9_TA(2022)0280

An tAontas Baincéireachta – tuarascáil bhliantúil 2021

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 ar an Aontas Baincéireachta – tuarascáil bhliantúil 2021 (2021/2184(INI))

(2023/C 47/06)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint d’Airteagail 114, 127(6) agus 140(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagail 114, 127(6) agus 140(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do rún uaithi an 7 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal “An tAontas Baincéireachta – tuarascáil bhliantúil 2020” (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 7 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal “An tAontas Baincéireachta – tuarascáil bhliantúil 2020” (1),

| — | ag féachaint d’obair leantach an Choimisiúin maidir le ó rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal “An tAontas Baincéireachta – tuarascáil bhliantúil 2020”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’obair leantach an Choimisiúin maidir le ó rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal “An tAontas Baincéireachta – tuarascáil bhliantúil 2020”,

| — | ag féachaint don doiciméad ón mBanc Ceannais Eorpach (BCE) dar teideal Feedback on the input provided by the European Parliament as part of its “Resolution on Banking Union – Annual Report 2020” [Aiseolas maidir leis an ionchur arna sholáthar ag Parlaimint na hEorpa mar chuid dá “Rún maidir leis an Aontas Baincéireachta – Tuarascáil Bhliantúil 2020”] (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don doiciméad ón mBanc Ceannais Eorpach (BCE) dar teideal Feedback on the input provided by the European Parliament as part of its “Resolution on Banking Union – Annual Report 2020” [Aiseolas maidir leis an ionchur arna sholáthar ag Parlaimint na hEorpa mar chuid dá “Rún maidir leis an Aontas Baincéireachta – Tuarascáil Bhliantúil 2020”] (2),

| — | ag féachaint do Thuarascáil Bhliantúil BCE 2020 maidir le Gníomhaíochtaí Maoirseachta, a tíolacadh an 23 Márta 2021 (3), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil Bhliantúil BCE 2020 maidir le Gníomhaíochtaí Maoirseachta, a tíolacadh an 23 Márta 2021 (3),

| — | ag féachaint do thosaíochtaí maoirseachta BCE don tréimhse 2022-2024, a foilsíodh an 7 Nollaig 2021 (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thosaíochtaí maoirseachta BCE don tréimhse 2022-2024, a foilsíodh an 7 Nollaig 2021 (4),

| — | ag féachaint do fhreagairt an Bhoird Réitigh Aonair (SRB) ar an rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal “An tAontas Baincéireachta — tuarascáil bhliantúil 2020”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do fhreagairt an Bhoird Réitigh Aonair (SRB) ar an rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal “An tAontas Baincéireachta — tuarascáil bhliantúil 2020”,

| — | ag féachaint do rún uaithi an 8 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal “Airgeadas Digiteach: rioscaí atá ag teacht chun cinn maidir le criptea-sócmhainní – dúshláin rialála agus mhaoirseachta i réimse na seirbhísí airgeadais, na n-institiúidí agus na margaí airgeadais” (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 8 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal “Airgeadas Digiteach: rioscaí atá ag teacht chun cinn maidir le criptea-sócmhainní – dúshláin rialála agus mhaoirseachta i réimse na seirbhísí airgeadais, na n-institiúidí agus na margaí airgeadais” (5),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 8 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal “Forbairt bhreise a dhéanamh ar Aontas na Margaí Caipitil (CMU): rochtain ar mhaoiniú an mhargaidh caipitil a fheabhsú, go háirithe ag FBManna, agus rannpháirtíocht infheisteoirí miondíola a chumasú tuilleadh” (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 8 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal “Forbairt bhreise a dhéanamh ar Aontas na Margaí Caipitil (CMU): rochtain ar mhaoiniú an mhargaidh caipitil a fheabhsú, go háirithe ag FBManna, agus rannpháirtíocht infheisteoirí miondíola a chumasú tuilleadh” (6),

| — | ag féachaint do Thuarascáil an 22 Meitheamh 2015 ón gCúigear Uachtarán dar teideal “Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta na hEorpa a Chomhlánú”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil an 22 Meitheamh 2015 ón gCúigear Uachtarán dar teideal “Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta na hEorpa a Chomhlánú”,

| — | ag féachaint don phacáiste baincéireachta ón gCoimisiún Eorpach an 27 Deireadh Fómhair 2021 (7), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don phacáiste baincéireachta ón gCoimisiún Eorpach an 27 Deireadh Fómhair 2021 (7),

| — | ag féachaint do chomhairliúchán spriocdhírithe an Choimisiúin maidir le feabhas a chur ar chreat macrastuamachta AE d’earnáil na baincéireachta, dar tús an 30 Samhain 2021 (8), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chomhairliúchán spriocdhírithe an Choimisiúin maidir le feabhas a chur ar chreat macrastuamachta AE d’earnáil na baincéireachta, dar tús an 30 Samhain 2021 (8),

| — | ag féachaint do phacáiste reachtach an Choimisiúin an 20 Iúil 2021 maidir le frithsciúradh airgid agus maidir le maoiniú na sceimhlitheoireachta a chomhrac (9), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do phacáiste reachtach an Choimisiúin an 20 Iúil 2021 maidir le frithsciúradh airgid agus maidir le maoiniú na sceimhlitheoireachta a chomhrac (9),

| — | ag féachaint d’Athbhreithniú ar Chobhsaíocht Airgeadais BCE ó mhí na Samhna 2021 (10), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Athbhreithniú ar Chobhsaíocht Airgeadais BCE ó mhí na Samhna 2021 (10),

| — | ag féachaint don staidéar dar teideal “An euro digiteach: impleachtaí beartais agus peirspictíochtaí beartais”, arna iarraidh ag an gCoiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta agus arna fhoilsiú ag a Ard-Stiúrthóireacht um Beartais Inmheánacha i mí Eanáir 2022 (11), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don staidéar dar teideal “An euro digiteach: impleachtaí beartais agus peirspictíochtaí beartais”, arna iarraidh ag an gCoiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta agus arna fhoilsiú ag a Ard-Stiúrthóireacht um Beartais Inmheánacha i mí Eanáir 2022 (11),

| — | ag féachaint do thuarascáil ó BCE an 2 Deireadh Fómhair 2020 ar an euro digiteach (12), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil ó BCE an 2 Deireadh Fómhair 2020 ar an euro digiteach (12),

| — | ag féachaint don tuarascáil ó BCE dar teideal Digital euro experimentation scope and key learnings [Raon feidhme thurgnamh an euro dhigitigh agus na príomhcheachtanna a foghlaimíodh] (13), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ó BCE dar teideal Digital euro experimentation scope and key learnings [Raon feidhme thurgnamh an euro dhigitigh agus na príomhcheachtanna a foghlaimíodh] (13),

| — | ag féachaint don Mheabhrán Tuisceana idir BCE agus údaráis na Ríochta Aontaithe, a tháinig i bhfeidhm an 1 Eanáir 2021 (14), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Mheabhrán Tuisceana idir BCE agus údaráis na Ríochta Aontaithe, a tháinig i bhfeidhm an 1 Eanáir 2021 (14),

| — | ag féachaint don doiciméad ó BCE / Foireann Faireacháin Riosca Aeráide an Bhoird Eorpaigh um Riosca Sistéamach (BERS) ó mhí Iúil 2021 dar teideal Climate-related risk and financial stability [Priacal a bhaineann leis an aeráid agus cobhsaíocht airgeadais] (15), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don doiciméad ó BCE / Foireann Faireacháin Riosca Aeráide an Bhoird Eorpaigh um Riosca Sistéamach (BERS) ó mhí Iúil 2021 dar teideal Climate-related risk and financial stability [Priacal a bhaineann leis an aeráid agus cobhsaíocht airgeadais] (15),

| — | ag féachaint don tástáil struis aeráide ar fud an gheilleagair ar fad a rinne BCE, Meán Fómhair 2021 (16), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tástáil struis aeráide ar fud an gheilleagair ar fad a rinne BCE, Meán Fómhair 2021 (16),

| — | ag féachaint d’athbhreithniú spriocdhírithe BCE ar shamhlacha inmheánacha, arna fhoilsiú in Aibreán 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’athbhreithniú spriocdhírithe BCE ar shamhlacha inmheánacha, arna fhoilsiú in Aibreán 2021,

| — | ag féachaint do thuarascáil BCE ó mhí na Samhna 2021 dar teideal The state of climate and environmental risk management in the banking sector: Report on the supervisory review of banks’ approaches to manage climate and environmental risks [Staid an bhainistithe riosca aeráide agus comhshaoil in earnáil na baincéireachta: Tuarascáil maidir leis an athbhreithniú maoirseachta ar chur chuige na mbanc chun rioscaí aeráide agus comhshaoil a bhainistiú] (17), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil BCE ó mhí na Samhna 2021 dar teideal The state of climate and environmental risk management in the banking sector: Report on the supervisory review of banks’ approaches to manage climate and environmental risks [Staid an bhainistithe riosca aeráide agus comhshaoil in earnáil na baincéireachta: Tuarascáil maidir leis an athbhreithniú maoirseachta ar chur chuige na mbanc chun rioscaí aeráide agus comhshaoil a bhainistiú] (17),

| — | ag féachaint do Chomhaontú Pháras agus do Chomhaontú Aeráide Ghlaschú a glacadh faoi Chreat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chomhaontú Pháras agus do Chomhaontú Aeráide Ghlaschú a glacadh faoi Chreat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide,

| — | ag féachaint do Thuarascáil Bhliantúil BRA 2020 an 30 Meitheamh 2021 (18), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil Bhliantúil BRA 2020 an 30 Meitheamh 2021 (18),

| — | ag féachaint do chlár oibre ilbhliantúil BRA do 2021-2023 agus dá chlár oibre don bhliain 2021 (19), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chlár oibre ilbhliantúil BRA do 2021-2023 agus dá chlár oibre don bhliain 2021 (19),

| — | ag féachaint do chlár oibre BRA do 2022 (20), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chlár oibre BRA do 2022 (20),

| — | ag féachaint don tuarascáil ón Údarás Baincéireachta Eorpach (ÚBE) an 24 Samhain 2021 dar teideal “Cur chun feidhme IFRS 9 ag institiúidí an Aontais – tuarascáil faireacháin” (21), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón Údarás Baincéireachta Eorpach (ÚBE) an 24 Samhain 2021 dar teideal “Cur chun feidhme IFRS 9 ag institiúidí an Aontais – tuarascáil faireacháin” (21),

| — | ag féachaint do mholadh ó BCE an 15 Nollaig 2020 maidir le híocaíocht amach díbhinní le linn phaindéim COVID-19 (22), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do mholadh ó BCE an 15 Nollaig 2020 maidir le híocaíocht amach díbhinní le linn phaindéim COVID-19 (22),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 16 Nollaig 2020 maidir le dul i ngleic le hiasachtaí neamhthuillmheacha i ndiaidh phaindéim COVID-19 (COM(2020)0822), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 16 Nollaig 2020 maidir le dul i ngleic le hiasachtaí neamhthuillmheacha i ndiaidh phaindéim COVID-19 (COM(2020)0822),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 14 Márta 2019 maidir le cothromaíocht inscne in ainmniúcháin ghnóthaí eacnamaíocha agus airgeadaíochta AE (23), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 14 Márta 2019 maidir le cothromaíocht inscne in ainmniúcháin ghnóthaí eacnamaíocha agus airgeadaíochta AE (23),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 25 Márta 2021 ar ról idirnáisiúnta an euro a neartú (24), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 25 Márta 2021 ar ról idirnáisiúnta an euro a neartú (24),

| — | ag féachaint do thuarascáil faireacháin BRA i mí na Samhna 2021 maidir le táscairí laghdaithe riosca, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil faireacháin BRA i mí na Samhna 2021 maidir le táscairí laghdaithe riosca,

| — | ag féachaint don litir aiseolais ó BCE maidir leis an ionchur a sholáthair an Pharlaimint mar chuid dá rún an 7 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal “An tAontas Baincéireachta – Tuarascáil Bhliantúil 2020”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don litir aiseolais ó BCE maidir leis an ionchur a sholáthair an Pharlaimint mar chuid dá rún an 7 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal “An tAontas Baincéireachta – Tuarascáil Bhliantúil 2020”,

| — | ag féachaint do thogra ón gCoimisiún an 24 Samhain 2015 le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 806/2014 chun Scéim Eorpach Árachais Taiscí a bhunú (COM(2015)0586), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thogra ón gCoimisiún an 24 Samhain 2015 le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 806/2014 chun Scéim Eorpach Árachais Taiscí a bhunú (COM(2015)0586),

| — | ag féachaint don dara tuarascáil maidir le measúnú comhpháirteach riosca ar na hÚdaráis Mhaoirseachta Eorpacha (ÚMEnna) i Meán Fómhair 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don dara tuarascáil maidir le measúnú comhpháirteach riosca ar na hÚdaráis Mhaoirseachta Eorpacha (ÚMEnna) i Meán Fómhair 2021,

| — | ag féachaint don tuarascáil ó ÚBE dar teideal Risk Assessment of the European Banking System [Measúnú Riosca an Chórais Baincéireachta Eorpaigh] (25), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ó ÚBE dar teideal Risk Assessment of the European Banking System [Measúnú Riosca an Chórais Baincéireachta Eorpaigh] (25),

| — | ag féachaint don staidéar ó ÚBE an 16 Nollaig 2021 dar teideal Guidelines on cooperation and information exchange between prudential supervisors, AML / CFT supervisors and financial intelligence units under Directive 2013/36/EU [Treoirlínte maidir le comhar agus malartú faisnéise idir maoirseoirí stuamachta, maoirseoirí AML/CFT agus aonaid faisnéise airgeadais faoi Threoir 2013/36/AE’ (26), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don staidéar ó ÚBE an 16 Nollaig 2021 dar teideal Guidelines on cooperation and information exchange between prudential supervisors, AML / CFT supervisors and financial intelligence units under Directive 2013/36/EU [Treoirlínte maidir le comhar agus malartú faisnéise idir maoirseoirí stuamachta, maoirseoirí AML/CFT agus aonaid faisnéise airgeadais faoi Threoir 2013/36/AE’ (26),

| — | ag féachaint don doiciméad ó BERS dar teideal Monitoring the financial stability implications of COVID-19 support measures [Faireachán a dhéanamh ar na himpleachtaí cobhsaíochta airgeadais a bhaineann le bearta tacaíochta COVID-19], bunaithe ar nótaí a ullmhaíodh ag cruinnithe Bhord Ginearálta BERS an 25 Márta agus an 24 Meitheamh 2021 (27), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don doiciméad ó BERS dar teideal Monitoring the financial stability implications of COVID-19 support measures [Faireachán a dhéanamh ar na himpleachtaí cobhsaíochta airgeadais a bhaineann le bearta tacaíochta COVID-19], bunaithe ar nótaí a ullmhaíodh ag cruinnithe Bhord Ginearálta BERS an 25 Márta agus an 24 Meitheamh 2021 (27),

| — | ag féachaint do “Thuarascáil BERS ón nGrúpa Saineolaithe maidir le Céim na Macrastuamachta – Céim II (cur chun feidhme)” ó mhí na Nollag 2021 (28), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do “Thuarascáil BERS ón nGrúpa Saineolaithe maidir le Céim na Macrastuamachta – Céim II (cur chun feidhme)” ó mhí na Nollag 2021 (28),

| — | ag féachaint do Thuarascáil Chríochnaitheach an Bhoird um Chobhsaíocht Airgeadais an 1 Aibreán 2021 dar teideal Evaluation of the Effects of Too-Big-To-Fail Reforms [Meastóireacht ar Éifeachtaí Athchóirithe atá Rómhór le Cliseadh] (29), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil Chríochnaitheach an Bhoird um Chobhsaíocht Airgeadais an 1 Aibreán 2021 dar teideal Evaluation of the Effects of Too-Big-To-Fail Reforms [Meastóireacht ar Éifeachtaí Athchóirithe atá Rómhór le Cliseadh] (29),

| — | ag féachaint don anailís dhomhain i mí Dheireadh Fómhair 2021 a choimisiúnaigh an Coiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta dar teideal Don’t let up. The EU needs to maintain high standards for its banking sector as the European economy emerges from the Covid-19 pandemic [Ná géill. Ní mór do AE ardchaighdeáin a choinneáil dá earnáil baincéireachta de réir mar a thagann geilleagar na hEorpa as paindéim Covid-19] (30), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don anailís dhomhain i mí Dheireadh Fómhair 2021 a choimisiúnaigh an Coiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta dar teideal Don’t let up. The EU needs to maintain high standards for its banking sector as the European economy emerges from the Covid-19 pandemic [Ná géill. Ní mór do AE ardchaighdeáin a choinneáil dá earnáil baincéireachta de réir mar a thagann geilleagar na hEorpa as paindéim Covid-19] (30),

| — | ag féachaint don anailís a rinne an tAonad Tacaíochta um Bainistíocht Eacnamaíoch (EGOV) ar Ard-Stiúrthóireacht um Beartais Inmheánacha na Parlaiminte i mí Dheireadh Fómhair 2021 dar teideal Preventing money laundering in the banking sector – reinforcing the supervisory and regulatory framework [Sciúradh airgid a chosc in earnáil na baincéireachta – an creat maoirseachta agus rialála a neartú] (31), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don anailís a rinne an tAonad Tacaíochta um Bainistíocht Eacnamaíoch (EGOV) ar Ard-Stiúrthóireacht um Beartais Inmheánacha na Parlaiminte i mí Dheireadh Fómhair 2021 dar teideal Preventing money laundering in the banking sector – reinforcing the supervisory and regulatory framework [Sciúradh airgid a chosc in earnáil na baincéireachta – an creat maoirseachta agus rialála a neartú] (31),

| — | ag féachaint don anailís dhomhain i mí Dheireadh Fómhair 2021 a choimisiúnaigh an Coiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta dar teideal Did the pandemic lead to structural changes in the banking sector? [An raibh athruithe struchtúracha san earnáil baincéireachta mar thoradh ar an bpaindéim?] (32), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don anailís dhomhain i mí Dheireadh Fómhair 2021 a choimisiúnaigh an Coiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta dar teideal Did the pandemic lead to structural changes in the banking sector? [An raibh athruithe struchtúracha san earnáil baincéireachta mar thoradh ar an bpaindéim?] (32),

| — | ag féachaint don anailís a rinne an tAonad Tacaíochta um Bainistíocht Eacnamaíoch (EGOV) ar Ard-Stiúrthóireacht um Beartais Inmheánacha na Parlaiminte i mí Dheireadh Fómhair 2021 dar teideal Impediments to resolvability – what is the status quo? [Baic ar inréiteacht – cad é an status quo?] (33), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don anailís a rinne an tAonad Tacaíochta um Bainistíocht Eacnamaíoch (EGOV) ar Ard-Stiúrthóireacht um Beartais Inmheánacha na Parlaiminte i mí Dheireadh Fómhair 2021 dar teideal Impediments to resolvability – what is the status quo? [Baic ar inréiteacht – cad é an status quo?] (33),

| — | ag féachaint do staidéar EGOV i mí Dheireadh Fómhair 2021 dar teideal Review of the crisis management and deposit insurance framework – Summary of some related issues [Athbhreithniú ar an gcreat bainistithe géarchéime agus árachais taiscí – Achoimre ar roinnt saincheisteanna gaolmhara] (34), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do staidéar EGOV i mí Dheireadh Fómhair 2021 dar teideal Review of the crisis management and deposit insurance framework – Summary of some related issues [Athbhreithniú ar an gcreat bainistithe géarchéime agus árachais taiscí – Achoimre ar roinnt saincheisteanna gaolmhara] (34),

| — | ag féachaint d’Airteagal 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta (A9-0186/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta (A9-0186/2022),

| A. | de bhrí gurb é atá san Aontas Baincéireachta faoi láthair an Sásra Aonair Maoirseachta (SAM) agus an Sásra Réitigh Aonair (SRM), agus an leabhar rialacha aonair mar bhonn leis, lena n-áirithítear ailíniú iomlán idir comhaltaí an Aontais Baincéireachta i ndáil le maoirseacht gníomhaíochtaí baincéireachta agus bainistiú géarchéimeanna agus teipeanna baincéireachta, agus, ag an am céanna, go bhfuil siad mar dhlúthchuid de chobhsaíocht airgeadais an Aontais; de bhrí, cé go leagtar amach ardchaighdeáin íosta i réimse na cosanta taiscí sa Treoir maidir le Scéimeanna Ráthaithe Taiscí (35), níl an tAontas Baincéireachta críochnaithe fós toisc nach bhfuil an tríú colún, an Scéim Eorpach Árachais Taiscí (SEÁT), bunaithe go fóill; |
| --- | --- |

A.

de bhrí gurb é atá san Aontas Baincéireachta faoi láthair an Sásra Aonair Maoirseachta (SAM) agus an Sásra Réitigh Aonair (SRM), agus an leabhar rialacha aonair mar bhonn leis, lena n-áirithítear ailíniú iomlán idir comhaltaí an Aontais Baincéireachta i ndáil le maoirseacht gníomhaíochtaí baincéireachta agus bainistiú géarchéimeanna agus teipeanna baincéireachta, agus, ag an am céanna, go bhfuil siad mar dhlúthchuid de chobhsaíocht airgeadais an Aontais; de bhrí, cé go leagtar amach ardchaighdeáin íosta i réimse na cosanta taiscí sa Treoir maidir le Scéimeanna Ráthaithe Taiscí (35), níl an tAontas Baincéireachta críochnaithe fós toisc nach bhfuil an tríú colún, an Scéim Eorpach Árachais Taiscí (SEÁT), bunaithe go fóill;

| B. | de bhrí go bhfuil gá le hAontas Baincéireachta láidir agus Aontas Margaí Caipitil níos forbartha agus níos sábháilte le haghaidh Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta (AEA) níos cobhsaí, níos iomaíche agus níos cóineasaithe; de bhrí go bhfuil an dá thionscadal idirnasctha, agus gur cheart, má dhéantar ceann amháin díobh a fhorbairt, go ndéanfaí dul chun cinn agus feabhsuithe leis an gceann eile; de bhrí go bhfuil an tAontas Baincéireachta agus Aontas na Margaí Caipitil araon bunriachtanach chun geilleagar AE a neartú sa ré iar-COVID-19; |
| --- | --- |

B.

de bhrí go bhfuil gá le hAontas Baincéireachta láidir agus Aontas Margaí Caipitil níos forbartha agus níos sábháilte le haghaidh Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta (AEA) níos cobhsaí, níos iomaíche agus níos cóineasaithe; de bhrí go bhfuil an dá thionscadal idirnasctha, agus gur cheart, má dhéantar ceann amháin díobh a fhorbairt, go ndéanfaí dul chun cinn agus feabhsuithe leis an gceann eile; de bhrí go bhfuil an tAontas Baincéireachta agus Aontas na Margaí Caipitil araon bunriachtanach chun geilleagar AE a neartú sa ré iar-COVID-19;

| C. | de bhrí go mbeidh an cúlstop don Chiste Réitigh Aonair (SRF) tugtha isteach faoi 2022, 2 bhliain níos luaithe ná mar a beartaíodh roimhe seo; |
| --- | --- |

C.

de bhrí go mbeidh an cúlstop don Chiste Réitigh Aonair (SRF) tugtha isteach faoi 2022, 2 bhliain níos luaithe ná mar a beartaíodh roimhe seo;

| D. | de bhrí go bhfuil an t-aontas baincéireachta oscailte do gach Ballstát de AE; de bhrí go ndeachaigh an Bhulgáir agus an Chróit isteach i sásra ráta malairte na hEorpa (ERM II) agus go ndeachaigh siad isteach san Aontas Baincéireachta mar sin; |
| --- | --- |

D.

de bhrí go bhfuil an t-aontas baincéireachta oscailte do gach Ballstát de AE; de bhrí go ndeachaigh an Bhulgáir agus an Chróit isteach i sásra ráta malairte na hEorpa (ERM II) agus go ndeachaigh siad isteach san Aontas Baincéireachta mar sin;

| E. | de bhrí go mbeidh tionchar díreach agus indíreach ag ionsaí na Rúise i gcoinne na hÚcráine agus ag na hiarmhairtí eacnamaíocha a bhaineann léi ar earnáil baincéireachta AE; de bhrí go bhfuil sé deacair faoi láthair fairsinge agus méid an tionchair sin a thomhas; de bhrí go bhfuil ról lárnach ag bainc AE maidir le cur chun feidhme agus comhlíonadh na smachtbhannaí arna bhforchur ag AE i gcoinne na Rúise mar fhreagairt ar an ionradh a áirithiú; |
| --- | --- |

E.

de bhrí go mbeidh tionchar díreach agus indíreach ag ionsaí na Rúise i gcoinne na hÚcráine agus ag na hiarmhairtí eacnamaíocha a bhaineann léi ar earnáil baincéireachta AE; de bhrí go bhfuil sé deacair faoi láthair fairsinge agus méid an tionchair sin a thomhas; de bhrí go bhfuil ról lárnach ag bainc AE maidir le cur chun feidhme agus comhlíonadh na smachtbhannaí arna bhforchur ag AE i gcoinne na Rúise mar fhreagairt ar an ionradh a áirithiú;

| F. | de bhrí go bhfuil freagairt earnáil baincéireachta AE ar an ngéarchéim a spreagadh mar thoradh ar an bpaindéim tar éis athléimneacht na hearnála sin a chruthú, bunaithe ar an athchóiriú rialála a achtaíodh ó tharla an ghéarchéim dhomhanda airgeadais agus arna héascú ag an leabhar rialacha aonair agus ag maoirseacht chomhordaithe san Aontas Baincéireachta; de bhrí gur thug bearta faoisimh urghnácha agus riachtanacha don bheartas poiblí agus cleachtais caomhnaithe caipitil tacaíocht shuntasach don earnáil baincéireachta freisin; de bhrí gur laghdaigh an cóimheas comhiomlán d’iasachtaí neamhthuillmheacha (NPL) tuilleadh, go 2,17 % sa tríú ráithe de 2021, cé go bhfuil méid iomlán na n-iasachtaí neamhthuillmheacha fós ard i roinnt Ballstát; |
| --- | --- |

F.

de bhrí go bhfuil freagairt earnáil baincéireachta AE ar an ngéarchéim a spreagadh mar thoradh ar an bpaindéim tar éis athléimneacht na hearnála sin a chruthú, bunaithe ar an athchóiriú rialála a achtaíodh ó tharla an ghéarchéim dhomhanda airgeadais agus arna héascú ag an leabhar rialacha aonair agus ag maoirseacht chomhordaithe san Aontas Baincéireachta; de bhrí gur thug bearta faoisimh urghnácha agus riachtanacha don bheartas poiblí agus cleachtais caomhnaithe caipitil tacaíocht shuntasach don earnáil baincéireachta freisin; de bhrí gur laghdaigh an cóimheas comhiomlán d’iasachtaí neamhthuillmheacha (NPL) tuilleadh, go 2,17 % sa tríú ráithe de 2021, cé go bhfuil méid iomlán na n-iasachtaí neamhthuillmheacha fós ard i roinnt Ballstát;

| G. | de bhrí gur chuir an tacaíocht thráthúil agus spriocdhírithe a tugadh le linn phaindéim COVID-19 ar chumas na mbanc leanúint d’iasachtaí a thabhairt don gheilleagar, de phoist agus gnólachtaí a chosaint, agus de rannchuidiú le fás eacnamaíoch; de bhrí gur mhaith an uirlis tosaigh iad na bearta sin chun dul i ngleic leis an ngéarchéim; de bhrí go bhféadfaí bearta tacaíochta a chéimniú amach de réir a chéile, lena dtiocfadh uirlisí téarnaimh don gheilleagar ina iomláine; de bhrí gur gá laghdú a dhéanamh ar na rioscaí sistéamacha atá ann go fóill agus a bhaineann le hidirnaisc agus castacht chóras baincéireachta AE, atá mar bhonn agus mar thaca leis an bhfadhb atá “rómhór le cliseadh”; |
| --- | --- |

G.

de bhrí gur chuir an tacaíocht thráthúil agus spriocdhírithe a tugadh le linn phaindéim COVID-19 ar chumas na mbanc leanúint d’iasachtaí a thabhairt don gheilleagar, de phoist agus gnólachtaí a chosaint, agus de rannchuidiú le fás eacnamaíoch; de bhrí gur mhaith an uirlis tosaigh iad na bearta sin chun dul i ngleic leis an ngéarchéim; de bhrí go bhféadfaí bearta tacaíochta a chéimniú amach de réir a chéile, lena dtiocfadh uirlisí téarnaimh don gheilleagar ina iomláine; de bhrí gur gá laghdú a dhéanamh ar na rioscaí sistéamacha atá ann go fóill agus a bhaineann le hidirnaisc agus castacht chóras baincéireachta AE, atá mar bhonn agus mar thaca leis an bhfadhb atá “rómhór le cliseadh”;

| H. | de bhrí gur chuir Maoirseacht Baincéireachta BCE in iúl go gceadóidh sé do na bainc feidhmiú faoi leibhéal Threoir Cholún 2 (P2G) agus an cheanglais maoláin chomhcheangailte go dtí deireadh 2022 ar a laghad gan beart maoirseachta a thionscnamh go huathoibríoch; de bhrí gurb é is cuspóir leis an gcinneadh sin a áirithiú go bhféadfaidh na bainc leanúint d’iasachtaí a thabhairt don fhíorgheilleagar; |
| --- | --- |

H.

de bhrí gur chuir Maoirseacht Baincéireachta BCE in iúl go gceadóidh sé do na bainc feidhmiú faoi leibhéal Threoir Cholún 2 (P2G) agus an cheanglais maoláin chomhcheangailte go dtí deireadh 2022 ar a laghad gan beart maoirseachta a thionscnamh go huathoibríoch; de bhrí gurb é is cuspóir leis an gcinneadh sin a áirithiú go bhféadfaidh na bainc leanúint d’iasachtaí a thabhairt don fhíorgheilleagar;

| I. | de bhrí, agus muid ag teacht as paindéim COVID-19, nach mór don Aontas ardchaighdeáin a choinneáil, go háirithe maidir le ceanglais chaipitil agus cleachtais bainistithe riosca, chun athléimneacht na hearnála amach anseo a áirithiú; |
| --- | --- |

I.

de bhrí, agus muid ag teacht as paindéim COVID-19, nach mór don Aontas ardchaighdeáin a choinneáil, go háirithe maidir le ceanglais chaipitil agus cleachtais bainistithe riosca, chun athléimneacht na hearnála amach anseo a áirithiú;

| J. | de bhrí go bhfuil baol ann, in ainneoin athléimneacht ard na hearnála baincéireachta le linn ghéarchéim COVID-19, go bhféadfadh sé go mbeadh an earnáil neamhchosanta ar leochaileachtaí, go háirithe i ndáil le cáilíocht sócmhainní, e.g. iasachtaí neamhthuillmheacha nuair a chuirfear deireadh de réir a chéile leis na bearta tacaíochta sealadacha, rud a mbeidh gá le dlúthfhaireachán agus dlúthbhainistiú ina leith; |
| --- | --- |

J.

de bhrí go bhfuil baol ann, in ainneoin athléimneacht ard na hearnála baincéireachta le linn ghéarchéim COVID-19, go bhféadfadh sé go mbeadh an earnáil neamhchosanta ar leochaileachtaí, go háirithe i ndáil le cáilíocht sócmhainní, e.g. iasachtaí neamhthuillmheacha nuair a chuirfear deireadh de réir a chéile leis na bearta tacaíochta sealadacha, rud a mbeidh gá le dlúthfhaireachán agus dlúthbhainistiú ina leith;

| K. | de bhrí gur cheart go gcuideodh an tAontas Baincéireachta le haghaidh a thabhairt ar an bhfáinne fí idir na bainc agus fiachas ceannasach, atá fós ann; de bhrí go bhfuil méadú tagtha ar leibhéal na neamhchosanta ceannasaí i roinnt banc; de bhrí gur cheart go mbeadh láimhseáil stuamachta fiachais cheannasaigh comhsheasmhach le caighdeáin idirnáisiúnta; |
| --- | --- |

K.

de bhrí gur cheart go gcuideodh an tAontas Baincéireachta le haghaidh a thabhairt ar an bhfáinne fí idir na bainc agus fiachas ceannasach, atá fós ann; de bhrí go bhfuil méadú tagtha ar leibhéal na neamhchosanta ceannasaí i roinnt banc; de bhrí gur cheart go mbeadh láimhseáil stuamachta fiachais cheannasaigh comhsheasmhach le caighdeáin idirnáisiúnta;

| L. | de bhrí go bhfuil ról na hearnála baincéireachta agus na margaí airgeadais ríthábhachtach don téarnamh agus don aistriú chuig geilleagar atá neodrach ó thaobh carbóin de agus digitithe, go háirithe trí phríomh-mhaoiniú a threorú chun infheistíocht a chothú (go háirithe chuig FBManna); de bhrí go mbeidh gá le hearnáil baincéireachta a bheidh láidir, cobhsaí, athléimneach agus dea-chaipitlithe chun an dúshlán sin a bhaint amach, i gcomhar le margaí caipitil comhtháite; |
| --- | --- |

L.

de bhrí go bhfuil ról na hearnála baincéireachta agus na margaí airgeadais ríthábhachtach don téarnamh agus don aistriú chuig geilleagar atá neodrach ó thaobh carbóin de agus digitithe, go háirithe trí phríomh-mhaoiniú a threorú chun infheistíocht a chothú (go háirithe chuig FBManna); de bhrí go mbeidh gá le hearnáil baincéireachta a bheidh láidir, cobhsaí, athléimneach agus dea-chaipitlithe chun an dúshlán sin a bhaint amach, i gcomhar le margaí caipitil comhtháite;

| M. | de bhrí gur cheart an t-aistriú chuig geilleagar atá neodrach ó thaobh carbóin de a chur san áireamh agus measúnú á dhéanamh ar inbhuanaitheacht chláir chomhardaithe na mbanc, mar fhoinse riosca a d’fhéadfadh tionchar a imirt ar infheistíochtaí i réigiúin agus in earnálacha; de bhrí gur gá tuilleadh measúnaithe a dhéanamh ar na rioscaí sin a d’fhéadfadh a bheith ann agus uirlisí réamhbhreathnaitheacha bainistithe riosca a úsáid ar féidir leo rioscaí níos fadtéarmaí a bhaineann leis an aeráid agus leis an gcomhshaol a ghabháil; |
| --- | --- |

M.

de bhrí gur cheart an t-aistriú chuig geilleagar atá neodrach ó thaobh carbóin de a chur san áireamh agus measúnú á dhéanamh ar inbhuanaitheacht chláir chomhardaithe na mbanc, mar fhoinse riosca a d’fhéadfadh tionchar a imirt ar infheistíochtaí i réigiúin agus in earnálacha; de bhrí gur gá tuilleadh measúnaithe a dhéanamh ar na rioscaí sin a d’fhéadfadh a bheith ann agus uirlisí réamhbhreathnaitheacha bainistithe riosca a úsáid ar féidir leo rioscaí níos fadtéarmaí a bhaineann leis an aeráid agus leis an gcomhshaol a ghabháil;

| N. | de bhrí go bhfuil acmhainneacht mhór ann i ndigitiú an airgeadais, rud a bhfuil dul chun cinn teicneolaíoch suntasach mar thoradh air in earnáil baincéireachta AE trí bhíthin éifeachtúlacht mhéadaithe i soláthar seirbhísí baincéireachta agus níos mó fonn nuálaíochta; de bhrí go bhfuil dúshláin ag baint le digitiú an airgeadais freisin d’earnáil baincéireachta AE mar gheall ar rioscaí cibearshlándála, príobháideachas sonraí, rioscaí frithsciúrtha airgid agus ábhair imní maidir le cosaint tomhaltóirí; de bhrí nach mór d’earnáil baincéireachta AE a cibear-athléimneacht a mhéadú chun a áirithiú gur féidir le córais TFC cineálacha éagsúla bagairtí cibearshlándála a sheasamh; de bhrí go mbeidh tionchar suntasach ag digitiú an airgeadais ar bhaincéireacht aghaidh ar aghaidh, agus ar infhaighteacht seirbhísí baincéireachta i gceantair thuaithe; |
| --- | --- |

N.

de bhrí go bhfuil acmhainneacht mhór ann i ndigitiú an airgeadais, rud a bhfuil dul chun cinn teicneolaíoch suntasach mar thoradh air in earnáil baincéireachta AE trí bhíthin éifeachtúlacht mhéadaithe i soláthar seirbhísí baincéireachta agus níos mó fonn nuálaíochta; de bhrí go bhfuil dúshláin ag baint le digitiú an airgeadais freisin d’earnáil baincéireachta AE mar gheall ar rioscaí cibearshlándála, príobháideachas sonraí, rioscaí frithsciúrtha airgid agus ábhair imní maidir le cosaint tomhaltóirí; de bhrí nach mór d’earnáil baincéireachta AE a cibear-athléimneacht a mhéadú chun a áirithiú gur féidir le córais TFC cineálacha éagsúla bagairtí cibearshlándála a sheasamh; de bhrí go mbeidh tionchar suntasach ag digitiú an airgeadais ar bhaincéireacht aghaidh ar aghaidh, agus ar infhaighteacht seirbhísí baincéireachta i gceantair thuaithe;

| O. | de bhrí go n-eascraíonn dúshláin as criptea-shócmhainní agus as criptea-airgeadraí, ar feiniméin chasta iad a éilíonn freagairtí polaitiúla fónta lena ndéantar dreasachtaí nuálaíochta a chothromú agus cosaint d’infheisteoirí agus do thomhaltóirí; de bhrí go bhfuil freagracht mhéadaitheach ar bhainc sa réimse sin; de bhrí gur gá tionchar na cripteabhradaíola ar an gcomhshaol a mheas, chomh maith leis an mbagairt slándála a bhaineann le criptea-thiachóga a bheith anaithnid; |
| --- | --- |

O.

de bhrí go n-eascraíonn dúshláin as criptea-shócmhainní agus as criptea-airgeadraí, ar feiniméin chasta iad a éilíonn freagairtí polaitiúla fónta lena ndéantar dreasachtaí nuálaíochta a chothromú agus cosaint d’infheisteoirí agus do thomhaltóirí; de bhrí go bhfuil freagracht mhéadaitheach ar bhainc sa réimse sin; de bhrí gur gá tionchar na cripteabhradaíola ar an gcomhshaol a mheas, chomh maith leis an mbagairt slándála a bhaineann le criptea-thiachóga a bheith anaithnid;

| P. | de bhrí, i bhfianaise na lúb ar lár atá fós i gcreat AML AE, go bhfuil gá le maoirseacht agus forfheidhmiú neartaithe, comhchuibhithe agus éifeachtach frithsciúrtha airgid, rud atá riachtanach chun sláine chóras airgeadais AE a chosaint agus chun cosaint a thabhairt i gcoinne bagairtí ó thríú tíortha ardriosca; de bhrí go bhfuil mórdhifríochtaí fós ann sna cineálacha cur chuige a ghlac údaráis náisiúnta AE maidir leis an maoirseacht ar fhrithsciúradh airgid agus ar an gcomhrac i gcoinne maoiniú sceimhlitheoireachta agus maidir le reachtaíocht AML AE a chur i bhfeidhm; |
| --- | --- |

P.

de bhrí, i bhfianaise na lúb ar lár atá fós i gcreat AML AE, go bhfuil gá le maoirseacht agus forfheidhmiú neartaithe, comhchuibhithe agus éifeachtach frithsciúrtha airgid, rud atá riachtanach chun sláine chóras airgeadais AE a chosaint agus chun cosaint a thabhairt i gcoinne bagairtí ó thríú tíortha ardriosca; de bhrí go bhfuil mórdhifríochtaí fós ann sna cineálacha cur chuige a ghlac údaráis náisiúnta AE maidir leis an maoirseacht ar fhrithsciúradh airgid agus ar an gcomhrac i gcoinne maoiniú sceimhlitheoireachta agus maidir le reachtaíocht AML AE a chur i bhfeidhm;

| Q. | de bhrí go bhfuil AE agus an Ríocht Aontaithe tiomanta faoi láthair do chomhar rialála agus maoirseachta a chothabháil i réimse na seirbhísí airgeadais, agus gur cheart go mbeadh an cur chuige comhoibritheach sin mar bhonn don chaidreamh fadtéarmach idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe; de bhrí go gcuirfidh an Coimisiún síneadh lena chead sealadach lena gceadaítear do bhainc agus do bhainisteoirí cistí AE tithe imréitigh na Ríochta Aontaithe a úsáid; |
| --- | --- |

Q.

de bhrí go bhfuil AE agus an Ríocht Aontaithe tiomanta faoi láthair do chomhar rialála agus maoirseachta a chothabháil i réimse na seirbhísí airgeadais, agus gur cheart go mbeadh an cur chuige comhoibritheach sin mar bhonn don chaidreamh fadtéarmach idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe; de bhrí go gcuirfidh an Coimisiún síneadh lena chead sealadach lena gceadaítear do bhainc agus do bhainisteoirí cistí AE tithe imréitigh na Ríochta Aontaithe a úsáid;

| R. | de bhrí gur cheart tomhaltóirí, infheisteoirí agus gach taisceoir a chosaint mar is ceart san Aontas Baincéireachta agus gur cheart iad a choinneáil ar an eolas maidir le haon chinntí a mbíonn tionchar acu orthu; de bhrí go bhfuil cosaint tomhaltóirí agus infheisteoirí fíorthábhachtach freisin i ndoimhniú Aontas na Margaí Caipitil; de bhrí go gcuireann dlí AE leibhéal coiteann agus bunúsach cosanta ar fáil do gach tomhaltóir atá ina chónaí in AE; de bhrí nach ionann na rialacha náisiúnta lena gcuirtear chun feidhme ceanglais AE maidir le cosaint tomhaltóirí ar fud an Aontais Baincéireachta agus, dá bhrí sin, go bhfuil gá le cosaint níos comhchuibhithe agus níos fearr do thomhaltóirí ar fud AE; de bhrí nach bhfuil uirlisí éifeachtacha ag an Aontas Baincéireachta fós chun dul i ngleic leis na fadhbanna atá os comhair tomhaltóirí, amhail castacht shaorga, cleachtais tráchtála éagóracha agus eisiamh grúpaí leochaileacha ó úsáid seirbhísí bunúsacha; |
| --- | --- |

R.

de bhrí gur cheart tomhaltóirí, infheisteoirí agus gach taisceoir a chosaint mar is ceart san Aontas Baincéireachta agus gur cheart iad a choinneáil ar an eolas maidir le haon chinntí a mbíonn tionchar acu orthu; de bhrí go bhfuil cosaint tomhaltóirí agus infheisteoirí fíorthábhachtach freisin i ndoimhniú Aontas na Margaí Caipitil; de bhrí go gcuireann dlí AE leibhéal coiteann agus bunúsach cosanta ar fáil do gach tomhaltóir atá ina chónaí in AE; de bhrí nach ionann na rialacha náisiúnta lena gcuirtear chun feidhme ceanglais AE maidir le cosaint tomhaltóirí ar fud an Aontais Baincéireachta agus, dá bhrí sin, go bhfuil gá le cosaint níos comhchuibhithe agus níos fearr do thomhaltóirí ar fud AE; de bhrí nach bhfuil uirlisí éifeachtacha ag an Aontas Baincéireachta fós chun dul i ngleic leis na fadhbanna atá os comhair tomhaltóirí, amhail castacht shaorga, cleachtais tráchtála éagóracha agus eisiamh grúpaí leochaileacha ó úsáid seirbhísí bunúsacha;

| S. | de bhrí gurb é ceann de phríomhchuspóirí an Aontais Baincéireachta nár cheart do cháiníocóirí costas na gníomhaíochta feabhais a íoc i gcás ina dteipeann ar bhanc; |
| --- | --- |

S.

de bhrí gurb é ceann de phríomhchuspóirí an Aontais Baincéireachta nár cheart do cháiníocóirí costas na gníomhaíochta feabhais a íoc i gcás ina dteipeann ar bhanc;

| T. | de bhrí gur cheart go n-áiritheofaí leis an gcreat bainistithe géarchéime agus árachais taiscí cur chuige comhsheasmhach agus éifeachtúil do na bainc uile, gan beann ar mhéid ná ar shamhail ghnó, chomh maith le rannchuidiú le cobhsaíocht airgeadais a chaomhnú, úsáid airgead na gcáiníocóirí a íoslaghdú agus cothroime iomaíochta a áirithiú ar fud AE, agus prionsabal na coimhdeachta á chur san áireamh go cuí; |
| --- | --- |

T.

de bhrí gur cheart go n-áiritheofaí leis an gcreat bainistithe géarchéime agus árachais taiscí cur chuige comhsheasmhach agus éifeachtúil do na bainc uile, gan beann ar mhéid ná ar shamhail ghnó, chomh maith le rannchuidiú le cobhsaíocht airgeadais a chaomhnú, úsáid airgead na gcáiníocóirí a íoslaghdú agus cothroime iomaíochta a áirithiú ar fud AE, agus prionsabal na coimhdeachta á chur san áireamh go cuí;

Breithnithe ginearálta

| 1. | á mheabhrú go bhfuil an tAontas Baincéireachta, a dhéanann an fhreagracht as maoirseacht agus as réiteach na mbanc sa limistéar euro a ailíniú, agus a chuireann de cheangal ar na bainc ar fud chóras baincéireachta an Aontais ina iomláine gníomhaíochtaí a dhéanamh i gcomhréir leis an leabhar rialacha céanna, ina ghné ríthábhachtach chun AEA agus an margadh inmheánach a thabhairt chun críche; ag tabhairt dá haire go bhfuil an chéad dá cholún den Aontas Baincéireachta – an sásra aonair maoirseachta agus an sásra réitigh aonair – i bhfeidhm anois agus ag feidhmiú go hiomlán; ag tabhairt dá haire, áfach, nár bunaíodh comhchóras um chosaint taiscí (SEÁT) go fóill; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á mheabhrú gurb é an príomhchuspóir atá ag an Aontas Baincéireachta slándáil agus cobhsaíocht an chórais baincéireachta sa limistéar euro agus san Aontas i gcoitinne a áirithiú, agus cosc a chur ar tharrthálacha bainc ag cáiníocóirí; á mheabhrú go bhfuil dul chun cinn suntasach déanta ó bhí géarchéim airgeadais 2008 ann trí SMA agus SRM a bhunú: is fearr anois atá bainc na hEorpa in ann suaití airgeadais a sheasamh, agus tá sásraí réitigh i bhfeidhm chun a áirithiú gur féidir bainc a bhfuil ag teip orthu a fhoirceannadh gan airgead na gcáiníocóirí a úsáid; ag tacú leis na hiarrachtaí chun an tAontas Baincéireachta a neartú agus a thabhairt chun críche, agus á chur i bhfios go láidir gur cheart dul chun cinn a dhéanamh go comhuaineach ina réimsí éagsúla; á chur i bhfáth gur chuir an obair shuntasach a rinneadh chun Aontas Baincéireachta a chruthú le muinín níos mó in earnáil baincéireachta an Aontais agus gur méadaíodh a hathléimneacht agus a hiomaíochas, agus, dá bhrí sin, i gcaitheamh phaindéim COVID-19, go raibh bainc an Aontais stóinsithe agus caipitlithe níos fearr agus go raibh ról ríthábhachtach acu maidir le rochtain ar mhaoiniú a áirithiú; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á mheabhrú go bhfuil gach Ballstát sa limistéar euro mar chuid den Aontas Baincéireachta, agus go bhfuil Ballstáit nach bhfuil sa limistéar euro in ann dul isteach ann freisin; á mheas gur cheart an tAontas Baincéireachta a thógáil ar bhealach trédhearcach, comhleanúnach agus tarraingteach, lena n-áirítear do Bhallstáit lasmuigh den limistéar euro; á chur i bhfios go bhfuil na Ballstáit sin nach mbaineann leis an Aontas Baincéireachta faoi cheangal rialacha an leabhair rialacha aonair freisin, a tháinig chun cinn mar thoradh ar phróiseas comhchuibhithe agus comhtháthaithe chóras baincéireachta AE, agus go bhfuil nasc láidir de facto ag a gcórais bhaincéireachta leis an Aontas Baincéireachta; á chur in iúl gur geal léi go ndeachaigh an Bhulgáir agus an Chróit isteach san Aontas Baincéireachta agus go gcuimsítear lev na Bulgáire agus kuna na Cróite in ERM II; á aithint go bhfuil gá le comhlíonadh chaighdeáin agus reachtaíocht an Aontais Eorpaigh chun a bheith rannpháirteach san Aontas Baincéireachta; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di ionradh na Rúise ar an Úcráin agus na hiarmhairtí eacnamaíocha atá aige do gheilleagar na hEorpa; á chur in iúl go mbeidh tionchar ag éifeachtaí díreacha agus indíreacha an chogaidh sin ar gheilleagar AE, ar tionchar é atá deacair a chainníochtú faoi láthair agus a bhféadfadh rioscaí do chobhsaíocht earnáil baincéireachta AE eascairt as; á iarraidh, dá bhrí sin, ar BCE, ar ÚMEanna agus ar na húdaráis inniúla náisiúnta dlúthfhaireachán a dhéanamh ar thionchar an chogaidh ar earnáil baincéireachta AE; |
| --- | --- |

4.

| 5. | ag tabhairt dá haire go bhfuil ardleibhéal athléimneachta léirithe ag an earnáil baincéireachta i leith ghéarchéim COVID-19 agus go raibh ról tábhachtach aici maidir le tionchar diúltach na paindéime ar an ngeilleagar a íoslaghdú; á chur i bhfios gur toradh í an athléimneacht sin ar na hathchóirithe rialála a glacadh tar éis na géarchéime domhanda airgeadais roimhe sin; ag cur béim freisin ar ról na mbeart sealadach, lena n-áirítear na bearta sin faoi Rialachán (AE) Uimh. 575/2013 (36) (réiteach tapa CRR) a chuir ar chumas na mbanc leanúint d’iasachtaí a thabhairt do theaghlaigh agus do ghnólachtaí, agus ar an ról a bhí ag spás caipitil bhreise arna sholáthar ag BCE; á chur i bhfáth gur cheart athchóirithe rialála tar éis ghéarchéim airgeadais 2008 a chosaint agus gur cheart bearnaí rialála a dhúnadh; |
| --- | --- |

5.

| 6. | ag tabhairt dá haire gur cheart go bhfanfadh na bearta éigeandála chun tacú le hacmhainneacht iasachtaithe na mbanc do theaghlaigh agus do ghnólachtaí i bhfeidhm chomh fada agus is gá; á chur i bhfios a thábhachtaí atá sé aistriú dea-chomhordaithe, stuama, céim ar chéim agus spriocdhírithe a áirithiú, ó fhóirithint paindéime go huirlisí tacaíochta téarnaimh, lena n-áirítear athchóirithe sna Ballstáit trí bhíthin na bpleananna náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta; á chur i bhfáth go bhfuiltear ag súil go gcuirfear deireadh de réir a chéile le bearta éigeandála; á chur i bhfios go láidir, sa chomhthéacs sin, nach mór an éagobhsaíocht mhór a chruthaigh ionradh na Rúise ar an Úcráin a chur san áireamh agus cinneadh á dhéanamh maidir leis na bearta sin a chéimniú amach; ag tabhairt dá haire go ndearna Comhairle Rialaithe BCE cinneadh an 16 Nollaig 2021 deireadh a chur le glancheannach sócmhainní faoin gClár Ceannaigh le haghaidh Éigeandáil na Paindéime (PEPP); |
| --- | --- |

6.

| 7. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil ról lárnach ag earnáil baincéireachta agus margaí caipitil AE i maoiniú athléimneacht, théarnamh agus chlaochlú glas agus digiteach gheilleagar na hEorpa, lena n-áirítear rochtain ar chreidmheas a áirithiú do FBManna; á mheabhrú gur gá d’earnáil baincéireachta an Aontais a bheith láidir, athléimneach, dea-rialáilte agus dea-chaipitlithe chun dul i ngleic leis na cúraimí sin; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á chur i bhfios go gcuideoidh Aontas Margaí Caipitil láidir agus dea-struchtúrtha, mar aon le forbairt an Aontais Baincéireachta, le dálaí níos fearr a chur ar fáil chun an geilleagar Eorpach a mhaoiniú, do theaghlaigh agus do chuideachtaí atá fós ag brath ar chreidmheas bainc den chuid is mó, chun infheistíochtaí agus cruthú post a chothú, agus ag an am céanna chun cur le hathléimneacht an gheilleagair Eorpaigh agus an t-aistriú glas a spreagadh; á chur i bhfáth gur gá comhréireacht na rialacha glactha agus cosaint cliant miondíola a áirithiú chun Aontas na Margaí Caipitil a thabhairt chun críche; á chur in iúl gur geal léi na tograí reachtacha a tíolacadh an 25 Samhain 2021 chun Aontas na Margaí Caipitil a chur chun cinn; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar ÚMEnna measúnú a dhéanamh ar an ngá le rialáil níos fearr a dhéanamh ar an earnáil scáthbhaincéireachta, tograí reachtacha a chur chun cinn, i gcás inarb iomchuí, agus faireachán leanúnach a dhéanamh ar athléimneacht margaí caipitil; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á chur in iúl gur geal léi tosaíochtaí maoirseachta BCE 2022-2024, eadhon: (1) teacht go sláintiúil as an paindéim (2) an deis a thapú chun aghaidh a thabhairt ar laigí struchtúracha trí straitéisí éifeachtacha digitithe agus rialachas feabhsaithe, agus (3) dul i ngleic le rioscaí atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear rioscaí a bhaineann leis an aeráid, rioscaí comhshaoil, rioscaí TF agus cibear-rioscaí; ag aithint na n-iarrachtaí substainteacha atá déanta ag an earnáil baincéireachta le blianta beaga anuas dul i ngleic leis na dúshláin sin mar aon leis na torthaí a baineadh amach; á chur in iúl gur geal léi, sa chomhthéacs sin, an laghdú ar chóimheasa comhiomlána iasachtaí neamhthuillmheacha; á chur i bhfáth nach mór do mhaoirseoirí AE agus do mhaoirseoirí náisiúnta dlúthfhaireachán a dhéanamh ar rioscaí de réir mar a chuirtear deireadh de réir a chéile le bearta tacaíochta poiblí; á thabhairt chun suntais a thábhachtaí atá bainistiú riosca stuama agus soláthar iomchuí; á mheabhrú go rannchuideodh laghdú riosca, mar aon le comhroinnt riosca san earnáil baincéireachta, le hAontas Baincéireachta níos cobhsaí, níos láidre agus níos dírithe ar an bhfás eacnamaíoch; |
| --- | --- |

9.

| 10. | ag tacú leis an obair leanúnach atá á déanamh maidir le rialacha Basel III a chur chun feidhme agus á chur in iúl gur geal léi pacáiste reachtach baincéireachta an Choimisiúin an 27 Deireadh Fómhair 2021 sa chomhthéacs sin; á mheas, sa phróiseas cur chun feidhme, nach mór do AE ailíniú iomlán le caighdeáin Basel a áirithiú, agus prionsabal na comhréireachta á chur san áireamh freisin, agus gur cheart dó, i gcás inarb iomchuí, sainiúlachtaí agus éagsúlacht earnáil baincéireachta AE a urramú, lena n-áiritheofar go mbeidh bainc AE in ann dul san iomaíocht lena n-iomaitheoirí domhanda; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á chur in iúl gur geal léi go bhfuil an earnáil baincéireachta ag dul in oiriúint do na dúshláin agus do na deiseanna a bhaineann leis an digitiú, rud a chuirfidh ar chumas na mbanc freastal níos fearr a dhéanamh ar chliaint go cianda, táirgí nua a thairiscint agus deiseanna a chur ar fáil le haghaidh éifeachtúlacht costais níos fearr; á chur i bhfios go láidir go bhfuil an earnáil baincéireachta an-leochaileach i leith bhagairt na gcibirionsaithe; á chur in iúl gur geal léi, i ndáil leis an méid sin, an dul chun cinn a rinneadh maidir leis na tograí le haghaidh rialachán agus treoir maidir le hathléimneacht oibríochtúil dhigiteach don earnáil airgeadais (DORA) agus maidir le treoir maidir le bearta le haghaidh ardleibhéal comhchoiteann cibearshlándála ar fud an Aontais, lena n-aisghairtear Treoir (AE) 2016/1148 (NIS 2.0), atá mar bhonn leis an gcreat rialála chun comhrac na hearnála baincéireachta i gcoinne na cibearchoireachta a éascú; á iarraidh ar ÚMEanna agus ar ENISA dlús a chur lena n-iarrachtaí faireachán agus maolú a dhéanamh ar na rioscaí a bhaineann le tríú páirtithe TFC neamh-AE; á chur i bhfáth go bhfuil gá le tuilleadh infheistíochtaí agus taighde chun bealaí nuálacha a fhorbairt chun cibearshlándáil na hearnála baincéireachta a neartú; á mheas gur cheart go mbeadh sábháilteacht an chustaiméara, cobhsaíocht agus sláine airgeadais agus neodracht theicneolaíoch mar thosaíochtaí; á iarraidh go gcuirfí cuimsiú airgeadais chun cinn, go háirithe do ghrúpaí leochaileacha a bhfuil leibhéil ísle litearthachta digití nó airgeadais acu; á chur in iúl gur geal léi an dul chun cinn atá déanta maidir leis an bpacáiste airgeadais dhigitigh; á chur i bhfáth gur gá do na bainc seirbhísí forleathana baincéireachta aghaidh ar aghaidh a chaomhnú, go háirithe i gceantair thuaithe; á chur in iúl gur geal léi agus gur díol spéise di an obair ar an euro digiteach, a bheidh ag feidhmiú in éineacht le hairgead tirim; á iarraidh ar BCE breithniú a dhéanamh san obair a dhéanfar amach anseo ar an tionchar a d’fhéadfadh a bheith ag an euro digiteach ar íocaíochtaí, ar acmhainneacht iasachtaithe na mbanc agus ar chobhsaíocht airgeadais; |
| --- | --- |

11.

| 12. | ag meabhrú gurb é an Meabhrán Tuisceana idir SAM agus Údarás um Iompar Airgeadais na Ríochta Aontaithe, a tháinig i bhfeidhm ar 1 Eanáir 2021, an bunús don chomhar idir BCE agus údaráis Ríochta Aontaithe; ag tabhairt dá haire gur fhógair an Coimisiún le déanaí go gcuirfí síneadh lena chead sealadach, lena gceadaítear do bhainc agus do bhainisteoirí cistí de chuid an Aontais tithe imréitigh na Ríochta Aontaithe a úsáid, agus ar an gcaoi sin aon éifeachtaí aille gearrthéarmacha a sheachaint; á iarraidh ar an gCoimisiún bearta a dhéanamh chun imréiteach breise a éascú san Aontas sa mheántéarma; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á chur in iúl gur oth léi an mhainneachtain i dtaobh cothromaíocht iomlán inscne a áirithiú in institiúidí agus i gcomhlachtaí airgeadais AE, agus go háirithe go bhfuil na mná fós faoi ghannionadaíocht i bpoist feidhmiúcháin i réimse na seirbhísí baincéireachta agus airgeadais; á mheas gur cheart roghnú na n-iarratasóirí chuig institiúidí agus comhlachtaí airgeadais AE a bheith bunaithe ar chritéir a bhaineann le fiúntas, le héagsúlacht agus le cumas, ionas go bhfeidhmeoidh an institiúid nó an comhlacht atá i gceist chomh héifeachtach agus is féidir; á iarraidh ar rialtais agus ar gach institiúid agus comhlacht gearrliostaí iarrthóirí atá cothrom ó thaobh inscne de a chur ar fáil do na ceapacháin uile a dhéanfar amach anseo chuig comhlachtaí an Aontais agus ag athdhearbhú a tiomantais gan na liostaí iarrthóirí a chur san áireamh i gcás nár urramaíodh prionsabal na cothromaíochta inscne; á chur in iúl gurb oth léi go mór nach bhfuil oiread agus iarrthóir mná amháin ar an ngearrliosta a bhreithnigh an Grúpa Euro don chéad Bhord Stiúrthóirí eile de chuid an tSásra Cobhsaíochta Eorpaigh; á chur i bhfáth go dtagann torthaí sochaíocha agus eacnamaíocha araon as an gcothromaíocht inscne ar bhoird agus sa lucht saothair; á iarraidh ar institiúidí airgeadais a mbeartais éagsúlachta agus chuimsithe a thabhairt cothrom le dáta go rialta agus cabhrú le cultúir oibre shláintiúla a chothú ina dtugtar tús áite don chuimsitheacht; |
| --- | --- |

13.

Maoirseacht

| 14. | á iarraidh ar BCE, ar ÚBE agus ar BERS faireachán cúramach a dhéanamh ar na rioscaí don earnáil baincéireachta a eascraíonn as ionsaí na Rúise i gcoinne na hÚcráine agus as na hiarmhairtí eacnamaíocha a bhaineann leis; á chur i bhfios gur gá machnamh a dhéanamh ar chásanna éagsúla agus ullmhú le haghaidh roghanna éagsúla a d’fhéadfadh a bheith ann; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á mheas gur cheart bainistiú riosca creidmheasa, faireachán agus laghdú iasachtaí neamhthuillmheacha a bheith ar cheann de na príomhthosaíochtaí i gcónaí; á chur in iúl gur geal léi gur laghdaigh an cóimheas comhiomlán iasachtaí neamhthuillmheacha sa limistéar euro tuilleadh go 2,17 % sa tríú ráithe de 2021; ag tabhairt dá haire, cé go bhfuil an cás cobhsaí i láthair na huaire, gur cheart faireachán cúramach a dhéanamh air ós rud é go bhfuil deireadh á chur le bearta éigeandála de réir a chéile; ag tarraingt aird ar a thábhachtaí atá comhlíonadh stuamachta, sainaithint luath agus bainistiú réamhghníomhach iasachtaí neamhthuillmheacha, chomh maith le soláthar leordhóthanach; á chur i bhfáth go bhfuil gá le comhar le féichiúnaithe leochaileacha, agus na réitigh atá curtha i bhfeidhm ag an earnáil baincéireachta i ndáil leis sin le linn na paindéime (amhail an moratóir ar aisíocaíochtaí iasachta) á n-aithint ag an am céanna; á chur in iúl gur geal léi gur glacadh Treoir (AE) 2021/2167 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Samhain 2021 maidir le seirbhíseoirí creidmheasa agus ceannaitheoirí creidmheasa (37), rud a chuideoidh leis an leibhéal iasachtaí neamhthuillmheacha ar chláir chomhardaithe bhainc an Aontais a laghdú agus le margadh tánaisteach a chothú le haghaidh iasachtaí neamhthuillmheacha; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á aithint go bhfuil leibhéal suntasach d’fhiachas ceannasach ar chláir chomhardaithe roinnt banc san Aontas Baincéireachta; ag tabhairt aird ar an obair atá déanta ag Coiste Basel um Maoirseacht ar Bhaincéireacht ar an riosca ceannasach i ndáil leis sin agus ag cur béim ar an bhfíoras gur gá mionscrúdú a dhéanamh laistigh d’fhóraim idirnáisiúnta ar an tsaincheist maidir le láimhseáil rialála neamhchosaintí ceannasacha, agus iarmhairtí na gcineálacha éagsúla cur chuige á gcur san áireamh, agus gur cheart go mbeadh cur chun feidhme an réitigh in AE comhsheasmhach le caighdeáin idirnáisiúnta; á chreidiúint gur cheart aon réiteach féideartha a bheith ina réiteach cothrom lena gcaithfí go cóir le Ballstáit uile AE, agus leachtacht leordhóthanach á háirithiú sna margaí don fhiachas ceannasach; á chur i bhfáth go bhféadfadh cruthú sócmhainne sábháilte de chuid an Aontais cabhrú leis an bhfáinne fí idir fiachais cheannasacha agus na hearnálacha baincéireachta intíre a mhaolú; á chur in iúl gur geal léi gur cruthaíodh Ionstraim Théarnaimh an Aontais Eorpaigh sa chomhthéacs sin, a sholáthraíonn sócmhainní Eorpacha a mbaineann riosca íseal leo; |
| --- | --- |

16.

| 17. | á mheas go bhfuil acmhainneacht mhór ann d’fhás eacnamaíoch i raon earnálacha éagsúla leis an aistriú chuig geilleagar atá neodrach ó thaobh carbóin de; ag tabhairt dá haire go bhfuil gá le hinfheistíochtaí ollmhóra ón earnáil phoiblí agus ón earnáil phríobháideach chun an t-aistriú sin a dhéanamh, ach, mar a d’aithin BCE freisin, go mbeidh an costas a bhainfidh leis sin níos ísle ná costas na neamhghníomhaíochta; ag cur béim ar a thábhachtaí atá an earnáil baincéireachta chun cuidiú leis an aistriú chuig geilleagar atá neodrach ó thaobh carbóin de a mhaoiniú agus chun a áirithiú go mbeidh an tAontas in ann a ghealltanais chomhshaoil a chomhlíonadh; á iarraidh ar na bainc na hábhair sin a ionchorprú ina bpleananna aistrithe; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá an Rialachán maidir le Tacsanomaíocht (38) san iarracht sin agus gur cheart go mbeadh a chur chun feidhme ag teacht le cuspóirí Chomhaontú Pháras agus an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip; á chur in iúl gur cúis bhuartha di go bhféadfadh deacrachtaí airgeadais a bheith ag na bainc le himeacht ama de dheasca rioscaí a bhaineann leis an aeráid ar chláir chomhardaithe na mbanc; á mheas gur cheart na rioscaí sin a laghdú chun teip na mbanc a chosc; á iarraidh go gcuirfí treoirlínte soiléire ar fáil do na bainc i ndáil leis sin, bunaithe ar shonraí eacnamaíocha crua; á chur in iúl gur geal léi iarrachtaí SAM treoir agus soiléireacht a chur ar fáil do na bainc maidir le féinmheasúnú ar rioscaí a bhaineann leis an aeráid agus leis an gcomhshaol; á mheabhrú gur thug BCE an chéad mheasúnú mórscála ar bhainistiú riosca aeráide agus comhshaoil bhainc AE chun críche in 2021, agus á chur in iúl gur geal léi tiomantas BCE tástálacha struis aeráide a dhéanamh in 2022 mar ghné thábhachtach chun dul i ngleic le rioscaí a bhaineann leis an aeráid; á iarraidh go mbeadh na tástálacha sin bunaithe ar shonraí agus toimhdí réalaíocha; á chur in iúl gur cúis bhuartha di méadú ar iasachtaí neamhthuillmheacha i ngeall ar infheistíochtaí tréigthe i mbreoslaí iontaise; á iarraidh go ndéanfaí na sócmhainní sin atá i mbaol a shainaithint go luath agus a bhainistiú go réamhghníomhach; ag spreagadh SAM chun leanúint den obair i ndáil leis an méid sin agus an obair sin a neartú; á iarraidh go ndéanfaí rioscaí comhshaoil agus aistrithe a chomhtháthú go leordhóthanach i samhlacha rátála creidmheasa; á chur i bhfáth gur gá tuilleadh feabhsuithe a dhéanamh ar nochtadh rioscaí aeráide agus comhshaoil ag bainc, chomh maith le feabhsuithe maidir le straitéisí aistrithe a bheith á nochtadh ag eintitis chun measúnú riosca na mbanc agus na maoirseoirí a éascú; á iarraidh ar na bainc dearcadh ábharthachta dúbailte a ghlacadh agus measúnú á dhéanamh acu ar a gcuid rioscaí a bhaineann leis an aeráid; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé go mbeadh reachtaíocht shoiléir ann chun cosc a chur ar an nglas-snasú; ag tabhairt aird ar na dúshláin, na rioscaí agus na deiseanna nua don earnáil baincéireachta a bhaineann leis an aistriú glas; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á mheabhrú gur cheart tionchar na mbeart speisialta a chuir rialtais Ballstát aonair chun feidhme le linn na paindéime a chur san áireamh agus measúnú á dhéanamh ar staid reatha na mbanc; ag tabhairt aird ar Athbhreithniú ar Chobhsaíocht Airgeadais BCE an 17 Samhain 2021 ina luaitear go bhféadfadh go mbeadh 2 bhliain eile ann sula mbraithfí éifeachtaí iomlána na paindéime ar cháilíocht sócmhainní bainc; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á thabhairt chun suntais go bhfuil na rátaí úis a thairgtear do theaghlaigh agus do FBManna ar fud na mBallstát an-éagsúil lena chéile; ag áitiú ar an gCoimisiún agus ar mhaoirseoirí baincéireachta breithniú a dhéanamh ar bhearta chun an t-ualach ar shealbhóirí morgáiste agus ar FBManna i mBallstáit ina bhfuil rátaí iasachta níos airde a laghdú chun a áirithiú go mbeidh rochtain ag gach saoránach agus ag gach gnólacht ar chaipiteal a bhfuil géarghá leis ar rátaí cothroma agus iomaíocha; |
| --- | --- |

19.

| 20. | ag tabhairt dá haire go bhfuil treocht ann i dtreo comhdhlúthú méadaithe san earnáil baincéireachta san Eoraip le blianta beaga anuas agus go bhfuil an chosúlacht ar an scéal go sáróidh gníomhaíocht cumaisc agus fála banc an Aontais in 2021 leibhéil 2020 agus 2019 araon mar gheall ar raon fachtóirí, lena n-áirítear brúnna costais, rátaí ísle úis agus digitiú (39); ag tabhairt dá haire go bhféadfadh tairbhí a bheith ag baint le comhdhlúthú baincéireachta, lena n-áirítear aghaidh a thabhairt ar bhrabúsacht íseal, ró-acmhainn agus ilroinnt earnáil na baincéireachta, ach á aithint freisin go bhféadfadh éifeachtaí diúltacha a bheith ag baint le comhdhlúthú agus go bhféadfadh institiúidí móra a bhfuil tábhacht shistéamach leo dúshláin a chruthú do mhaoirseacht baincéireachta, a bhféadfadh na fadhbanna a d’fhéadfadh a bheith acu difear a dhéanamh do chobhsaíocht airgeadais in a lán dlínsí; á chur in iúl gur geal léi treoirleabhar BCE maidir leis an gcur chuige maoirseachta i ndáil le comhdhlúthú san earnáil baincéireachta, lena leagtar amach ionchais mhaoirseachta maidir le tionscadail chomhdhlúthaithe (40); ag cur béim ar na tairbhí a bhaineann le hearnáil baincéireachta éagsúlaithe agus iomaíoch san Eoraip, ina bhfuil bainc a bhfuil samhlacha gnó agus struchtúir dhlíthiúla éagsúla de mhéideanna éagsúla acu; |
| --- | --- |

20.

| 21. | ag cur sonrú sna fadhbanna agus na dúshláin a bhaineann le saincheisteanna baile/óstacha; ag tabhairt dá haire go bhfuil gá le coimircí inchreidte agus éifeachtúla do na Ballstáit óstacha chun comhtháthú trasteorann a neartú agus breis solúbthachta a cheadú maidir le sreabhadh caipitil thar ghrúpaí baincéireachta, agus próifílí riosca fochuideachtaí á n-urramú ag an am céanna, go háirithe chun a áirithiú go dtabharfar tacaíocht d’fhochuideachtaí suntasacha i gcásanna deacra; á chur i bhfios go láidir go bhfuil sé fíorthábhachtach an tAontas Baincéireachta a thabhairt chun críche chun ábhair imní a bhaineann le saincheisteanna baile/óstacha a réiteach; á chur i bhfáth go bhfuil gá le feabhas a chur ar sholáthar seirbhísí trasteorann chun fíorearnáil baincéireachta a chruthú ar fud AE agus chun feabhas a chur ar a hiomaíochas; |
| --- | --- |

21.

| 22. | á chur i bhfáth go bhfuil gá le margadh aonair dea-fheidhmiúil do sheirbhísí airgeadais miondíola; á iarraidh ar an gCoimisiún measúnú a dhéanamh ar na constaicí agus ar na bacainní a thagann chun cinn do thomhaltóirí agus leas á bhaint acu as táirgí miondíola baincéireachta amhail iasachtaí morgáiste ar bhonn trasteorann agus réitigh a mholadh chun a áirithiú gur féidir le tomhaltóirí tairbhe a bhaint as seirbhísí miondíola trasteorann; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á chur i bhfáth go bhfuil gá le maoirseacht éifeachtach i gcoinne sciúradh airgid, ós rud é go bhfuil roinnt easnamh fós ag baint leis an gcreat atá ann faoi láthair; á chur in iúl gurb oth léi nár thrasuigh na Ballstáit go léir Treoir V maidir leis an Sciúradh Airgid (41) go hiomlán fós agus á mheabhrú go bhfuil gá le comhordú níos fearr ar aonaid um fhaisnéis airgeadais (FIUnna) ar fud na hEorpa; á chur i bhfios go láidir go ngníomhaíonn na bainc mar gheatóirí sa chomhrac i gcoinne sciúradh airgid agus nach mór, dá bhrí sin, creataí láidre bainistithe riosca a bheith i bhfeidhm acu agus maoirseacht éifeachtach a dhéanamh orthu, agus á chur i bhfios go bhfuil gá le comhar agus comhordú idir maoirseoirí stuamachta, maoirseoirí frithsciúrtha airgid agus Aonaid um Fhaisnéis Airgeadais; ag tabhairt dá haire go ndearna BCE iarrachtaí le 2 bhliain anuas feabhas a chur ar an malartú faisnéise idir maoirseoirí SAM agus maoirseoirí AML/CFT; á chur in iúl gur geal léi gur ghlac an Coimisiún an pacáiste AML, agus á iarraidh go dtiocfar ar chomhaontú go pras maidir leis na tograí go léir; á chur in iúl gur geal léi, go háirithe, an togra le haghaidh Údarás nua um Fhrithsciúradh Airgid (AMLA) a dhéanfaidh maoirseacht dhíreach ar bhainc áirithe agus a chomhordóidh forfheidhmiú rialacha AML/CFT ag údaráis na mBallstát; á chur i bhfáth, chun go mbeadh an t-údarás sin éifeachtach i ndáiríre, nár mhór acmhainní leordhóthanacha a chur ar fáil dó; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá creat láidir AML i gcomhthéacs ionsaí na Rúise i gcoinne na hÚcráine agus chun éifeachtacht smachtbhannaí a áirithiú; |
| --- | --- |

23.

| 24. | á chur in iúl gur geal léi go bhfuil caighdeáin trédhearcachta mhéadaithe ann i maoirseacht baincéireachta, mar shampla i dtorthaí an phróisis athbhreithnithe agus meastóireachta maoirseachta, a d’fhéadfadh muinín i margaí caipitil agus airgeadais a atreisiú agus a áirithiú go gcaithfear go comhsheasmhach le cúrsaí sna Ballstáit ar fad; á chur in iúl gur saoth léi nach ndéantar na ceanglais maidir le measúnú oiriúnach agus cuí ar chomhaltaí de chomhlacht bainistíochta institiúidí creidmheasa a chur chun feidhme go haonfhoirmeach ar fud na mBallstát; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á chur i bhfios go láidir gur cheart go mbeadh tairbhithe deiridh an Aontais Baincéireachta ina dtomhaltóirí agus ina ngnólachtaí san fhíorgheilleagar; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé cur le cosaint tomhaltóirí agus infheisteoirí ar mhí-úsáid, ar chleachtais dhíobhálacha agus ar tháirgí díobhálacha; á iarraidh go n-áiritheofaí rochtain tomhaltóirí ar sheirbhísí airgeadais miondíola trasteorann; ag tabhairt dá haire, in ainneoin rialacha láidre an AE maidir le cosaint tomhaltóirí, nach ionann na rialacha náisiúnta lena gcuirtear ceanglais an Aontais maidir le cosaint tomhaltóirí chun feidhme ar fud an Aontais Baincéireachta, agus dá bhrí sin go bhfuil gá le tuilleadh comhchuibhithe; |
| --- | --- |

25.

Resolution

| 26. | á chur in iúl gur geal léi gníomhaíochtaí BRA in 2021; á chur in iúl gur geal léi go bhfuil dul chun cinn maith déanta tríd is tríd ag na bainc atá faoi chuimsiú shainchúram SRB i dtreo inréititheacht a bhaint amach agus maidir le hacmhainneacht ionsúcháin caillteanais a mhéadú; ag cur sonrú i gclár oibre BRA do na blianta atá le teacht, lena n-áirítear go bhféadfar na bainc uile a réiteach go héifeachtach faoi BRA faoi 2023; |
| --- | --- |

26.

| 27. | á mheabhrú go bhfuil ról tábhachtach ag SRM maidir le cobhsaíocht agus soiléireacht a chur ar fáil don earnáil baincéireachta, d’infheisteoirí agus do thomhaltóirí agus maidir le cáiníocóirí a chosaint; á chur in iúl gur geal léi gur tugadh isteach cúlstop do CRA in 2022, 2 bhliain níos luaithe ná mar a beartaíodh ar dtús, i bhfoirm líne chreidmheasa imrothlaigh ón Sásra Cobhsaíochta Eorpach, lena gcuirfear líontán sábhála ar fáil le haghaidh réiteach banic san Aontas Baincéireachta; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá CRA maidir leis an gcreat bainistithe géarchéime a neartú agus mar chéim thábhachtach chun an tAontas Baincéireachta a thabhairt chun críche; |
| --- | --- |

27.

| 28. | á chur in iúl gur geal léi na gníomhaíochtaí a rinne BRA maidir le Sberbank; á chur i bhfios go láidir go bhfuil gá le freagairt ghasta agus leordhóthanach i gcás ina mbeidh riosca suntasach ann d’earnáil baincéireachta agus cobhsaíocht airgeadais AE de bharr iarmhairtí ionsaí na Rúise i gcoinne na hÚcráine; |
| --- | --- |

28.

| 29. | ag tacú leis an athbhreithniú agus leis an soiléiriú ar chritéir an mheasúnaithe ar leas an phobail ionas go gcuirfear SAR i bhfeidhm ar bhealach níos comhsheasmhaí agus níos intuartha agus ionas go mbeidh sé ag brath ar thairseacha oibiachtúla; á iarraidh go ndéanfaí staidéar ar an ngá atá le gnéithe sonracha de dhlí na dócmhainneachta a ailíniú, d’fhonn cás frithfhíorasach dócmhainneachta i gcás réitigh a chinneadh freisin, chun dreasachtaí a ailíniú agus cothroime iomaíochta a áirithiú; ag tabhairt dá haire a thábhachtaí atá sé go nglacfadh BRA cur chuige comhréireach do na bainc chun a n-íoscheanglas maidir le cistí dílse agus dliteanais incháilithe (ICDI) a fhorbairt; á chur i bhfios gur gá do BRA measúnú cuimsitheach a sholáthar ar inréititheacht gach bainc má tá pleananna réitigh le bheith i gcomhréir go hiomlán leis na ceanglais dhlíthiúla; |
| --- | --- |

29.

| 30. | ag tacú leis an smaoineamh an ról atá ag pleananna téarnaimh agus réitigh grúpa sa chreat bainistithe géarchéime a mheas, ionas go mbeadh calabrú ICDI agus rannchuidiú na mbanc leis na líontáin sábhála éagsúla fíor-rioscabhunaithe, lena léireofaí dóchúlacht agus méid na húsáide a d’fhéadfaí a bhaint as na líontáin sábhála sin faoin rogha straitéise bainistithe géarchéime; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á aithint go bhféadfadh ról tábhachtach a bheith ag bearta malartacha faoi scéimeanna ráthaithe taiscí (DGTanna) chun aistrithe leabhar taiscí a chistiú i gcásanna dócmhainneachta, go háirithe do bhainc bheaga agus mheánmhéide, fad is a bheidh siad faoi réir na gcoinníollachtaí céanna agus a bheadh i gcás aistrithe leabhar taiscí i gcás réitigh agus nach mbeidh siad díobhálach do chosaint taisceoirí, agus fad a bheidh DGTanna maoinithe go leordhóthanach, mar bhealach chun ranníocaíochtaí cáiníocóirí agus scriosadh luacha a íoslaghdú agus chun cobhsaíocht airgeadais a áirithiú, agus d’fhéadfadh sé freisin, i gcásanna eile, an bhearna a líonadh idir an tarrtháil isteach 8 % ar rochtain ar an gciste réitigh agus ar an acmhainneacht iarbhír atá i gceist leis an mbanc gan caillteanas a aistriú; á chur i bhfáth gur cheart go mbeadh idirghabhálacha den sórt sin faoi réir tástáil ar an gcostas is lú a chur i bhfeidhm go dian; á iarraidh ar an gCoimisiún, dá bhrí sin, tuilleadh soiléireachta a thabhairt don phrionsabal maidir leis an gcostas is lú agus do na coinníollacha maidir le cistí SRT a úsáid; á chur i bhfáth, áfach, sna cásanna sin, go bhféadfadh sé go mbeadh gá leis na rialacha maidir le státchabhair a athbhreithniú chun creat comhleanúnach a chaomhnú; |
| --- | --- |

31.

| 32. | ag tacú le hathbhreithniú a dhéanamh ar rialacha maidir le státchabhair, lena n-áirítear athbhreithniú ar Theachtaireacht Baincéireachta an Choimisiúin an 30 Iúil 2013 (42), chun a gcomhsheasmhacht le creat SRM a áirithiú agus chun neamhréireachtaí idir na rialacha maidir le státchabhair i réimse na cabhrach leachtaithe agus an córas réitigh faoin Treoir maidir le Téarnamh agus Réiteach na mBanc (43) (TTRB) a laghdú; ag cur béim ar an bhfíoras gur cheart é a bheith mar cheann de na spriocanna a bhaineann le nuashonrú den sórt sin idirghabhálacha tapa agus éifeachtacha a chumasú faoi SRM nó faoin gcóras leachtaithe malartach agus dreasachtaí a laghdú chun réiteach nó leachtú a sheachaint, agus iomaíocht agus sláine an Aontais Baincéireachta á gcoimeád ag an am céanna; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á chur in iúl gur geal léi an comhaontú sealadach ar tháinig an Chomhairle agus an Pharlaimint air maidir le togra an tSlabhra Nóiníní mar bhealach chun an creat réitigh a fheabhsú agus chun cothroime iomaíochta maoirseachta a chruthú do na straitéisí réitigh éagsúla; |
| --- | --- |

33.

Árachas taiscí

| 34. | á mheabhrú go bhfeidhmíonn SMA agus SRM san Aontas Baincéireachta, agus go bhfuil DGSanna á reáchtáil agus á maoiniú faoi láthair ar an leibhéal náisiúnta; á chur i bhfios go soláthraítear le cur chun feidhme DGSD, lena ráthaítear suas le EUR 100 000 i dtaiscí baincéireachta, bunlíne íosta cosanta do thaisceoirí; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé go mbeadh an leibhéal céanna cosanta éifeachtaí ag taisceoirí ar fud an Aontais Baincéireachta dá gcoigilteas, gan beann ar an áit a bhfuil a mbanc lonnaithe; á chur i bhfáth go gcuirfeadh SEÁT feabhas ar an gcosaint do thaisceoirí san Aontas agus ar an muinín atá acu as an earnáil baincéireachta agus go gcabhródh sé leis an Aontas Baincéireachta a neartú tríd an nasc idir fiachas ceannasach agus bainc a laghdú; á chur in iúl gur geal léi an togra le haghaidh rialachán lena mbunaítear SEÁT i nDearbhú Comhpháirteach institiúidí an Aontais lena sainaithnítear príomhthosaíochtaí reachtacha do 2022; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á mheabhrú gur comhreachtóir í an Pharlaimint do reachtaíocht SEÁT agus gur cheart seasamh na Parlaiminte ar an ábhar sin a chur san áireamh; á chur in iúl gur geal léi iarrachtaí nua an Ghrúpa Euro dul chun cinn a dhéanamh maidir leis an Aontas Baincéireachta chun teacht ar chomhaontú maidir leis na sruthanna oibre agus na comhaid éagsúla, lena n-áirítear SEÁT; ag athdhearbhú thiomantas na Parlaiminte oibriú i dtreo comhaontú maidir le SEÁT, agus leanúint de thacaíocht a thabhairt do na hiarrachtaí riachtanacha chun rioscaí a laghdú; |
| --- | --- |

35.

| 36. | ag tabhairt dá haire gur chomhaontaigh an Grúpa Euro ráiteas ag an gcruinniú a bhí aige an 16 Nollaig 2021, ina meabhraítear a thiomantas iomlán polaitiúil don Aontas Baincéireachta, agus ina n-iarrtar go mbeadh plean oibre faoi cheangal ama ann chun an tAontas Baincéireachta a thabhairt chun críche; á iarraidh go gcoinneofar ar an eolas í faoin bplé atá ar siúl ar leibhéal an Ghrúpa Euro agus ar leibhéal na Meithle Ardleibhéil maidir le SEÁT; á chur in iúl gurb oth léi go leanann na Ballstáit de bheith ag gníomhú lasmuigh de chreat AE, rud a bhaineann an bonn de ról na Parlaiminte mar chomhreachtóir do reachtaíocht SEÁT; |
| --- | --- |

36.

| 37. | á chur i bhfáth a thábhachtaí a bhaineann le comhréireacht riosca na ranníocaíochtaí le SRTanna; ag tabhairt rabhaidh go bhféadfadh rioscaí a bheith ann maidir le baol morálta agus saorthairbhiú mura mbeadh cur chuige rioscabhunaithe ann, agus go dtabharfadh na cinn choimeádacha fóirdheontas ar shamhlacha gnó amhantracha dá bharr; ag cur béim ar an bhfíoras nach mór rannchuidiú le SEÁT amach anseo a bheith comhréireach le riosca; á chur i bhfios go bhfuil éagsúlachtaí fós idir rioscaí neamhghnácha in institiúidí éagsúla laistigh den Aontas Baincéireachta; ag athdhearbhú gur gá do gach ball den Aontas Baincéireachta TTRB agus an TSRT a thrasuí chun laghdú aonchineálach riosca a áirithiú ar fud an Aontais Baincéireachta; |
| --- | --- |

37.

| 38. | á chur i bhfios gur cheart, le haon chomhchuibhiú breise ar scéimeanna árachais taiscí, go neartófaí cobhsaíocht airgeadais chóras baincéireachta AE agus go ndéanfaí rialacha soiléire maidir le rannpháirtíocht nó neamh-rannpháirtíocht na mBallstát nach bhfuil sa limistéar euro a chur san áireamh; |
| --- | --- |

38.

| 39. | ag tacú le nuashonrú an chreata bainistithe géarchéime; á thabhairt chun suntais gur cheart go mbeadh sé níos comhleanúnaí, níos inchreidte agus níos éifeachtaí de bharr na gcoigeartuithe spriocdhírithe atá beartaithe ar an gcóras bainistithe géarchéime; |
| --- | --- |

39.

o

o o

| 40. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún, chuig an mBanc Ceannais Eorpach, chuig gach banc is comhalta den Chóras Eorpach Banc Ceannais, chuig an Údarás Baincéireachta Eorpach agus chuig an mBord Réitigh Aonair. |
| --- | --- |

40.

---

(1)  IO C 132, 24.3.2022, lch. 151.

(2)  https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ ssm~59811d5fb7.feedback_ar2020.pdf

(3)  https://www.bankingsupervision.europa.eu/press/publications/annual-report/html/ssm.ar2020~1a59f5757c.en.html

(4)  https://www.bankingsupervision.europa.eu/banking/priorities/html/ ssm.supervisory_priorities2022~0f890c6b70.en.html

(5)  IO C 395, 29.9.2021, lch. 72.

(6)  IO C 395, 29.9.2021, lch. 89.

(7)  https://ec.europa.eu/info/publications/211027-banking-package_en

(8)  https://ec.europa.eu/info/consultations/finance-2021-banking-macroprudential-framework_en

(9)  https://ec.europa.eu/info/publications/210720-anti-money-laundering-countering-financing-terrorism_en

(10)  https://www.ecb.europa.eu/press/pr/date/2021/html/ecb.pr211117~43fea9f9ce.en.html

(11)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2022/703337/ IPOL_STU(2022)703337_EN.pdf

(12)  https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/other/Report_on_a_digital_euro~4d7268b458.en. pdf

(13)  https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/other/ecb.digitaleuroscopekeylearnings 202107~564d89045e.en.pdf

(14)  https://www.bankingsupervision.europa.eu/legalframework/mous/html/ssm.mou_2019_pra~fbad08a4bc.en.pdf?57221907ef3ce290b35bd2ab650868bb

(15)  https://www.esrb.europa.eu/pub/pdf/recommendations/2021/esrb.climaterisk financialstability 202107_annex~35e1822ff7.en.pdf

(16)  https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/scpops/ecb.op281~05a7735b1c.en.pdf

(17)  https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.202111guideonclimate-relatedandenvironmentalrisks~4b25454055.en.pdf

(18)  https://www.srb.europa.eu/system/files/media/document/Annual%20 Report%202020_Final_web.pdf

(19)  https://www.srb.europa.eu/system/files/media/document/2020-11-30%20SRB%20Multi-Annual%20Work%20Programme%202021-2023.pdf

(20)  https://www.srb.europa.eu/system/files/media/document/2021-11-26_Work-Programme-2022.pdf

(21)  https://www.eba.europa.eu/sites/default/documents/files/document_library/Publications/Reports/2021/1024609/IFRS9%20monitoring%20report.pdf

(22)  IO C 437, 18.12.2020, lch. 1.

(23)  IO C 23, 21.1.2021, lch. 105.

(24)  IO C 494, 8.12.2021, lch. 118.

(25)  https://www.eba.europa.eu/sites/default/documents/files/document_library/Risk%20Analysis%20and%20Data/EU%20Wide%20Transparency%20Exercise/2021/1025102/Rsk_Assessment_Report_December_2021.pdf

(26)  https://www.eba.europa.eu/sites/default/documents/files/ document_library/Publications/Guidelines/2021/EBA-GL-2021-15%20GL%20on%20CFT%20cooperation/1025384/Final%20AML-CFT%20Cooperation%20Guidelines.pdf

(27)  https://www.esrb.europa.eu/pub/pdf/reports/esrb.20210908.monitoring_the_financial_stability_implications_of_COVID-19_support_measures~3b86797376.en.pdf

(28)  https://www.esrb.europa.eu/pub/pdf/reports/esrb.report_of_the_Expert_Group_on_Macroprudential_Stance_Phase_II202112~e280322d28.en.pdf

(29)  https://www.fsb.org/wp-content/uploads/P010421-1.pdf

(30)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/ etudes/IDAN/2021/689461/IPOL_IDA(2021)689461_EN.pdf

(31)  https://www.europarl.europa.eu/ RegData/etudes/IDAN/2021/659654/IPOL_IDA(2021)659654_EN.pdf

(32)  https://www.europarl.europa.eu/ RegData/etudes/IDAN/2021/689460/IPOL_IDA(2021)689460_EN.pdf

(33)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2021/689468/ IPOL_IDA(2021)689468_EN.pdf

(34)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2021/659632/ IPOL_BRI(2021)659632_EN.pdf

(35)  Treoir 2014/49/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Aibreán 2014 maidir le scéimeanna ráthaíochta taiscí, IO L 173, 12.6.2014, lch. 149.

(36)  Rialachán (AE) Uimh. 575/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Meitheamh 2013 maidir le ceanglais stuamachta i gcomhair institiúidí creidmheasa agus gnólachtaí infheistíochta, agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 648/2012, IO L 176, 27.6.2013, lch. 1.

(37)  IO L 438, 8.12.2021, lch. 1.

(38)  Rialachán (AE) 2020/852 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Meitheamh 2020 maidir le creat a bhunú chun infheistíocht inbhuanaithe a éascú, agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2019/2088 (IO L 198, 22.6.2020, lch. 13).

(39)  https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/blog/a-new-dawn-for-european-bank-ma-top-5-trends

(40)  https://www.bankingsupervision.europa.eu/ press/pr/date/2021/html/ssm.pr210112~920b511a1c.en.html

(41)  Treoir (AE) 2018/843 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2018 lena leasaítear Treoir (AE) 2015/849 maidir le cosc a chur le húsáid an chórais airgeadais chun críocha sciúrtha airgid agus maoinithe sceimhlitheoirí, agus lena leasaítear Treoir 2009/138/CE agus Treoir 2013/36/AE (IO L 156, 19.6.2018, lch. 43).

(42)  IO C 216, 30.7.2013, lch. 1.

(43)  Treoir 2014/59/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Bealtaine 2014 lena mbunaítear creat le haghaidh institiúidí creidmheasa agus gnólachtaí infheistíochta a théarnamh agus a réiteach (IO L 173, 12.6.2014, lch. 190).

---

Dé Céadaoin 6. Iúil 2022

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/87 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/87

---

P9_TA(2022)0283

Tuarascáil 2021 maidir leis an mBoisnia agus an Heirseagaivéin

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 ar thuarascáil 2021 ón gCoimisiún maidir leis an mBoisnia agus an Heirseagaivéin (2021/2245(INI))

(2023/C 47/07)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don Chomhaontú Cobhsaíochta agus Comhlachais idir na Comhphobail Eorpacha agus a mBallstáit, de pháirt, agus an Bhoisnia agus an Heirseagaivéin (BiH), den pháirt eile, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Chomhaontú Cobhsaíochta agus Comhlachais idir na Comhphobail Eorpacha agus a mBallstáit, de pháirt, agus an Bhoisnia agus an Heirseagaivéin (BiH), den pháirt eile,

| — | ag féachaint do chéad chruinniú an Choiste Pharlaimintigh Cobhsaíochta agus Comhlachais idir AE agus BiH a tionóladh an 5 agus an 6 Samhain 2015 agus do dhara cruinniú an Choiste Pharlaimintigh Cobhsaíochta agus Comhlachais idir AE agus BiH a tionóladh an 17 Meitheamh 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chéad chruinniú an Choiste Pharlaimintigh Cobhsaíochta agus Comhlachais idir AE agus BiH a tionóladh an 5 agus an 6 Samhain 2015 agus do dhara cruinniú an Choiste Pharlaimintigh Cobhsaíochta agus Comhlachais idir AE agus BiH a tionóladh an 17 Meitheamh 2021,

| — | ag féachaint do thríú cruinniú na Comhairle Cobhsaíochta agus Comhlachais idir AE agus BiH a tionóladh sa Bhruiséil an 13 Iúil 2018, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thríú cruinniú na Comhairle Cobhsaíochta agus Comhlachais idir AE agus BiH a tionóladh sa Bhruiséil an 13 Iúil 2018,

| — | ag féachaint do cheathrú cruinniú an Choiste Cobhsaíochta agus Comhlachais idir AE agus an tSeirbia a tionóladh an 7 Samhain 2019, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do cheathrú cruinniú an Choiste Cobhsaíochta agus Comhlachais idir AE agus an tSeirbia a tionóladh an 7 Samhain 2019,

| — | ag féachaint d’iarratas na Boisnia agus na Heirseagaivéine an 15 Feabhra 2016 ar bhallraíocht san Aontas Eorpach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’iarratas na Boisnia agus na Heirseagaivéine an 15 Feabhra 2016 ar bhallraíocht san Aontas Eorpach,

| — | ag féachaint do Dhearbhú Shóifia ó chruinniú mullaigh idir AE agus na Balcáin Thiar an 17 Bealtaine 2018 agus do Dhearbhú Shóifia san iarscríbhinn a ghabhann leis; |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Dhearbhú Shóifia ó chruinniú mullaigh idir AE agus na Balcáin Thiar an 17 Bealtaine 2018 agus do Dhearbhú Shóifia san iarscríbhinn a ghabhann leis;

| — | ag féachaint don chruinniú mullaigh idir AE agus na Balcáin Thiar, a tionóladh i Ságrab an 6 Bealtaine 2020, agus don dearbhú uaidh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chruinniú mullaigh idir AE agus na Balcáin Thiar, a tionóladh i Ságrab an 6 Bealtaine 2020, agus don dearbhú uaidh,

| — | ag féachaint do Chruinniú Mullaigh Shóifia an 10 Samhain 2020, lena n-áirítear an Dearbhú maidir leis an gCómhargadh Réigiúnach agus an Dearbhú maidir leis an gClár Oibre Glas do na Balcáin Thiar, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chruinniú Mullaigh Shóifia an 10 Samhain 2020, lena n-áirítear an Dearbhú maidir leis an gCómhargadh Réigiúnach agus an Dearbhú maidir leis an gClár Oibre Glas do na Balcáin Thiar,

| — | ag féachaint do 8ú Cruinniú Mullaigh Phróiseas Bheirlín, a tionóladh an 5 Iúil 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do 8ú Cruinniú Mullaigh Phróiseas Bheirlín, a tionóladh an 5 Iúil 2021,

| — | ag féachaint don chruinniú mullaigh idir AE agus na Balcáin Thiar, a tionóladh in Brdo pri Kranju an 6 Deireadh Fómhair 2021, agus don dearbhú uaidh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chruinniú mullaigh idir AE agus na Balcáin Thiar, a tionóladh in Brdo pri Kranju an 6 Deireadh Fómhair 2021, agus don dearbhú uaidh,

| — | ag féachaint do Chinneadh (AE) 2021/1923 ón gComhairle an 4 Samhain 2021 maidir le Beart Cúnaimh faoin tSaoráid Eorpach Síochána chun tacú le fothú acmhainneachta Fhórsaí Armtha na Boisnia agus na Heirseagaivéine (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chinneadh (AE) 2021/1923 ón gComhairle an 4 Samhain 2021 maidir le Beart Cúnaimh faoin tSaoráid Eorpach Síochána chun tacú le fothú acmhainneachta Fhórsaí Armtha na Boisnia agus na Heirseagaivéine (1),

| — | ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle an 18 Deireadh Fómhair 2021 maidir le BiH agus oibríocht EUFOR Althea, tar éis an tríú hathbhreithniú straitéiseach ar an oibríocht, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle an 18 Deireadh Fómhair 2021 maidir le BiH agus oibríocht EUFOR Althea, tar éis an tríú hathbhreithniú straitéiseach ar an oibríocht,

| — | ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle an 14 Nollaig 2021 maidir leis an méadú agus leis an bpróiseas cobhsaíochta agus comhlachais, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle an 14 Nollaig 2021 maidir leis an méadú agus leis an bpróiseas cobhsaíochta agus comhlachais,

| — | ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle an 24 agus an 25 Márta 2022 maidir leis an ngéarchéim pholaitiúil fhadtréimhseach sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin agus don ghá atá ann go léireodh ceannairí na tíre dúthracht láidir chun bailchríoch a chur go pras ar an athchóiriú bunreachtúil agus toghchánach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle an 24 agus an 25 Márta 2022 maidir leis an ngéarchéim pholaitiúil fhadtréimhseach sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin agus don ghá atá ann go léireodh ceannairí na tíre dúthracht láidir chun bailchríoch a chur go pras ar an athchóiriú bunreachtúil agus toghchánach,

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/1529 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Meán Fómhair 2021 lena mbunaítear an Ionstraim um chúnamh Réamhaontachais (IPA III) (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/1529 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Meán Fómhair 2021 lena mbunaítear an Ionstraim um chúnamh Réamhaontachais (IPA III) (2),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 5 Feabhra 2020 dar teideal Enhancing the accession process – A credible EU perspective for the Western Balkans [An próiseas aontachais a fheabhsú – Peirspictíocht inchreidte AE do na Balcáin Thiar] (COM(2020)0057), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 5 Feabhra 2020 dar teideal Enhancing the accession process – A credible EU perspective for the Western Balkans [An próiseas aontachais a fheabhsú – Peirspictíocht inchreidte AE do na Balcáin Thiar] (COM(2020)0057),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 29 Bealtaine 2019 dar teideal 2019 Communication on EU Enlargement Policy [Teachtaireacht 2019 maidir le Beartas AE um Méadú] (COM(2019)0260), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 29 Bealtaine 2019 dar teideal 2019 Communication on EU Enlargement Policy [Teachtaireacht 2019 maidir le Beartas AE um Méadú] (COM(2019)0260),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún dar teideal Commission Opinion on Bosnia and Herzegovina’s application for membership of the EU [Tuairim ón gCoimisiún maidir le hiarratas na Boisnia agus na Heirseagaivéine ar bhallraíocht san Aontas Eorpach] (COM(2019)0261) agus an tuarascáil anailíseach a ghabhann léi (SWD(2019)0222), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún dar teideal Commission Opinion on Bosnia and Herzegovina’s application for membership of the EU [Tuairim ón gCoimisiún maidir le hiarratas na Boisnia agus na Heirseagaivéine ar bhallraíocht san Aontas Eorpach] (COM(2019)0261) agus an tuarascáil anailíseach a ghabhann léi (SWD(2019)0222),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 29 Aibreán 2020 dar teideal Support to the Western Balkans in tackling COVID-19 and the post-pandemic recovery [Tacaíocht do na Balcáin Thiar chun dul i ngleic le COVID-19 agus leis an téarnamh iar-phaindéimeach], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 29 Aibreán 2020 dar teideal Support to the Western Balkans in tackling COVID-19 and the post-pandemic recovery [Tacaíocht do na Balcáin Thiar chun dul i ngleic le COVID-19 agus leis an téarnamh iar-phaindéimeach],

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 24 Iúil 2020 dar teideal 2020-2025 EU action plan on firearms trafficking [Plean gníomhaíochta an Aontais 2020-2025 maidir le gáinneáil ar airm thine] (COM(2020)0608), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 24 Iúil 2020 dar teideal 2020-2025 EU action plan on firearms trafficking [Plean gníomhaíochta an Aontais 2020-2025 maidir le gáinneáil ar airm thine] (COM(2020)0608),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 6 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal An Economic and Investment plan for the Western Balkans [“Plean Eacnamaíoch agus Infheistíochta do na Balcáin Thiar”] (COM(2020)0641), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 6 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal An Economic and Investment plan for the Western Balkans [“Plean Eacnamaíoch agus Infheistíochta do na Balcáin Thiar”] (COM(2020)0641),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 14 Aibreán 2021 maidir le straitéis AE chun dul i ngleic leis an gcoireacht eagraithe 2021-2025 (COM(2021)0170), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 14 Aibreán 2021 maidir le straitéis AE chun dul i ngleic leis an gcoireacht eagraithe 2021-2025 (COM(2021)0170),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 14 Aibreán 2021 maidir le straitéis AE chun gáinneáil ar dhaoine a chomhrac 2021-2025 (COM(2021)0171), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 14 Aibreán 2021 maidir le straitéis AE chun gáinneáil ar dhaoine a chomhrac 2021-2025 (COM(2021)0171),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 19 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal 2021 Communication on EU Enlargement Policy [Teachtaireacht 2021 maidir le beartas AE um Mhéadú] (COM(2021)0664), a raibh doiciméad inmheánach oibre de chuid an Choimisiúin dar teideal Bosnia and Herzegovina 2021 Report [Tuarascáil 2021 maidir leis an mBoisnia agus an Heirseagaivéin] (SWD(2021)0291) ag gabháil léi, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 19 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal 2021 Communication on EU Enlargement Policy [Teachtaireacht 2021 maidir le beartas AE um Mhéadú] (COM(2021)0664), a raibh doiciméad inmheánach oibre de chuid an Choimisiúin dar teideal Bosnia and Herzegovina 2021 Report [Tuarascáil 2021 maidir leis an mBoisnia agus an Heirseagaivéin] (SWD(2021)0291) ag gabháil léi,

| — | ag féachaint do thuarascáil ó na saineolaithe ar shaincheisteanna maidir leis an smacht reachta sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin an 5 Nollaig 2019, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil ó na saineolaithe ar shaincheisteanna maidir leis an smacht reachta sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin an 5 Nollaig 2019,

| — | ag féachaint do Thuarascáil Speisialta ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa an 10 Eanáir 2022 dar teideal EU support for the rule of law in the Western Balkans: despite efforts, fundamental problems persist [Tacaíocht AE don smacht reachta sna Balcáin Thiar: in ainneoin na n-iarrachtaí atá déanta, tá fadhbanna bunúsacha fós ann], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil Speisialta ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa an 10 Eanáir 2022 dar teideal EU support for the rule of law in the Western Balkans: despite efforts, fundamental problems persist [Tacaíocht AE don smacht reachta sna Balcáin Thiar: in ainneoin na n-iarrachtaí atá déanta, tá fadhbanna bunúsacha fós ann],

| — | ag féachaint don tuairim ar an Staid Bhunreachtúil sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin agus do Chumhachtaí an Ardionadaithe a ghlac Coimisiún na Veinéise ag a 62ú seisiún iomlánach (an Veinéis, an 11 agus an 12 Márta 2005), agus do mholtaí ó Choimisiún na Veinéise a rinneadh ina dhiaidh sin maidir le hábhair bhunreachtúla sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuairim ar an Staid Bhunreachtúil sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin agus do Chumhachtaí an Ardionadaithe a ghlac Coimisiún na Veinéise ag a 62ú seisiún iomlánach (an Veinéis, an 11 agus an 12 Márta 2005), agus do mholtaí ó Choimisiún na Veinéise a rinneadh ina dhiaidh sin maidir le hábhair bhunreachtúla sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin,

| — | ag féachaint do Thiomsú tuairimí agus tuarascálacha ó Choimisiún na Veinéise an 14 Nollaig 2020 maidir le cobhsaíocht an dlí toghcháin, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thiomsú tuairimí agus tuarascálacha ó Choimisiún na Veinéise an 14 Nollaig 2020 maidir le cobhsaíocht an dlí toghcháin,

| — | ag féachaint do na rialuithe ábhartha ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine i bhfabhar na ngearánaithe, lena n-áirítear Azra Zornić, Dervo Sejdić agus Jakob Finci, i measc daoine eile, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na rialuithe ábhartha ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine i bhfabhar na ngearánaithe, lena n-áirítear Azra Zornić, Dervo Sejdić agus Jakob Finci, i measc daoine eile,

| — | ag féachaint do ráiteas comhpháirteach an 21 Nollaig 2020 ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála Josep Borrell agus ón gCoimisinéir um Chomharsanacht agus um Méadú Oliver Varhelyi maidir le toghcháin áitiúla a thionól in Mostar, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do ráiteas comhpháirteach an 21 Nollaig 2020 ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála Josep Borrell agus ón gCoimisinéir um Chomharsanacht agus um Méadú Oliver Varhelyi maidir le toghcháin áitiúla a thionól in Mostar,

| — | ag féachaint don seascadú tuarascáil agus do na tuarascálacha roimhe sin ón Ard-Ionadaí um Chur Chun Feidhme an Chomhaontaithe Síochána maidir leis an mBoisnia agus an Heirseagaivéin d’Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don seascadú tuarascáil agus do na tuarascálacha roimhe sin ón Ard-Ionadaí um Chur Chun Feidhme an Chomhaontaithe Síochána maidir leis an mBoisnia agus an Heirseagaivéin d’Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe,

| — | ag féachaint do Rún 2604 (2021) ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe an 3 Samhain 2021 maidir leis an staid sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin, lena gcuirtear síneadh le sainordú fhórsa an Aontais Eorpaigh sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin (EUFOR Althea) go dtí mí na Samhna 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rún 2604 (2021) ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe an 3 Samhain 2021 maidir leis an staid sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin, lena gcuirtear síneadh le sainordú fhórsa an Aontais Eorpaigh sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin (EUFOR Althea) go dtí mí na Samhna 2022,

| — | ag féachaint do na cinntí a rinne údaráis na Stát Aontaithe an 5 Eanáir 2022 maidir le smachtbhannaí a fhorchur ar chomhalta Seirbiach Uachtaránacht na Boisnia agus na Heirseagaivéine mar fhreagairt ar a ghníomhaíochtaí éillitheacha agus ar na bagairtí leanúnacha ar chobhsaíocht agus ar iomláine chríochach na Boisnia agus na Heirseagaivéine, agus ó údaráis na Ríochta Aontaithe an 11 Aibreán 2022 lenar forchuireadh smachtbhannaí ar chomhalta Seirbiach na hUachtaránachta agus ar Uachtarán an eintitis Republika Srpska as a ngníomhaíocht díchobhsaithe sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na cinntí a rinne údaráis na Stát Aontaithe an 5 Eanáir 2022 maidir le smachtbhannaí a fhorchur ar chomhalta Seirbiach Uachtaránacht na Boisnia agus na Heirseagaivéine mar fhreagairt ar a ghníomhaíochtaí éillitheacha agus ar na bagairtí leanúnacha ar chobhsaíocht agus ar iomláine chríochach na Boisnia agus na Heirseagaivéine, agus ó údaráis na Ríochta Aontaithe an 11 Aibreán 2022 lenar forchuireadh smachtbhannaí ar chomhalta Seirbiach na hUachtaránachta agus ar Uachtarán an eintitis Republika Srpska as a ngníomhaíocht díchobhsaithe sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin,

| — | ag féachaint don chomhaontú polaitiúil maidir le prionsabail chun a áirithiú go mbeidh an Bhoisnia agus an Heirseagaivéin feidhmiúil agus go rachaidh sí chun cinn ar an gconair Eorpach, a glacadh sa Bhruiséil an 12 Meitheamh 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chomhaontú polaitiúil maidir le prionsabail chun a áirithiú go mbeidh an Bhoisnia agus an Heirseagaivéin feidhmiúil agus go rachaidh sí chun cinn ar an gconair Eorpach, a glacadh sa Bhruiséil an 12 Meitheamh 2022,

| — | ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach an 23 Meitheamh 2022 maidir leis an Úcráin agus maidir le hiarratais na hÚcráine, Phoblacht na Moldóive agus na Seoirsia ar bhallraíocht, na Balcáin Thiar agus an caidreamh seachtrach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach an 23 Meitheamh 2022 maidir leis an Úcráin agus maidir le hiarratais na hÚcráine, Phoblacht na Moldóive agus na Seoirsia ar bhallraíocht, na Balcáin Thiar agus an caidreamh seachtrach,

| — | ag féachaint don Choinbhinsiún maidir le Measúnú ar an Tionchar ar an gComhshaol i gComhthéacs Trasteorann, arna ghlacadh an 25 Feabhra 1991, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Choinbhinsiún maidir le Measúnú ar an Tionchar ar an gComhshaol i gComhthéacs Trasteorann, arna ghlacadh an 25 Feabhra 1991,

| — | ag féachaint don dearbhú críochnaitheach ó 8ú Fóram na Sochaí Sibhialta um na Balcáin Thiar dar dáta an 1 Deireadh Fómhair 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don dearbhú críochnaitheach ó 8ú Fóram na Sochaí Sibhialta um na Balcáin Thiar dar dáta an 1 Deireadh Fómhair 2021,

| — | ag féachaint do Dhearbhú Poznan 2019 maidir le Lánpháirtiú na Romach laistigh de Phróiseas AE um Méadú; |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Dhearbhú Poznan 2019 maidir le Lánpháirtiú na Romach laistigh de Phróiseas AE um Méadú;

| — | ag féachaint do Choinbhinsiún Chomhairle na hEorpa an 16 Bealtaine 2005 um Sciúradh, Cuardach, Urghabháil agus Coigistiú na bhFáltas ó Choireacht agus um Maoiniú Sceimhlitheoireachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Choinbhinsiún Chomhairle na hEorpa an 16 Bealtaine 2005 um Sciúradh, Cuardach, Urghabháil agus Coigistiú na bhFáltas ó Choireacht agus um Maoiniú Sceimhlitheoireachta,

| — | ag féachaint do Bhunreachtanna Chónaidhm na Boisnia agus na Heirseagaivéine agus Republika Srpska, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Bhunreachtanna Chónaidhm na Boisnia agus na Heirseagaivéine agus Republika Srpska,

| — | ag féachaint do rún uaithi an 9 Iúil 2015 maidir le Comóradh Srebrenica (3), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 9 Iúil 2015 maidir le Comóradh Srebrenica (3),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 17 Nollaig 2015 maidir le comóradh 20 bliain Chomhaontú Síochána Dayton (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 17 Nollaig 2015 maidir le comóradh 20 bliain Chomhaontú Síochána Dayton (4),

| — | ag féachaint dá moladh an 19 Meitheamh 2020 chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún, chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir leis na Balcáin Thiar, tar éis chruinniú mullaigh 2020 (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá moladh an 19 Meitheamh 2020 chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún, chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir leis na Balcáin Thiar, tar éis chruinniú mullaigh 2020 (5),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 15 Nollaig 2021 ar an gcomhar i ndáil leis an gcomhrac i gcoinne na coireachta eagraithe sna Balcáin Thiar (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 15 Nollaig 2021 ar an gcomhar i ndáil leis an gcomhrac i gcoinne na coireachta eagraithe sna Balcáin Thiar (6),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 17 Feabhra 2022 maidir le cur chun feidhme an chomhbheartais eachtraigh agus slándála – tuarascáil bhliantúil 2021 (7), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 17 Feabhra 2022 maidir le cur chun feidhme an chomhbheartais eachtraigh agus slándála – tuarascáil bhliantúil 2021 (7),

| — | ag féachaint do thuarascáil uaithi an 9 Márta 2022 maidir le trasnaíocht eachtrach i bpróisis dhaonlathacha uile san Aontas Eorpach, lena n-áirítear an bhréagaisnéis (8), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil uaithi an 9 Márta 2022 maidir le trasnaíocht eachtrach i bpróisis dhaonlathacha uile san Aontas Eorpach, lena n-áirítear an bhréagaisnéis (8),

| — | ag féachaint dá rúin roimhe seo maidir leis an tír, |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá rúin roimhe seo maidir leis an tír,

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eachtracha (A9-0188/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eachtracha (A9-0188/2022),

| A. | de bhrí go bhfuil saoránaigh BiH ag iarraidh lánpháirtiú Eora-Atlantach a bhaint amach ar mhaithe le síocháin, daonlathas agus rathúnas inbhuanaithe; de bhrí go bhfuil todhchaí na mBalcán Thiar laistigh d’AE agus gur tairgeadh ionchas lánpháirtiú AE amach anseo do shaoránaigh na mBalcán Thiar, BiH san áireamh, le linn chruinniú mullaigh Thessaloniki 2003; |
| --- | --- |

A.

de bhrí go bhfuil saoránaigh BiH ag iarraidh lánpháirtiú Eora-Atlantach a bhaint amach ar mhaithe le síocháin, daonlathas agus rathúnas inbhuanaithe; de bhrí go bhfuil todhchaí na mBalcán Thiar laistigh d’AE agus gur tairgeadh ionchas lánpháirtiú AE amach anseo do shaoránaigh na mBalcán Thiar, BiH san áireamh, le linn chruinniú mullaigh Thessaloniki 2003;

| B. | de bhrí gur thug AE agus Parlaimint na hEorpa tacaíocht leanúnach do chonair BiH i dtreo AE agus dá athrú daonlathach, agus a threoshuíomh straitéiseach agus a thiomantas do lánpháirtiú na hEorpa mar bhonn taca leis; de bhrí go n-éilíonn aontachas AE go mbeidh ceannairí polaitiúla, údaráis, institiúidí agus sealbhóirí oifige uile BiH rannpháirteach; |
| --- | --- |

B.

de bhrí gur thug AE agus Parlaimint na hEorpa tacaíocht leanúnach do chonair BiH i dtreo AE agus dá athrú daonlathach, agus a threoshuíomh straitéiseach agus a thiomantas do lánpháirtiú na hEorpa mar bhonn taca leis; de bhrí go n-éilíonn aontachas AE go mbeidh ceannairí polaitiúla, údaráis, institiúidí agus sealbhóirí oifige uile BiH rannpháirteach;

| C. | de bhrí gurb é AE an comhpháirtí trádála agus infheistíochta is mó atá ag BiH agus an soláthraí is mó cúnaimh airgeadais atá acu, go háirithe tríd an Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais (IPA III); |
| --- | --- |

C.

de bhrí gurb é AE an comhpháirtí trádála agus infheistíochta is mó atá ag BiH agus an soláthraí is mó cúnaimh airgeadais atá acu, go háirithe tríd an Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais (IPA III);

| D. | de bhrí go bhfuil dul chun cinn BiH maidir le haontachas AE ag brath ar chomhlíonadh na 14 phríomhthosaíocht a leagtar amach sa tuairim ón gCoimisiún maidir le hiarratas BiH ar bhallraíocht AE, agus de bhrí gur cheart, le cúnamh AE, aghaidh a thabhairt ar an easpa leanúnach dul chun cinn ina leith sin ó chomhpháirtithe BiH; |
| --- | --- |

D.

de bhrí go bhfuil dul chun cinn BiH maidir le haontachas AE ag brath ar chomhlíonadh na 14 phríomhthosaíocht a leagtar amach sa tuairim ón gCoimisiún maidir le hiarratas BiH ar bhallraíocht AE, agus de bhrí gur cheart, le cúnamh AE, aghaidh a thabhairt ar an easpa leanúnach dul chun cinn ina leith sin ó chomhpháirtithe BiH;

| E. | de bhrí go bhfuil inchreidteacht phróiseas an mhéadaithe bunaithe ar dhul chun cinn soiléir i bpríomhréimsí an smachta reachta agus an athchóirithe bhreithiúnaigh, ar an gcomhrac in aghaidh an éillithe agus na coireachta eagraithe, ar an tslándáil, ar chearta bunúsacha, ar institiúidí daonlathacha, ar athchóiriú an riaracháin phoiblí, agus ar an bhforbairt eacnamaíoch agus ar an iomaíochas; |
| --- | --- |

E.

de bhrí go bhfuil inchreidteacht phróiseas an mhéadaithe bunaithe ar dhul chun cinn soiléir i bpríomhréimsí an smachta reachta agus an athchóirithe bhreithiúnaigh, ar an gcomhrac in aghaidh an éillithe agus na coireachta eagraithe, ar an tslándáil, ar chearta bunúsacha, ar institiúidí daonlathacha, ar athchóiriú an riaracháin phoiblí, agus ar an bhforbairt eacnamaíoch agus ar an iomaíochas;

| F. | de bhrí nach mór seasamh le hoidhreacht Chomhaontú Síochána Dayton; |
| --- | --- |

F.

de bhrí nach mór seasamh le hoidhreacht Chomhaontú Síochána Dayton;

| G. | de bhrí go bhfuil an cúram i gcónaí ar an Ardionadaí idirnáisiúnta agus ar Oifig an Ardionadaí (OHR) faoi Iarscríbhinn 10 a ghabhann le Comhaontú Síochána Dayton maidir le maoirseacht a dhéanamh ar chur chun feidhme ghnéithe sibhialta na gcomhaontuithe síochána go dtí go gcuirfear an clár oibre 5+2 a leagadh amach in 2008 i gcrích; |
| --- | --- |

G.

de bhrí go bhfuil an cúram i gcónaí ar an Ardionadaí idirnáisiúnta agus ar Oifig an Ardionadaí (OHR) faoi Iarscríbhinn 10 a ghabhann le Comhaontú Síochána Dayton maidir le maoirseacht a dhéanamh ar chur chun feidhme ghnéithe sibhialta na gcomhaontuithe síochána go dtí go gcuirfear an clár oibre 5+2 a leagadh amach in 2008 i gcrích;

| H. | de bhrí go bhfuil oibríocht mhíleata in BiH – EUFOR Althea – á coinneáil ar bun ag an Aontas Eorpach ó 2004 i leith, a bhfuil sainordú feidhmiúcháin Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe de chúram air maidir le tacú leis na húdaráis timpeallacht shlán shábháilte a chothabháil; de bhrí gur cheart EUFOR Althea a threisiú tuilleadh ionas go mbeidh sé fíoréifeachtach; de bhrí go bhfuil baol nithiúil ann nach gcuirfear síneadh lena shainordú laistigh de Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe; |
| --- | --- |

H.

de bhrí go bhfuil oibríocht mhíleata in BiH – EUFOR Althea – á coinneáil ar bun ag an Aontas Eorpach ó 2004 i leith, a bhfuil sainordú feidhmiúcháin Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe de chúram air maidir le tacú leis na húdaráis timpeallacht shlán shábháilte a chothabháil; de bhrí gur cheart EUFOR Althea a threisiú tuilleadh ionas go mbeidh sé fíoréifeachtach; de bhrí go bhfuil baol nithiúil ann nach gcuirfear síneadh lena shainordú laistigh de Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe;

| I. | de bhrí go bhfuil OHR agus EUFOR Althea ríthábhachtach maidir leis an tsíocháin, an tslándáil agus an chobhsaíocht a chaomhnú in BiH agus sa réigiún, agus maidir le Comhaontú Síochána Dayton a fhorfheidhmiú, i gcomhréir lena sainorduithe; |
| --- | --- |

I.

de bhrí go bhfuil OHR agus EUFOR Althea ríthábhachtach maidir leis an tsíocháin, an tslándáil agus an chobhsaíocht a chaomhnú in BiH agus sa réigiún, agus maidir le Comhaontú Síochána Dayton a fhorfheidhmiú, i gcomhréir lena sainorduithe;

| J. | de bhrí gur bhain an tArdionadaí úsáid as Cumhachtaí Bonn chun dlí eintiteas Republika Srpska maidir le maoin réadach a chur ar fionraí; |
| --- | --- |

J.

de bhrí gur bhain an tArdionadaí úsáid as Cumhachtaí Bonn chun dlí eintiteas Republika Srpska maidir le maoin réadach a chur ar fionraí;

| K. | de bhrí, a bhuí leis an sásra láidir idirnáisiúnta maoirseachta, gur bunaíodh freagracht mhór as an gcomhphobal idirnáisiúnta, lena n-áirítear AE, a mhéid a bhaineann le feidhmiú daonlathach agus todhchaí rathúil agus shíochánta BiH; |
| --- | --- |

K.

de bhrí, a bhuí leis an sásra láidir idirnáisiúnta maoirseachta, gur bunaíodh freagracht mhór as an gcomhphobal idirnáisiúnta, lena n-áirítear AE, a mhéid a bhaineann le feidhmiú daonlathach agus todhchaí rathúil agus shíochánta BiH;

| L. | de bhrí, faoin gCoinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha, gur cheart go mbeadh cearta agus oibleagáidí comhionanna ag saoránaigh uile BiH, gan beann ar a gcúlra eitneach, ar fud chríoch BiH; de bhrí go bhfuil gealltanas tugtha ag an tír i leith oibleagáidí idirnáisiúnta agus intíre chun deireadh a chur le hidirdhealú córasach bunaithe ar eitneacht agus ar chónaí agus chun comhionannas na saoránach faoin dlí a áirithiú, agus ag an am céanna ord bunreachtúil na tíre a urramú, ar gá é a chur i gcomhréir go hiomlán le caighdeáin agus prionsabail Eorpacha; |
| --- | --- |

L.

de bhrí, faoin gCoinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha, gur cheart go mbeadh cearta agus oibleagáidí comhionanna ag saoránaigh uile BiH, gan beann ar a gcúlra eitneach, ar fud chríoch BiH; de bhrí go bhfuil gealltanas tugtha ag an tír i leith oibleagáidí idirnáisiúnta agus intíre chun deireadh a chur le hidirdhealú córasach bunaithe ar eitneacht agus ar chónaí agus chun comhionannas na saoránach faoin dlí a áirithiú, agus ag an am céanna ord bunreachtúil na tíre a urramú, ar gá é a chur i gcomhréir go hiomlán le caighdeáin agus prionsabail Eorpacha;

| M. | de bhrí go bhfuil sé ríthábhachtach ionadaíocht atá sách éagsúil a áirithiú ar gach leibhéal rialachais; |
| --- | --- |

M.

de bhrí go bhfuil sé ríthábhachtach ionadaíocht atá sách éagsúil a áirithiú ar gach leibhéal rialachais;

| N. | de bhrí nach mór do BiH an iliomad breithiúnas ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine a chur chun feidhme go fóill i bhfabhar saoránaigh ón mBoisnia a ndearnadh idirdhealú orthu; de bhrí go gcuirtear ar chumas shaoránaigh uile BiH a mbunchearta sibhialta agus polaitiúla a fheidhmiú go héifeachtach le rialuithe den sórt sin; |
| --- | --- |

N.

de bhrí nach mór do BiH an iliomad breithiúnas ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine a chur chun feidhme go fóill i bhfabhar saoránaigh ón mBoisnia a ndearnadh idirdhealú orthu; de bhrí go gcuirtear ar chumas shaoránaigh uile BiH a mbunchearta sibhialta agus polaitiúla a fheidhmiú go héifeachtach le rialuithe den sórt sin;

| O. | de bhrí gur cheart d’athruithe bunreachtúla agus toghchánacha feabhas a chur ar sheasamh BiH mar stát il-eitneach, cuimsitheach agus daonlathach agus idirdhealú agus éilliú a bhaint den chóras toghcháin; |
| --- | --- |

O.

de bhrí gur cheart d’athruithe bunreachtúla agus toghchánacha feabhas a chur ar sheasamh BiH mar stát il-eitneach, cuimsitheach agus daonlathach agus idirdhealú agus éilliú a bhaint den chóras toghcháin;

| P. | de bhrí nach mór creat dlíthiúil BiH a athbhreithniú i bhfianaise na dlí-eolaíochta idirnáisiúnta; |
| --- | --- |

P.

de bhrí nach mór creat dlíthiúil BiH a athbhreithniú i bhfianaise na dlí-eolaíochta idirnáisiúnta;

| Q. | de bhrí go bhfuil aistriú BiH ó Chomhaontú Síochána Dayton go creat AE ina réamhriachtanas chun ceannasacht na tíre a chaomhnú agus chun a hathrú daonlathach a chothú; |
| --- | --- |

Q.

de bhrí go bhfuil aistriú BiH ó Chomhaontú Síochána Dayton go creat AE ina réamhriachtanas chun ceannasacht na tíre a chaomhnú agus chun a hathrú daonlathach a chothú;

| R. | de bhrí, de réir shuirbhéanna na Náisiún Aontaithe, go bhfuil 47 % de Bhoisniaigh atá idir 18 agus 29 mbliana d’aois ag smaoineamh ar dhul ar imirce, bíodh sin ar bhonn sealadach nó ar bhonn buan, a bhfuil díomá orthu faoin easpa deiseanna sa bhaile; de bhrí go bhfágann 50 000-55 000 duine ar an meán BiH gach bliain, ar oibrithe agus gairmithe oilte iad den chuid is mó, de réir tuarascáil ó Chiste na Náisiún Aontaithe ar mhaithe leis an bPobal; |
| --- | --- |

R.

de bhrí, de réir shuirbhéanna na Náisiún Aontaithe, go bhfuil 47 % de Bhoisniaigh atá idir 18 agus 29 mbliana d’aois ag smaoineamh ar dhul ar imirce, bíodh sin ar bhonn sealadach nó ar bhonn buan, a bhfuil díomá orthu faoin easpa deiseanna sa bhaile; de bhrí go bhfágann 50 000-55 000 duine ar an meán BiH gach bliain, ar oibrithe agus gairmithe oilte iad den chuid is mó, de réir tuarascáil ó Chiste na Náisiún Aontaithe ar mhaithe leis an bPobal;

| S. | de bhrí go bhfuil glóiriú oifigiúil nó neamhoifigúil na gcoirpeach cogaidh ciontaithe, leithscaradh agus idirdhealú ar bhonn eitneach nó ar bhonn creidimh i gcoinne bhunbhrí an tionscadail Eorpaigh; de bhrí go bhfuil géarghá le cosc a chur go héifeachtach ar shéanadh an Uileloiscthe, an chinedhíothaithe, coireanna cogaidh agus coireanna in aghaidh an chine dhaonna; |
| --- | --- |

S.

de bhrí go bhfuil glóiriú oifigiúil nó neamhoifigúil na gcoirpeach cogaidh ciontaithe, leithscaradh agus idirdhealú ar bhonn eitneach nó ar bhonn creidimh i gcoinne bhunbhrí an tionscadail Eorpaigh; de bhrí go bhfuil géarghá le cosc a chur go héifeachtach ar shéanadh an Uileloiscthe, an chinedhíothaithe, coireanna cogaidh agus coireanna in aghaidh an chine dhaonna;

| T. | de bhrí go bhfuil an Bhoisnia agus an Heirseagaivéin ag dul i ngleic leis an éagobhsaíocht is measa a bhí ann ó aimsir an chogaidh idir 1992 agus 1995; de bhrí go bhfuil ceannairí polaitiúla áirithe ó eintiteas Republika Srpska in BiH ag baint úsáid as reitric ghríosaitheach agus ag dul i mbun gníomhaíochtaí díchobhsaithe, arb é is aidhm dóibh ullmhú chun tarraingt siar as institiúidí stáit (lena n-áirítear an t-arm, an córas cánach agus na breithiúna) agus údaráis neamhspleácha a bhunú, ar sárú é ar Chomhaontú Síochána Dayton; de bhrí go dtacaíonn gníomhaithe polaitiúla eachtracha áirithe go gníomhach leis na hiarrachtaí suaiteacha agus scarthacha atá á ndéanamh ag ceannaireacht Sheirbiach na Boisnia, faoi stiúir Milorad Dodik; |
| --- | --- |

T.

de bhrí go bhfuil an Bhoisnia agus an Heirseagaivéin ag dul i ngleic leis an éagobhsaíocht is measa a bhí ann ó aimsir an chogaidh idir 1992 agus 1995; de bhrí go bhfuil ceannairí polaitiúla áirithe ó eintiteas Republika Srpska in BiH ag baint úsáid as reitric ghríosaitheach agus ag dul i mbun gníomhaíochtaí díchobhsaithe, arb é is aidhm dóibh ullmhú chun tarraingt siar as institiúidí stáit (lena n-áirítear an t-arm, an córas cánach agus na breithiúna) agus údaráis neamhspleácha a bhunú, ar sárú é ar Chomhaontú Síochána Dayton; de bhrí go dtacaíonn gníomhaithe polaitiúla eachtracha áirithe go gníomhach leis na hiarrachtaí suaiteacha agus scarthacha atá á ndéanamh ag ceannaireacht Sheirbiach na Boisnia, faoi stiúir Milorad Dodik;

| U. | de bhrí, an 18 Márta 2022, gur ghlac an Chomhairle Cinneadh (CBES) 2022/450 (9), lena gcuirtear síneadh leis an gcreat smachtbhannaí atá ann cheana do dhaoine a bhaineann an bonn de cheannasacht, d’iomláine chríochach agus d’ord bunreachtúil BiH nó de Chomhaontú Síochána Dayton; |
| --- | --- |

U.

de bhrí, an 18 Márta 2022, gur ghlac an Chomhairle Cinneadh (CBES) 2022/450 (9), lena gcuirtear síneadh leis an gcreat smachtbhannaí atá ann cheana do dhaoine a bhaineann an bonn de cheannasacht, d’iomláine chríochach agus d’ord bunreachtúil BiH nó de Chomhaontú Síochána Dayton;

| V. | de bhrí go gcuireann an Chomhairle a tacaíocht in iúl go rialta do cheannasacht, d’aontacht agus d’iomláine chríochach BiH; |
| --- | --- |

V.

de bhrí go gcuireann an Chomhairle a tacaíocht in iúl go rialta do cheannasacht, d’aontacht agus d’iomláine chríochach BiH;

| W. | de bhrí go bhfuil sé d’aidhm ag cur isteach agus bréagaisnéis eachtrach atá díobhálach, díreach agus ionadach easaontas idir pobail éagsúla a chothú agus an réigiún a dhíchobhsú, go háirithe i bhfianaise ionradh na Rúise ar an Úcráin; |
| --- | --- |

W.

de bhrí go bhfuil sé d’aidhm ag cur isteach agus bréagaisnéis eachtrach atá díobhálach, díreach agus ionadach easaontas idir pobail éagsúla a chothú agus an réigiún a dhíchobhsú, go háirithe i bhfianaise ionradh na Rúise ar an Úcráin;

Feidhmiú na n-institiúidí daonlathacha

| 1. | á chur i bhfios go láidir go mbraitheann luas aontachais AE ar chur chun feidhme athchóirithe arb é is aidhm dóibh feidhmiú cuí na n-institiúidí daonlathacha a ráthú, ar athchóirithe iad atá bunaithe ar an smacht reachta, ar an dea-rialachas agus ar chearta bunúsacha; |
| --- | --- |

1.

| 2. | ag tathant ar BiH agus ar a gníomhaithe polaitiúla go léir dúthracht a léiriú agus céimeanna suntasacha a ghlacadh i dtreo bhallraíocht AE trí dhul chun cinn a dhéanamh maidir leis na 14 phríomhthosaíocht, go háirithe trí neamhspleáchas na mbreithiúna a athbhunú, an smacht reachta agus a luachanna agus a prionsabail ar fud institiúidí stáit a neartú, an comhrac i gcoinne an éillithe agus na coireachta eagraithe a threisiú, saoirse na meán agus timpeallacht chumasúcháin don tsochaí shibhialta a chothú agus a áirithiú, agus grúpaí leochaileacha a chosaint; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á chur in iúl gur saoth léi, breis agus 25 bliana tar éis deireadh a bheith tagtha leis an gcogadh, go bhfuil an tír fós ag dul i ngleic le deighiltí a chuirtear chun cinn mar gheall ar scothaicmí polaitiúla, iarrachtaí scarthacha agus leibhéal ard éillithe, rud a chuireann le himirce daoine oilte ar mórscála agus le meath déimeagrafach mar gheall ar easpa ionchais; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á chur in iúl gur geal léi an cruinniú a thionóil an Coiste Parlaiminteach Cobhsaíochta agus Comhlachais idir AE agus BiH an 17 Meitheamh 2021 agus gur glacadh a rialacha nós imeachta, agus á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé feidhmiú an Choiste a áirithiú trí idirphlé polaitiúil cuimsitheach agus trí chomhar rialta; á chur in iúl gurb oth léi, áfach, an easpa fíor-rannpháirtíochta ó chomhpháirtithe na Boisnia maidir le comhar parlaiminteach cuiditheach a bhunú go réamhghníomhach, rud a chuirfeadh le tosaíocht 3 de na 14 phríomhthosaíocht; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á athdhearbhú go dtacaíonn sí go soiléir le hathrú daonlathach sibhialta BiH trí lánpháirtiú Eorpach, bunaithe ar aontacht, ceannasacht agus iomláine chríochach, fréamhaithe i bprionsabail an chomhionannais agus an neamh-idirdhealaithe i measc shaoránaigh uile BiH mar a chumhdaítear sa bhunreacht agus i gcomhréir le cinntí ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á chur i bhfios go láidir nach mór oidhreacht Chomhaontú Síochána Dayton a urramú, ag meabhrú na cuspóra atá leis maidir le deireadh a chur leis an gcogadh agus an tsíocháin a choimirciú; á thabhairt dá haire gurb ann do choincheap na mbunphobal ach á chur i bhfáth nár cheart go mbeadh an coincheap sin ina chúis le hidirdhealú i gcoinne saoránach eile nó nár cheart go dtabharfaí le tuiscint leis an gcoincheap sin go mbeadh aon chearta breise ann do dhaoine a dhéanann ionannú #le ceann de na grúpaí sin i gcomparáid le saoránaigh eile BiH; ag cáineadh ráiteas agus tograí arb é is aidhm dóibh an bonn a bhaint de státacht agus luachanna bunreachtúla BiH, agus á mheabhrú nach mór do BiH aghaidh a thabhairt ar na heasnaimh ina chreat bunreachtúil, agus é á thabhairt i gcomhréir le caighdeáin agus prionsabail Eorpacha; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á chur i bhfáth, le forfheidhmiú Chomhaontú Síochána Dayton, go bhfuil oibleagáid ann maidir le cinntí an Ardionadaí a chur chun feidhme, gan dochar do chur chun feidhme athchóirithe polaitiúla agus struchtúracha sa tír a bhfuil géarghá leo; á chur i bhfios go láidir gur gá úinéireacht shaoránaigh agus pholaiteoirí BiH i bhforbairt na tíre a neartú; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á chur in iúl go dtacaíonn sí go láidir le OHR agus a shainordú iomlán á fheidhmiú aige, lena n-áirítear Cumhachtaí Bonn a úsáid mar rogha dheireanach, más gá, chun lán-urraim do Chomhaontú Síochána Dayton agus ceannasacht agus iomláine BiH a áirithiú; á áitiú ar an gCoimisiún, ar an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) agus ar na Ballstáit a dtacaíocht aonchiallach do shainordú iomlán an Ardionadaí a chur in iúl go poiblí agus comhoibriú go dlúth d’fhonn tacú leis an Ardionadaí ó thaobh clár oibre 5+2 a chur chun feidhme; á iarraidh ar chomhaltaí uile de Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe a áirithiú go ndéanfar sainordú OHR a athnuachan agus go leanfar leis mar chrann taca ríthábhachtach de chobhsaíocht BiH; |
| --- | --- |

8.

| 9. | ag cur béim ar an gcinneadh a rinne an tArdionadaí le déanaí an dlí maidir le maoin réadach a chur ar fionraí in eintiteas Republika Srpska (RS) agus síneadh a chur leis an toirmeasc ar dhiúscairt maoine stáit; ag cáineadh go láidir na fuathreitrice agus na mbagairtí foréigin uile atá dírithe ar an Ardionadaí, lena n-áirítear na bagairtí a rinneadh ag slógadh in Banja Luka an 20 Aibreán 2022 i láthair cheannaireacht eintiteas RS; á iarraidh ar na húdaráis iad siúd a eisíonn bagairtí den sórt sin a chosc agus a ionchúiseamh; |
| --- | --- |

9.

| 10. | ag cur i gcoinne aon lamháltais dhíobhálacha maidir le saincheist réadmhaoin an stáit agus na maoine cosanta; á iarraidh ar na geallsealbhóirí idirnáisiúnta, go háirithe an Coimisiún agus toscaireacht an Aontais, tacaíocht a thabhairt do OHR agus dá shainghrúpa ina gcuid oibre chun réiteach inbhuanaithe a fháil a rachaidh chun tairbhe na tíre ina hiomláine agus na saoránach uile agus freagairt do na hiarrachtaí scarthacha arna ndéanamh ag ceannaireacht eintiteas RS le cur chuige níos láidre agus níos inchreidte; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á chur in iúl gurb oth léi an tsáinn sa chaibidlíocht maidir le hathchóiriú an dlí bhunreachtúil agus toghcháin in BiH, chomh maith leis an easpa tola polaitiúla chun í a shárú, agus an easpa cur chun feidhme roimh thoghcháin mhí Dheireadh Fómhair 2022, d’ainneoin roinnt iarrachtaí éascaithe a rinne an tAontas agus na Stáit Aontaithe; á iarraidh ar na gníomhaithe uile a áirithiú go leanfar ar aghaidh leis na toghcháin i mí Dheireadh Fómhair faoi mar atá sceidealaithe agus dul i mbun caibidlíochta le dea-thoil agus teacht ar chomhaontú cothrom, i gcomhréir le caighdeáin Eorpacha, le rialuithe ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine agus le moltaí ó Choimisiún na Veinéise, chun dualgas bunreachtúil an rialachais dhaonlathaigh a chomhlíonadh, agus chun trédhearcacht, sláine agus éifeachtúlacht an phróisis toghcháin a áirithiú tríd an bpacáiste sláine a chur chun feidhme láithreach; |
| --- | --- |

11.

| 12. | á chur in iúl gurb oth léi go mór go tugtar neamhaird ar noirm agus oibleagáidí idirnáisiúnta agus náisiúnta, agus gurb ann d’fhuathreitric agus gníomhaíocht shuaiteach, lena n-áirítear tarraingt siar ó institiúidí stáit agus an t-imshuí, an baghcat agus an bac ar institiúidí stáit a tharlaíonn mar thoradh air sin, go háirithe ag ceannaireacht eintiteas RS, rudaí lena ndéantar an tír a dhíchobhsú, an bonn a bhaint dá státacht de shárú ar an mbunreacht agus ar Chomhaontú Síochána Dayton agus lena gcuirtear bac córasach ar chinntí maidir le príomhdhlíthe agus athchóirithe atá ríthábhachtach chun dul chun cinn a dhéanamh i dtreo lánpháirtiú AE, agus lena gcuirtear cosc ar chomhlíonadh na ndlíthe agus na n-athchóirithe sin; ag diúltú do gach iarracht institiúidí paraphoiblí comhthreomhara a chruthú, rud a bhaineann an bonn d’institiúidí stáit, den ord bunreachtúil agus dlíthiúil, den neamhspleáchas breithiúnach agus de cheannasacht; á iarraidh ar eintiteas RS aon dlíthe den sórt sin a tharraingt siar agus a chúlghairm láithreach; |
| --- | --- |

12.

| 13. | ag cáineadh chonclúidí ó Chomhthionól Náisiúnta an eintitis RS (RSNA) an 10 Nollaig 2021 maidir le tarraingt siar as institiúidí ar leibhéal an Stáit, rith an Dlí maidir le Maoin Réadach a Úsáidtear le haghaidh Fheidhmiú an Údaráis Phoiblí, a ghlac RSNA an 10 Feabhra 2022, agus vóta an Tionóil Náisiúnta lena ndírítear ar Ardchomhairle Bhreithiúnach agus Ionchúisimh ar leith a bhunú; á chur in iúl gur cúis bhuartha di na líomhaintí maidir le ról an Choimisinéara um Chomharsanacht agus um Méadú i vóta RSNA i ndáil leis an treochlár dá tharraingt siar ó institiúidí stáit BiH; ag meabhrú na n-oibleagáidí ionracais, discréide agus neamhspleáchais atá ar an gCoimisinéir, i gcomhlíonadh an chóid iompair do Chomhaltaí an Choimisiúin, agus á iarraidh ar an gCoimisiún, dá bhrí sin, gníomhaíochtaí Choimisinéir Várhelyi i bhfianaise an mhéid sin a mheasúnú; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á iarraidh ar na gníomhaithe uile in BiH deireadh a chur leis an mbac il-leibhéil agus filleadh ar bhealach iomlán agus neamhroghnaitheach, gan choinníoll agus go héifeachtúil, ar obair i ngach institiúid stáit, agus é sin a dhéanamh láithreach, rud a chuirfidh deireadh leis an tsáinn pholaitiúil leanúnach sa tír agus a chuirfidh feidhmiú an rialtais agus na gcomhlachtaí ar bun arís, chun tairbhe na saoránach uile; |
| --- | --- |

14.

| 15. | ag tathant ar AE, ar a Bhallstáit agus ar SEGS, i bhfianaise chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine, agus i bhfianaise na mbagairtí scarthacha arna ndéanamh ag ceannaireacht eintiteas RS atá ar son na Rúise, a bpríomhiarrachtaí a dhíriú láithreach ar thimpeallacht shábháilte a áirithiú agus ar shlándáil mheántéarmach agus fhadtéarmach a ráthú sa tír; á iarraidh ar an gcomhphobal idirnáisiúnta rannchuidiú le teacht ar réiteach cuimsitheach ar an staid chasta atá ann faoi láthair in BiH; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á iarraidh ar an Aontas, ar a Bhallstáit agus ar an gcomhphobal idirnáisiúnta an sampla arna leagan amach ag na Stáit Aontaithe agus an Ríocht Aontaithe a leanúint agus gach uirlis atá ar fáil a úsáid, eadhon smachtbhannaí spriocdhírithe agus cistí a chur ar fionraí, i gcoinne gníomhaithe díchobhsaithe sa tír, lena n-áirítear iad siúd a chuireann ord críochach BiH i mbaol, go háirithe Milorad Dodik; á iarraidh ar na Ballstáit uile a áirithiú go bhféadfaidh an Chomhairle na smachtbhannaí sin a ghlacadh; á chur in iúl gurb oth léi, i ndáil leis sin, go ndearnadh an nós imeachta cinnteoireachta a leasú i gcomhthéacs an tsínte ar chóras smachtbhannaí AE le haghaidh BiH; |
| --- | --- |

16.

| 17. | á chur in iúl gur geal léi an comhaontú polaitiúil ar thángthas air sa Bhruiséil an 12 Meitheamh 2022; ag tathant ar na gníomhaithe polaitiúla uile in BiH cloí leis an gcomhaontú; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á chur in iúl gur geall léi gur iarr an Chomhairle Eorpach ar na ceannairí polaitiúla uile in BiH, mar a cuireadh in iúl sna conclúidí uaithi an 23 Meitheamh 2022, na gealltanais a leagadh amach sa chomhaontú polaitiúil an 12 Meitheamh 2022 a chur chun feidhme go pras agus bailchríoch a chur go práinneach ar an athchóiriú bunreachtúil agus toghchánach, lena gcuirfear ar chumas na tíre dul chun cinn cinntitheach a dhéanamh ar a conair Eorpach, i gcomhréir leis an tuairim ón gCoimisiún; |
| --- | --- |

18.

Athmhuintearas

| 19. | á chur in iúl go seasann sí i ndlúthpháirtíocht le marthanóirí agus teaghlaigh na n-íospartach a d’fhualaing mar thoradh ar choireanna cogaidh agus coireanna in aghaidh an chine dhaonna, easáitiú, daoine a bheith ar iarraidh, maruithe, céasadh, ionsaí gnéasach, cinedhíothú agus glanadh eitneach; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á chur i bhfios go láidir go mbraitheann todhchaí BiH ar shíocháin inbhuanaithe mharthanach, ar aghaidh a thabhairt ar an am atá thart agus ar fhíor-athmhuintearas a chumasú i measc saoránach agus i measc polaiteoirí ardleibhéil araon, rud a fhágann gur gá go mbeadh sé daonlathach, cuimsitheach, iolraíoch agus il-eitneach; ag tathant ar BiH dlús a chur le hionchúiseamh éifeachtach neamhchlaonta coireanna cogaidh faoin straitéis náisiúnta athbhreithnithe i ndáil le coireanna cogaidh a phróiseáil; á iarraidh ar gach rialtas réigiúnach, gach parlaimint réigiúnach agus gach ceannaire polaitiúil réigiúnach Coimisiún Réigiúnach a bhunú go mear a bhfuil sé de chúram air na fíorais a shuí faoi gach íospartach cogaidh agus faoi sháruithe eile ar chearta an duine arna ndéanamh ar chríoch na hIar-Iúgslaive (RECOM), rud a chuirfeadh leis an obair shuntasach a rinne an Chomhghuaillíocht le haghaidh RECOM; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á chur i bhfáth gur cheart aghaidh a thabhairt ar bhealach níos fuinniúla ar na dúshláin sheasmhacha sa phróiseas athmhuintearais; á iarraidh ar an gCoimisiún creataí a chur ar fáil le haghaidh idirphlé maidir le hoidhreacht ón am a chuaigh thart; |
| --- | --- |

21.

| 22. | á iarraidh ar na húdaráis uile cloí lena n-oibleagáidí idirnáisiúnta maidir le cearta an duine chun athmhuintearas a chur chun cinn trí rochtain ar fhírinne, ar cheartas agus ar chúiteamh éifeachtach agus neamhroghnaitheach a áirithiú, lena n-áirítear do mharthanóirí foréigin ghnéasaigh, chomh maith le bearta a ghlacadh chun cosc a chur ar atarlú trí oideachas, cultúr, cosaint chearta an duine, grinnfhiosrúchán institiúideach, cúnamh atógála, cruthú post, bearta sóisialta, agus rochtain ar chúram sláinte, chomh maith lena áirithiú go gcuirfear cosc ar dhéantóirí na gcoireanna cogaidh oifig phoiblí a shealbhú; |
| --- | --- |

22.

| 23. | ag spreagadh na n-údarás comhar agus comhroinnt sonraí a threisiú maidir le daoine atá ar iarraidh agus sásamh agus ráthaíochtaí neamh-atarlaithe a áirithiú do theaghlaigh na n-íospartach sibhialta, agus filleadh sábháilte agus inbhuanaithe dídeanaithe agus daoine easáitithe ina dtír féin a áirithiú, a gcearta a urramú go hiomlán agus a maoin a thabhairt ar ais nó cúiteamh i leith maoin neamh-inaisíoctha a áirithiú, ar an leibhéal náisiúnta agus réigiúnach; |
| --- | --- |

23.

| 24. | á chur in iúl gur geal léi na hiarrachtaí atá déanta ag na heagraíochtaí áitiúla agus idirnáisiúnta, lena n-áirítear an Coimisiún Idirnáisiúnta um Dhaoine atá ar Iarraidh, chun míniú a thabhairt ar níos mó ná 30 000 duine a chuaigh ar iarraidh le linn coinbhleachtaí i gcríoch na hIar-Iúgslaive sna 1990idí, agus ar níos mó ná 8 000 íospartach chinedhíothú Srebrenica; á mheabhrú go bhfuil 7 200 duine fós ar iarraidh; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á chur in iúl gur geal léi na leasuithe ar Chód Coiriúil BiH arna n-achtú ag an Ardionadaí agus go dtacaíonn sí leo, ar leasuithe iad lena gcuirtear cosc ar choirpigh cogaidh a ghlóiriú agus ar chinedhíothú, coireanna in aghaidh an chine dhaonna agus coireanna cogaidh a shéanadh, tar éis mhainneachtain na ngníomhaithe áitiúla togra a ghlacadh; á chur in iúl gur saoth léi aon iarracht gan an cinneadh seo a chur chun feidhme agus go ngo ndiúltaíonn sí dá leithéid; ag cáineadh go láidir gach cineál athbhreithniúcháis stairiúil, séanadh, nó íoslaghdú nó glóiriú coireanna cogaidh lena n-áirítear neamhchomhlíonadh chinntí binsí idirnáisiúnta agus baile; á iarraidh go gcuirfear na leasuithe chun feidhme go pras agus go ndéanfar séanadh an chinedhíothaithe a imscrúdú agus a ionchúiseamh go héifeachtach; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á athdhearbhú go bhfuil sé contrártha do luachanna agus do mhianta na hEorpa an cinedhíothú a shéanadh, coireanna cogaidh agus coirpigh cogaidh a chéiliúradh agus bagairt a dhéanamh ar chobhsaíocht agus athmhuintearas réigiúnach; sa chomhthéacs sin, ag cáineadh go láidir na n-imeachtaí gríosaitheacha a tharla ar lá “RS”, mar a thugtar air, an 9 Eanáir 2022, de shárú ar bhunreacht BiH; á cháineadh chomh maith an truailliú a rinneadh ar an Reilig Pháirtiseánach Chuimhneacháin in Mostar agus á iarraidh ar na húdaráis imscrúdú cuimsitheach a dhéanamh air agus déantóirí na coire a thabhairt os comhair na cúirte; |
| --- | --- |

26.

An próiseas athchóirithe

| 27. | ag tathant ar ghníomhaithe polaitiúla BiH dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na hathchóirithe breithiúnacha, toghchánacha, riaracháin agus eacnamaíocha is gá chun an tír a thabhairt níos gaire do AE, agus an tsochaí shibhialta a áireamh sa phróiseas; ag cáineadh na n-iarrachtaí go léir chun stop a chur leis na hathchóirithe sin, agus ar an gcaoi sin moill a chur ar chomhlíonadh chritéir AE maidir le haontachas ag BiH agus rochtain ar chistiú AE faoi IPA III a chur i mbaol, rud nach mór a bheith bunaithe ar choinníollacht dhocht agus atá ag brath ar chomhar na n-údarás éagsúil; |
| --- | --- |

27.

| 28. | á chur i bhfáth nach mór maoiniú IPA III a mhodhnú nó a chur ar fionraí fiú i gcás cúlchéimniú suntasach nó easpa leanúnach dul chun cinn i réimse an smachta reachta agus na gceart bunúsach, lena n-áirítear an comhrac in aghaidh an éillithe agus na coireachta eagraithe, chomh maith le saoirse na meán, agus á iarraidh ar an gCoimisiún treoirlínte a fhorbairt maidir lena chur i bhfeidhm, de réir mholtaí Thuarascáil Speisialta 01/2022 ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa; á iarraidh, sa chomhthéacs sin, ar an Aontas agus ar thíortha na mBalcán Thiar creat a bhunú le haghaidh comhar éifeachtach le hOifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh; |
| --- | --- |

28.

| 29. | á chur in iúl gur geal léi gur cuireadh tionscadail Conair Vc ar fionraí le déanaí in eintiteas RS ar fiú EUR 600 milliún iad, agus á mheabhrú nach leithdháilfear na cistí sin ach amháin tar éis d’ionadaithe RS filleadh go hiomlán ar institiúidí stáit; á iarraidh go ndéanfar athbhreithniú agus grinnscrúdú críochnúil ar na tionscadail uile a fhaigheann maoiniú ón Aontas agus ar an gcúnamh uile is infheidhme maidir leis an eintiteas RS agus an cúnamh laistigh de, lena n-áirítear cúnamh macra-airgeadais, d’fhonn maoiniú díreach agus maoiniú indíreach a théann chun tairbhe a údarás a chalcadh; á thabhairt dá haire gur chinn Rialtas na Gearmáine ceithre thionscadal bonneagair in eintiteas RS dar luach EUR 105 milliún a chur ar fionraí; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á chur in iúl gurb oth léi go mór an fíoras go ndearnadh dochar agus go bhfuair daoine bás mar thoradh ar an gcrith talún cumhachtach a tharla gar do Stolac an 22 Aibreán 2022; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á mheabhrú a thábhachtaí atá sé prionsabal daonlathach na dtoghchán rialta a urramú; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé toghcháin chothroma, oscailte, thrédhearcacha agus chuimsitheacha a reáchtáil in 2022, faoi mar a bhí beartaithe, agus ag tathant ar na gníomhaithe polaitiúla uile staonadh ó bhac a chur ar na toghcháin, agus cead a thabhairt do na saoránaigh a rogha dhaonlathach a chur in iúl; á iarraidh go mbeidh formheas parlaiminteach tráthúil ann i leith reachtaíocht maidir le sláine toghcháin; á mheabhrú agus a chur in iúl gurb oth léi nach bhfuarthas cistí toghcháin in am mar gheall ar mhoill leanúnach a bheith ar ghlacadh bhuiséad an stáit; á chur i bhfáth gur príomhghné de dhaonlathas dea-fheidhmiúil gurb ea toghcháin inchreidte a reáchtáil agus na torthaí a chur chun feidhme, agus gur ceanglas é freisin d’aon tír ar mian léi teacht isteach san Aontas; á chur in iúl gur geal léian cinneadh ó OHR an 7 Meitheamh 2022 leas iomlán a bhaint as a shainordú d’fhonn bunchearta polaitiúla shaoránaigh na Boisnia a áirithiú maidir le saorthoghcháin chóra, tríd an mbuiséad riachtanach a ghlacadh, ós rud é gur theip ar na húdaráis náisiúnta amhlaidh a dhéanamh; |
| --- | --- |

31.

| 32. | ag tacú le hathchóirithe bunreachtúla agus toghchánacha atá trédhearcach agus cuimsitheach chun comhionannas agus neamh-idirdhealú na saoránach uile a áirithiú, cuntasacht a fheabhsú agus BiH a athrú ina stát lánfheidhmiúil agus cuimsitheach trí rialuithe, tuairimí agus moltaí ó chúirteanna agus comhlachtaí inniúla baile agus idirnáisiúnta a chur chun feidhme láithreach, agus ar an gcaoi sin sláine na dtoghchán agus an phróisis a áirithiú; á chur i bhfáth go mbraitheann athchóirithe institiúideacha ar thoil agus ar dhúthracht na gceannairí polaitiúla agus ar threoshuíomh daonlathach institiúidí na tíre; ag cur béim ar na hiarrachtaí éascaithe trasatlantacha chuige sin agus ag cáineadh na mbac agus neamhghníomhaíocht na ngníomhaithe polaitiúla i ndáil leis an méid sin; á iarraidh go ndéanfar athbhreithniú agus cleachtadh maidir leis na ceachtanna a foghlaimíodh i ndáil leis na hiarrachtaí éascaithe ag SEGS agus ag Toscaireacht AE, á iarraidh ar SEGS agus ar Thoscaireacht an Aontais gníomhú i gcónaí i gcomhréir leis na caighdeáin dhaonlathacha AE is airde; á iarraidh go ndéanfar machnamh ar bhonn leanúnach ar na tograí ó na saoránaigh go ndéanfar iad a chomhtháthú; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á chur in iúl gurb oth léi go mór go bhfuil BiH fós ag sárú an Choinbhinsiúin Eorpaigh um Chearta an Duine toisc nach bhfuil sé ag cur rialuithe na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine chun feidhme i gcásanna Sejdić-Finci, Zornić, Pilav agus Šlaku; á chur in iúl gurb oth léi nár chuir BiH rialú Chúirt Bhunreachtúil BiH chun feidhme go fóill i gcás Ljubić; |
| --- | --- |

33.

| 34. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé moltaí ón Oifig um Institiúidí Daonlathacha agus um Chearta an Duine de chuid na hEagraíochta um Shlándáil agus Comhar san Eoraip (OSCE/ODHIR), ó Choimisiún na Veinéise agus ó Ghrúpa Stát i gcoinne na hÉillitheachta (GRECO) de chuid Chomhairle na hEorpa a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á chur i bhfáth, trí athchóiriú cuimsitheach toghcháin, gur cheart deireadh a chur le gach cineál neamhionannais, idirdhealaithe agus claonta sa phróiseas toghchánach agus gur cheart dálaí a chur ar bun do thoghcháin iomaíocha; á mheabhrú gur cheart sin a dhéanamh trí na rialacha maidir le clárú páirtithe a chomhchuibhiú, trédhearcacht mhaoiniú na bpáirtithe polaitiúla a áirithiú agus neamhspleáchas agus cumais na gcoimisiún toghcháin a áirithiú; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á iarraidh ar na geallsealbhóirí uile teacht ar chomhaontú maidir le hathchóiriú ar an Dlí Toghcháin i gcomhréir le breithiúnais na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine agus na Cúirte Bunreachtúla, chun ionadaíocht pholaitiúil atá sách éagsúil a áirithiú ar gach leibhéal rialachais; |
| --- | --- |

36.

| 37. | á iarraidh go gcuirfear chun feidhme caighdeáin chomhsheasmhacha státseirbhíse bunaithe ar fhiúntas ar fud na tíre, lena gcumasaítear riarachán poiblí cuíchóirithe, dípholaitithe agus cuntasach ar féidir laghdú a dhéanamh ar thionchar na bpróiseas earcaíochta lena spreagtar an t-éilliú; á chur i bhfáth nár cheart aon idirdhealú a bheith ann maidir leis na deiseanna atá ann do na saoránaigh go léir ionadaíocht a bheith acu sa réimse poiblí; |
| --- | --- |

37.

An geilleagar, fuinneamh, an comhshaol, forbairt inbhuanaithe agus nascacht

| 38. | á chur i bhfios go láidir gur gá feabhas a chur ar chomhchuibhiú eacnamaíoch agus nascacht inmheánach agus réigiúnach; á chur in iúl gur geal léi na hinfheistíochtaí Eorpacha i mbonneagar bóithre agus iarnróid in BiH, eadhon forbairt Conair Vc lena nasctar an Eoraip Láir le calafort Ploče ar an gcósta Aidriadach, agus ag leagan béim ar an ngá atá lena áirithiú go laghdófar bearnaí agus neamhréireachtaí trí chistí idirnáisiúnta a chuireann le nascacht agus go dtiocfaidh feabhas ar an staid ar mhaithe leis an tír ina hiomláine, agus prionsabal na coimhdeachta á urramú ag an am céanna; |
| --- | --- |

38.

| 39. | á iarraidh ar na húdaráis straitéisí ar fud na tíre a ghlacadh, feabhas a chur ar phleanáil straitéiseach, ar bhainistiú airgeadais agus ar fhaireachán agus meastóireacht, agus struchtúir rialaithe agus iniúchóireachta a chruthú; ag leagan béim ar an ngá práinneach atá ann cuntasacht agus trédhearcacht an gheilleagair a áirithiú agus fiontair stáit agus phríobháideacha a chosaint ar thionchar na pátrúnachta agus na líonraí coiriúla; |
| --- | --- |

39.

| 40. | ag moladh go mbainfí úsáid as an acmhainneacht a chuirtear ar fáil leis an digitiú chun próisis riaracháin, toghcháin, bhreithiúnacha, fhioscacha agus eacnamaíocha a nuachóiriú, lena gcabhrófaí le haghaidh a thabhairt ar ilroinnt, ar rómhaorlathas, ar an ngeilleagar neamhfhoirmiúil, ar imghabháil custam agus cánach, agus ar sciúradh airgid, agus lena méadófaí an t-iomaíochas do FBManna ag an am céanna; |
| --- | --- |

40.

| 41. | á chur in iúl gur díol sásaimh di iarrachtaí AE agus a Bhallstát, chomh maith le hiarrachtaí na dtíortha comharsanachta sa réigiún, i dtaobh cuidiú leis an tír iarmhairtí phaindéim COVID-19 a mhaolú; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá freagairt straitéiseach chomhordaithe ar fud na tíre chun cabhrú le méadú a dhéanamh ar cheann de na rátaí vacsaínithe is ísle san Eoraip; |
| --- | --- |

41.

| 42. | á chur in iúl gur díol sásaimh di gur baineadh na táillí fánaíochta idir na sé stát sna Balcáin Thiar; ag tathant ar pháirtithe ábhartha uile chun plean a chaibidliú lena n-eascródh díothú na dtáillí fánaíochta idir na sé stát sna Balcáin Thiar agus Ballstáit AE; á iarraidh ar BiH agus ar a chomharsana oibriú chun caidreamh a fheabhsú agus taisteal gan víosa a chumasú idir BiH agus an Chosaiv; |
| --- | --- |

42.

| 43. | á iarraidh ar údaráis BiH cur leis na hiarrachtaí chun an Cómhargadh Réigiúnach a bhunú ar mhaithe le comhtháthú a neartú ar fud na mBalcán Thiar, agus chun saorghluaiseacht daoine, earraí, seirbhísí agus caipitil a bhunú agus a ráthú sa réigiún mar chéim aistir i gconair aontachais AE; ag cur béim ar an bhfíoras go mba cheart go mbeadh gach scéim comhair eacnamaíoch réigiúnaigh sna Balcáin Thiar ionchuimsitheach agus inghlactha ag na sé thír go léir, comhar ar chomhchéim a chur ar bun, agus tuilleadh ailínithe le caighdeáin AE agus acquis AE a neartú ag an am céanna; á chur in iúl, sa chomhthéacs sin, go bhfuil sí d’fhaichill maidir le Tionscnamh na mBalcán Oscailte, ar tionscnamh é nach gcuimsíonn na sé thír go léir, agus go bhfuil sí suite de gur cheart go mbeadh sé bunaithe ar rialacha AE agus go rannchuideodh sé le próisis lánpháirtithe AE; |
| --- | --- |

43.

| 44. | á mheabhrú gur gá dlíthe níos fearr a ghlacadh ar leibhéal an stáit maidir le gás agus leictreachas, foinsí in-athnuaite, éifeachtúlacht fuinnimh agus an aeráid, as a dtiocfaidh aistriú inbhuanaithe socheacnamaíoch ó ghual agus maolú suntasach ar bhochtaineacht fuinnimh, agus dlús a chur le cosaint an chomhshaoil agus an dúlra agus leis an uaillmhian i dtreo aistriú glas trí dhlíthe comhshaoil a chomhchuibhiú agus trí straitéis maidir le cosaint an chomhshaoil a ghlacadh; ag tathant ar údaráis BiH ailíniú níos fearr a áirithiú le caighdeáin agus cuspóirí beartais AE maidir le cosaint aeráide agus fuinneamh, i gcomhréir le Comhaontú Glas don Eoraip agus leis an gClár Oibre Glas do na Balcáin Thiar; |
| --- | --- |

44.

| 45. | á iarraidh ar BiH bailchríoch a chur ar ullmhú an Phlean Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide i gcomhréir le huaillmhian riachtanach fuinnimh agus aeráide 2030; |
| --- | --- |

45.

| 46. | ag cur sonrú i roinnt forbairtí dearfacha maidir le cosaint an chomhshaoil arna dtionscnamh ag eagraíochtaí comhshaoil áitiúla agus eagraíochtaí na sochaí sibhialta; ag tathant ar BiH urraim a thabhairt d’iarrataí a rinne a saoránaigh go ndéanfaí aibhneacha a chosaint, go háirithe agus tionscadail bhonneagair á dtógáil, agus earraí poiblí eile a chosaint; |
| --- | --- |

46.

| 47. | á chur in iúl gur cúis imní di na pleananna leanúnacha atá ann chun cumais táirgthe fuinnimh ó ghual a mhéadú; á iarraidh go ndéanfaí tuilleadh iarrachtaí chun aistriú fuinnimh aeráid-díonach agus inbhuanaithe a bhaint amach bunaithe ar fhoinsí in-athnuaite, ar éifeachtúlacht fuinnimh agus ar chomhtháthú an mhargaidh fuinnimh, lena ndéanfaí infheistíocht a stiúradh agus tacaíocht a sholáthar d’oibrithe a bhfuil athoiliúint de dhíth orthu; ag tathant ar údaráis BiH diúltú a bheith páirteach i saoráidí nua giniúna guail arna maoiniú ag an tSín, ar saoráidí iad atá contrártha do rialacha AE maidir le státchabhair agus le gealltanais na tíre i gcomhthéacs an Chláir Oibre Ghlais; |
| --- | --- |

47.

| 48. | ag moladh go ndíreofaí infheistíocht phoiblí ar thionscadail inbhuanaithe lena ndírítear ar an ngeilleagar sóisialta margaidh a chur chun cinn, ar na haistrithe glasa agus digiteacha a éascú agus ar thruailliú aeir tromchúiseach a laghdú, lena n-áirítear a chineál trasteorann, agus leas iomlán a bhaint as an bPlean Eacnamaíoch agus Infheistíochta do na Balcáin Thiar; á chur i bhfios go láidir gur gá feabhas a chur go suntasach ar mheasúnuithe tionchair ex ante ar an gcomhshaol trí rannpháirtíocht fhiúntach a bheith ag pobail áitiúla, ag an tsochaí shibhialta agus ag saineolaithe neamhspleácha d’fhonn trédhearcacht a mhéadú, agus gur gá coireanna comhshaoil a ionchúiseamh ar bhealach níos éifeachtúla; |
| --- | --- |

48.

| 49. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé urraim a thabhairt do cheannasacht BiH agus tionscadail bhonneagair in BiH á gcur chun feidhme, go háirithe tionscadail a bhfuil baint ag cuideachtaí ó thríú tíortha leo; |
| --- | --- |

49.

An smacht reachta

| 50. | a chur i bhfios go láidir gur cnámh droma iad an smacht reachta agus athchóiriú breithiúnach de chlaochlú daonlathach, lena ndéantar cinnteacht dhlíthiúil, trédhearcacht, rochtain ar cheartas agus neamh-idirdhealú a áirithiú; |
| --- | --- |

50.

| 51. | á iarraidh go ndéanfaí gníomhaíocht phráinneach chun dul i ngleic le ceartas roghnaitheach forleathan, greamú stáit, finíochas, cairdeas fabhair, éilliú ardleibhéil agus insíothlú coiriúil, lena n-áirítear trí nuashonruithe reachtacha is mithid a dhéanamh maidir le sláine bhreithiúnach, fíorúcháin sócmhainní, coinbhleacht leasa, soláthar poiblí, rochtain ar fhaisnéis, cosaint finnéithe agus athstruchtúrú ar fhiontair atá faoi úinéireacht stáit; á athdhearbhú go bhfuil géarghá le hathchóiriú breithiúnach ar fud BiH chun feabhas a chur ar ghairmiúlacht agus ar shláine na mbreithiúna bunaithe ar na 14 phríomhthosaíocht agus ar mholtaí thuarascáil Priebe 2019, lena n-áiritheofar a neamhspleáchas iomlán institiúideach agus airgeadais, lena réiteofar riaráiste mór na gcásanna atá ar feitheamh, agus lena neartófar an faireachán a dhéantar ar fheidhmíocht na ngníomhaithe breithiúnacha; ag cáineadh gur chuir sealbhóirí oifige polaitiúla agus breithiúnaí bac ar athchóiriú den sórt sin; |
| --- | --- |

51.

| 52. | ag tathant ar na húdaráis straitéis nua agus plean gníomhaíochta nua don earnáil ceartais a ghlacadh agus an leasú ar an dlí maidir leis an Ardchomhairle Bhreithiúnach agus Ionchúiseach agus an Dlí nua maidir le Cúirt na Boisnia agus na Heirseagaivéine a ghlacadh, i gcomhréir le caighdeáin Eorpacha; |
| --- | --- |

52.

| 53. | á iarraidh ar BiH a áirithiú go ndéanfar gach cinneadh cúirte a chur chun feidhme agus a fhorfheidhmiú, á mheabhrú go bhfuil an smacht reachta lárnach do dhul chun cinn na tíre maidir le lánpháirtiú Eora-Atlantach; á chur i bhfios go bhfuil ráta an-íseal forfheidhmithe breithiúnas i gcásanna comhshaoil; á iarraidh go bpléifeadh na cúirteanna inniúla maidir le díospóidí riaracháin i gcoinne gníomhartha neamhdhleathacha d’údaráis phoiblí le cásanna ar bhonn níos tapa; |
| --- | --- |

53.

| 54. | á mheabhrú gur gá dlíthe a thabhairt cothrom le dáta agus ailíniú a dhéanamh le AE maidir le frithsciúradh airgid agus maidir le cur i gcoinne mhaoiniú na sceimhlitheoireachta, agus gur gá oifig um aisghabháil sócmhainní a bhunú; |
| --- | --- |

54.

| 55. | ag tathant ar BiH struchtúir frith-éillithe a neartú, iad a mhaoiniú go leormhaith agus iad a eagrú, lena gcumhdaítear coinbhleachtaí leasa agus brústocaireacht; á mheabhrú gur gá imscrúduithe gan bhac a dhéanamh ar shaibhriú aindleathach oifigeach poiblí; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé aghaidh a thabhairt ar mholtaí GRECO lena gcumasaítear brath agus cuntasacht; á mheabhrú gur gá dlíthe a thabhairt cothrom le dáta agus ailíniú a dhéanamh le AE maidir le sceithirí a chosaint; |
| --- | --- |

55.

| 56. | á athdhearbhú gur gá imscrúdú a dhéanamh ar naisc pholaitiúla agus riaracháin leis an gcoireacht eagraithe; á iarraidh go ndéanfaí athchóiriú riaracháin chun an t-éilliú a dhíothú agus ar mhaithe le sásraí feabhsaithe faireacháin ar éilliú, chomh maith le cásanna éillithe ardphróifíle a ionchúiseamh go héifeachtach; |
| --- | --- |

56.

| 57. | á chur i bhfios go láidir an baol a bhaineann le an droch-chomhoibriú idir gníomhaireachtaí forfheidhmithe dlí BiH agus lena mainneachtain comhoibriú go héifeachtach le Europol, Eurojust agus Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh; á chur in iúl gur díol sásaimh di na hiarrachtaí déthaobhacha lena dtacaíonn Europol agus Eurojust atá dírithe ar deireadh a chur le líonraí um gháinneáil ar dhaoine; |
| --- | --- |

57.

| 58. | á iarraidh go ndéanfaí an comhar sin a fheabhsú tuilleadh agus é mar aidhm freisin an Plean Comhpháirteach Gníomhaíochta maidir leis an bhFrithsceimhlitheoireacht do na Balcáin Thiar a oibríochtú go hiomlán; ag moladh go mbunófaí pointe fócais arm tine; |
| --- | --- |

58.

Cearta bunúsacha

| 59. | á chur in iúl gur saoth léi an mhainneachtain leanúnach saoirse agus iolrachas na meán a choimirciú; á áitiú go gcuirfí deireadh le cur isteach polaitiúil agus go gcosnófaí sábháilteacht agus dea-bhail iriseoirí, lena n-áirítear cearta saothair, iad a chosaint ar imeaglú, agus ar chásanna straitéiseacha i gcoinne rannpháirtíocht an phobail (SLAPP), le hionchúiseamh córasach agus éifeachtach, lena n-áirítear céimeanna imscrúdaitheacha láithreacha agus éifeachtacha tar éis aon bhagairt agus aon ionsaí ina gcoinne; á iarraidh ar na húdaráis sraith speisialta cosanta a shannadh d’iriseoirí i gcóid choiriúla; á chur in iúl gur saoth léi an méadú atá tagtha ar an bhforéigean inscnebhunaithe in aghaidh iriseoirí ar mná iad, lena n-áirítear bagairtí agus idirdhealú ag an obair; |
| --- | --- |

59.

| 60. | á iarraidh go mbeadh bearta éifeachtacha ann chun inbhuanaitheacht airgeadais agus neamhspleáchas polaitiúil craoltóirí poiblí a áirithiú, go háirithe craoltóir poiblí náisiúnta BiH (BHRT); ag tathant ar na húdaráis gníomhaíocht a dhéanamh chun réiteach inbhuanaithe a shainaithint maidir le fadhbanna cistiúcháin BHRT agus cosc a chur ar a dhúnadh agus chun reachtaíocht a ghlacadh maidir le trédhearcacht úinéireacht na meán; ag tabhairt dá haire, agus é ina chúis imní di, go bhfuil easpa iolrachta sna meáin agus go bhfuil deacrachtaí ag gníomhaithe nua ceadúnais a fháil chomh maith le gnéithe eile is gá chun oibriú sa mhargadh teileachumarsáide; á chur in iúl gur cúis imní di go bhfuil easpa éagsúlachta ann maidir le cainéil thraidisiúnta na meán, lena n-áirítear infhaighteacht an inneachair sna teangacha oifigiúla go léir; |
| --- | --- |

60.

| 61. | á chur in iúl gur saoth léi na bagairtí ó na húdaráis i gcoinne na sochaí sibhialta; ag cáineadh na srianta leanúnacha ar an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh agus an tsaoirse comhthionóil in BiH, agus na srianta méadaitheacha ar na cearta sin in eintiteas Republika Srpska; ag cáineadh, sa chomhthéacs sin, chinneadh na n-údarás áitiúil in Prijedor toirmeasc a chur ar an mórshiúl síochánta a fógraíodh chun Lá an Ribín Bháin a chomóradh, lena ndéantar comóradh ar íospartaigh shibhialta chogadh 1992-1995; á iarraidh go nglacfaí creat le haghaidh cistiú trédhearcach eagraíochtaí na sochaí sibhialta; |
| --- | --- |

61.

| 62. | á chur i bhfáth gur gá rannpháirteachas na saoránach i saol daonlathach na tíre a áirithiú trí rannpháirtíocht éifeachtach, fhiúntach agus chuimsitheach eagraíochtaí na sochaí sibhialta i bpróiseas lánpháirtithe AE; á iarraidh ar na húdaráis timpeallacht chumasúcháin a áirithiú don tsochaí shibhialta a sheasann le caighdeáin idirnáisiúnta agus creat um chomhar straitéiseach a fhorbairt agus a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

62.

| 63. | á iarraidh ar an gCoimisiún tacaíocht IPA III a athdhíriú chun fórsaí, caighdeáin, institiúidí agus nósanna imeachta daonlathacha intíre, an smacht reachta, fíor-athmhuintearas, agus eagraíochtaí na sochaí sibhialta a neartú, lena gcothófaí timpeallacht d’iolrachas atá ag feidhmiú, do shochaí shibhialta neamhspleách, do na meáin agus do gheilleagar margaidh; á iarraidh go ndéanfadh riarachán áitiúil agus réigiúnach cistí a ionsú ar bhealach níos fearr; |
| --- | --- |

63.

| 64. | á iarraidh ar an gCoimisiún seasamh a ghlacadh agus a chur in iúl go soiléir go bhfuil síocháin inbhuanaithe agus fíor-athmhuintearas ar cheann de na coinníollacha faoina bhfaighidh BiH tacaíocht airgeadais ón Aontas; |
| --- | --- |

64.

Clár oibre sóisialta

| 65. | á chur i bhfáth gur gá cearta na mionlach reiligiúnach agus eitneach, lena n-áirítear na Romaigh, agus cuimsiú sóisialta na bpobal leochaileach, lena n-áirítear daoine faoi mhíchumas, a choimirciú; á iarraidh go mbeadh straitéisí níos láidre ann maidir le cearta an duine agus maidir le frith-idirdhealú ar fud na tíre, bearta i gcoinne éadulaingt idirchreidimh agus idir-eitneach, rochtain ar chúram sláinte poiblí ar ardchaighdeán, agus go gcuirfí chun feidhme moltaí Institiúid an Ombudsman um Chearta an Duine chun déileáil le sáruithe agus saincheisteanna ar chearta an duine; ag tathant go ndéanfaí coireanna fuatha, fuathchaint, idir-dhealú agus bréagaisnéis, chomh maith le foréigean inscnebhunaithe agus gnéasach a chosc agus a ionchúiseamh go réamhghníomhach; |
| --- | --- |

65.

| 66. | á mheabhrú go bhfuil mná faoi ghannionadaíocht sa pholaitíocht agus sa saol poiblí agus á iarraidh ar údaráis BiH agus ar AE, ina ionstraimí seachtracha airgeadais, cur leis na hiarrachtaí atá dírithe ar chomhionannas inscne agus ar chearta na mban, lena n-áirítear trí thosaíocht a thabhairt do phríomhshruthú inscne agus do chomhar méadaithe leis an tsochaí shibhialta, go háirithe eagraíochtaí na mban; |
| --- | --- |

66.

| 67. | á iarraidh go ndéanfaí reachtaíocht maidir le comhionannas inscne ar fud na tíre a chomhchuibhiú agus a fhorfheidhmiú go héifeachtach agus á iarraidh ar na húdaráis feabhas suntasach a chur ar an bhfreagairt institiúideach ar fhoréigean inscne, go háirithe maidir le bearta cosanta agus coisctheacha, tacaíocht d’íospartaigh, cúnamh dlí agus cóiríocht shábháilte, agus coireanna foréigin ghnéasaigh a ionchúiseamh, lena n-áirítear d’íospartaigh coireanna cogaidh ar mná iad, agus cosaint shlán finné; á iarraidh go leasófaí na cóid choiriúla i gCónaidhm BiH agus Cheantar Brčko chun forálacha a leathnú i gcoinne gríosú chun fuatha agus chun foréigin ionas go n-áireofaí iontu gnéaschlaonadh, féiniúlacht inscne agus saintréithe gnéis mar fhorais chosanta; |
| --- | --- |

67.

| 68. | á iarraidh go dtabharfaí isteach reachtaíocht chun daoine LADTI+ a chosaint, chun foréigean agus coireanna fuatha ina gcoinne a ionchúiseamh, agus chun a gcuimsiú sóisialta a chur chun cinn; á iarraidh go nglacfaí an Plean Gníomhaíochta maidir le Comhionannas Daoine LADTI sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin do thréimhse 2021-2023, ar plean é atá ina stad ó 2020; á chur in iúl gur díol sásaimh di na conclúidí ón Meitheal Idirearnála maidir le cearta agus aontas comhghnéis, inar moladh go hoifigiúil dlí a dhréachtú maidir le haontais chomhghnéis; á iarraidh ar an rialtas aghaidh a thabhairt ar an moladh sin gan mhoill; |
| --- | --- |

68.

| 69. | á chur in iúl gur díol sásaimh di eagrú síochánta an dara paráid de Bhród Shairéavó an 14 Lúnasa 2021 agus gur chumhdaigh Rialtas Chantún Shairéavó na costais slándála a bhain léi; á chur in iúl gur geal léi, mar an gcéanna, eagrú síochánta an tríú pharáid de Bhród Shairéavó an 25 Meitheamh 2022; á chur in iúl gur saoth léi, áfach, na frith-agóidi agus ráitis a bhí ann níos luaithe, lena n-áirítear ó pholaiteoirí, a bhí dírithe ar an mbonn a bhaint de chearta daoine LADTI+ in BiH; |
| --- | --- |

69.

| 70. | á chur i bhfáth gur gá idirdhealú ar na Romaigh agus ar mhionlaigh eitneacha eile a chosc go cuí, feabhas a chur ar an rochtain atá acu ar chúram sláinte, ar oideachas agus ar mhargadh an tsaothair agus straitéisí maidir le cuimsiú sóisialta a fhorbairt agus a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

70.

| 71. | á athdhearbhú gur gá do BiH fós plean gníomhaíochta nua a fhorbairt agus a ghlacadh maidir le cosaint leanaí; á chur i bhfáth, ina leith sin, go bhfuil dúshaothrú leanaí agus déircíneacht leanaí fós ina n-ábhar imní; |
| --- | --- |

71.

| 72. | á chur in iúl gurb oth léi an easpa dul chun cinn maidir le haghaidh a thabhairt ar chearta daoine faoi mhíchumas; ag moladh go ndéanfadh BiH gníomhaíocht chun daoine faoi mhíchumas a chosaint agus straitéis maidir le dí-institiúidiú a fhorbairt agus a ghlacadh; ag cáineadh go lamháiltear leis an dlí inniúlacht dhlítheanach a bhaint de dhaoine faoi mhíchumas, ar sárú soiléir é ar an gCoinbhinsiún ar Chearta Daoine faoi Mhíchumas, ar coinbhinsiún é atá sínithe ag an tír; á chur i bhfios go láidir bhfuil sé do-ghlactha go ndéantar an tacaíocht a chuirtear ar fáil a dhifreáil de réir chineál an mhíchumais; |
| --- | --- |

72.

| 73. | á chur i bhfios go láidir gur colún bunúsach é an t-athchóiriú oideachais chun sochaí iolraíoch rathúil agus chuimsitheach a chruthú, saor ó gach cineál leithscartha agus imeallaithe agus a bhaineann tairbhe as a saoirsí polaitiúla; á athdhearbhú nach mór an obair ar an bpróiseas athmhuintearais díriú ar aos óg na tíre agus tosú ag aois óg, agus an t-athmhuintearas a leabú sa phróiseas oideachais; |
| --- | --- |

73.

| 74. | á iarraidh arís go gcuirfí deireadh go práinneach le leithscaradh agus idirdhealú san oideachas, lena n-áirítear trí rialuithe cúirte a chur chun feidhme chun deireadh a chur le cleachtas mídhleathach idirdhealaitheach “dhá scoil faoi aon díon amháin”; á chur i bhfáth go bhfuil gá le hinfheistíocht mhéadaithe san earnáil oideachais chun deiseanna níos fearr agus comhionanna a bhaint amach do gach saoránach; á iarraidh go mbeadh curaclaim chuimsitheacha ann, lena gcothófaí an smaointeoireacht chriticiúil agus go bhfeabhsófaí cáilíocht an oideachais agus na hoiliúna, lena gcuirfí éagsúlacht chultúrtha agus teanga san áireamh, agus lena gcuirfí deireadh le hábhar frithfhíorasach a chuireann an deighilt chun cinn; |
| --- | --- |

74.

| 75. | á chur in iúl gur díol sásaimh di rannpháirtíocht leanúnach BiH sna cláir Erasmus+, Eoraip na Cruthaitheachta agus an Eoraip ar son na Saoránach; á chur i bhfáth gur cuid bhunriachtanach iad malartuithe oideachais agus cultúrtha agus tionscadail chomhpháirteacha chun saoránaigh BiH agus AE a thabhairt níos gaire dá chéile; |
| --- | --- |

75.

| 76. | á chur in iúl gur cúis imní di fós an líon mór daoine óga atá ag fágáil na tíre, agus á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé bearta a ghlacadh go práinneach chun dífhostaíocht i measc na n-óg a laghdú agus chun a áirithiú go mbeidh todhchaí ann do dhaoine óga sa tír, lena n-áirítear tríd an Ráthaíocht don Aos Óg a bhunú agus a chur chun feidhme i gcomhréir le samhail agus treoraíocht AE; |
| --- | --- |

76.

| 77. | ag tabhairt dá haire go bhfuil dúshláin thromchúiseacha nach bhfuil aghaidh tugtha orthu i réimsí na fostaíochta, an chuimsithe shóisialta agus na cosanta sóisialta, agus i réimse laghdú na bochtaineachta; á chur i bhfáth gur coinníoll tábhachtach don chomhtháthú sóisialta é an stát leasa a neartú; á iarraidh ar na húdaráis an t-idirphlé sóisialta a chothú; á iarraidh ar an gCoimisiún, ina thuarascáil bhliantúil, aird chuí a thabhairt ar an gcómhargáil, ar chearta sóisialta agus ar a gcosaint agus a bhforfheidhmiú; |
| --- | --- |

77.

| 78. | á chur in iúl gur cúis mhór imní di an brú siar i leith iarrthóirí tearmainn go dtí an tSeirbia agus Montainéagró, mar aon leis na srianta a cuireadh ar a ngluaiseachtaí agus srianta an iompair phoiblí laistigh den tír; á chur in iúl gur saoth léi gur theip ar na húdaráis aghaidh a thabhairt ar an ngéarchéim dhaonnúil thromchúiseach a bhain le himirce ag an teorainn; ag athdhearbhú na himní móire atá uirthi maidir le cearta agus staid na ndaoine idirthurais in BiH; á chur i bhfáth gur cúis imní é an bainistiú ag údaráis BiH ar theorainneacha Aontais i bhfianaise na sáruithe ar chearta an duine, arb í go háirithe, an easpa neamhspleáchais, inchreidteachta agus éifeachtachta den sásra ar theorainneacha a bunaíodh le déanaí, is cúis leo; á chur i bhfios go láidir gurb é dualgas an Aontais é cur chuige daonnúil i leith na himirce a bheith aige a bhfuil sé mar aidhm leis cearta bunúsacha an duine a chosaint a dteastaíonn cosaint idirnáisiúnta uaidh i dtíortha idirthurais amhail BiH; á mheabhrú go bhfuil gá le réitigh atá bunaithe ar chearta an duine agus ar an dlúthpháirtíocht maidir le himirce, tearmann agus bainistiú teorainneacha i gcomhordú agus i gcomhar le Ballstáit AE a ndéantar difear dóibh ar theorainn sheachtrach AE, lena n-áirithítear cúnamh daonnúil leormhaith agus acmhainneachtaí glactha iomchuí ar fud na tíre; ag tathant ar BiH comhaontú a thabhairt i gcrích leis an Oifig Tacaíochta Eorpach do Chúrsaí Tearmainn; á chur in iúl gur díol sásaimh di gur osclaíodh an t-ionad atá maoinithe ag an Aontas in Lipa, ach á chur in iúl gurb oth léi go bhfuil easpa inrochtaineachta fós ann agus go bhfuil imní uirthi go fóill faoi thuairiscí maidir le dálaí glactha neamhleora; ag tabhairt dá haire gur dúnadh campa Miral an 28 Aibreán 2022 agus gur aistríodh daoine a bhí ina gcónaí ann go campa Lipa go héigeantach, atá i bhfad ó aon áiseanna bunúsacha; |
| --- | --- |

78.

| 79. | ag cáineadh díshealbhú suiteoirí ag na póilíní, le forneart, an 28 Aibreán 2022, rud a tharla nuair a bhí daoine ina gcodladh; ag cáineadh gur aistríodh na daoine go campa Lipa; |
| --- | --- |

79.

| 80. | á mheabhrú go bhfuil gá le córas tearmainn inrochtana agus éifeachtúil a bhunú sa tír chomh maith le raon iomlán seirbhísí lánpháirtithe d’iarrthóirí tearmainn; á chur i bhfáth gur gá trédhearcacht agus grinnscrúdú a mhéadú maidir le leithdháileadh agus cur chun feidhme chistí AE i réimse na himirce, go háirithe an méid mór cistí atá curtha chun feidhme ag an Eagraíocht Idirnáisiúnta um Imirce; á chur in iúl gur cúis imní di na tuairiscí inchreidte agus iomadúla faoi bhrú siar in BiH; |
| --- | --- |

80.

| 81. | ag tathant ar BiH dlús a chur lena iarrachtaí i gcoinne na coireachta trasteorann, go háirithe gáinneáil ar dhaoine agus ar airm agus trasnú teorann neamhrialta, agus ag moladh go dtabharfadh BiH comhaontú stádais i gcrích go tráthúil leis an nGníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta (Frontex) lena n-éascófaí cosaint agus bainistiú teorainneacha níos fearr; ag tathant ar an ngníomhaireacht agus ar BiH araon bainistiú teorann a áirithiú agus cearta bunúsacha á n-urramú ina n-iomláine; |
| --- | --- |

81.

Beartas eachtrach agus slándáil

| 82. | á iarraidh ar cheannairí uile an réigiúin an chobhsaíocht agus an díghéarú a chur chun cinn, lena seachnófaí ráitis nach bhfuil gá leo agus ráitis ghríosaitheacha, ar ráitis iad a mbíonn éifeacht díobhálach acu ar an gcobhsaíocht, ar dhaonlathú na tíre agus ar an bpróiseas athchóirithe leanúnach, agus á iarraidh orthu an dea-chaidreamh comharsanachta a neartú agus obair a dhéanamh chun saincheisteanna déthaobhacha leanúnacha a réiteach; á chur in iúl gur cúis imní di na contúirtí a bhaineann le díchobhsú polaitiúil in BiH agus i réigiún na mBalcán Thiar tar éis chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine le déanaí; |
| --- | --- |

82.

| 83. | á chur in iúl gur díol sásaimh di ailíniú méadaitheach BiH le comhbheartas eachtrach agus slándála AE maidir leis na vótaí a caitheadh ag cáineadh ionradh na Rúise ar an Úcráin; á chur in iúl gurb oth léi, áfach, go bhfuil roinnt gníomhaithe polaitiúla ag cur bac ar chur chun feidhme smachtbhannaí i gcoinne na Rúise agus na Bealarúise tar éis ionradh na hÚcráine; á iarraidh, dá bhrí sin, ar na gníomhaithe sin in BiH cloí le gealltanais idirnáisiúnta na tíre agus a áirithiú go bhfuil a beartais náisiúnta i gcomhréir leis na cinntí ábhartha ón gComhairle maidir le bearta sriantacha a bhaineann le hionradh na Rúise ar an Úcráin; |
| --- | --- |

83.

| 84. | á chur in iúl gur díol sásaimh di na cinntí ó Chomhairle Airí BiH chun iontráil dídeanaithe ón Úcráin a éascú agus chun síneadh a chur lena dtréimhse fanachta; |
| --- | --- |

84.

| 85. | ag tabhairt rabhadh go bhfuil leas leanúnach ag an Rúis an réigiún agus a chonair Eorpach a dhíchobhsú; ag cáineadh go dtacaíonn an Rúis le beartais scarúnaíocha de chuid eintiteas Republika Srpska agus á chur in iúl gur cúis imní di i gcónaí an t-ailíniú leanúnach agus na naisc chairdiúla idir gníomhaithe tábhachtacha polaitiúla in BiH agus sa Chreimil; ag tathant ar na gníomhaithe uile iad féin a scaradh amach go tapa agus go soiléir ó réimeas Putin; á chur in iúl gur cúis imní di plean na Rúise “ionad daonnúil” a oscailt in Banja Luka, a d’fhéadfaí a úsáid chun comhar mhíleata a cheilt mar ghníomhaíochtaí sibhialta agus á iarraidh ar údaráis BiH aon chomhaontú chun é oscailt a chúlghairm; |
| --- | --- |

85.

| 86. | á chur in iúl gur cúis mhór imní di go bhfuil tíortha aontachais AE sna Balcáin Thiar buailte go dona le hionsaithe i bhfoirm cur isteach eachtrach agus feachtas bréagaisnéise a eascraíonn ón Rúis agus ón tSín; á chur in iúl gur cúis imní di go bhfuil an Ungáir agus an tSeirbia ag cuidiú leis an tSín agus leis an Rúis lena gcuspóirí geopholaitiúla; á chur in iúl gur cúis mhór imní di leathadh na bréagaisnéise maidir le fogha na Rúise faoin Úcráin; á iarraidh ar na húdaráis gníomhaíocht a dhéanamh, i gcomhordú le AE, chun an bhréagaisnéis agus bagairtí hibrideacha eile a chomhrac; ag moladh go dtionólfaí plé le sochaí shibhialta na mBalcán Thiar agus leis an earnáil phríobháideach chun iarrachtaí frith-bhréagaisnéise sa réigiún a chomhordú, lena n-áirítear saineolas réigiúnach; á chur i bhfáth gur gá do AE borradh a chur faoina chumarsáid straitéiseach réamhghníomhach; á iarraidh, ina leith sin, ar an gCoimisiún cur leis an mbonneagar is gá chun bagairtí bréagaisnéise a chomhrac, agus á iarraidh ar SEGS faireachán StratCom a leathnú chun díriú ar bhagairtí bréagaisnéise trasteorann ó thíortha na mBalcán Thiar agus óna gcomharsana; |
| --- | --- |

86.

| 87. | ag tathant ar AE céimeanna nithiúla a ghlacadh chun na Balcáin Thiar agus BiH a chomhtháthú laistigh de chomhthéacs straitéiseach agus slándála níos leithne, i bhfianaise fhogha na Rúise faoin Úcráin, na bréagaisnéise agus an chur isteach urchóideach chun an tír agus an réigiún a dhíchobhsú; á chur i bhfios go láidir gur gá do AE borradh a chur faoin gcúnamh agus faoin saineolas teicniúil do chibearshlándáil BiH; |
| --- | --- |

87.

| 88. | á chur in iúl gur geal léi go bhfuil an Chomhairle Eorpach ullamh chun stádas tír is iarrthóir a bhronnadh ar BiH, mar a luaitear sna conclúidí uaithi an 23 Meitheamh 2022, agus ag tabhairt dá haire gur iarr an Chomhairle Eorpach ar an gCoimisiún tuairisciú gan mhoill don Chomhairle maidir le cur chun feidhme na 14 phríomhthosaíocht a leagtar amach sa tuairim uaidh, agus aird ar leith á tabhairt ar na tosaíochtaí sin arb ionann iad agus tacar suntasach athchóirithe chun go mbeidh an Chomhairle Eorpach in ann filleadh chun cinneadh a dhéanamh ar an ábhar; á chur i bhfios go láidir, dá dtabharfaí stádas tír is iarrthóir go bhféadfaí rannchuidiú le reitric náisiúnaíoch a dhíghéarú, deighiltí eitneacha a laghdú, soirbhíochas a spreagadh agus ionchas i leith todhchaí Eorpach níos fearr a chruthú do shaoránaigh BiH; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá teachtaireacht tacaíochta agus dearcadh inchreidte aontachais do BiH; |
| --- | --- |

88.

| 89. | á chur in iúl gur díol sásaimh di na ráitis a thug Ardrúnaí ECAT an 4 Márta agus an 24 Márta 2022 maidir leis an ngá atá le tacaíocht bhreise a thabhairt do BiH, lena n-áirítear trí sheasamh lena cheannasacht agus trína athléimneacht a neartú; ag aithint an breisluach a thiocfadh as ballraíocht BiH in ECAT; |
| --- | --- |

89.

| 90. | á chur in iúl gur cúis imní di éifeachtaí an chogaidh san Úcráin ar BiH, eadhon i ndáil le boilsciú, soláthar fuinnimh, praghsanna breosla agus slándáil an tsoláthair bia; ag tathant ar AE cabhrú le BiH a shlándáil fuinnimh ghlais a mhéadú le linn do na praghsanna fuinnimh a bheith éiginnte; |
| --- | --- |

90.

| 91. | ag tabhairt dá haire gur baineadh an bonn de chur chun feidhme straitéis beartais eachtraigh 2018-2023 de chuid BiH, lena n-áirítear ballraíocht iomlán in AE, Plean Gníomhaíochta maidir le Ballraíocht ECAT a ghníomhachtú, an comhrac i gcoinne na sceimhlitheoireachta, an comhar ar an leibhéal réigiúnach, agus an comhar déthaobhach agus iltaobhach, mar gheall ar sheasaimh éagsúla a bheith ann go minic; ag tathant ar na húdaráis dlús a chur lena cur chun feidhme; |
| --- | --- |

91.

| 92. | á chur in iúl gur díol sásaimh di slógadh chistí na Saoráide Eorpaí Síochána de luach EUR 10 milliún, lena maoineofar 150 brathadóir miotail agus 68 bhfeithicil speisialta chun acmhainneachtaí a fhorbairt chun dlús a chur le dímhianú agus le diúscairt arm, armlón agus pléascán; á chur i bhfios go láidir go bhfuil BiH ailínithe go hoifigiúil le critéir agus prionsabail an Chomhsheasaimh maidir le hOnnmhairiú Arm agus gur Stát conarthach é sa chuid is mó de na conarthaí dí-armála, neamhleata agus rialaithe arm, agus á iarraidh go dtacódh sé go fóinteach le gníomhaíochtaí Theach Imréitigh Oirdheisceart na hEorpa um Rialú Mionarm agus Arm Éadrom; |
| --- | --- |

92.

| 93. | á chur in iúl gur díol sásaimh di láithreacht leanúnach Oibríocht EUFOR Althea sa tír agus gur chuir Comhairle Slándála na Náisiún Aontaithe síneadh lena sainordú an 3 Samhain 2021; |
| --- | --- |

93.

| 94. | á chur in iúl gur díol sásaimh di gur treisíodh EUFOR Althea le déanaí trí thart ar 500 pearsanra a imscaradh óna chúltacaí atá lonnaithe lasmuigh de BiH mar bheart réamhchúraim agus á chur in iúl gur díol sásaimh di an tacaíocht faoin tSaoráid Eorpach Síochána chun cathlán dímhianaithe fhórsaí armtha na Boisnia agus na Heirseagaivéine a neartú; á mheabhrú go bhfuil ról tábhachtach i gcónaí ag an misean maidir le slándáil agus cobhsaíocht na tíre a chosaint; á chur i bhfáth go bhfuil tábhacht straitéiseach ag baint le Ceantar Brčko agus á iarraidh go ndéanfaí tuilleadh imscartha a mheas bunaithe ar mheasúnú réalaíoch ar an mbagairt; |
| --- | --- |

94.

| 95. | á chur i bhfáth go bhfuil géarghá le síneadh a chur le sainordú EUFOR Althea i ndiaidh mhí na Samhna 2022; á iarraidh ar na Ballstáit, dá bhrí sin, oibriú laistigh de na Náisiúin Aontaithe chun síneadh a chur leis an sainordú, agus á chur i bhfios go láidir a ríthábhachtaí atá sé réitigh mhalartacha a bheith réidh i gcás nach gcuirfear síneadh leis; á iarraidh, dá bhrí sin, ar AE agus ar a chomhpháirtithe idirnáisiúnta, lena n-áirítear ECAT, roghanna malartacha leormhaithe a fhorbairt chun sásra forghníomhaithe síochána a choinneáil in BiH i gcás nach gcuirfear síneadh le sainordú Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe; |
| --- | --- |

95.

o

o o

| 96. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála, chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún, chuig Uachtaránacht na Boisnia agus na Heirseagaivéine, chuig Comhairle Airí na Boisnia agus na Heirseagaivéine, chuig Tionól Parlaiminteach na Boisnia agus na Heirseagaivéine, chuig rialtais agus parlaimintí Chónaidhm na Boisnia agus na Heirseagaivéine, chuig Republika Srpska agus Ceantar Brčko, chuig rialtais na ndeich gcantún agus chuig Oifig an Ardionadaí. |
| --- | --- |

96.

---

(1)  IO L 391, 5.11.2021, lch. 45.

(2)  IO L 330, 20.9.2021, lch. 1.

(3)  IO C 265, 11.8.2017, lch. 142.

(4)  IO C 399, 24.11.2017, lch. 176.

(5)  IO C 362, 8.9.2021, lch. 129.

(6)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2021)0506.

(7)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0039.

(8)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0064.

(9)  IO L 91, 18.3.2022, lch. 22.

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/102 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/102

---

P9_TA(2022)0284

Tuarascáil 2021 maidir leis an tSeirbia

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 ar Thuarascáil 2021 ón gCoimisiún maidir leis an tSeirbia (2021/2249(INI))

(2023/C 47/08)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don Chomhaontú Cobhsaíochta agus Comhlachais idir na Comhphobail Eorpacha agus a mBallstáit, de pháirt amháin, agus Poblacht na Seirbia, den pháirt eile, a tháinig i bhfeidhm an 1 Meán Fómhair 2013 (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Chomhaontú Cobhsaíochta agus Comhlachais idir na Comhphobail Eorpacha agus a mBallstáit, de pháirt amháin, agus Poblacht na Seirbia, den pháirt eile, a tháinig i bhfeidhm an 1 Meán Fómhair 2013 (1),

| — | ag féachaint d’iarratas na Seirbia an 19 Nollaig 2009 ar bhallraíocht san Aontas Eorpach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’iarratas na Seirbia an 19 Nollaig 2009 ar bhallraíocht san Aontas Eorpach,

| — | ag féachaint do thuairim ón gCoimisiún an 12 Deireadh Fómhair 2011 maidir le hiarratas na Seirbia ar bhallraíocht san Aontas Eorpach (COM(2011)0668), agus do chinneadh ón gComhairle Eorpach an 1 Márta 2012 chun stádas iarrthóra a dheonú don tSeirbia agus do chinneadh ón gComhairle Eorpach an 27-28 Meitheamh 2013 tús a chur le caibidlíocht leis an tSeirbia maidir le haontachas le AE, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ón gCoimisiún an 12 Deireadh Fómhair 2011 maidir le hiarratas na Seirbia ar bhallraíocht san Aontas Eorpach (COM(2011)0668), agus do chinneadh ón gComhairle Eorpach an 1 Márta 2012 chun stádas iarrthóra a dheonú don tSeirbia agus do chinneadh ón gComhairle Eorpach an 27-28 Meitheamh 2013 tús a chur le caibidlíocht leis an tSeirbia maidir le haontachas le AE,

| — | ag féachaint do chonclúidí Uachtaránachta ó chruinniú na Comhairle Eorpaí in Thessaloniki an 19-20 Meitheamh 2003, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chonclúidí Uachtaránachta ó chruinniú na Comhairle Eorpaí in Thessaloniki an 19-20 Meitheamh 2003,

| — | ag féachaint do Dhearbhú Shóifia ón gCruinniú Mullaigh idir an tAontas Eorpach agus na Balcáin Thiar an 17 Bealtaine 2018, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Dhearbhú Shóifia ón gCruinniú Mullaigh idir an tAontas Eorpach agus na Balcáin Thiar an 17 Bealtaine 2018,

| — | ag féachaint do Dhearbhú Shágraib ón gCruinniú Mullaigh idir an tAontas Eorpach agus na Balcáin Thiar an 6 Bealtaine 2020, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Dhearbhú Shágraib ón gCruinniú Mullaigh idir an tAontas Eorpach agus na Balcáin Thiar an 6 Bealtaine 2020,

| — | ag féachaint do Dhearbhú Brdo ón gcruinniú mullaigh idir an tAontas Eorpach agus na Balcáin Thiar an 6 Deireadh Fómhair 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Dhearbhú Brdo ón gcruinniú mullaigh idir an tAontas Eorpach agus na Balcáin Thiar an 6 Deireadh Fómhair 2021,

| — | ag féachaint do Phróiseas Bheirlín a seoladh an 28 Lúnasa 2014 agus don ochtú Cruinniú Mullaigh Phróiseas Bheirlín an 5 Iúil 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Phróiseas Bheirlín a seoladh an 28 Lúnasa 2014 agus don ochtú Cruinniú Mullaigh Phróiseas Bheirlín an 5 Iúil 2021,

| — | ag féachaint do Chruinniú Mullaigh Shóifia an 10 Samhain 2020, do Dhearbhú Cheannairí na mBalcán Thiar maidir le Cómhargadh Réigiúnach an 9 Samhain 2020 agus do Dhearbhú Shóifia maidir leis an gClár Oibre Glas do na Balcáin Thiar an 10 Samhain 2020, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chruinniú Mullaigh Shóifia an 10 Samhain 2020, do Dhearbhú Cheannairí na mBalcán Thiar maidir le Cómhargadh Réigiúnach an 9 Samhain 2020 agus do Dhearbhú Shóifia maidir leis an gClár Oibre Glas do na Balcáin Thiar an 10 Samhain 2020,

| — | ag féachaint do Rún 1244 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe an 10 Meitheamh 1999, do Thuairim Chomhairleach an 22 Iúil 2010 ón gCúirt Bhreithiúnais Idirnáisiúnta (CBI) maidir le dearbhú neamhspleáchais aontaobhach i leith na Cosaive a bheith i gcomhréir leis an dlí idirnáisiúnta, agus do Rún 64/298 an 9 Meán Fómhair 2010 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe, inar aithníodh inneachar thuairim CBI, agus inar gcuireadh fáilte roimh thoilteanas AE chun an t-idirphlé idir an tSeirbia agus an Chosaiv a éascú, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rún 1244 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe an 10 Meitheamh 1999, do Thuairim Chomhairleach an 22 Iúil 2010 ón gCúirt Bhreithiúnais Idirnáisiúnta (CBI) maidir le dearbhú neamhspleáchais aontaobhach i leith na Cosaive a bheith i gcomhréir leis an dlí idirnáisiúnta, agus do Rún 64/298 an 9 Meán Fómhair 2010 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe, inar aithníodh inneachar thuairim CBI, agus inar gcuireadh fáilte roimh thoilteanas AE chun an t-idirphlé idir an tSeirbia agus an Chosaiv a éascú,

| — | ag féachaint don chéad chomhaontú ar phrionsabail lenar rialaíodh normalú an chaidrimh idir rialtas na Seirbia agus rialtas na Cosaive an 19 Aibreán 2013 agus do chomhaontuithe an 25 Lúnasa 2015, agus don idirphlé leanúnach arna éascú ag AE chun an caidreamh a normalú, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chéad chomhaontú ar phrionsabail lenar rialaíodh normalú an chaidrimh idir rialtas na Seirbia agus rialtas na Cosaive an 19 Aibreán 2013 agus do chomhaontuithe an 25 Lúnasa 2015, agus don idirphlé leanúnach arna éascú ag AE chun an caidreamh a normalú,

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 5 Feabhra 2020 dar teideal Enhancing the accession process – A credible EU perspective for the Western Balkans [An próiseas aontachais a fheabhsú – Peirspictíocht inchreidte AE do na Balcáin Thiar] (COM(2020)0057), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 5 Feabhra 2020 dar teideal Enhancing the accession process – A credible EU perspective for the Western Balkans [An próiseas aontachais a fheabhsú – Peirspictíocht inchreidte AE do na Balcáin Thiar] (COM(2020)0057),

| — | ag féachaint do theachtaireacht an 6 Deireadh Fómhair 2020 ón gCoimisiún dar teideal Economic and Investment Plan for the Western Balkans (COM(2020)0641) [Plean Eacnamaíoch agus Infheistíochta do na Balcáin Thiar], agus an doiciméad inmheánach oibre de chuid an Choimisiúin an 6 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal Guidelines for the Implementation of the Green Agenda for the Western Balkans (SWD(2020)0223) [Treoirlínte maidir le Clár Oibre Glas do na Balcáin Thiar a Chur Chun Feidhme], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht an 6 Deireadh Fómhair 2020 ón gCoimisiún dar teideal Economic and Investment Plan for the Western Balkans (COM(2020)0641) [Plean Eacnamaíoch agus Infheistíochta do na Balcáin Thiar], agus an doiciméad inmheánach oibre de chuid an Choimisiúin an 6 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal Guidelines for the Implementation of the Green Agenda for the Western Balkans (SWD(2020)0223) [Treoirlínte maidir le Clár Oibre Glas do na Balcáin Thiar a Chur Chun Feidhme],

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/1529 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Meán Fómhair 2021 lena mbunaítear an Ionstraim um chúnamh Réamhaontachais (IPA III) (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/1529 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Meán Fómhair 2021 lena mbunaítear an Ionstraim um chúnamh Réamhaontachais (IPA III) (2),

| — | ag féachaint do theachtaireacht an 19 Deireadh Fómhair 2021 ón gCoimisiún dar teideal 2021 Communication on EU Enlargement Policy (COM(2021)0644) [Teachtaireacht 2021 maidir le Beartas um Méadú AE], agus doiciméad inmheánach oibre de chuid an Choimisiúin a ghabhann leis dar teideal Serbia 2021 Report (SWD(2021)0288) [Tuarascáil 2021 ar an tSeirbia], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht an 19 Deireadh Fómhair 2021 ón gCoimisiún dar teideal 2021 Communication on EU Enlargement Policy (COM(2021)0644) [Teachtaireacht 2021 maidir le Beartas um Méadú AE], agus doiciméad inmheánach oibre de chuid an Choimisiúin a ghabhann leis dar teideal Serbia 2021 Report (SWD(2021)0288) [Tuarascáil 2021 ar an tSeirbia],

| — | ag féachaint don mheasúnú ón gCoimisiún an 22 Aibreán 2021 ar Chlár Athchóirithe Eacnamaíoch na Seirbia 2021-2023 (SWD(2021)0096), agus do na conclúidí comhpháirteacha ón idirphlé eacnamaíoch agus airgeadais idir an tAontas Eorpach agus na Balcáin Thiar agus an Tuirc, a ghlac an Chomhairle an 12 Iúil 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don mheasúnú ón gCoimisiún an 22 Aibreán 2021 ar Chlár Athchóirithe Eacnamaíoch na Seirbia 2021-2023 (SWD(2021)0096), agus do na conclúidí comhpháirteacha ón idirphlé eacnamaíoch agus airgeadais idir an tAontas Eorpach agus na Balcáin Thiar agus an Tuirc, a ghlac an Chomhairle an 12 Iúil 2021,

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 29 Aibreán 2020 dar teideal “Support to the Western Balkans in tackling COVID-19 and the post-pandemic recovery” [Tacaíocht do na Balcáin Thiar chun dul i ngleic le COVID-19 agus leis an téarnamh iar-phaindéimeach] (COM(2020)0315), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 29 Aibreán 2020 dar teideal “Support to the Western Balkans in tackling COVID-19 and the post-pandemic recovery” [Tacaíocht do na Balcáin Thiar chun dul i ngleic le COVID-19 agus leis an téarnamh iar-phaindéimeach] (COM(2020)0315),

| — | ag féachaint don 12ú cruinniú agus don 13ú cruinniú den Chomhdháil Aontachais leis an tSeirbia ar leibhéal aireachta, a bhí ar siúl an 22 Meitheamh agus an 14 Nollaig 2021 agus a raibh oscailt bhraisle a 4 – an Clár Oibre Glas agus nascacht inbhuanaithe, ina dtoradh orthu, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don 12ú cruinniú agus don 13ú cruinniú den Chomhdháil Aontachais leis an tSeirbia ar leibhéal aireachta, a bhí ar siúl an 22 Meitheamh agus an 14 Nollaig 2021 agus a raibh oscailt bhraisle a 4 – an Clár Oibre Glas agus nascacht inbhuanaithe, ina dtoradh orthu,

| — | ag féachaint do na bearta chun stiúradh an phróisis thoghchánaigh arna gcomhaontú an 18 Meán Fómhair 2021 ag na comhéascaitheoirí le linn na dara céime den Idirphlé Idirpháirtí, a d’éascaigh Parlaimint na hEorpa, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na bearta chun stiúradh an phróisis thoghchánaigh arna gcomhaontú an 18 Meán Fómhair 2021 ag na comhéascaitheoirí le linn na dara céime den Idirphlé Idirpháirtí, a d’éascaigh Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don séú cruinniú de Chomhairle Cobhsaíochta agus Comhlachais AE-na Seirbia a bhí ar siúl sa Bhruiséil an 25 Eanáir 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don séú cruinniú de Chomhairle Cobhsaíochta agus Comhlachais AE-na Seirbia a bhí ar siúl sa Bhruiséil an 25 Eanáir 2022,

| — | ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle maidir le Méadú agus maidir leis an bPróiseas Cobhsaíochta agus Comhlachais an 14 Nollaig 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle maidir le Méadú agus maidir leis an bPróiseas Cobhsaíochta agus Comhlachais an 14 Nollaig 2021,

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2022/576 ón gComhairle an 8 Aibreán 2022 lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 833/2014 a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise ghníomhaíochtaí na Rúise i ndíchobhsú staid na hÚcráine (3), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2022/576 ón gComhairle an 8 Aibreán 2022 lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 833/2014 a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise ghníomhaíochtaí na Rúise i ndíchobhsú staid na hÚcráine (3),

| — | ag féachaint do rún ES-11/1 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe maidir le hionsaí i gcoinne na hÚcráine, a glacadh an 2 Márta 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún ES-11/1 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe maidir le hionsaí i gcoinne na hÚcráine, a glacadh an 2 Márta 2022,

| — | ag féachaint do Thuarascáil Speisialta 01/2022 ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa an 10 Eanáir 2022 dar teideal EU support for the rule of law in the Western Balkans: despite efforts, fundamental problems persist [Tacaíocht AE don smacht reachta sna Balcáin Thiar: in ainneoin na n-iarrachtaí atá déanta, tá fadhbanna bunúsacha fós ann], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil Speisialta 01/2022 ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa an 10 Eanáir 2022 dar teideal EU support for the rule of law in the Western Balkans: despite efforts, fundamental problems persist [Tacaíocht AE don smacht reachta sna Balcáin Thiar: in ainneoin na n-iarrachtaí atá déanta, tá fadhbanna bunúsacha fós ann],

| — | ag féachaint do Thuarascáil Speisialta ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa an 3 Meitheamh 2021 dar teideal Disinformation affecting the EU: tackled but not tamed [An Bhréagaisnéis a théann i bhfeidhm ar an AE: tugtha fúithi seachas ceansaithe] |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil Speisialta ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa an 3 Meitheamh 2021 dar teideal Disinformation affecting the EU: tackled but not tamed [An Bhréagaisnéis a théann i bhfeidhm ar an AE: tugtha fúithi seachas ceansaithe]

| — | ag féachaint don Dara Tuarascáil Eatramhach ar Chomhlíonadh ó Ghrúpa Stát Chomhairle na hEorpa i gcoinne na hÉillitheachta (GRECO) maidir leis an gCeathrú Babhta Meastóireachta maidir leis an tSeirbia, arna glacadh i Márta 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Dara Tuarascáil Eatramhach ar Chomhlíonadh ó Ghrúpa Stát Chomhairle na hEorpa i gcoinne na hÉillitheachta (GRECO) maidir leis an gCeathrú Babhta Meastóireachta maidir leis an tSeirbia, arna glacadh i Márta 2022,

| — | ag féachaint dá rúin roimhe seo maidir leis an tír, |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá rúin roimhe seo maidir leis an tír,

| — | ag féachaint dá moladh an 19 Meitheamh 2020 chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún, chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir leis na Balcáin Thiar, tar éis chruinniú mullaigh 2020 (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá moladh an 19 Meitheamh 2020 chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún, chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir leis na Balcáin Thiar, tar éis chruinniú mullaigh 2020 (4),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 25 Márta 2021 maidir le Tuarascálacha 2019-2020 ón gCoimisiún maidir leis an tSeirbia (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 25 Márta 2021 maidir le Tuarascálacha 2019-2020 ón gCoimisiún maidir leis an tSeirbia (5),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 15 Nollaig 2021 ar an gcomhar i ndáil leis an gcomhrac i gcoinne na coireachta eagraithe sna Balcáin Thiar (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 15 Nollaig 2021 ar an gcomhar i ndáil leis an gcomhrac i gcoinne na coireachta eagraithe sna Balcáin Thiar (6),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 16 Nollaig 2021 maidir le hobair éigeantais i monarcha Linglong agus na hagóidí um an gcomhshaol sa tSeirbia (7), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 16 Nollaig 2021 maidir le hobair éigeantais i monarcha Linglong agus na hagóidí um an gcomhshaol sa tSeirbia (7),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 9 Márta 2022 maidir le cur isteach eachtrach i bpróisis dhaonlathacha uile san Aontas Eorpach, lena n-áirítear an bhréagaisnéis (8), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 9 Márta 2022 maidir le cur isteach eachtrach i bpróisis dhaonlathacha uile san Aontas Eorpach, lena n-áirítear an bhréagaisnéis (8),

| — | ag féachaint don dearbhú agus do na moltaí a glacadh ag an 13ú cruinniú de Choiste Parlaiminteach Cobhsaíochta agus Comhlachais AE-na Seirbia, a reáchtáladh an 28 Deireadh Fómhair 2021 sa Bhruiséil agus go cianda, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don dearbhú agus do na moltaí a glacadh ag an 13ú cruinniú de Choiste Parlaiminteach Cobhsaíochta agus Comhlachais AE-na Seirbia, a reáchtáladh an 28 Deireadh Fómhair 2021 sa Bhruiséil agus go cianda,

| — | ag féachaint do dhearbhú comhpháirteach ó Dhara Cruinniú Mullaigh Pharlaimint na hEorpa – Spéicéirí na mBalcán Thiar an 28 Meitheamh 2021, a thionóil Uachtarán Pharlaimint na hEorpa leis na ceannairí ó pharlaimintí na mBalcán Thiar, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do dhearbhú comhpháirteach ó Dhara Cruinniú Mullaigh Pharlaimint na hEorpa – Spéicéirí na mBalcán Thiar an 28 Meitheamh 2021, a thionóil Uachtarán Pharlaimint na hEorpa leis na ceannairí ó pharlaimintí na mBalcán Thiar,

| — | ag féachaint don ráiteas ar réamhthorthaí agus ar chonclúidí ó mhisean idirnáisiúnta breathnóireachta toghchán ESCE/ODIHR de chuid luaththoghcháin pharlaiminteacha agus uachtaránachta na Seirbia an 3 Aibreán 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don ráiteas ar réamhthorthaí agus ar chonclúidí ó mhisean idirnáisiúnta breathnóireachta toghchán ESCE/ODIHR de chuid luaththoghcháin pharlaiminteacha agus uachtaránachta na Seirbia an 3 Aibreán 2022,

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eachtracha (A9-0178/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eachtracha (A9-0178/2022),

| A. | de bhrí go ndéantar gach tír atá sa phróiseas méadaithe a mheas ar a bhfiúntas féin, agus de bhrí gurb é comhlíonadh na gcritéar um mhéadú, cur chun feidhme na n-athchóirithe riachtanacha, go háirithe i réimse na “mbuntosca”agus an ailínithe reachtaigh a chinneann an tráthchlár agus dul chun cinn an aontachais; |
| --- | --- |

A.

de bhrí go ndéantar gach tír atá sa phróiseas méadaithe a mheas ar a bhfiúntas féin, agus de bhrí gurb é comhlíonadh na gcritéar um mhéadú, cur chun feidhme na n-athchóirithe riachtanacha, go háirithe i réimse na “mbuntosca”agus an ailínithe reachtaigh a chinneann an tráthchlár agus dul chun cinn an aontachais;

| B. | de bhrí gur ghlac an tSeirbia le cuspóirí agus beartais an Aontais Eorpaigh a ghlacadh de réir a chéile le linn an phróisis caibidlíochta; |
| --- | --- |

B.

de bhrí gur ghlac an tSeirbia le cuspóirí agus beartais an Aontais Eorpaigh a ghlacadh de réir a chéile le linn an phróisis caibidlíochta;

| C. | de bhrí gurb iad an daonlathas, an urraim do chearta an duine agus an smacht reachta na luachanna bunúsacha ar a bhfuil AE bunaithe; de bhrí go bhfuil gá le hathchóirithe inbhuanaithe agus lena gcur chun feidhme chun dul i ngleic leis na dúshláin atá fós ann sna réimsí sin; |
| --- | --- |

C.

de bhrí gurb iad an daonlathas, an urraim do chearta an duine agus an smacht reachta na luachanna bunúsacha ar a bhfuil AE bunaithe; de bhrí go bhfuil gá le hathchóirithe inbhuanaithe agus lena gcur chun feidhme chun dul i ngleic leis na dúshláin atá fós ann sna réimsí sin;

| D. | de bhrí, ó cuireadh tús leis an gcaibidlíocht leis an tSeirbia, rinneadh 22 chaibidil a oscailt, péire díobh sin atá dúnta go sealadach; de bhrí go bhfuil an dul chun cinn maidir le caibidlí éagsúla caibidlíochta mall go leor le blianta beaga anuas; de bhrí gur oscail an tSeirbia braisle 4 maidir leis an gClár Oibre Glas agus an nascacht inbhuanaithe i mí na Nollag 2021; |
| --- | --- |

D.

de bhrí, ó cuireadh tús leis an gcaibidlíocht leis an tSeirbia, rinneadh 22 chaibidil a oscailt, péire díobh sin atá dúnta go sealadach; de bhrí go bhfuil an dul chun cinn maidir le caibidlí éagsúla caibidlíochta mall go leor le blianta beaga anuas; de bhrí gur oscail an tSeirbia braisle 4 maidir leis an gClár Oibre Glas agus an nascacht inbhuanaithe i mí na Nollag 2021;

| E. | de bhrí go leanann Teach na Saoirse den tSeirbia a liostú mar thír atá “saor go páirteach” agus go dtugann sé faoi deara go raibh scór daonlathais na tíre ar cheann de na cora chun donais is mó le 10 mbliana anuas ar fud an domhain; de bhrí gur cúis imní í staid shaoirse an phreasa sa tSeirbia agus in 2021 bhí an tír sa 93ú háit as 180 in innéacs na dTuairisceoirí gan Teorainneacha; |
| --- | --- |

E.

de bhrí go leanann Teach na Saoirse den tSeirbia a liostú mar thír atá “saor go páirteach” agus go dtugann sé faoi deara go raibh scór daonlathais na tíre ar cheann de na cora chun donais is mó le 10 mbliana anuas ar fud an domhain; de bhrí gur cúis imní í staid shaoirse an phreasa sa tSeirbia agus in 2021 bhí an tír sa 93ú háit as 180 in innéacs na dTuairisceoirí gan Teorainneacha;

| F. | de bhrí, de réir an Ceathrú Babhta de Thuarascáil Meastóireachta GRECO a foilsíodh an 30 Márta 2022, gur chuir an tSeirbia ocht gcinn as na 13 mholadh ó GRECO chun feidhme go sásúil nó gur dhéileáil sí leo ar bhealach sásúil; |
| --- | --- |

F.

de bhrí, de réir an Ceathrú Babhta de Thuarascáil Meastóireachta GRECO a foilsíodh an 30 Márta 2022, gur chuir an tSeirbia ocht gcinn as na 13 mholadh ó GRECO chun feidhme go sásúil nó gur dhéileáil sí leo ar bhealach sásúil;

| G. | de bhrí go bhfuil dul chun cinn agus tiomantas na Seirbia sna caibidlíochtaí maidir le saincheisteanna oscailte leis an gCosaiv fós ina thagarmharc tábhachtach le haghaidh dul chun cinn amach anseo ina caibidlíochtaí aontachais le AE; |
| --- | --- |

G.

de bhrí go bhfuil dul chun cinn agus tiomantas na Seirbia sna caibidlíochtaí maidir le saincheisteanna oscailte leis an gCosaiv fós ina thagarmharc tábhachtach le haghaidh dul chun cinn amach anseo ina caibidlíochtaí aontachais le AE;

| H. | de bhrí nach mór don tSeirbia sláine agus ceannasacht iomlán na dtíortha comharsanachta uile a urramú agus nach mór di staonadh ó thionchar a imirt ar a ngnóthaí polaitiúla inmheánacha; |
| --- | --- |

H.

de bhrí nach mór don tSeirbia sláine agus ceannasacht iomlán na dtíortha comharsanachta uile a urramú agus nach mór di staonadh ó thionchar a imirt ar a ngnóthaí polaitiúla inmheánacha;

| I. | de bhrí nár chomhlíon an tSeirbia na hiarrataí a rinneadh arís agus arís eile a beartas eachtrach agus slándála a chomhchuibhiú leis an Aontas, agus nár fhorchuir sí smachtbhannaí ar an Rúis tar éis ionradh na Rúise ar an Úcráin; de bhrí gur bac ar a haontachas a seasamh sa chaidreamh idirnáisiúnta; de bhrí go bhfuil leibhéal íseal ailínithe ag an tSeirbia le comhbheartas eachtrach agus slándála (CBES) AE; |
| --- | --- |

I.

de bhrí nár chomhlíon an tSeirbia na hiarrataí a rinneadh arís agus arís eile a beartas eachtrach agus slándála a chomhchuibhiú leis an Aontas, agus nár fhorchuir sí smachtbhannaí ar an Rúis tar éis ionradh na Rúise ar an Úcráin; de bhrí gur bac ar a haontachas a seasamh sa chaidreamh idirnáisiúnta; de bhrí go bhfuil leibhéal íseal ailínithe ag an tSeirbia le comhbheartas eachtrach agus slándála (CBES) AE;

| J. | de bhrí, i gComhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe, gur vótáil an tSeirbia i bhfabhar na rún lena gcáintear ionsaí na Rúise san Úcráin agus gur mhol sí, ag an am céanna, sláine críche agus ceannasacht na hÚcráine a urramú i gcomhréir leis an dlí idirnáisiúnta; |
| --- | --- |

J.

de bhrí, i gComhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe, gur vótáil an tSeirbia i bhfabhar na rún lena gcáintear ionsaí na Rúise san Úcráin agus gur mhol sí, ag an am céanna, sláine críche agus ceannasacht na hÚcráine a urramú i gcomhréir leis an dlí idirnáisiúnta;

| K. | de bhrí gurb é AE an soláthraí is mó cúnamh airgeadais atá ag an tSeirbia trí IPA; de bhrí gur thairbhigh an tSeirbia de chúnamh ó AE faoi IPA II dar luach EUR 539 billiún ina iomláine ó 2014 i leith; |
| --- | --- |

K.

de bhrí gurb é AE an soláthraí is mó cúnamh airgeadais atá ag an tSeirbia trí IPA; de bhrí gur thairbhigh an tSeirbia de chúnamh ó AE faoi IPA II dar luach EUR 539 billiún ina iomláine ó 2014 i leith;

| L. | de bhrí gurb é an tAontas Eorpach an t-infheisteoir agus an comhpháirtí trádála is mó atá ag an tSeirbia, agus gurb ag AE atá an caidreamh is mó idir piaraí leis an tSeirbia, arb ionann é agus 65 % d’iomlán na n-onnmhairí agus 59 % d’iomlán na n-allmhairí in 2020; |
| --- | --- |

L.

de bhrí gurb é an tAontas Eorpach an t-infheisteoir agus an comhpháirtí trádála is mó atá ag an tSeirbia, agus gurb ag AE atá an caidreamh is mó idir piaraí leis an tSeirbia, arb ionann é agus 65 % d’iomlán na n-onnmhairí agus 59 % d’iomlán na n-allmhairí in 2020;

| M. | de bhrí go ndearna AE EUR 3,3 billiún a shlógadh chun aghaidh a thabhairt láithreach ar an ngéarchéim sláinte agus chun iarmhairtí eacnamaíocha agus sóisialta phaindéim COVID-19 a mhaolú; de bhrí gur ghlac an Coimisiún pacáiste de EUR 70 milliún faoi IPA II chun cabhrú le cistiú a dhéanamh ar an rochtain atá ag tíortha na mBalcán Thiar ar vacsaíní COVID-19 arna soláthar ag Ballstáit AE; |
| --- | --- |

M.

de bhrí go ndearna AE EUR 3,3 billiún a shlógadh chun aghaidh a thabhairt láithreach ar an ngéarchéim sláinte agus chun iarmhairtí eacnamaíocha agus sóisialta phaindéim COVID-19 a mhaolú; de bhrí gur ghlac an Coimisiún pacáiste de EUR 70 milliún faoi IPA II chun cabhrú le cistiú a dhéanamh ar an rochtain atá ag tíortha na mBalcán Thiar ar vacsaíní COVID-19 arna soláthar ag Ballstáit AE;

| N. | de bhrí go bhfuil an cúnamh faoi IPA III bunaithe ar choinníollacht dhocht agus go ndéantar foráil ann do mhodhnú agus cur ar fionraí cúnaimh má tharlaíonn aon chás maidir le tarraingt siar ón daonlathas, ó chearta an duine agus ón smacht reachta; de bhrí gur sholáthair AE EUR 2,79 billiún ar an iomlán idir 2007 agus 2020 faoi chláir IPA a bhí ann roimhe sin; |
| --- | --- |

N.

de bhrí go bhfuil an cúnamh faoi IPA III bunaithe ar choinníollacht dhocht agus go ndéantar foráil ann do mhodhnú agus cur ar fionraí cúnaimh má tharlaíonn aon chás maidir le tarraingt siar ón daonlathas, ó chearta an duine agus ón smacht reachta; de bhrí gur sholáthair AE EUR 2,79 billiún ar an iomlán idir 2007 agus 2020 faoi chláir IPA a bhí ann roimhe sin;

| O. | de bhrí gur ábhar mór imní é staid na mban sa tSeirbia, ós rud é go ndearnadh cineál éigin foréigin ar leath na mban agus gur maraíodh níos mó ná 300 bean le blianta beaga anuas mar thoradh ar fhoréigean inscne; |
| --- | --- |

O.

de bhrí gur ábhar mór imní é staid na mban sa tSeirbia, ós rud é go ndearnadh cineál éigin foréigin ar leath na mban agus gur maraíodh níos mó ná 300 bean le blianta beaga anuas mar thoradh ar fhoréigean inscne;

| P. | de bhrí go bhfuil coinbhinsiúin bhunúsacha uile na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair daingnithe ag an tSeirbia; |
| --- | --- |

P.

de bhrí go bhfuil coinbhinsiúin bhunúsacha uile na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair daingnithe ag an tSeirbia;

Tiomantas d’Aontachas leis an AE

| 1. | á chur in iúl go dtacaíonn sí le ballraíocht na Seirbia san AE sa todhchaí agus á mheabhrú, a mhéid a bhaineann le peirspictíocht inchreidte maidir le méadú go dteastaíonn toil pholaitiúil, iarrachtaí inbhuanaithe agus athchóirithe do-aisiompaithe san réimsí uile, go háirithe sna réimsí atá nasctha leis an smacht reachta, mar aon le tiomantas daingean do chaighdeáin agus luachanna Eorpacha; á iarraidh ar údaráis na Seirbia na hathchóirithe riachtanacha a dhéanamh agus an tír a thabhairt ar ais ar an mbóthar ceart i dtreo lánpháirtiú AE, agus toilmhianta na Seirbia, dá bhrí sin, á gcomhlíonadh; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á chur in iúl go bhfuil an dul chun cinn sa phróiseas aontachais dírithe ar thorthaí agus ar athchóiriú agus go bhfuil sé bunaithe ar ailíniú breise ar an smacht reachta, ar dhea-rialachas, ar chearta bunúsacha agus ar urraim do chearta agus luachanna na hEorpa; ag cur béim ar na naisc atá ann idir pobail an Aontais Eorpaigh agus muintir na Seirbia; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á chur in iúl gur geal léi gur osclaíodh braisle 4 i mí na Nollag 2021; á athdhearbhú go gcinnfear luas an aontachais leis an dul chun cinn atá déanta maidir leis na caibidlí maidir leis an smacht reachta agus cearta bunúsacha, i gcomhréir iomlán le beartas eachtrach, slándála agus cosanta an Aontais, lena n-áirítear smachtbhannaí i gcoinne na Rúise, agus maidir le normalú chaidreamh na Seirbia leis an gCosaiv; |
| --- | --- |

3.

| 4. | ag tabhairt dá haire na réamhchonclúidí ón ráiteas ón Oifig um Institiúidí Daonlathacha agus um Chearta an Duine ó mhisean breathnóireachta idirnáisiúnta um thoghcháin de chuid na hEagraíochta um Shlándáil agus Comhar san Eoraip (OSCE/ODIHR) gur cuireadh i láthair roghanna polaitiúla éagsúla sna toghcháin pharlaiminteacha an 3 Aibreán 2022, ach go raibh míchothrom iomaíochta ann mar thoradh ar roinnt easnamh, rud a bhí ar son na ndaoine a bhí ann cheana; á chur i bhfios, ina leith sin, ról na bhfeachtas bréagaisnéise státurraithe arb é is aidhm dóibh tuairimí a athrú maidir leis na toghcháin sin; á iarraidh ar údaráis na Seirbia aghaidh a thabhairt go hiomlán ar mholtaí ODIHR i bhfad roimh na chéad toghcháin eile; á chur i bhfáth gur cheart go leanfadh eagraíochtaí na sochaí sibhialta (ESSanna) a bhfuil saineolas acu ar choinníollacha toghcháin de bheith rannpháirteach sa phróiseas sin; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á chur in iúl gur geal léi an méadú atá tagtha ar an líon vótálaithe a bhí ag vótáil ag na toghcháin ar an 3 Aibreán 2022 agus an filleadh ar Thionól Náisiúnta níos iolraíche, ina n-áirítear anois go leor páirtithe a dhéanann ionadaíocht ar mhionlaigh náisiúnta; á chur in iúl gurb oth léi timpeallacht pholaitiúil thar a bheith deighilte an fheachtais, a raibh an easpa cothroim iomaíochta, iolrachas teoranta na meán agus brú forleathan ar vótálaithe mar shaintréithe aici; á chur in iúl gurb oth léi go raibh mí-úsáid na hoifige poiblí ag comhaltaí páirtí rialaithe ina fhadhb leanúnach le linn an fheachtais é; |
| --- | --- |

5.

| 6. | ag cáineadh ionsaithe ar chomhaltaí an fhreasúra, ar iriseoirí, ar chomhaltaí ESSanna agus ar chomhaltaí de na misin éagsúla faireacháin toghcháin, chomh maith le teagmhais eile a bhain an bonn ó shláine an phróisis toghcháin; ag cáineadh an ionsaithe fhoréignigh ar Pavle Grbović, duine de cheannairí an fhreasúra agus á iarraidh ar na húdaráis déantóirí na coire a thabhairt chun cuntais; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á chur in iúl gur cúis bhuartha di nach bhfuil aon ról níos réamhghníomhaí ag Coimisiún Toghcháin na Poblachta (REC) agus ag Coimisiún Toghcháin Chathair Bhéalgrád nuair a tháinig sé chun torthaí na dtoghchán a chinneadh agus a chur in iúl; á chur in iúl gur cúis bhuartha di go raibh dhá sheachtain sa bhreis caite tar éis na dtoghchán sular foilsíodh réamhthorthaí iomlána na dtoghchán áitiúil i mBéalgrád; á chur in iúl gur saoth léi, trí mhí tar éis thoghcháin pharlaiminteacha an 3 Aibreán 2022, nach bhfuil na torthaí deiridh curtha ar fáil go fóill agus nár chruinnigh an Tionól Náisiúnta go fóill; ag tabhairt dá haire go bhféadfadh sé sin a bheith ina chúis le meath ar mhuinín na saoránach as neamhspleáchas an riaracháin toghcháin; á chur in iúl gurb oth léi an chumarsáid mhíshoiléir ón REC maidir le réamhthorthaí toghcháin tar éis dhúnadh na stáisiún vótála; á chur i bhfios go láidir go léiríonn an iliomad cásanna ina ndearnadh vótáil arís agus arís ag stáisiúin vótála aonair áirithe nach leor creat dlíthiúil agus eagraíochtúil an phróisis toghcháin ina iomláine, rud a laghdaíonn dlisteanacht na dtoghchán agus a ardaíonn amhras faoi na torthaí; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á chur in iúl gurb oth léi nár réitíodh na saincheisteanna maidir le cruinneas an Rolla Aonair Toghcháin roimh ré don timthriall toghcháin seo, rud a fhágann go bhféadfaí mí-úsáid a bhaint as; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á iarraidh ar an tromlach nua cinntí polaitiúla a glacadh roimhe seo maidir le próiseas aontachais AE a urramú agus dlús a chur le hailíniú na Seirbia le beartais agus luachanna Eorpacha; á iarraidh go leithdháilfear seasaimh pharlaiminteacha chun an t-iolrachas polaitiúil sa Tionól Náisiúnta a léiriú; ag tabhairt dá haire go ndearnadh na parlaimintí Sheirbiacha uile ach ceann amháin a dhíscaoileadh go luath le 10 mbliana anuas agus nach rannchuideodh aon toghchán tobann eile nach bhfuil gá leo leis an gcobhsaíocht pholaitiúil; á chur i bhfios go láidir a hullmhacht chun tuilleadh oibre a dhéanamh leis an Tionól Náisiúnta agus lena ghrúpaí parlaiminteacha i gcomhthéacs an Idirphlé Idirpháirtí agus á chur i bhfáth go bhfuil cinntí soiléire ag teastáil maidir le treo straitéiseach na Seirbia; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á chur in iúl gurb oth go mór léi nach bhfuil an tSeirbia ailínithe fós le smachtbhannaí AE tar éis ionradh na Rúise ar an Úcráin; á chur i bhfáth go bhfuil an tSeirbia ar cheann de líon an-bheag tíortha Eorpacha nach bhfuil ailínithe le smachtbhannaí AE i gcoinne na Rúise; á iarraidh ar na húdaráis nuathofa tiomantas soiléir a léiriú go mear do luachanna, do chaighdeáin agus do rialacha an Aontais agus iad féin a ailíniú go práinneach le cinntí agus seasaimh an Aontais sa bheartas eachtrach agus slándála, lena n-áirítear ailíniú mear iomlán le bearta sriantacha i gcoinne na Rúise agus na Bealarúise, lena n-áirítear smachtbhannaí ar dhaoine aonair, ar ghrúpaí agus ar eintitis; |
| --- | --- |

10.

| 11. | ag tabhairt dá haire tacaíocht na Seirbia do shláine agus ceannasacht chríochach na hÚcráine agus a vóta i gComhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe lena gcáintear ionradh na Rúise agus go dtacaíonn sí leis an Rúis a eisiamh ó Chomhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine an 7 Aibreán 2022; ag tabhairt dá haire ag an am céanna gur sheachain ionadaithe na Seirbia an vóta maidir le heisiamh na Rúise ó Chomhairle na hEorpa; |
| --- | --- |

11.

| 12. | ag athdhearbhú a thábhachtaí atá an t-ailíniú le CBES an Aontais, ar gá dó a bheith ina dhlúthchuid de bheartas eachtrach na Seirbia de réir a chéile mar choinníoll don phróiseas aontachais; á chur in iúl gur cúis bhuartha di ráta íseal ailínithe na Seirbia, arb é an ráta is ísle sa réigiún é; á chur in iúl gurb oth léi ráitis ó na ceannairí polaitiúla ó am go chéile ina gcuirtear ceist faoi threoshuíomh na Seirbia maidir le beartas eachtrach; á chur i bhfios go láidir, thairis sin, go dtugtar deis leis an móiminteam a cruthaíodh de dheasca an tsainordaithe nua i ndiaidh thoghcháin an 3 Aibreán 2022 sa tSeirbia, dul chun cinn nach beag a dhéanamh ionsar pheirspictíocht Eorpach na tíre; á iarraidh ar fhórsaí polaitiúla na Seirbia a gcaidreamh comhoibritheach le páirtithe polaitiúla forlámhacha sa Rúis a chur ar fionraí; |
| --- | --- |

12.

| 13. | ag moladh nár cheart tuilleadh caibidlí caibidlíochta a oscailt ach amháin nuair a dhéanfaidh an tSeirbia na bearta is gá i ndáil leis sin, lena n-áirítear maidir leis an smacht reachta; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á iarraidh ar an tSeirbia athmheasúnú a dhéanamh ar a comhar eacnamaíoch leis an Rúis agus á chur in iúl gur saoth léi go bhfuil ag leanúint de na heitiltí idir Béalgrád agus Moscó tráth atá aerspás AE dúnta ar eitiltí chuig an Rúis agus ón Rúis; |
| --- | --- |

14.

| 15. | ag tabhairt dá haire gur tháinig méadú 70 % ar chaiteachas míleata na Seirbia idir 2015 agus 2021, de bharr ceannacháin ón mBealarúis, ón Rúis agus ón tSín go príomha; á chur in iúl gurb oth léi an dlúthchomhar atá aici le Cónaidhm na Rúise maidir le cúrsaí míleata; ag tathant ar an tSeirbia athmhachnamh a dhéanamh ar a caidreamh leis an Rúis maidir le beartas cosanta agus deireadh a chur leis an gcomhar míleata ar fad leis an Rúis, amhail an “ionad daonnúil réigiúnach” in Niš; á chur in iúl gur cúis bhuartha di freisin comhar méadaithe na Seirbia leis an tSín, lena n-áirítear córas ollfhaireachais a shuiteáil i mBéalgrád a ceannaíodh ón tSín, an seachadadh le déanaí ar chóras diúracán dromchla go haer, ceannach arm agus trealamh míleata de dhéanamh na Síne agus freachnaimh chomhpháirteacha le fórsaí slándála na Síne ar chríoch na Seirbia; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á chur in iúl gur cúis bhuartha di na líomhaintí maidir le cúléisteacht ar chomhaltaí fhreasúra na Rúise i mBéalgrád ag údaráis na Seirbia agus maidir le haistriú líomhnaithe an ábhair chuig seirbhísí slándála na Rúise ina dhiaidh sin; á chur i bhfáth go ndéanfadh aon chomhar a rannchuideodh le cleachtais fhorlámhacha agus fhrithdhaonlathacha sa Rúis nó sa tSeirbia dochar don chaidreamh a bheidh ann amach anseo idir an tAontas agus an tSeirbia; |
| --- | --- |

16.

| 17. | á chur in iúl gur cúis bhuartha bhreise di gur bhunaigh rialtais na Seirbia agus na Rúise an mheitheal chun an comhrac i gcoinne “réabhlóidí datha”, a bhfuil a gcuspóir agus a spriocanna fós doiléir; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á chur in iúl gur geal léi glacadh na mbeart lena bhfeabhsaítear coinníollacha toghcháin agus spás sna meáin roimh na toghcháin in Aibreán 2022 mar thoradh ar an Idirphlé Idirpháirtí arna éascú ag Parlaimint na hEorpa; ag tabhairt dá haire an dul chun cinn a rinneadh maidir le cur chun feidhme na mbeart a comhaontaíodh agus á iarraidh go neartófar tuilleadh iolrachas na meán agus rochtain chomhionann ar spás na meán; á chur in iúl gurb oth léi gur cuireadh a lán beart chun feidhme le moilleanna agus gan rannpháirtíocht na ngníomhaithe ábhartha uile; á chur in iúl gurb oth léi nár glacadh bearta níos uaillmhianaí a bhféadfadh feabhsuithe níos substaintiúla a bheith mar thoradh orthu ar choinníollacha na dtoghchán; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á chur in iúl gur geal léi an cinneadh ón bhfreasúra neamhpharlaiminteach a bheith rannpháirteach sna toghcháin i mí Aibreáin 2022; ag athdhearbhú gurb é an t-aon bhealach amháin chun ionadaíocht pholaitiúil a ráthú ná a bheith rannpháirteach i bpróisis pholaitiúla agus toghcháin; á iarraidh ar na gníomhaithe polaitiúla uile leanúint de bheith rannpháirteach sna próisis sin agus oibriú le chéile chun tuilleadh feabhais a chur ar choinníollacha toghcháin agus ar chur chun feidhme na rialachán toghchánach; á iarraidh ar na gníomhaithe polaitiúla uile gníomhú i gcomhréir le prionsabail na trédhearcachta, na cuntasachta agus na cuimsitheachta; á iarraidh ar an gComhthionól Náisiúnta nuathofa úsáid a bhaint as an móiminteam atá ann faoi láthair agus tús a chur le maoirseacht iomlán reachtach ar obair an rialtais; |
| --- | --- |

19.

| 20. | ag athdhearbhú a tacaíochta d’obair na bhfondúireachtaí polaitiúla Eorpacha chun próisis dhaonlathacha na Seirbia a neartú agus lena gcothófar glúin nua de cheannairí polaitiúla; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á chur in iúl gur cúis bhuartha di chomh thar a bheith theoranta agus atá infheictheacht phróisis lánpháirtíochta na hEorpa sa tSeirbia; ag athdhearbhú a hiarrata ar an tSeirbia, ar an gCoimisiún, ar an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) agus ar Bhallstáit an Aontais straitéis cumarsáide níos gníomhaí agus níos éifeachtaí a shaothrú maidir leis na tairbhí a ghabhann le méadú AE agus maidir leis an tacaíocht a thugtar trí chistiú AE, agus an dea-shampla de thíortha comharsanachta na Seirbia, ar Ballstáit de chuid an Aontais iad cheana, a chur i láthair; |
| --- | --- |

21.

| 22. | á chur in iúl gur cúis bhuartha di go bhfuil an tacaíocht phoiblí do bhallraíocht AE sa tSeirbia i bhfad níos ísle ná sa chuid eile den réigiún agus, de réir na bpobalbhreitheanna is déanaí, go bhfuil tromlach de shaoránaigh na Seirbia in aghaidh dul isteach san Aontas Eorpach; á iarraidh ar cheannairí polaitiúla na Seirbia a dtiomantas do luachanna AE a chur in iúl ar bhealach níos gníomhaí agus gan débhrí i ndíospóireacht phoiblí agus dul i dteagmháil le saoránaigh na Seirbia lasmuigh de na príomhchathracha maidir leis na sochair inbhraite a bhaineann le haontachas AE; á chur in iúl an athuair gur cúis bhuartha di ról na meán a mhaoinítear go poiblí i scaipeadh na reitrice frith-AE; á iarraidh ar an gComhthionól Náisiúnta nua tacú le todhchaí Eorpach na Seirbia, inter alia trína chumarsáid straitéiseach féin; á athdhearbhú go bhfuil Parlaimint na hEorpa ullamh chun bheith rannpháirteach i ngníomhaíochtaí cumarsáide in éineacht le Teachtaí Parlaiminte na Seirbia chun an tAontas agus an tSeirbia a thabhairt níos gaire dá chéile; á iarraidh ar oifigigh áirithe rialtais stop a chur le tacaíocht a thabhairt d’fheachtais bhréagaisnéise i gcoinne an Aontais; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á chur in iúl gur geal léi go bhfuil ballraíocht AE fós ina sprioc straitéiseach ag an tSeirbia, gurb oth léi, áfach, go bhfuil easpa dul chun cinn déanta i roinnt mhaith réimsí de chlár oibre athchóirithe na Seirbia agus go bhfuil cúlú á dhéanamh ar shaincheisteanna atá bunriachtanach d’aontachas leis an AE; |
| --- | --- |

23.

| 24. | ag tabhairt dá haire nár cuireadh dlús suntasach faoi phróiseas aontachais na Seirbia le glacadh na modheolaíochta nua aontachais agus á iarraidh go gcuirfear chun feidhme go hiomlán é; ag tathant arChoimisinéir AE um Chomharsanacht agus um Méadú a bheith níos réamhghníomhaí maidir le próiseas aontachais na Seirbia, go háirithe maidir le saoirsí bunúsacha, an daonlathas agus an smacht reachta, agus maidir leis an gcomhrac in aghaidh an éillithe agus na coireachta eagraithe; á chur in iúl gur cúis bhuartha di na líomhaintí poiblí go bhfuil laghdú á dhéanamh ag Coimisinéir AE um Chomharsanacht agus um Méadú ar roinnt saincheisteanna a bhaineann leis an smacht reachta i dtíortha aontachais agus ag spreagadh an Coimisiúin chun obair leantach chuí a dhéanamh ar iarrataí Pharlaimint na hEorpa ina leith sin; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á chur in iúl gurb oth léi nach bhfuil próiseas lánpháirtíochta na hEorpa sa tSeirbia trédhearcach go leor le blianta anuas, mar dhoiciméid thábhachtacha, amhail na tuarascálacha maidir le cur chun feidhme an Chláir Náisiúnta um Ghlacadh an Acquis, nár foilsíodh le blianta; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á chur i bhfios go láidir gurb é AE an comhpháirtí trádála is mó atá ag an tSeirbia, ag treisiú a gcaidreamh frithpháirteach bunaithe ar mhuinín agus ó thaobh ballraíochta de, agus gurb oth léi, dá bhrí sin, gur chuir Rialtas na Seirbia níos mó béime ar na naisc atá aige leis an tSín agus leis an Rúis ná mar atá leis an Aontas Eorpach; |
| --- | --- |

26.

| 27. | ag tabhairt dá haire tionscnamh Uachtaránacht na Fraince ar Chomhairle AE chun Comhdháil AE-na Balcáin Thiar a eagrú agus tá súil aici go n-úsáidfear é chun dlús a chur le próiseas an mhéadaithe agus chun peirspictíocht shoiléir aontachais a thabhairt do thíortha na mBalcán Thiar; ag dréim le hUachtaránacht Phoblacht na Seice ar Chomhairle an AE agus lena tacaíocht bhreise do bheartas AE maidir le méadú; á chur in iúl gur geal léi rannchuidiú na Seirbia le Comhdháil Thodhchaí na hEorpa i bhfoirm 52 mholadh; |
| --- | --- |

27.

Daonlathas agus an smacht reachta

| 28. | ag tathant ar an tromlach nua-thofa chun díriú ar thabhairt faoi easnaimh struchtúracha agus torthaí nithiúla agus ábhartha a bhaint amach sa smacht reachta, i gcearta bunúsacha, i saoirse cainte, sa chomhrac i gcoinne na héillitheachta, na bréagaisnéise agus i bhfeidhmiú na n-institiúidí daonlathacha agus an riaracháin phoiblí; á chur in iúl gurb oth léi roinnt uaireanta go ndearna an easpa maoirseachta ar an bhfeidhmeannas agus an easpa comhairliúcháin phoiblí fhiúntaigh difear do cháilíocht na reachtaíochta agus go ndearnadh roinnt na gcumhachtaí a shaobhadh dá bharr; á iarraidh ar an tSeirbia scaradh na gcumhachtaí a chur chun feidhme go hiomlán i gcomhréir lena Bunreacht agus le caighdeáin dhaonlathacha; á chur i bhfáth gur réamhchoinníoll é seiceálacha agus cothromaíochtaí a bhunú chun comhchruinniú iomarcach na cumhachta polaitiúla a chosc agus á mheabhrú gur bunchloch na díospóireachta daonlathaí sláintiúla iad na meáin neamhspleácha; |
| --- | --- |

28.

| 29. | á chur in iúl gur geal léi na hathruithe a rinneadh le déanaí ar an mBunreacht tar éis an reifrinn i mí Eanáir 2022, arb é is aidhm dóibh feabhas a chur ar neamhspleáchas an chórais cheartais; á chur i bhfáth gur cheart leanúint den phróiseas athchóirithe chun neamhspleáchas na mbreithiúna a neartú, go háirithe trí leasuithe reachtacha chun cur chun feidhme éifeachtach na leasuithe bunreachtúla sin a cheadú, i gcomhréir le dea-chleachtais Eorpacha agus le moltaí Choimisiún na Veinéise agus ar bhealach trédhearcach agus cuimsitheach; á chur in iúl gurb oth léi an brú leanúnach ar na breithiúna agus ag cáineadh shéanadh an phobail ar fhíoraisc idirnáisiúnta i gcás coireanna cogaidh; á iarraidh ar an tromlach nuathofa na coimircí do neamhspleáchas agus d’éifeachtúlacht na mbreithiúna a neartú mar ábhar tosaíochta; ag cur béim ar an ngá atá le bearta breise chun neamhspleáchas na mbreithiúna a ráthú go hiomlán i gcomhréir leis na hathruithe bunreachtúla a rinneadh le déanaí; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á thabhairt chun suntais na buntáistí a bhaineann le próiseas an díláraithe agus á iarraidh go neartófar inniúlachtaí Chúige Uathrialach Vojvodina; á mheabhrú gur cheart, faoi Bhunreacht na Seirbia, go mbeadh an dlí maidir le maoiniú Chúige Uathrialach Vojvodina glactha faoi dheireadh 2008 agus ag moladh don rialtas a bheidh ann amach anseo an t-ábhar a chur faoi bhráid an Tionóil Náisiúnta gan a thuilleadh moille; |
| --- | --- |

30.

| 31. | ag aithint roinnt feabhsuithe ar obair an Tionóil Náisiúnta, go háirithe úsáid laghdaithe a bhaint as nósanna imeachta práinneacha agus Cód Iompair nua a ghlacadh do chomhaltaí an Tionóil Náisiúnta a dréachtaíodh i gcomhar le GRECO; á chur in iúl gur cúis bhuartha di, áfach, go n-úsáidtear teanga athlastach i gcoinne freasúraí polaitiúla, na sochaí sibhialta, na meán agus ionadaithe institiúidí eile a léiríonn tuairimí polaitiúla éagsúla le linn pléití parlaiminteacha, lena n-áirítear ag oifigigh rialtais; á iarraidh ar an Tionól Náisiúnta nua gan glacadh leis na cleachtais sin agus a Chód Iompair a fhorfheidhmiú go héifeachtach; ag dréim leis nach ndéanfar athchromadh ar na cleachtais dhiúltacha a bhí mar shaintréith ag na Chomhthionóil Náisiúnta a bhí ann roimhe seo, lena n-áirítear ró-úsáid nósanna imeachta reachtacha práinneacha agus plé constaiceach, agus ag moladh don rialtas freastal ar sheisiúin an Tionóil Náisiúnta ar bhonn níos rialta; |
| --- | --- |

31.

| 32. | á chur in iúl gurb oth léi gur cuireadh bac ar obair an Tionóil Náisiúnta mar gheall ar easpa fíordhíospóireachta polaitiúla idir tromlach agus páirtithe an fhreasúra; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá comhdhearcadh traspháirtí maidir le hathchóirithe a bhaineann leis an Aontas chun a áirithiú go ndéanfaidh an tír dul chun cinn ar a conair AE; á chur i bhfios gur cúis bhuartha nach bhfuil an Tionól Náisiúnta ag feidhmiú a ról maoirseachta agus gurb é an feidhmeannas amháin a rialaíonn an clár oibre reachtach; á iarraidh ar an gceannaireacht nua pharlaiminteach agus ar ghrúpaí parlaiminteacha díriú ar dhíospóireachtaí cuiditheacha sa Tionól Náisiúnta ar mhaithe leis na saoránaigh; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á chur in iúl gur geal léi go mbeidh 13 ionadaí san iomlán ag na páirtithe mionlaigh agus ag na comhghuaillíochtaí i dTionól Náisiúnta na Seirbia nua a dhéanfaidh ionadaíocht ar phobail náisiúnta na mBoisniacach, na hUngáire agus an Chróta; á chur in iúl gur cúis bhuartha di nach mbeidh a n-ionadaithe féin ag na Romaigh sa Tionól Náisiúnta; |
| --- | --- |

33.

| 34. | á iarraidh ar Thionól Náisiúnta na Seirbia a áirithiú go dtabharfar de chumhacht do chomhlachtaí rialála neamhspleácha a róil mhaoirseachta a fheidhmiú go héifeachtach trí thacú agus faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme thorthaí agus mholtaí na gcomhlachtaí rialála neamhspleácha; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á athdhearbhú gur cúis bhuartha di an dul chun cinn teoranta sa chomhrac i gcoinne na héillitheachta agus i gcoinne na coireachta eagraithe agus á iarraidh ar an tSeirbia a cuid iarrachtaí a threisiú chun tabhairt faoi na fadhbanna sin go héifeachtach; á iarraidh ar an tSeirbia dlús a chur lena hiarrachtaí aghaidh a thabhairt ar na saincheisteanna sin ar bhealach éifeachtach; á iarraidh ar na húdaráis staonadh ó thrácht a dhéanamh ar imscrúduithe agus trialacha leanúnacha, lena gcuirtear brú ar na breithiúna; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á chur in iúl gur geal léi an Dara Tuarascáil Eatramhach ar Chomhlíonadh ó GRECO maidir leis an gCeathrú Babhta Meastóireachta ar an tSeirbia, lena ndéileáiltear le héilliú a chosc i measc chomhaltaí an Tionóil Náisiúnta, breithiúna agus ionchúisitheoirí, agus gurb é conclúid na tuarascála gur chuir an tSeirbia chun feidhme go sásúil nó gur dhéileáil sí go sásúil le hocht gcinn de na 13 mholadh atá sa Cheathrú Tuarascáil Bhabhta Meastóireachta; á iarraidh go gcuirfí chun feidhme na moltaí atá fós gan réiteach; ag tabhairt dá haire gur glacadh Dlí nua maidir le hÉilliú a Chosc, a leasaíodh le déanaí i gcomhréir le moltaí GRECO; |
| --- | --- |

36.

| 37. | ag tathant ar an tSeirbia torthaí diongbháilte a bhaint amach, lena n-áirítear cuntas teiste diongbháilte d’imscrúduithe éifeachtacha sa chomhrac i gcoinne an éillithe, go háirithe i gcásanna lena mbaineann leas an phobail, agus feabhas a chur ar a cuntas teiste maidir le himscrúduithe i gcásanna éillithe ardleibhéil, ar cheart urghabháil agus coigistiú sócmhainní coiriúla a bheith i gceist leo; ag tabhairt dá haire agus é ina chúis imní di nach bhfuil aon fhaisnéis maidir le himscrúduithe foirmiúla ar fáil i gcásanna Krušik agus Telekom Srbija; ag tabhairt da haire go bhfuil cás Jovanjica á thriail in dhá dhíotáil ar leith agus go bhfuil cásanna nua d’éilliú ardleibhéil tagtha chun solais sna meáin imscrúdaitheacha, go háirithe na Páipéir Pandora, mar a thugtar orthu; |
| --- | --- |

37.

| 38. | ag athdhearbhú a hiarrata ar cheartas maidir leis an maoin phríobháideach a leagadh go neamhdhleathach i gcomharsanacht Savamala i mBéalgrád; ag tabhairt dá haire líomhaintí an oifigigh phóilíneachta ar cuireadh pianbhreith air, agus ar cuireadh iallach air freagracht a ghlacadh as an gcás ina iomláine; ag athdhearbhú gur cúis bhuartha di an fhéidearthacht go rachaidh an cás seo in éag sna blianta amach romhainn; ag tathant ar na húdaráis imscrúdú iomlán a dhéanamh ar an gcás agus gach duine atá freagrach a ionchúiseamh; |
| --- | --- |

38.

| 39. | ag tathant ar na húdaráis na naisc líomhnaithe go léir le grúpa coiriúil Belivuk a imscrúdú agus ionchúiseamh a dhéanamh ina leith; á chur in iúl gur cúis bhuartha di líomhaintí a rinneadh le déanaí go raibh eagraíocht choiriúil idirnáisiúnta á reáchtáil ag Darko Saric agus é i bpríosún sa tSeirbia; |
| --- | --- |

39.

| 40. | á chur i bhfáth go bhforáiltear le IPA III do mhodhnú nó d’fhionraí cistí fiú má tá cúlchéimniú suntasach nó easpa leanúnach dul chun cinn ann maidir le bunphrionsabail, lena n-áirítear an comhrac i gcoinne an éillithe agus na coireachta eagraithe, chomh maith le saoirse na meán; á iarraidh, sa chomhthéacs seo, ar AE agus ar thíortha na mBalcán Thiar creat chun comhoibriú rathúil idir Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE) agus tíortha na mBalcán Thiar a chur ar bun, chun a áirithiú gur féidir le OIPE a hinniúlachtaí maidir le cistí IPA III a fheidhmiú go héifeachtach sna Balcáin Thiar; |
| --- | --- |

40.

| 41. | á chur in iúl gur geal léi gur glacadh athruithe ar an Dlí maidir le Saor-Rochtain ar Fhaisnéis maidir le Tábhacht Phoiblí, ag freagairt do na hiarrataí ar thrédhearcacht fheabhsaithe i gceapadh beartas poiblí, lena gcuirtear ar chumas na saoránach faisnéis a fháil atá chun leas an phobail gan bhacainní nach bhfuil gá leo, agus á iarraidh go gcuirfear chun feidhme go mear é; |
| --- | --- |

41.

| 42. | ag tabhairt dá haire gur glacadh an straitéis le haghaidh fhorbairt na sochaí sibhialta ach gurb oth léi nach bhfuil aon phlean gníomhaíochta ag gabháil léi; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar SEGS leanúint den dlúthchomhar leis an tsochaí shibhialta agus leis na meáin sa tSeirbia agus tacú lena gcuid gníomhaíochtaí; á mheabhrú gur cuid bhunriachtanach d’aon daonlathas í sochaí shibhialta atá láidir agus neamhspleách; á iarraidh ar údaráis na Seirbia an tsochaí shibhialta a chur san áireamh sa phróiseas ceaptha beartais agus sa chinnteoireacht, staonadh ó thrasnaíocht eachtrach a thabhairt ar aon cháineadh ón tsochaí shibhialta agus timpeallacht a chothú a bheidh fabhrach d’obair na ESSanna uile ionas gur féidir leo oibriú gan eagla roimh imeaglú nó fiú coiriúlú; |
| --- | --- |

42.

| 43. | ag tathant ar an gCoimisiún torthaí Thuarascáil Speisialta 01/2022 ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa a chur chun feidhme chun a áirithiú go mbeidh tionchar éifeachtach ag cúnamh airgeadais AE ar an smacht reachta sna Balcáin Thiar, go háirithe trí forbairt a dhéanamh ar chur i bhfeidhm fhorálacha IPA III maidir le modhnú agus grinnscrúdú parlaiminteach níos déine a dhéanamh ar na cistí; á iarraidh ar an gCoimisiún cistiú a nascadh ar bhealach níos dlúithe le dul chun cinn maidir leis an smacht reachta, tacaíocht a mhéadú do ESSanna agus d’eagraíochtaí na meán neamhspleácha, agus feabhas a chur ar thuairisciú agus ar fhaireachán tionscadal, mar a d’iarr Parlaimint na hEorpa go mion minic cheana; á iarraidh, ina leith sin, go n-áiritheofar go ndéanfar comhordú níos fearr ar chláir an smachta reachta, ar cláir iad a fhaigheann tacaíocht ó dheontóirí idirnáisiúnta; |
| --- | --- |

43.

| 44. | á chur in iúl gur saoth léi go bhfuil codanna áirithe de chartlanna stairiúla na hiar-Iúgslavacha fós dorochtana; ag athdhearbhú a hiarrata ar na húdaráis rochtain ar na cartlanna sin a éascú, go háirithe na cartlanna sin de chuid Sheirbhísí Rúnda na hiar-Iúgslaive (UDBA) agus Sheirbhís Rúnda Arm Phobal na hIúgslaive (KOS), ar mhaithe le dian-imscrúdú a dhéanamh ar choireanna cumannacha agus aghaidh a thabhairt orthu, chun an próiseas athmhuintearais a éascú agus á iarraidh go gcuirfear na cartlanna sin ar ais chuig rialtais na stát comharba faoi seach má iarrann siad amhlaidh; |
| --- | --- |

44.

| 45. | á iarraidh ar an tSeirbia a hoibleagáidí a urramú agus comhoibriú go hiomlán leis an mBinse Coiriúil Idirnáisiúnta don iar-Iúgslaiv (ICTY) agus leis an Sásra Frithpháirteach Idirnáisiúnta le haghaidh Binsí Coiriúla (IRMCT), agus a gcinntí uile a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

45.

Saoirsí bunúsacha agus cearta daonna

| 46. | ag cáineadh na srianta ar shaoirse agus ar neamhspleáchas na meán agus mí-úsáid na meán ag an móramh atá i gcumhacht chun buntáiste pholaitiúil mhíchothrom a ghnóthú, ionsaí a dhéanamh ar chéilí comhraic polaitiúla agus bréagaisnéis a scaipeadh; ag cur béim ar thionchar diúltach na srianta sin ar phróisis dhaonlathacha sa tír; ag tabhairt dá haire go gcuirtear feabhas ar iolrachas na meán leis an iomaíocht in earnáil na meán; |
| --- | --- |

46.

| 47. | á chur in iúl gur geal léi iarrachtaí an Rialtais a straitéis meán a chur chun feidhme ach ag an am céanna gurb oth léi cleachtais a léiríonn go bhfuil moill á cur ag na húdaráis d’aon ghnó ar a chur chun feidhme; ag tabhairt dá haire gur cheart céimeanna breise a dhéanamh chun saoirse na meán a mhéadú tuilleadh agus á iarraidh ar údaráis na Seirbia bearta a dhéanamh láithreach chun saoirse cainte, neamhspleáchas na meán agus iolrachas na meán a áirithiú; |
| --- | --- |

47.

| 48. | ag tabhairt dá haire go meastar go bhfuil an mhí-úsáid a bhaintear as airgead poiblí chun úinéireacht a fháil ar eagraíochtaí meán ar cheann de na príomhshásraí chun na meáin a ghabháil sa tSeirbia; á mheabhrú gur cheart go mbeadh faisnéis faoi úinéireacht na meán ar fáil don phobal agus á iarraidh go mbeadh trédhearcacht níos fearr ann i dtaca le húinéireacht agus maoiniú na meán, agus go gcruthófar timpeallacht ina mbeidh na meáin neamhspleácha agus imscrúdaitheacha in ann maoiniú a rochtain agus feidhmiú go sábháilte; á iarraidh go gcuirfear le trédhearcacht mhaoiniú poiblí na meán; |
| --- | --- |

48.

| 49. | ag tabhairt dá haire gur measadh go raibh conspóid ag baint le roinnt toghchán a bhí ann le déanaí maidir le comhaltaí an Údaráis Rialála do na Meáin Leictreonacha (REM), chomh maith le comhaltaí de bhord rialaithe Raidió na Seirbia i mí an Mheithimh 2021; ag tabhairt dá haire agus é ina chúis bhuartha dí gur ann do mheasúnuithe poiblí a thugann le fios go bhfuil an chinnteoireacht in REM claonta ó thaobh na polaitíochta de; ag tabhairt dá haire an iarraidh oscailte nua go leithdháilfear minicíochtaí náisiúnta agus ceadúnais náisiúnta teilifíse agus á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá próiseas cothrom agus trédhearcach; á chur in iúl gur cúis bhuartha di i gcónaí na saincheisteanna a bhaineann le comhchruinniú na meán i gcás Telekom Srbija; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé feabhas a chur ar fheidhmiú agus ar neamhspleáchas MTC de réir mholtaí an Idirphlé Idir-Pháirtí chun iolrachas na meán a neartú agus straitéis na meán a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

49.

| 50. | ag tabhairt dá haire an infheictheacht dhíréireach a thugann an tSeirbia do thríú tíortha agus gurb iad na meáin áirithe príomhfhoinse insintí frith-AE agus tuairiscí ar son na Rúise sa tSeirbia; |
| --- | --- |

50.

| 51. | á chur in iúl gur saoth léi na hionsaithe fisiciúla leanúnacha, an imeaglú, an fhuathchaint agus na cluichí polaitiúla i gcoinne iriseoirí agus na sochaí sibhialta, lena n-áirítear ag Teachtaí Parlaiminte agus oifigigh rialtais; á iarraidh ar na húdaráis gach cás de na hionsaithe sin a imscrúdú, pionós a ghearradh ar lucht déanta na n-ionsaithe go cuí agus feabhas a chur ar shábháilteacht iriseoirí agus cosantóirí chearta an duine; á chur in iúl gur cúis bhuartha di míchlú agus díriú leanúnach ar chosantóirí chearta an duine, ar iriseoirí iniúchacha, ar eagraíochtaí meán agus ar ESSanna atá criticiúil i ndáil le beartais rialtais; á iarraidh ar an tSeirbia institiúidí chearta an duine a neartú, a neamhspleáchas a ráthú, na hacmhainní airgeadais agus daonna is gá a leithdháileadh orthu agus a áirithiú go ndéanfar obair leantach thráthúil ar a gcuid moltaí; |
| --- | --- |

51.

| 52. | á iarraidh ar údaráis na Seirbia neamhspleáchas iomlán airgeadais agus oibríochtúil na rialálaithe do sheirbhísí cumarsáide leictreonaí agus poist (RATEL) agus do na meáin leictreonacha (REM) a áirithiú, i gcomhréir le acquis AE; á iarraidh go ndéanfar tuilleadh dul chun cinn maidir leis an bplean gníomhaíochta a chur chun feidhme bunaithe ar straitéis na meán, gan mhoill agus ar bhealach trédhearcach agus cuimsitheach; |
| --- | --- |

52.

| 53. | á iarraidh go n-urramófar go ginearálta an ceart bunúsach chun cruinnithe síochánta agus go staonfadh oifigigh forfheidhmithe dlí ó fhorneart iomarcach a úsáid; ag cáineadh an fhoréigin ó ghrúpaí d’antoiscigh agus ó amhais le linn agóidí síochánta, amhail agóidí mhí na Samhna 2021 i gcoinne múrphictiúr Ratko Mladić i mBéalgrád agus agóidí comhshaoil i mí na Nollag 2021 in Šabac agus i mBéalgrád; á chur in iúl gur cúis bhuartha di fós na tuairiscí nár chomhlíon na póilíní a bhfeidhm chosanta le linn na n-agóidí comhshaoil sin; á iarraidh ar an Rialtas a áirithiú go gcuirfear deireadh leis an múrphictiúr de choirpigh chogaidh chiontaithe, agus go ndéanfar imscrúdú éifeachtach ar ionsaithe ar lucht agóide, lena n-áirítear ar oifigigh phoiblí ar bith lena mbaineann; á iarraidh go ndéanfar imscrúdú iomlán ar na naisc idir na hamhais agus na póilíní; á chur in iúl gurb oth léi go raibh roinnt saoránach i ngleic le cúisimh mhíghnímh; á iarraidh go gcuirfear deireadh leis na teorainneacha díréireacha sin ar an gceart chun tionóil shíochánta; |
| --- | --- |

53.

| 54. | á chur in iúl gur geal léi glacadh an Dlí maidir le Comhionannas Inscne agus na leasuithe ar an Dlí maidir le Toirmeasc ar Leithcheal agus á iarraidh ar an rialtas a áirithiú go ndéanfar na dlíthe sin a chur chun feidhme go mear; á athdhearbhú go bhfuil gá le comhordú, struchtúr institiúideach éifeachtach agus comhar leis an tsochaí shibhialta chun feabhas a chur ar staid chearta an duine agus saoirsí polaitiúla do mhná agus do ghrúpaí leochaileacha; á iarraidh ar an tSeirbia feabhas a chur ar chomhionannas inscne agus ar staid chearta na mban, lena n-áirítear trí thosaíocht a thabhairt do phríomhshruthú inscne agus comhar méadaithe leis an tsochaí shibhialta, go háirithe le heagraíochtaí na mban; |
| --- | --- |

54.

| 55. | á chur in iúl gur geal léi gur glacadh straitéis nua maidir le foréigean in aghaidh na mban agus foréigean teaghlaigh; á chur i bhfáth, áfach, go bhfuil gá le cur chun feidhme agus feabhsuithe, agus á iarraidh go mbeidh cur chuige comhleanúnach beartais ann maidir le cur chun feidhme Choinbhinsiún Iostanbúl, bunaithe ar thosaíocht a thabhairt d’acmhainní leordhóthanacha agus leithdháileadh a dhéanamh ar acmhainní leordhóthanacha chun foréigean inscnebhunaithe a chosc, íospartaigh na coireachta a chosaint agus déantóirí coireanna a ionchúiseamh; |
| --- | --- |

55.

| 56. | á chur in iúl gurb oth léi, le linn an téarma pharlaimintigh roimhe seo nár ghlac an Tionól Náisiúnta an Dlí maidir le Lánúin Chomhghnéis a dhréachtaigh an Aireacht um Chearta an Duine agus um Chearta Mionlaigh agus um Idirphlé Sóisialta; á iarraidh ar an gComhthionól Náisiúnta nua agus níos iolraíche, déanamh amhlaidh; |
| --- | --- |

56.

| 57. | á iarraidh ar údaráis na Seirbia dlús a chur leis na hiarrachtaí chun a áirithiú go gcaithfear go neamh-idirdhealaitheach le mionlaigh eitneacha, reiligiúnacha agus gnéasacha agus le grúpaí leochaileacha eile, agus leanúint de chlár oibre dearfach maidir leis an tsaincheist sin a chur chun feidhme, i gcomhréir iomlán le prionsabail agus reachtaíocht an Aontais; ag tathant ar na húdaráis imscrúduithe agus ciontuithe a shaothrú go gníomhach i gcás coireanna fuathspreagtha; ag cáineadh fuath eitneach atá á scaipeadh ag oifigigh áirithe rialtais agus ag polaiteoirí áirithe; |
| --- | --- |

57.

| 58. | á iarraidh ar an tSeirbia a áirithiú go mbeidh comhdheiseanna ag grúpaí mionlaigh, go háirithe san oideachas, in úsáid teangacha mionlaigh, sa rochtain ar na meáin agus seirbhísí reiligiúnacha i dteangacha mionlaigh, in ionadaíocht leordhóthanach sa saol polaitiúil agus cultúrtha, sna meáin atá faoi úinéireacht phoiblí, sa riarachán agus sna breithiúna, chun atmaisféar dearfach a chruthú don oideachas i dteangacha mionlaigh agus chun cur le priontáil téacsleabhar i dteangacha mionlaigh; á iarraidh ar an tSeirbia oidhreacht chultúrtha, teangacha agus traidisiúin a mionlach náisiúnta a chosaint agus a chur chun cinn; á iarraidh ar an tSeirbia gach beart is gá a dhéanamh chun a áirithiú go léireoidh comhdhéanamh gach leibhéil rialtais comhdhéanamh náisiúnta an daonra ina gcríocha faoi seach; |
| --- | --- |

58.

| 59. | ag cáineadh na cúblála ar ilroinnt na ngrúpaí mionlaigh agus á chur in iúl gur cúis imní di neamhthoil údaráis na Seirbia an comhaontú idir-rialtasach maidir le mionlaigh a chosaint agus a chur chun feidhme go comhsheasmhach agus go hiomlán; ag tabhairt dá haire go gcaithfear níos mó a dhéanamh chun reachtaíocht frith-idirdhealaithe a chur chun feidhme go gníomhach; |
| --- | --- |

59.

| 60. | á chur in iúl gur geal léi gealltanas údaráis na Seirbia tacú le heagrú EuroPride i mBéalgrád mar phríomhphointe do phobal LADTI+ sa tSeirbia agus sa réigiún; á iarraidh ar an Rialtas agus ar na fórsaí póilíneachta pleanáil agus eagrú rianúil an chláir a áirithiú, chomh maith le sábháilteacht agus leas na rannpháirtithe; á iarraidh go ndéanfar bearta méadaithe chun dul i ngleic leis an gciapadh, leis an bhfuathbholscaireacht agus leis an bhfuathchoireanna in aghaidh daoine LADTI +; |
| --- | --- |

60.

| 61. | á athdhearbhú a cáinte ar an úsáid líomhnaithe as obair éigeantais agus an sárú ar chearta daonna agus an gháinneáil ar dhaoine i gcás thart ar 500 saoránach ó Vítneam ag láithreán tógála mhonarcha Linglong de chuid na Síne sa tSeirbia; ag tabhairt dá haire go ndearnadh céimeanna tosaigh agus cigireachtaí, agus á iarraidh ar údaráis na Seirbia an cás a fhiosrú agus a áirithiú go n-urramófar cearta saothair na saoránach agus na gcónaitheoirí; á iarraidh ar an tSeirbia feabhas a chur ar ailíniú le dlí saothair AE agus coinbhinsiúin ábhartha de chuid na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair atá daingnithe aici a chomhlíonadh; á chur i bhfáth gur cheart go mbeadh feidhm freisin ag reachtaíocht saothair agus chomhshaoil na Seirbia maidir le cuideachtaí na Síne atá ag feidhmiú sa tír; |
| --- | --- |

61.

| 62. | á chur in iúl gur saoth léi go ndearnadh náisiúnach Bairéanach a dhíbirt chuig a thír dhúchais d’ainneoin an rialaithe eatramhaigh ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine gur cheart a eiseachadadh a chur siar; á mheabhrú go gcaithfidh an tSeirbia cearta bunúsacha gach duine ar a críoch a chosaint; ag tathant ar údaráis na Seirbia a hoibleagáidí idirnáisiúnta a urramú, agus gach rialú ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine a fhorfheidhmiú agus a chur chun feidhme go hiomlán; |
| --- | --- |

62.

| 63. | ag tabhairt dá haire a thábhachtaí atá sé oibriú i gcomhar leis an Aontas sa chomhrac i gcoinne na gáinneála ar dhaoine agus i gcoinne smuigléireacht imirceach trí “bhealach na mBalcán”; á chur in iúl gur geal léi an comhar idir an tSeirbia agus a comharsana agus Ballstáit AE maidir leis an imirce a bhainistiú, agus béim á leagan aici ar an ngá atá ann cearta an duine agus caighdeáin agus prionsabail idirnáisiúnta a urramú go hiomlán; |
| --- | --- |

63.

| 64. | á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di leathadh na bréagaisnéise faoi ionsaí na Rúise i gcoinne na hÚcráine, lena n-áirítear ag eagraíochtaí meán atá gar don rialtas; á iarraidh ar údaráis na Seirbia bearta cinntitheacha a dhéanamh chun dul i ngleic leis an mbréagaisnéis agus chun míchlú a chur ar an mbréagnuacht is mó a scaiptear; á iarraidh ar an tSeirbia agus ar an gCoimisiún bonneagar a threisiú chun an bhréagaisnéis, bolscaireacht na Rúise agus bagairtí hibrideacha eile a chomhrac, agus tacú le freagairtí fianaise-bhunaithe ar bhagairtí bréagaisnéise gearrthéarmacha agus fadtéarmacha sna Balcáin Thiar; á chur i bhfáth go bhfuil sé de fhreagracht ar na ceannairí polaitiúla uile deireadh a chur le scaipeadh na bréagaisnéise mailíseacha faoi ionsaí na Rúise i gcoinne na hÚcráine; ag tabhairt dá haire go bhféadfadh tionchar diúltach tromchúiseach a bheith ag dearcadh fulangach i leith tionchair sheachtracha urchóideacha ar ionchais na Seirbia maidir le haontachas leis an Aontas; |
| --- | --- |

64.

| 65. | á chur in iúl gur cúis bhuartha ar leith di na tuairiscí bréagaisnéise a thagann as an gCreimil agus a scaiptear trí Sputnik Serbia agus trí ghníomhaithe intíre eile; á iarraidh ar údaráis na Seirbia ailíniú le smachtbhannaí AE agus bearta a ghlacadh chun cosc a chur ar an Rúis Today agus ar Sputnik Serbia bréagfhaisnéis agus bréagaisnéis a scaipeadh; á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di go n-áirítear ar phríomhfhoinsí na bréagaisnéise nuachtáin táblóideacha agus roinnt bealaí teilifíse a fhaigheann tacaíocht ón rialtas agus a bhfuil cumhdach náisiúnta ag gabháil leo; á chur in iúl gur saoth léi go bhfuil teanga bholscaireachta na Rúise, amhail “oibríocht mhíleata speisialta”, á húsáid ag an gcraoltóir poiblí, ó cuireadh tús le hionradh gan údar na Rúise ar an Úcráin; |
| --- | --- |

65.

| 66. | á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di go bhfuil tíortha aontachais an Aontais sna Balcáin Thiar ag fulaingt go dona mar gheall ar chur isteach eachtrach agus feachtais bhréagaisnéise de thionscnamh na Rúise agus na Síne; á chur in iúl gur cúis bhuartha di go bhfuil an tSeirbia agus an Ungáir ag cuidiú leis an Rúis agus leis an tSín lena gcuspóirí geopholaitiúla; á iarraidh ar SEGS seasamh níos réamhghníomhaí a ghlacadh, lena ndíreofar ar inchreidteacht AE sa réigiún a fhorbairt agus lena leathnófar an faireachán a dhéanfaidh Tascfhórsa Cumarsáide Straitéisí SEGS (StratCom) chun díriú ar bhagairtí bréagaisnéise trasteorann a thagann as tíortha na mBalcán Thiar agus as a gcomharsana; |
| --- | --- |

66.

| 67. | á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá an t-idirphlé le sochaí shibhialta na Seirbia agus leis an earnáil phríobháideach chun iarrachtaí frith-mhífhaisnéise a chomhordú sa tSeirbia agus sa réigiún araon; ag tabhairt dá haire, ina leith sin, go mbainfeadh an tSeirbia tairbhe as rannpháirtíocht bhreise i ngrúpaí saineolaithe de chuid Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chibearshlándáil (ENISA); |
| --- | --- |

67.

| 68. | á chur in iúl gur mór aici an obair a rinne Tascfhórsa StratCom SEGS do na Balcáin Thiar, arb é is cúram dó cumarsáid chomhordaithe agus chomhsheasmhach ón Aontas a áirithiú, athléimneacht a fhorbairt agus déileáil le bréagaisnéis agus cúbláil faisnéise i gcoinne an Aontais; á iarraidh go neartófar gníomhaíochtaí cumarsáide straitéisí agus go méadófar an líon foirne, lena n-áirítear an fhéidearthacht post cumarsáide straitéisí réigiúnacha a bhunú atá lonnaithe i réigiún na mBalcán Thiar; |
| --- | --- |

68.

Athmhuintearas agus dea-chaidreamh comharsanachta

| 69. | á chur in iúl gur geal léi rannpháirtíocht na Seirbia i sásraí comhair réigiúnaigh agus ag moladh di iarracht níos mó a dhéanamh chun feabhas a chur ar an gcaidreamh déthaobhach le tíortha eile an mhéadaithe agus le Ballstáit chomharsanachta an AE; ag moladh a cinnidh chun tuairim is 600 000 vacsaín COVID-19 a thabhairt don réigiún, lena n-áirítear an Mhacadóin Thuaidh, Montainéagró, agus an Bhoisnia agus an Heirseagaivéin; ag moladh di obair a dhéanamh ar gach leibhéal chun athmhuintearas a chur chun cinn agus chun dea-chaidreamh comharsanachta a fheabhsú, chun comhaontuithe déthaobhacha a chur chun feidhme agus chun saincheisteanna déthaobhacha atá fós gan réiteach lena chomharsana a réiteach, go háirithe críochú teorann, comharbas, maoin chultúrtha a fháil ar ais agus cartlanna míleata a oscailt; |
| --- | --- |

69.

| 70. | ag cur béim ar thiomantas na Seirbia oibriú le tíortha comharsanachta chun aghaidh a thabhairt ar cheist na ndaoine atá ar iarraidh agus ag cur béim ar an bhfíoras gur réamhchoinníoll é athmhuintearas a dhéanamh le tíortha comharsanachta chun caidreamh réigiúnach a normalú; á chur in iúl gur cúis bhuartha di glacadh an Dlí maidir leis an Oidhreacht Chultúrtha; á iarraidh go ndéanfar an oidhreacht chultúrtha a urramú go hiomlán agus go gcuirfear comhar cultúrtha chun cinn agus ag athdhearbhú a thábhachtaí atá sé teangacha na mionlach náisiúnta a chosaint sa tSeirbia i gcomhréir le dlíthe agus le comhaontuithe déthaobhacha le tíortha comharsanachta; |
| --- | --- |

70.

| 71. | á chur in iúl gur geal léi na hiarrataí ó údaráis na Seirbia go bhfillfeadh Seirbiaigh na Boisnia ar obair institiúidí na Boisnia agus na Heirseagaivéine; |
| --- | --- |

71.

| 72. | á athdhearbhú go dtacaíonn sí go haonchiallach leis an idirphlé Béalgrád-Pristine a d’éascaigh an tAontas agus ag moladh na hoibre atá déanta ag Ionadaí Speisialta an Aontais don Idirphlé Bhéalgrád-Pristine, Miroslav Lajčák; ag athdhearbhú a thábhachtaí atá rannpháirtíocht chuiditheach ar thaobh údaráis na Seirbia agus na Cosaive araon chun comhaontú cuimsitheach normalaithe a bheidh ceangailteach ó thaobh dlí de a bhaint amach, a bheidh bunaithe ar aitheantas frithpháirteach, rud atá ríthábhachtach chun gur féidir leis an dá thír dul chun cinn a dhéanamh ar a mbealaí faoi seach chun AE agus a rannchuideoidh le cobhsaíocht agus le rathúlacht réigiúnach; á iarraidh go n-urramófar comhaontuithe Bhéalgrád-Pristine uile a rinneadh roimhe seo agus go gcuirfear chun feidhme iad ina n-iomláine, lena n-áirítear Comhlachas na mBardas ina bhfuil Móramh Seirbiach; |
| --- | --- |

72.

| 73. | á iarraidh ar SEGS sásra a chur ar bun chun faireachán agus fíorú a dhéanamh ar chur chun feidhme na gcomhaontuithe uile ar thángthas orthu go dtí seo agus chun tuairisciú a dhéanamh ó am go chéile do Pharlaimint na hEorpa maidir le staid na himeartha; á iarraidh ar ghníomhaithe AE tacú leis na húdaráis áitiúla agus iad ag obair i dtreo Chomhlachas/Comhphobal na mBardas ina bhfuil Móramh Seirbiach mar chuid de chomhaontú frithpháirteach; |
| --- | --- |

73.

| 74. | á iarraidh go mbeidh tuilleadh rannpháirtíochta, níos gníomhaí agus níos cuidithí san idirphlé a bheidh á éascú ag an Aontas; ag tathant ar Rialtais na Seirbia agus na Cosaive staonadh ó aon ghníomhaíocht a d’fhéadfadh an bonn a bhaint ón iontaobhas atá idir na comhpháirtithe, agus a bheadh ina bhaol don idirphlé leanúint ar aghaidh ar bhonn cuiditheach; ag athdhearbhú a hiarrata feabhas a chur ar cháilíocht phróiseas an idirphlé trí rannpháirtíocht na mban, trédhearcacht mhéadaithe i leith rannpháirtíocht an phobail agus rannpháirtíocht fhóinteach na sochaí sibhialta; |
| --- | --- |

74.

| 75. | á iarraidh ar údaráis na Seirbia agus na Cosaive teagmhálacha duine le duine a chur chun cinn idir pobail áitiúla ar mhaithe leis an idirphlé a neartú, lena n-áirítear ar leibhéal neamhrialtasach; ag moladh tionscnaimh chultúrtha agus tionscnaimh don óige, amhail an fhéile bhliantúil ealaíne trasteorann “Mirëdita, Dobar Dan!”, a chuireann an comhar idir Albánaigh na Cosaive agus Seirbiaigh chun cinn; |
| --- | --- |

75.

| 76. | á chur in iúl gur geal léi go bhfuil Treochlár Cur Chun Feidhme na gComhaontuithe Fuinnimh glactha ag an tSeirbia agus ag an gCosaiv, ar céim thábhachtach chun cinn é san idirphlé arna éascú ag an Aontas d’fhonn torthaí nithiúla a bhaint amach do na saoránaigh uile; á iarraidh ar an tSeirbia agus ar an gCosaiv dlús a chur le hiarrachtaí agus le réiteach a fháil ar na saincheisteanna maidir le daoine atá ar iarraidh agus maidir le ceartas as coireanna cogaidh a rinneadh le linn chogaí na hIúgslaive sna 1990idí; á iarraidh ar an rialtas aghaidh a thabhairt freisin ar na hábhair sin mar chuid d’idirphlé Bhéalgrád-Pristine agus comhar a bhunú idir an Chosaiv agus an tSeirbia; |
| --- | --- |

76.

| 77. | á chur in iúl gurb oth léi cinneadh Rialtas na Cosaive diúltú do mholadh ó idirghabhálaithe idirnáisiúnta lena bhféadfaí ballóidí vótálaithe incháilithe a bhailiú chun go bhféadfaidís vótáil i gcríoch na Cosaive sa reifreann bunreachtúil an 16 Eanáir 2022 agus i dtoghcháin na Seirbia an 3 Aibreán 2022, mar a bhí amhlaidh roimhe sin; |
| --- | --- |

77.

| 78. | á chur in iúl gurb oth léi na gníomhaíochtaí díchobhsaithe ar an teorainn i dtuaisceart na Cosaive i mí Mheán Fómhair 2021 agus a iarraidh ar Bhéalgrád agus Pristine aghaidh a thabhairt ar na saincheisteanna uile trí idirphlé; á chur in iúl gurb oth léi nár thángthas ar aon chomhaontú sa mheitheal a raibh sé de chúram uirthi teacht ar réiteach maidir le húsáid plátaí ceadúnais feithicle; á iarraidh ar an dá pháirtí teacht ar réiteach buan lena gcuirfear normalú an chaidrimh eacnamaíoch agus pholaitiúil chun cinn faoi chuimsiú an idirphlé atá á éascú ag an Aontas a luaithe is féidir; á chur in iúl gur saoth léi go raibh roinnt cásanna ann nár tugadh cead d’d’oifigigh dul isteach i gcríocha na Cosaive nó na Seirbia; á iarraidh ar an dá pháirtí caitheamh leis na cuairteanna uile ar bhealach a théann chun tairbhe don phróiseas normalaithe; |
| --- | --- |

78.

| 79. | ag tabhairt dá haire na gearáin a rinne Albánaigh eitneacha ó ghleann Presevo, ar diúltaíodh an ceart vótála dóibh agus a scriosadh, de réir dealraimh, ón gclárlann shibhialta ag a n-áit chónaithe, agus ceilt á déanamh, dá bhrí sin, ag údaráis na Seirbia ar a gcearta bunúsacha agus polaitiúla; á chur in iúl gur díol mór imní di na líomhaintí agus na staidéir lena léirítear go bhfuil sárú á dhéanamh ag údaráis na Seirbia ar an dlí maidir le cónaí saoránach agus seoltaí cónaithe saoránach de bhunadh na hAlbáine a bhfuil cónaí orthu i ndeisceart na Seirbia a bheith á neamhghníomhú ar bhealach córasach agus idirdhealaitheach; á iarraidh go ndéanfaí imscrúduithe neamhspleácha, críochnúla ar na líomhaintí sin agus á iarraidh ar údaráis na Seirbia deireadh a chur le gach cleachtas idirdhealaitheach agus ionsaí dírithe; |
| --- | --- |

79.

| 80. | á chur in iúl gur geal léi glacadh na Straitéise Náisiúnta um Choireanna Cogaidh a Ionchúiseamh don tréimhse 2021-2026 agus an tús a cuireadh le hobair comhlachtaí éagsúla le déanaí agus na sásraí tuairiscithe a bhaineann lena cuid oibre; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé an Straitéis a chur chun feidhme ar bhealach trédhearcach agus cuimsitheach; ag tathant ar údaráis na Seirbia chun gníomhú go cinntitheach i gcoinne ghlóiriú na gcoirpeach cogaidh ciontaithe agus chun deireadh a chur le reitric achrannach agus le gníomhaíochtaí achrannacha uile trína mbaintear an bonn ó shláine na dtíortha sa chomharsanacht agus atá ina mbagairt ar chobhsaíocht réigiúnach agus ar athmhuintearas; ag tathant ar údaráis na Seirbia a léiriú go bhfuil siad tiomanta dáiríre cásanna coireanna cogaidh a imscrúdú agus a thabhairt os comhair cúirte; ag athdhearbhú nach bhfuil aon áit san Eoraip do chinedhíothú a shéanadh; |
| --- | --- |

80.

| 81. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá comhar réigiúnach maidir le coireanna cogaidh agus daoine atá ar iarraidh, á iarraidh ar údaráis na Seirbia cáineadh a dhéanamh ar gach cineál fuathchainte, feachtais imeaglaithe agus formheas poiblí agus séanadh an chinedhíothaithe, coireanna in aghaidh an chine dhaonna agus coireanna cogaidh; á chur in iúl gurb oth léi go bhfuil roinnt údarás Seirbiach agus roinnt polaiteoirí Seirbiacha ann a leanann de chinedhíothú Srebrenica a shéanadh; á iarraidh ar údaráis na Seirbia a áirithiú go leanfar de thrialacha coireanna cogaidh, lena n-áirítear ar an leibhéal áitiúil, agus ceartas a bhaint amach d’íospartaigh trí fhíoraisc chúirte maidir le coireanna cogaidh a aithint agus a urramú, trí chomhrac a dhéanamh i gcoinne saoirse ó phionós i leith coireanna cogaidh, trí chásanna a imscrúdú maidir le daoine atá ar iarraidh, trí láithreáin uaighe a imscrúdú, agus trí thacú le hionchúisitheoirí intíre lucht déanta na coire a thabhairt os comhair cúirte; |
| --- | --- |

81.

| 82. | ag cáineadh an mhéadaithe atá ag teacht ar choirpigh cogaidh chiontaithe, amhail Veselin Šljivančanin, Dragoljub Ojdanić agus Nikola Šainović, i spás na meán, a úsáideann siad chun fuath agus éadulaingt a scaipeadh ar mhionlaigh náisiúnta sa tSeirbia; |
| --- | --- |

82.

| 83. | á iarraidh ar an AE agus ar a chuid comhghuaillithe a gcuid oibre ar athmhuintearas a neartú tuilleadh; á chur in iúl gur geal léi rannpháirtíocht athnuaite chomhghuaillithe AE, go háirithe ceapachán thoscairí speisialta na Stát Aontaithe, na Ríocht Aontaithe agus na Gearmáine do na Balcáin Thiar, á iarraidh orthu a bheith rannpháirteach i ndlúthchomhar agus i ndlúthchomhordú le toscaire an Aontais d’fhonn an ghiaráil a neartú agus comhairle agus tacaíocht chomhleanúnach a chur ar fáil; |
| --- | --- |

83.

| 84. | á athdhearbhú go dtacaíonn sí leis an tionscnamh faoina mbunófar an Coimisiún Réigiúnach um theacht ar an bhfírinne faoi choireanna cogaidh agus faoi sháruithe tromchúiseacha eile ar chearta an duine i gcríoch na hIar-Iúgslaive (RECOM); |
| --- | --- |

84.

| 85. | á chur in iúl gur geal léi go ndearnadh limistéar saor ó tháillí fánaíochta a chur chun feidhme sna Balcáin Thiar ar fad an 1 Iúil 2021, lena gcuirtear feabhas ar an nascacht agus lena dtugtar tairbhí ábhartha agus nithiúla do shaoránaigh agus do ghnolachtaí sa réigiún; á chur in iúl gur geal léi gur glacadh Dearbhú Brdo a shínigh oifigigh an Aontais agus ceannairí thíortha na mBalcán Thiar, inar aithníodh a thábhachtaí atá an t-éacht sin; ag tathant ar an gComhairle agus ar an gCoimisiún oibriú le húdaráis thíortha na mBalcán Thiar chun deireadh a chur le táillí fánaíochta idir na Balcáin Thiar agus an tAontas Eorpach; |
| --- | --- |

85.

| 86. | ag tathant ar údaráis na Seirbia tacaíocht shoiléir a thabhairt do chómhargadh réigiúnach a chur ar bun laistigh de chreat Phróiseas Bheirlín mar chéim chúnta ar a conair aontachais le AE; ag cur béim ar an bhfíoras go mba cheart go mbeadh gach scéim comhair eacnamaíoch réigiúnaigh sna Balcáin Thiar ionchuimsitheach agus inghlactha ag na sé thír go léir, lena ndéantar comhar ar chomhchéim idir na sé thír uile a chur ar bun, agus neartú á dhéanamh ar ailíniú sa bhreis le caighdeáin agus le acquis AE; |
| --- | --- |

86.

Athchóirithe socheacnamaíocha

| 87. | á chur in iúl gur geal léi an dul chun cinn atá déanta maidir le geilleagar margaidh feidhmiúil a fhorbairt, cé go bhfuil lorg láidir ag an stát, agus gur maolaíodh tionchar na géarchéime COVID-19 ar an ngeilleagar trí, inter alia, bearta tráthúla tacaíochta fioscaí agus airgeadaíochta; á iarraidh, mar sin féin, ar údaráis na Seirbia tacaíocht spriocdhírithe a bhaineann leis an bpaindéim a chur ar fáil do theaghlaigh agus do ghnólachtaí leochaileacha; ag tabhairt dá haire go leanann an tAontas de thacaíocht bhunriachtanach a chur ar fáil don tSeirbia chun go mbeidh sí in ann téarnamh socheacnamaíoch a dhéanamh agus ar mhaithe le riachtanais leighis láithreacha, lena n-áirítear tacaíocht bhreise EUR 10 milliún; |
| --- | --- |

87.

| 88. | ag tabhairt dá haire agus é ina chúis bhuartha di nach ndearnadh imscrúdú ar aon cheann de na líomhaintí a luadh sa tuarascáil roimhe seo a rinne iriseoirí imscrúdaitheacha maidir le hionramháil rialtais ar staidreamh COVID-19 chun críocha polaitiúla; á chur i bhfáth go bhfuil muinín agus trédhearcacht thar a bheith tábhachtach in iarrachtaí an rialtais i gcoinne COVID-19 agus á iarraidh ar rialtas na Seirbia, dá bhrí sin, an staidreamh ábhartha uile a chur ar fáil do na saoránaigh; |
| --- | --- |

88.

| 89. | ag tabhairt dá haire go bhfuil fadhbanna struchtúracha agus dúshláin dhéimeagrafacha agus imirce fós ag bagairt ar mhargadh an tsaothair, d’ainneoin na bhfeabhsuithe; á iarraidh ar an tSeirbia seasamh na mban i margadh an tsaothair a fheabhsú agus oideachas agus oiliúint bhreise a chur in oiriúint do riachtanais mhargadh an tsaothair, go háirithe i réimse an ghairmoideachais agus na gairmoiliúna agus a bheidh nasctha leis an aistriú glas agus digiteach; |
| --- | --- |

89.

| 90. | á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di an staid shocheacnamaíoch i roinnt ceantar i ndeisceart na Seirbia; á iarraidh ar Rialtas na Seirbia gach líomhain faoi úsáid ionstraimí cúnaimh shóisialta a fhiosrú chun brú a chur ar vótálaithe, go háirithe ar ghrúpaí leochaileacha agus ar bhaill den mhionlach Romach; á iarraidh ar Rialtas na Seirbia freagairt do dhúshláin na bochtaineachta agus na dífhostaíochta sna tíortha sin agus i gcodanna eile den tír agus a áirithiú go mbeidh acmhainní leordhóthanacha airgeadais agus institiúideacha ag beartais shóisialta agus fostaíochta; |
| --- | --- |

90.

| 91. | á iarraidh ar an tSeirbia feabhas a chur ar a hacmhainneachtaí chun staidreamh a sholáthar agus an daonáireamh a chur i gcrích in am trátha, lena gcloífear leis na caighdeáin idirnáisiúnta is airde agus le rannpháirtíocht breathnóirí neamhspleácha; |
| --- | --- |

91.

| 92. | á chur in iúl gur cúis mhór imní di an dídhaonrú agus eisimirce leanúnach chaipiteal daonna na Seirbia; á chur in iúl gur geal léi tionscnaimh rialtais na Seirbia agus cuir chuige nuálacha chun na treochtaí sin a chomhrac, lena n-áirítear an t-athrú déimeagrafach, trí bheith ag obair le heagraíochtaí idirnáisiúnta trí shraith beartas spriocdhírithe thar earnálacha chun aghaidh a thabhairt ar bhagairtí déimeagrafacha, toisc gur dúshlán mór i gcónaí don fhorbairt eacnamaíoch é an meath seasta ar an daonra; á iarraidh ar an rialtas nua aird níos mó a thabhairt ar bheartais na hóige; ag tabhairt dá haire gur gá tuilleadh iarrachtaí a dhéanamh i bhforbairt shocheacnamaíoch na réigiún teorann d’fhonn cosc a chur ar dhídhaonrú; á mheabhrú go bhféadfaí cláir um chomhar trasteorann IPA III a úsáid chun na críche sin; |
| --- | --- |

92.

| 93. | á chur in iúl gur geal léi cur chun feidhme na gclár chun tacú le fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) go háirithe an laghdú ar an gcostas iasachtaíochta do FBManna; á iarraidh ar an tSeirbia aghaidh a thabhairt ar na heasnaimh atá fós ann, lena n-áirítear timpeallacht luaineach ghnó agus iomaíocht éagórach; á chur in iúl gur geal léi rannpháirtíocht na Seirbia i bpróiseas comhtháthaithe réigiúnach an mhargaidh sna Balcáin Thiar, a mheallfaidh na hinfheistíochtaí is gá ina dhiaidh sin le comhtháthú eacnamaíoch breise le margadh aonair an Aontais agus a ghinfidh deiseanna nua do shaoránaigh agus do lucht gnó; |
| --- | --- |

93.

| 94. | á athdhearbhú gur cúis bhuartha di spleáchas méadaitheach na Seirbia ar infheistíochtaí na Síne agus faoi scála na n-iasachtaí a bheidh ar an tSeirbia a íoc ar ais chuig an tSín; ag tathant ar údaráis na Seirbia feabhas a chur ar thrédhearcacht na gceanglas maidir le measúnú ar an tionchar ar an gcomhshaol agus comhlíonadh dlíthiúil na gceanglas sin a neartú i dtionscail an-truaillitheacha i gcás infheistíochtaí coigríche na Síne, na Rúise agus infheistíochtaí neamhdhaonlathacha eile a eascraíonn as comhaontuithe déthaobhacha maidir le comhar straitéiseach; á chur in iúl gurb oth léi córais diúracán na Síne a seachadadh chun na Seirbia le déanaí; |
| --- | --- |

94.

| 95. | á chur i bhfáth nach mór tíortha na mBalcán Thiar a chur i gcroílár thionscnamh Thairseach Dhomhanda an Aontais agus infheistíocht thrédhearcach agus inbhuanaithe a chur ar fáil atá malartach d’infheistíochtaí agus d’iasachtaí ón tSín agus ó réimis fhorlámhacha eile; |
| --- | --- |

95.

| 96. | á thabhairt dá haire tarraingt siar Dhlí an Díshealbhaithe agus á iarraidh go mbeidh díospóireacht phoiblí níos leithne ann maidir leis an tsaincheist sin; |
| --- | --- |

96.

| 97. | á chur in iúl gur geal léi na feabhsuithe sa chomhrac i gcoinne sciúradh airgid agus mhaoiniú na sceimhlitheoireachta ach á iarraidh go gcuirfear feabhas ar chuntas teiste in imscrúduithe i gcásanna sciúrtha airgid; ag tabhairt dá haire gur foinsí suntasacha airgid aindleathach iad an bonneagar agus an tógáil agus ag moladh don tSeirbia an riosca a bhaineann le sreafaí aindleathacha airgeadais i dtionscal na tógála a íoslaghdú chomh maith le himghabháil chánach agus éilliú a laghdú in earnáil an bhonneagair; á iarraidh ar an tSeirbia a áirithiú go n-úsáidfear moltaí an Tascfhórsa um Ghníomhaíocht Airgeadais (FATF) de mheon macánta; |
| --- | --- |

97.

| 98. | á chur in iúl gur cúis bhuartha di an easpa dul chun cinn ar chás an “Liosta”, ar mí-úsáid é ar an gcreat dlíthiúil ag údaráis stáit chun díriú ar ESSanna ar leith agus ar na meáin a cháineann beartais rialtais; ag meabhrú an iarrata ar Riarachán na Seirbia um Chosc ar Sciúradh Airgid de chuid Aireacht Airgeadais na Seirbia chun imscrúdú iomlán a dhéanamh ar na saincheisteanna sin; |
| --- | --- |

98.

| 99. | á mheabhrú an choinníollacht a bhaineann le cistiú faoi IPA III agus faoin bPlean Eacnamaíoch agus Infheistíochta do na Balcáin Thiar (EIP); á aithint a thábhachtaí atá IPA III agus an EIP chun tacú leis an bpróiseas athchóirithe, leis an aistriú glas, leis an nascacht inbhuanaithe, leis an gcaipiteal daonna, leis an iomaíochas agus leis an bhfás cuimsitheach, agus maidir le comhar réigiúnach agus trasteorann a atreisiú; |
| --- | --- |

99.

An comhshaol, fuinneamh agus iompar

| 100. | á chur in iúl gur geal léi na céimeanna nithiúla a glacadh chun deireadh a chur le gléasraí cumhachta guail de réir a chéile; á chur in iúl gur cúis mhór imní di go bhfuil an tSeirbia fós ag infheistiú i ngléasra cumhachta guail nua, in ainneoin na ndúshlán atá ann faoi láthair i ndáil leis an aeráid agus leis an gcomhshaol; ag tathant ar na húdaráis plean comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid a ghlacadh a bheidh comhsheasmhach le sprioc nialasach astaíochtaí an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip do 2050 agus leis an gClár Oibre Glas do na Balcáin Thiar; |
| --- | --- |

100.

| 101. | á iarraidh ar na húdaráis náisiúnta an Dlí maidir le hÚsáid Foinsí Fuinnimh In-athnuaite a chur chun feidhme go mear agus á iarraidh ar na húdaráis náisiúnta díospóireacht phoiblí níos leithne a dhéanamh maidir leis an aistriú fuinnimh agus le tógáil na ndosaenacha de stáisiún hidrileictreach bheag atá ar siúl faoi láthair; |
| --- | --- |

101.

| 102. | á iarraidh ar an tSeirbia dlús a chur lena hiarrachtaí chun a soláthar fuinnimh agus a meascán fuinnimh iomlán a éagsúlú, go háirithe chun a spleáchas ar an Rúis a laghdú, chomh maith le hinfheistíochtaí a mhéadú agus an bonneagar fuinnimh a nuachóiriú chun an t-aistriú is gá ó bhreoslaí iontaise go foinsí in-athnuaite fuinnimh a chur chun feidhme; á chur i bhfios go láidir, ina leith sin, a thábhachtaí atá tógáil an idirnascaire leis an mBulgáir; ag tathant ar an gCoimisiún a áirithiú go rannchuideoidh cistí IPA le geilleagar atá aeráidneodrach a thógáil sa tSeirbia, i gcomhréir go hiomlán le Comhaontuithe Pháras agus le spriocanna dícharbónaithe an Aontais, agus an tacaíocht theicniúil is gá a thabhairt chun an sprioc sin a bhaint amach; |
| --- | --- |

102.

| 103. | á chur i bhfios go láidir go mbíonn tionchar criticiúil ag an easpa éifeachtúlachta in earnáil an fhuinnimh ar iomaíochas eacnamaíoch foriomlán na tíre agus a iarraidh ar an tír oibriú go dúthrachtach i dtreo an aistrithe chuig geilleagar glas ciorclach trí dheireadh a chur de réir a chéile le foinsí fuinnimh iontaise agus trí ráta athchúrsála acmhainní agus ábhar a mhéadú go mór; |
| --- | --- |

103.

| 104. | ag tabhairt dá haire agus é ina chúis bhuartha di an easpa comhsheasmhach comhlíonta agus an sárú a rinneadh dá bharr ar Chonradh an Chomhphobail Fuinnimh (ECT) agus á iarraidh ar an tSeirbia na moltaí ó ECT a leanúint agus a cuid gníomhaíochtaí a chur i gcomhréir leis an Tríú Pacáiste Fuinnimh agus i gcomhréir le beartas fuinnimh an Aontais; |
| --- | --- |

104.

| 105. | á athdhearbhú gur cúis bhuartha di ardleibhéil an aerthruaillithe agus ag tathant ar na húdaráis dlús a chur le feidhmiú na bpleananna um cháilíocht an aeir; á chur in iúl gurb oth léi go bhfuil roinnt áiteanna sa tSeirbia, go háirithe Béalgrád, Smederevo, Bor agus an Kolubara agus gleannta Tamnava, go minic ar an liosta de na limistéir is truaillithe ar domhan ó thaobh cháilíocht an aeir de; ag tathant ar na húdaráis bearta a dhéanamh go mear chun cáilíocht an aeir a fheabhsú, go háirithe i gcathracha móra agus i limistéir thionsclaíocha; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé réitigh inbhuanaithe a aimsiú agus úsáid ligníte agus guail eile ar bheagán calraí a theorannú i dtáirgeadh fuinnimh agus téimh; |
| --- | --- |

105.

| 106. | á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di tionscadail giniúna cumhachta guail arna maoiniú ag an tSín agus a dtionchar ar an gcomhshaol agus ar cháilíocht an aeir; ag tabhairt dá haire go bhfuil próiseas glactha an chláir maidir le cosaint an aeir ar siúl faoi láthair agus á chur in iúl gur geal léi na deontais ar mhionscála do bhardais le haghaidh feabhas a chur ar cháilíocht an aeir agus ar bhainistiú dramhaíola agus cur chun feidhme tionscadal chun truailliú aeir a laghdú sa tSeirbia a mhaoiniú; |
| --- | --- |

106.

| 107. | ag athdhearbhú gurb oth léi an easpa gníomhaíochta maidir le truailliú abhainn Dragovishtitsa ó mhianaigh atá ag oibriú sa réigiún agus an tionchar díobhálach atá aige sin ar shláinte an phobail áitiúil agus ar shláinte an chomhshaoil; |
| --- | --- |

107.

| 108. | á chur i bhfios go láidir gur gá feabhas a chur ar bhainistiú dramhaíola, go háirithe i dtaca le deighilt agus athchúrsáil dramhaíola, agus gur gá bearta maidir leis an ngeilleagar ciorclach a thabhairt isteach chun dramhaíl a laghdú; |
| --- | --- |

108.

| 109. | á thabhairt dá haire tarraingt siar na gceadúnas taiscéalaíochta le haghaidh an tionscadail eastósctha agus próiseála litiam in Iarthar na Seirbia; á iarraidh ar údaráis na Seirbia a bheith iomlán trédhearcach sa phróiseas sin agus go ndéanfar measúnú tionchair cuimsitheach, lena n-áirítear comhairliúcháin phoiblí leis na pobail áitiúla lena mbaineann agus ceadúnais á n-eisiúint acu; |
| --- | --- |

109.

| 110. | á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di na fadhbanna tromchúiseacha a bhaineann le héilliú agus leis an smacht reachta maidir le saincheisteanna comhshaoil agus an easpa trédhearcachta agus measúnuithe tionchair ar an gcomhshaol agus ar an gcomhshaol do thionscadail bhonneagair; ag tabhairt dá haire, sa chomhthéacs sin, gur osclaíodh cnuasach 4 (an Clár Oibre Glas agus an Nascacht Inbhuanaithe) sa chaibidlíocht maidir le haontachas leis an Aontas Eorpach; á iarraidh go ndéanfar obair leantach maidir leis na hábhair imní dhlisteanacha a cuireadh in iúl in agóidí comhshaoil agus go dtabharfar aghaidh orthu sin le linn na caibidlíochta; |
| --- | --- |

110.

| 111. | á iarraidh go méadófar limistéar iomlán chríoch na Seirbia atá faoi chosaint agus go n-áiritheofar cur chun feidhme na mbeart agus maoiniú leordhóthanach ar chosaint an dúlra; á iarraidh go ndéanfar an Dlí maidir le Cosaint an Dúlra agus an Dlí maidir le hÚsáid Foinsí Fuinnimh In-athnuaite a chur i bhfeidhm go comhsheasmhach d’fhonn deireadh a chur le haon tionscadail dhíobhálacha i limistéir faoi chosaint; |
| --- | --- |

111.

| 112. | á chur in iúl gur geal léi gur glacadh an Clár Bainistithe Dramhaíola agus ag tabhairt dá haire go bhfuil an próiseas cur i láthair poiblí do phlean gníomhaíochta an Chláir um Bainistiú Dramhaíola don tréimhse ó 2022 go 2024 fós ar siúl; ag tabhairt dá haire gur cuireadh an Córas Faisnéise Éiceolaíochta i bhfeidhm, lena gceadaítear do shaoránaigh fadhbanna comhshaoil a thuairisciú; |
| --- | --- |

112.

| 113. | á iarraidh go ndéanfar athbhreithniú ar na tionscadail bheaga uile hidreahidríde (SHPPanna) a tógadh go dtí seo chun a fháil amach ar urramaíodh an dlí agus na nósanna imeachta go cuí tráth ar eisíodh na ceadanna; á iarraidh go ndéanfar bearta láithreach chun na haibhneacha a thabhairt ar ais chuig an staid ina raibh siad sular tógadh SHPPanna i ngach cás inar soiléir gur sáraíodh an dlí, amhail i gcás Rakita; á iarraidh go mbainfear anuas saoráidí a chuireann cladaigh, lochanna, sruthchúrsaí agus screamhuisce i mbaol; á thabhairt chun suntais an gá atá le maoirseacht a dhéanamh ar aon tionscadal a chuireann acmhainní uisce i mbaol, rud ba cheart a chur ar liosta na dtionscadal a bhfuil gá le staidéar measúnaithe ar an tionchar ar an gcomhshaol ina leith; á iarraidh go ndéanfar athbhreithniú ar phríobháidiú Institiúid Bainistíochta Uisce Jaroslav Cerni; |
| --- | --- |

113.

| 114. | á chur in iúl gur geal léi an dul chun cinn atá déanta ag an tSeirbia maidir lena córas iarnróid a athchóiriú; ag moladh di a áirithiú go gcomhlíonann infheistíochtaí ina bhonneagar iompair straitéis an Aontais maidir le soghluaisteacht chliste agus inbhuanaithe agus go gcuireann siad an tairbhe is mó is féidir ar fáil do gheilleagar na Seirbia; |
| --- | --- |

114.

o

o o

| 115. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig Uachtarán Chomhairle na hEorpa, chuig an gCoimisiún, chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais don Bheartas Eachtrach agus Slándála, chuig rialtais agus parlaimintí na mBallstát agus chuig Uachtarán, Rialtas agus Tionól Náisiúnta na Seirbia. |
| --- | --- |

115.

---

(1)  IO L 278, 18.10.2013, lch. 16.

(2)  IO L 330, 20.9.2021, lch. 1.

(3)  IO L 111, 8.4.2022, lch. 1.

(4)  IO C 362, 8.9.2021, lch. 129.

(5)  IO C 494, 8.12.2021, lch. 172.

(6)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2021)0506.

(7)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2021)0511.

(8)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0064.

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/118 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/118

---

P9_TA(2022)0285

Tuarascáil 2021 maidir leis an gCosaiv

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 maidir le Tuarascáil 2021 ón gCoimisiún ar an gCosaiv (2021/2246(INI))

(2023/C 47/09)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don Chomhaontú Cobhsaíochta agus Comhlachais (CCC) idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, de pháirt amháin, agus an Chosaiv, den pháirt eile, a tháinig i bhfeidhm an 1 Aibreán 2016 (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Chomhaontú Cobhsaíochta agus Comhlachais (CCC) idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, de pháirt amháin, agus an Chosaiv, den pháirt eile, a tháinig i bhfeidhm an 1 Aibreán 2016 (1),

| — | ag féachaint don chreat-chomhaontú idir an tAontas Eorpach agus an Chosaiv maidir leis na prionsabail ghinearálta le haghaidh rannpháirtíocht na Cosaive i gcláir an Aontais, atá i bhfeidhm ón 1 Lúnasa 2017 (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chreat-chomhaontú idir an tAontas Eorpach agus an Chosaiv maidir leis na prionsabail ghinearálta le haghaidh rannpháirtíocht na Cosaive i gcláir an Aontais, atá i bhfeidhm ón 1 Lúnasa 2017 (2),

| — | ag féachaint do chonclúidí na hUachtaránachta ó chruinniú na Comhairle Eorpaí in Thessaloniki an 19 agus an 20 Meitheamh 2003, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chonclúidí na hUachtaránachta ó chruinniú na Comhairle Eorpaí in Thessaloniki an 19 agus an 20 Meitheamh 2003,

| — | ag féachaint do Dhearbhú Shóifia ón gCruinniú Mullaigh idir an tAontas Eorpach agus na Balcáin Thiar an 17 Bealtaine 2018, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Dhearbhú Shóifia ón gCruinniú Mullaigh idir an tAontas Eorpach agus na Balcáin Thiar an 17 Bealtaine 2018,

| — | ag féachaint do Dhearbhú Shágraib ón gCruinniú Mullaigh idir an tAontas Eorpach agus na Balcáin Thiar an 6 Bealtaine 2020, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Dhearbhú Shágraib ón gCruinniú Mullaigh idir an tAontas Eorpach agus na Balcáin Thiar an 6 Bealtaine 2020,

| — | ag féachaint do Dhearbhú Brdo ón gCruinniú Mullaigh idir an tAontas Eorpach agus na Balcáin Thiar an 6 Deireadh Fómhair 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Dhearbhú Brdo ón gCruinniú Mullaigh idir an tAontas Eorpach agus na Balcáin Thiar an 6 Deireadh Fómhair 2021,

| — | ag féachaint do Phróiseas Bheirlín a seoladh an 28 Lúnasa 2014 agus don ochtú Cruinniú Mullaigh Phróiseas Bheirlín an 5 Iúil 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Phróiseas Bheirlín a seoladh an 28 Lúnasa 2014 agus don ochtú Cruinniú Mullaigh Phróiseas Bheirlín an 5 Iúil 2021,

| — | ag féachaint do Chruinniú Mullaigh Shóifia an 10 Samhain 2020, do Dhearbhú Cheannairí na mBalcán Thiar maidir le Cómhargadh Réigiúnach an 9 Samhain 2020 agus do Dhearbhú Shóifia maidir leis an gClár Oibre Glas do na Balcáin Thiar an 10 Samhain 2020, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chruinniú Mullaigh Shóifia an 10 Samhain 2020, do Dhearbhú Cheannairí na mBalcán Thiar maidir le Cómhargadh Réigiúnach an 9 Samhain 2020 agus do Dhearbhú Shóifia maidir leis an gClár Oibre Glas do na Balcáin Thiar an 10 Samhain 2020,

| — | ag féachaint do Rún 1244 an 10 Meitheamh 1999 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe, do Thuairim Chomhairleach an 22 Iúil 2010 ón gCúirt Bhreithiúnais Idirnáisiúnta (CBI) maidir leis an dearbhú neamhspleáchais aontaobhach i leith na Cosaive a bheith i gcomhréir leis an dlí idirnáisiúnta, agus do Rún 64/298 an 9 Meán Fómhair 2010 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe, inar aithníodh ábhar thuairim CBI agus á chur in iúl gur gheal léi toilteanas an Aontais i dtaobh éascú a dhéanamh ar an idirphlé idir an tSeirbia agus an Chosaiv, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rún 1244 an 10 Meitheamh 1999 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe, do Thuairim Chomhairleach an 22 Iúil 2010 ón gCúirt Bhreithiúnais Idirnáisiúnta (CBI) maidir leis an dearbhú neamhspleáchais aontaobhach i leith na Cosaive a bheith i gcomhréir leis an dlí idirnáisiúnta, agus do Rún 64/298 an 9 Meán Fómhair 2010 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe, inar aithníodh ábhar thuairim CBI agus á chur in iúl gur gheal léi toilteanas an Aontais i dtaobh éascú a dhéanamh ar an idirphlé idir an tSeirbia agus an Chosaiv,

| — | ag féachaint don chéad chomhaontú ar phrionsabail lenar rialaíodh normalú an chaidrimh idir rialtas na Seirbia agus rialtas na Cosaive an 19 Aibreán 2013 agus do chomhaontuithe an 25 Lúnasa 2015, agus don idirphlé leanúnach arna éascú ag AE chun an caidreamh a normalú, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chéad chomhaontú ar phrionsabail lenar rialaíodh normalú an chaidrimh idir rialtas na Seirbia agus rialtas na Cosaive an 19 Aibreán 2013 agus do chomhaontuithe an 25 Lúnasa 2015, agus don idirphlé leanúnach arna éascú ag AE chun an caidreamh a normalú,

| — | ag féachaint do Chinneadh (CBES) 2021/904 ón gComhairle an 3 Meitheamh 2021 lena leasaítear Gníomhaíocht Chomhpháirteach 2008/124/CBES maidir le Misean Smachta Reachta an Aontais Eorpaigh sa Chosaiv (EULEX KOSOVO) (3), a chuir síneadh le sainordú an mhisin go dtí an 14 Meitheamh 2023, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chinneadh (CBES) 2021/904 ón gComhairle an 3 Meitheamh 2021 lena leasaítear Gníomhaíocht Chomhpháirteach 2008/124/CBES maidir le Misean Smachta Reachta an Aontais Eorpaigh sa Chosaiv (EULEX KOSOVO) (3), a chuir síneadh le sainordú an mhisin go dtí an 14 Meitheamh 2023,

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 5 Feabhra 2020 dar teideal Enhancing the accession process – A credible EU perspective for the Western Balkans [An próiseas aontachais a fheabhsú – Peirspictíocht inchreidte AE do na Balcáin Thiar] (COM(2020)0057), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 5 Feabhra 2020 dar teideal Enhancing the accession process – A credible EU perspective for the Western Balkans [An próiseas aontachais a fheabhsú – Peirspictíocht inchreidte AE do na Balcáin Thiar] (COM(2020)0057),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 6 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal Economic and Investment Plan for the Western Balkans [Plean Eacnamaíoch agus Infheistíochta do na Balcáin Thiar] (COM(2020)0641), agus do dhoiciméad inmheánach oibre de chuid an Choimisiúin an 6 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal Guidelines for the Implementation of the Green Agenda for the Western Balkans [Treoirlínte maidir leis an gClár Oibre Glas do na Balcáin Thiar a Chur Chun Feidhme] (SWD(2020)0223), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 6 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal Economic and Investment Plan for the Western Balkans [Plean Eacnamaíoch agus Infheistíochta do na Balcáin Thiar] (COM(2020)0641), agus do dhoiciméad inmheánach oibre de chuid an Choimisiúin an 6 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal Guidelines for the Implementation of the Green Agenda for the Western Balkans [Treoirlínte maidir leis an gClár Oibre Glas do na Balcáin Thiar a Chur Chun Feidhme] (SWD(2020)0223),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/1529 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Meán Fómhair 2021 lena mbunaítear an Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais (IPA III) (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/1529 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Meán Fómhair 2021 lena mbunaítear an Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais (IPA III) (4),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 19 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal 2021 Communication on EU Enlargement Policy [Teachtaireacht 2021 maidir le Beartas AE um Méadú] (COM(2021)0644) agus don doiciméad inmheánach oibre de chuid an Choimisiúin a ghabhann leis dar teideal Kosovo 2021 Report [Tuarascáil 2019 ar an gCosaiv] (SWD(2021)0292), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 19 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal 2021 Communication on EU Enlargement Policy [Teachtaireacht 2021 maidir le Beartas AE um Méadú] (COM(2021)0644) agus don doiciméad inmheánach oibre de chuid an Choimisiúin a ghabhann leis dar teideal Kosovo 2021 Report [Tuarascáil 2019 ar an gCosaiv] (SWD(2021)0292),

| — | ag féachaint do mheasúnú ón gCoimisiún an 22 Aibreán 2021 maidir le clár athchóirithe eacnamaíoch don Chosaiv 2021-2023 (SWD(2021)0093) agus do na conclúidí comhpháirteacha ón idirphlé eacnamaíoch agus airgeadais idir AE agus na Balcáin Thiar agus an Tuirc a ghlac an Chomhairle an 12 Iúil 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do mheasúnú ón gCoimisiún an 22 Aibreán 2021 maidir le clár athchóirithe eacnamaíoch don Chosaiv 2021-2023 (SWD(2021)0093) agus do na conclúidí comhpháirteacha ón idirphlé eacnamaíoch agus airgeadais idir AE agus na Balcáin Thiar agus an Tuirc a ghlac an Chomhairle an 12 Iúil 2021,

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 29 Aibreán 2020 dar teideal Support to the Western Balkans in tackling COVID-19 and the post-pandemic recovery [Tacaíocht do na Balcáin Thiar chun dul i ngleic le COVID-19 agus an téarnamh iar-phaindéimeach] (COM(2020)0315), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 29 Aibreán 2020 dar teideal Support to the Western Balkans in tackling COVID-19 and the post-pandemic recovery [Tacaíocht do na Balcáin Thiar chun dul i ngleic le COVID-19 agus an téarnamh iar-phaindéimeach] (COM(2020)0315),

| — | ag féachaint do thogra ón gCoimisiún le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 lena liostaítear na tríú tíortha a mbeidh ar a náisiúnaigh víosaí a bheith ina seilbh acu ar thrasnú teorainneacha seachtracha dóibh agus lena liostaítear na tríú tíortha a mbeidh a náisiúnaigh díolmhaithe ón gceanglas sin (an Chosaiv) (COM(2016)0277), agus dá seasamh an 28 Márta 2019 maidir leis an togra ón gCoimisiún (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thogra ón gCoimisiún le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 lena liostaítear na tríú tíortha a mbeidh ar a náisiúnaigh víosaí a bheith ina seilbh acu ar thrasnú teorainneacha seachtracha dóibh agus lena liostaítear na tríú tíortha a mbeidh a náisiúnaigh díolmhaithe ón gceanglas sin (an Chosaiv) (COM(2016)0277), agus dá seasamh an 28 Márta 2019 maidir leis an togra ón gCoimisiún (5),

| — | ag féachaint don tuarascáil chríochnaitheach ó Mhisean Breathnóireachta AE um Thoghcháin maidir le toghcháin bhardasacha 2021 sa Chosaiv, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil chríochnaitheach ó Mhisean Breathnóireachta AE um Thoghcháin maidir le toghcháin bhardasacha 2021 sa Chosaiv,

| — | ag féachaint don cheathrú cruinniú den Chomhairle Cobhsaíochta agus Comhlachais idir an tAontas Eorpach agus an Chosaiv a tionóladh sa Bhruiséil an 7 Nollaig 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don cheathrú cruinniú den Chomhairle Cobhsaíochta agus Comhlachais idir an tAontas Eorpach agus an Chosaiv a tionóladh sa Bhruiséil an 7 Nollaig 2021,

| — | ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle an 14 Nollaig 2021 maidir leis an méadú agus an próiseas cobhsaíochta agus comhlachais, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle an 14 Nollaig 2021 maidir leis an méadú agus an próiseas cobhsaíochta agus comhlachais,

| — | ag féachaint do Thuarascáil Speisialta 01/2022 ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa an 10 Eanáir 2022 dar teideal EU support for the rule of law in the Western Balkans: despite efforts, fundamental problems persist [Tacaíocht AE don smacht reachta sna Balcáin Thiar: in ainneoin na n-iarrachtaí atá déanta, tá fadhbanna bunúsacha fós ann], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil Speisialta 01/2022 ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa an 10 Eanáir 2022 dar teideal EU support for the rule of law in the Western Balkans: despite efforts, fundamental problems persist [Tacaíocht AE don smacht reachta sna Balcáin Thiar: in ainneoin na n-iarrachtaí atá déanta, tá fadhbanna bunúsacha fós ann],

| — | ag féachaint do mholadh uaithi an 19 Meitheamh 2020 chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún, chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir leis na Balcáin Thiar, tar éis chruinniú mullaigh 2020 (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do mholadh uaithi an 19 Meitheamh 2020 chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún, chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir leis na Balcáin Thiar, tar éis chruinniú mullaigh 2020 (6),

| — | ag féachaint don dearbhú agus do na moltaí a glacadh ag an seachtú cruinniú agus an t-ochtú cruinniú den Choiste Parlaiminteach Cobhsaíochta agus Comhlachais idir AE agus an Chosaiv, a reáchtáladh an 4 agus an 5 Samhain 2021 agus an 9 agus an 10 Márta 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don dearbhú agus do na moltaí a glacadh ag an seachtú cruinniú agus an t-ochtú cruinniú den Choiste Parlaiminteach Cobhsaíochta agus Comhlachais idir AE agus an Chosaiv, a reáchtáladh an 4 agus an 5 Samhain 2021 agus an 9 agus an 10 Márta 2022,

| — | ag féachaint do dhearbhú comhpháirteach ó Dhara Cruinniú Mullaigh Pharlaimint na hEorpa-Spéicéirí na mBalcán Thiar an 28 Meitheamh 2021, a thionóil Uachtarán Pharlaimint na hEorpa leis na ceannairí ó pharlaimintí na mBalcán Thiar, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do dhearbhú comhpháirteach ó Dhara Cruinniú Mullaigh Pharlaimint na hEorpa-Spéicéirí na mBalcán Thiar an 28 Meitheamh 2021, a thionóil Uachtarán Pharlaimint na hEorpa leis na ceannairí ó pharlaimintí na mBalcán Thiar,

| — | ag féachaint do na rúin uaithi roimhe seo maidir leis an tír, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na rúin uaithi roimhe seo maidir leis an tír,

| — | ag féachaint do rún uaithi an 25 Márta 2021 maidir le Tuarascálacha 2019-2020 ón gCoimisiún ar an gCosaiv (7), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 25 Márta 2021 maidir le Tuarascálacha 2019-2020 ón gCoimisiún ar an gCosaiv (7),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 15 Nollaig 2021 ar an gcomhar i ndáil leis an gcomhrac i gcoinne na coireachta eagraithe sna Balcáin Thiar (8), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 15 Nollaig 2021 ar an gcomhar i ndáil leis an gcomhrac i gcoinne na coireachta eagraithe sna Balcáin Thiar (8),

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eachtracha (A9-0179/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eachtracha (A9-0179/2022),

| A. | de bhrí go ndéantar gach tír atá sa phróiseas méadaithe a mheas ar a fiúntas féin, agus de bhrí gur de réir chur chun feidhme na n-athchóirithe riachtanacha a chinntear tráthchlár agus dul chun cinn an aontachais; |
| --- | --- |

A.

de bhrí go ndéantar gach tír atá sa phróiseas méadaithe a mheas ar a fiúntas féin, agus de bhrí gur de réir chur chun feidhme na n-athchóirithe riachtanacha a chinntear tráthchlár agus dul chun cinn an aontachais;

| B. | de bhrí nár thug cúig Bhallstát aitheantas mar stát neamhspleách don Chosaiv; |
| --- | --- |

B.

de bhrí nár thug cúig Bhallstát aitheantas mar stát neamhspleách don Chosaiv;

| C. | de bhrí gurb iad an daonlathas agus an smacht reachta na luachanna bunúsacha ar a bhfuil AE bunaithe; de bhrí go bhfuil gá le hathchóirithe doimhne agus cuimsitheacha chun dul i ngleic leis na dúshláin atá fós ann sna réimsí sin; |
| --- | --- |

C.

de bhrí gurb iad an daonlathas agus an smacht reachta na luachanna bunúsacha ar a bhfuil AE bunaithe; de bhrí go bhfuil gá le hathchóirithe doimhne agus cuimsitheacha chun dul i ngleic leis na dúshláin atá fós ann sna réimsí sin;

| D. | de bhrí go bhfuil comhaontú cuimsitheach normalaithe idir an tSeirbia agus an Chosaiv ríthábhachtach chun gur féidir leis an dá thír dul chun cinn a dhéanamh ar a mbealaí faoi seach chun AE; de bhrí go rannchuideodh comhaontú den sórt sin go mór le feabhas a chur ar chobhsaíocht fhoriomlán an réigiúin; |
| --- | --- |

D.

de bhrí go bhfuil comhaontú cuimsitheach normalaithe idir an tSeirbia agus an Chosaiv ríthábhachtach chun gur féidir leis an dá thír dul chun cinn a dhéanamh ar a mbealaí faoi seach chun AE; de bhrí go rannchuideodh comhaontú den sórt sin go mór le feabhas a chur ar chobhsaíocht fhoriomlán an réigiúin;

| E. | de bhrí nár deonaíodh léirscaoileadh víosaí don Chosaiv, cé go bhfuil gach tagarmharc comhlíonta ó 2018; |
| --- | --- |

E.

de bhrí nár deonaíodh léirscaoileadh víosaí don Chosaiv, cé go bhfuil gach tagarmharc comhlíonta ó 2018;

| F. | de bhrí go bhfuil dul chun cinn déanta substaintiúil ag an gCosaiv sa chomhrac i gcoinne an éillithe agus na coireachta eagraithe; |
| --- | --- |

F.

de bhrí go bhfuil dul chun cinn déanta substaintiúil ag an gCosaiv sa chomhrac i gcoinne an éillithe agus na coireachta eagraithe;

| G. | de bhrí gurb é an tAontas Eorpach an comhpháirtí trádála is mó atá ag an gCosaiv, arbh ionann agus 33 % líon na n-onnmhairí uile agus 50 % líon na n-allmhairí uile in 2020; |
| --- | --- |

G.

de bhrí gurb é an tAontas Eorpach an comhpháirtí trádála is mó atá ag an gCosaiv, arbh ionann agus 33 % líon na n-onnmhairí uile agus 50 % líon na n-allmhairí uile in 2020;

| H. | de bhrí gurb é AE an príomh-chomhpháirtí straitéiseach atá ag an gCosaiv i gcónaí agus go dtacaíonn sé le tiomantas na Cosaive i leith lánpháirtiú Eorpach, go háirithe trí IPA III, tríd an bPlean Eacnamaíoch agus Infheistíochta do na Balcáin Thiar agus trí chúnamh macra-airgeadais; |
| --- | --- |

H.

de bhrí gurb é AE an príomh-chomhpháirtí straitéiseach atá ag an gCosaiv i gcónaí agus go dtacaíonn sé le tiomantas na Cosaive i leith lánpháirtiú Eorpach, go háirithe trí IPA III, tríd an bPlean Eacnamaíoch agus Infheistíochta do na Balcáin Thiar agus trí chúnamh macra-airgeadais;

| I. | de bhrí gurb é AE an soláthraí cúnaimh airgeadais is mó atá ag an gCosaiv agus de bhrí go mbaineann an Chosaiv leas as cúnamh réamhaontachais faoi IPA, agus EUR 1,21 milliún ar an iomlán faighte aici idir 2007 agus 2020; |
| --- | --- |

I.

de bhrí gurb é AE an soláthraí cúnaimh airgeadais is mó atá ag an gCosaiv agus de bhrí go mbaineann an Chosaiv leas as cúnamh réamhaontachais faoi IPA, agus EUR 1,21 milliún ar an iomlán faighte aici idir 2007 agus 2020;

| J. | de bhrí gur ghlac an Coimisiún pacáiste de EUR 70 milliún faoi IPA II chun cabhrú le cistiú a dhéanamh ar an rochtain atá ag tíortha na mBalcán Thiar ar vacsaíní COVID-19 arna soláthar ag Ballstáit AE; |
| --- | --- |

J.

de bhrí gur ghlac an Coimisiún pacáiste de EUR 70 milliún faoi IPA II chun cabhrú le cistiú a dhéanamh ar an rochtain atá ag tíortha na mBalcán Thiar ar vacsaíní COVID-19 arna soláthar ag Ballstáit AE;

| K. | de bhrí go bhfuil an cúnamh faoi IPA III bunaithe ar choinníollacht dhocht agus go ndéantar foráil ann do mhodhnú agus cur ar fionraí cúnaimh má tharlaíonn aon tarraingt siar ón daonlathas, ó chearta an duine agus ón smacht reachta; |
| --- | --- |

K.

de bhrí go bhfuil an cúnamh faoi IPA III bunaithe ar choinníollacht dhocht agus go ndéantar foráil ann do mhodhnú agus cur ar fionraí cúnaimh má tharlaíonn aon tarraingt siar ón daonlathas, ó chearta an duine agus ón smacht reachta;

Tiomantas don mhéadú

| 1. | á chur in iúl gur geal léi tiomantas leanúnach na Cosaive i leith athchóirithe a bhaineann le AE agus an comhdhearcadh thar na bearta i measc páirtithe polaitiúla i leith lánpháirtiú Eorpach agus an tacaíocht mhór phoiblí atá sa tír do lánpháirtiú Eorpach agus d’féiniúlacht Eorpach a ghlacadh; ag tabhairt dá haire tromlach láidir an rialtais i bParlaimint na Cosaive tar éis an olltoghcháin agus ag iarraidh ar an rialtas leas a bhaint as a thromlach cobhsaí chun na hathchóirithe riachtanacha a chur chun cinn go práinneach; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á iarraidh ar Bhallstáit AE tosaíocht a thabhairt don mhéadú agus na sochair a gealladh a chur i gcrích a luaithe a chomhlíonfar na coinníollacha, chomh maith le feabhas a chur ar an malartú faisnéise le saoránaigh AE maidir le méadú; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á chur in iúl gur geal léi an chobhsaíocht pholaitiúil mhéadaithe agus tiomantas láidir an rialtais dul chun cinn breise a dhéanamh ar a chonair Eorpach, mar a léirítear le glacadh Phlean Gníomhaíochta an Chlár Oibre Eorpach don Athchóiriú II agus an Clár Náisiúnta le haghaidh an Comhaontú Cobhsaíochta agus Comhlachais 2022-2026 a Chur Chun Feidhme; á chur i bhfios go láidir gur gá na cumais riaracháin a neartú agus struchtúr comhordaithe comhleanúnach a chur ar bun laistigh d’institiúidí na Cosaive chun go gcuirfear chun feidhme go héifeachtach iad; |
| --- | --- |

3.

| 4. | ag moladh stiúradh síochánta agus ordúil thoghcháin reachtacha an 14 Feabhra 2021 agus thoghcháin bhardasacha an 17 Deireadh Fómhair agus an 14 Samhain 2021; á chur in iúl gurb oth léi, áfach, tearcionadaíocht na mban agus a theoranta atá an iomaíocht pholaitiúil agus an tsaoirse rogha agus an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh i mbardais na Cosaive-na Seirbia, mar a tugadh faoi deara i dtuarascálacha misin breathnóireachta AE um thoghcháin; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á chur in iúl gur geal léi gur bhunaigh Tionól na Cosaive Coimisiún ad hoc don athchóiriú toghcháin ar an 13 Aibreán 2021; á iarraidh ar an gCosaiv aghaidh a thabhairt go práinneach ar na heasnaimh sheanbhunaithe atá sa phróiseas toghcháin, go háirithe maidir le rialacha feachtais, vótáil ag saoránaigh thar lear agus cruinneas na liostaí vótálaithe; á chur in iúl gurb oth léi nach dtugtar aghaidh ar go leor de na moltaí a d’eisigh misin bhreathnóireachta AE um thoghcháin a bhí ann roimhe seo ó 2013 i leith agus á chur i bhfios go láidir go bhfuil gá le tiomantas láidir polaitiúil agus rannpháirtíocht fhiúntach na bpáirtithe polaitiúla agus na sochaí sibhialta i dtaca leis na hathchóirithe sin agus go bhfuil sé thar am déanamh amhlaidh; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á chur in iúl gurb oth go mór léi nár éirigh leis an gComhairle beart a dhéanamh de réir an réimis gan víosa don Chosaiv; ag cur béim ar a dlúthpháirtíocht iomlán agus ar a báúlacht le saoránaigh na tíre; ag athdhearbhú a hiarrata ar na Ballstáit sa Chomhairle leanúint ar aghaidh go práinneach le réimeas gan víosa a ghlacadh do shaoránaigh na Cosaive, toisc gurb í an Chosaiv an t-aon tír sna Balcáin Thiar nach bhfuil córas léirscaoilte víosaí aici, in ainneoin na tagarmharcanna go léir atá comhlíonta ó 2018 i leith; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á chur i bhfios go láidir go gcuireann an easpa léirscaoilte víosaí bac ar chur chun feidhme chláir AE agus go bhfuil tionchar díreach aige ar shaoránaigh na Cosaive agus go ndéantar leis uchtach a thabhairt do líonraí coiriúla; ag tabhairt dá haire go mbaintear an bonn ó inchreidteacht agus ó chlú an Aontais mar chomhpháirtí iontaofa agus mar ghníomhaí mórgheopholaitiúil trí thuilleadh moille, agus go bhféadfadh sé, dá bhrí sin, tionchar a bheith aige ar an idirphlé idir an Chosaiv agus an tSeirbia; ag cur béim ar an bhfíoras go bhfuil sé d’acmhainneacht ag léirscaoileadh víosaí an Chosaiv a thabhairt níos gaire don AE trí éascú a dhéanamh ar mhalartuithe taistil, cultúrtha agus oideachais, mar aon le gnó; |
| --- | --- |

7.

| 8. | ag tacú go hiomlán le hiarratas na Cosaive ar bhallraíocht i gComhairle na hEorpa agus á iarraidh ar Bhallstáit uile AE tacú lena tairiscint, chomh maith lena tairiscintí dul isteach in eagraíochtaí idirnáisiúnta eile; |
| --- | --- |

8.

| 9. | ag tabhairt dá haire freisin go bhfuil sé ar intinn ag an gCosaiv iarratas a dhéanamh ar bhallraíocht san Aontas Eorpach in 2022, agus é mar aidhm aici stádas mar iarrthóir a bhaint amach, ach á chur i bhfios go láidir nach bhfuil aon nós imeachta mear ann d’aon tír is iarrthóir ná d’aon tír is iarrthóir ionchasach agus á mheabhrú go ndéanfar gach tír ar mian leo a bheith ina mBallstát a mheas de réir a bhfiúntas féin ó thaobh tacar critéar agus comhluachanna Eorpacha de a shásamh, a chur chun feidhme agus a chomhlíonadh; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á chur i bhfios go láidir gur réamhchoinníoll riachtanach é dul chun cinn a dhéanamh maidir leis an gcaidreamh leis an tSeirbia a normalú bunaithe ar aitheantas frithpháirteach ionas go bhféadfaidh an dá thír dul chun cinn a dhéanamh ar a gconair Eorpach; ag aithint go bhfuil an Chosaiv go hiomlán tiomanta do dhul chun cinn a dhéanamh sa chaibidlíocht leis an tSeirbia maidir leis na saincheisteanna atá fós ann a réiteach ar bhealach a rachaidh chun tairbhe don dá thaobh agus ag moladh d’údaráis na Cosaive athdhíriú ar a n-iarrachtaí maidir le próiseas idirphlé Pristina-Béalgrád a chur chun cinn agus a chur i gcrích, agus gan údar eile díomá a chruthú dá saoránaigh trí iarratas a dhéanamh roimh ré ar bhallraíocht AE; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á chur i bhfáth go bhfuil neamhspleáchas na Cosaive do-athraithe; á chur in iúl gur geal léi gur thug Iosrael aitheantas don Chosaiv an 4 Meán Fómhair 2020; á chur in iúl gurb oth léi, áfach, nach bhfuil aitheantas tugtha ag cúig Bhallstát AE don Chosaiv go fóill, agus ag athdhearbhú a hiarrata orthu déanamh amhlaidh láithreach agus peirspictíocht AE na Cosaive a athdhearbhú; ag tabhairt dá haire gurb é AE an deontóir, an comhpháirtí trádála agus an t-infheisteoir is mó atá ag an gCosaiv; |
| --- | --- |

11.

| 12. | ag tabhairt dá haire go bhfuil ionradh na Rúise ar an Úcráin ina ábhar mór imní do na Balcáin Thiar, go háirithe do shaoránaigh na Cosaive; á chur in iúl gur geal léi gur glacadh an rún ó Thionól na Cosaive lena gcáintear go láidir an t-ionsaí míleata agus an t-ionradh atá déanta ag Cónaidhm na Rúise ar an Úcráin, agus ag moladh na Cosaive as seasamh go mear le AE trí smachtbhannaí i gcoinne na Rúise a ghlacadh agus as an dlúthpháirtíocht láidir leis an Úcráin a chuir sí in iúl, lena léirítear a seasamh mar chomhpháirtí ardiontaofa, atá fréamhaithe go domhain sa chomhghuaillíocht Eorpach agus trasatlantach; á chur in iúl gur geal léi go bhfuil an Chosaiv sásta dídeanaithe ón Úcráin a óstáil agus bearta a ghlacadh chun tacú leo, lena n-áirítear cur chun feidhme chlár “na nIriseoirí Cónaithe”, inar féidir le hiriseoirí ón Úcráin cónaí agus obair a dhéanamh sa Chosaiv; ag tabhairt dá haire gur údar faoisimh di nár tuairiscíodh aon bhagairt thromchúiseach ar shlándáil ná ar shláine críche na Cosaive le déanaí; á chur i bhfios go láidir gur féidir le comhtháthú rathúil an tuaiscirt agus iarrachtaí breise chun feabhas a chur ar shaol laethúil Sheirbiaigh na Cosaive rannchuidiú go mór leis an staid chobhsaíochta agus slándála fhoriomlán sa tír; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á chur in iúl gur díol sásaimh di gur deonaíodh stádas mar iarrthóir ar an Aontas don Úcráin agus don Mholdóiv ag an gcruinniú a bhí ag an gComhairle Eorpach an 23 agus an 24 Meitheamh 2022; á mheabhrú, áfach, chun creidiúnacht phróiseas méadaithe AE a choinneáil, nach mór an gealltanas seanbhunaithe do shé thír uile na mBalcán Thiar, lena n-áirítear an Chosaiv, a choinneáil agus nach mór go leanfar dá rian comhthreomhar gan difear a dhéanamh dó ar bhonn tuillteanais, ailíniú polaitiúil, na dlúthpháirtíochta maidir le hábhair idirnáisiúnta agus gealltanais chomhaontaithe; á iarraidh go mbeadh níos mó dinimicis i bpróiseas an mhéadaithe; |
| --- | --- |

13.

An daonlathas agus an smacht reachta

| 14. | á chur in iúl gur geal léi na hiarrachtaí méadaithe atá á ndéanamh chun an t-éilliú a chomhrac, lena n-áirítear trí straitéis an smachta reachta agus plean gníomhaíochta don tréimhse 2021-2026 a ghlacadh agus á chur i bhfios go láidir go bhfuil cur chun feidhme ríthábhachtach; ag moladh na Cosaive as 17 n-áit chun cinn ar Innéacs na Braistinte i dtaca le hÉilliú de chuid Transparency International a bhaint amach don bhliain 2021; ag moladh don Chosaiv leanúint uirthi ag cur feabhas ar a cuntas teiste sa chomhrac i gcoinne an éillithe ardleibhéil agus na coireachta eagraithe agus na naisc uile a d’fhéadfadh a bheith ann leis an gcumhacht pholaitiúil a fhiosrú go hiomlán; á iarraidh ar údaráis na Cosaive leanúint dá n-imscrúdú agus dá n-ionchúiseamh ar chásanna coireachta eagraithe a neartú, lena n-áirítear cásanna gáinneála ar dhaoine agus gáinneáil ar dhrugaí, agus a bheith níos gníomhaí sa chomhrac i gcoinne sciúradh airgid; |
| --- | --- |

14.

| 15. | ag moladh iarrachtaí na Cosaive chun an sceimhlitheoireacht agus an t-antoisceachas foréigneach a chomhrac agus chun trodaithe eachtracha a aisdúichiú agus a lánpháirtiú; ag spreagadh na Cosaive straitéis nua a ghlacadh chun an t-antoisceachas foréigneach agus an radacachas as a dtagann an sceimhlitheoireacht a chosc, agus é á chur san áireamh go raibh easpa comhordaithe institiúide agus uirlisí airgeadais ag gabháil le cur chun feidhme na straitéise roimhe sin; á iarraidh go mbeidh comhar réigiúnach gníomhach ann chun cur i gcoinne gníomhaíochtaí sceimhlitheoireachta a d’fhéadfadh a bheith ann agus lena gcuirfí isteach ar shreabha airgeadais atá ceaptha do mhaoiniú na sceimhlitheoireachta, chomh maith le comhordú agus malartú faisnéise níos fearr a bheith ann idir seirbhísí agus gníomhaireachtaí slándála ábhartha Phoblacht na Cosaive agus an Aontais Eorpaigh; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á chur in iúl gur cúis bhuartha di go bhfuil na breithiúna neamhéifeachtúil agus leochaileach i gcónaí i leith an chur isteach pholaitiúil; á chur in iúl gur geal léi, ina leith sin, na tograí le haghaidh athchóiriú ar an gcóras ionchúisimh agus á chur i bhfios go láidir gur cheart an tuairim ó Choimisiún na Veinéise a chur san áireamh go hiomlán agus iad á gcur chun feidhme; ag cur béim ar an bhfíoras go bhfuil sé ríthábhachtach neamhspleáchas polaitiúil agus sláine pholaitiúil do-athraithe na mbreithiúna a áirithiú agus cuntasacht agus trédhearcacht chóras breithiúnach na Cosaive a fheabhsú; |
| --- | --- |

16.

| 17. | ag moladh don Chosaiv dlús a chur leis na hiarrachtaí atá á ndéanamh chun acmhainneachtaí gníomhaireachtaí forfheidhmithe dlí a mhéadú, dearbhuithe sócmhainní a fhorfheidhmiú agus sócmhainní coiriúla a choigistiú; ag tabhairt dá haire, sa chomhthéacs seo, an togra le haghaidh gníomhaireacht nua maidir le sócmhainní a choigistiú ar bhonn sibhialta agus á athdhearbhú gur gá tuairim Choimisiún na Veinéise a chur i gcuntas go hiomlán sula leanfar ar aghaidh leis an reachtaíocht; |
| --- | --- |

17.

| 18. | ag tabhairt dá haire go bhfuil sé beartaithe ag an rialtas na breithiúna agus ionchúisitheoirí a chur faoi ghrinnfhiosrú, agus á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá an tuairim ó Choimisiún na Veinéise; á chur i bhfáth nár cheart an grinnfhiosrú a úsáid ach mar rogha dheiridh agus á áitiú nár cheart neamhaird a thabhairt ar na húdair imní atá ag AE agus Stáit Aontaithe Mheiriceá i dtaobh pairilis a d’fhéadfadh tarlú sa chóras ceartais; ag moladh go láidir d’údaráis Kosovar leas iomlán a bhaint as na sásraí agus as na hionstraimí atá cheana ann chun neamhspleáchas, gairmiúlacht, éifeachtacht agus sláine chóras ceartais na tíre a fheabhsú láithreach; á chur in iúl gur geal léi, ina leith sin, comhar údaráis na Cosaive; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á chur in iúl gurb oth léi, d’ainneoin na n-iarrataí a rinne AE go mion agus go minic go roghnófaí an Príomh-Ionchúisitheoir Stáit ar bhealach cothrom, trédhearcach agus fiúntas-bhunaithe, gur thug Comhairle Ionchúisitheora na Cosaive neamhaird ar na prionsabail sin agus an próiseas roghnúcháin á thabhairt chun críche aici; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á chur in iúl gur geal léi na hiarrachtaí atá á ndéanamh státseirbhís agus córais riaracháin phoiblí na Cosaive a dhípholaitiú agus a ghairmiúlú, agus á iarraidh ar an gCosaiv dlús a chur lena cuid athchóirithe ar an gcóras riaracháin phoiblí agus ar an airgeadas poiblí ar bhealach forchéimnitheach agus comhréireach; ag athdhearbhú a thábhachtaí atá riarachán poiblí atá fónta, dípholaitithe agus dírithe ar shaoránaigh agus a cheapfar trí phróiseas iomaíoch, fiúntas-bhunaithe trédhearcach agus cothrom; á chur in iúl gur geal léi an dul chun cinn atá déanta maidir leis an gClárlann Náisiúnta Láraithe um Thaifid Choiriúla a bhunú, le tacaíocht ón Aontas, agus á iarraidh ar an gCosaiv aghaidh a thabhairt ar na dúshláin atá fós gan réiteach; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á chur in iúl gur geal léi gur ghlac Tionól na Cosaive na dlíthe maidir le maoiniú páirtithe polaitiúla agus dearbhú sócmhainní rud a bhfuiltear ag dréim leis le fada agus á iarraidh go gcuirfear chun feidhme go docht iad; á chur in iúl gur saoth léi an baghcat leanúnach ó ionadaithe Srpska Lista ar Uachtaránacht Thionól na Cosaive agus ráta ard neamhláithreachta na dteachtaí i seisiúin an Tionóil, lena gcuirtear bac ar roinnt pointí den chlár oibre; á chur in iúl gur geal léi gur glacadh ar an gcéad léamh an Rialachán nua ón Tionól lena dtugtar isteach smachtbhannaí airgeadais i gcoinne parlaiminteoirí nach dtugann údar cuí lena neamhláithreacht agus á iarraidh go nglacfear agus go gcuirfear chun feidhme go críochnaitheach go mear é; |
| --- | --- |

21.

| 22. | ag moladh shochaí shibhialta bhríomhar agus chuiditheach na Cosaive as a cuid oibre agus rannpháirtíochta; ag moladh don rialtas caidreamh comhoibritheach oibre a bhunú léi atá bunaithe ar mhuinín fhrithpháirteach, agus urraim á tabhairt aige dá neamhspleáchas, agus a áirithiú go dtabharfar rannpháirt fhiúntach di sna tionscadail athchóirithe faoi seach, go háirithe i gcás reachtaíocht thábhachtach; |
| --- | --- |

22.

| 23. | ag tathant ar an rialtas aghaidh a thabhairt ar na húdair imní go hiomchuí agus rialú na Cúirte Bunreachtúla ó 2016 a chur chun feidhme lena ndeonaítear dáileachtaí talún do Mhainistir Visoki Dečani; á chur in iúl gur cúis bhuartha di nár chuir na húdaráis cinneadh sin na cúirte chun feidhme go fóill, lena mbaintear an bonn, dá bhrí sin, ó ghealltanas an rialtais i leith an smacht reachta a fhorfheidhmiú agus i leith na hurraime a thugann sé do na breithiúna neamhspleácha, mar aon le cáil idirnáisiúnta na tíre; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé gach cinneadh ón gCúirt Bhunreachtúil a chur chun feidhme; á iarraidh ar an rialtas cur chuige neamhroghnach a chur i bhfeidhm i leith choincheap an smachta reachta; |
| --- | --- |

23.

| 24. | ag moladh obair Mhisean Smachta Reachta an Aontais Eorpaigh sa Chosaiv (EULEX), rud atá ina chabhair d’údaráis na Cosaive institiúidí smachta reachta atá inbhuanaithe agus neamhspleách a bhunú; á chur in iúl gur geal léi gur cuireadh síneadh le sainordú EULEX, agus gur cuireadh aonad sealadach in úsáid le déanaí chun acmhainneachtaí Aonad Póilíneachta Foirmithe EULEX a neartú; ag mholadh don Chosaiv leanúint dá comhar le EULEX agus leis na Dlísheomraí Speisialaithe agus le hOifig an Ionchúisitheora Speisialaithe, mar léiriú tábhachtach ar a tiomantas don smacht reachta; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á chur in iúl gur geal léi an socrú oibre idir Póilíní na Cosaive agus Europol i mí Iúil 2020, a bheidh mar bhonn do chomhar feabhsaithe sa chomhrac i gcoinne na coireachta eagraithe, na sceimhlitheoireachta agus an antoisceachais, agus á iarraidh ar údaráis Cosaive leas iomlán a bhaint as an acmhainneacht sin; á chur i bhfios go láidir, sa chomhthéacs sin, gur ionstraim thábhachtach é Interpol sa chomhrac i gcoinne na coireachta eagraithe; á chur in iúl gurb oth léi nach bhfuil an Chosaiv fós ina ball de Interpol, in ainneoin na n-iarrachtaí iomadúla atá déanta aici teacht isteach san eagraíocht agus á iarraidh go gcuirfear an Chosaiv san áireamh in Interpol agus ar Bhallstáit an Aontais Eorpaigh tacaíocht réamhghníomhach a thabhairt do thairiscint na Cosaive dul isteach san eagraíocht sin; |
| --- | --- |

25.

| 26. | ag tathant ar an gCoimisiún torthaí Thuarascáil Speisialta 01/2022 ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa a chur chun feidhme chun a áirithiú go mbeidh tionchar éifeachtach ag cúnamh airgeadais AE ar an smacht reachta sna Balcáin Thiar, go háirithe trí forbairt a dhéanamh ar chur i bhfeidhm fhorálacha IPA III maidir le modhnú agus grinnscrúdú parlaiminteach níos déine a dhéanamh ar na cistí; á iarraidh ar an gCoimisiún cistiú a nascadh ar bhealach níos dlúithe le dul chun cinn maidir leis an smacht reachta, tacaíocht a mhéadú d’eagraíochtaí na sochaí sibhialta (ESSanna) agus d’eagraíochtaí na meán neamhspleácha, agus feabhas a chur ar thuairisciú agus ar fhaireachán tionscadal, mar a d’iarr Parlaimint na hEorpa go mion minic cheana; á iarraidh, ina leith sin, go n-áiritheofar go ndéanfar comhordú níos fearr ar chláir an smachta reachta, ar cláir iad a fhaigheann tacaíocht ó dheontóirí idirnáisiúnta; |
| --- | --- |

26.

| 27. | á iarraidh ar AE agus ar thíortha na mBalcán Thiar creat chun comhoibriú rathúil idir Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE) agus tíortha na mBalcán Thiar a chur ar bun, chun a áirithiú gur féidir le OIPE a hinniúlachtaí i réimse chistí AE a fheidhmiú go héifeachtach, go háirithe cisti IPA III; |
| --- | --- |

27.

Saoirsí bunúsacha agus cearta an duine a urramú

| 28. | ag tabhairt dá haire go ráthaítear go ginearálta le creat dlíthiúil agus institiúideach na Cosaive go dtabharfar cosaint do chearta an duine, do chearta mionlach agus do na cearta bunúsacha, ach go bhfuil ríthábhacht lena chur chun feidhme; á iarraidh ar an gCosaiv leanaí faoi mhíchumais a lánpháirtiú níos fearr in institiúidí oideachasúla; á chur i bhfáth go bhfuil le hiarracht níos fearr a dhéanamh chun rochtain ar oideachas ardcháilíochta a chur ar fáil do leanaí faoi mhíchumais; |
| --- | --- |

28.

| 29. | á chur in iúl gurb oth léi mainneachtain Thionól na Cosaive an dréacht-Chód Sibhialta a ghlacadh ar an gcéad léamh, agus á iarraidh go nglacfar é a luaithe a chuirfear an Cód Sibhialta faoi bhráid an tseisiúin iomlánaigh arís, lena dtabharfaí dul chun cinn a raibh géarghá leis do shaoránaigh na Cosaive, go háirithe maidir le feabhas a chur ar dhálaí na gcodanna is leochailí de shochaí na Cosaive, go háirithe mná, leanaí agus daoine LADTI+, agus a mbeadh tionchar dearfach aige ar fhorbairt eacnamaíoch na Cosaive; ag cur a tacaíochta in iúl maidir le comhpháirtíochtaí comhghnéis a áireamh sa reachtaíocht, i gcomhréir le bunreacht na Cosaive; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á chur in iúl gur cúis bhuartha di, cé go bhfuil dul chun cinn déanta i reachtaíocht agus i mbeartais le haghaidh daoine LADTI+, go bhfuil easnamh ann ó thaobh cur chun feidhme de; ag cáineadh gach óráid idirdhealaitheach agus táireach i gcoinne phobal LADTI+, lena n-áirítear ó roinnt polaiteoirí ardleibhéil; á iarraidh, ina leith sin, ar cheannaireacht na Cosaive cearta bunúsacha an duine a chur chun cinn ar bhealach níos poiblí do gach saoránach, lena n-áirítear daoine LADTI+; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á chur in iúl gurb oth léi go bhfuil na tionscnaimh i dtaobh rannpháirt a thabhairt do phobal na Seirbiach i struchtúir pholaitiúla, shóisialta agus eacnamaíocha na Cosaive fíortheoranta; á iarraidh ar Rialtas na Cosaive agus ar ionadaithe Sheirbiaigh na Cosaive a ngealltanas a chomhlíonadh i leith dul i mbun idirphlé inmheánach agus caidreamh iarbhír a chur ar bun le heagraíochtaí neamhspleácha na sochaí sibhialta i bpobail na Seirbia, go háirithe sa tuaisceart, agus é mar aidhm acu iad a lánpháirtiú go rathúil; á iarraidh ar AE cláir idirphobail a éascú tuilleadh agus tacú leo; á cur in iúl gur geal léi iarrachtaí údaráis na Cosaive an ciníochas a chomhrac agus aghaidh a thabhairt ar theagmhais idir-eitneacha; |
| --- | --- |

31.

| 32. | á athdhearbhú go bhfuil ríthábhacht le hinstitiúidiú fhoghlaim na dteangacha oifigiúla sa Chosaiv agus leis an rochtain chomhionann ar sheirbhísí agus ar fhaisnéis sna teangacha oifigiúla; á chur in iúl gur geal léi, ina leith sin, bunú Roinn Staidéir na mBalcán ag Ollscoil Pristine agus an cinneadh chun lárionad teanga a oscailt chun teangacha oifigiúla na Cosaive a fhoghlaim; |
| --- | --- |

32.

| 33. | ag athdhearbhú a hiarrata go ndéanfar daoine ar de ghrúpaí mionlaigh iad, lena n-áirítear pobail na Romach, na nAisceailíoch, na nÉigipteach, na mBoisniacach, na Tuirce agus na nGoráineach, chomh maith le daoine faoi mhíchumais agus daoine easáitithe, a chuimsiú ar bhonn níos fearr, trí rochtain a thabhairt dóibh ar chúram sláinte leormhaith, cosaint shóisialta, oideachas, ceartas, tithíocht, deiseanna fostaíochta agus seirbhísí sóisialta agus poiblí eile, agus trína rochtain ar chinnteoireacht pholaitiúil agus shóisialta a áirithiú, agus ag dul i ngleic go héifeachtúil ag an am céanna leis na cineálacha idirdhealaithe trasnaí a mbíonn ar na grúpaí sin aghaidh a thabhairt orthu trí chur chuige institiúideach córasach; ag tathant go ndéanfar iarrachtaí níos fearr chun an Frithghiofógachas a chomhrac; ag moladh don rialtas dlús a chur leis an obair ar straitéis nua 2021-2026 agus ar phlean gníomhaíochta chun pobail na Romach, na nAisceailíoch agus na nÉigipteach a chuimsiú sa Chosaiv; |
| --- | --- |

33.

| 34. | á iarraidh go ndéanfar athbhreithniú práinneach ar théacsleabhair ardscoile, ina gcuirtear mífhaisnéis ar fáil agus ina n-úsáidtear teanga agus tuairiscí atá idirdhealaitheach do mhionlaigh eitneacha, do mhionlaigh gnéis agus do mhná; ag spreagadh údaráis an rialtais saothrú a dhéanamh ar thionscnamh AE “Tacaíocht an Aontais Eorpaigh don Bhunoideachas agus don Mheánoideachas”, ar cuireadh tús leis ag deireadh na bliana 2021 agus a bhfuil sé mar aidhm aige na téacsleabhair sin a thabhairt cothrom le dáta; |
| --- | --- |

34.

| 35. | ag moladh na Cosaive as cómhaireachtáil shíochánta na bpobal reiligiúnach agus á iarraidh uirthi dlús a chur lena hiarrachtaí maidir le deiseanna comhionanna a chur ar fáil do ghrúpaí mionlaigh, le hionadaíocht leordhóthanach sa saol polaitiúil agus cultúrtha agus le hoidhreacht chultúrtha, teangacha agus traidisiúin na mionlach náisiúnta agus reiligiúnach a chosaint agus a chur chun cinn; á chur in iúl gur geal léi tionscnamh Rialtas na Cosaive chun dul i mbun comhairle go rialta agus casadh leis na pobail uile a bhfuil cónaí orthu sa Chosaiv mar chuid den idirphlé inmheánach agus á chur in iúl gur geal léi gur cruthaíodh post nua rialtais an Leas-Phríomh-Aire do Shaincheisteanna Mionlaigh agus do Chearta an Duine; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á aithint go bhfuil bunreacht na Cosaive thar a bheith forchéimneach ó thaobh cearta mionlaigh de; ag tabhairt dá haire, ina leith sin, nár breithníodh fós an achainí a shínigh beagnach 500 duine a bhféiniúlacht ag luí go stairiúil mar Bhulgáraigh, a cláraíodh i dTionól na Cosaive i mBealtaine 2018, agus ag moladh go ndéanfar na cearta sin a chumhdach sa dlí agus a áirithiú go hiarbhír; |
| --- | --- |

36.

| 37. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil na meáin chumarsáide shaora ar cheann de cholúin bhunriachtanacha an daonlathais agus nach foláir iriseoirí a chosaint ar bhrú polaitiúil; ag cáineadh an bhrú pholaitiúil a bhfuil siad faoina réir agus an úsáid a bhaintear as cásanna dlí straitéiseacha i gcoinne rannpháirtíocht an phobail chun imeaglú a dhéanamh orthu, rud atá ina shiocair freisin le féinchinsireacht; á chur i bhfáth nach féidir glacadh le teanga chlúmhillteach a bheith á húsáid i gcoinne iriseoirí; ag tabhairt rabhadh i gcoinne aon ráitis lena ndéantar na meáin a stiogmatú, go háirithe ó oifigigh agus ó dhaoine poiblí ar cheart dóibh dea-shampla a thabhairt; |
| --- | --- |

37.

| 38. | ag tabhairt dá haire gur cuireadh tírdhreach na meán as a riocht le blianta beaga anuas de dheasca infheistíochtaí mórscála, lenar fágadh go raibh an earnáil phríobháideach in ann tionchar níos mó a imirt ar mhóreagraíochtaí na meán agus úsáid á baint go minic as na meáin ar líne chun dúmháil tráchtála agus pholaitiúil a dhéanamh; á athdhearbhú gur gá trédhearcacht na meán a ráthú, lena n-áirítear i dtaca le húinéireacht na meán; á chur in iúl gur geal léi ceapadh an bhoird nua den chraoltóir poiblí RTK trí phróiseas trédhearcach agus fiúntas-bhunaithe; á iarraidh go n-aimseofar réiteach inbhuanaithe chun neamhspleáchas eagarthóireachta RTK a áirithiú; |
| --- | --- |

38.

| 39. | á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di leibhéal ard leanúnach an fhoréigin teaghlaigh agus inscnebhunaithe, mar aon leis an bhforéigean in aghaidh leanaí, sa Chosaiv, líon na gcásanna feimeamharaithe agus feidhmíocht mhíshásúil na mbreithiúna i gcásanna feimeamharaithe agus foréigin inscnebhunaithe a ionchúiseamh go héifeachtúil; á iarraidh go ndéanfar an straitéis náisiúnta i gcoinne foréigean baile agus inscnebhunaithe a chur chun feidhme go héifeachtach; á chur i bhfios go láidir go bhfuil oideachas ríthábhachtach chun an t-idirdhealú inscnebhunaithe a chomhrac; á chur i bhfáth gur gá a áirithiú go bhfeidhmeoidh an córas cosanta, coisc agus breithnithe mar is ceart maidir le gach cineál foréigin inscnebhunaithe, lena n-áirítear trí líon na ngníomhairí agus na mbreithiúna um fhorfheidhmiú an dlí atá íogair ó thaobh inscne de a mhéadú, trí thacaíocht a thabhairt d’ionaid dídine do mhná, do chúnamh dlíthiúil d’íospartaigh agus trí fheachtais múscailte feasachta poiblí; |
| --- | --- |

39.

| 40. | á chur in iúl gur geal léi gur glacadh an straitéis náisiúnta maidir le cosaint in aghaidh foréigean teaghlaigh agus foréigean in aghaidh na mban, an dréachtdlí maidir le cúiteamh d’íospartaigh na coireachta agus glacadh na n-athbhreithnithe ar chúnamh dlí saor in aisce, lena ráthaítear cúnamh dlíthiúil saor in aisce d’íospartaigh an fhoréigin teaghlaigh, d’íospartaigh an fhoréigin inscnebhunaithe agus d’íospartaigh an fhoréigin ghnéasaigh. á chur in iúl gur geal léi iarrachtaí na Cosaive comhordú foriomlán maidir le comhionannas inscne a fheabhsú, ach á iarraidh ar an gCosaiv tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir le comhionannas inscne a bhaint amach agus cearta na mban a chur chun cinn, lena n-áirítear trí thús áite a thabhairt do phríomhshruthú inscne agus do chomhar méadaithe leis an tsochaí shibhialta, go háirithe eagraíochtaí na mban; |
| --- | --- |

40.

| 41. | á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di go bhfuil tíortha aontachais an Aontais sna Balcáin Thiar ag fulaingt go dona mar gheall ar chur isteach eachtrach agus feachtais bhréagaisnéise de thionscnamh na Rúise agus na Síne; á chur in iúl gur cúis bhuartha di go bhfuil an Ungáir agus an tSeirbia ag cuidiú leis an tSín agus leis an Rúis lena gcuspóirí geopholaitiúla; ag cáineadh, go háirithe, na feachtais bhréagaisnéise atá ar siúl le fada an lá ag ionad teanga na Seirbia, Sputnik Serbia, atá faoi úinéireacht stáit na Rúise, lena scaiptear mífhaisnéis go rialta chun teannas eitneach a chur os comhair an phobail, agus iarracht á dhéanamh stát na Cosaive a dhídhlisteanú, chun a rialachas a dhíchobhsú agus an bonn a bhaint ó chaidreamh na Cosaive leis an Aontas; |
| --- | --- |

41.

| 42. | ag moladh go dtionólfaí plé le heagraíocht shibhialta na mBalcán Thiar agus leis an earnáil phríobháideach chun iarrachtaí frith-bhréagaisnéise sa réigiún a chomhordú, agus béim ar leith á leagan ar thaighde agus ar anailís agus ar chuimsiú saineolais réigiúnaigh; á iarraidh ar an gCoimisiún cur leis an mbonneagar atá ag teastáil chun freagairtí fianaise-bhunaithe a sholáthar ar bhagairtí bréagaisnéise gearrthéarmacha agus fadtéarmacha sna Balcáin Thiar; á iarraidh ar an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) seasamh níos réamhghníomhaí a ghlacadh, lena ndíreofar ar inchreidteacht AE sa réigiún a fhorbairt, in ionad a bheith á cosaint, agus lena leathnófar an faireachán a dhéanfaidh Tascfhórsa Cumarsáide Straitéisí SEGS (StratCom) chun díriú ar bhagairtí bréagaisnéise trasteorann a thagann as tíortha na mBalcán Thiar agus as a gcomharsana; |
| --- | --- |

42.

| 43. | á iarraidh, i bhfianaise an mhéid sin, ar an Aontas Eorpach neartú a dhéanamh ar an tacaíocht a thugann sé don Chosaiv ar bhonn práinneach agus leis an gcomhar a dhéanann sé léi ó thaobh aghaidh a thabhairt ar an mbréagaisnéis agus ar ghníomhaíochtaí hibrideacha mailíseach a chomhrac, go háirithe ón Rúis agus ón tSín; |
| --- | --- |

43.

Athmhuintearas agus dea-chaidreamh comharsanachta

| 44. | á chur in iúl gur geal léi rannpháirtíocht ghníomhach na Cosaive sna sásraí um chomhar réigiúnach, lena n-áirítear Cómhargadh Réigiúnach na mBalcán Thiar (CRM) agus an Clár Oibre Glas do na Balcáin Thiar; á chur in iúl gur geal léi na comhaontuithe éagsúla comhair dhéthaobhaigh idir an Chosaiv agus an Mhacadóin Thuaidh agus an Albáin; |
| --- | --- |

44.

| 45. | á chur in iúl gur geal léi an comhar idir na sé thír de chuid na mBalcán Thiar laistigh de CRM; ag tabhairt dá haire go bhfuil margadh comhtháite de 18 milliún duine á chruthú ag CRM agus go bhfuil sé thar a bheith iomaíoch; á iarraidh ar Rialtas na Cosaive páirt chuiditheach a ghlacadh i gcur chun feidhme an treochláir do CRM, go háirithe i ndáil le caibidlíocht gan réiteach maidir le ceithre chomhaontú maidir le soghluaisteacht agus aitheantas dioplóma; |
| --- | --- |

45.

| 46. | ag cur béim ar an bhfíoras go mba cheart go mbeadh aon chomhar eacnmaíoch réigiúnach sna Balcáin Thiar ionchuimsitheach agus inghlactha ag na sé thír go léir, lena gcuirtear ar bun comhar atá ar chomhchéim, agus neartú á dhéanamh ar ailíniú sa bhreis le caighdeáin agus le acquis an Aontais; á chur in iúl, sa chomhthéacs seo, an dearcadh faichilleach atá aici maidir le Tionscnamh na mBalcán Oscailte, nach gcuimsíonn na sé thír go léir, agus ag cur in iúl a tuairim go mba cheart go mbeadh sé bunaithe ar rialacha AE agus nach mbeadh ach tionchar dearfach aige ar phróiseas lánpháirtithe AE; |
| --- | --- |

46.

| 47. | á athdhearbhú go dtacaíonn sí go haonchiallach leis an idirphlé Béalgrád-Pristina a d’éascaigh an tAontas agus ag moladh na hoibre atá déanta ag Ionadaí Speisialta an Aontais don Idirphlé Bhéalgrád-Pristina, Miroslav Lajčák; ag athdhearbhú a thábhachtaí atá rannpháirtíocht chuiditheach ar thaobh údaráis na Seirbia agus na Cosaive araon chun comhaontú cuimsitheach normalaithe a bheidh ceangailteach ó thaobh dlí de a bhaint amach, a bheidh bunaithe ar aitheantas frithpháirteach, rud atá ríthábhachtach chun gur féidir leis an dá thír dul chun cinn a dhéanamh ar a mbealaí faoi seach chun AE agus a rannchuideoidh le cobhsaíocht agus le rathúlacht réigiúnach; ag dréim leis go ndéanfaidh AE idirghabháil níos éifeachtaí idir na páirtithe, agus é mar aidhm aige an tsáinn reatha a shárú agus á iarraidh go ndéanfar na comhaontuithe uile i mBéalgrád-Pristina a urramú agus a chur chun feidhme go hiomlán de mheon macánta agus ar bhealach tráthúil, lena n-áirítear Comhlachas/Comhphobal na mBardas ina bhfuil Móramh Seirbiach, ar cuid thábhachtach é den phróiseas iomlán normalúcháin chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais phobal na Seirbia, ach nár cheart go ndéanfaí leis an bonn a bhaint ó fheidhmiú institiúidí na Cosaive; |
| --- | --- |

47.

| 48. | á iarraidh ar SEGS sásra a chur ar bun chun faireachán agus fíorú a dhéanamh ar chur chun feidhme na gcomhaontuithe uile ar thángthas orthu go dtí seo agus chun tuairisciú a dhéanamh ó am go chéile do Pharlaimint na hEorpa maidir le staid na himeartha; á iarraidh ar ghníomhaithe AE tacú le húdaráis na Cosaive, lena n-áirítear trí ráthaíochtaí agus deiseanna nithiúla slándála a chur ar fáil don lánpháirtiú socheacnamaíoch, agus iad ag obair i dtreo Comhlachas/Comhphobal na mBardas ina bhfuil Móramh Seirbiach, i gcomhréir le bunreacht na Cosaive, agus mar chuid de chomhaontú frithpháirteach; |
| --- | --- |

48.

| 49. | á iarraidh go mbeidh ionadaithe na Cosaive rannpháirteach go gníomhach, go cuiditheach agus go fírinneach san idirphlé arna éascú ag Ionadaí Speisialta AE, lena lorgófar comhaontú cuimsitheach, inbhuanaithe agus ceangailteach ó thaobh an dlí de i gcomhréir leis an dlí idirnáisiúnta; ag athdhearbhú a hiarrata feabhas a chur ar cháilíocht phróiseas an idirphlé trí rannpháirtíocht na mban, lena n-áirítear san fhoireann caibidlíochta, trédhearcacht mhéadaithe i leith rannpháirtíocht an phobail agus rannpháirtíocht fhóinteach na sochaí sibhialta; |
| --- | --- |

49.

| 50. | á chur in iúl gurb oth léi nár osclaíodh Droichead Mitrovica do gach trácht go fóill, d’ainneoin gur cuireadh na hoibreacha athchóirithe i gcrích; á chur i bhfios go bhfuil sé fíorthábhachtach an droichead a athoscailt do shaorghluaiseacht na saoránach agus ar mhaithe le deighiltí idirphobail a shárú agus próiseas an athmhuintearais a chothú; á iarraidh ar an gCoimisiún cur leis na hiarrachtaí chun an tionscadal atá maoinithe ag an Aontas a thabhairt chun críche agus a chur chun feidhme ina iomláine; á iarraidh ar údaráis na Seirbia agus na Cosaive teagmhálacha duine le duine a chur chun cinn idir pobail áitiúla ar mhaithe leis an idirphlé a neartú, lena n-áirítear ar leibhéal neamhrialtasach; |
| --- | --- |

50.

| 51. | á chur in iúl gurb oth léi an cinneadh a rinne Rialtas na Cosaive diúltú do thogra ó idirghabhálaithe idirnáisiúnta lena bhféadfaí ballóidí vótálaithe incháilithe a bhailiú chun go bhféadfaidís vótáil i gcríoch na Cosaive i dtoghcháin an 3 Aibreán 2022 de chuid na Seirbia, mar a bhí amhlaidh roimhe sin, lena mbaintear an bonn, dá bhri sin, ó ghealltanas an rialtais i leith cosaint a dhéanamh ar chearta sibhialta agus polaitiúla a saoránach uile, lena n-áirítear baill de ghrúpaí mionlaigh; |
| --- | --- |

51.

| 52. | á iarraidh ar an tSeirbia agus ar an gCosaiv araon dlús a chur leis na hiarrachtaí agus réitigh a chur ar fáil maidir le saincheisteanna faoi dhaoine atá ar iarraidh agus maidir le ceartas as coireanna cogaidh, chomh maith le rochtain a cheadú ar shuíomhanna ábhartha ina bhfuil taisí na ndaoine atá ar iarraidh lonnaithe; á iarraidh ar Rialtas na Cosaive aghaidh a thabhairt freisin ar na hábhair sin mar chuid d’idirphlé Bhéalgrád-Pristina agus comhar a bhunú idir an Chosaiv agus an tSeirbia; á chur i bhfáth gur cheart go mbeadh sé mar thosaíocht cúirt speisialta iarchogaidh a chruthú agus comhar a bhunú léi; ag cur a mórbhróin in iúl do theaghlaigh na ndaoine atá ar iarraidh agus ag tathant ar an rialtas aird ar leith a thabhairt ar iad a choinneáil ar an eolas agus modh cumarsáide níos íogaire a chur i bhfeidhm; |
| --- | --- |

52.

| 53. | á chur in iúl gurb oth léi na gníomhaíochtaí díchobhsaithe ar an teorainn i dtuaisceart na Cosaive i mí Mheán Fómhair 2021; ag cáineadh go láidir léiriú bhagairtí míleata na Seirbia agus á iarraidh ar an gCosaiv agus ar an tSeirbia aghaidh a thabhairt ar na saincheisteanna uile trí idirphlé; á chur in iúl gur saoth léi go raibh roinnt cásanna ann nár tugadh cead d’d’oifigigh dul isteach i gcríocha na Cosaive nó na Seirbia; á iarraidh ar an dá pháirtí caitheamh leis na cuairteanna uile ar bhealach a théann chun tairbhe don phróiseas normalaithe; |
| --- | --- |

53.

| 54. | á mheabhrú gur gá cartlanna sheirbhís rúnda na hIúgslaive (UDBA) agus sheirbhís rúnda Arm na hIúgslaive (KOS) a oscailt ar fud an réigiúin chun taighde críochnúil a dhéanamh ar choireanna ón ré chumannach agus ar eagraíochtaí coiriúla agus aghaidh a thabhairt orthu; ag tabhairt dá haire gur céim i dtreo tuilleadh daonlathaithe, cuntasachta agus láidreachta institiúidí i réigiún na mBalcán Thiar ina iomláine é láimhseáil thrédhearcach a dhéanamh ar an am atá thart; |
| --- | --- |

54.

| 55. | á athdhearbhú go dtacaíonn sí leis an tionscnamh lena ndéanfar an Coimisiún Réigiúnach um Theacht ar an bhFírinne faoi Choireanna Cogaidh agus faoi Sháruithe tromchúiseacha eile ar chearta an duine i gcríoch na hIar-Iúgslaive (RECOM) a chur ar bun; á thabhairt chun suntais a thábhachtaí atá an obair a dhéanann an Oifig Réigiúnach um Chomhar na hÓige (RYCO), agus a chur in iúl gur geal léi rannpháirtíocht ghníomhach na Cosaive; á chur in iúl gur geal léi an tús rathúil a bhí ag clár RYCO le déanaí maidir le malartuithe déthaobhacha idir ranganna scoile sna Balcáin Thiar; ag athdhearbhú an ghá atá le teagmháil a dhéanamh le daoine óga ó bhardais an tuaiscirt, agus iad a lánpháirtiú i struchtúir shocheacnamaíocha na tíre; |
| --- | --- |

55.

| 56. | á chur in iúl gur geal léi go bhfuil Treochlár Cur Chun Feidhme na gComhaontuithe Fuinnimh glactha ag an gCosaiv agus ag an tSeirbia, ar céim thábhachtach chun cinn é san idirphlé arna éascú ag an Aontas d’fhonn torthaí nithiúla a bhaint amach do na saoránaigh uile;; |
| --- | --- |

56.

| 57. | á chur in iúl gur geal léi go ndearnadh limistéar saor ó tháillí fánaíochta a chur chun feidhme sna Balcáin Thiar, lena n-áiritear an Chosaiv, ar fad an 1 Iúil 2021, lena gcuirtear feabhas ar an nascacht agus lena dtugtar tairbhí ábhartha agus nithiúla do shaoránaigh agus do ghnolachtaí sa réigiún; ag tathant ar an gComhairle agus ar an gCoimisiún oibriú le húdaráis thíortha na mBalcán Thiar chun deireadh a chur le táillí fánaíochta idir na Balcáin Thiar agus an tAontas Eorpach; |
| --- | --- |

57.

| 58. | ag moladh tionscnaimh chultúrtha agus tionscnaimh don óige, amhail an fhéile bhliantúil ealaíne trasteorann “Mirëdita, Dobar Dan!”, a chuireann an comhar idir ealaíontóirí agus gníomhaithe sa Chosaiv agus sa tSeirbia chun cinn; ag spreagadh údaráis na Cosaive agus na Seirbia, lena n-áirítear ar an leibhéal áitiúil, tuilleadh forbartha a dhéanamh ar thionscnaimh dhearfacha den sórt sin agus an oidhreacht chultúrtha a úsáid chun pobail éagsúla a thabhairt le chéile; ag moladh go mbunófar craoltóir poiblí ilnáisiúnta agus ilteangach a chuirfidh an tsíocháin agus an t-athmhuintearas chun cinn i measc thíortha an mBalcán Thiar, lena leanfar sampla ARTE; |
| --- | --- |

58.

| 59. | á iarraidh ar AE an comhar sa bheartas eachtrach agus i gcúrsaí slándála, an taidhleoireacht phoiblí agus comhpháirtíochtaí idirnáisiúnta a neartú tuilleadh chun dul chun cinn a dhéanamh ó thaobh an athmhuintearais de; á chur in iúl gur geal léi rannpháirtíocht athnuaite chomhghuaillithe AE, go háirithe ceapachán thoscairí speisialta na Stát Aontaithe, na Ríocht Aontaithe agus na Gearmáine do na Balcáin Thiar; á iarraidh orthu páirt a bheith rannpháirteach i ndlúthchomhar agus i ndlúthchomhordú le toscaire AE d’fhonn an ghiaráil a neartú agus comhairle agus tacaíocht chomhleanúnach a chur ar fáil; |
| --- | --- |

59.

| 60. | ag aithint rannchuidiú tábhachtach Fhórsa na Cosaive (KFOR) agus na Stát rannpháirteach le timpeallacht shlán agus shábháilte a fhorbairt agus a choimeád do gach saoránach sa Chosaiv, agus chun éascú a dhéanamh ar lánpháirtiú Eora-Atlantach na mBalcán Thiar; á mheabhrú a thábhachtaí atá KFOR d’fhorbairt leanúnach Fhórsa Slándála na Cosaive trí chomhairle, oiliúint agus fothú acmhainní a chur ar fáil; |
| --- | --- |

60.

| 61. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar Oifig AE sa Chosaiv dlús a chur lena n-iarrachtaí chun feabhas a chur ar infheictheacht agus an ról, iarrachtaí agus sochair a bhaineann le comhpháirtíocht níos dlúithe a bheith ann idir AE agus an Chosaiv a chur chun cinn; |
| --- | --- |

61.

Athchóirithe socheacnamaíocha

| 62. | á chur in iúl gur geal léi na forbairtí dearfacha i bhfás eacnamaíoch na Cosaive; á chur in iúl gur geal léi go mbainfidh an Chosaic freisin tairbhe as margadh aonair digiteach an Aontais, i bhfianaise acmhainneacht mhór an digitithe chun geilleagar na Cosaive a fhorbairt; |
| --- | --- |

62.

| 63. | á chur in iúl gur geal léi na céimeanna a ghlac an rialtas lenar díríodh ar an ngeilleagar neamhfhoirmiúil a laghdú; á chur in iúl gurb oth léi, áfach, go bhfuil geilleagar mór neamhfhoirmiúil na Cosaive fós ag cur bac ar fhorbairt na hearnála príobháidí sa tír; ag tabhairt dá haire gur ann do straitéis agus plean gníomhaíochta comhfhreagrach chun aghaidh a thabhairt ar na bunchúiseanna atá leis an ngeilleagar neamhfhoirmiúil, ach á iarraidh go mbeidh ann do chur chun feidhme níos éifeachtaí; ag tabhairt dá haire an céatadán mór d’insreabhadh íocaíochtaí pearsanta in OTI na Cosaive; |
| --- | --- |

63.

| 64. | ag moladh na Cosaive as an mbainistiú rathúil a rinne sí ar phaindéim COVID-19, lena n-áirítear an próiseas vacsaínithe; á chur in iúl gur geal léi nach ndearna an Chosaiv ach vacsaíní COVID-19 atá táirgthe agus deimhnithe ag AE, ag an Riocht Aontaithe agus ag na Stáit Aontaithe a cheannach agus go bhfuil dul chun cinn a dhéanamh ar an obair chun go gcáileoidh an Chosaiv don teastas digiteach COVID Eorpach; |
| --- | --- |

64.

| 65. | á chur in iúl gur geal léi bearta éigeandála an rialtais agus an 25 000 post nua a cruthaíodh trína phacáiste téarnaimh; á chur i bhfios go láidir, áfach, go raibh an cúnamh a tugadh do na grúpaí is mó a ndearna an paindéim difear dóibh teoranta; ag moladh don Chosaiv tacaíocht fhioscach atá dea-dhírithe agus sealadach a sholáthar do theaghlaigh agus do ghnólachtaí leochaileacha; á chur i bhfáth go mbeidh an téarnamh iar-phaindéimeach ag brath go mór ar chumas na n-údarás aghaidh a thabhairt ar dhúshláin struchtúracha agus ar chur chun feidhme éifeachtach na bpacáistí tacaíochta eacnamaíche; |
| --- | --- |

65.

| 66. | á chur in iúl gur geal léi eisíocaíocht EUR 60 milliún ó phacáiste um chúnamh macrairgeadais COVID-19 atá dírithe ar thionchar eacnamaíoch na paindéime a mhaolú agus ar cobhsaíocht mhaicreacnamaíoch a chaomnú, chomh maith le EUR 14,2 billiún ó IPA III a slógadh chun tacaíocht a thabhairt do chomhpháirtithe na mBalcán Thiar chun na ceanglais maidir le ballraíocht san Aontas Eorpach a bhaint amach; |
| --- | --- |

66.

| 67. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil cur chun feidhme na n-athchóirithe bunúsacha agus struchtúracha araon ríthábhachtach i gcónaí don téarnamh eacnamaíoch agus don fhorbairt shóisialta, ós rud é go rannchuideoidh iarrachtaí chun dul i ngleic leis an éilliú, feabhas a chur ar an smacht reachta, trédhearcacht a fheabhsú agus institiúidí agus an t-idirphlé sóisialta a neartú le hinfheistíochtaí díreacha coigríche a mhealladh chuig an tír; á iarraidh ar an gCosaiv tuilleadh ailínithe le acquis mhargadh aonair AE agus a iarraidh ar údaráis na Cosaive agus ar an gCoimisiún tuilleadh tacaíochta a thabhairt d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide chun geilleagar níos láidre agus níos athléimní a fhorbairt; |
| --- | --- |

67.

| 68. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil an soláthar leictreachais neamhleor agus neamhiontaofa ar cheann de na srianta ar iomaíochas na Cosaive agus go n-eascraíonn costais shuntasacha as an easpa cinnteachta fuinnimh do ghnólachtaí agus gur constaic mhór é ó thaobh infheistíocht dhíreach choigríche ardcháilíochta de a mhealladh; ag tathant ar an gCosaiv dlús a chur leis na hiarrachtaí chun leas a bhaint as an acmhainneacht don éifeachtúlacht fuinnimh; |
| --- | --- |

68.

| 69. | ag tathant ar na húdaráis leanúint dá gcuid iarrachtaí an córas oideachais a athchóiriú ionas go gcuirfear na scileanna agus an t-eolas a theastaíonn ó mhargadh an tsaothair ar fáil do dhaltaí agus do mhic léinn; á chur i bhfios go láidir a riachtanaí atá sé feabhas a chur ar cháilíocht agus ar ábharthacht an chórais oideachais chun an fhostaíocht a mhéadú agus mí-oiriúint scileanna a mhaolú; á iarraidh ar na gníomhaithe ábhartha daoine ar de ghrúpaí mionlaigh iad a áireamh i gceapadh agus i gcur chun feidhme na mbeart fostaíochta agus oideachas stáit comhionann agus neamh-idirdhealaitheach a chur ar fáil i dteangacha mionlaigh; |
| --- | --- |

69.

| 70. | á iarraidh go ndéanfar iarrachtaí méadaithe chun mná a lánpháirtiú i margadh an tsaothair, go háirithe chun aghaidh a thabhairt ar an easpa dul chun cinn maidir le cearta saothair na mban a chur chun feidhme, ar steiréitíopáil ar bhonn inscne, ar mhíchothromaíochtaí inscne agus ar an mbearna phá idir na hinscní i margadh an tsaothair; á chur i bhfios go bhfuil difríochtaí suntasacha inscne ann ó thaobh rannpháirtíochta agus cháilíocht na hoibre de, gníomhaíocht neamhleor maidir le gnéaschiapadh san ionad oibre, idirdhealú i bhforálacha dlíthiúla a bhaineann le saoire mháithreachais agus easpa acmhainneachta cúraim leanaí agus réamhscoile; á chur i bhfios gur geal léi an méadú atá ag teacht ar líon na scoláireachtaí do mhic léinn baineanna in ábhair STEM (eolaíocht, teicneolaíocht, innealtóireacht agus matamaitic); |
| --- | --- |

70.

| 71. | á chur in iúl gur cúis bhuartha di an imirce leanúnach agus an meath déimeagrafach, lena gceiltear ar an gChosaiv oibrithe ardoilte a bhfuil géarghá leo, lena n-áirítear oibrithe cúraim sláinte, rud a bhfuil drochthionchar aige ar an gcóras cúraim sláinte, agus á iarraidh ar an gCosaiv bearta cuimsitheacha socheacnamaíocha a thabhairt isteach chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin sin; á chur in iúl gur geal léi seoladh na n-athchóirithe chun feabhas a chur ar acmhainneacht sheirbhísí fostaíochta na Cosaive agus ar chur chun feidhme beart gníomhach ábhartha maidir le margadh an tsaothair, lena n-áirítear uas-sciliú agus oiliúint sa láthair oibre; |
| --- | --- |

71.

| 72. | ag athdhearbhú a hiarrata ar an gCoimisiún straitéis réigiúnach a fhorbairt chun aghaidh a thabhairt ar dhífhostaíocht leanúnach i measc na hóige agus ar an eisimirce mhéadaitheach trí dhul i ngleic leis an neamhréir scileanna idir an córas oideachais agus margadh an tsaothair, lena bhfeabhsófar cáilíocht an teagaisc, agus lena n-áiritheofar cistiú leordhóthanach do bhearta gníomhacha mhargadh an tsaothair agus do scéimeanna gairmoiliúna, mar aon le saoráidí leormhaithe oideachais do chúram leanaí agus don réamhscolaíocht; ag spreagadh chlár scoláireachta Choláiste na hEorpa a leathnú chun go n-áireofar mic léinn ó thíortha na mBalcán Thiar freisin, in éineacht leis na mic léinn ó thíortha Chomharsanacht na hEorpa; |
| --- | --- |

72.

| 73. | ag cur béim ar an bhfíoras go bhfuil gá le hinfheistíocht a dhéanamh sa digiteáil chun an bhearna dhigiteach a íoslaghdú, agus rochtain chomhionann ar an idirlíon a áirithiú, lena n-áirítear do na grúpaí is leochailí agus i gceantair thuaithe; ag tabhairt dá haire acmhainneacht mhór dhaonra óige na Cosaive agus an digitithe chun geilleagar na Cosaive a fhorbairt; á chur in iúl gur mór aici go bhfuil ardeolas ag daonra óige na Cosaive i dteicneolaíocht na faisnéise agus na cumarsáide agus go bhféadfadh an Chosaiv, dá bhrí sin, a bheith ar an gcéad Silicon Valley eile de chuid na hEorpa; |
| --- | --- |

73.

| 74. | ag spreagadh na Cosaive a hearnáil talmhaíochta a athrú ar mhaithe le táirgeadh bia áitiúil a mhéadú agus allmhairí bunearraí bia a laghdú; |
| --- | --- |

74.

| 75. | á chur i bhfáth go bhfuil gá le sruthlíniú a dhéanamh ar an gcóras slándála sóisialta agus córas cúitimh don fhostaíocht phoiblí a bheidh comhleanúnach, cothrom agus ar phraghas réasúnta a bhunú; á chur in iúl gur geal léi go bhfuil sé de rún ag Rialtas na Cosaive dul i ngleic leis an athbhreithniú ar scéim pinsin na n-iarthrodaithe cogaidh; |
| --- | --- |

75.

| 76. | go ndéanfar faireachán géar ar an gcomhaontú maidir le daoránaigh a aistriú ón Danmhairg chun téarma a bpianbhreith a dhéanamh in ionaid cheartúcháin na Cosaive, a thiocfaidh i bhfeidhm in 2023; á iarraidh go mbeidh téarmaí agus bainistiú an chomhaontaithe sin go hiomlán trédhearcach agus ag moladh d’údaráis inniúla na Cosaive aghaidh a thabhairt ar an difríocht a d’fhéadfadh a bheith ann i gcoinníollacha coinneála i saoráidí na Cosaive idir daoránaigh na Danmhairge agus Cosaive; |
| --- | --- |

76.

An comhshaol, fuinneamh agus cúrsaí iompair

| 77. | á chur i bhfios go láidir gur gá dul i ngleic leis an athrú aeráide i gcomhréir le mianta an Aontais i dtaca leis an aeráid agus dlús a chur leis an aistriú chuig geilleagar a bheidh aeráidneodrach, athléimneach, inbhuanaithe, ciorclach agus tíosach ar acmhainní, ós rud é go bhfuil an dul chun cinn sna réimsí agus an ailíniú le caighdeáin AE fós íseal; |
| --- | --- |

77.

| 78. | á iarraidh ar an rialtas dlús a chur lena chuid oibre ar straitéis fuinnimh 2022-2030, i gcomhar leis an tsochaí shibhialta, agus aird ar leith á tabhairt aige ar sholáthar fuinnimh inbhuanaithe agus inacmhainne, ar éifeachtúlacht mhéadaithe fuinnimh agus ar éagsúlú breise na bhfoinsí fuinnimh i gcomhréir le Clár Oibre an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip agus le Comhaontú Pháras; á chur in iúl gurb oth léi an mhoill leanúnach ar fhoilsiú na straitéise; |
| --- | --- |

78.

| 79. | á chur in iúl gur cúis bhuartha di gur ón ngual a thagann tromlach mór d’fhuinneamh na Cosaive agus á iarraidh go gcuirfear deireadh leis na fóirdheontais ghuail neamhchomhlíontacha uile, go ndéanfar an táirgthe fuinnimh a dílárú agus aistriú i dtreo foinsí in-athnuaite fuinnimh; á aithint go bhfuil gá leis an gcuid thuaidh den Chosaiv a lánpháirtiú go hiomlán i gcóras billeála na tíre; |
| --- | --- |

79.

| 80. | ag spreagadh na Cosaive a margadh fuinnimh, lena n-áirítear leictreachas miondíola a athchóiriú agus a oscailt chun rogha a thabhairt do thomhaltóirí agus an mhonaplacht atá san earnáil cheana a bhriseadh; á chur in iúl gur geal léi gur osclaíodh gléasra nua téimh ceantair in Gjakova, a mhaoinítear le cistí AE, arb é an t-aon mhonarcha sa Chosaiv é a úsáideann bithmhais, agus a bhfuiltear ag dréim go laghdóidh sé truailliú sa cheantar faoi níos mó ná 90 %; |
| --- | --- |

80.

| 81. | á chur in iúl gur cúis bhuartha di cáilíocht an aeir sa chuid is mó de cheantair uirbeacha na Cosaive; á chur i bhfios go láidir, go háirithe, go bhfuil uasteorainneacha á sárú ag an gCosaiv, le blianta beaga anuas, maidir le truailleáin aeir, ar bagairt thromchúiseach iad ar shláinte shaoránaigh na Cosaive; á iarraidh ar an gCosaiv cloí lena plean náisiúnta maidir le hastaíochtaí a laghdú, plean a chomhlíonann ceanglais na Treorach maidir le hAstaíochtaí Tionsclaíocha (9); |
| --- | --- |

81.

| 82. | á chur i bhfáth go bhfuil gá le comhshaol sláintiúil agus le hacmhainní uisce a bheith ann agus le héiceachórais a chosaint, agus béim ar leith á leagan ar aibhneacha chun talmhaíocht a fhorbairt agus ar shlándáil bia agus uisce a neartú; ag moladh na n-iarrachtaí chun feabhas a chur ar cháilíocht bhainistiú na n-imchuach uisce agus na gceadanna gaolmhara; á chur in iúl gur geal léi fíorasc Chúirt Uachtarach na Cosaive lena gcuirfear cead uisce gléasra hidreachumhachta in Shtërpca ar fionraí; á iarraidh go gcuirfear stop le gach tionscadal damba laistigh de limistéir chosanta, lena n-áirítear láithreáin Natura 2000 a bheidh ann amach anseo (Emerald); |
| --- | --- |

82.

| 83. | á chur i bhfáth gur gá feabhas a chur ar bhainistiú dramhaíola, go háirithe i dtaca le deighilt agus athchúrsáil dramhaíola, agus gur gá bearta maidir leis an ngeilleagar ciorclach a thabhairt isteach chun dramhaíl a laghdú; |
| --- | --- |

83.

| 84. | ag athdhearbhú a hiarrata go ndéanfar beartais le haghaidh córas iompair phoiblí agus soghluaisteacht inbhuanaithe a chur chun feidhme agus go dtabharfar aghaidh ar na heasnaimh atá sa bhonneagar le fada; á chur in iúl gur geal léi na pleananna chun nuachóiriú a dhéanamh ar iarnróid le hiasachtaí ón mBanc Eorpach Athfhoirgníochta agus Forbartha agus deontais ó AE; |
| --- | --- |

84.

| 85. | á chur in iúl gur geal léi gur glacadh an Plean Eacnamaíoch agus Infheistíochta ar fiú EUR 3,2 billiún é do na Balcáin Thiar agus á iarraidh ar an gCosaiv úsáid éifeachtach a bhaint as; á chur in iúl gur geal léi an t-ullmhúchán leanúnach atá á dhéanamh ar chúig thionscadal shuaitheanta maidir le fuinneamh, bonneagar, uisce glan agus aer, lena n-áirítear roinn Pristina-Merdare den “Peace Highway” agus an t-ullmhúchán d’infheistíochtaí nua sa soláthar uisce agus sa chóireáil fuíolluisce; |
| --- | --- |

85.

| 86. | á chur in iúl gur geal léi na hoibríochtaí a rinne Póilíní na Cosaive i gcomhar le EULEX chun cur isteach ar an lománaíocht neamhdhleathach ar fud na Cosaive; ag moladh do na húdaráis ábhartha agus do na gníomhaireachtaí forfheidhmithe dlí i dtuaisceart agus i ndeisceart na tíre an comhar eatarthu a mhéadú chun an méid sin agus coireanna eile a chomhrac; |
| --- | --- |

86.

o

o o

| 87. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig Uachtarán Chomhairle na hEorpa, chuig an gCoimisiún, chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála, chuig rialtais agus parlaimintí na mBallstát, agus chuig Uachtarán, Rialtas agus Parlaimint na Cosaive. |
| --- | --- |

87.

---

(1)  IO L 71, 16.3.2016, lch. 3.

(2)  IO L 195, 27.7.2017, lch. 3.

(3)  IO L 197, 4.6.2021, lch. 114.

(4)  IO L 330, 20.9.2021, lch. 1.

(5)  IO C 108, 26.3.2021, lch. 877.

(6)  IO C 362, 8.9.2021, lch. 129.

(7)  IO C 494, 8.12.2021, lch. 149.

(8)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2021)0506.

(9)  Treoir 2010/75/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Samhain 2010 maidir le hastaíochtaí tionsclaíocha (cosc agus rialú comhtháite ar thruailliú) (IO L 334, 17.12.2010, lch. 17).

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/130 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/130

---

P9_TA(2022)0286

An tAontas Eorpach agus cosaint an iltaobhachais

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 maidir leis an Aontas Eorpach agus cosaint an iltaobhachais (2020/2114(INI))

(2023/C 47/10)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don doiciméad dar teideal “Shared Vision, Common Action: A Stronger Europe – A Global Strategy for the European Union’s Foreign and Security Policy” [Fís Chomhroinnte, Gníomhaíocht Chomhchoiteann:Eoraip níos láidre – Straitéis Dhomhanda maidir le Beartas Eachtrach agus Slándála an Aontais Eorpaigh], arna thíolacadh ag Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála (VP/HR) Federica Mogherini, an 28 Meitheamh 2016, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don doiciméad dar teideal “Shared Vision, Common Action: A Stronger Europe – A Global Strategy for the European Union’s Foreign and Security Policy” [Fís Chomhroinnte, Gníomhaíocht Chomhchoiteann:Eoraip níos láidre – Straitéis Dhomhanda maidir le Beartas Eachtrach agus Slándála an Aontais Eorpaigh], arna thíolacadh ag Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála (VP/HR) Federica Mogherini, an 28 Meitheamh 2016,

| — | ag féachaint don teachtaireacht chomhpháirteach ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála agus ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle maidir le rannchuidiú AE le hiltaobhachas riailbhunaithe a neartú (JOIN(2021)0003), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don teachtaireacht chomhpháirteach ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála agus ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle maidir le rannchuidiú AE le hiltaobhachas riailbhunaithe a neartú (JOIN(2021)0003),

| — | ag féachaint don teachtaireacht chomhpháirteach ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála agus ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle Eorpach agus chuig an gComhairle, dar teideal “A new EU-US agenda for global change” [Clár oibre nua AE-SAM don athrú domhanda] (JOIN(2020)0022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don teachtaireacht chomhpháirteach ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála agus ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle Eorpach agus chuig an gComhairle, dar teideal “A new EU-US agenda for global change” [Clár oibre nua AE-SAM don athrú domhanda] (JOIN(2020)0022),

| — | ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle an 12 Iúil 2021 maidir le tosaíochtaí an Aontais ag na Náisiúin Aontaithe le linn an 76ú seisiún de Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle an 12 Iúil 2021 maidir le tosaíochtaí an Aontais ag na Náisiúin Aontaithe le linn an 76ú seisiún de Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe,

| — | ag féachaint don teachtaireacht chomhpháirteach ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála agus ón gCoimisiún an 25 Márta 2020 maidir le plean gníomhaíochta AE 2020-2024 i ndáil le cearta an duine agus leis an daonlathas (JOIN(2020)0005), go háirithe caibidil 3 de, atá tiomnaithe do chóras domhanda do chearta an duine agus don daonlathas a chur chun cinn agus a fochaibidil 3.1 maidir leis an gcomhar iltaobhach, lena gcuirtear i bhfeidhm tiomantas an Aontais do chóras láidir iltaobhach um chearta an duine, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don teachtaireacht chomhpháirteach ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála agus ón gCoimisiún an 25 Márta 2020 maidir le plean gníomhaíochta AE 2020-2024 i ndáil le cearta an duine agus leis an daonlathas (JOIN(2020)0005), go háirithe caibidil 3 de, atá tiomnaithe do chóras domhanda do chearta an duine agus don daonlathas a chur chun cinn agus a fochaibidil 3.1 maidir leis an gcomhar iltaobhach, lena gcuirtear i bhfeidhm tiomantas an Aontais do chóras láidir iltaobhach um chearta an duine,

| — | ag féachaint do théacs athbhreithnithe an Dearbhaithe Pholaitiúil lena leagtar amach an creat don chaidreamh sa todhchaí idir an tAontas Eorpach agus an Ríocht Aontaithe mar a comhaontaíodh ar leibhéal na n-idirbheartaithe an 17 Deireadh Fómhair 2019, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do théacs athbhreithnithe an Dearbhaithe Pholaitiúil lena leagtar amach an creat don chaidreamh sa todhchaí idir an tAontas Eorpach agus an Ríocht Aontaithe mar a comhaontaíodh ar leibhéal na n-idirbheartaithe an 17 Deireadh Fómhair 2019,

| — | ag féachaint do phlean gníomhaíochta AE maidir le mná, an tsíocháin agus an tslándáil (WPS) 2019-2024, agus do phlean gníomhaíochta inscne III AE (GAP III) an 25 Samhain 2020, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do phlean gníomhaíochta AE maidir le mná, an tsíocháin agus an tslándáil (WPS) 2019-2024, agus do phlean gníomhaíochta inscne III AE (GAP III) an 25 Samhain 2020,

| — | ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle an 22 Feabhra 2021 maidir le tosaíochtaí AE i bhFóraim na Náisiún Aontaithe maidir le Cearta an Duine in 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle an 22 Feabhra 2021 maidir le tosaíochtaí AE i bhFóraim na Náisiún Aontaithe maidir le Cearta an Duine in 2021,

| — | ag féachaint do thuarascáil 2021 ó Ardrúnaí na Náisiún Aontaithe dar teideal “Our Common Agenda” [Ár gComhchlár Oibre], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil 2021 ó Ardrúnaí na Náisiún Aontaithe dar teideal “Our Common Agenda” [Ár gComhchlár Oibre],

| — | ag féachaint dá rún an 13 Meitheamh 2013 maidir le ról AE i gComhpháirtíocht Thrasatlantach níos leithne a chur chun cinn (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá rún an 13 Meitheamh 2013 maidir le ról AE i gComhpháirtíocht Thrasatlantach níos leithne a chur chun cinn (1),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 17 Aibreán 2020 maidir le gníomhaíocht chomhordaithe AE chun paindéim COVID-19 agus a hiarmhairtí a chomhrac (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 17 Aibreán 2020 maidir le gníomhaíocht chomhordaithe AE chun paindéim COVID-19 agus a hiarmhairtí a chomhrac (2),

| — | ag féachaint do mholadh uaithi an 9 Meitheamh 2021 chuig an gComhairle maidir leis an 75ú agus an 76ú seisiún de chuid Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe (3), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do mholadh uaithi an 9 Meitheamh 2021 chuig an gComhairle maidir leis an 75ú agus an 76ú seisiún de chuid Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe (3),

| — | ag féachaint do Straitéis AE i gcoinne leathadh arm ollscriosta an 10 Nollaig 2003 agus do na conclúidí ón gComhairle an 17 Nollaig 2008 maidir leis na línte nua gníomhaíochta ag an Aontas Eorpach chun leathadh arm ollscriosta agus a gcórais seachadta a chomhrac, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Straitéis AE i gcoinne leathadh arm ollscriosta an 10 Nollaig 2003 agus do na conclúidí ón gComhairle an 17 Nollaig 2008 maidir leis na línte nua gníomhaíochta ag an Aontas Eorpach chun leathadh arm ollscriosta agus a gcórais seachadta a chomhrac,

| — | ag féachaint do mholadh uaithi an 21 Deireadh Fómhair 2021 chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin/Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir le caidreamh polaitiúil agus comhar idir AE agus an Téaváin (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do mholadh uaithi an 21 Deireadh Fómhair 2021 chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin/Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir le caidreamh polaitiúil agus comhar idir AE agus an Téaváin (4),

| — | ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle an 24 Eanáir 2022 maidir leis an gcomhpháirtíocht straitéiseach idir na Náisiúin Aontaithe agus an tAontas Eorpach i ndáil le hoibríochtaí síochána agus bainistiú géarchéime go dtí an chéad leibhéal eile: Tosaíochtaí 2022-2024, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle an 24 Eanáir 2022 maidir leis an gcomhpháirtíocht straitéiseach idir na Náisiúin Aontaithe agus an tAontas Eorpach i ndáil le hoibríochtaí síochána agus bainistiú géarchéime go dtí an chéad leibhéal eile: Tosaíochtaí 2022-2024,

| — | ag féachaint do Chomhaontú Pháras a ghabhann le Creat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide, a glacadh an 12 Nollaig 2015, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chomhaontú Pháras a ghabhann le Creat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide, a glacadh an 12 Nollaig 2015,

| — | ag féachaint do Chlár Oibre 2030 na Náisiún Aontaithe don Fhorbairt Inbhuanaithe agus do na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SFI), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chlár Oibre 2030 na Náisiún Aontaithe don Fhorbairt Inbhuanaithe agus do na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SFI),

| — | ag féachaint don Cheathrú Comhdháil Dhomhanda ar Mhná, a tionóladh i mBéising i mí Mheán Fómhair 1995, don Dearbhú agus don Chlár Oibre Gníomhaíochta maidir le cumhachtú na mban a glacadh i mBéising, agus do na doiciméid toraidh i ndiaidh sheisiúin speisialta Bhéising na Náisiún Aontaithe + 5, + 10, + 15 agus + 20 maidir le gníomhaíochtaí agus tionscnaimh nua chun Dearbhú Bhéising agus an Clár Oibre Gníomhaíochta, a glacadh an 9 Meitheamh 2000, an 11 Márta 2005, an 2 Márta 2010 agus an 9 Márta 2015 faoi seach, a chur chun feidhme, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Cheathrú Comhdháil Dhomhanda ar Mhná, a tionóladh i mBéising i mí Mheán Fómhair 1995, don Dearbhú agus don Chlár Oibre Gníomhaíochta maidir le cumhachtú na mban a glacadh i mBéising, agus do na doiciméid toraidh i ndiaidh sheisiúin speisialta Bhéising na Náisiún Aontaithe + 5, + 10, + 15 agus + 20 maidir le gníomhaíochtaí agus tionscnaimh nua chun Dearbhú Bhéising agus an Clár Oibre Gníomhaíochta, a glacadh an 9 Meitheamh 2000, an 11 Márta 2005, an 2 Márta 2010 agus an 9 Márta 2015 faoi seach, a chur chun feidhme,

| — | ag féachaint do Straitéis Dhomhanda Frithsceimhlitheoireachta na Náisiún Aontaithe, a ghlac an Comhthionól Ginearálta i mí Mheán Fómhair 2006, a thabharfar cothrom le dáta go luath, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Straitéis Dhomhanda Frithsceimhlitheoireachta na Náisiún Aontaithe, a ghlac an Comhthionól Ginearálta i mí Mheán Fómhair 2006, a thabharfar cothrom le dáta go luath,

| — | ag féachaint do Rún 1325 (2000) ó na Náisiúin Aontaithe a ghlac Comhairle Slándála na Náisiún Aontaithe an 31 Deireadh Fómhair 2000, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rún 1325 (2000) ó na Náisiúin Aontaithe a ghlac Comhairle Slándála na Náisiún Aontaithe an 31 Deireadh Fómhair 2000,

| — | ag féachaint do Rún 65/276 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe a glacadh an 3 Bealtaine 2011 maidir le rannpháirtíocht an Aontais in obair na Náisiún Aontaithe, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rún 65/276 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe a glacadh an 3 Bealtaine 2011 maidir le rannpháirtíocht an Aontais in obair na Náisiún Aontaithe,

| — | ag féachaint do na ceithre ráiteas comhpháirteacha ón Aontas agus ó na Náisiúin Aontaithe ag Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe i mí Mheán Fómhair 2018, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na ceithre ráiteas comhpháirteacha ón Aontas agus ó na Náisiúin Aontaithe ag Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe i mí Mheán Fómhair 2018,

| — | ag féachaint do rún uaithi an 12 Meán Fómhair 2018 maidir le Córais Arm Uathrialaitheach (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 12 Meán Fómhair 2018 maidir le Córais Arm Uathrialaitheach (5),

| — | ag féachaint do chreat-chomhaontú an 29 Meán Fómhair 2020 idir an tAontas Eorpach agus na Náisiúin Aontaithe maidir le Soláthar Tacaíochta Frithpháirtí i gcomhthéacs a gcuid misean agus a gcuid oibríochtaí allamuigh faoi seach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chreat-chomhaontú an 29 Meán Fómhair 2020 idir an tAontas Eorpach agus na Náisiúin Aontaithe maidir le Soláthar Tacaíochta Frithpháirtí i gcomhthéacs a gcuid misean agus a gcuid oibríochtaí allamuigh faoi seach,

| — | ag féachaint do rún uaithi an 1 Márta 2022 maidir le hionsaí na Rúise i gcoinne na hÚcráine (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 1 Márta 2022 maidir le hionsaí na Rúise i gcoinne na hÚcráine (6),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 7 Aibreán 2022 maidir leis na conclúidí ó chruinniú na Comhairle Eorpaí an 24-25 Márta 2022, lena n-áirítear na forbairtí is déanaí maidir leis an gcogadh i gcoinne na hÚcráine agus smachtbhannaí AE i gcoinne na Rúise agus a gcur chun feidhme (7), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 7 Aibreán 2022 maidir leis na conclúidí ó chruinniú na Comhairle Eorpaí an 24-25 Márta 2022, lena n-áirítear na forbairtí is déanaí maidir leis an gcogadh i gcoinne na hÚcráine agus smachtbhannaí AE i gcoinne na Rúise agus a gcur chun feidhme (7),

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eachtracha (A9-0172/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eachtracha (A9-0172/2022),

| A. | de bhrí go bhfuil an t-ord domhanda ag éirí níos éagobhsaí, níos polaraithe agus millte ag cláir oibre iomaíocha agus ag seasaimh bheartais iomaíocha agus ag an riosca méadaitheach go mbeidh ilroinnt rialála agus iomaíocht ann maidir le caighdeáin rialála; de bhrí go bhfuil an daonlathas, cearta an duine agus an smacht reachta ag teacht faoi bhagairt mhéadaitheach i réigiúin éagsúla an domhain; de bhrí go bhfuil bagairtí agus rioscaí méadaitheacha os comhair chosantóirí chearta an duine agus gníomhaithe na sochaí sibhialta maidir lena gcuid oibre dlisteanach; |
| --- | --- |

A.

de bhrí go bhfuil an t-ord domhanda ag éirí níos éagobhsaí, níos polaraithe agus millte ag cláir oibre iomaíocha agus ag seasaimh bheartais iomaíocha agus ag an riosca méadaitheach go mbeidh ilroinnt rialála agus iomaíocht ann maidir le caighdeáin rialála; de bhrí go bhfuil an daonlathas, cearta an duine agus an smacht reachta ag teacht faoi bhagairt mhéadaitheach i réigiúin éagsúla an domhain; de bhrí go bhfuil bagairtí agus rioscaí méadaitheacha os comhair chosantóirí chearta an duine agus gníomhaithe na sochaí sibhialta maidir lena gcuid oibre dlisteanach;

| B. | de bhrí gur tógadh an t-ord iltaobhach chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin ár linne agus chun dul i ngleic leo, amhail ocras agus fíorbhochtaineacht, neamhionannas, díghrádú comhshaoil, galair, suaití eacnamaíocha agus coinbhleachtaí a chosc; de bhrí go bhfuil dul chun cinn tábhachtach déanta, ach le deich mbliana anuas thugamar cúlú faoi deara i roinnt réimsí; |
| --- | --- |

B.

de bhrí gur tógadh an t-ord iltaobhach chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin ár linne agus chun dul i ngleic leo, amhail ocras agus fíorbhochtaineacht, neamhionannas, díghrádú comhshaoil, galair, suaití eacnamaíocha agus coinbhleachtaí a chosc; de bhrí go bhfuil dul chun cinn tábhachtach déanta, ach le deich mbliana anuas thugamar cúlú faoi deara i roinnt réimsí;

| C. | de bhrí gur gá an conradh sóisialta a athnuachan agus muinín a athbhunú; |
| --- | --- |

C.

de bhrí gur gá an conradh sóisialta a athnuachan agus muinín a athbhunú;

| D. | de bhrí gur thug gach tír gealltanas i mí Mheán Fómhair 2015 do chlár oibre uaillmhianach maidir le conas dul i ngleic le dúshláin dhomhanda le chéile, Clár Oibre 2030 na Náisiún Aontaithe don Fhorbairt Inbhuanaithe; |
| --- | --- |

D.

de bhrí gur thug gach tír gealltanas i mí Mheán Fómhair 2015 do chlár oibre uaillmhianach maidir le conas dul i ngleic le dúshláin dhomhanda le chéile, Clár Oibre 2030 na Náisiún Aontaithe don Fhorbairt Inbhuanaithe;

| E. | de bhrí, cé gurb é an t-iltaobhachas an córas eagrúcháin is fearr chun dúshláin dhomhanda a réiteach, nach mór a aithint go bhfuil sé ag streachailt chun an bealach a aimsiú i dtreo cur chun feidhme éifeachtach; |
| --- | --- |

E.

de bhrí, cé gurb é an t-iltaobhachas an córas eagrúcháin is fearr chun dúshláin dhomhanda a réiteach, nach mór a aithint go bhfuil sé ag streachailt chun an bealach a aimsiú i dtreo cur chun feidhme éifeachtach;

| F. | de bhrí go bhfuil an domhan tar éis teacht isteach i ré nua ilpholach ag a bhfuil acmhainneacht mhór suaiteachta, coimhlinte agus éagobhsaíochta arb é is príomhthréith dá cuid móriomaíocht gheopholaitiúil lena mbaineann bagairtí agus coinbhleachtaí neamhthraidisiúnta, amhail ionsaithe hibrideacha agus cibirionsaithe, cogaíocht hibrideach agus bréagaisnéis, a tharlaíonn go minic i ngan fhios don phobal, ach a bhfuil impleachtaí suntasacha acu ar shlándáil AE agus ar shlándáil dhomhanda, agus nach bhfuil uirlisí cuí againn chun dul i ngleic leo agus chun freagairt dóibh; de bhrí go bhfuil baol ann go mbeidh bearna idir na dúshláin dhomhanda atá ann faoi láthair agus cumas an chórais iltaobhaigh atá ann faoi láthair réitigh éifeachtacha agus chuimsitheacha a chur ar fáil; |
| --- | --- |

F.

de bhrí go bhfuil an domhan tar éis teacht isteach i ré nua ilpholach ag a bhfuil acmhainneacht mhór suaiteachta, coimhlinte agus éagobhsaíochta arb é is príomhthréith dá cuid móriomaíocht gheopholaitiúil lena mbaineann bagairtí agus coinbhleachtaí neamhthraidisiúnta, amhail ionsaithe hibrideacha agus cibirionsaithe, cogaíocht hibrideach agus bréagaisnéis, a tharlaíonn go minic i ngan fhios don phobal, ach a bhfuil impleachtaí suntasacha acu ar shlándáil AE agus ar shlándáil dhomhanda, agus nach bhfuil uirlisí cuí againn chun dul i ngleic leo agus chun freagairt dóibh; de bhrí go bhfuil baol ann go mbeidh bearna idir na dúshláin dhomhanda atá ann faoi láthair agus cumas an chórais iltaobhaigh atá ann faoi láthair réitigh éifeachtacha agus chuimsitheacha a chur ar fáil;

| G. | ach ag an am céanna tá an t-ord domhanda ag dul i ngleic níos mó le saincheisteanna beartais agus le dúshláin a éilíonn gníomhaíocht ar an leibhéal idirnáisiúnta, lena n-áirítear idirphlé éifeachtach beartais domhanda, comhar agus cóineasú seasaimh, chun réitigh inbhuanaithe a cheapadh a fhéadfaidh torthaí a bhaint amach, gníomhaíocht chomhordaithe agus comhbheartas. caighdeáin laistigh d’ordú atá bunaithe ar rialacha ar féidir leo seachadadh éifeachtach a dhéanamh ar mhaithe le gach duine agus cearta an duine agus an smacht reachta a chur chun cinn; de bhrí gur cheart go rannchuideodh na caighdeáin sin leis an tsíocháin, leis an gcobhsaíocht agus leis an bhforbairt inbhuanaithe idirnáisiúnta; de bhrí go bhfuil AE taobh thiar de dhlíthe agus noirm idirnáisiúnta; |
| --- | --- |

G.

ach ag an am céanna tá an t-ord domhanda ag dul i ngleic níos mó le saincheisteanna beartais agus le dúshláin a éilíonn gníomhaíocht ar an leibhéal idirnáisiúnta, lena n-áirítear idirphlé éifeachtach beartais domhanda, comhar agus cóineasú seasaimh, chun réitigh inbhuanaithe a cheapadh a fhéadfaidh torthaí a bhaint amach, gníomhaíocht chomhordaithe agus comhbheartas. caighdeáin laistigh d’ordú atá bunaithe ar rialacha ar féidir leo seachadadh éifeachtach a dhéanamh ar mhaithe le gach duine agus cearta an duine agus an smacht reachta a chur chun cinn; de bhrí gur cheart go rannchuideodh na caighdeáin sin leis an tsíocháin, leis an gcobhsaíocht agus leis an bhforbairt inbhuanaithe idirnáisiúnta; de bhrí go bhfuil AE taobh thiar de dhlíthe agus noirm idirnáisiúnta;

| H. | de bhrí go bhfuil an domhan éirithe níos idirnasctha, rud a fhágann go bhfuil gníomhaithe ar an ardán idirnáisiúnta níos idirspleáiche agus go bhfuil na dúshláin níos casta; de bhrí go n-éilíonn na fadhbanna il-leibhéil a eascraíonn as sin gníomhaíocht chomhchoiteann, struchtúir sholúbtha agus cuimsiú na ngeallsealbhóirí uile; |
| --- | --- |

H.

de bhrí go bhfuil an domhan éirithe níos idirnasctha, rud a fhágann go bhfuil gníomhaithe ar an ardán idirnáisiúnta níos idirspleáiche agus go bhfuil na dúshláin níos casta; de bhrí go n-éilíonn na fadhbanna il-leibhéil a eascraíonn as sin gníomhaíocht chomhchoiteann, struchtúir sholúbtha agus cuimsiú na ngeallsealbhóirí uile;

| I. | de bhrí go n-eascraíonn an t-ord iltaobhach reatha ón ord domhanda iar-1945, nach gá go léiríonn sé go hiomlán saol an lae inniu, ós rud é nach ndearnadh na gníomhaithe domhanda reatha uile a chur san áireamh go cuí i ndearadh an ollstruchtúir iltaobhaigh; |
| --- | --- |

I.

de bhrí go n-eascraíonn an t-ord iltaobhach reatha ón ord domhanda iar-1945, nach gá go léiríonn sé go hiomlán saol an lae inniu, ós rud é nach ndearnadh na gníomhaithe domhanda reatha uile a chur san áireamh go cuí i ndearadh an ollstruchtúir iltaobhaigh;

| J. | de bhrí go bhfuil beartais agus noirm maidir le rialú arm domhanda, dí-armáil agus neamhleathadh á dtréigeadh agus á lagú tráth a bhfuil díolacháin gnátharm ag dul i méid, méadú ag teacht ar leibhéal neamhspleáchais na gcóras arm, agus infheistíochtaí á ndéanamh in airm ollscriosta nua; |
| --- | --- |

J.

de bhrí go bhfuil beartais agus noirm maidir le rialú arm domhanda, dí-armáil agus neamhleathadh á dtréigeadh agus á lagú tráth a bhfuil díolacháin gnátharm ag dul i méid, méadú ag teacht ar leibhéal neamhspleáchais na gcóras arm, agus infheistíochtaí á ndéanamh in airm ollscriosta nua;

| K. | de bhrí go bhfuil níos mó dúshlán á thabhairt don iltaobhachas, mar mhodh síochánta chun caidreamh a eagrú i measc stáit cheannasacha, i bpáirt mar gheall ar athruithe ar an gcóras idirnáisiúnta, amhail teacht chun cinn gníomhaithe nua ar an ardán domhanda agus bagairtí hibrideacha a eascraíonn astu, an teannas a eascraíonn as cineál na n-institiúidí iltaobhacha agus an gá atá le hinstitiúidí a bhí ann le blianta fada a athchóiriú, an bhearna atá ag dul i méid idir tuairimí agus institiúidí poiblí, méadú ar thuairimí i gcoinne an domhandaithe, an meath atá tagtha ar chumhachtaí geopholaitiúla ceannasacha go traidisiúnta agus an meath ar shaoirsí domhanda agus an daonlathas ina dhiaidh sin; de bhrí go ndearna paindéim COVID-19 agus a tionchar gan fasach ar an bpobal idirnáisiúnta na hathruithe sin a threisiú agus a luathú; de bhrí go bhfuiltear ar thairseach ré nua a bhagraíonn an bonn a bhaint de níos mó ná 70 bliain de dhul chun cinn agus síocháin choibhneasta agus ré na polaitíochta láidre a chomhdhlúthú agus iarracht a dhéanamh an bonn a bhaint den ord riailbhunaithe idirnáisiúnta atá bunaithe ar an dlí idirnáisiúnta agus ar an smacht reachta, ar fhreagracht, ar an daonlathas agus ar chearta an duine, ar chomhionannas inscne agus ar éagsúlacht; de bhrí go gcuirtear brú ar an gcóras iltaobhach aghaidh a thabhairt ar thrí ghéarchéim nasctha de bharr meascán de spreagthaí pobalacha náisiúnta, cuspóirí éagsúla agus athraitheacha agus easpa modhanna cur chun feidhme agus cuntasachta: géarchéim chumhachta, ábharthachta agus dlisteanachta, atá mar thoradh ar easpa toil pholaitiúil agus comhordaithe pholaitiúil, san Iarthar den chuid is mó; |
| --- | --- |

K.

de bhrí go bhfuil níos mó dúshlán á thabhairt don iltaobhachas, mar mhodh síochánta chun caidreamh a eagrú i measc stáit cheannasacha, i bpáirt mar gheall ar athruithe ar an gcóras idirnáisiúnta, amhail teacht chun cinn gníomhaithe nua ar an ardán domhanda agus bagairtí hibrideacha a eascraíonn astu, an teannas a eascraíonn as cineál na n-institiúidí iltaobhacha agus an gá atá le hinstitiúidí a bhí ann le blianta fada a athchóiriú, an bhearna atá ag dul i méid idir tuairimí agus institiúidí poiblí, méadú ar thuairimí i gcoinne an domhandaithe, an meath atá tagtha ar chumhachtaí geopholaitiúla ceannasacha go traidisiúnta agus an meath ar shaoirsí domhanda agus an daonlathas ina dhiaidh sin; de bhrí go ndearna paindéim COVID-19 agus a tionchar gan fasach ar an bpobal idirnáisiúnta na hathruithe sin a threisiú agus a luathú; de bhrí go bhfuiltear ar thairseach ré nua a bhagraíonn an bonn a bhaint de níos mó ná 70 bliain de dhul chun cinn agus síocháin choibhneasta agus ré na polaitíochta láidre a chomhdhlúthú agus iarracht a dhéanamh an bonn a bhaint den ord riailbhunaithe idirnáisiúnta atá bunaithe ar an dlí idirnáisiúnta agus ar an smacht reachta, ar fhreagracht, ar an daonlathas agus ar chearta an duine, ar chomhionannas inscne agus ar éagsúlacht; de bhrí go gcuirtear brú ar an gcóras iltaobhach aghaidh a thabhairt ar thrí ghéarchéim nasctha de bharr meascán de spreagthaí pobalacha náisiúnta, cuspóirí éagsúla agus athraitheacha agus easpa modhanna cur chun feidhme agus cuntasachta: géarchéim chumhachta, ábharthachta agus dlisteanachta, atá mar thoradh ar easpa toil pholaitiúil agus comhordaithe pholaitiúil, san Iarthar den chuid is mó;

| L. | de bhrí gur féidir le géarchéim an iltaobhachais a bheith ina deis chun comhdhearcadh a athbhunú maidir le hord idirnáisiúnta atá bunaithe ar an iltaobhachas agus ar an smacht reachta trí chomhar, dlúthpháirtíocht agus comhordú éifeachtúil; de bhrí gur cheart do AE tacú le tionscnaimh a bhfuil sé mar aidhm leo tuairimí na sochaí sibhialta a ionchorprú sna próisis chinnteoireachta i bhfóraim iltaobhacha amhail na Náisiúin Aontaithe; de bhrí gur cheart do AE tacú le Tionól Parlaiminteach na Náisiún Aontaithe (UNPA) a bhunú laistigh de chóras na Náisiún Aontaithe chun carachtar daonlathach, cuntasacht dhaonlathach agus trédhearcacht an rialachais dhomhanda a mhéadú; |
| --- | --- |

L.

de bhrí gur féidir le géarchéim an iltaobhachais a bheith ina deis chun comhdhearcadh a athbhunú maidir le hord idirnáisiúnta atá bunaithe ar an iltaobhachas agus ar an smacht reachta trí chomhar, dlúthpháirtíocht agus comhordú éifeachtúil; de bhrí gur cheart do AE tacú le tionscnaimh a bhfuil sé mar aidhm leo tuairimí na sochaí sibhialta a ionchorprú sna próisis chinnteoireachta i bhfóraim iltaobhacha amhail na Náisiúin Aontaithe; de bhrí gur cheart do AE tacú le Tionól Parlaiminteach na Náisiún Aontaithe (UNPA) a bhunú laistigh de chóras na Náisiún Aontaithe chun carachtar daonlathach, cuntasacht dhaonlathach agus trédhearcacht an rialachais dhomhanda a mhéadú;

| M. | de bhrí go bhfuil gá le hiltaobhachas a athbheochan go tapa chun dul i ngleic leis an ngéarchéim ilghnéitheach sin; de bhrí go bhfuil bagairtí ar an tsíocháin agus ar an tslándáil, ar shaoirsí bunúsacha agus ar an daonlathas, ar an athrú aeráide, ar chailliúint na bithéagsúlachta, ar dhíghrádú an chomhshaoil, ar bhainistiú riosca tubaiste, ar dhúshláin dhomhanda maidir leis an tsláinte phoiblí, ar an gcaomhnaitheacht atá ag dul i méid, ar bhréagaisnéis, ar chur isteach eachtrach, ar chomhionannas inscne, ar fhorbairt inbhuanaithe agus ar dhoimhniú na bochtaineachta agus na neamhionannas ar an leibhéal domhanda ar chuid de na dúshláin phráinneacha atá le sárú ag an domhan faoi láthair; de bhrí nach mbeidh an comhphobal idirnáisiúnta in ann freagraí marthanacha agus inbhuanaithe a fháil ar na dúshláin sin agus ar na dúshláin a bheidh ann amach anseo ach amháin trí ord iltaobhach treisithe agus trí cheannaireacht pholaitiúil; |
| --- | --- |

M.

de bhrí go bhfuil gá le hiltaobhachas a athbheochan go tapa chun dul i ngleic leis an ngéarchéim ilghnéitheach sin; de bhrí go bhfuil bagairtí ar an tsíocháin agus ar an tslándáil, ar shaoirsí bunúsacha agus ar an daonlathas, ar an athrú aeráide, ar chailliúint na bithéagsúlachta, ar dhíghrádú an chomhshaoil, ar bhainistiú riosca tubaiste, ar dhúshláin dhomhanda maidir leis an tsláinte phoiblí, ar an gcaomhnaitheacht atá ag dul i méid, ar bhréagaisnéis, ar chur isteach eachtrach, ar chomhionannas inscne, ar fhorbairt inbhuanaithe agus ar dhoimhniú na bochtaineachta agus na neamhionannas ar an leibhéal domhanda ar chuid de na dúshláin phráinneacha atá le sárú ag an domhan faoi láthair; de bhrí nach mbeidh an comhphobal idirnáisiúnta in ann freagraí marthanacha agus inbhuanaithe a fháil ar na dúshláin sin agus ar na dúshláin a bheidh ann amach anseo ach amháin trí ord iltaobhach treisithe agus trí cheannaireacht pholaitiúil;

| N. | de bhrí, chun an t-iltaobhachas a athbheochan agus a chosaint, nach mór do AE cuidiú le hinstitiúidí iltaobhacha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta a choinneáil beo agus ag feidhmiú, agus ag an am céanna comhar níos doimhne a lorg le comhpháirtithe atá ar aon intinn chun troid ar son a luachanna agus a leasanna; de bhrí go n-athróidh na comhghuaillíochtaí sin ar bhonn saincheisteanna agus nár cheart go mbainfeadh siad an bonn de na hinstitiúidí atá ann cheana; de bhrí gur cheart do AE a dhícheall a dhéanamh comhghuaillíochtaí oscailte a thógáil seachas clubanna eisiacha; de bhrí gur gá do AE bealaí nua a aimsiú chun dul i dteagmháil le tíortha ón Domhan Theas agus é sin a dhéanamh ar chomhchéim leo, mar chomhpháirtithe comhionanna; |
| --- | --- |

N.

de bhrí, chun an t-iltaobhachas a athbheochan agus a chosaint, nach mór do AE cuidiú le hinstitiúidí iltaobhacha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta a choinneáil beo agus ag feidhmiú, agus ag an am céanna comhar níos doimhne a lorg le comhpháirtithe atá ar aon intinn chun troid ar son a luachanna agus a leasanna; de bhrí go n-athróidh na comhghuaillíochtaí sin ar bhonn saincheisteanna agus nár cheart go mbainfeadh siad an bonn de na hinstitiúidí atá ann cheana; de bhrí gur cheart do AE a dhícheall a dhéanamh comhghuaillíochtaí oscailte a thógáil seachas clubanna eisiacha; de bhrí gur gá do AE bealaí nua a aimsiú chun dul i dteagmháil le tíortha ón Domhan Theas agus é sin a dhéanamh ar chomhchéim leo, mar chomhpháirtithe comhionanna;

| O. | de bhrí gur léirigh an t-athrú aeráide agus paindéim COVID-19 tábhacht dhomhanda agus tosaíocht bheartais na n-earraí poiblí domhanda, amhail, inter alia, rochtain ar shláinte, aer glan agus uisce glan, bia agus acmhainní eile, oideachas, teicneolaíocht agus cibearspás ar bhealach cuimsitheach, slán agus iontaofa; de bhrí gur chuir paindéim COVID-19 fíric fhollasach i gcuimhne dúinn: i bhfianaise na paindéime, níl ár slabhra sábháilteachta sláinte ach chomh láidir leis an gcóras sláinte is laige; de bhrí gur bagairt do dhaoine agus do gheilleagair i ngach áit é COVID-19 a bheith in aon áit; de bhrí go bhfuil gá le comhar domhanda maidir le cuspóirí, íoschaighdeáin choiteanna agus tacaíocht ghníomhach do na tíortha agus do na pobail is leochailí chun rochtain ar earraí poiblí domhanda agus ar fhreagairtí beartais a fháil chun rochtain den sórt sin a chaighdeánú agus a leathnú ar fud tíortha agus pobal; de bhrí go n-éilítear leis sin clár oibre iltaobhach éifeachtach a bheidh dírithe ar earraí poiblí domhanda agus ar struchtúir rialachais a threisíonn rochtain ar na hearraí sin; de bhrí nach féidir, agus nár cheart, in imthosca ar bith, idirphlé éifeachtach beartais, comhar agus seachadadh maidir le rochtain ar earraí poiblí domhanda a dhíchúpláil ó chur chun cinn agus ó chosaint na gceart bunúsach agus na dínite, chomh maith le cumhachtú gach duine, go háirithe na daoine is leochailí; de bhrí gur léirigh paindéim COVID-19 a thábhachtaí atá obair EDS agus acmhainneacht EDS an fhreagairt ar an bpaindéim a bhainistiú go tapa agus go héifeachtach, agus ag an am céanna ábhair imní a thabhairt chun solais amhail iarracht ar chur isteach agus ionramháil a ghníomhaíochtaí chun na críche sin; |
| --- | --- |

O.

de bhrí gur léirigh an t-athrú aeráide agus paindéim COVID-19 tábhacht dhomhanda agus tosaíocht bheartais na n-earraí poiblí domhanda, amhail, inter alia, rochtain ar shláinte, aer glan agus uisce glan, bia agus acmhainní eile, oideachas, teicneolaíocht agus cibearspás ar bhealach cuimsitheach, slán agus iontaofa; de bhrí gur chuir paindéim COVID-19 fíric fhollasach i gcuimhne dúinn: i bhfianaise na paindéime, níl ár slabhra sábháilteachta sláinte ach chomh láidir leis an gcóras sláinte is laige; de bhrí gur bagairt do dhaoine agus do gheilleagair i ngach áit é COVID-19 a bheith in aon áit; de bhrí go bhfuil gá le comhar domhanda maidir le cuspóirí, íoschaighdeáin choiteanna agus tacaíocht ghníomhach do na tíortha agus do na pobail is leochailí chun rochtain ar earraí poiblí domhanda agus ar fhreagairtí beartais a fháil chun rochtain den sórt sin a chaighdeánú agus a leathnú ar fud tíortha agus pobal; de bhrí go n-éilítear leis sin clár oibre iltaobhach éifeachtach a bheidh dírithe ar earraí poiblí domhanda agus ar struchtúir rialachais a threisíonn rochtain ar na hearraí sin; de bhrí nach féidir, agus nár cheart, in imthosca ar bith, idirphlé éifeachtach beartais, comhar agus seachadadh maidir le rochtain ar earraí poiblí domhanda a dhíchúpláil ó chur chun cinn agus ó chosaint na gceart bunúsach agus na dínite, chomh maith le cumhachtú gach duine, go háirithe na daoine is leochailí; de bhrí gur léirigh paindéim COVID-19 a thábhachtaí atá obair EDS agus acmhainneacht EDS an fhreagairt ar an bpaindéim a bhainistiú go tapa agus go héifeachtach, agus ag an am céanna ábhair imní a thabhairt chun solais amhail iarracht ar chur isteach agus ionramháil a ghníomhaíochtaí chun na críche sin;

| P. | de bhrí go bhfuil an sceimhlitheoireacht fós ar cheann de na bagairtí is tromchúisí ar an tsíocháin agus ar an tslándáil idirnáisiúnta; |
| --- | --- |

P.

de bhrí go bhfuil an sceimhlitheoireacht fós ar cheann de na bagairtí is tromchúisí ar an tsíocháin agus ar an tslándáil idirnáisiúnta;

| Q. | de bhrí gur féidir le freagairtí beartais neamhshiméadracha, nach bhfuil chomh héifeachtach agus chomh claonta céanna, cothrom iomaíochta a bhaint ó bhaill uile an chomhphobail idirnáisiúnta, tiomantas i bhfad níos laige ag an bpobal idirnáisiúnta do chosaint agus cur chun cinn luachanna uilíocha agus cearta uilíocha, gur féidir leis na nithe sin ar fad a bheith mar thoradh ar threallús méadaitheach na réimeas údarásaíoch agus ollsmachtach agus na rialtas neamhliobrálach i bhfóraim iltaobhacha agus in eagraíochtaí idirnáisiúnta, lena n-áirítear trí iarrachtaí chun noirm idirnáisiúnta a lagú agus a athscríobh, agus trína rannpháirtíocht láidir i bpróisis bhainistíochta agus chinnteoireachta na n-eagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha agus i bhfóraim iltaobhacha; de bhrí gur féidir le cláir oibre aonair, gníomhaíochtaí aontaobhacha agus easpa rannpháirtíochta agus tacaíochta do réitigh iltaobhacha an bonn a bhaint go mór den iltaobhachas mar phrionsabal eagrúcháin bunriachtanach chun dul i ngleic le dúshláin thrasnáisiúnta; de bhrí, sa chomhthéacs sin, go bhfuil sé bunriachtanach go n-athdhearbhófaí luach an rialachais riailbhunaithe, an comhar idirnáisiúnta, tiomantas do chearta bunúsacha agus fíorchothroime iomaíochta do bhaill uile an chomhphobail idirnáisiúnta; de bhrí go mbeidh eagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha agus fóraim iltaobhacha fíorthábhachtach chun na cuspóirí sin a bhaint amach; de bhrí, ní hamháin go ligfidh na cuspóirí sin do bheartas dearfach níos éifeachtaí tionchar a bheith aige ar dhúshláin dhomhanda, ach go gcuirfidh siad srian agus cosc le riosca na coinbhleachta; |
| --- | --- |

Q.

de bhrí gur féidir le freagairtí beartais neamhshiméadracha, nach bhfuil chomh héifeachtach agus chomh claonta céanna, cothrom iomaíochta a bhaint ó bhaill uile an chomhphobail idirnáisiúnta, tiomantas i bhfad níos laige ag an bpobal idirnáisiúnta do chosaint agus cur chun cinn luachanna uilíocha agus cearta uilíocha, gur féidir leis na nithe sin ar fad a bheith mar thoradh ar threallús méadaitheach na réimeas údarásaíoch agus ollsmachtach agus na rialtas neamhliobrálach i bhfóraim iltaobhacha agus in eagraíochtaí idirnáisiúnta, lena n-áirítear trí iarrachtaí chun noirm idirnáisiúnta a lagú agus a athscríobh, agus trína rannpháirtíocht láidir i bpróisis bhainistíochta agus chinnteoireachta na n-eagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha agus i bhfóraim iltaobhacha; de bhrí gur féidir le cláir oibre aonair, gníomhaíochtaí aontaobhacha agus easpa rannpháirtíochta agus tacaíochta do réitigh iltaobhacha an bonn a bhaint go mór den iltaobhachas mar phrionsabal eagrúcháin bunriachtanach chun dul i ngleic le dúshláin thrasnáisiúnta; de bhrí, sa chomhthéacs sin, go bhfuil sé bunriachtanach go n-athdhearbhófaí luach an rialachais riailbhunaithe, an comhar idirnáisiúnta, tiomantas do chearta bunúsacha agus fíorchothroime iomaíochta do bhaill uile an chomhphobail idirnáisiúnta; de bhrí go mbeidh eagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha agus fóraim iltaobhacha fíorthábhachtach chun na cuspóirí sin a bhaint amach; de bhrí, ní hamháin go ligfidh na cuspóirí sin do bheartas dearfach níos éifeachtaí tionchar a bheith aige ar dhúshláin dhomhanda, ach go gcuirfidh siad srian agus cosc le riosca na coinbhleachta;

| R. | de bhrí gur cheart do AE, níos mó ná riamh, infheistíocht a dhéanamh chun eagraíochtaí iltaobhacha a neartú mar cheann de thosaíochtaí a chomhbheartais eachtraigh agus slándála (CBES) agus an chomhbheartais slándála agus cosanta (CBSC); de bhrí go leagann Compás Straitéiseach AE tábhacht mhór ar chomhpháirtíochtaí idirnáisiúnta agus iltaobhacha mar cheann de cholúin bhunúsacha a CBSC; |
| --- | --- |

R.

de bhrí gur cheart do AE, níos mó ná riamh, infheistíocht a dhéanamh chun eagraíochtaí iltaobhacha a neartú mar cheann de thosaíochtaí a chomhbheartais eachtraigh agus slándála (CBES) agus an chomhbheartais slándála agus cosanta (CBSC); de bhrí go leagann Compás Straitéiseach AE tábhacht mhór ar chomhpháirtíochtaí idirnáisiúnta agus iltaobhacha mar cheann de cholúin bhunúsacha a CBSC;

| S. | de bhrí go bhfuil gá le comhar iltaobhach i measc comhpháirtithe atá ar aon intinn agus iad ag déileáil le cur isteach eachtrach mhailíseach; |
| --- | --- |

S.

de bhrí go bhfuil gá le comhar iltaobhach i measc comhpháirtithe atá ar aon intinn agus iad ag déileáil le cur isteach eachtrach mhailíseach;

| T. | de bhrí go bhfianaítear leis an tuarascáil ó Ardrúnaí na Náisiún Aontaithe dar teideal “Our Common Agenda” [Ár gComhchlár Oibre], a cuireadh faoi bhráid Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe i mí Mheán Fómhair 2021 agus ar chuir an Comhthionól Ginearálta fáilte roimhe i mí na Samhna 2021 agus a dréachtaíodh trí phróiseas comhairliúcháin fadréimseach lena n-áirítear Ballstáit na Náisiún Aontaithe, ceannairí smaointeoireachta, daoine óga, an tsochaí shibhialta, geallsealbhóirí agus saoránaigh ábhartha, chomh maith le córas na Náisiún Aontaithe agus a iomaí comhpháirtithe, go bhfuil gá le hiltaobhachas níos éifeachtaí, níos cuimsithí atá bunaithe ar rialacha agus líonraithe don todhchaí; de bhrí go mbeidh sé sin bunriachtanach do chóras na Náisiún Aontaithe agus d’fhóraim iltaobhacha eile chun leanúint de bheith ina fhóram éifeachtach le haghaidh comhairliúcháin agus cinnteoireachta domhanda; de bhrí, sa chomhthéacs sin, go bhfuil seasamh uathúil ag AE chun tacú leis na Náisiúin Aontaithe agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha eile chun próiseas athchóirithe a shaothrú agus chun a n-acmhainneacht seachadta agus a gcumas chun nascadh le geallsealbhóirí ábhartha a athbheochan, amhail daoine óga nó na pobail is mó atá buailte ag an athrú aeráide, lena n-áirítear ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach; de bhrí, agus an méid sin á dhéanamh aige, gur cheart do AE an deis a thapú chun páirt chuiditheach agus éifeachtach a ghlacadh le cumhachtaí iomaíochta, agus seasamh daingean á choinneáil aige maidir le cearta agus saoirsí bunúsacha, samhail shóisialta agus pholaitiúil atá fréamhaithe i luachanna uilíocha a chur chun cinn agus comhar agus comhordú níos dlúithe a shaothrú le tíortha atá ar aon intinn chun tosaíocht luachanna uilíocha agus cearta bunúsacha a threisiú agus chun réitigh éifeachtacha ar dhúshláin dhomhanda a chur chun cinn; de bhrí go mbeidh taidhleoireacht pharlaiminteach ina príomhghné chun iltaobhachas riailbhunaithe, cuimsitheach, líonraithe agus éifeachtach a threisiú; |
| --- | --- |

T.

de bhrí go bhfianaítear leis an tuarascáil ó Ardrúnaí na Náisiún Aontaithe dar teideal “Our Common Agenda” [Ár gComhchlár Oibre], a cuireadh faoi bhráid Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe i mí Mheán Fómhair 2021 agus ar chuir an Comhthionól Ginearálta fáilte roimhe i mí na Samhna 2021 agus a dréachtaíodh trí phróiseas comhairliúcháin fadréimseach lena n-áirítear Ballstáit na Náisiún Aontaithe, ceannairí smaointeoireachta, daoine óga, an tsochaí shibhialta, geallsealbhóirí agus saoránaigh ábhartha, chomh maith le córas na Náisiún Aontaithe agus a iomaí comhpháirtithe, go bhfuil gá le hiltaobhachas níos éifeachtaí, níos cuimsithí atá bunaithe ar rialacha agus líonraithe don todhchaí; de bhrí go mbeidh sé sin bunriachtanach do chóras na Náisiún Aontaithe agus d’fhóraim iltaobhacha eile chun leanúint de bheith ina fhóram éifeachtach le haghaidh comhairliúcháin agus cinnteoireachta domhanda; de bhrí, sa chomhthéacs sin, go bhfuil seasamh uathúil ag AE chun tacú leis na Náisiúin Aontaithe agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha eile chun próiseas athchóirithe a shaothrú agus chun a n-acmhainneacht seachadta agus a gcumas chun nascadh le geallsealbhóirí ábhartha a athbheochan, amhail daoine óga nó na pobail is mó atá buailte ag an athrú aeráide, lena n-áirítear ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach; de bhrí, agus an méid sin á dhéanamh aige, gur cheart do AE an deis a thapú chun páirt chuiditheach agus éifeachtach a ghlacadh le cumhachtaí iomaíochta, agus seasamh daingean á choinneáil aige maidir le cearta agus saoirsí bunúsacha, samhail shóisialta agus pholaitiúil atá fréamhaithe i luachanna uilíocha a chur chun cinn agus comhar agus comhordú níos dlúithe a shaothrú le tíortha atá ar aon intinn chun tosaíocht luachanna uilíocha agus cearta bunúsacha a threisiú agus chun réitigh éifeachtacha ar dhúshláin dhomhanda a chur chun cinn; de bhrí go mbeidh taidhleoireacht pharlaiminteach ina príomhghné chun iltaobhachas riailbhunaithe, cuimsitheach, líonraithe agus éifeachtach a threisiú;

| U. | de bhrí go bhfuil AE agus a Bhallstáit tiomanta go hiomlán don iltaobhachas, don rialachas domhanda, do chur chun cinn chroíluachanna na Náisiún Aontaithe mar dhlúthchuid de bheartas seachtrach AE, agus do thrí cholún chóras na Náisiún Aontaithe: cearta an duine, an tsíocháin agus an tslándáil, agus an fhorbairt; |
| --- | --- |

U.

de bhrí go bhfuil AE agus a Bhallstáit tiomanta go hiomlán don iltaobhachas, don rialachas domhanda, do chur chun cinn chroíluachanna na Náisiún Aontaithe mar dhlúthchuid de bheartas seachtrach AE, agus do thrí cholún chóras na Náisiún Aontaithe: cearta an duine, an tsíocháin agus an tslándáil, agus an fhorbairt;

| V. | de bhrí go leanann AE agus na Náisiúin Aontaithe de bheith ag obair go dlúth i mbreis agus 170 tír chun feabhas a chur ar chosaint chearta an duine do chách, chun ocras agus míchothú a laghdú, chun géarchéimeanna a chosc agus a shárú, chun sochaithe daonlathacha cuimsitheacha a thógáil, chun seirbhísí bunriachtanacha a sholáthar, chun fás inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de agus poist chuibhiúla a chur chun cinn, agus chun bainistiú inbhuanaithe acmhainní nádúrtha a áirithiú; |
| --- | --- |

V.

de bhrí go leanann AE agus na Náisiúin Aontaithe de bheith ag obair go dlúth i mbreis agus 170 tír chun feabhas a chur ar chosaint chearta an duine do chách, chun ocras agus míchothú a laghdú, chun géarchéimeanna a chosc agus a shárú, chun sochaithe daonlathacha cuimsitheacha a thógáil, chun seirbhísí bunriachtanacha a sholáthar, chun fás inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de agus poist chuibhiúla a chur chun cinn, agus chun bainistiú inbhuanaithe acmhainní nádúrtha a áirithiú;

| W. | de bhrí gur féidir le ról agus uirlisí na Parlaiminte i réimse na taidhleoireachta parlaimintí, na hidirghabhála parlaimintí agus an idirphlé pharlaimintigh rannchuidiú go gníomhach chun iltaobhachas a neartú; |
| --- | --- |

W.

de bhrí gur féidir le ról agus uirlisí na Parlaiminte i réimse na taidhleoireachta parlaimintí, na hidirghabhála parlaimintí agus an idirphlé pharlaimintigh rannchuidiú go gníomhach chun iltaobhachas a neartú;

| X. | de bhrí go dtugtar leis “an Eoraip Dhomhanda – an Ionstraim nua um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta” (ionstraim airgeadais na hEorpa Domhanda), in éineacht le cur chuige “Foireann na hEorpa” agus an Straitéis maidir leis an Tairseach Dhomhanda, don Aontas agus dá Bhallstáit an cumas acmhainní a chomhthiomsú ar bhealach sineirgeach agus cúnamh a chomhordú ar bhealach níos fearr agus tionchair dhearfacha a chruthú i ngníomhaíocht sheachtrach AE, trí fhóraim iltaobhacha freisin, agus riachtanais na dtíortha comhpháirtíochta á gcur san áireamh, lena n-áirítear trí chomhar leanúnach agus neartaithe leis na Náisiúin Aontaithe ar an láthair; de bhrí gur cheart do AE tosaíocht a thabhairt do chabhair a chur ar fáil do thíortha a bhfuil taifead acu ar dhea-rialachas agus tiomantas do phrionsabail dhaonlathacha agus do chearta an duine; de bhrí go bhforáiltear, leis an ionstraim airgeadais nua don Eoraip Dhomhanda, d’idirphlé polaitiúil ardleibhéil idir an Coimisiún, an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) agus an Pharlaimint maidir le tosaíochtaí a phleanáil agus an deis ag an bParlaimint an t-idirphlé beartais agus pleanála sin a athnascadh lena fhor-rochtain pholaitiúil agus lena chomhairliúcháin pholaitiúla le tríú tíortha, agus ar an gcaoi sin cumas AE cúnamh a thabhairt do thríú tíortha ábhartha agus tionchar dearfach a imirt orthu trína ghníomhaíochtaí taidhleoireachta parlaimintí agus for-rochtain a threisiú; |
| --- | --- |

X.

de bhrí go dtugtar leis “an Eoraip Dhomhanda – an Ionstraim nua um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta” (ionstraim airgeadais na hEorpa Domhanda), in éineacht le cur chuige “Foireann na hEorpa” agus an Straitéis maidir leis an Tairseach Dhomhanda, don Aontas agus dá Bhallstáit an cumas acmhainní a chomhthiomsú ar bhealach sineirgeach agus cúnamh a chomhordú ar bhealach níos fearr agus tionchair dhearfacha a chruthú i ngníomhaíocht sheachtrach AE, trí fhóraim iltaobhacha freisin, agus riachtanais na dtíortha comhpháirtíochta á gcur san áireamh, lena n-áirítear trí chomhar leanúnach agus neartaithe leis na Náisiúin Aontaithe ar an láthair; de bhrí gur cheart do AE tosaíocht a thabhairt do chabhair a chur ar fáil do thíortha a bhfuil taifead acu ar dhea-rialachas agus tiomantas do phrionsabail dhaonlathacha agus do chearta an duine; de bhrí go bhforáiltear, leis an ionstraim airgeadais nua don Eoraip Dhomhanda, d’idirphlé polaitiúil ardleibhéil idir an Coimisiún, an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) agus an Pharlaimint maidir le tosaíochtaí a phleanáil agus an deis ag an bParlaimint an t-idirphlé beartais agus pleanála sin a athnascadh lena fhor-rochtain pholaitiúil agus lena chomhairliúcháin pholaitiúla le tríú tíortha, agus ar an gcaoi sin cumas AE cúnamh a thabhairt do thríú tíortha ábhartha agus tionchar dearfach a imirt orthu trína ghníomhaíochtaí taidhleoireachta parlaimintí agus for-rochtain a threisiú;

| Y. | de bhrí, má tá AE le labhairt d’aon ghuth, nach mór athruithe suntasacha a dhéanamh ar an bpróiseas cinnteoireachta maidir le gnóthaí eachtracha; de bhrí go gcuireann cinnteoireacht d’aon toil bac ar chumas AE a bheith rannpháirteach mar ghníomhaí láidir ar an ardán idirnáisiúnta, de bhrí gur cheart do SEGS agus do na Ballstáit aontú le vótáil trí thromlach cáilithe ar ábhair a bhaineann leis an mbeartas eachtrach, ós rud é gur cineál cinnteoireachta níos éifeachtaí é; |
| --- | --- |

Y.

de bhrí, má tá AE le labhairt d’aon ghuth, nach mór athruithe suntasacha a dhéanamh ar an bpróiseas cinnteoireachta maidir le gnóthaí eachtracha; de bhrí go gcuireann cinnteoireacht d’aon toil bac ar chumas AE a bheith rannpháirteach mar ghníomhaí láidir ar an ardán idirnáisiúnta, de bhrí gur cheart do SEGS agus do na Ballstáit aontú le vótáil trí thromlach cáilithe ar ábhair a bhaineann leis an mbeartas eachtrach, ós rud é gur cineál cinnteoireachta níos éifeachtaí é;

Iltaobhachas atá cumhdaithe i gcroíluachanna an AE a atógáil

| 1. | á chur in iúl gur geal léi an teachtaireacht chomhpháirteach ón gCoimisiún agus ón Leas-Uachtarán/Ardionadaí chuig an bParlaimint agus chuig an gComhairle maidir le rannchuidiú AE le hiltaobhachas riailbhunaithe a neartú; á mheas, leis an teachtaireacht sin, go gcuirtear go díreach le, agus go dtugtar ar aghaidh, an machnamh atá á dhéanamh ar bheartas eachtrach AE óna thiomantas tábhachtach ach níos ginearálta don iltaobhachas éifeachtach mar a shainítear i straitéis slándála na hEorpa 2003 chun an gá atá le luach agus cuspóir an iltaobhachais éifeachtaigh a chomhcheangal le pragmatachas prionsabalach agus leis an ngá atá ann leasanna agus luachanna an Aontais a chur chun cinn agus a chaomhnú, mar a leagtar amach i straitéis dhomhanda 2016 do bheartas eachtrach agus slándála AE; á mheabhrú gurb í an straitéis is fearr chun an t-iltaobhachas a chosaint ná é a atógáil trína dhéanamh níos ábhartha, níos athléimní agus níos éifeachtaí; |
| --- | --- |

1.

| 2. | ag tacú le ráiteas na teachtaireachta comhpháirtí “nach mór don Chomhairle forálacha an Chonartha a úsáid lena gceadaítear staonadh cuiditheach agus le haghaidh cinntí a ghlacadh le vótáil trí thromlach cáilithe sa Chomhbheartas Eachtrach agus Slándála”; á chur i bhfáth gur gá vótáil trí thromlach cáilithe i gcúrsaí beartais eachtraigh a dhaingniú in athruithe ar chonradh AE amach anseo, rud a chuirfeadh ar chumas AE a bheith ina ghníomhaí domhanda níos éifeachtaí; |
| --- | --- |

2.

| 3. | ag aontú leis an gCoimisiún agus leis an Leas-Uachtarán/Ardionadaí gur gá do AE a bheith níos teanntásaí agus a leasanna á saothrú aige agus na luachanna uilíocha ar a bhfuil sé bunaithe á gcur chun cinn agus, dá bhrí sin, aontaíonn sí gur gá don Aontas na luachanna sin, an t-ord riailbhunaithe agus an t-iltaobhachas a chosaint agus a neartú mar bhealach chun cothromaíocht iomaíochta a áirithiú don chomhphobal idirnáisiúnta, lena gcuirfear ardán ar fáil le haghaidh idirphlé cuimsitheach beartais, comhair agus cóineasaithe agus lena mbainfear amach freagairtí beartais a dtacaíonn an pobal idirnáisiúnta i gcoitinne leo agus ar féidir leo seachadadh a dhéanamh i ndáiríre; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á thabhairt chun suntais go bhfuil sé ríthábhachtach go neartódh AE a bhosca uirlisí gníomhaíochta seachtraí agus taidhleoireachta lena ionstraimí uathrialacha féin, rud a mhéadódh a acmhainneacht chun a bheith ina ghníomhaí domhanda agus “labhairt d’aon ghuth” chun an t-iltaobhachas a chosaint ar bhealach níos fearr, ar cheart go n-áireofaí leis go gcruthófaí Acadamh Taidhleoireachta Eorpach mar a d’iarr an Pharlaimint le déanaí; á athdhearbhú go n-áireofaí “Bauhaus Nua Eorpach” mar ionstraim nua i mbosca uirlisí gníomhaíochta seachtraí AE agus mar uirlis úsáideach taidhleoireachta cultúrtha agus phoiblí, atá bunriachtanach chun ord iltaobhach atá bunaithe ar luachanna agus neartú comhpháirtíochtaí idirnáisiúnta a chur chun cinn; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á chur i bhfios go bhfuil an tAontas in ann caighdeáin rialála atá an-éifeachtúil agus cuimsitheach a cheapadh dá mhargadh aonair agus á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart do AE féachaint leis na caighdeáin sin a chur chun cinn faoi chuimsiú a ghníomhaíochta seachtraí mar pharaidím agus mar rannchuidiú leis an bplé ar chaighdeáin rialála éifeachtacha dhomhanda; ag meabhrú Airteagal 24 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE), ina luaitear go “dtacóidh na Ballstáit go gníomhach agus gan chuntar le beartas eachtrach agus slándála an Aontais de mheon dílseachta agus dlúthpháirtíochta frithpháirtí”, agus ina sonraítear “go staonfaidh siad ó aon ghníomhaíocht a bheadh bunoscionn le leasanna an Aontais nó ar dóigh di a éifeachtúlacht mar fhórsa comhtháthaithe sa chaidreamh idirnáisiúnta a dhochrú.”; á chur in iúl gur cúis bhuartha di gníomhaíochtaí roinnt Ballstát, amhail tabhairt faoi thionscnaimh taidhleoireachta dhéthaobhacha le tríú tíortha, a d’fhéadfadh a bheith bunoscionn le forálacha Airteagal 24 CAE; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á chreidiúint nach mór do AE leanúint de bheith ag gníomhú mar chosantóir láidir agus lárnach ar an iltaobhachas ar fud an domhain agus gníomhaíochtaí a bhaineann an bonn de na cuspóirí sin a sheachaint; á mheas, áfach, nach mór do AE freagairt d’fhórsaí domhanda, amhail ilroinnt mhéadaithe, armú trádála agus caomhnaitheachta, chun a bhuntáistí iomaíocha a chaomhnú; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart do AE leas a bhaint as na hiarrachtaí chun teacht ar réitigh ar fhadhbanna domhanda, amhail an t-athrú aeráide, nó chun cobhsaíocht agus síocháin a chur chun cinn, mar phointe iontrála do chaidreamh taidhleoireachta níos leithne le tríú tíortha a bhféadfadh sé nach mbeadh idirphlé agus comhar maidir le míreanna beartais eile indéanta láithreach bonn i gcónaí; |
| --- | --- |

7.

| 8. | ag iarraidh ar AE a bheith níos teanntásaí agus níos straitéisí agus é ag déileáil le bagairtí domhanda atá ag dul i méid; á chur i bhfios go láidir, i gcomhthéacs tírdhreach geopholaitiúil atá ag athrú go tapa, go bhfuil cor cinniúnach os comhair an domhain agus go bhfuil baol ann go mbeidh forlámhas ag réimis neamhdhaonlathacha ar institiúidí iltaobhacha; á iarraidh go mbeadh tiomantas láidir, bunaithe ar ghníomhaíocht, ann chun an daonlathas agus cearta bunúsacha a chosaint i bhfóraim iltaobhacha; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á mheabhrú nach bhfuil san Aontas ach breathnóir ar bheagnach gach eagraíocht idirnáisiúnta agus gach fóram iltaobhach, agus nach léiríonn an staid sin méid inniúlachtaí AE ná tábhacht mhéadaitheach eagraíochtaí réigiúnacha fornáisiúnta sa chinnteoireacht dhomhanda; á chreidiúint go bhfuil dlúthnasc idir éifeachtacht AE ar an leibhéal domhanda agus a stádas i bhfóraim iltaobhacha agus in eagraíochtaí iltaobhacha; ag iarraidh, dá bhrí sin, ar na Ballstáit an toil pholaitiúil a neartú chun seasamh AE in eagraíochtaí agus i bhfóraim iltaobhacha a neartú, agus tacaíocht a fháil ó thríú tíortha d’athrú stádais den sórt sin, ionas go mbeidh AE in ann a thiomantas a chomhlíonadh i ndáiríre chun an t-iltaobhachas a chosaint ar bhealach éifeachtach; |
| --- | --- |

9.

Rannpháirtíocht na Náisiún Aontaithe agus an Aontais Eorpaigh ina chóras a neartú

| 10. | á athdhearbhú go dtacaíonn sí go láidir leis an gclár athchóirithe a thug Ardrúnaí na Náisiún Aontaithe António Guterres isteach, agus á chur i bhfios go bhfuil gá le tuilleadh dul chun cinn, go háirithe maidir le mná, daoine óga agus daoine atá i staid leochaileach a chuimsiú, chomh maith le feasacht a mhúscailt maidir le trasnachas i struchtúir na Náisiún Aontaithe; ag cur béim ar a thábhachtaí atá sé go leanfadh córas na Náisiún Aontaithe de bheith ag feidhmiú go héifeachtach; á chur i bhfios go bhfuil luach le “hAon Náisiúin Aontaithe amháin”, fís Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe do chóras na Náisiún Aontaithe, inar féidir gníomhaireachtaí agus comhpháirteanna éagsúla na Náisiún Aontaithe a idirnascadh ar gach bealach agus feidhmiú le chéile ar bhonn struchtúr aonair buiséadach agus bainistíochta, agus gnóthú chuspóirí na Náisiún Aontaithe a threisiú; á chur i bhfios, go háirithe, go bhfuil ról feabhsaithe ag Comhordaitheoirí Cónaitheacha na Náisiún Aontaithe dá bhforáiltear leis an athchóiriú ar chóras forbartha na Náisiún Aontaithe agus á mheas gur cheart do na Comhordaitheoirí Cónaitheacha sin de chuid na Náisiún Aontaithe, atá ag feidhmiú i níos mó ná 130 tír faoi láthair, a bheith ar thús cadhnaíochta ní hamháin maidir le comhordú a dhéanamh ar chur chun feidhme chláir na Náisiún Aontaithe ar an láthair chun aontacht ghníomhaíocht na Náisiún Aontaithe a threisiú, ach gur cheart dóibh freisin idirchaidreamh a dhéanamh le toscaireachtaí AE sa Bhallstát ábhartha de chuid na Náisiún Aontaithe agus dul i gcomhairle go dlúth leo chun sineirgí agus athneartú frithpháirteach a shaothrú le cláir théamacha agus gheografacha AE don tír sin; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á athdhearbhú gur cheart don Aontas agus do na Náisiúin Aontaithe oibriú go dlúth ar leibhéal na ceanncheathrúna agus sna réigiúin agus sna tíortha ina dtugann siad cúnamh chun anailísí a mhalartú, agus pleanáil beartais agus clár a ailíniú chun a dtionchar ar fholláine na ndaoine agus an phláinéid a uasmhéadú; á mheabhrú gur féidir leis an Aontas for-rochtain agus tionchar chláir na Náisiún Aontaithe i dtríú tíortha a threisiú go mór agus gur féidir leis a phleanáil agus a chúnamh féin a shainiú ar bhealach sineirgeach lena dtreisítear a dtionchar freisin i gcomhréir le cuspóirí na Náisiún Aontaithe; á chur i bhfáth, dá bhrí sin, an luach a bhaineann le dlúthchomhairliúchán agus dlúthchomhar idir AE agus na Náisiúin Aontaithe, agus iarrann sí ar an gCoimisiún, ar SEGS agus ar thoscaireachtaí an Aontais i dtríú tíortha teagmháil ghníomhach a dhéanamh leis na Náisiúin Aontaithe maidir le gníomhaíochtaí beartais agus pleanála na Náisiún Aontaithe do 2021-2027 agus ina dhiaidh sin agus dul i gcomhairle leo; ag iarraidh ar na Náisiúin Aontaithe dul i gcomhairle go rialta leis an Aontas ag ceanncheathrú na Náisiún Aontaithe, ach freisin ar an láthair i dtríú tíortha; |
| --- | --- |

11.

| 12. | á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart don Aontas agus do na Náisiúin Aontaithe cruinnithe mullaigh bliantúla a thionól agus go bhféadfadh Ardrúnaí na Náisiún Aontaithe dul i gcomhairle leis an gComhairle, leis an gCoimisiún, le SEGS agus leis an bParlaimint; ag iarraidh ar na Náisiúin Aontaithe a áirithiú go mbeidh idirghabhálaithe ardleibhéil na Náisiún Aontaithe i láthair go seasta sa Pharlaimint chun idirphlé struchtúrtha agus comhsheasmhach beartais a chur chun cinn agus chun infheictheacht fheabhsaithe a thabhairt d’iarrachtaí na Náisiún Aontaithe; á thabhairt chun suntais gur gá feabhas a chur ar fheidhmiú polaitiúil na Náisiún Aontaithe, á iarraidh go mbeadh comhéadan níos láidre ann idir na Náisiúin Aontaithe agus eagraíochtaí réigiúnacha mar a chuir Ardrúnaí na Náisiún Aontaithe Guterres i bhfios go láidir; á thabhairt chun suntais gur gá comhordú Ghníomhaireachtaí na Náisiún Aontaithe le hinstitiúidí idirnáisiúnta airgeadais a neartú trí Chomhairle Eacnamaíoch agus Shóisialta na Náisiún Aontaithe (ECOSOC); ag tacú le tograí Ardrúnaí na Náisiún Aontaithe Guterres chun guthanna níos láidre a thabhairt do dhaoine óga agus don tsochaí shibhialta laistigh de chóras na Náisiún Aontaithe; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á thabhairt chun suntais, chun go mbeidh AE ina chomhpháirtí domhanda níos éifeachtaí a bheidh in ann an t-ord iltaobhach a chosaint, nach mór feabhas a chur ar chumas an Aontais gníomhú go láidir agus go pras mar sholáthraí slándála iontaofa; á iarraidh, dá bhrí sin, ar an gComhairle agus ar an gCoimisiún roghanna a mheas, a fhiosrú agus a fhorbairt go críochnúil chun aonaid mhíleata ilnáisiúnta bhuana a bhunú, a bheadh lonnaithe go buan agus faoi oiliúint le chéile; |
| --- | --- |

13.

| 14. | ag iarraidh ar Ardrúnaí na Náisiún Aontaithe dlús a chur lena iarrachtaí i gcur chun feidhme Straitéis na Náisiún Aontaithe maidir le Paireacht Inscne mar uirlis riachtanach chun ionadaíocht chothrom na mban i gcóras na Náisiún Aontaithe ar gach leibhéal ordlathach a áirithiú; á mheabhrú nár ceapadh aon bhean mar Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe ó bunaíodh na Náisiúin Aontaithe in 1945; á chur i bhfios go bhfuil gá ginearálta le hionadaíocht chothrom ar mhná agus ar ghrúpaí imeallaithe, chomh maith le héagsúlacht mhéadaithe laistigh d’eagraíochtaí idirnáisiúnta; ag tacú go láidir leis an gClár Oibre don Óige, don tSíocháin agus don tSlándáil agus leis an gcuspóir atá aige guth níos mó a thabhairt don aos óg sa chinnteoireacht ar an leibhéal áitiúil, náisiúnta, réigiúnach agus idirnáisiúnta; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart do AE comhlachtaí na Náisiún Aontaithe agus eagraíochtaí iltaobhacha eile a shainaithint atá ríthábhachtach chun idirphlé beartais, cóineasú agus réitigh bheartais ar dhúshláin dhomhanda agus socrú caighdeán a chur chun cinn; agus ba cheart cuspóirí soiléire agus tosaíochtaí soiléire a shainiú maidir le hidirphlé agus tacaíocht, lena n-áirítear tacaíocht bhuiséadach, do chomhlachtaí agus d’eagraíochtaí den sórt sin; á mheabhrú, i ndáil leis sin, go bhfuil AE agus a Bhallstáit ar na ranníocóirí airgeadais is mó cheana féin leis na Náisiúin Aontaithe agus le go leor dá ghníomhaireachtaí agus dá chláir, ach nach mbíonn tionchar níos láidre i gcónaí ag an Aontas, ag a Bhallstáit agus ag comhpháirtithe atá ar aon intinn i seasaimh phríomhghníomhaireachta na Náisiún Aontaithe nó i bhfóraim iltaobhacha mar gheall ar an tiomantas agus an tacaíocht sin do na Náisiúin Aontaithe, ar cúis mhór imní é tráth a bhfuil méadú ag teacht ar threallús na gcóras neamhdhaonlathach, amhail an Rúis, i bhfóraim den sórt sin; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á chur i bhfios go bhfuil tábhacht gheopholaitiúil mhéadaithe ag baint le caighdeáin, go háirithe sa teicneolaíocht, agus ag tathant ar AE gníomhú go straitéiseach chun a bheith ina shárchumhacht socraithe caighdeán i bhfóraim iltaobhacha; |
| --- | --- |

16.

| 17. | ag iarraidh ar AE agus ar a Bhallstáit chomh maith le comhpháirtithe atá ar aon intinn tuilleadh feabhais a chur ar a gcomhordú a mhéid a bhaineann le tacaíocht chomhpháirteach a bhunú d’iarrthóireachtaí do sheasaimh cheannaireachta i bhfóraim iltaobhacha; á chur i bhfios gur gá comhordú a dhéanamh le comhpháirtithe atá ar aon intinn i réigiúin eile ar domhan agus i bhfianaise a thábhachtaí atá an prionsabal maidir le dáileadh geografach cothrom na seasamh ceannaireachta, go bhfanann siad ag díriú go láidir ar luachanna daonlathacha; |
| --- | --- |

17.

| 18. | ag cur béim, ina leith sin, ar an ról lárnach atá ag an Eagraíocht um Shlándáil agus Comhar san Eoraip (ESCE) mar cholún de shlándáil na hEorpa agus á iarraidh go ndéanfaí cur chuige cuimsitheach slándála na heagraíochta a neartú tuilleadh; |
| --- | --- |

18.

| 19. | ag iarraidh ar AE oibriú leis na Náisiúin Aontaithe agus laistigh de na Náisiúin Aontaithe, eagraíochtaí réigiúnacha, fóraim idirnáisiúnta amhail G7 agus G20 agus comhghuaillíochtaí ad hoc chun dul i ngleic leis na dúshláin dhomhanda atá os ár gcomhair anois agus amach anseo; |
| --- | --- |

19.

| 20. | ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar an Leas-Uachtarán/Ardionadaí a straitéis maidir leis an iltaobhachas a fhorbairt tuilleadh, lena n-áirítear trí threoirlínte a nuashonraítear go rialta maidir leis an mbealach chun dul ar aghaidh i bhfóraim éagsúla, lena gcumhdaítear saincheisteanna amhail athchóiriú chóras na Náisiún Aontaithe agus ról níos lárnaí nó ionadaíocht fhoirmiúil ar AE, agus fís d’ord domhanda nua lena múnlófaí é ar bhealach a d’fhéadfadh an t-iltaobhachas a athbheochan; á chreidiúint go mbeidh ar AE comhghuaillíochtaí a thógáil le comhpháirtithe atá ar aon intinn chun comhar iltaobhach a fhorbairt thar raon leathan fóram, ach nach mbeidh na gníomhaithe céanna páirteach i gcónaí sna comhghuaillíochtaí sin, agus go gcaithfidh sé a bheith mar chuspóir i gcónaí córas éifeachtach riailbhunaithe rialachais dhomhanda a chaomhnú; |
| --- | --- |

20.

| 21. | ag athdhearbhú a seasaimh maidir le cogadh ionsaithe na Rúise i gcoinne na hÚcráine a cuireadh in iúl i rúin roimhe seo; |
| --- | --- |

21.

| 22. | ag cáineadh, go neamhbhalbh, cogadh ionsaithe Chónaidhm na Rúise i gcoinne na hÚcráine, chomh maith le rannpháirtíocht na Bealarúise sa chogadh sin, agus á éileamh go gcuirfidh an Rúis deireadh láithreach le gach gníomhaíocht mhíleata san Úcráin agus go dtarraingíonn sí gach fórsa agus trealamh míleata siar gan choinníoll ó chríoch iomlán na hÚcráine a aithnítear go hidirnáisiúnta; á chur i bhfios go láidir gur sárú tromchúiseach ar an dlí idirnáisiúnta é an t-ionsaí agus an t-ionradh míleata sin; á mheas go bhfuil ionradh na Rúise ar an Úcráin ina ionsaí ní hamháin ar thír cheannasach, ach freisin ar na prionsabail agus ar na sásraí comhair agus slándála san Eoraip agus ar an ord idirnáisiúnta riailbhunaithe, mar a bunaíodh le Cairt na Náisiún Aontaithe; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á chur in iúl gur geal léi fionraí na Rúise ó Chomhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine (UNHRC); á chur in iúl gur geal léi na cinntí ó eagraíochtaí idirnáisiúnta, lena n-áirítear i réimse an chultúir agus an spóirt, rannpháirtíocht na Rúise a chur ar fionraí; ag iarraidh ar cheannairí AE agus ar cheannairí stát eile an Rúis a eisiamh ó G20 agus ó eagraíochtaí comhair iltaobhacha eile, amhail an Eagraíocht Dhomhanda Trádála, UNESCO agus eile, a bheadh ina chomhartha tábhachtach nach bhfillfidh an pobal idirnáisiúnta ar ghnó mar is gnách leis an stát ionsaitheora sin; |
| --- | --- |

23.

| 24. | á chur i bhfios go láidir nach mór cur chun feidhme iomlán agus éifeachtach na smachtbhannaí atá ann cheana féin ar fud an Aontais agus ag comhghuaillithe idirnáisiúnta an Aontais a bheith ina thosaíocht anois; ag iarraidh ar AE fóraim iltaobhacha a úsáid chun éifeachtacht na smachtbhannaí sin a áirithiú; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á iarraidh go mbeidh trádbhac iomlán láithreach curtha ar allmhairí ola, guail, breosla núicléach agus gáis ón Rúis, go dtréigfear Nordstream 1 agus 2 go hiomlán, agus go dtíolacfar plean chun leanúint de shlándáil sholáthar fuinnimh AE sa ghearrthéarma a áirithiú; ag iarraidh ar AE tacaíocht a áirithiú trí fhóraim iltaobhacha do thríú tíortha ar mian leo trádbhac a achtú ar allmhairí fuinnimh na Rúise; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á chur in iúl gur geal léi cumas AE agus a Bhallstát oibriú ar bhealach comhordaithe agus seasaimh aontaithe a chur i láthair i gcóras na Náisiún Aontaithe, ag féachaint go háirithe do Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe, do Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe agus do Chomhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine; ag moladh, i ndáil leis an méid sin, na n-iarrachtaí luachmhara comhordúcháin atá á ndéanamh ag toscaireachtaí an Aontais chuig na Náisiúin Aontaithe i Nua-Eabhrac agus sa Ghinéiv; á chreidiúint gur cheart an cur chuige aontaithe, sineirgeach sin a mhacasamhlú i ngach comhlacht, gníomhaireacht nó eagraíocht idirnáisiúnta eile de chuid na Náisiún Aontaithe, ionas gur féidir leis an Aontas gníomhú agus seachadadh mar aon ní amháin i bhfóraim iltaobhacha; á chur in iúl gur cúis bhuartha di nach bhfuil an Chomhairle Slándála in ann cinntí a dhéanamh agus, dá bhrí sin, nach bhfuil sí éifeachtach chun freagairt do ghéarchéimeanna amhail iad siúd san Úcráin, sa tSiria, san Aetóip agus sa tSúdáin, mar a bhí i ngéarchéimeanna eile san am a chuaigh thart, agus go raibh tionchar diúltach aige sin ar na géarchéimeanna sin a chosc, a bhainistiú agus a réiteach mar gheall ar úsáid fhorleathan a baineadh as cearta crosta; ag cur béim ar an bhfíoras go bhfuil sé dochosanta gur féidir le stát amháin stop a chur le hiarrachtaí nuair a dhéantar cinedhíothú, coireanna in aghaidh an chine dhaonna nó coireanna cogaidh; |
| --- | --- |

26.

| 27. | ag tathant ar na Náisiúin Aontaithe a dtoscaire speisialta chuig an Libia a cheapadh, ós rud é go bhfuil an post folamh ó mhí na Samhna 2021 agus go bhfuil an próiseas daonlathach sa Libia fós ag cor cinniúnach; |
| --- | --- |

27.

| 28. | á chur in iúl gur oth léi nach mbeidh ach dhá Bhallstát AE ar an gComhairle Slándála in 2022; á mheas gur cheart don Aontas agus do na Ballstáit machnamh a chur chun cinn maidir le téarmaí athchóirithe ar an gComhairle Slándála lena bhféadfar a cumas a athbhunú chun aghaidh a thabhairt ar ghéarchéimeanna ar bhealach tráthúil agus éifeachtach, lena gcuirfear teorainn iomlán leis an gceart crosadh agus athrú a dhéanamh ar chomhdhéanamh na Comhairle Slándála chun léiriú níos fearr a thabhairt ar shaol an lae inniu; |
| --- | --- |

28.

| 29. | ag athdhearbhú a tuairime, i ndáil leis an méid sin, gur cheart don Aontas agus dá Bhallstáit oibriú chun teacht ar chomhthoil leathan maidir leis an gComhairle Slándála a athchóiriú, inter alia, ach suíochán buan a sholáthar do AE, de bhreis ar na suíocháin atá ag Ballstáit AE faoi láthair; ag spreagadh Bhallstáit AE gan dul in iomaíocht lena chéile maidir le suíochán a fháil ar an gComhairle Slándála; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á chur in iúl gur cúis bhuartha di creimeadh an chórais rialaithe arm agus dí-armála atá ann faoi láthair agus a ionstraimí dlíthiúla; ag tacú leis na hiarrachtaí uile chun an clár oibre maidir le rialú arm agus dí-armáil a chur ar ais ar an gclár oibre idirnáisiúnta, lena n-áirítear tríd an gComhdháil are Dhí-armáil a athbheochan; ag iarraidh ar AE agus ar a Bhallstáit Straitéis AE i gcoinne leathadh arm ollscriosta a athbhreithniú agus a thabhairt cothrom le dáta chun na forbairtí geopholaitiúla, teicneolaíocha agus dlíthiúla a tharla le déanaí a chur san áireamh agus chun bonn uaillmhianach cothrom le dáta a chur ar fáil do rannpháirtíocht iltaobhach AE i leith neamhleathadh agus dí-armáil; á chur in iúl gur cúis bhuartha di forbairt teicneolaíochtaí míleata nua, amhail an intleacht shaorga (IS), armra cianspáis, biteicneolaíochtaí agus airm hipearsonacha, agus ag tacú go gníomhach le hiarrachtaí agus tionscnaimh nua chun deireadh a chur le cláir armála atá fós ar siúl ag roinnt Ballstát de chuid na Náisiún Aontaithe; ag tacú leis an obair atá á déanamh ag UN Disarmament Commission’s Outer Space Working Group [Meitheal Chianspáis de chuid Coimisiún na Náisiún Aontaithe um Dhí-armáil] maidir le cur chun feidhme praiticiúil na mbeart trédhearcachta agus cothaithe muiníne i ngníomhaíochtaí cianspáis; |
| --- | --- |

30.

| 31. | ag tacú le tionscnamh Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe maidir le Gníomhaíocht don tSíocháin bunaithe ar nuashonrú a dhéanamh ar chomhpháirtíocht AE-NA maidir le bainistiú géarchéime agus oibríochtaí síochána agus féachaint ar dheiseanna le haghaidh comhpháirtíochtaí nua, lena n-áirítear an tAontas idir AE-NA-an tAontas Afracach agus comhar le heagraíochtaí réigiúnacha eile; á athdhearbhú go bhfuil ról ríthábhachtach ag mná in idirghabháil choinbhleachta agus i misin síochánaíochta agus á mheabhrú go bhfuil easpa ionadaíochta orthu ar gach leibhéal laistigh de na Náisiúin Aontaithe, de AE agus d’eagraíochtaí agus misin iltaobhacha eile; |
| --- | --- |

31.

| 32. | ag iarraidh ar AE agus ar a Bhallstáit feabhas a chur ar a gcumas faisnéis a chomhroinnt, dul i gcomhairle agus comhordú a dhéanamh maidir le straitéisí, beartais agus seasaimh, lena n-áirítear i gcomhlachtaí rialaithe agus i mboird comhlachtaí iltaobhacha nach bhfuil ionadaíocht dhíreach ag AE iontu, ag tosú le Comhairle Slándála na Náisiún Aontaithe; ag teacht leis an tuairim ón Leas-Uachtarán/Ardionadaí agus ón gCoimisiún gur cheart do AE sásraí comhordúcháin a bhunú sna hinstitiúidí idirnáisiúnta go léir, lena n-áirítear institiúidí airgeadais; á chreidiúint gur cheart an cumas comhordúcháin céanna a leathnú chuig boird chomhlachtaí uile na Náisiún Aontaithe; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á chreidiúint go gcuirtear deis uathúil ar fáil leis an ionstraim airgeadais nua don Eoraip Dhomhanda agus leis an gcur chuige “Foireann na hEorpa” maidir le cúnamh geografach agus téamach agus pleanáil geografach agus téamach, chomh maith leis an Straitéis um an Tairseach Dhomhanda maidir le forbairt bonneagair a nascadh, chun clár oibre coiteann idirinstitiúideach a shainiú lena léirítear go cuí rannchuidiú Bhallstáit an Aontais agus lena léirítear rannchuidiú na mBallstát ar bhealach a chuireann luach leis an gcur chuige iltaobhach maidir le dúshláin agus géarchéimeanna ar domhan agus lena dtreisítear cumas giarála an Aontais agus a Bhallstát, lena n-áirítear i bhfóraim iltaobhacha; ag athdhearbhú a tiomantas do chur chuige geografach cothromaithe atá dírithe ar thosaíochtaí i ngníomhaíochtaí, i gcúnamh agus i gcláir an Aontais a sheoltar lasmuigh de theorainneacha an Aontais; |
| --- | --- |

33.

| 34. | ag tabhairt rabhaidh go n-ardaíonn iarrachtaí ó rialtais neamhliobrálacha nó ó réimis fhorlámhacha agus ollsmachtacha, amhail an tSín, giaráil a bhaint amach agus a chomhdhlúthú trí eagraíochtaí idirnáisiúnta a mhaoiniú, go n-ardaítear saincheist na trodaíochta airgeadais i bhfóraim iltaobhacha agus go spreagann sé an gá atá le machnamh a dhéanamh ar an leibhéal domhanda agus ar leibhéal an Aontais araon maidir le conas neamhspleáchas agus éifeachtacht eagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha agus fóraim iltaobhacha a áirithiú trí leas a bhaint as raon iomlán na n-uirlisí atá ar fáil d’institiúidí AE, lena n-áirítear, nuair is gá agus nuair is ábhartha, cistiú leordhóthanach agus inbhuanaithe ón Aontas, chomh maith le maoiniú ó fhoinsí eile; á mheabhrú go bhfuil éifeachtaí an-diúltacha ag moilleanna ar íocaíocht ranníocaíochtaí measúnaithe ó roinnt Ballstát ar obair eagraíochtaí idirnáisiúnta, agus go bhfuil siad do-ghlactha dá bhrí sin; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á mheabhrú gur minic a chuirtear cabhair dhaonnúil agus cúnamh um fhorbairt ó AE chuig tríú tíortha trí chóras na Náisiún Aontaithe; ag tacú leis an gcomhpháirtíocht sin idir AE agus na Náisiúin Aontaithe, ach ag iarraidh ar AE infheictheacht níos fearr a áirithiú maidir lena ról agus a rannchuidiú sonrach laistigh de na Náisiúin Aontaithe; á chur i bhfios go láidir, i ndáil leis sin, a thábhachtaí atá sé meastóireacht dhomhain a dhéanamh ar leibhéal an Aontais ar chomhpháirtíochtaí AE-NA atá ann faoi láthair agus atá beartaithe araon chun a mheas an bhfuil infheictheacht leordhóthanach ann maidir le ranníocaíocht AE, luach ar airgead na gcáiníocóirí i gcomhréir le luachanna an Aontais agus cibé an bhfuil na róil cheannaireachta a thugtar don Aontas agus dá Bhallstáit i gcomhréir le tiomantas láidir AE agus lena thiomantas do chóras na Náisiún Aontaithe; ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar SEGS an t-athbhreithniú sin a dhéanamh agus dul i gcomhairle leis an bParlaimint maidir lena dtorthaí agus maidir leis an mbealach chun cinn chun a áirithiú go dtabharfar aitheantas leordhóthanach do ranníocaíocht, cionroinnt airgeadais, tiomantas agus dúthracht AE do chóras na Náisiún Aontaithe; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á chur i bhfáth gur cheart go mbeadh tacaíocht AE d’eagraíochtaí idirnáisiúnta agus láithreacht i bhfóraim iltaobhacha le feiceáil ag na saoránaigh i mBallstáit AE; ag iarraidh ar Leas-Uachtarán/Ardionadaí feachtas faisnéise uile-Aontais a sheoladh maidir le tacaíocht AE a thugtar d’eagraíochtaí idirnáisiúnta agus maidir lena láithreacht, lena chuspóirí agus lena ghníomhaíochtaí i bhfóraim iltaobhacha; ag iarraidh ar an gCoimisiún, ar SEGS agus ar na Ballstáit, ar an gcaoi chéanna, ról gníomhach AE i bhfóraim iltaobhacha a chur chun cinn agus tuilleadh faisnéise a chur ar fáil faoi rannchuidithe AE agus faoin méid atá bainte amach in eagraíochtaí idirnáisiúnta, lena n-áirítear trí insintí, seasaimh agus ráitis choiteanna maidir le rúin ó na Náisiúin Aontaithe; |
| --- | --- |

36.

| 37. | á chur i bhfios go láidir gur gá do Bhallstáit AE dlús a chur leis an gcomhordú maidir le Cistí agus Cláir na Náisiún Aontaithe, ag sainaithint príomhchuspóirí agus cur chuige comhpháirteach maidir le treoshuíomh na mBord Feidhmiúcháin; ag cur béim ar a thábhachtaí atá sé trédhearcacht agus cuntasacht a áirithiú i maoiniú agus i gcaiteachas eagraíochtaí iltaobhacha |
| --- | --- |

37.

| 38. | ag moladh na hoibre a rinne “Alliance for Multilateralism” [an Comhghuaillíocht don Iltaobhachas] mar líonra neamhfhoirmiúil de thíortha atá aontaithe ina dtuairim gurb é ord iltaobhach riailbhunaithe an t-aon ráthaíocht iontaofa don chobhsaíocht agus don tsíocháin idirnáisiúnta, agus nach féidir ár gcomhdhúshláin a réiteach ach amháin tríd an gcomhar; |
| --- | --- |

38.

Iltaobhachas a atógáil trí chomhpháirtíochtaí domhanda feabhsaithe chun comhspriocanna a shaothrú

| 39. | á chur i bhfáth gur gá oibriú i dtreo iltaobhachas atá éifeachtach, dírithe ar thorthaí, bunaithe ar luachanna agus cuimsitheach, inar féidir le rialtais, leis an tsochaí shibhialta, le gníomhaithe reiligiúnacha, leis an earnáil phríobháideach, leis an saol acadúil agus le geallsealbhóirí ábhartha eile oibriú go héifeachtach le chéile chun freastal ar luachanna agus leasanna domhanda agus chun spriocanna domhanda a bhaint amach; ag aithint a thábhachtaí atá sé an dá sprioc chriticiúla de chuid an Aontais a thabhairt le chéile, is é sin feabhas a chur ar infheictheacht agus giaráil an Aontais mar ghníomhaí domhanda agus tacú le ról na bhfóraim iltaobhacha; á mheabhrú gur gá aghaidh a thabhairt ar an teannas sin agus é a bhainistiú agus seasamh atá ar bhonn prionsabail agus teanntásach a chur in iúl idir an dá sprioc sin, i gcomhréir le croíluachanna, smaointe agus leasanna an Aontais; á chur i bhfios, in ainneoin an teannais dhealraitheach idir an dá sprioc chriticiúla Eorpacha sin, go gcuireann siad deiseanna nua ar fáil freisin, toisc gur féidir le neamhspleáchas straitéiseach feabhsaithe AE cur ar chumas an Aontais comhghuaillíochtaí a dhéanamh lena chomhpháirtithe déthaobhacha laistigh de chaibidlíocht iltaobhach, agus gealltanais iltaobhacha a chur chun cinn agus a chosaint le linn caibidlíochtaí déthaobhacha; ag iarraidh ar AE agus ar na Ballstáit an t-iltaobhachas agus na hinstitiúidí iltaobhacha ábhartha a chosaint go comhsheasmhach agus go gníomhach gach uair a bhaintear an bonn díobh ar bhealach nó i bhfoirm ar bith; |
| --- | --- |

39.

| 40. | á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá comhar iltaobhach leanúnach maidir le cúrsaí slándála agus cosanta; ag thabhairt chun suntais obair na comhpháirtíochta idir an tAontas agus ECAT agus an chomhair idir AE agus ESCE atá bunaithe ar thacaíocht chomhchoiteann do chroíluachanna comhroinnte an daonlathais, na saoirse, na hurraime do chearta an duine agus dhínit an duine, an smachta reachta agus cur chun cinn na síochána agus an chomhair idirnáisiúnta agus an t-ord idirnáisiúnta riailbhunaithe á chosaint ag an am céanna; ag iarraidh ar Bhallstáit AE agus ar chomhaltaí ECAT nach ndearna amhlaidh cheana féin páirt a ghlacadh i dtionscnaimh Eorpacha slándála agus cosanta chun comhar comhpháirteach a chomhlánú agus a neartú tuilleadh; |
| --- | --- |

40.

| 41. | ag cur béim ar an bhfíoras gur cheart go ndíreodh an t-iltaobhachas agus aon athchóiriú ar an gcóras reatha ar thrédhearcacht agus ar chuntasacht mhéadaithe, chomh maith le rannpháirtíocht le gníomhaithe neamhstáit, chun cuidiú le muinín na ndaoine sna hinstitiúidí sin a athbhunú agus chun dlisteanacht níos fearr a thabhairt dóibh; á chur i bhfáth gur gá aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a bhaineann le sreabha aindleathacha airgeadais a chosc agus a chomhrac agus comhar idirnáisiúnta agus dea-chleachtais maidir le aischur agus aisghabháil sócmhainní a neartú, lena n-áirítear trí bhearta níos éifeachtaí chun na hoibleagáidí atá ann cheana faoi Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe i gcoinne an Éillithe agus faoi Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe in aghaidh Coireachta Eagraithe Trasnáisiúnta a chur chun feidhme; á chur i bhfáth gur gá bearta éifeachtacha, cuimsitheacha agus inbhuanaithe a chur chun feidhme chun éilliú a chosc agus a chomhrac faoi chuimsiú Chlár Oibre 2030; á chur i bhfáth nach mór an comhrac i gcoinne sreabha aindleathacha airgeadais a chuíchóiriú ar an leibhéal domhanda; |
| --- | --- |

41.

| 42. | ag cur béim ar a thábhachtaí atá sé leanúint de dhul i dteagmháil le comhghuaillithe agus le comhpháirtithe atá ar aon intinn in eagraíochtaí idirnáisiúnta agus i bhfóraim iltaobhacha chun comhghuaillíocht de thíortha atá ar aon intinn a chomhdhlúthú atá tiomanta do luachanna agus cuspóirí comhchoiteanna agus d’idirphlé beartais agus do chomhar éifeachtach ar fud an domhain; á chur i bhfios go láidir gur gá comhaontú maidir le beartas eachtrach agus comhar slándála idir AE agus an Ríocht Aontaithe a chur mar iarscríbhinn a ghabhann leis an gComhaontú Trádála agus Comhair idir AE agus an Ríocht Aontaithe, rud a chuirfeadh ar chumas an dá thaobh aghaidh níos fearr a thabhairt ar dhúshláin choiteanna maidir le slándáil dhomhanda agus leis an mbeartas eachtrach; á chur i bhfáth go bhfónfadh comhaontú den sórt sin freisin chun comhar a éascú in eagraíochtaí iltaobhacha, go háirithe na Náisiúin Aontaithe, agus aird á tabhairt ar an iliomad comhluachanna agus leasanna atá ag an dá thaobh; |
| --- | --- |

42.

| 43. | á chur i bhfios go bhfuil tábhacht ar leith ag baint le comhpháirtithe traidisiúnta trasatlantacha nó Eorpacha amhail SAM agus Ceanada, chomh maith leis an Ríocht Aontaithe, na Balcáin Thiar agus tíortha eile de chuid Chomharsanacht an Deiscirt agus an Oirthir, ach freisin comhghuaillithe daonlathacha eile atá ar aon intinn i Meiriceá Laidineach, sa réigiún Ind-Chiúin-Aigéanach, agus san Afraic lenar féidir limistéar níos leithne de luachanna agus de chaighdeáin choiteanna a chruthú i gcomhpháirtíocht agus tiomantas do fhreagairtí domhanda ar dhúshláin dhomhanda a chur chun cinn chomh maith le chomhghuaillíocht idirnáisiúnta níos leithne de chomhpháirtithe atá ar aon intinn; á chur i bhfios go láidir, i ndáil leis an méid sin, a thábhachtaí atá idirphlé agus comhar méadaithe le tíortha san Afraic atá ar aon intinn, agus a thábhachtaí atá sé tacú leo todhchaí a thógáil don Afraic atá bunaithe ar an daonlathas, ar an gcuimsiú agus ar an rathúnas, agus aird á tabhairt ag an am céanna ar an ngá atá le dul i ngleic le dúshláin agus bagairtí slándála a eascraíonn as an athrú aeráide, as an sceimhlitheoireacht agus as an gcoireacht eagraithe; |
| --- | --- |

43.

| 44. | á thabhairt chun suntais go bhfuil luach intreach ag caidreamh AE leis an Aontas Afracach (AA) agus le Meiriceá Laidineach agus Muir Chairib iontu féin agus go bhfuil siad ríthábhachtach d’iltaobhachas athnuaite; á mheabhrú, ina ráiteas comhpháirteach dar teideal “An Afraic agus an Eoraip: fís chomhpháirteach do 2030”, go bhfuil gealltanas tugtha ag an Aontas agus ag an Aontas Afracach go n-oibreoidís le chéile chun iltaobhachas éifeachtach a chur chun cinn laistigh den ord idirnáisiúnta riailbhunaithe, leis na Náisiúin Aontaithe ina chroílár, agus gheall siad go n-oibreoidís i dtreo seasaimh níos cóineasaithe i bhfóraim iltaobhacha chun neamhionannais dhomhanda a laghdú, an dlúthpháirtíocht a neartú, an t-athrú aeráide a chomhrac agus seachadadh “earraí poiblí domhanda” a fheabhsú, i gcomhréir le Clár Oibre 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe agus le Clár Oibre 2063 an Aontais Afracaigh; |
| --- | --- |

44.

| 45. | ag tacú, dá bhrí sin, leis na hiarrachtaí atá á ndéanamh ag an Leas-Uachtarán/Ardionadaí, ag an gComhairle agus ag an gCoimisiún comhpháirtíocht AE leis an Aontas Afracach agus le Comhphobal Stáit Mhuir Chairib agus Mheiriceá Laidinigh a neartú tuilleadh; á chur i bhfios a thábhachtaí atá sé cóineasú na seasamh ag na Náisiúin Aontaithe agus ag fóraim iltaobhacha eile idir AE agus tíortha aontachais agus tíortha comhpháirtíochta araon a chur chun cinn; ag iarraidh ar AE cur lena chumas cuidiú le tíortha comhpháirtíochta agus le tíortha atá ar aon intinn, lena n-áirítear trí fhothú acmhainneachta, comhroinnt eolais, oiliúint agus nascadh, ionas gur féidir leo páirt níos éifeachtaí a ghlacadh sa chóras iltaobhach, chomh maith le dea-chleachtais a mhalartú leo chun foghlaim óna dtaithí freisin; á athdhearbhú a thábhachtaí atá sé na fóraim iltaobhacha atá ann cheana a athneartú le comhpháirtithe atá ar aon intinn, go háirithe na cruinnithe mullaigh idir an tAontas agus Comhphobal Stáit Mhuir Chairib agus Mheiriceá Laidinigh; |
| --- | --- |

45.

| 46. | á chur i bhfáth go bhfuil gá le comhar idir AE agus ASEAN mar bhealach chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin fhrithpháirteacha i réigiún an Aigéin Chiúin agus na hÁise; á chur i bhfáth gur gá borradh a chur faoi ról na n-eagraíochtaí réigiúnacha i gcóras na Náisiún Aontaithe trí chruinniú mullaigh bliantúil de cheannairí na n-eagraíochtaí réigiúnacha a mholadh; |
| --- | --- |

46.

| 47. | ag tathant ar an gCoimisiún agus ar SEGS tionscnaimh nua a mholadh chun freagairt do rioscaí slándála a bhaineann leis an aeráid agus an Comhaontú Glas don Eoraip á chur chun cinn ag an am céanna i bhfóraim idirnáisiúnta; á chreidiúint gur cheart do AE tacú le spriocanna uaillmhianacha maidir le laghdú CO2 i dtríú tíortha agus á chur i bhfáth gur gá taidhleoireacht aeráide a chur i gcroílár a ghníomhaíochta seachtraí chun síocháin agus slándáil dhomhanda a chur chun cinn; |
| --- | --- |

47.

| 48. | ag tacú le habhcóideacht agus cosaint gan staonadh AE do chearta uilíocha an duine agus do shaoirsí bunúsacha uilíocha, a thacaíocht dhaingean do huiliú an dlí idirnáisiúnta um chearta an duine, a thacaíocht ghníomhach do fhóraim de chuid na Náisiún Aontaithe um chearta an duine agus a úsáid chun aghaidh a thabhairt ar shaincheisteanna práinneacha maidir le cearta an duine, a thacaíocht dhaingean chun cuntasacht agus sásraí idirnáisiúnta ceartais a neartú, a chomhrac i gcoinne saoirse ó phionós agus urraim do cheannasacht agus do shláine críche stát; á chur i bhfios go láidir, ina leith sin, tacaíocht AE do theorainneacha idirnáisiúnta atá bunaithe agus aitheanta agus ag diúltú d’aon iarrachtaí chun iad a athrú le fórsa; |
| --- | --- |

48.

| 49. | ag tacú leis an Leas-Uachtarán/Ardionadaí agus leis an gCoimisiún agus iad ag iarraidh a áirithiú go ngníomhóidh UNHRC ar bhealach níos éifeachtúla, go dtabharfar aghaidh go pras ar gach saincheist maidir le cearta an duine agus ar gach cás tíre go héifeachtach, go hinchreidte agus gan chlaontacht, agus go n-áiritheofar sineirgí le fóraim iltaobhacha eile um chearta an duine; |
| --- | --- |

49.

| 50. | á iarraidh go mbeidh comhlachtaí um chearta an duine chomh neamhchlaonta agus is féidir agus go ndéanfar na comhlachtaí sin a chosaint ó aon chur isteach ó stáit arb eol go ndearna siad sáruithe ar chearta an duine; á áitiú, dá bhrí sin, gur gá caighdeáin shoiléire a shainiú maidir le hurraim do chearta an duine, don smacht reachta agus do chearta bunúsacha atá le comhlíonadh chun go nglacfar leo mar chomhalta de UNHRC, agus á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart do AE a bheith níos réamhghníomhaí ina leith sin agus tacú le hathchóiriú cuimsitheach ar UNHRC; |
| --- | --- |

50.

| 51. | ag moladh obair Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine agus á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim go gcuireann Oifig Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine deiseanna uathúla ar fáil chun páirt a ghlacadh in idirphlé agus i gcomhar éifeachtach maidir le conas cumas seachadta chóras na Náisiún Aontaithe um chearta an duine a chuíchóiriú agus a threisiú, lena n-áirítear trí ghrinnscrúdú poiblí méadaithe ar bhallraíocht UNHRC, ar fhreagrachtaí agus ar imeachtaí gealltanais éigeantacha ag Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe le hiarrthóirí do UNHRC, mar a mhol an Leas-Uachtarán/Ardionadaí agus an Coimisiún ina gcumarsáid chomhpháirteach; á chur in iúl gur geal léi gur seoladh idirphlé straitéiseach bliantúil leis na Náisiúin Aontaithe an 12 Deireadh Fómhair 2021; |
| --- | --- |

51.

| 52. | ag tabhairt dá haire nach leor go háirithe na hacmhainní airgeadais a leithdháiltear ar obair Choimisinéir na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine, agus go bhfuil go leor tíortha ag iarraidh iad a laghdú, cé gur éileamh seanbhunaithe ar AE é maoiniú a mhéadú d’Oifig an Ard-Choimisinéara um Chearta an Duine; á chur in iúl gur geal léi tionscnaimh agus gníomhaíochtaí AE maidir le cearta an duine i dTríú Coiste Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe agus i gComhairle Slándála na Náisiún Aontaithe, chomh maith leis an gcomhar idir AE agus na Náisiúin Aontaithe maidir le saincheisteanna éagsúla téamacha agus tírbhunaithe a bhaineann le cearta an duine; |
| --- | --- |

52.

| 53. | á iarraidh go gcruthófar tuilleadh sineirgí idir na moltaí ón sásra Universal Public Review [um Athbhreithniú Poiblí Uilechoiteann] (UPR) agus ó Voluntary National Reviews [Athbhreithnithe Náisiúnta Deonacha] (VNRanna) a rinneadh faoi chuimsiú na SDGanna, agus iad sin a nascadh le pleanáil tionscadal tiomnaithe AE um chearta an duine; ag spreagadh AE agus a chuid Ballstát chun dlús a chur lena n-iarrachtaí i gcoinne iarrachtaí tíortha forlámhacha chun frith-insint a chruthú d’fhonn an tuiscint ar chearta an duine a athrú trí bhéim a leagan ar chearta comhchoiteanna thar chearta aonair; ag iarraidh ar AE tacú le hobair ENRanna agus chosantóirí chearta an duine ag UNHRC a bhfuil níos mó brú agus bagairt á cur ag stáit údarásacha orthu; |
| --- | --- |

53.

| 54. | á chur in iúl gur saoth léi mí-úsáid UNHRC ag réimis fhorlámhacha agus ollsmachtacha a leanann de mhí-úsáid a bhaint as chun a gcríoch féin, go háirithe, chun an bonn a bhaint dá fheidhmiú agus chun córas noirm chearta an duine a lagú; a iarraidh ar AE agus ar a Bhallstáit tacú le hathchóiriú cuimsitheach ar UNHRC; |
| --- | --- |

54.

| 55. | ag cur béim ar a phráinní atá sé príomhshruthú inscne agus plean gníomhaíochta inscne III (GAP III) a chur chun feidhme go hiomlán agus a chomhtháthú go córasach i ngníomhaíocht sheachtrach uile an Aontais; á iarraidh ar AE agus ar na Ballstáit ceannaireacht a fheidhmiú i gcur chun feidhme Rún 1325 (2000) ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe maidir le Mná, an tSíocháin agus an tSlándáil; á chur i bhfios go láidir go bhfuil ról lárnach ag mná i gcosc coinbhleachtaí, i gcaibidlíocht síochána, i gcothú na síochána, i gcoimeád na síochána, sa fhreagairt dhaonnúil agus in atógáil iarchoinbhleachta; á chur i bhfáth, dá bhrí sin, gur gá do AE rannpháirtíocht chomhionann na mban agus rannpháirtíocht iomlán na mban a áirithiú sna hiarrachtaí uile chun an tsíocháin agus an tslándáil a choinneáil agus, ag an am céanna, gné na hinscne a áireamh ina ghníomhaíocht sheachtrach uile; |
| --- | --- |

55.

Rannpháirtíocht fheabhsaithe Pharlaimint na hEorpa

| 56. | á mheabhrú, chun go mbeidh rath ar an iltaobhachas riailbhunaithe, éifeachtach, dírithe ar thorthaí agus líonraithe, go bhfuil sé tábhachtach parlaimintí a thoghtar go daonlathach a rannpháirtiú, rochtain níos leithne ar raon leathan geallsealbhóirí a áirithiú agus idirphlé agus comhar a leathnú chuig eintitis neamhstáit amhail rialtais réigiúnacha, bardais, an saol acadúil, an tsochaí shibhialta agus an earnáil eacnamaíoch; ag tacú le tionscnaimh idirnáisiúnta lena n-iarrtar rannpháirtíocht fhónta na Téaváine mar bhreathnóir i gcruinnithe, sásraí agus gníomhaíochtaí comhlachtaí iltaobhacha, lena n-áirítear an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (EDS), an Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta (ICAO), Eagraíocht Idirnáisiúnta na bPóilíní Coireachta (Interpol) agus Creat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir leis an Athrú Aeráide (UNFCCC); á mheabhrú gur féidir le parlaimintí a thoghtar go daonlathach infheictheacht a thabhairt do na guthanna a thacaíonn leis an iltaobhachas agus iad a chumhachtú mar bhealach le haghaidh freagairtí éifeachtacha beartais ar mhaithe le gach cineál daonna, agus gur féidir leo an nasc is gá idir eagraíochtaí idirnáisiúnta agus fóraim chinnteoireachta iltaobhacha agus saoránaigh a dhaingniú tuilleadh; |
| --- | --- |

56.

| 57. | á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart do AE tacú le comhlacht a bhunú laistigh de chóras na Náisiún Aontaithe chun carachtar daonlathach, cuntasacht dhaonlathach agus trédhearcacht an rialachais dhomhanda a mhéadú; |
| --- | --- |

57.

| 58. | ag cur béim ar an ról sineirgeach is féidir leis an bParlaimint a imirt ina for-rochtain rialta pholaitiúil agus beartais le parlaimintí Bhallstáit AE agus tríú tíortha, ós rud é gur féidir leis an bhfor-rochtain sin comhghuaillíocht na dtíortha atá ar aon intinn in eagraíochtaí idirnáisiúnta agus i bhfóraim iltaobhacha a threisiú agus a leathnú tuilleadh agus cur lena cumas tionchair dhearfacha a imirt; á mheas gur cheart machnamh a dhéanamh ar an bhféidearthacht toscaireacht de chuid na Parlaiminte chuig na Náisiúin Aontaithe a chruthú, agus béim ar leith á leagan ar Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe agus ar ghnéithe parlaiminteacha eile d’eagraíochtaí idirnáisiúnta agus d’fhóraim iltaobhacha chun naisc pharlaiminteacha agus idirphlé parlaiminteach le córas na Náisiún Aontaithe agus fóraim iltaobhacha ábhartha eile a threisiú agus chun idirphlé daonlathach agus plé straitéiseach ar leibhéal idirinstitiúideach AE a áirithiú; |
| --- | --- |

58.

| 59. | á chur i bhfáth gur cheart do AE tacú le tionscnaimh atá dírithe ar thuairimí na sochaí sibhialta a ionchorprú níos fearr i bpróiseas cinnteoireachta na Náisiún Aontaithe; á iarraidh go mbunófaí fóraim nua laistigh de chóras na Náisiún Aontaithe lena gcuirfí ar chumas na sochaí sibhialta dul i mbun idirphlé beartais leis na Náisiúin Aontaithe agus iad siúd atá ann cheana a úsáid go héifeachtach; |
| --- | --- |

59.

| 60. | á chreidiúint gur cheart d’oifigí na Parlaiminte i gcathracha le comhlachtaí na Náisiún Aontaithe nó le heagraíochtaí idirnáisiúnta atá ábhartha do ghníomhaíocht sheachtrach AE teagmháil a dhéanamh le gníomhaíochtaí na gcomhlachtaí agus na n-eagraíochtaí sin agus iad a chumhdach d’fhonn nasc níos dlúithe a bhunú le hiarrachtaí, gealltanais agus físeanna a bhaineann le hiltaobhachas AE agus na Parlaiminte; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart machnamh a dhéanamh ar conas is féidir leis an bParlaimint uasmhéadú a dhéanamh ar na sineirgí idir toscaireachtaí idirpharlaiminteacha, coistí agus seirbhísí na Parlaiminte atá dírithe ar bhreathnóireacht toghcháin agus ar thacaíocht daonlathais chun gníomhaíocht sheachtrach AE a threisiú tuilleadh trí ghníomhaíochtaí na gcomhlachtaí parlaiminteacha sin; ag cur béim ar a thábhachtaí atá obair an Aontais Idirpharlaiminteach (IPU); |
| --- | --- |

60.

| 61. | á chur in iúl go dtacaíonn sí le ról na Parlaiminte i ngníomhaíochtaí parlaiminteacha, fothaithe acmhainneachta, tacaíocht don daonlathas domhanda a threisiú agus a ról speisialta in idirghabháil pharlaiminteach agus in idirphlé trí Idirphlé Jean Monnet, i measc nithe eile; á chur i bhfios go láidir go bhfuil breisluach ag baint leis an ról speisialta atá ag an bParlaimint maidir le hidirphlé a chothú agus dea-chleachtais agus caighdeáin dhaonlathacha a chomhroinnt; |
| --- | --- |

61.

| 62. | á mheabhrú go bhfuil ról lárnach ag Parlaimint na hEorpa mar institiúid dhaonlathach, chomórtha ar féidir léi fóram poiblí uathúil agus dearcadh uathúil a chur ar fáil chun an t-iltaobhachas a chur chun cinn; á mheas gur cheart don Pharlaimint leanúint de bheith ag iarraidh go rialta ar cheannairí ardleibhéil ó eagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha leasanna agus tosaíochtaí comhroinnte a phlé; á chreidiúint, chun gné pharlaiminteach na bhfóraim iltaobhacha a threisiú, gur cheart don Pharlaimint, ar bhonn bliantúil, comhdháil de chainteoirí ó thíortha G7 agus G20 a óstáil ar a háitreabh; á iarraidh go ndéanfaí an t-idirphlé struchtúrtha idir an Pharlaimint agus córas na Náisiún Aontaithe a atreisiú; á chur i bhfáth, i ndáil leis an méid sin, a thábhachtaí atá sé cruinnithe rialta a thionól chun tuairimí a mhalartú idir an Coiste um Ghnóthaí Eachtracha agus coistí ábhartha eile agus cinn thoscaireachtaí AE chuig na Náisiúin Aontaithe i Nua-Eabhrac agus sa Ghinéiv agus idir na coistí sin agus cinn mhisin Bhallstáit AE atá ina gcomhaltaí buana nó sealaíochta de Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe; á thabhairt chun suntais rannchuidiú dearfach na dtoscaireachtaí bliantúla ón gCoiste um Ghnóthaí Eachtracha agus óna fhochoistí chuig ceanncheathrú na Náisiún Aontaithe i Nua-Eabhrac; á iarraidh go gcuirfí cuid de na seisiúin neamhfhoirmiúla idir an tAontas Eorpach agus Comhairle Slándála na Náisiún Aontaithe ar bhonn foirmiúil; ag moladh go gcuirfí comhlachas foirmiúil ar bun idir an Pharlaimint agus Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe; |
| --- | --- |

62.

Iltaobhachas mar spreagadh chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin dhomhanda práinneacha

| 63. | á thabhairt chun suntais rannchuidiú ríthábhachtach an chórais iltaobhaigh chun aghaidh a thabhairt ar an athrú aeráide; á iarraidh go ndéanfaí na creataí iltaobhacha reatha a fheabhsú, a neartú agus a institiúidiú tuilleadh lena bhféachtar leis an athrú aeráide a chomhrac, amhail UNFCCC, ina bhfuil 197 bpáirtí lena n-áirítear Ballstáit uile na Náisiún Aontaithe agus, dá bhrí sin, a bhfuil ballraíocht uilíoch nach mór acu, trí shásraí cuntasachta agus prionsabail nithiúla a bhunú chun éifeachtacht a sainorduithe a áirithiú; á chur i bhfios go láidir gur gá an ghníomhaíocht dhomhanda i gcoinne an athraithe aeráide a threisiú, ós rud é nach féidir leis an domhan an méadú teochta a theorannú go 1,5 céim os cionn na leibhéal réamhthionsclaíoch ach amháin trí ghníomhaíocht dhomhanda chomhchoiteann, láithreach agus uaillmhianach; |
| --- | --- |

63.

| 64. | á chreidiúint gur cheart go dtacódh tíortha tionsclaithe sa chomhrac i gcoinne an téimh dhomhanda le tíortha i mbéal forbartha san aistriú ó bhreoslaí iontaise go fuinneamh glas ní hamháin trí chistiú a aistriú ach trí shaineolas agus teicneolaíocht a aistriú freisin; |
| --- | --- |

64.

| 65. | á mheabhrú a thábhachtaí atá sé díriú ar chur chun feidhme ar an leibhéal náisiúnta trí rannchuidithe arna gcinneadh go náisiúnta (NDCanna) a ghlacadh agus a chur chun feidhme, agus ag an am céanna a áirithiú go mbeidh an comhphobal idirnáisiúnta ar an mbóthar ceart le chéile chun spriocanna Chomhaontú Pháras a bhaint amach ar an leibhéal iltaobhach; ag iarraidh ar rialtais NDCanna uaillmhianacha a leagan síos, nach gcomhlíonfar cuspóir 1,5 céim dá n-uireasa, agus ag iarraidh orthu a chéile a spreagadh chun fanacht ar an mbóthar ceart; |
| --- | --- |

65.

| 66. | á mheabhrú a thábhachtaí atá sé oibriú go dlúth le hastaírí móra, le tíortha atá leochaileach ó thaobh na haeráide de agus le comhpháirtithe trasatlantacha chun dul chun cinn a dhéanamh maidir le sprioc 2030 ag Comhdháil na Náisiún Aontaithe maidir leis an Athrú Aeráide in 2022; á iarraidh go leanfaí d’iarrachtaí iltaobhacha chun maoiniú a shlógadh do na SDGanna agus don aeráid, lena n-áirítear 50 % den mhaoiniú don troid i gcoinne an athraithe aeráide a chur i leataobh don oiriúnú; á chur in iúl gur geal léi iarrachtaí Chomhdháil 2021 na Náisiún Aontaithe maidir leis an Athrú Aeráide (COP26) chun sainmhínithe a bhunú ar bhréagaisnéis a bhaineann leis an athrú aeráide; |
| --- | --- |

66.

| 67. | á mheabhrú go bhfuil tionchar ollmhór ag sáruithe ar chearta comhshaoil ar réimse leathan de chearta an duine, lena n-áirítear na cearta chun beatha, féinchinntiúchán, bia, uisce, sláinte, cearta cultúrtha, sibhialta agus polaitiúla; á chur i bhfáth go bhfuil an bhithéagsúlacht agus cearta an duine idirnasctha agus idirspleách agus ag meabhrú na hoibleagáidí atá ar stáit maidir le cearta an duine an bhithéagsúlacht a chosaint a bhfuil na cearta sin ag brath uirthi, lena n-áirítear trí fhoráil a dhéanamh do rannpháirtíocht na saoránach i gcinntí a bhaineann leis an mbithéagsúlacht agus trí rochtain a sholáthar ar leigheasanna éifeachtacha i gcás chailliúint agus díghrádú na bithéagsúlachta; á chur in iúl go dtacaíonn sí leis na hiarrachtaí normatacha nuaghinte ar an leibhéal idirnáisiúnta maidir le coireanna comhshaoil; á mholadh, i ndáil leis an méid sin, do AE agus do na Ballstáit aitheantas d’éiceamharú mar choir idirnáisiúnta a chur chun cinn faoi Reacht na Róimhe den Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta (ICC); |
| --- | --- |

67.

| 68. | á mheabhrú go bhfuil ról lárnach ag fóraim iltaobhacha maidir le haghaidh a thabhairt ar dhúshláin phaindéim COVID-19, agus á thabhairt chun suntais gur sampla é sin dá dtábhacht maidir le sláinte phoiblí dhomhanda agus cumhdach sláinte uilíoch a chur chun cinn agus a chosaint; ag ceiliúradh forbairt an tionscnaimh maidir le Rochtain Dhomhanda ar Vacsaíní COVID-19 (COVAX), ar cleachtadh é nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe seo sa dlúthpháirtíocht idirnáisiúnta, agus a bhuí lena dheontóirí agus lena rannchuiditheoirí, agus béim á leagan aici ag an am céanna ar an ngá atá ann leanúint d’acmhainní a dheonú agus a mhéadú, chomh maith le fothú acmhainneachta maidir le táirgeadh agus dáileadh vacsaíní, chun vacsaíní agus cóireálacha a chur ar fáil saor in aisce do gach tír ar bhealach ina bhféadfaí gach tír a shroicheadh go tráthúil; |
| --- | --- |

68.

| 69. | ag moladh obair EDS maidir leis an bpaindéim a chomhrac trína chinntí atá bunaithe ar eolas agus fianaise eolaíoch, agus grinnscrúdú agus cuntasacht neamhspleách á n-áirithiú ag an am céanna maidir leis an mbainistiú a dhéanann EDS ar phaindéim COVID-19; á chur i bhfáth gur gá a shainordú agus a acmhainneacht feidhmiúcháin a fheabhsú, go háirithe maidir le comhroinnt sonraí agus slógadh acmhainní, chomh maith le próiseas cinnteoireachta a Choiste Éigeandála a athchóiriú agus sásraí forfheidhmithe a bhunú dá chinntí agus dá phlé; |
| --- | --- |

69.

| 70. | á chur in iúl gur geal léi gur cuireadh tús leis an obair ar chonradh nua idirnáisiúnta ar phaindéimí, tar éis do 194 chomhalta uile EDS cinneadh a ghlacadh an 31 Bealtaine 2021; ag tathant ar AE oibriú faoi chuimsiú eagraíochtaí iltaobhacha chun feabhas a chur ar shásraí domhanda chun paindéimí a chosc agus a chomhrac, agus leas á bhaint as an taithí a fuarthas ón bhfreagairt idirnáisiúnta ar phaindéim COVID-19; |
| --- | --- |

70.

| 71. | á iarraidh go mbeadh creataí reachtacha agus rialála neartaithe ann agus á iarraidh go ndéanfaí comhleanúnachas beartais a chur chun cinn chun rochtain éifeachtach ar sheirbhísí sláinte a bhaint amach, lena n-áirítear trí reachtaíocht a achtú agus beartais a chur chun feidhme lena soláthraítear rochtain níos fearr ar sheirbhísí sláinte, ar tháirgí agus ar vacsaíní, go háirithe do na daoine is mó atá faoi mhíbhuntáiste; |
| --- | --- |

71.

| 72. | á iarraidh go mbeadh comhar idirnáisiúnta ann maidir le gné na hinscne a phríomhshruthú ar bhonn uile-chórais agus beartais sláinte á gceapadh, á gcur chun feidhme agus faireachán á dhéanamh orthu, agus riachtanais shonracha na mban agus na gcailíní uile á gcur san áireamh, d’fhonn comhionannas inscne agus cumhachtú na mban a bhaint amach i mbeartais sláinte agus i soláthar córas sláinte; |
| --- | --- |

72.

| 73. | ag tathant ar AE iarrachtaí a chur chun cinn sna Náisiúin Aontaithe chun an sceimhlitheoireacht a chomhrac tríd na ceithre cholún de Straitéis Dhomhanda Frithsceimhlitheoireachta na Náisiún Aontaithe a d’fhormheas an Comhthionól Ginearálta i mí Mheán Fómhair 2006 a chur chun feidhme agus a nuashonrú; |
| --- | --- |

73.

| 74. | á iarraidh go ndéanfar bearta sonracha chun leanaí a chosaint a bhféadfadh paindéim COVID-19 a leochaileacht a ghéarú go háirithe, lena n-áirítear maidir lena rochtain ar shláinte, ar oideachas, ar bhia inacmhainne, ar uisce glan, ar shaoráidí sláintíochta agus ar thithíocht leormhaith; á athdhearbhú go bhfuil tionchar diúltach ag an athrú aeráide agus ag an díobháil don chomhshaol ar fheidhmiú chearta an linbh; |
| --- | --- |

74.

| 75. | á chur i bhfáth go bhfuil gá le gníomhaíocht iltaobhach bhreise sa rialachas eacnamaíoch, go háirithe maidir le cánachas; á chur in iúl gur geal léi an treoir a léirítear i gCreat Cuimsitheach ECFE/G20 maidir le creimeadh an bhoinn agus aistriú brabúis (BEPS) agus an togra is déanaí uaidh maidir le híosráta cánach corparáide 15 % a bhunú agus an colún a bheidh ann amach anseo lena bhféadfar cearta cánachais a athdháileadh ar bhealach níos cothroime; ag tabhairt dá haire an togra ón gCoimisiún maidir le hacmhainn dhílis atá comhionann le 15 % de sciar bhrabúis iarmharacha na bhfiontar ilnáisiúnta is mó agus is brabúsaí a ath-leithdháileadh ar Bhallstáit AE faoin gcomhaontú seo; ag spreagadh an phobail idirnáisiúnta chun iarracht a dhéanamh tuilleadh comhtháthaithe a dhéanamh sa réimse sin chun cleachtais agus mí-úsáidí éagóracha a sheachaint; á iarraidh go ndéanfar caighdeáin agus noirm idirnáisiúnta a chur chun feidhme ar bhonn níos leithne sa réimse beartais sin; á mheabhrú a ríthábhachtaí atá an Eagraíocht Dhomhanda Trádála (EDT) maidir leis an trádáil dhomhanda a rialáil agus a éascú; |
| --- | --- |

75.

| 76. | ag tabhairt dá haire gur gá do AE oibriú go dlúth le comhpháirtithe atá ar aon intinn chun EDT a nuachóiriú agus a fheistiú le huirlisí chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin trádála an 21ú haois, lena n-áirítear an réabhlóid dhigiteach agus an t-aistriú glas, cothrom agus inbhuanaithe; ag iarraidh ar AE dul i dteagmháil le comhaltaí uile EDT chun clár oibre dearfach don athchóiriú agus plean oibre nithiúil a thabhairt chun cinn ag an 12ú Comhdháil Aireachta; ag aithint go bhfuil comhar AE-SAM ar thús cadhnaíochta maidir le dul chun cinn a dhéanamh sa chaibidlíocht iltaobhach trádála; |
| --- | --- |

76.

| 77. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé tabhairt faoi thionscnaimh agus tacú leo chun imghabháil cánach, sciúradh airgid agus éilliú a chomhrac; ag tacú le hobair ar leibhéal na Náisiún Aontaithe ar shaincheisteanna cánach d’fhonn guth a áirithiú do thíortha i mbéal forbartha i gcúrsaí cánach; ag obair chun dlús a chur leis an gcaibidlíocht maidir le cód iompair éifeachtach chun imghabháil cánach idirnáisiúnta a chomhrac trí Chomhaontuithe Malartaithe Faisnéise Cánach (TIEAnna) a úsáid; |
| --- | --- |

77.

| 78. | ag tabhairt dá haire a thábhachtaí atá an t-iltaobhachas chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin agus ar réaltachtaí nua amhail cailliúint na bithéagsúlachta, an chibearshlándáil, an bhiteicneolaíocht, an digitiú, gníomhaíochtaí geopholaitiúla agus rialachas sna réigiúin pholacha, IS agus bagairtí atá ag teacht chun cinn, amhail scaipeadh na bréagnuachta, na bréageolaíochta agus na bréagaisnéise atá cumasaithe ag an teicneolaíocht; á áitiú gur cheart go mbeadh saineolaithe, eolaithe agus ionadaithe ábhartha na sochaí sibhialta ina bpáirtithe i socruithe iltaobhacha, il-gheallsealbhóra; |
| --- | --- |

78.

| 79. | á chur in iúl gur geal léi seoladh na Comhairle Trádála agus Teicneolaíochta (TTC) idir AE agus SAM; |
| --- | --- |

79.

| 80. | á mheabhrú a thábhachtaí atá sé prionsabal agus cuspóir an chomhionannais inscne a phríomhshruthú ar fud na réimsí beartais uile; |
| --- | --- |

80.

| 81. | á chur in iúl gur geal léi iarrachtaí Ardrúnaí na Náisiún Aontaithe digitiú na Náisiún Aontaithe a fheabhsú agus a chomhordú, ionas go bhfónfaidh an t-idirlíon do cholúin na Náisiún Aontaithe: an tsíocháin agus an tslándáil, cearta an duine agus an fhorbairt; |
| --- | --- |

81.

| 82. | á thabhairt chun suntais gur féidir tionchar dearfach a bheith ag iltaobhachas athnuaite maidir leis an gclaochlú digiteach a bhrú chun cinn, ní hamháin mar ghiaráil chumhachtach chun na SDGanna a chur chun feidhme, ach freisin mar gheall ar an ngéarghá atá le caighdeáin agus noirm bhunúsacha a leagan síos agus aghaidh a thabhairt ar na rioscaí agus na dúshláin a bhaineann leis; |
| --- | --- |

82.

| 83. | á mheabhrú, i bhfianaise na Síne atá ag éirí níos uaillmhianaí, níos teanntásaí agus níos ionsaithí, gur cheart don Aontas agus dá chomhpháirtithe daonlathacha atá ar aon intinn comhordú a dhéanamh i bhfóraim iltaobhacha mar chuid de chomhghuaillíocht daonlathais teicneolaíochta chun seasamh leis an gcóras idirnáisiúnta riailbhunaithe, chun cur i gcoinne comhordú forlámhach atá dírithe ar fhóraim idirnáisiúnta a fhuadach, agus chun a áirithiú, trí bhíthin rialacha maidir le caighdeáin a leagan síos agus rialacha domhanda, go bhfanfaidh teicneolaíochtaí nua duinelárnach; |
| --- | --- |

83.

| 84. | á chur i bhfios gur cheart caitheamh leis an saol digiteach freisin mar fhoinse nua cánachais an-tábhachtach; |
| --- | --- |

84.

| 85. | á áitiú go bhfuil an t-iltaobhachas lárnach chun ord a choinneáil go héifeachtach sa chianspás agus gur gá tionscnaimh reatha a dhoimhniú, agus cinn nua a sheoladh, chun úsáidí síochánta an chianspáis a chaomhnú; á chur i bhfáth gur cheart úsáid an chianspáis a rialú le sraith fheabhsaithe rialacha agus caighdeán idirnáisiúnta agus le córas atá dírithe ar úsáid fhadtéarmach, inbhuanaithe, freagrach agus síochánta an spáis a ráthú; |
| --- | --- |

85.

| 86. | ag iarraidh ar AE ról níos gníomhaí a shaothrú lena bhforbrófar creat idirnáisiúnta do theicneolaíochtaí IS atá duinelárnach agus iontaofa, go háirithe maidir le córais arm uathrialaitheach; |
| --- | --- |

86.

| 87. | á thabhairt chun suntais a thábhachtaí atá comhar iltaobhach idir comhpháirtithe atá ar aon intinn chun bréagaisnéis mhailíseach agus ionramhálach arna scaipeadh ag gníomhaithe stáit agus neamhstáit a chomhrac; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé go mbeadh AE ar thús cadhnaíochta ar fud an domhain maidir le sainmhínithe, noirm agus prionsabail idirnáisiúnta a bhunú chun dul i ngleic leis na saincheisteanna sin, lena n-áirítear maidir le cur isteach eachtrach i dtoghcháin; |
| --- | --- |

87.

| 88. | á chur i bhfáth go bhfuil ról tábhachtach ag an bParlaimint maidir le dlúthfhaireachán agus tacaíocht a thabhairt do phróiseas cur chun feidhme spriocanna SDGanna agus do spriocanna Chomhaontú Pháras tríd an mbithéagsúlacht, an comhshaol nádúrtha agus a hacmhainní a chaomhnú, lena n-áirítear trí fhéachaint ní hamháin le faireachán a dhéanamh ar dhul chun cinn, ach freisin le feabhas a chur ar leithdháileadh acmhainní agus feabhsuithe nó tograí nithiúla a mholadh; á thabhairt chun suntais an dá phríomhsmaoineamh straitéiseacha atá ag an togra “Ár gComhchlár Oibre” ó Ardrúnaí na Náisiún Aontaithe António Guterres, eadhon an gá atá le Comhaontú Nua Domhanda agus Conradh Sóisialta Nua; á chur i bhfios go bhféadfaí iad sin a aistriú ina mbearta nithiúla amhail Ciste Glas Domhanda níos láidre agus sásra tacaíochta airgeadais do thíortha a bhfuil fiachais ard acu, ar choinníoll go gcuireann siad SDGanna chun feidhme agus go ngníomhaíonn siad i gcoinne na bochtaineachta; |
| --- | --- |

88.

| 89. | ag tathant ar an Aontas caomhnú agus cosaint oidhreacht chultúrtha agus stairiúil na hEorpa a áirithiú i ngach fóram iltaobhach amhail UNESCO; |
| --- | --- |

89.

| 90. | á chur i bhfáth go bhfuil géarghá le dul i ngleic leis an gcomhionannas inscne, le cearta bunúsacha agus leis an gcomhrac ar son an neamh-idirdhealaithe i gcoinne na mban, na gcailíní agus na ngrúpaí imeallaithe ar an leibhéal domhanda, lena n-áirítear sláinte agus cearta gnéis agus atáirgthe; ag dréim leis go ndéanfaidh an Coimisiún, na Ballstáit agus SEGS GAP III AE a chomhtháthú go córasach i ngach gníomhaíocht sheachtrach, lena n-áirítear a rannpháirtíocht ar an leibhéal iltaobhach agus go gcomhoibreoidh siad go dlúth le rialtais chomhpháirtíochta, leis an tsochaí shibhialta, leis an earnáil phríobháideach agus le geallsealbhóirí tábhachtacha eile; ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar SEGS sineirgí le comhpháirtithe a neartú chun príomhshruthú inscne a chur chun cinn go comhpháirteach agus chun spriocanna idirnáisiúnta comhionannais inscne a bhaint amach go rathúil; ag cur béim ar an bhfíoras gur cheart do AE a bheith ar thús cadhnaíochta i measc an chomhphobail idirnáisiúnta maidir le dlús a chur le hiarrachtaí chun deireadh a chur le húsáid an fhoréigin ghnéasaigh agus inscnebhunaithe mar arm i gcoinbhleacht armtha; |
| --- | --- |

90.

| 91. | á iarraidh go ndaingneofar go huilíoch agus go gcuirfear chun feidhme go héifeachtach an Coinbhinsiún Idirnáisiúnta maidir le Gach Cineál Idirdhealaithe Chiníoch a Dhíothú; á iarraidh go práinneach go gcuirfear deireadh le gach cineál idirdhealaithe chiníoch trí gach modh iomchuí, lena n-áirítear reachtaíocht; á aithint go bhfuil ról fíorthábhachtach ag an oideachas agus ag an gcultúr maidir le cearta an duine a chur chun cinn agus maidir leis an gciníochas, an t-idirdhealú ciníoch, an tseineafóibe agus an éadulaingt ghaolmhar a chomhrac go trasnach, go háirithe maidir le prionsabail na caoinfhulaingthe, an chuimsithe agus na hurraime don éagsúlacht eitneach, reiligiúnach agus chultúrtha a chur chun cinn, agus maidir le cosc a chur ar leathadh gluaiseachtaí agus smaointe ciníocha agus seineafóibeacha antoisceacha; á athdhearbhú gur gá cosaint chomhionann an dlí agus an chomhionannais os comhair na gcúirteanna, cumhachtú agus rannpháirtíocht iomlán agus éifeachtach i bpróisis chinnteoireachta agus sa saol polaitiúil, eacnamaíoch, sóisialta agus cultúrtha a áirithiú do dhaoine dúchasacha, lena n-áirítear do mhná agus do chailíní; á iarraidh go neartófaí cosaint daoine faoi mhíchumas agus go dtabharfaí aird orthu siúd a bhfuil idirdhealú trasnach os a gcomhair, go háirithe mná agus daoine dúchasacha faoi mhíchumas; |
| --- | --- |

91.

| 92. | ag iarraidh ar AE an comhar iltaobhach maidir leis an gceartas idirnáisiúnta a mhéadú i bhfianaise líon méadaitheach na sáruithe i gcoinne an dlí idirnáisiúnta um chearta an duine agus an dlí dhaonnúil; ag iarraidh ar AE agus ar a chomhpháirtithe na huirlisí atá ar fáil i gcomhlachtaí idirnáisiúnta a fhorbairt agus a úsáid, amhail UNHRC, Nósanna Imeachta Speisialta na Náisiún Aontaithe, Rapóirtéirí Speisialta na Náisiún Aontaithe, sásraí ESCE, Comhairle na hEorpa nó cúirteanna idirnáisiúnta, chun feabhas a chur ar chomhlíonadh an dlí idirnáisiúnta ag gníomhaithe stáit agus neamhstáit agus chun prionsabal na dlínse uilíche a bheidh le cur i bhfeidhm i gcórais dlí baile a chur chun cinn; ag iarraidh ar AE ról na Cúirte Coiriúla Idirnáisiúnta a neartú agus a fhoireann a mhéadú trí thacaíocht láidir taidhleoireachta, pholaitiúil agus airgeadais a chur ar fáil dó; ag iarraidh ar an gCoimisiún, ar an Leas-Uachtarán/Ardionadaí agus ar na Ballstáit a iarraidh ar Bhallstáit uile na n-institiúidí iltaobhacha nár dhaingnigh Reacht na Róimhe go fóill é sin a dhéanamh; |
| --- | --- |

92.

| 93. | ag iarraidh ar an gCoimisiún dréachtú an chreata díchill chorparáidigh a thabhairt i gcrích go pras agus oibriú le comhpháirtithe atá ar aon intinn chun dul i ngleic le sáruithe ollmhóra ar chearta an duine ag réimis údarásaíocha agus ollsmachtacha, agus, ar an gcaoi sin, slabhraí soláthair domhanda inbhuanaithe agus athléimneacha a dhaingniú i bhfianaise thionchar mailíseach na réimeas forlámhach agus ollsmachtach; |
| --- | --- |

93.

| 94. | á iarraidh go mbeadh beartas idirnáisiúnta ann chun cosaint agus tacaíocht a chur ar fáil do chosantóirí chearta an duine atá i mbaol; ag cáineadh na mbeart díoltais a ghlac roinnt rialtas i gcoinne eagraíochtaí na sochaí sibhialta, gníomhaithe agus cosantóirí chearta an duine mar fhreagairt ar a n-idirghníomhaíocht dhlisteanach le comhlachtaí idirnáisiúnta agus ag iarraidh ar an gComhairle agus ar an Leas-Uachtarán/Ardionadaí freagairt go córasach agus go neamhbhalbh gach uair a dtarlaíonn sé sin; ag iarraidh ar AE tacú leis an iarraidh ar bhuansásra imscrúdaithe de chuid na Náisiún Aontaithe maidir le coireanna i gcoinne iriseoirí agus le smachtbhannaí spriocdhírithe a ghlacadh i gcoinne na ndaoine sin atá freagrach as gníomhartha foréigin i gcoinne iriseoirí a bhagairt nó a ordú chun deireadh a chur le saoirse ó phionós, foréigean i gcoinne iriseoirí a chosc agus bearta a chur chun cinn chun a sábháilteacht a fheabhsú; |
| --- | --- |

94.

| 95. | ag athdhearbhú a hiarrata ar AE gealltanais iltaobhacha níos láidre a éileamh chun teacht ar réitigh pholaitiúla inbhuanaithe ar choinbhleachtaí reatha agus chun a áirithiú go mbeidh cearta an duine i gcroílár na mbeartas maidir le coinbhleachtaí a chosc agus maidir le hidirghabháil; á mheabhrú a thábhachtaí atá an tsíochánaíocht idirnáisiúnta agus réiteach coinbhleachtaí, chomh maith le tacaíocht AE do mhisin ábhartha; á chur i bhfáth go bhfuil gá le cuspóirí soiléire, cumas soiléir seachadta, agus sásraí éifeachtacha, lena n-áirítear dearcthaí na mban i gcomhréir le Rún 1325 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe agus le gach rún ina dhiaidh sin; á iarraidh go ndéanfar athchóiriú ar struchtúir ábhartha ar bhealach chun deireadh a chur le saoirse ó phionós pearsanra atá ciontach as mí-úsáid agus foréigean gnéasach a dhéantar agus iad ag fónamh in oibríochtaí míleata agus misin shibhialtacha, chomh maith le baill foirne i ngníomhaireachtaí, oifigí agus comhlachtaí iltaobhacha eile, agus sásraí maoirseachta agus cuntasachta feidhmiúla agus trédhearcacha a bhunú; |
| --- | --- |

95.

| 96. | á chur i bhfáth go bhfuil ról ríthábhachtach ag rath na n-eagraíochtaí iltaobhacha chun muinín an phobail as an daonlathas, as an liobrálachas, agus as an tábhacht a bhaineann leis an ord domhanda riailbhunaithe a athbhunú; |
| --- | --- |

96.

| 97. | á chur i bhfios go láidir nach mór córas trádála iltaobhach atá oscailte, cuimsitheach, riailbhunaithe agus neamh-idirdhealaitheach a bheith ina phríomhspreagadh do léirscaoileadh trádála domhanda agus nach mór ardfhás eacnamaíoch, iomaíochas agus nuálaíocht, cruthú post, feabhsú caighdeán maireachtála, fás ioncaim, cur chun cinn na forbartha eacnamaíche inbhuanaithe agus an comhrac i gcoinne an athraithe aeráide a bheith mar thoradh air sin, agus ar an gcaoi sin rathúnas, síocháin agus slándáil a neartú i gcomhréir le SDGanna; ag tabhairt dá haire thairis sin an ról atá ag córas iltaobhach trádála maidir le timpeallacht trádála intuartha a chothú trí rialacha agus rialacháin chómhalartacha, níos trédhearcaí agus níos cothroime maidir le trádáil chóir a fhorbairt arna gcur chun feidhme ar bhealach comhsheasmhach, in-fheidhmithe agus comhleanúnach; ag meabhrú thorthaí na tuarascála dar teideal “EU exports to the world: effects on employment” [Onnmhairí an Aontais chuig an domhan: Éifeachtaí ar fhostaíocht] ó mhí na Samhna 2021, inar léiríodh go bhfuil onnmhairí ag tacú le breis agus 38 milliún post in AE; ag iarraidh ar an gCoimisiún leanúint dá chuid oibre chun na torthaí sin a chur in iúl agus feasacht a mhúscailt maidir leis na tairbhí agus na gnéithe dearfacha a bhaineann leis an trádáil idirnáisiúnta; á chreidiúint, áfach, gur gá muinín as institiúidí iltaobhacha a athbhunú i bhfianaise dúshláin dhomhanda, go háirithe maidir le tionscnaimh chomhchoiteanna a chur chun feidhme chun earraí poiblí domhanda a sholáthar, i gcomhthéacs dinimic chumhachta domhanda atá ag athrú; ag athdhearbhú an ról atá ag an AE sa phróiseas sin; |
| --- | --- |

97.

| 98. | á chur in iúl gurb oth léi an claonadh atá ag dul i méid i dtreo na caomhnaitheachta agus an trádáil a úsáid mar uirlis comhéigin a forbraíodh i gcodanna den gheilleagar domhanda, as a n-eascraíonn suaitheadh agus teannas geopholaitiúil; ag meabhrú gurb iad beartais eacnamaíocha náisiúnacha lena mbaineann sáruithe ar rialacha bunaithe ar an dlí trádála idirnáisiúnta agus a spreagann frithbheart ag comhpháirtithe trádála glanmhalairt an chórais trádála domhandaithe atá againn; á iarraidh go ndéanfaí iarrachtaí forfheidhmiúcháin trádála an Aontais a neartú tuilleadh agus go bhforbrófaí bosca uirlisí d’ionstraimí uathrialacha trádála, amhail an ionstraim frith-chomhéignithe, an ionstraim um fhóirdheontais shaofa agus an ionstraim soláthair idirnáisiúnta, chomh maith leis an bpost ón bPríomhoifigeach Forfheidhmithe Trádála (CTEO) a chruthú, chun freagairt do na dúshláin sin atá ag teacht chun cinn; ag tabhairt dá haire go bhfuil sé mar aidhm leabhar rialacha iltaobhach athchóirithe agus dea-fheidhmiúil a bhaint amach a mbeidh córas réitigh díospóidí éifeachtach agus feidhmiúil ina chroílár laistigh de EDT; á chur i bhfáth, áfach, gur gá leanúint de bheith rannpháirteach go hiomlán sna hiarrachtaí chun EDT a athchóiriú d’fhonn a éifeachtacht, a chuimsitheacht, a thrédhearcacht agus a dhlisteanacht a mhéadú mar bhunchloch do gheilleagar domhanda atá oscailte, cothrom agus inbhuanaithe bunaithe ar rialacha, agus chun dul i ngleic leis na dúshláin agus na rioscaí a bhaineann le geilleagair neamh-mhargaidh; á chur in iúl gur díol sásaimh di i ndáil leis an méid sin, an Iarscríbhinn a ghabhann leis an Athbhreithniú ar an mBeartas Trádála i mí Feabhra 2021 ina leagtar amach cur chuige cuimsitheach maidir leis an Eagraíocht Dhomhanda Trádála a nuachóiriú; á chur i bhfáth nach mór rannpháirtíocht éifeachtach an Aontais a bheith bunaithe ar chur chuige réamhbhreathnaitheach i leith na trádála, má táthar chun trádáil atá bunaithe ar rialacha a chur chun cinn; |
| --- | --- |

98.

| 99. | á chur in iúl gur díol sásaimh di gur tugadh an 12ú Comhdháil Aireachta de chuid EDT chun críche go rathúil, agus á athdhearbhú go dtacaíonn sí go hiomlán le córas trádála riailbhunaithe, ar cheart go rannchuideodh sé le haghaidh a thabhairt ar dhúshláin dhomhanda agus leis an aistriú glas, an réabhlóid dhigiteach agus an comhrac i gcoinne an neamhionannais a thionlacan; ag tathant ar thíortha EDT na cinntí a rinneadh a chur chun feidhme, gan mhoill, agus oibriú i dtreo athchóiriú a dhéanamh ar an eagraíocht roimh an 13ú Comhdháil Aireachta chun go mbeidh EDT lánfheidhmiúil agus oiriúnach don fheidhm; á chur in iúl gurb oth léi nach raibh gné inscne agus trádála san áireamh sa 12ú Comhdháil Aireachta, agus á iarraidh go mbeadh an tsaincheist sin lárnach don 13ú Comhdháil Aireachta; |
| --- | --- |

99.

| 100. | á chur i bhfáth gur cheart go mbeadh níos mó rannpháirtíochta ag comhlachtaí parlaiminteacha i rialachas domhanda atá daonlathach, dlisteanach, cuntasach agus trédhearcach, mar gur féidir le parlaiminteoirí atá tofa go díreach feidhmiú mar nasc ríthábhachtach idir na saoránaigh agus an córas iltaobhach; ag cur béim ar a thábhachtaí atá an iltaobhachas cothrománach agus comhleanúnach, chomh maith le hobair chomhdháil pharlaiminteach Pharlaimint na hEorpa agus an Aontais Idirpharlaiminteach ar an EDT chun na críche sin; á chur i bhfios go láidir gur gá a áirithiú go mbeidh rochtain níos fearr ag parlaiminteoirí ar chaibidlíochtaí trádála agus go mbeidh siad rannpháirteach i bhfoirmliú sainorduithe agus i gcur chun feidhme chinntí EDT, agus i gcaibidlíocht maidir le hábhair a bhaineann le trádáil laistigh de chomhlachtaí agus institiúidí iltaobhacha eile; ag athdhearbhú gur gá don Aontas agus do chomhaltaí uile EDT feabhas a chur ar a gcuid malartuithe leis na geallsealbhóirí, lena n-áirítear an tsochaí shibhialta, eagraíochtaí gnó agus an pobal gnó i gcoitinne; ag iarraidh ar an gCoimisiún a chomhar leis na heagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha uile a dhoimhniú, amhail an Eagraíocht Idirnáisiúnta Saothair, córas na Náisiún Aontaithe, an G7, an Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta, an Banc Domhanda agus an Ciste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta, agus ag leagann béim ar a ról i ndáil le córas trádála oscailte atá bunaithe ar rialacha a chur chun cinn; |
| --- | --- |

100.

| 101. | á chur in iúl gur geal léi dlúthchomhar EDT le EDS agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta eile chun a áirithiú go mbeidh ról dearfach ag an trádáil maidir le haghaidh a thabhairt ar an bpaindéim agus ar an ngéarchéim ina dhiaidh sin, agus maidir le tacú le téarnamh an gheilleagair dhomhanda; á chur i bhfios go láidir gur léirigh paindéim COVID-19 go bhfuil easnaimh ag ár n-institiúidí idirnáisiúnta; ag iarraidh ar an gCoimisiún na ceachtanna a foghlaimíodh ó phaindéim COVID-19 a fhiosrú agus dul i dteagmháil le comhpháirtithe domhanda chun aghaidh a thabhairt ar na ceachtanna sin sa chlár oibre don athchóiriú; á iarraidh go dtabharfaí tionscnamh uaillmhianach i réimse na trádála agus na sláinte chun críche; ag tabhairt dá haire uaillmhianta EDT a sainordú a leathnú chun ábharthacht níos mó a bhaint amach sa réimse poiblí trí bhíthin a rannpháirtíochta méadaithe maidir le saincheisteanna amhail sláinte, inbhuanaitheacht, neamhionannas saibhris, inscne agus cumhachtú na mban, i gcomhréir le SDGanna agus Comhaontú Pháras; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur céimeanna tábhachtacha a bheidh sna céimeanna sin mar chuid dá phróiseas athchóirithe, in éineacht leis na príomhfheidhmeanna atá aige rialacha trádála iltaobhacha a bhunú, bacainní trádála a laghdú agus modh a chur ar fáil chun díospóidí trádála a réiteach idir a chuid ball; |
| --- | --- |

101.

| 102. | ag iarraidh ar an gComhairle a bheith níos teanntásaí agus í ag iarraidh comhaontuithe saorthrádála a thabhairt i gcrích le tríú tíortha; ag tabhairt dá haire go méadaíonn comhaontuithe saorthrádála idirghníomhaíochtaí eacnamaíocha agus spleáchais idir tíortha, agus gur féidir leo, dá bhrí sin, feidhmiú mar réamhtheachtaí do rannpháirtíocht níos gníomhaí agus níos uaillmhianaí ar an leibhéal iltaobhach; |
| --- | --- |

102.

| 103. | ag iarraidh ar an gComhairle, ar an gCoimisiún agus ar an Leas-Uachtarán/Ardionadaí aird chuí a thabhairt ar an tuarascáil sin agus tosaíochtaí AE á sainiú don 77ú Comhthionól Ginearálta de chuid na Náisiún Aontaithe, chomh maith le heagraíochtaí idirnáisiúnta eile agus fóraim iltaobhacha; |
| --- | --- |

103.

o

o o

| 104. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála, chuig an gCoimisiún agus, mar eolas, chuig Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe agus chuig Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe. |
| --- | --- |

104.

---

(1)  IO C 65, 19.2.2016, lch. 120.

(2)  IO C 316, 6.8.2021, lch. 2.

(3)  IO C 67, 8.2.2022, lch. 150.

(4)  IO C 184, 5.5.2022, lch. 170.

(5)  IO C 433, 23.12.2019, lch. 86.

(6)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0052.

(7)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0121.

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/149 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/149

---

P9_TA(2022)0287

Aghaidh a thabhairt ar shlándáil an tsoláthair bhia i dtíortha atá i mbéal forbartha

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 maidir le haghaidh a thabhairt ar shlándáil bia i dtíortha atá i mbéal forbartha (2021/2208(INI))

(2023/C 47/11)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint d’Airteagal 25 de Dhearbhú Uilechoiteann Chearta an Duine agus d’Airteagal 11 den Chúnant Idirnáisiúnta maidir le Cearta Eacnamaíocha, Sóisialta agus Cultúrtha, lena n-aithnítear an ceart chun bia mar chuid den cheart chun caighdeáin leormhaith maireachtála, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 25 de Dhearbhú Uilechoiteann Chearta an Duine agus d’Airteagal 11 den Chúnant Idirnáisiúnta maidir le Cearta Eacnamaíocha, Sóisialta agus Cultúrtha, lena n-aithnítear an ceart chun bia mar chuid den cheart chun caighdeáin leormhaith maireachtála,

| — | ag féachaint d’Airteagal 21 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 21 den Chonradh ar an Aontas Eorpach,

| — | de bhrí go bhforáiltear le hAirteagal 208 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) lena n-athdhearbhaítear nach foláir don Aontas cuspóirí an chomhair um fhorbairt sna beartais a chuirfidh sé chun feidhme a chur i gcuntas, ar dóchúil go ndéanfar difear leo do thíortha atá i mbéal forbartha, |
| --- | --- |

—

de bhrí go bhforáiltear le hAirteagal 208 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) lena n-athdhearbhaítear nach foláir don Aontas cuspóirí an chomhair um fhorbairt sna beartais a chuirfidh sé chun feidhme a chur i gcuntas, ar dóchúil go ndéanfar difear leo do thíortha atá i mbéal forbartha,

| — | ag féachaint d’Airteagal 214 CFAE, lena leagtar amach na prionsabail agus na cuspóirí d’oibríochtaí cabhrach daonnúla AE, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 214 CFAE, lena leagtar amach na prionsabail agus na cuspóirí d’oibríochtaí cabhrach daonnúla AE,

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/947 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Meitheamh 2021 lena mbunaítear an Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta – An Eoraip Dhomhanda, lena leasaítear agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 466/2014/AE agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) 2017/1601 agus Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 480/2009 ón gComhairle (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/947 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Meitheamh 2021 lena mbunaítear an Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta – An Eoraip Dhomhanda, lena leasaítear agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 466/2014/AE agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) 2017/1601 agus Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 480/2009 ón gComhairle (1),

| — | ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1257/96 ón gComhairle an 20 Meitheamh 1996 maidir le cabhair dhaonnúil (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1257/96 ón gComhairle an 20 Meitheamh 1996 maidir le cabhair dhaonnúil (2),

| — | ag féachaint do na teachtaireachtaí ón gCoimisiún an 31 Márta 2010 maidir le cúnamh daonnúil bia (COM(2010)0126) agus do chreat beartais AE chun cabhrú le tíortha atá i mbéal forbartha aghaidh a thabhairt ar dhúshláin a bhaineann le slándáil bia (COM(2010)0127), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na teachtaireachtaí ón gCoimisiún an 31 Márta 2010 maidir le cúnamh daonnúil bia (COM(2010)0126) agus do chreat beartais AE chun cabhrú le tíortha atá i mbéal forbartha aghaidh a thabhairt ar dhúshláin a bhaineann le slándáil bia (COM(2010)0127),

| — | ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún an 3 Deireadh Fómhair 2012 dar teideal “The EU approach to resilience: learning from food security crises” (COM(2012)0586),[Cur chuige AE i leith na hathléimneachta: ag foghlaim ó ghéarchéim na slándála bia], |
| --- | --- |

—

ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún an 3 Deireadh Fómhair 2012 dar teideal “The EU approach to resilience: learning from food security crises” (COM(2012)0586),[Cur chuige AE i leith na hathléimneachta: ag foghlaim ó ghéarchéim na slándála bia],

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 12 Márta 2013 dar teideal “Enhancing Maternal and Child Nutrition in External Assistance: an EU Policy Framework” (COM(2013)0141) [Feabhas a chur ar Chothú Máthartha agus Leanaí i gCúnamh Seachtrach], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 12 Márta 2013 dar teideal “Enhancing Maternal and Child Nutrition in External Assistance: an EU Policy Framework” (COM(2013)0141) [Feabhas a chur ar Chothú Máthartha agus Leanaí i gCúnamh Seachtrach],

| — | ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún an 10 Márta 2021 maidir le “gníomhaíocht dhaonnúil AE, dúshláin nua agus na prionsabail chéanna” (COM(2021)0110), lena mbeartaítear inter alia príomhghníomhaíochtaí chun an nasc idir an daonnúlacht, an fhorbairt agus an tsíocháin a neartú ionas gur fearr a nascfar fóirithint phráinneach agus réitigh níos fadtéarmaí agus an rún ó Pharlaimint na hEorpa an 15 Nollaig 2021 maidir le treoshuímh nua do ghníomhaíocht dhaonnúil AE (3), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún an 10 Márta 2021 maidir le “gníomhaíocht dhaonnúil AE, dúshláin nua agus na prionsabail chéanna” (COM(2021)0110), lena mbeartaítear inter alia príomhghníomhaíochtaí chun an nasc idir an daonnúlacht, an fhorbairt agus an tsíocháin a neartú ionas gur fearr a nascfar fóirithint phráinneach agus réitigh níos fadtéarmaí agus an rún ó Pharlaimint na hEorpa an 15 Nollaig 2021 maidir le treoshuímh nua do ghníomhaíocht dhaonnúil AE (3),

| — | ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún an 23 Márta 2022 dar teideal “Safeguarding food security and reinforcing the resilience of food systems” (COM(2022)0133), [Slándáil bia a choimirciú agus athléimneacht na gcóras bia a neartú], |
| --- | --- |

—

ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún an 23 Márta 2022 dar teideal “Safeguarding food security and reinforcing the resilience of food systems” (COM(2022)0133), [Slándáil bia a choimirciú agus athléimneacht na gcóras bia a neartú],

| — | ag féachaint do Phlean Gníomhaíochta AE maidir le Comhionannas Inscne agus Cumhachtú na mBan i nGníomhaíocht Sheachtrach 2021-2025 (GAP III) agus don Rún ó Pharlaimint na hEorpa maidir leis (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Phlean Gníomhaíochta AE maidir le Comhionannas Inscne agus Cumhachtú na mBan i nGníomhaíocht Sheachtrach 2021-2025 (GAP III) agus don Rún ó Pharlaimint na hEorpa maidir leis (4),

| — | ag féachaint do phlean gníomhaíochta an Choimisiúin maidir le cothú an 3 Iúil 2014 arbh é b’aidhm dó laghdú de sheacht milliún a dhéanamh ar líon na leanaí faoi 5 bliana d’aois atá faoi bhun a bhfáis faoi 2025 (SWD(2014)0234) agus don séú tuarascáil ar dhul chun cinn an 12 Lúnasa 2021 (SWD(2021)0229), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do phlean gníomhaíochta an Choimisiúin maidir le cothú an 3 Iúil 2014 arbh é b’aidhm dó laghdú de sheacht milliún a dhéanamh ar líon na leanaí faoi 5 bliana d’aois atá faoi bhun a bhfáis faoi 2025 (SWD(2014)0234) agus don séú tuarascáil ar dhul chun cinn an 12 Lúnasa 2021 (SWD(2021)0229),

| — | ag féachaint do na rúin uaithi maidir leis an tslándáil bia agus cothú, go háirithe na rúin an 27 Samhain 2014 maidir le tearc-chothú agus míchothú leanaí i dtíortha atá i mbéal forbartha (5), rúin an 7 Meitheamh 2016 maidir leis an gComhghuaillíocht Nua um Shlándáil Bia agus um Chothú (6) agus rúin an 5 Deireadh Fómhair 2016 maidir leis na chéad chéimeanna eile i dtreo spriocanna domhanda a bhaint amach agus gealltanais AE i leith cothú agus slándáil bia ar fud an domhain (7), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na rúin uaithi maidir leis an tslándáil bia agus cothú, go háirithe na rúin an 27 Samhain 2014 maidir le tearc-chothú agus míchothú leanaí i dtíortha atá i mbéal forbartha (5), rúin an 7 Meitheamh 2016 maidir leis an gComhghuaillíocht Nua um Shlándáil Bia agus um Chothú (6) agus rúin an 5 Deireadh Fómhair 2016 maidir leis na chéad chéimeanna eile i dtreo spriocanna domhanda a bhaint amach agus gealltanais AE i leith cothú agus slándáil bia ar fud an domhain (7),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 24 Márta 2022 maidir leis an ngá atá le plean gníomhaíochta práinneach AE chun slándáil bia a áirithiú laistigh agus lasmuigh de AE i bhfianaise ionradh na Rúise ar an Úcráin (8), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 24 Márta 2022 maidir leis an ngá atá le plean gníomhaíochta práinneach AE chun slándáil bia a áirithiú laistigh agus lasmuigh de AE i bhfianaise ionradh na Rúise ar an Úcráin (8),

| — | ag féachaint do na Conclúidí ón gComhairle maidir le Slándáil an tSoláthair Bhia agus an Chothaithe i gcúnamh seachtrach an 28 Bealtaine 2013, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na Conclúidí ón gComhairle maidir le Slándáil an tSoláthair Bhia agus an Chothaithe i gcúnamh seachtrach an 28 Bealtaine 2013,

| — | ag féachaint do na Conclúidí ón gComhairle an 26 Samhain 2018 maidir leis an tslándáil dhomhanda bia agus cothaithe a neartú, an 25 Samhain 2019 maidir leis an gCeathrú Tuarascáil ar Dhul Chun Cinn i ndáil leis an bPlean Ghníomhaíochta um Chothú, an 20 Bealtaine 2021 maidir le tosaíochtaí AE do Chruinniú Mullaigh 2021 Chóras Bia na Náisiún Aontaithe agus an 14 Meitheamh 2021 maidir le tiomantas Fhoireann na hEorpa don fhorbairt dhaonna a neartú, agus an 19 Samhain 2021 maidir le hUisce sa Ghníomhaíocht Sheachtrach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na Conclúidí ón gComhairle an 26 Samhain 2018 maidir leis an tslándáil dhomhanda bia agus cothaithe a neartú, an 25 Samhain 2019 maidir leis an gCeathrú Tuarascáil ar Dhul Chun Cinn i ndáil leis an bPlean Ghníomhaíochta um Chothú, an 20 Bealtaine 2021 maidir le tosaíochtaí AE do Chruinniú Mullaigh 2021 Chóras Bia na Náisiún Aontaithe agus an 14 Meitheamh 2021 maidir le tiomantas Fhoireann na hEorpa don fhorbairt dhaonna a neartú, agus an 19 Samhain 2021 maidir le hUisce sa Ghníomhaíocht Sheachtrach,

| — | ag féachaint don Ráiteas Comhpháirteach ón gComhairle agus ó Ionadaithe Rialtais na mBallstát ag teacht le chéile dóibh i dtionól na Comhairle, ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gCoimisiún maidir leis an gComhdhearcadh Eorpach maidir le Cabhair Dhaonnúil 2008 (9) agus ag féachaint don Chomhdhearcadh Eorpach maidir le Forbairt, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Ráiteas Comhpháirteach ón gComhairle agus ó Ionadaithe Rialtais na mBallstát ag teacht le chéile dóibh i dtionól na Comhairle, ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gCoimisiún maidir leis an gComhdhearcadh Eorpach maidir le Cabhair Dhaonnúil 2008 (9) agus ag féachaint don Chomhdhearcadh Eorpach maidir le Forbairt,

| — | ag féachaint do na sé sprioc dhomhanda arna leagan síos ag an gComhthionól Domhanda Sláinte in 2012 maidir le cothú máithreacha, naíonán agus leanaí óga faoi 2025, eadhon (i) laghdú 40 % ar líon na leanaí faoi 5 bliana d’aois atá faoi bhun a bhfáis, (ii) laghdú 50 % ar ainéime ar mhná in aois atáirgthe, (iii) laghdú 30 % ar mheáchan breithe íseal, (iv) gan aon mhéadú ar rómheáchan i measc leanaí, (v) méadú 50 % ar a laghad ar an ráta cothaithe cíche eisiach sa chéad 6 mhí agus (vi) laghdú go níos lú ná 5 % i gcnaí na hóige, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na sé sprioc dhomhanda arna leagan síos ag an gComhthionól Domhanda Sláinte in 2012 maidir le cothú máithreacha, naíonán agus leanaí óga faoi 2025, eadhon (i) laghdú 40 % ar líon na leanaí faoi 5 bliana d’aois atá faoi bhun a bhfáis, (ii) laghdú 50 % ar ainéime ar mhná in aois atáirgthe, (iii) laghdú 30 % ar mheáchan breithe íseal, (iv) gan aon mhéadú ar rómheáchan i measc leanaí, (v) méadú 50 % ar a laghad ar an ráta cothaithe cíche eisiach sa chéad 6 mhí agus (vi) laghdú go níos lú ná 5 % i gcnaí na hóige,

| — | ag féachaint do Staid na Slándála Bia agus an Chothaithe sna Tuarascálacha Domhanda, don Tuarascáil Dhomhanda maidir le Géarchéimeanna Bia agus don Tuarascáil maidir le Cothú Domhanda, lena n-áirítear eagráin 2021 díobh, do Threoirlínte maidir leis an gCeart chun Bia ó Eagraíocht Bhia agus Talmhaíochta na Náisiún Aontaithe (FAO), do Threoirlínte Deonacha maidir le Córais Bhia agus Cothú Choiste FAO maidir le Sábháilteacht Sholáthar Bia an Domhain, do na 10 ngné den agrai-éiceolaochta, lena dtreoraítear an t-aistriú chuig córas bia agus talmhaíochta inbhuanaithe, agus do Chreat 2014 le haghaidh Gníomhaíochta maidir le Slándáil an tSoláthair Bia agus an Chothaithe i nGéarchéimeanna Fada, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Staid na Slándála Bia agus an Chothaithe sna Tuarascálacha Domhanda, don Tuarascáil Dhomhanda maidir le Géarchéimeanna Bia agus don Tuarascáil maidir le Cothú Domhanda, lena n-áirítear eagráin 2021 díobh, do Threoirlínte maidir leis an gCeart chun Bia ó Eagraíocht Bhia agus Talmhaíochta na Náisiún Aontaithe (FAO), do Threoirlínte Deonacha maidir le Córais Bhia agus Cothú Choiste FAO maidir le Sábháilteacht Sholáthar Bia an Domhain, do na 10 ngné den agrai-éiceolaochta, lena dtreoraítear an t-aistriú chuig córas bia agus talmhaíochta inbhuanaithe, agus do Chreat 2014 le haghaidh Gníomhaíochta maidir le Slándáil an tSoláthair Bia agus an Chothaithe i nGéarchéimeanna Fada,

| — | ag féachaint do Staid an Iascaigh agus an Dobharshaothraithe Dhomhanda 2020 ó Eagraíocht Bia agus Talmhaíochta na Náisiún Aontaithe (FAO) (10), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Staid an Iascaigh agus an Dobharshaothraithe Dhomhanda 2020 ó Eagraíocht Bia agus Talmhaíochta na Náisiún Aontaithe (FAO) (10),

| — | ag féachaint do na comhaontuithe comhpháirtíochta eacnamaíocha idir AE agus tríú tíortha, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na comhaontuithe comhpháirtíochta eacnamaíocha idir AE agus tríú tíortha,

| — | ag féachaint don Líonra Domhanda i gcoinne Géarchéimeanna Bia, comhghuaillíocht de ghníomhaithe daonnúla agus forbartha a oibríonn trí anailís agus eolas comhroinnte le haghaidh comhordú neartaithe ar fud an naisc atá idir an daonnúlacht, an fhorbairt agus an tsíocháin, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Líonra Domhanda i gcoinne Géarchéimeanna Bia, comhghuaillíocht de ghníomhaithe daonnúla agus forbartha a oibríonn trí anailís agus eolas comhroinnte le haghaidh comhordú neartaithe ar fud an naisc atá idir an daonnúlacht, an fhorbairt agus an tsíocháin,

| — | ag féachaint do Dhearbhú na Náisiún Aontaithe maidir le Cearta na bPobal Dúchasach (UNDRIP) an 13 Meán Fómhair 2007 agus do Dhearbhú na Náisiún Aontaithe maidir le Cearta na dTuathánach agus Daoine Eile atá ag Obair i Limistéir Thuaithe an 28 Meán Fómhair 2018, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Dhearbhú na Náisiún Aontaithe maidir le Cearta na bPobal Dúchasach (UNDRIP) an 13 Meán Fómhair 2007 agus do Dhearbhú na Náisiún Aontaithe maidir le Cearta na dTuathánach agus Daoine Eile atá ag Obair i Limistéir Thuaithe an 28 Meán Fómhair 2018,

| — | ag féachaint do rún ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 25 Meán Fómhair 2015 dar teideal “I mbun athraithe: Clár oibre 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 25 Meán Fómhair 2015 dar teideal “I mbun athraithe: Clár oibre 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe”,

| — | ag féachaint do rún ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 1 Aibreán 2016 dar teideal “Deich mBliana Gníomhaíochta na Náisiún Aontaithe maidir leis an gCothú (2016-2025)”, arb é is aidhm dó gníomhaíocht threisithe a spreagadh chun deireadh a chur leis an ocras agus chun an míchothú a dhíothú ar fud an domhain agus chun rochtain uilíoch ar aistí bia níos sláintiúla agus níos inbhuanaithe a áirithiú do gach duine, is cuma cé hiad agus cén áit a bhfuil cónaí orthu, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 1 Aibreán 2016 dar teideal “Deich mBliana Gníomhaíochta na Náisiún Aontaithe maidir leis an gCothú (2016-2025)”, arb é is aidhm dó gníomhaíocht threisithe a spreagadh chun deireadh a chur leis an ocras agus chun an míchothú a dhíothú ar fud an domhain agus chun rochtain uilíoch ar aistí bia níos sláintiúla agus níos inbhuanaithe a áirithiú do gach duine, is cuma cé hiad agus cén áit a bhfuil cónaí orthu,

| — | ag féachaint do Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SDGanna) na Náisiún Aontaithe agus dá ndlúthnasc agus a gcomhtháthú le chéile, go háirithe SDG 1- deireadh a chur le gach cineál bochtaineachta gach áit, SDG 2 – deireadh a chur leis an ocras, slándáil bia agus cothú níos fearr a bhaint amach agus talmhaíocht inbhuanaithe a chur chun cinn, SDG 3 – beatha shláintiúil a áirithiú agus folláine a chur chun cinn do chách ag gach aois, SDG 5 – an comhionannas inscne a bhaint amach agus na mná agus na cailíní uile a chumhachtú, SDG 6 – rochtain ar uisce agus ar shláintíocht a áirithiú do chách, SDG 10 – neamhionannas a laghdú laistigh de thíortha agus ina measc, SDG 12 – patrúin inbhuanaithe tomhaltais agus táirgthe a áirithiú, SDG 13 – gníomhú go práinneach chun an t-athrú aeráide agus a thionchair a chomhrac agus SDG 17 – na modhanna cur chun feidhme a neartú agus an chomhpháirtíocht dhomhanda don fhorbairt inbhuanaithe a athbheochan, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SDGanna) na Náisiún Aontaithe agus dá ndlúthnasc agus a gcomhtháthú le chéile, go háirithe SDG 1- deireadh a chur le gach cineál bochtaineachta gach áit, SDG 2 – deireadh a chur leis an ocras, slándáil bia agus cothú níos fearr a bhaint amach agus talmhaíocht inbhuanaithe a chur chun cinn, SDG 3 – beatha shláintiúil a áirithiú agus folláine a chur chun cinn do chách ag gach aois, SDG 5 – an comhionannas inscne a bhaint amach agus na mná agus na cailíní uile a chumhachtú, SDG 6 – rochtain ar uisce agus ar shláintíocht a áirithiú do chách, SDG 10 – neamhionannas a laghdú laistigh de thíortha agus ina measc, SDG 12 – patrúin inbhuanaithe tomhaltais agus táirgthe a áirithiú, SDG 13 – gníomhú go práinneach chun an t-athrú aeráide agus a thionchair a chomhrac agus SDG 17 – na modhanna cur chun feidhme a neartú agus an chomhpháirtíocht dhomhanda don fhorbairt inbhuanaithe a athbheochan,

| — | ag féachaint do rún 2417, 2018 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe, ag cáineadh ocras sibhialtach a úsáid mar mhodh cogaidh, agus diúltú neamhdhleathach rochtana daonchairdiúla ar phobail shibhialta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún 2417, 2018 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe, ag cáineadh ocras sibhialtach a úsáid mar mhodh cogaidh, agus diúltú neamhdhleathach rochtana daonchairdiúla ar phobail shibhialta,

| — | ag féachaint do thuarascáil mhí an Mheithimh 2020 ón Ardán Idir-Rialtasach maidir le Beartas Eolaíochta um Sheirbhísí Bithéagsúlachta agus Éiceachórais (IPBES) agus ón bPainéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide (IPCC) (11), ina leagtar béim ar an nasc idir an t-athrú aeráide a chomhrac agus bithéagsúlacht a chaomhnú, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil mhí an Mheithimh 2020 ón Ardán Idir-Rialtasach maidir le Beartas Eolaíochta um Sheirbhísí Bithéagsúlachta agus Éiceachórais (IPBES) agus ón bPainéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide (IPCC) (11), ina leagtar béim ar an nasc idir an t-athrú aeráide a chomhrac agus bithéagsúlacht a chaomhnú,

| — | ag féachaint do Threoirlínte Deonacha CFS maidir le rialachas freagrach ar thionacht talún, iascaigh agus foraoisí i gcomhthéacs na slándála náisiúnta bia (2012) agus Prionsabail CFS um Infheistíocht Fhreagrach i gCórais Talmhaíochta agus Bhia (2015), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoirlínte Deonacha CFS maidir le rialachas freagrach ar thionacht talún, iascaigh agus foraoisí i gcomhthéacs na slándála náisiúnta bia (2012) agus Prionsabail CFS um Infheistíocht Fhreagrach i gCórais Talmhaíochta agus Bhia (2015),

| — | ag féachaint don Ghluaiseacht um Chothú a Uas-Scálú agus a cuid oibre chun deireadh a chur le cineálacha uile an mhíchothaithe trí thacú le tionscnaimh faoi stiúir na rialtas agus le tosaíochtaí na dtíortha lena mbaineann, i gcomhar leis an tsochaí shibhialta, leis na Náisiúin Aontaithe, le deontóirí, le gnólachtaí agus le taighdeoirí, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Ghluaiseacht um Chothú a Uas-Scálú agus a cuid oibre chun deireadh a chur le cineálacha uile an mhíchothaithe trí thacú le tionscnaimh faoi stiúir na rialtas agus le tosaíochtaí na dtíortha lena mbaineann, i gcomhar leis an tsochaí shibhialta, leis na Náisiúin Aontaithe, le deontóirí, le gnólachtaí agus le taighdeoirí,

| — | ag féachaint do ghealltanas EUR 2,5 billiún ón gCoimisiún a tugadh ag an gCruinniú Mullaigh maidir le Cothú don Fhás i dTóiceo i mí na Nollag 2021 chun an míchothú a chomhrac le linn na tréimhse 2021-2024 agus do thiomantas leanúnach AE i leith laghdú de 7 milliún ar a laghad a dhéanamh ar líon na leanaí atá faoi bhun a bhfáis faoin mbliain 2025, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do ghealltanas EUR 2,5 billiún ón gCoimisiún a tugadh ag an gCruinniú Mullaigh maidir le Cothú don Fhás i dTóiceo i mí na Nollag 2021 chun an míchothú a chomhrac le linn na tréimhse 2021-2024 agus do thiomantas leanúnach AE i leith laghdú de 7 milliún ar a laghad a dhéanamh ar líon na leanaí atá faoi bhun a bhfáis faoin mbliain 2025,

| — | ag féachaint do Chomhshocrú G7 maidir le Gorta a Chosc agus Géarchéimeanna Daonnúla a formhuiníodh ag Cruinniú Mullaigh G7 i gCorn na Breataine an 13 Meitheamh 2021, inar thug comhaltaí G7 gealltanas i leith an t-ocras a chomhrac agus gorta a sheachaint trí ghníomhaíochtaí comhpháirteacha, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chomhshocrú G7 maidir le Gorta a Chosc agus Géarchéimeanna Daonnúla a formhuiníodh ag Cruinniú Mullaigh G7 i gCorn na Breataine an 13 Meitheamh 2021, inar thug comhaltaí G7 gealltanas i leith an t-ocras a chomhrac agus gorta a sheachaint trí ghníomhaíochtaí comhpháirteacha,

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint do thuairim ón gCoiste um Thalmhaíocht agus um Fhorbairt Tuaithe, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ón gCoiste um Thalmhaíocht agus um Fhorbairt Tuaithe,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Fhorbairt (A9-0195/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Fhorbairt (A9-0195/2022),

| A. | de bhrí go bhfuil neamhshlándáil measartha nó tromchúiseach an tsoláthair bia ag méadú go mall ó 2014 i leith, agus go bhfuil beagnach duine as gach triúr – 2,37 billiún – nach raibh rochtain acu ar bhia leordhóthanach in 2020 (12); |
| --- | --- |

A.

de bhrí go bhfuil neamhshlándáil measartha nó tromchúiseach an tsoláthair bia ag méadú go mall ó 2014 i leith, agus go bhfuil beagnach duine as gach triúr – 2,37 billiún – nach raibh rochtain acu ar bhia leordhóthanach in 2020 (12);

| B. | de bhrí go bhfuil méadú tagtha ar dhéine agus ar mhéid na ngéarchéimeanna bia ó 2020 i leith mar thoradh ar choinbhleachtaí, ar shuaití eacnamaíocha agus ar adhaimsir, nó ar theaglaim de na spreagthóirí sin, agus beagnach 193 mhilliún duine neamhdhaingean ó thaobh bia de in 2021 agus cúnamh bia práinneach de dhíth orthu, an líon is mó daoine a bhí neamhdhaingean ó thaobh bia de ó tosaíodh ar é a thaifeadadh sa Tuarascáil Dhomhanda maidir le Géarchéimeanna Bia; de bhrí go bhfuil ocras os comhair 720 milliún duine agus gur measadh go raibh cúig thír i mbaol gorta, lena n-áirítear an tSúdáin Theas, an Aetóip, Madagascar, an Nigéir (16 stát agus Príomhchathair Chónaidhme) agus Éimin (13); |
| --- | --- |

B.

de bhrí go bhfuil méadú tagtha ar dhéine agus ar mhéid na ngéarchéimeanna bia ó 2020 i leith mar thoradh ar choinbhleachtaí, ar shuaití eacnamaíocha agus ar adhaimsir, nó ar theaglaim de na spreagthóirí sin, agus beagnach 193 mhilliún duine neamhdhaingean ó thaobh bia de in 2021 agus cúnamh bia práinneach de dhíth orthu, an líon is mó daoine a bhí neamhdhaingean ó thaobh bia de ó tosaíodh ar é a thaifeadadh sa Tuarascáil Dhomhanda maidir le Géarchéimeanna Bia; de bhrí go bhfuil ocras os comhair 720 milliún duine agus gur measadh go raibh cúig thír i mbaol gorta, lena n-áirítear an tSúdáin Theas, an Aetóip, Madagascar, an Nigéir (16 stát agus Príomhchathair Chónaidhme) agus Éimin (13);

| C. | de bhrí go dtagraíonn an ceart chun bia do dhiminsean na hinfhaighteachta, na hinrochtana agus na leordhóthanachta (cainníocht leordhóthanach agus cobhsaíocht na rochtana); |
| --- | --- |

C.

de bhrí go dtagraíonn an ceart chun bia do dhiminsean na hinfhaighteachta, na hinrochtana agus na leordhóthanachta (cainníocht leordhóthanach agus cobhsaíocht na rochtana);

| D. | de bhrí, de réir na hEagraíochta Bia agus Talmhaíochta (FAO), gur ann do shlándáil bia nuair a bhíonn rochtain fhisiciúil agus eacnamaíoch ag gach duine, i gcónaí, ar bhia leordhóthanach, sábháilte agus scamhardach chun a riachtanais chothaithe agus a roghanna bia a chomhlíonadh le haghaidh saol gníomhach agus sláintiúil (14); |
| --- | --- |

D.

de bhrí, de réir na hEagraíochta Bia agus Talmhaíochta (FAO), gur ann do shlándáil bia nuair a bhíonn rochtain fhisiciúil agus eacnamaíoch ag gach duine, i gcónaí, ar bhia leordhóthanach, sábháilte agus scamhardach chun a riachtanais chothaithe agus a roghanna bia a chomhlíonadh le haghaidh saol gníomhach agus sláintiúil (14);

| E. | de bhrí gur díchobhsaíodh tuilleadh margaí talmhaíochta a bhí leochaileach cheana féin mar thoradh ar an gcogadh ionsaithe neamhdhleathach, gan chúis agus dochosanta a thosaigh an Rúis i gcoinne na hÚcráine agus gur chuir sé leis an staid thromchúiseach a bhí ann cheana mar gheall ar COVID-19 agus gur chuir sé brú breise ar ghéarchéimeanna leanúnacha bia agus ar shlándáil dhomhanda bia, rud a chuireann praghsanna idirnáisiúnta bia agus beatha i bhfad os cionn a leibhéal, a bhí ard cheana féin; de bhrí gur dócha go méadóidh sé sin neamhdheimhneacht an tsoláthair bia, an bhochtaineacht, an chorraíl shóisialta agus an éagobhsaíocht i roinnt mhaith tíortha i mbéal forbartha atá ag brath go mór ar allmhairí cruithneachta na hÚcráine agus na Rúise mar go dtéann daichead faoin gcéad d’onnmhairí cruithneachta agus arbhair ón Úcráin chuig an Meánoirthear agus an Afraic; |
| --- | --- |

E.

de bhrí gur díchobhsaíodh tuilleadh margaí talmhaíochta a bhí leochaileach cheana féin mar thoradh ar an gcogadh ionsaithe neamhdhleathach, gan chúis agus dochosanta a thosaigh an Rúis i gcoinne na hÚcráine agus gur chuir sé leis an staid thromchúiseach a bhí ann cheana mar gheall ar COVID-19 agus gur chuir sé brú breise ar ghéarchéimeanna leanúnacha bia agus ar shlándáil dhomhanda bia, rud a chuireann praghsanna idirnáisiúnta bia agus beatha i bhfad os cionn a leibhéal, a bhí ard cheana féin; de bhrí gur dócha go méadóidh sé sin neamhdheimhneacht an tsoláthair bia, an bhochtaineacht, an chorraíl shóisialta agus an éagobhsaíocht i roinnt mhaith tíortha i mbéal forbartha atá ag brath go mór ar allmhairí cruithneachta na hÚcráine agus na Rúise mar go dtéann daichead faoin gcéad d’onnmhairí cruithneachta agus arbhair ón Úcráin chuig an Meánoirthear agus an Afraic;

| F. | de bhrí, de réir FAO, go mbraitheann beagnach 50 tír ar an Rúis agus ar an Úcráin do 30 % ar a laghad dá riachtanais allmhairithe cruithneachta agus de na tíortha sin, go bhfuil 26 thír a fhaigheann breis is 50 % dá n-allmhairí cruithneachta ón dá thír; de bhrí go raibh beagnach leath dá sholáthairtí cruithneachta domhanda á gceannach ag an gClár Domhanda Bia ón Úcráin agus gur léiríodh leis sin gurb iad na géarchéimeanna bia atá ann faoi láthair i dtíortha amhail an Afganastáin, an Aetóip, an tSiria agus Éimin is mó a ndéanfar difear dóibh; |
| --- | --- |

F.

de bhrí, de réir FAO, go mbraitheann beagnach 50 tír ar an Rúis agus ar an Úcráin do 30 % ar a laghad dá riachtanais allmhairithe cruithneachta agus de na tíortha sin, go bhfuil 26 thír a fhaigheann breis is 50 % dá n-allmhairí cruithneachta ón dá thír; de bhrí go raibh beagnach leath dá sholáthairtí cruithneachta domhanda á gceannach ag an gClár Domhanda Bia ón Úcráin agus gur léiríodh leis sin gurb iad na géarchéimeanna bia atá ann faoi láthair i dtíortha amhail an Afganastáin, an Aetóip, an tSiria agus Éimin is mó a ndéanfar difear dóibh;

| G. | de bhrí gur glan-onnmhaireoirí táirgí talmhaíochta iad an Úcráin agus an Rúis araon, agus go bhfuil róil cheannasacha soláthair acu araon i margaí domhanda bia-ábhar agus leasachán, agus soláthairtí in-onnmhairithe comhchruinnithe go minic i ndornán tíortha; de bhrí go bhféadfadh an comhchruinniú sin na margaí sin a nochtadh do leochaileacht agus luaineacht mhéadaithe; de bhrí gur príomhonnmhaireoir leasacháin nítrigine sintéiseacha í an Rúis, agus gur onnmhaireoir suntasach í an Bhealarúis de leasacháin atá bunaithe ar photais; de bhrí go bhfuil praghsanna leasacháin nítrigine ag brath go mór ar phraghsanna gáis nádúrtha, táirge a bhfuil suíomhanna móra ar an margadh ag an Rúis ina leith; de bhrí go raibh go leor de na tíortha i mbéal forbartha, roimh an gcoinbhleacht, cheana féin ag dul i ngleic leis na héifeachtaí diúltacha a bhaineann le praghsanna arda idirnáisiúnta bia agus leasacháin; |
| --- | --- |

G.

de bhrí gur glan-onnmhaireoirí táirgí talmhaíochta iad an Úcráin agus an Rúis araon, agus go bhfuil róil cheannasacha soláthair acu araon i margaí domhanda bia-ábhar agus leasachán, agus soláthairtí in-onnmhairithe comhchruinnithe go minic i ndornán tíortha; de bhrí go bhféadfadh an comhchruinniú sin na margaí sin a nochtadh do leochaileacht agus luaineacht mhéadaithe; de bhrí gur príomhonnmhaireoir leasacháin nítrigine sintéiseacha í an Rúis, agus gur onnmhaireoir suntasach í an Bhealarúis de leasacháin atá bunaithe ar photais; de bhrí go bhfuil praghsanna leasacháin nítrigine ag brath go mór ar phraghsanna gáis nádúrtha, táirge a bhfuil suíomhanna móra ar an margadh ag an Rúis ina leith; de bhrí go raibh go leor de na tíortha i mbéal forbartha, roimh an gcoinbhleacht, cheana féin ag dul i ngleic leis na héifeachtaí diúltacha a bhaineann le praghsanna arda idirnáisiúnta bia agus leasacháin;

| H. | de bhrí gur dócha go bhfuil an tInnéacs Praghsanna Bia ó FAO, lena rianaítear praghsanna idirnáisiúnta earraí bia agus beatha, tar éis ardú go leibhéal níos airde ná riamh agus gur dócha go n-ardódh praghsanna tuilleadh go méadóidh an boilsciú bia go mór os cionn a leibhéal, a bhí ard cheana féin; |
| --- | --- |

H.

de bhrí gur dócha go bhfuil an tInnéacs Praghsanna Bia ó FAO, lena rianaítear praghsanna idirnáisiúnta earraí bia agus beatha, tar éis ardú go leibhéal níos airde ná riamh agus gur dócha go n-ardódh praghsanna tuilleadh go méadóidh an boilsciú bia go mór os cionn a leibhéal, a bhí ard cheana féin;

| I. | de bhrí, de réir FAO, gur shroich an tInnéacs Praghsanna Bia leibhéal níos airde ná riamh i mí Feabhra 2022; de bhrí go luaitear ann nach bhfuil na tosca is cúis leis an mboilsciú bia teoranta do dhálaí barr agus d’infhaighteacht onnmhairiúcháin, ach gur ó lasmuigh den táirgeadh bia a thagann níos mó den bhrú ar bhoilsciú phraghas an bhia, go háirithe ó earnáil an fhuinnimh, earnáil an leasacháin agus earnáil na beatha; |
| --- | --- |

I.

de bhrí, de réir FAO, gur shroich an tInnéacs Praghsanna Bia leibhéal níos airde ná riamh i mí Feabhra 2022; de bhrí go luaitear ann nach bhfuil na tosca is cúis leis an mboilsciú bia teoranta do dhálaí barr agus d’infhaighteacht onnmhairiúcháin, ach gur ó lasmuigh den táirgeadh bia a thagann níos mó den bhrú ar bhoilsciú phraghas an bhia, go háirithe ó earnáil an fhuinnimh, earnáil an leasacháin agus earnáil na beatha;

| J. | de bhrí gurb ag an Afraic atá an leitheadúlacht is airde de neamhdheimhneacht an tsoláthair bia agus go bhfuil 60 % de dhaonra na hAfraice (799 milliún duine) ag streachailt le neamhdheimhneacht mheasartha nó thromchúiseach an tsoláthair bia in 2020 (15); |
| --- | --- |

J.

de bhrí gurb ag an Afraic atá an leitheadúlacht is airde de neamhdheimhneacht an tsoláthair bia agus go bhfuil 60 % de dhaonra na hAfraice (799 milliún duine) ag streachailt le neamhdheimhneacht mheasartha nó thromchúiseach an tsoláthair bia in 2020 (15);

| K. | de bhrí gur cheart don Aontas Eorpach aird ar leith a thabhairt ar thíortha a bhfuil gorta ag bagairt orthu, ar tíortha iad atá forthromaithe ag tubaistí nádúrtha, amhail Madagascar, ar bhuail cioclóin fhoréigneacha é le déanaí agus ina bhfuil droch-mhíchothú tromchúiseach ar bheirt as gach cúigear áitritheoirí, go háirithe sa réigiún Mór Theas, ina bhfuil míchothú tromchúiseach á fhulaingt ag níos mó ná 300 000 leanbh; |
| --- | --- |

K.

de bhrí gur cheart don Aontas Eorpach aird ar leith a thabhairt ar thíortha a bhfuil gorta ag bagairt orthu, ar tíortha iad atá forthromaithe ag tubaistí nádúrtha, amhail Madagascar, ar bhuail cioclóin fhoréigneacha é le déanaí agus ina bhfuil droch-mhíchothú tromchúiseach ar bheirt as gach cúigear áitritheoirí, go háirithe sa réigiún Mór Theas, ina bhfuil míchothú tromchúiseach á fhulaingt ag níos mó ná 300 000 leanbh;

| L. | de bhrí nach féidir le go leor feirmeoirí ar mhionscála i dtíortha i mbéal forbartha rochtain a fháil ar aistí bia atá sláintiúil, cothaitheach agus inbhuanaithe i gcás áiteanna iargúlta, íseal-ioncaim, agus áiteanna ina bhfuil easpa rochtana ar fhoinsí bianna ilchineálacha; de bhrí gur léir ón bhfianaise go mbíonn an toradh is fearr ar infheistíochtaí in earnáil na sealbhóirí beaga agus i struchtúir réigiúnacha ó thaobh an bhochtaineacht a laghdú agus ó thaobh an fháis de, agus aird á tabhairt, dá bhrí sin, ar an ngá atá le díriú ar ioncaim feirmeoirí ar ghabháltais bheaga, agus go háirithe ar ioncam sealbhóirí beaga ban, a fheabhsú, agus ar athléimneacht pobal leochaileach a neartú; |
| --- | --- |

L.

de bhrí nach féidir le go leor feirmeoirí ar mhionscála i dtíortha i mbéal forbartha rochtain a fháil ar aistí bia atá sláintiúil, cothaitheach agus inbhuanaithe i gcás áiteanna iargúlta, íseal-ioncaim, agus áiteanna ina bhfuil easpa rochtana ar fhoinsí bianna ilchineálacha; de bhrí gur léir ón bhfianaise go mbíonn an toradh is fearr ar infheistíochtaí in earnáil na sealbhóirí beaga agus i struchtúir réigiúnacha ó thaobh an bhochtaineacht a laghdú agus ó thaobh an fháis de, agus aird á tabhairt, dá bhrí sin, ar an ngá atá le díriú ar ioncaim feirmeoirí ar ghabháltais bheaga, agus go háirithe ar ioncam sealbhóirí beaga ban, a fheabhsú, agus ar athléimneacht pobal leochaileach a neartú;

| M. | de bhrí nach raibh aistí bia folláine inacmhainne do thart ar 3 bhilliún duine ar domhan in 2020 agus de bhrí go bhfuil an murtall ag dul i méid go géar sna réigiúin uile (16); |
| --- | --- |

M.

de bhrí nach raibh aistí bia folláine inacmhainne do thart ar 3 bhilliún duine ar domhan in 2020 agus de bhrí go bhfuil an murtall ag dul i méid go géar sna réigiúin uile (16);

| N. | de bhrí gur riocht fiseolaíoch neamhghnách é an míchothú mar gheall ar thearc-chothú chomh maith le rómheáchan agus murtall; de bhrí go bhfuil dlúthbhaint ag sláinte na mban agus na gcailíní le sláinte choirp agus mheabhrach chomh maith le stádas cothaitheach a leanaí sa todhchaí; de bhrí go méadaíonn tearc-chothú i measc ban torrach agus máithreacha an baol go dtarlóidh castachtaí aimhréidhe le linn toirchis, mortlaíocht máithreacha agus tearc-chothú agus mortlaíocht leanaí; de bhrí go bhfuil líon mór do-ghlactha leanaí atá fós faoi thionchar an mhíchothaithe: as gach leanbh faoi chúig bliana d’aois, tá 22 % faoi bhun a bhfáis mar gheall ar mhíchothú ainsealach, tá 6,7 % ag cnaí mar gheall ar ghéar-mhíchothú – agus tá 5,7 % róthrom (17) agus meastar go mbeidh na figiúirí iarbhír díobhsan atá bhun a bhfáis nó ag cnaí níos airde de bharr éifeachtaí na paindéime; |
| --- | --- |

N.

de bhrí gur riocht fiseolaíoch neamhghnách é an míchothú mar gheall ar thearc-chothú chomh maith le rómheáchan agus murtall; de bhrí go bhfuil dlúthbhaint ag sláinte na mban agus na gcailíní le sláinte choirp agus mheabhrach chomh maith le stádas cothaitheach a leanaí sa todhchaí; de bhrí go méadaíonn tearc-chothú i measc ban torrach agus máithreacha an baol go dtarlóidh castachtaí aimhréidhe le linn toirchis, mortlaíocht máithreacha agus tearc-chothú agus mortlaíocht leanaí; de bhrí go bhfuil líon mór do-ghlactha leanaí atá fós faoi thionchar an mhíchothaithe: as gach leanbh faoi chúig bliana d’aois, tá 22 % faoi bhun a bhfáis mar gheall ar mhíchothú ainsealach, tá 6,7 % ag cnaí mar gheall ar ghéar-mhíchothú – agus tá 5,7 % róthrom (17) agus meastar go mbeidh na figiúirí iarbhír díobhsan atá bhun a bhfáis nó ag cnaí níos airde de bharr éifeachtaí na paindéime;

| O. | de bhrí go bhfuil dlúthnasc idir rochtain shábháilte agus shlán ar uisce agus slándáil bia agus cothú a fheabhsú; de bhrí go bhfuil tionchar ag an nganntanas uisce ar níos mó ná 40 faoin gcéad de dhaonra an domhain agus nach bhfuil rochtain dhíreach agus shlán ar uisce óil sábháilte ar fud an domhain ag breis agus 2 bhilliún duine de réir na Tuarascála Domhanda is déanaí ó na Náisiúin Aontaithe maidir le Forbairt Acmhainní Uisce (2021); |
| --- | --- |

O.

de bhrí go bhfuil dlúthnasc idir rochtain shábháilte agus shlán ar uisce agus slándáil bia agus cothú a fheabhsú; de bhrí go bhfuil tionchar ag an nganntanas uisce ar níos mó ná 40 faoin gcéad de dhaonra an domhain agus nach bhfuil rochtain dhíreach agus shlán ar uisce óil sábháilte ar fud an domhain ag breis agus 2 bhilliún duine de réir na Tuarascála Domhanda is déanaí ó na Náisiúin Aontaithe maidir le Forbairt Acmhainní Uisce (2021);

| P. | de bhrí go mbraitheann marthanacht níos mó ná 10 % de dhaonra an domhain ar iascach agus ar dhobharshaothrú (18), agus de bhrí, de réir na Náisiún Aontaithe, go mbraitheann níos mó ná 3 bhilliún duine ar na haigéin dá bpríomhfhoinsí próitéine ó éisc agus ó bhia mara go príomha; de bhrí gurb ionann iascaigh ar mhionscála agus níos mó ná 90 % d’iascairí gabhála agus d’oibrithe éisc an domhain; |
| --- | --- |

P.

de bhrí go mbraitheann marthanacht níos mó ná 10 % de dhaonra an domhain ar iascach agus ar dhobharshaothrú (18), agus de bhrí, de réir na Náisiún Aontaithe, go mbraitheann níos mó ná 3 bhilliún duine ar na haigéin dá bpríomhfhoinsí próitéine ó éisc agus ó bhia mara go príomha; de bhrí gurb ionann iascaigh ar mhionscála agus níos mó ná 90 % d’iascairí gabhála agus d’oibrithe éisc an domhain;

| Q. | de bhrí go bhfuil dúshláin á dtabhairt do chórais sláinte nach bhfuil a n-athléimneacht láidir nó atá lag mar gheall ar theacht chun cinn rialta eipidéimí, go háirithe maidir lena gcumas leanúnachas an chúraim is bunúsaí a áirithiú; de bhrí go ndearnadh acmhainní córais sláinte a atreorú le dhá bhliain anuas ó réimse feidhmeanna atá tábhachtach ó thaobh cothaitheachta de agus ó sheirbhísí riachtanacha sláinte a bhaineann le tearc-chothú – lena n-áirítear cúram réamhbhreithe, forlíonadh micreachothaitheach, agus buinneach leanaí a chosc agus a chóireáil, ionfhabhtuithe agus géar-mhíchothú – i dtreo COVID-19 a chomhrac agus de bhrí nach bhfuil na seirbhísí cóireála agus coisctheacha le haghaidh tearc-chothaithe comhtháite a ndóthain i bpacáistí cúraim riachtanacha na gcóras náisiúnta sláinte, agus nach bhfuil rochtain chothrom ar sheirbhísí cúraim ann fós; |
| --- | --- |

Q.

de bhrí go bhfuil dúshláin á dtabhairt do chórais sláinte nach bhfuil a n-athléimneacht láidir nó atá lag mar gheall ar theacht chun cinn rialta eipidéimí, go háirithe maidir lena gcumas leanúnachas an chúraim is bunúsaí a áirithiú; de bhrí go ndearnadh acmhainní córais sláinte a atreorú le dhá bhliain anuas ó réimse feidhmeanna atá tábhachtach ó thaobh cothaitheachta de agus ó sheirbhísí riachtanacha sláinte a bhaineann le tearc-chothú – lena n-áirítear cúram réamhbhreithe, forlíonadh micreachothaitheach, agus buinneach leanaí a chosc agus a chóireáil, ionfhabhtuithe agus géar-mhíchothú – i dtreo COVID-19 a chomhrac agus de bhrí nach bhfuil na seirbhísí cóireála agus coisctheacha le haghaidh tearc-chothaithe comhtháite a ndóthain i bpacáistí cúraim riachtanacha na gcóras náisiúnta sláinte, agus nach bhfuil rochtain chothrom ar sheirbhísí cúraim ann fós;

| R. | de bhrí gurb iad an bhochtaineacht ainsealach, leibhéil arda agus leanúnacha neamhionannais agus córais neamh-inbhuanaithe bia mar aon le tubaistí nádúrtha níos minice, atá nasctha go háirithe leis an athrú aeráide, na bunchúiseanna le neamhdheimhneacht an tsoláthair bia agus le míchothú; |
| --- | --- |

R.

de bhrí gurb iad an bhochtaineacht ainsealach, leibhéil arda agus leanúnacha neamhionannais agus córais neamh-inbhuanaithe bia mar aon le tubaistí nádúrtha níos minice, atá nasctha go háirithe leis an athrú aeráide, na bunchúiseanna le neamhdheimhneacht an tsoláthair bia agus le míchothú;

| S. | de bhrí, de réir an Séú Tuarascáil ó IPCC, 2022 maidir le hathrú aeráide, lena n-áirítear méaduithe ar mhinicíocht agus ar dhéine na ndálaí foircneacha, go laghdaítear slándáil bia agus uisce, go laghdaítear táirgeacht barr, go modhnaíonn sé féarach agus bealaí buailteachais, agus go laghdaíonn sé luach cothaitheach an bhia, rud a chuireann bac ar iarrachtaí chun Clár Oibre 2030 agus a Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe a bhaint amach; |
| --- | --- |

S.

de bhrí, de réir an Séú Tuarascáil ó IPCC, 2022 maidir le hathrú aeráide, lena n-áirítear méaduithe ar mhinicíocht agus ar dhéine na ndálaí foircneacha, go laghdaítear slándáil bia agus uisce, go laghdaítear táirgeacht barr, go modhnaíonn sé féarach agus bealaí buailteachais, agus go laghdaíonn sé luach cothaitheach an bhia, rud a chuireann bac ar iarrachtaí chun Clár Oibre 2030 agus a Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe a bhaint amach;

| T. | de bhrí go nochtar mná tuilleadh do rioscaí agus leochaileachtaí leis an athrú aeráide; de bhrí go gcuireann an t-athrú aeráide leis na dúshláin atá ann cheana, amhail caillteanas tobann táirgthe an bhia agus rochtain ar bhia, agus bunleochaileachtaí, lena n-áirítear an bhochtaineacht agus neamhdheimhneacht an tsoláthair bia a bheith ag dul in olcas, rud a chuireann ar phobail aghaidh a thabhairt ar ghéarchéimeanna iolracha; de bhrí go bhfuil méadú tagtha ar an míchothú i roinnt mhaith pobal mar thoradh ar éagsúlacht laghdaithe aiste bia, go háirithe do phobail dhúchasacha, d’fheirmeoirí beaga agus do theaghlaigh ar ioncam íseal, agus go ndéantar difear go háirithe do leanaí, daoine scothaosta agus mná torracha; |
| --- | --- |

T.

de bhrí go nochtar mná tuilleadh do rioscaí agus leochaileachtaí leis an athrú aeráide; de bhrí go gcuireann an t-athrú aeráide leis na dúshláin atá ann cheana, amhail caillteanas tobann táirgthe an bhia agus rochtain ar bhia, agus bunleochaileachtaí, lena n-áirítear an bhochtaineacht agus neamhdheimhneacht an tsoláthair bia a bheith ag dul in olcas, rud a chuireann ar phobail aghaidh a thabhairt ar ghéarchéimeanna iolracha; de bhrí go bhfuil méadú tagtha ar an míchothú i roinnt mhaith pobal mar thoradh ar éagsúlacht laghdaithe aiste bia, go háirithe do phobail dhúchasacha, d’fheirmeoirí beaga agus do theaghlaigh ar ioncam íseal, agus go ndéantar difear go háirithe do leanaí, daoine scothaosta agus mná torracha;

| U. | de bhrí go measann FAO go bhfuil thart ar 75 % d’éagsúlacht ghéiniteach plandaí caillte ar fud an domhain; de bhrí go méadaítear ar ár leochaileacht i leith an athraithe aeráide agus maidir le teacht chun cinn lotnaidí agus galar nua le creimeadh géiniteach ar scála forleathan; |
| --- | --- |

U.

de bhrí go measann FAO go bhfuil thart ar 75 % d’éagsúlacht ghéiniteach plandaí caillte ar fud an domhain; de bhrí go méadaítear ar ár leochaileacht i leith an athraithe aeráide agus maidir le teacht chun cinn lotnaidí agus galar nua le creimeadh géiniteach ar scála forleathan;

| V. | de bhrí go bhfuil bithéagsúlacht agus a seirbhísí gaolmhara – pailniú, creachadóirí lotnaidí, athléimneacht mhéadaithe na n-agrai-éiceachórais i gcoinne creimthe, triomach agus tuilte, foirmiú ithreach agus an linnte carbóin – bunriachtanach chun táirgeadh bia inbhuanaithe a sholáthar; |
| --- | --- |

V.

de bhrí go bhfuil bithéagsúlacht agus a seirbhísí gaolmhara – pailniú, creachadóirí lotnaidí, athléimneacht mhéadaithe na n-agrai-éiceachórais i gcoinne creimthe, triomach agus tuilte, foirmiú ithreach agus an linnte carbóin – bunriachtanach chun táirgeadh bia inbhuanaithe a sholáthar;

| W. | de bhrí gur féidir tairbhí do dhaoine a cothú, lena n-áirítear slite beatha, sláinte agus folláine an duine agus soláthar bia, le hathléimneacht na bithéagsúlachta agus trí thacú le sláine an éiceachórais; |
| --- | --- |

W.

de bhrí gur féidir tairbhí do dhaoine a cothú, lena n-áirítear slite beatha, sláinte agus folláine an duine agus soláthar bia, le hathléimneacht na bithéagsúlachta agus trí thacú le sláine an éiceachórais;

| X. | de bhrí go bhfuil méadú ag teacht ar líon na ndaoine a bhfuil géarghá acu le cúnamh ó thaobh bia, cothú agus maireachtála de (19); de bhrí gurb iad coinbhleachtaí, an t-athrú aeráide agus adhaimsir, atá ag dul in olcas, is mó a spreagann neamhdheimhneacht an tsoláthair bia agus an chothaithe, díghrádú comhshaoil, praghsanna fuinnimh atá ag ardú, rochtain theoranta ar uisce, suaití eacnamaíocha, bochtaineacht ainsealach agus leibhéil arda dianseasmhacha neamhionannais, lena n-áirítear neamhionannas inscne, easpa rochtana ar sheirbhísí bunúsacha sóisialta agus sláinte, fás domhanda an daonra, agus rialachas teipthe, ar féidir leis an imirce a bheith mar thoradh orthu; |
| --- | --- |

X.

de bhrí go bhfuil méadú ag teacht ar líon na ndaoine a bhfuil géarghá acu le cúnamh ó thaobh bia, cothú agus maireachtála de (19); de bhrí gurb iad coinbhleachtaí, an t-athrú aeráide agus adhaimsir, atá ag dul in olcas, is mó a spreagann neamhdheimhneacht an tsoláthair bia agus an chothaithe, díghrádú comhshaoil, praghsanna fuinnimh atá ag ardú, rochtain theoranta ar uisce, suaití eacnamaíocha, bochtaineacht ainsealach agus leibhéil arda dianseasmhacha neamhionannais, lena n-áirítear neamhionannas inscne, easpa rochtana ar sheirbhísí bunúsacha sóisialta agus sláinte, fás domhanda an daonra, agus rialachas teipthe, ar féidir leis an imirce a bheith mar thoradh orthu;

| Y. | de bhrí go gcuireann coinbhleachtaí isteach ar rochtain ar bhia agus ar sheirbhísí sóisialta bunúsacha, a imríonn tionchar ar shláinte chobhsaí, lena n-áirítear seirbhísí cothaithe, uisce, sláintíocht agus sláinteachas agus damáiste d’acmhainní nádúrtha, do bhonneagar, do mheáin táirgthe agus do bheostoc; de bhrí gur féidir le neamhdheimhneacht an tsoláthair bia a bheith ina foinse coinbhleachta i measc na bpobal is mó a ndéantar difear dóibh, rud a chuireann leis na dúshláin atá ann faoi láthair agus leis an teannas a bhaineann le ganntanas acmhainní; |
| --- | --- |

Y.

de bhrí go gcuireann coinbhleachtaí isteach ar rochtain ar bhia agus ar sheirbhísí sóisialta bunúsacha, a imríonn tionchar ar shláinte chobhsaí, lena n-áirítear seirbhísí cothaithe, uisce, sláintíocht agus sláinteachas agus damáiste d’acmhainní nádúrtha, do bhonneagar, do mheáin táirgthe agus do bheostoc; de bhrí gur féidir le neamhdheimhneacht an tsoláthair bia a bheith ina foinse coinbhleachta i measc na bpobal is mó a ndéantar difear dóibh, rud a chuireann leis na dúshláin atá ann faoi láthair agus leis an teannas a bhaineann le ganntanas acmhainní;

| Z. | de bhrí gur chuir COVID-19 isteach ar shlabhraí luacha, sa táirgeadh agus san iompar, sa stóráil agus sa díol bia, agus gur lú an rochtain atá ag feirmeoirí agus tomhaltóirí ar mhargaí, rud a chuireann bac breise ar rochtain chothrom ar bhia agus ar chothú leordhóthanach do chách agus lena nochtar neamh-athléimneacht na gcóras bia atá bunaithe ar allmhairí agus a thábhachtaí atá córais inbhuanaithe agraibhia; |
| --- | --- |

Z.

de bhrí gur chuir COVID-19 isteach ar shlabhraí luacha, sa táirgeadh agus san iompar, sa stóráil agus sa díol bia, agus gur lú an rochtain atá ag feirmeoirí agus tomhaltóirí ar mhargaí, rud a chuireann bac breise ar rochtain chothrom ar bhia agus ar chothú leordhóthanach do chách agus lena nochtar neamh-athléimneacht na gcóras bia atá bunaithe ar allmhairí agus a thábhachtaí atá córais inbhuanaithe agraibhia;

| AA. | de bhrí go bhfuil méadú tagtha ar an mbochtaineacht in éagmais íosrátaí cosanta sóisialta uilíocha mar thoradh ar COVID-19; de bhrí go raibh tionchar ag srianta ar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha laethúla a mbíonn a lán teaghlach ag brath orthu, as a n-eascraíonn deacrachtaí maidir le rochtain a fháil ar bhia sláintiúil cothaitheach, nó deacrachtaí maidir le riachtanais sláinte a chumhdach; de bhrí go bhfuil rochtain ar chúram sláinte ar ardchaighdeán thar a bheith teoranta in go leor tíortha i mbéal forbartha, go háirithe do na daoine is leochailí agus is imeallaithe; |
| --- | --- |

AA.

de bhrí go bhfuil méadú tagtha ar an mbochtaineacht in éagmais íosrátaí cosanta sóisialta uilíocha mar thoradh ar COVID-19; de bhrí go raibh tionchar ag srianta ar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha laethúla a mbíonn a lán teaghlach ag brath orthu, as a n-eascraíonn deacrachtaí maidir le rochtain a fháil ar bhia sláintiúil cothaitheach, nó deacrachtaí maidir le riachtanais sláinte a chumhdach; de bhrí go bhfuil rochtain ar chúram sláinte ar ardchaighdeán thar a bheith teoranta in go leor tíortha i mbéal forbartha, go háirithe do na daoine is leochailí agus is imeallaithe;

| AB. | de bhrí go bhfuil córais bia atá cuimsitheach, éifeachtúil, athléimneach agus inbhuanaithe ríthábhachtach chun Clár Oibre 2030 agus a Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe a bhaint amach; de bhrí go ndearnadh laigí a nochtadh i gcórais bhia dhomhanda le paindéim COVID-19, lena ngéaraítear ar neamhionannais agus lena gcuirtear beatha agus sláinte na ndaoine is leochailí i mbaol; de bhrí go n-iarrtar le Deich mBliana Gníomhaíochta na Náisiún Aontaithe go gcuirfí dlús le réitigh chinniúnacha chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin dhomhanda do dhaoine agus don domhan, ón mbochtaineacht agus ó chúrsaí inscne go dtí an t-athrú aeráide, an neamhionannas agus an bhearna airgeadais a laghdú; |
| --- | --- |

AB.

de bhrí go bhfuil córais bia atá cuimsitheach, éifeachtúil, athléimneach agus inbhuanaithe ríthábhachtach chun Clár Oibre 2030 agus a Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe a bhaint amach; de bhrí go ndearnadh laigí a nochtadh i gcórais bhia dhomhanda le paindéim COVID-19, lena ngéaraítear ar neamhionannais agus lena gcuirtear beatha agus sláinte na ndaoine is leochailí i mbaol; de bhrí go n-iarrtar le Deich mBliana Gníomhaíochta na Náisiún Aontaithe go gcuirfí dlús le réitigh chinniúnacha chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin dhomhanda do dhaoine agus don domhan, ón mbochtaineacht agus ó chúrsaí inscne go dtí an t-athrú aeráide, an neamhionannas agus an bhearna airgeadais a laghdú;

| AC. | de bhrí gur saincheist thábhachtach é an cothú a bhaineann le 12 ar a laghad de na 17 sprioc forbartha inbhuanaithe a bhaint amach agus go bhfuil dlúthbhaint aige le saincheisteanna forbartha inbhuanaithe eile, toisc go mbraitheann sé orthu (i.e. uisce, sláintíocht agus sláinteachas, agus talmhaíocht), toisc go gcumasaíonn sé iad (i.e. sláinte, fostaíocht), nó toisc go ndéanann sé iad araon (i.e. comhionannas inscne, agus oideachas); |
| --- | --- |

AC.

de bhrí gur saincheist thábhachtach é an cothú a bhaineann le 12 ar a laghad de na 17 sprioc forbartha inbhuanaithe a bhaint amach agus go bhfuil dlúthbhaint aige le saincheisteanna forbartha inbhuanaithe eile, toisc go mbraitheann sé orthu (i.e. uisce, sláintíocht agus sláinteachas, agus talmhaíocht), toisc go gcumasaíonn sé iad (i.e. sláinte, fostaíocht), nó toisc go ndéanann sé iad araon (i.e. comhionannas inscne, agus oideachas);

| AD. | de bhrí gur rannchuidigh Comhaontú Marrakech 1994 agus go háirithe Comhaontú na hEagraíochta Domhanda Trádála (EDT) um Thalmhaíocht le speisialtóireacht na réigiún talmhaíochta; de bhrí go bhfuil réigiúin ina bhfuil leibhéil arda onnmhairithe ann mar thoradh ar an speisialtóireacht sin agus réigiúin eile atá beagnach ag brath go hiomlán ar allmhairí: de bhrí nach bhfuil an staid sin athléimneach i gcoinne géarchéimeanna, amhail cogaí, agus go bhfuil sé ar cheann de na tosca a chuireann leis an éagobhsaíocht reatha bia ar fud an domhain; |
| --- | --- |

AD.

de bhrí gur rannchuidigh Comhaontú Marrakech 1994 agus go háirithe Comhaontú na hEagraíochta Domhanda Trádála (EDT) um Thalmhaíocht le speisialtóireacht na réigiún talmhaíochta; de bhrí go bhfuil réigiúin ina bhfuil leibhéil arda onnmhairithe ann mar thoradh ar an speisialtóireacht sin agus réigiúin eile atá beagnach ag brath go hiomlán ar allmhairí: de bhrí nach bhfuil an staid sin athléimneach i gcoinne géarchéimeanna, amhail cogaí, agus go bhfuil sé ar cheann de na tosca a chuireann leis an éagobhsaíocht reatha bia ar fud an domhain;

| AE. | de bhrí go bhfágann spleáchas ard ar allmhairí bia pobail gan chosaint ar an margadh domhanda, go háirithe na daoine a chaitheann sciar tábhachtach dá n-ioncam ar riachtanais laethúla bia; |
| --- | --- |

AE.

de bhrí go bhfágann spleáchas ard ar allmhairí bia pobail gan chosaint ar an margadh domhanda, go háirithe na daoine a chaitheann sciar tábhachtach dá n-ioncam ar riachtanais laethúla bia;

| AF. | de bhrí go mbíonn neamhdheimhneacht an tsoláthair bia i dtíortha nach bhfuil beartais láidre talmhaíochta acu ann mar thoradh ar éagobhsaíocht sna margaí idirnáisiúnta, toisc go mbíonn tionchar diúltach ag tréimhsí ina bhfuil praghsanna íseal ar acmhainneacht táirgeachta agus go mbíonn méadú ar allmhairí mar thoradh orthu, rud a fhágann go mbíonn pobail uirbeacha leochaileach nuair a tharlaíonn borradh mór ar phraghsanna domhanda; |
| --- | --- |

AF.

de bhrí go mbíonn neamhdheimhneacht an tsoláthair bia i dtíortha nach bhfuil beartais láidre talmhaíochta acu ann mar thoradh ar éagobhsaíocht sna margaí idirnáisiúnta, toisc go mbíonn tionchar diúltach ag tréimhsí ina bhfuil praghsanna íseal ar acmhainneacht táirgeachta agus go mbíonn méadú ar allmhairí mar thoradh orthu, rud a fhágann go mbíonn pobail uirbeacha leochaileach nuair a tharlaíonn borradh mór ar phraghsanna domhanda;

| AG. | de bhrí gurb iad na beartais talmhaíochta na príomhbheartais mhaicreacnamaíocha agus, mar gheall ar easpa cosanta i gcoinne luaineacht na bpraghsanna domhanda, go bhfuil an damáiste arna dhéanamh ag an mboilsciú tubaisteach do gheilleagair atá ag teacht chun cinn; |
| --- | --- |

AG.

de bhrí gurb iad na beartais talmhaíochta na príomhbheartais mhaicreacnamaíocha agus, mar gheall ar easpa cosanta i gcoinne luaineacht na bpraghsanna domhanda, go bhfuil an damáiste arna dhéanamh ag an mboilsciú tubaisteach do gheilleagair atá ag teacht chun cinn;

| AH. | de bhrí gurb í an cheannasacht bia an ceart atá ag daoine agus ag tíortha a mbeartais talmhaíochta agus bia féin a shainiú; de bhrí go bhfuil sé d’aidhm ag an gcoincheap sin a chur ar chumas gach tíre a daonra féin a chothú agus a bheith neamhthuilleamaíoch agus neamhspleách; de bhrí go bhfuil sé i gceist leis an Straitéis “ón bhFeirm go dtí an Forc” spleáchas feirmeoirí ar earraí seachtracha a laghdú; |
| --- | --- |

AH.

de bhrí gurb í an cheannasacht bia an ceart atá ag daoine agus ag tíortha a mbeartais talmhaíochta agus bia féin a shainiú; de bhrí go bhfuil sé d’aidhm ag an gcoincheap sin a chur ar chumas gach tíre a daonra féin a chothú agus a bheith neamhthuilleamaíoch agus neamhspleách; de bhrí go bhfuil sé i gceist leis an Straitéis “ón bhFeirm go dtí an Forc” spleáchas feirmeoirí ar earraí seachtracha a laghdú;

| AI. | de bhrí go nglacann an Comhaontú Glas don Eoraip agus an Straitéis ón bhFeirm go dtí an Forc le cur chuige iomlánaíoch maidir le talmhaíocht, ní hamháin chun géarchéim aeráide agus bithéagsúlachta a chosc san Eoraip ach chun slándáil an tsoláthair bia a áirithiú agus chun feabhas a chur ar an gcothú agus ar an tsláinte phoiblí freisin; de bhrí go mbeidh sé ina theimpléad d’infheistíochtaí i réimse an airgeadais forbartha, d’fhonn athléimneacht agus neamhthuilleamaíocht bia na dtíortha i mbéal forbartha a thapú; |
| --- | --- |

AI.

de bhrí go nglacann an Comhaontú Glas don Eoraip agus an Straitéis ón bhFeirm go dtí an Forc le cur chuige iomlánaíoch maidir le talmhaíocht, ní hamháin chun géarchéim aeráide agus bithéagsúlachta a chosc san Eoraip ach chun slándáil an tsoláthair bia a áirithiú agus chun feabhas a chur ar an gcothú agus ar an tsláinte phoiblí freisin; de bhrí go mbeidh sé ina theimpléad d’infheistíochtaí i réimse an airgeadais forbartha, d’fhonn athléimneacht agus neamhthuilleamaíocht bia na dtíortha i mbéal forbartha a thapú;

| AJ. | de bhrí go bhfuil sé d’aidhm ag an Straitéis “ón bhFeirm go dtí an Forc” an úsáid ionchuir feirme a laghdú, go háirithe laghdú 50 % a dhéanamh ar úsáid fhoriomlán lotnaidicídí ceimiceacha, laghdú 50 % a dhéanamh ar úsáid iomlán na lotnaidicídí guaiseacha, agus laghdú 20 % ar a laghad a dhéanamh ar úsáid leasacháin faoi 2030; |
| --- | --- |

AJ.

de bhrí go bhfuil sé d’aidhm ag an Straitéis “ón bhFeirm go dtí an Forc” an úsáid ionchuir feirme a laghdú, go háirithe laghdú 50 % a dhéanamh ar úsáid fhoriomlán lotnaidicídí ceimiceacha, laghdú 50 % a dhéanamh ar úsáid iomlán na lotnaidicídí guaiseacha, agus laghdú 20 % ar a laghad a dhéanamh ar úsáid leasacháin faoi 2030;

| AK. | de bhrí gur infheistíocht thábhachtach é an cothú ós rud é go bhfuil ríthábhacht ag baint le dea-chothú le linn an chéad mhíle lá de shaol an linbh chun lánacmhainneacht fhisiciúil, intleachtúil agus dhaonna a bhaint amach; de bhrí go mbíonn tionchar diúltach ag an ocras agus an míchothú ar chumas foghlamtha leanaí, agus leanaí á spreagadh acu sin chun éirí as an scoil, rud arb ionann é agus ualach ar feadh an tsaoil a chur ar dhaoine aonair agus ar an tsochaí, agus drochthionchar á imirt ar fhorbairt eacnamaíoch an duine agus ar an bhforbairt eacnamaíoch náisiúnta; de bhrí gurb é an dea-chothú, dá bhrí sin, bunchloch an rathúnais do shochaithe; |
| --- | --- |

AK.

de bhrí gur infheistíocht thábhachtach é an cothú ós rud é go bhfuil ríthábhacht ag baint le dea-chothú le linn an chéad mhíle lá de shaol an linbh chun lánacmhainneacht fhisiciúil, intleachtúil agus dhaonna a bhaint amach; de bhrí go mbíonn tionchar diúltach ag an ocras agus an míchothú ar chumas foghlamtha leanaí, agus leanaí á spreagadh acu sin chun éirí as an scoil, rud arb ionann é agus ualach ar feadh an tsaoil a chur ar dhaoine aonair agus ar an tsochaí, agus drochthionchar á imirt ar fhorbairt eacnamaíoch an duine agus ar an bhforbairt eacnamaíoch náisiúnta; de bhrí gurb é an dea-chothú, dá bhrí sin, bunchloch an rathúnais do shochaithe;

| AL. | de bhrí, ag buaic phaindéime COVID-19, de dheasca scoileanna a bheith dúnta, gur fágadh 370 milliún leanbh gan rochtain ar bhéile scoile slánaithe, béile ar minic í an t-aon pláta bia te a bhíonn acu sa lae; de bhrí gur gné thábhachtach iad cláir béilí scoile chun ocras leanaí agus cineálacha iomadúla míchothaithe a chomhrac; de bhrí, ar an taobh eile, go gcuireann an neamhshlándáil bia isteach ar fheidhmiú na sochaí, lena n-áirítear an cumas atá ag teaghlaigh a gcuid leanaí a chur ar scoil agus trí strus a chur ar theaghlaigh, agus gur féidir léi bheith ina cúis le foréigean teaghlaigh agus le foréigean inscnebhunaithe; de bhrí gur féidir ioncam 16 dhollar a ghiniúint as gach dollar a infheistítear in idirghabhálacha maidir le cothú; |
| --- | --- |

AL.

de bhrí, ag buaic phaindéime COVID-19, de dheasca scoileanna a bheith dúnta, gur fágadh 370 milliún leanbh gan rochtain ar bhéile scoile slánaithe, béile ar minic í an t-aon pláta bia te a bhíonn acu sa lae; de bhrí gur gné thábhachtach iad cláir béilí scoile chun ocras leanaí agus cineálacha iomadúla míchothaithe a chomhrac; de bhrí, ar an taobh eile, go gcuireann an neamhshlándáil bia isteach ar fheidhmiú na sochaí, lena n-áirítear an cumas atá ag teaghlaigh a gcuid leanaí a chur ar scoil agus trí strus a chur ar theaghlaigh, agus gur féidir léi bheith ina cúis le foréigean teaghlaigh agus le foréigean inscnebhunaithe; de bhrí gur féidir ioncam 16 dhollar a ghiniúint as gach dollar a infheistítear in idirghabhálacha maidir le cothú;

| AM. | de bhrí, faoi mar atá i réimsí eile a bhaineann le cabhair dhaonnúil agus forbartha, nach bhfuil acmhainní leordhóthanacha ann chun freastal ar riachtanais mhéadaitheacha, rud is siocair le bearna mhéadaitheach chistithe agus lena n-éilítear cineálacha cur chuige níos cliste agus níos sistéamaí, claochlú sistéamach i dtreo córas bia atá cóir ó thaobh na sochaí de, toisc go gcuireann na córais bia atá againn faoi láthair leis na neamhionannais shocheacnamaíocha agus inscne a bhfuil cosc á chur acu siúd ar rochtain ar chothú sláintiúil, cothrom agus inbhuanaithe; |
| --- | --- |

AM.

de bhrí, faoi mar atá i réimsí eile a bhaineann le cabhair dhaonnúil agus forbartha, nach bhfuil acmhainní leordhóthanacha ann chun freastal ar riachtanais mhéadaitheacha, rud is siocair le bearna mhéadaitheach chistithe agus lena n-éilítear cineálacha cur chuige níos cliste agus níos sistéamaí, claochlú sistéamach i dtreo córas bia atá cóir ó thaobh na sochaí de, toisc go gcuireann na córais bia atá againn faoi láthair leis na neamhionannais shocheacnamaíocha agus inscne a bhfuil cosc á chur acu siúd ar rochtain ar chothú sláintiúil, cothrom agus inbhuanaithe;

| AN. | de bhrí go bhfuil ról tábhachtach ag na mná maidir leis an domhan a chothú, mar fheirmeoirí, mar chúramóirí agus mar tháirgeoirí – is mná a thairgíonn 60 – 80 % den bhia i dtíortha atá i mbéal forbartha ach go bhfuil rochtain éagothrom acu ar bhia agus ar na hacmhainní, seirbhísí agus sócmhainní a chuireann lena dtáirgeacht agus lena n-ioncam; de bhrí gur mná a ghlacann 75 % den chúram neamhíoctha agus den obair tí orthu féin, agus go gcaitheann mná i bpobail tuaithe agus i dtíortha ísealioncaim suas le 14 uair an chloig in aghaidh an lae i mbun obair chúraim; |
| --- | --- |

AN.

de bhrí go bhfuil ról tábhachtach ag na mná maidir leis an domhan a chothú, mar fheirmeoirí, mar chúramóirí agus mar tháirgeoirí – is mná a thairgíonn 60 – 80 % den bhia i dtíortha atá i mbéal forbartha ach go bhfuil rochtain éagothrom acu ar bhia agus ar na hacmhainní, seirbhísí agus sócmhainní a chuireann lena dtáirgeacht agus lena n-ioncam; de bhrí gur mná a ghlacann 75 % den chúram neamhíoctha agus den obair tí orthu féin, agus go gcaitheann mná i bpobail tuaithe agus i dtíortha ísealioncaim suas le 14 uair an chloig in aghaidh an lae i mbun obair chúraim;

| AO. | de bhrí go bhfuil tionchar ag an neamhionannas inscne ar dháileadh saothair agus gur cúis é le hualach cúraim díréireach agus neamhíoctha a bheith ar mhná agus ar chailíní; |
| --- | --- |

AO.

de bhrí go bhfuil tionchar ag an neamhionannas inscne ar dháileadh saothair agus gur cúis é le hualach cúraim díréireach agus neamhíoctha a bheith ar mhná agus ar chailíní;

| AP. | de bhrí gur gá cearta na mban agus na gcailíní a chosaint ar gach leibhéal a áirithiú agus spás a chur ar fáil dóibh i bpróisis chinnteoireachta; de bhrí gur mná agus cailíní is mó a mbíonn tionchar orthu ag an athrú aeráide agus ag tubaistí, rud is cúis le níos mó leochaileachta de bharr rioscaí méadaitheacha; |
| --- | --- |

AP.

de bhrí gur gá cearta na mban agus na gcailíní a chosaint ar gach leibhéal a áirithiú agus spás a chur ar fáil dóibh i bpróisis chinnteoireachta; de bhrí gur mná agus cailíní is mó a mbíonn tionchar orthu ag an athrú aeráide agus ag tubaistí, rud is cúis le níos mó leochaileachta de bharr rioscaí méadaitheacha;

| AQ. | de bhrí go bhfuil tionchar díreach ag neamhionannais inscne ar chothú, rud a leagan síos cruth na dinimice bia sa teaghlach agus sa phobal ar bhealaí a dhéanann difear do tháirgeadh bia ag mná agus cailíní, dá rochtain ar bhia, cúram agus seirbhísí sláinte agus sláintíochta agus dá gcumas na nithe sin a cheannach agus a sholáthar dóibh féin; agus d’fhéadfaí iad a chur i mbaol méadaithe foréigin inscnebhunaithe agus foréigin páirtí dlúthchaidrimh; |
| --- | --- |

AQ.

de bhrí go bhfuil tionchar díreach ag neamhionannais inscne ar chothú, rud a leagan síos cruth na dinimice bia sa teaghlach agus sa phobal ar bhealaí a dhéanann difear do tháirgeadh bia ag mná agus cailíní, dá rochtain ar bhia, cúram agus seirbhísí sláinte agus sláintíochta agus dá gcumas na nithe sin a cheannach agus a sholáthar dóibh féin; agus d’fhéadfaí iad a chur i mbaol méadaithe foréigin inscnebhunaithe agus foréigin páirtí dlúthchaidrimh;

| AR. | de bhrí go bhféadfaí aschur talmhaíochta a mhéadú 2,5 % go 4 % sna réigiúin is boichte agus laghdú 17 % a dhéanamh ar an ocras domhanda dá ndúnfaí an bhearna idir na hinscní i measc feirmeoirí ar mná iad agus feirmeoirí ar fir iad; |
| --- | --- |

AR.

de bhrí go bhféadfaí aschur talmhaíochta a mhéadú 2,5 % go 4 % sna réigiúin is boichte agus laghdú 17 % a dhéanamh ar an ocras domhanda dá ndúnfaí an bhearna idir na hinscní i measc feirmeoirí ar mná iad agus feirmeoirí ar fir iad;

| AS. | de bhrí gurb ionann na mná agus 43 % den lucht saothair talmhaíochta i dtíortha comhpháirtíochta, agus an céatadán sin suas le 50 % nó níos mó i roinnt tíortha san Áise agus san Afraic fho-Shahárach, ach nach mná iad ach líon níos lú ná 20 % de shealbhóirí talún talmhaíochta; |
| --- | --- |

AS.

de bhrí gurb ionann na mná agus 43 % den lucht saothair talmhaíochta i dtíortha comhpháirtíochta, agus an céatadán sin suas le 50 % nó níos mó i roinnt tíortha san Áise agus san Afraic fho-Shahárach, ach nach mná iad ach líon níos lú ná 20 % de shealbhóirí talún talmhaíochta;

| AT. | de bhrí go bhfuil 608 milliún feirm theaghlaigh ar fud an domhain, agus iad ag cumhdach idir 70 agus 80 faoin gcéad de thalamh feirme an domhain, méid arb ionann é agus os cionn 90 faoin gcéad de na feirmeacha uile ar fud an domhain, agus thart ar 80 faoin gcéad de bhia an domhain ó thaobh luacha de á tháirgeadh acu; |
| --- | --- |

AT.

de bhrí go bhfuil 608 milliún feirm theaghlaigh ar fud an domhain, agus iad ag cumhdach idir 70 agus 80 faoin gcéad de thalamh feirme an domhain, méid arb ionann é agus os cionn 90 faoin gcéad de na feirmeacha uile ar fud an domhain, agus thart ar 80 faoin gcéad de bhia an domhain ó thaobh luacha de á tháirgeadh acu;

| AU. | de bhrí go gcailltear nó go gcuirtear amú aon trian den bhia a tháirgtear ar fud an domhain; de bhrí go bhfuil sé ríthábhachtach go ndéanfaí iarrachtaí breise chun caillteanas agus cur amú bia a laghdú tríd an ngeilleagar ciorclach a chur chun feidhme i gcórais táirgthe talmhaíochta chun cur le hinbhuanaitheacht agus éifeachtúlacht acmhainne an táirgthe talmhaíochta le go dtabharfar aghaidh ar neamhdheimhneacht an tsoláthair bia, ar mhíchothú agus ar an mbithéagsúlacht a chosaint ar fud an domhain; |
| --- | --- |

AU.

de bhrí go gcailltear nó go gcuirtear amú aon trian den bhia a tháirgtear ar fud an domhain; de bhrí go bhfuil sé ríthábhachtach go ndéanfaí iarrachtaí breise chun caillteanas agus cur amú bia a laghdú tríd an ngeilleagar ciorclach a chur chun feidhme i gcórais táirgthe talmhaíochta chun cur le hinbhuanaitheacht agus éifeachtúlacht acmhainne an táirgthe talmhaíochta le go dtabharfar aghaidh ar neamhdheimhneacht an tsoláthair bia, ar mhíchothú agus ar an mbithéagsúlacht a chosaint ar fud an domhain;

| AV. | de bhrí go bhfuil gá ní hamháin le níos mó cistithe agus aghaidh á tabhairt ar shlándáil bia agus cothaithe ach go bhfuil gá le hiarrachtaí cinntitheacha polaitiúla freisin; |
| --- | --- |

AV.

de bhrí go bhfuil gá ní hamháin le níos mó cistithe agus aghaidh á tabhairt ar shlándáil bia agus cothaithe ach go bhfuil gá le hiarrachtaí cinntitheacha polaitiúla freisin;

| AW. | de bhrí go bhfuil roinnt tionscadal nuálach curtha ar bun ag roinnt tríú tíortha, amhail an tionscnamh Afracach “an Balla Mór Glas”, lena gcuirtear tionscadail agrai-éiceolaíocha chun cinn; |
| --- | --- |

AW.

de bhrí go bhfuil roinnt tionscadal nuálach curtha ar bun ag roinnt tríú tíortha, amhail an tionscnamh Afracach “an Balla Mór Glas”, lena gcuirtear tionscadail agrai-éiceolaíocha chun cinn;

| AX. | de bhrí gurb é an Coiste maidir le Sábháilteacht Sholáthar Bia an Domhain an t-ardán cuimsitheach idirnáisiúnta agus idir-rialtasach is tábhachtaí do na geallsealbhóirí uile chun comhoibriú i dtreo an sprioc chomhchoiteann a bhaint amach maidir le sábháilteacht soláthar bia agus cothú a áirithiú do chách; |
| --- | --- |

AX.

de bhrí gurb é an Coiste maidir le Sábháilteacht Sholáthar Bia an Domhain an t-ardán cuimsitheach idirnáisiúnta agus idir-rialtasach is tábhachtaí do na geallsealbhóirí uile chun comhoibriú i dtreo an sprioc chomhchoiteann a bhaint amach maidir le sábháilteacht soláthar bia agus cothú a áirithiú do chách;

| AY. | de bhrí gur ghlac Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe, an 20 Nollaig 2017, le tionscadal trínar fhógair sé 2019-2028 mar Dheich mBliana na Náisiún Aontaithe maidir le Feirmeoireacht Teaghlaigh; |
| --- | --- |

AY.

de bhrí gur ghlac Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe, an 20 Nollaig 2017, le tionscadal trínar fhógair sé 2019-2028 mar Dheich mBliana na Náisiún Aontaithe maidir le Feirmeoireacht Teaghlaigh;

| AZ. | de bhrí gur bunaíodh cearta feirmeoirí faoi Chonradh Idirnáisiúnta FAO maidir le hAcmhainní Géiniteacha Plandaí do Bhia agus don Talmhaíocht in 2004, ach de bhrí gur minic a bhíonn na rialacha maidir le Maoin Intleachtúil i gcontrárthacht leo, ag cur córais síolta áitiúla, traidisiúnta agus dhúchasacha i mbaol; |
| --- | --- |

AZ.

de bhrí gur bunaíodh cearta feirmeoirí faoi Chonradh Idirnáisiúnta FAO maidir le hAcmhainní Géiniteacha Plandaí do Bhia agus don Talmhaíocht in 2004, ach de bhrí gur minic a bhíonn na rialacha maidir le Maoin Intleachtúil i gcontrárthacht leo, ag cur córais síolta áitiúla, traidisiúnta agus dhúchasacha i mbaol;

| BA. | de bhrí go bhfuil ról gníomhach ag AE maidir le dul i ngleic le neamhdheimhneacht an tsoláthair bia, sa mhéid a sholáthraíonn sé beagnach leath den chúnamh forbartha oifigiúil domhanda (ODA); |
| --- | --- |

BA.

de bhrí go bhfuil ról gníomhach ag AE maidir le dul i ngleic le neamhdheimhneacht an tsoláthair bia, sa mhéid a sholáthraíonn sé beagnach leath den chúnamh forbartha oifigiúil domhanda (ODA);

Slándáil bia agus cothú i gcroílár an téarnaimh i ndiaidh COVID-19

| 1. | á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di nach bhfuilimid ar an mbóthar ceart, agus caolseans ar fad go mbeidh, chun na spriocanna cothaithe a bhaint amach faoi 2025 nó chun deireadh a chur leis an ocras faoi 2030, arb é an uaillmhian é le SFI 2 “Díothú an Ocrais”; á mheabhrú go bhfuil méadú ag teacht arís ar an ocras agus ar neamhdheimhneacht an tsoláthair bia ar fud an domhain; ag tabhairt dá haire, agus é ina chúis imní di, go bhféadfadh ocras a bheith ar thart ar 660 milliún duine go fóill faoi 2030, rud ar toradh é freisin ar iarmhairtí phaindéim COVID-19; á mheabhrú go bhfuil gá le gníomhaíochtaí dána, go háirithe maidir le neamhionannais i dtaca le rochtain a fháil ar bhia, chun dlús a chur leis an dul chun cinn i dtreo chuspóir “Díothú an Ocrais”; á mheabhrú gur cheart deireadh leis an míchothú de gach cineál agus SFI 2 a mheas mar thosaíochtaí sna beartais uile, agus aird ar leith á tabhairt ar dhaoine sna cásanna is leochailí; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil ról lárnach ag córais bhia maidir le deireadh a chur leis an mbochtaineacht agus maidir le SFI 1 a bhaint amach, agus aghaidh á tabhairt ar mhíchothú agus ar róchothú agus tearc-chothú a bheith ann ag an am céanna, rud a bheidh ríthábhachtach chun cuspóirí sláinte in SFI 3 a bhaint amach; á chur i bhfios go láidir nach mbeifear in ann acmhainní uisce a bhainistiú ar bhealach inbhuanaithe chun SFI 6 a bhaint amach gan ról lárnach a bheith ag an talmhaíocht agus go bhfuil bainistiú inbhuanaithe iascaigh ríthábhachtach chun na haigéin agus na farraigí a chaomhnú agus a úsáid ar bhealach inbhuanaithe agus chun SFI 14 a bhaint amach; á mheabhríú, dá bhrí sin, nach mór na nithe seo a leanas a léiriú i gcórais bhia ar bhonn níos leithne: ár ngealltanais maidir le tomhaltas agus táirgeacht inbhuanaithe in SFI 12, oiriúnú don athrú aeráide agus maolú ar an athrú aeráide in SFI 13, agus cosaint, athbhunú, agus bainistiú inbhuanaithe éiceachóras talún in SFI 15; |
| --- | --- |

2.

| 3. | ag meabhrú ról ríthábhachtach an iascaigh ar mhionscála sa tslándáil bhia agus i gcothú; á chur i bhfáth nach mór comhaontuithe comhpháirtíochta maidir le hiascaigh inbhuanaithe a bheith i gcomhréir leis an gcomhairle eolaíoch is fearr atá ar fáil agus nach foláir ach oiread nach mbainfidh siad an bonn ó shlándáil áitiúil an tsoláthair bia ná nach bagairt iad ar iascach ar mionscála i dtíortha nach bhfuil san Aontas trí iad a chur in iomaíocht dhíreach le soithí an Aontais; á iarraidh go ndéanfaí na comhaontuithe a ailíniú le Clár Oibre 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe agus le hoibleagáidí comhshaoil AE agus le cuspóirí an Chomhbheartais Iascaigh trí thacaíocht earnála agus forálacha inbhuanaitheachta a mhéadú maidir le barrachais, ábhar muirí aischurtha agus cur chuige an réamhchúraim; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á chur i bhfios go láidir gur nochtadh laigí an chórais dhomhanda bia mar gheall ar phaindéim COVID-19 agus mar thoradh ar an ngéarchéim eacnamaíoch a tháinig aisti agus ar dhúnadh na teorainneacha agus ar an gcoinbhleacht atá ar siúl faoi láthair san Úcráin; á chur i bhfáth agus á mheabhrú don Choimisiún Eorpach agus do na Ballstáit a thábhachtaí atá sé naisc níos láidre a chruthú idir beartais ghearrthéarmacha, mheántéarmacha agus fhadtéarmacha chun cuimsitheacht na bpleananna téarnaimh COVID-19 a áirithiú, agus aird ar leith á tabhairt ar na grúpaí is leochailí, amhail leanaí, daoine óga, mná, daoine scothaosta agus pobail dhúchasacha; |
| --- | --- |

4.

| 5. | ag áitiú ar AE an ceart chun bia i dtíortha atá i mbéal forbartha agus an ceart chun neamhthuilleamaíochta a choimirciú, mar bhealach chun slándáil cothaithe a bhaint amach, chun an bhochtaineacht a laghdú agus chun slabhraí soláthair domhanda inbhuanaithe agus cothroma agus córais bhia níos inbhuanaithe a bheith ann; chomh maith le tacú le margaí áitiúla agus réigiúnacha, agus aird ar leith á díriú ar mhná agus ar fheirmeoireacht teaghlaigh, agus é mar aidhm leis sin soláthar bia inacmhainne agus inrochtana a chinntiú mar aon le líontáin sábhála shóisialta níos láidre chun a chinntiú go mbeidh rochtain i gcónaí ag na daoine is leochailí ar bhia fiú i gcásanna éigeandála nó géarchéime; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á mheabhrú go bhfuil ról tábhachtach ag an Úcráin agus ag an Rúis sa mhargadh domhanda onnmhairithe bia; dá bhrí sin, maidir le roinnt tíortha ina bhfuil ardleibhéil ocrais, tá tionchar an cuimse ag an Úcráin agus ag an Rúis orthu, ar an ábhar gur ón Úcráin nó ón Rúis a allmhairíonn siad sciar suntasach dá gcuid cruithneachta; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á chur i bhfios go láidir gur cheart do rialtais, sa chomhthéacs sin, toirmisc onnmhairithe a sheachaint agus bearta a shainaithint chun tacú le hathstruchtúrú margaí talmhaíochta agus le hathstruchtúrú rialáil na margaí sin trína dtrédhearcacht a mhéadú agus trí rialacha nua a bhunú chun cosc a chur ar amhantraíocht iomarcach airgeadais a bheith ag cur le luaineacht praghsanna, rud ar féidir leis, go háirithe i gcomhthéacs an chogaidh, praghsanna mórdhíola a bhoilsciú go saorga agus a bheith ina chúis le luaineacht sa mhargadh agus go háirithe do thíortha i mbéal forbartha agus do na pobail is leochailí; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á chur in iúl gur saoth léi amhantraíocht airgeadais maidir le tráchtearraí talmhaíochta agus bia, agus á iarraidh ar an gCoimisiún tograí a chur ar aghaidh go práinneach chun deireadh a chur leis an amhantraíocht sin, go háirithe i gcomhthéacs an chogaidh, chun cobhsaíocht an mhargaidh agus na táirgeachta talmhaíochta a áirithiú; á mheabhrú, i ndáil leis an méid sin, gur bagairt í éagobhsaíocht struchtúrach na margaí talmhaíochta idirnáisiúnta do shlándáil an tsoláthair bia ar fud an domhain agus don chobhsaíocht pholaitiúil in a lán tíortha atá i mbéal forbartha; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit tacú le rialacha idirnáisiúnta arb é is aidhm leo stop a chur le hamhantraíocht airgeadais i leith tráchtearraí talmhaíochta agus bia agus le cleachtais amhantracha; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á mheabhrú gur ceart daonna é an ceart chun bia; á iarraidh go ndéanfadh AE gníomhaíochtaí cuimsitheacha agus láidre a bheidh in éineacht le fíorú iomlán agus céimnitheach an chirt sin mar bhealach chun slándáil bia a bhaint amach do chách; á chur in iúl gur cúis mhór imní di an méadú mór atá tagtha ar neamhdheimhneacht an tsoláthair bia le blianta beaga anuas; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á thabhairt chun suntais gur tháinig borradh faoi phraghsanna tráchtearraí talmhaíochta sa mhargadh domhanda mar gheall ar an ngéarchéim fuinnimh agus ar na teagmhais dhíobhálacha aeráide a tharla roimh an gcogadh san Úcráin agus á iarraidh sa chomhthéacs sin go dtabharfaí cúnamh bia méadaithe agus níos éifeachtúla mar iarracht nasc níos fearr a chruthú idir an fhóirithint phráinneach agus réitigh níos fadtéarmaí; á iarraidh, go háirithe, ar an gCoimisiún Eorpach agus ar Bhallstáit AE cur lena a rannchuidiú leis an gClár Domhanda Bia agus le gníomhaíochtaí arb é is aidhm leo ár gcórais bia a chlaochlú trí thacaíocht a thabhairt d’éagsúlacht agus do cháilíocht an táirgthe agus na próiseála talmhaíochta i dtíortha comhpháirtíochta agus trí bhearta chun dul i ngleic leis an mbochtaineacht struchtúrach agus le neamhionannais leanúnacha mar bhunchúiseanna le neamhdheimhneacht an tsoláthair bia; |
| --- | --- |

10.

| 11. | ag tabhairt dá haire, agus is cúis imní di, go mbeidh tionchar ollmhór ag ionradh na Rúise ar an Úcráin sa chiall is leithne lena gcuirfear leis an neamhdheimhneacht bia atá ann faoi láthair agus le tionchar phaindéim COVID-19; ag tabhairt dá haire, agus níos mó imní fós uirthi ina leith, gur táirgeoir ríthábhachtach í an Úcráin d’earraí bia bunúsacha amhail cruithneacht, arbhar Indiach agus olaí glasraí; á iarraidh ar an gCoimisiún bearta forleathana a fhorbairt don tslándáil bia agus iad a chur chun feidhme sa ghearrthéarma, sa mheántéarma agus san fhadtéarma; á mheabhrú nach mór do AE a áirithiú nach tráchtearra margaidh a bheidh sa cheart chun bia do chách; á mheabhrú go bhfuil gortaí i measc na n-iarmhairtí féideartha nach mór a mheas i ndáiríre mar thoradh ar an gcogadh mura ndéanfaidh ceannairí domhanda frithbhearta; |
| --- | --- |

11.

| 12. | á chur i bhfios go láidir go léirítear leis an gcogadh san Úcráine cé mhéad tíortha ar ioncam íseal atá ag brath ar an margadh domhanda dá mbunsoláthairtí bia, agus a slándáil bia bunaithe acu ar dhornán tíortha onnmhairithe gráin, rud a fhágann na tíortha sin níos leochailí i leith míshocrachtaí sa mhargadh agus méaduithe ar phraghsanna; á mheabhrú go n-iompórtálann 14 thír ísealioncaim nó ioncaim íseal-mheánioncaim níos mó ná 50 faoin gcéad dá gcuid cruithneachta ón Rúis agus ón Úcráin, agus dálaí ar cosúil le gorta iad i roinnt acu cheana féin; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á chur i bhfios go láidir, chun gur féidir leo turraingí a thagann ó choinbhleacht a mhaolú agus leanúint de bheith athléimneach, gur cheart do na tíortha atá ag brath ar allmhairiú bia ón Úcráin agus ó Chónaidhm na Rúise éagsúlú a dhéanamh ar fhoinsí a gcuid soláthairtí bia trí bheith ag brath ar thíortha onnmhairithe eile nó ar stoic bia atá ann cheana nó trí éagsúlacht a mbonn táirgí intíre a fheabhsú; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á iarraidh ar AE agus ar a Bhallstáit an bhearna chistithe atá ann a chumhdach láithreach le hachainíocha daonnúla 2022 na Náisiún Aontaithe d’Oirthear na hAfraice agus don Mheánoirthear, mar go bhfuil an cistiú a thugtar don tacaíocht don dá réigiún sin 99 faoin gcéad ró-íseal faoi láthair; á mheabhrú go raibh ar an gClár Domhanda Bia na ciondálacha do dhídeanaithe agus do phobail leochaileacha eile ar fud na hAfraice Thoir agus an Mheánoirthir a laghdú cheana féin mar gheall ar easpa cistithe, ar mhéadú ar phraghsanna agus ar thairiscint laghdaithe tráchtearraí ar na margaí, agus freisin mar thoradh ar an gcogadh san Úcráin; |
| --- | --- |

14.

| 15. | ag cur béim ar an bhfíoras gur cheart go mbeadh clársceidealú bia agus cothaithe, agus é á chistiú go huaillmhianach, i gcroílár na bpleananna téarnaimh i ndiaidh na paindéime; |
| --- | --- |

15.

| 16. | ag áitiú ar AE tosaíocht a thabhairt do bhia agus don talmhaíocht inbhuanaithe ina chlársceidealú forbartha idirnáisiúnta agus rochtain ar mhaoiniú a áirithiú do phobail agus d’eagraíochtaí áitiúla; á iarraidh ar AE infheistíocht a dhéanamh i mbearta agus in idirghabhálacha i gcomhpháirtíochtaí le tíortha atá i mbéal forbartha, ar bhearta iad a thabharfaidh rochtain ar bhianna atá éagsúil, inacmhainne, sábháilte, inbhuanaithe agus cothaitheach go leor toisc gur príomhghné í an infheistíocht i mbia agus i gcothú chun caipiteal daonna a fhorbairt agus chun na spriocanna forbartha inbhuanaithe a bhaint amach; |
| --- | --- |

16.

| 17. | á thabhairt chun suntais go bhfuil gá le beartais a bheith á stiúradh ag tíortha, iad a bheith bunaithe ar riachtanais agus oiriúnach don chomhthéacs, ós rud é go mbíonn córais bhia thar a bheith éagsúil óna chéile; á mheabhrú gur cheart tús áite a thabhairt do tháirgeadh bia áitiúil trí fheirmeoirí beaga a chistiú, trí chearta an duine a chosaint, trí chórais talmhaíochta teaghlaigh a athneartú, trí chomharchumainn, agus trí shlabhraí soláthair réigiúnacha; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á chur in iúl gurb iad feirmeoirí gabháltas beag na príomhtháirgeoirí bia i dtíortha atá i mbéal forbartha, agus ról lárnach acu i slándáil bia agus i gcothú na dtíortha sin; ag iarraidh ar AE, agus cúnamh forbartha á thabhairt aige, tacaíocht shonrach a thabhairt don fheirmeoireacht ar mionscála, don fheirmeoireacht teaghlaigh agus do chomharchumainn, ag díriú freisin ar obair chuibhiúil; á chur i bhfáth, más fearr an táirgeadh talmhaíochta ag feirmeoirí beaga, is mó an méid bia ar an margadh domhanda, agus praghsanna bia níos ísle agus aistí bia níos fearr mar thoradh air sin; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á mheabhrú gur féidir le traidisiúin feirmeoireachta áitiúla, á gcomhlánú le teicneolaíocht nua, feabhas a chur ar tháirgeadh bia shláintiúil agus chothaithigh; á mheas gur cheart go mbeadh tíortha atá i mbéal forbartha in ann a mbeartais phoiblí talmhaíochta a chosaint; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á chur i bhfáth, de thairbhe táirgeadh áitiúil bia agus tomhaltas áitiúil a thacaíonn le feirmeoireacht ar mionscála agus a ráthaíonn praghsanna cothroma do tháirgeoirí agus do thomhaltóirí, go laghdaítear spleáchas tíortha ar allmhairí agus a leochaileacht ó thaobh luaineachtaí praghsanna idirnáisiúnta de; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á thabhairt chun suntais gur féidir ról lárnach a bheith ag infheistíochtaí straitéiseacha i gcleachtais inbhuanaithe talmhaíochta i ndáil córais agraibhia atá níos athléimní agus níos inbhuanaithe a áirithiú; ag áitiú go bhfuil infheistíochtaí an Aontais i gcomhréir le Clár Oibre 2030, le Comhaontú Pháras maidir leis an Athrú Aeráide agus leis an gCoinbhinsiún maidir leis an Éagsúlacht Bhitheolaíoch; á chur in iúl gur geal léi infheistíochtaí AE i gcomhar le tíortha atá i mbéal forbartha san agra-éiceolaíocht, san agrafhoraoiseacht agus in éagsúlú barr, agus á mholadh do AE leanúint de na hinfheistíochtaí sin, agus á athdhearbhú nach mór go mbeadh infheistíocht a fhaigheann tacaíocht AE sa talmhaíocht, san fhoraoiseacht nó san iascach nó i ngnóthais a bhfuil tionchar acu ar ithir, ar fhéarach, ar fhoraois, ar uisce nó ar fharraige, inter alia, i gcomhréir le Treoirlínte Deonacha FAO/CFS maidir le rialachas freagrach tionachta talún, iascaigh agus foraoisí i gcomhthéacs na slándála náisiúnta bia (VGGTanna) agus Phrionsabail FAO/CFS um Infheistíocht Fhreagrach sa Talmhaíocht agus i gCórais Bhia. ag tacú le maoiniú Eorpach do tháirgeoirí agus do ghnólachtaí agraibhia ionas gur féidir leo na hinfheistíochtaí is gá a dhéanamh chun iad a chur i gcomhréir le ceanglais na hAnailíse Guaise agus an Phointe Rialúcháin Chriticiúil, trí bhearta a chur chun feidhme chun deireadh a chur le haon riosca a d’fhéadfadh a bheith ann maidir le slándáil bia; |
| --- | --- |

21.

| 22. | á chur i bhfáth go bhfuil acmhainneacht mhór ag slabhraí soláthair gearra chun aghaidh a thabhairt ar chlistí reatha sa chóras bia agus á mheabhrú go mbaineann talmhaíocht atá neamhdhíobhálach don aeráid inter alia le spleáchas ar fhuinneamh breosla iontaise a laghdú, lena n-áirítear úsáid lotnaidicídí agus leasachán ceimiceach; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á chur in iúl gur díol sásaimh di na tionscnaimh uile chun beartais talmhaíochta a chur chun feidhme nó a neartú ar an leibhéal náisiúnta nó réigiúnach, agus é mar aidhm leo níos mó neamhthuilleamaíochta bia a áirithiú agus á moladh go ndéanfaí aistriú i dtreo níos mó neamhthuilleamaíochta i dtíortha atá i mbéal forbartha, rud lena dtabharfaí freagracht, úinéireacht agus neamhspleáchas d’fheirmeoirí maidir le córais agraibhia inbhuanaithe agus córais táirgthe atá níos neamhthuilleamaíche a chruthú; á iarraidh go ndíreofaí ar iarrachtaí i réimse na talmhaíochta ar mhaithe leis an gceart chun slándála bia atá ag tíortha atá i mbéal forbartha a chosaint mar chomhlánú ar an gceart chun biafhlaithis (20) agus chun a gcumas a fheabhsú maidir le riachtanais chothaitheacha a bpobal a chomhlíonadh; |
| --- | --- |

23.

| 24. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé cosaint a thabhairt don cheart atá ag pobail áitiúla rochtain a fháil ar acmhainní nádúrtha amhail talamh agus uisce agus smacht a bheith acu orthu, agus an ceart sin a chur chun cinn; á chur in iúl gur saoth léi go bhfuil an ghrabáil talún thar a bheith forleathan in go leor tíortha atá i mbéal forbartha; á chur i bhfios gur cleachtas brúidiúil í a bhaineann an bonn den tslándáil bia agus den bhiafhlaitheas agus a chuireann pobail tuaithe i mbaol; |
| --- | --- |

24.

| 25. | ag tabhairt dá haire, mar shampla, gur cearta traidisiúnta maidir le húsáid talún iad cearta féaraigh agus féarach pobail atá bunaithe ar an dlí coiteann agus ní ar chearta maoine atá urrúsaithe; ag cur béim, áfach, ar a ríthábhachtaí atá sé na cearta coiteanna sin a chosaint do na pobail tuaithe; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á iarraidh go dtabharfar aghaidh ar an teannas sóisialta atá ann idir pobail shocraithe talmhaíochta agus pobail thréadacha fánaíochta, go háirithe i réigiúin ina bhfuil cuid na coinbhleachtaí eitni-reiligiúnacha céanna; |
| --- | --- |

26.

| 27. | á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha don Aontas Eorpach go bhfuil tíortha atá i mbéal forbartha ag brath go mór ar allmhairí bia, go háirithe ón Aontas Eorpach, go háirithe nuair is táirgí fóirdheontais atá sna hallmhairí sin, ar táirgí iad arb ionann a bpraghas íseal agus iomaíocht dhíobhálach do thalmhaíocht áitiúil ar mionscála; |
| --- | --- |

27.

| 28. | á chur i bhfáth gur gá na cearta atá ag feirmeoirí a chosaint maidir le hacmhainní géiniteacha a choinneáil chun críocha slándála bia agus chun oiriúnú don athrú aeráide; á iarraidh ar an gCoimisiún, laistigh de shainchúram a chuid beartas trádála agus trádála agus infheistíochta, tacú le córais feirmeoireachta atá i gcomhréir le forálacha an Chonartha Idirnáisiúnta maidir le hAcmhainní Géiniteacha Plandaí do Bhia agus don Talmhaíocht (ITPGRFA), lena gcosnaítear cearta na dtuathanach a síolta féin agus a gcuid eolais thraidisiúnta féin a choinneáil, a rialú, a chosaint agus a fhorbairt; |
| --- | --- |

28.

| 29. | ag leagan béim ar an ngá atá ann oibriú go leanúnach le tíortha, le heagraíochtaí idirnáisiúnta agus réigiúnacha, leis an earnáil phríobháideach, le feirmeoirí agus le feirmeoirí beaga chomh maith leis an tsochaí shibhialta áitiúil agus le pobail áitiúla chun tacú le ceapadh agus cur chun feidhme spriocanna comhthéacs-shonracha, indéanta agus láidre maidir le cothú agus chun tacú le faireachán a dhéanamh ar na spriocanna sin; ag aithint ról lárnach na sochaí sibhialta, go háirithe maidir le teagmháil a dhéanamh le feirmeoirí gabháltas beag trína nascadh le hoiliúint, le hacmhainní, le margaí agus le slabhraí luacha; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim go bhfuil sé ríthábhachtach tús áite a thabhairt do riachtanais cothaithe do mháithreacha agus do naíonáin chun slándáil dhaingean agus athléimneach an tsoláthair bia a ráthú agus á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit tacaíocht a thabhairt d’údaráis náisiúnta i dtíortha atá i mbéal forbartha chun seirbhísí cothaithe a chomhtháthú i gcórais sláinte chun aghaidh a thabhairt ar mhíchothú de gach cineál agus chun leanúnachas seirbhísí cothaithe a áirithiú, go háirithe maidir le géar-mhíchothú a bhrath go luath agus a bhainistiú ar bhonn pobail agus maidir le cothú leanaí óga, chomh maith le cláir chothaithe gaolmhara do mháithreacha; i ndáil leis an méid sin, á chur in iúl gur díol sásaimh di an méid atá bainte amach agus an obair atá déanta ag an ngluaiseacht SUN; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á iarraidh ar AE cosaint a thabhairt don rochtain agus don rialú atá ag táirgeoirí mionscála ar thalamh agus ar acmhainní eile, lena n-áirítear síolta feirmeoirí, do rochtain ar uisce agus do rochtain ar bhonneagar chun pobail tuaithe a nascadh le margaí críochacha, lena n-áirítear limistéir uirbeacha; |
| --- | --- |

31.

| 32. | á iarraidh ar AE maoiniú agus comhchruthú iomchuí eolais agus nuálaíochtaí teicniúla a áirithiú trí thaighde faoi stiúir feirmeoirí, lena n-áirítear tacaíocht d’eagraíochtaí táirgeoirí ar mionscála agus do chomhlachais ban agus dá ngníomhaíochtaí comhchoiteanna próiseála agus margaíochta; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á iarraidh ar an gCoimisiún dlúthnaisc a bhunú le tíortha comhpháirtíochta chun eolas maidir le talmhaíocht a mhalartú; á thabhairt an tsaineolais chun suntais a bhaineann le hearnáil talmhaíochta na hEorpa agus á chur i bhfáth gur gá tosaíocht a thabhairt do chomhpháirtíochtaí sa taighde agus sa nuálaíocht maidir leis an talmhaíocht, lena n-áirítear tríd an gclár Fís Eorpach, agus borradh a chur faoi nuálaíochtaí freagracha agus eiticiúla chun cleachtais talmhaíochta inbhuanaithe a chur chun cinn ar mhaithe le táirgeacht agus aschur feirmeacha a mhéadú; á iarraidh, i ndáil leis an méid sin, go mbeifí ag brath níos mó ar an méid a rannchuidíonn eolas traidisiúnta áitiúil leis an aistriú cóir, go háirithe i dtaca le cleachtais talmhaíochta, an t-iascach agus cosaint foraoisí, rud a chumasódh muintir agus pobail áitiúla; |
| --- | --- |

33.

| 34. | á thabhairt dá haire go raibh torthaí dearfacha ar an tacaíocht bhuiséadach a léiríodh sa 6ú tuarascáil ar dhul chun cinn i dtaobh an Phlean Gníomhaíochta um Chothú mar shásra le haghaidh infheistíochta i gcothú, infheistíocht atá inbhuanaithe, a bhfuil tionchar aici agus atá ábhartha don tír; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á iarraidh ar AE na spriocanna cothaithe domhanda agus náisiúnta a chomhtháthú sna cláir forbartha agus sna straitéisí ábhartha tíre; á iarraidh ar AE agus ar na Ballstáit leas a bhaint as infheistíochtaí fadtéarmacha airgeadais i slándáil an tsoláthair bia agus an chothaithe, sa talmhaíocht, san iascach agus sa dobharshaothrú inbhuanaithe agus tíortha comhpháirtíochta a spreagadh chun níos mó infheistíochta a dhéanamh sna hearnálacha sin trína mbuiséid náisiúnta; |
| --- | --- |

35.

| 36. | ag áitiú ar AE tosaíocht a thabhairt do shlándáil an tsoláthair bia, do chosaint na bithéagsúlachta agus don talmhaíocht inbhuanaithe ina chlársceidealú forbartha idirnáisiúnta le tíortha comhpháirtíochta, agus áird á tabhairt ar a gcuid riachtanas sonrach áitiúil, agus rochtain ar chistiú á áirithiú do phobail áitiúla agus d’eagraíochtaí a thacaíonn leo; á iarraidh ar AE agus ar na Bhallstáit measúnú agus faireachán a dhéanamh, le rannpháirtíocht na sochaí sibhialta, ar a gcuid infheistíochtaí chun a áirithiú go ndéanfaidh siad bochtaineacht agus neamhdheimhneacht an tsoláthair bia a chomhrac go nithiúil; |
| --- | --- |

36.

| 37. | ag cur béim ar ról AE mar chumasóir i gclaochlú na gcóras domhanda bia ionas go bhféadfaidh siad a bheith níos athléimní, níos inbhuanaithe agus níos córa; á chur i bhfios go láidir gur creat beartais uaillmhianach AE í an straitéis “ón bhFeirm go dtí an Forc” lena gcuirtear chun cinn córas agraibhia AE atá níos inbhuanaithe agus níos athléimní agus lena dtacaítear le haistriú domhanda agus cóir chuig córais agraibhia inbhuanaithe a théann chun tairbhe daoine, an dúlra agus an fháis eacnamaíoch agus lena gcaomhnaítear acmhainní nádúrtha i gcomhréir le cuspóirí na straitéise bithéagsúlachta; á mheabhrú go bhfuil sé i gceist leis an straitéis “ón bhFeirm go dtí an Forc” spleáchas feirmeoirí ar aschur seachtrach a laghdú; |
| --- | --- |

37.

| 38. | ag áitiú ar AE agus a Bhallstáit leanúint de bheith lántiomanta dá rannpháirtíocht idirnáisiúnta maidir leis an aeráid agus bhithéagsúlacht, an Comhaontú Glas don Eoraip agus an Straitéis “ón bhFeirm go dtí an Forc”, agus ag áitiú orthu moltaí IPCC a chur chun feidhme dá réir sin chun oiriúnú don athrú aeráide, go háirithe i gcomhthéacs ina léirítear le géarchéim na paindéime agus leis an gcogadh san Úcráin go bhfuil margadh domhanda an bhia leochaileach ó thaobh míshocrachtaí de; |
| --- | --- |

38.

| 39. | ag tathant ar an gCoimisiún dlús a chur leis na hiarrachtaí chun tacú le tíortha comhpháirtíochta laghdú de sheacht milliún a dhéanamh ar líon na leanaí faoi 5 bliana d’aois atá faoi bhun a bhfáis faoi 2025 amhail a gealladh i bPlean Gníomhaíochta an Aontais maidir le Cothú; |
| --- | --- |

39.

| 40. | á iarraidh ar an Aontas Eorpach leanúint de thacaíocht a thabhairt do thíortha comhpháirtíochta chun infhaighteacht bia atá éagsúil agus cothaitheach a athbhunú do leanaí atá in aois scoile trí chláir béilí scoile agus bia a tháirgtear go háitiúil agus go hinbhuanaithe a chur chun cinn agus aird ar leith á tabhairt ar na leanaí is leochailí; á thabhairt chun suntais, thairis sin, fóntas na gclár soláthair phoiblí chun tacaíocht phoiblí a chothú chun ceannach a dhéanamh ó mhionsealbhóirí agus ó tháirgeoirí áitiúla agus bia cothaitheach á fhoinsiú lena dháileadh; |
| --- | --- |

40.

| 41. | á chur in iúl gur geal léi an tacaíocht a thugann an Coimisiún Eorpach agus roinnt Ballstát do Chomhghuaillíocht na mBéilí Scoile san obair leantach ar an gCruinniú Mullaigh maidir le Córais Bhia; ag tabhairt dá haire a thábhachtaí atá sé a chinntiú go bhfuil cineálacha cur chuige atá íogair ó thaobh an chothaithe de nasctha le hidirghabhálacha cothaithe agus idirghabhálacha sláinte eile i dtíortha atá i mbéal forbartha; |
| --- | --- |

41.

| 42. | á mheabhrú go bhfuil suas le 811 mhilliún duine ar domhan ag fáil bháis den ocras agus go bhfuil thart ar 2 bhilliún duine míchothaithe go ainsealach, go háirithe san Afraic Fho-Shahárach agus san Áise, áit nach bhfuil vitimíní agus mianraí tábhachtacha acu; á mheabhrú go bhfuil na héifeachtaí sin thar a bheith tubaisteach do leanaí sa chéad 1 000 lá dá saol mar mura bhfuil micreachothaithigh riachtanacha acu amhail vitimín A, iarann nó sinc, maireann na héifeachtaí a bhaineann leis sin ar feadh an tsaoil, rud atá ina shiocair le fás laghdaithe agus cumas meabhrach lagaithe lena n-imrítear tionchar ar ní hamháin an duine aonair, ach ar gheilleagair ina n-iomláine; á chur i bhfios go láidir go bhfuil an t-ocras agus an míchothú, dá bhrí sin, i measc na mbacainní is mó ar an bhforbairt; |
| --- | --- |

42.

| 43. | á chur in iúl gur geal léi an gealltanas a thug AE ag an gCruinniú Mullaigh maidir le Cothú le haghaidh Fáis i leith EUR 2,5 billiún a infheistiú sa chomhrac i gcoinne an mhíchothaithe le linn na tréimhse 2021-2024; ag tathant ar AE ceannaireacht a léiriú i dtreo na sprice sin; |
| --- | --- |

43.

| 44. | ag tabhairt dá haire go bhfuil na hidirnaisc idir sláinte an duine, sláinte plandaí agus sláinte ainmhithe, sláinte an chomhshaoil agus an tslándáil bia léirithe ag paindéim COVID-19; á chur i bhfios go leantar freisin leis an suaitheadh ar an tslándáil bia leis na galair sin a bhfuil tionchar acu ar ainmhí agus plandaí trí chur isteach ar an soláthar bia ar fud an domhain; á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach agus ar na Ballstáit iarrachtaí a chomhcheangal leis an gcomhphobal idirnáisiúnta maidir le prionsabal na hAon Sláinte Amháin chun córais bhia a athcheapadh, a n-athléimneacht a fheabhsú agus sláinte agus slándáil bia níos fearr a bhaint amach do chách; |
| --- | --- |

44.

| 45. | á mheabhrú go dtugtar le tuiscint leis an taighde, trí athrú ó bhonn a dhéanamh ar chórais bhia go bhféadfaí an 12 thrilliún Dollar-SAM a chaitear ar chostais fholaithe an bhia ar fud an domhain a fhorchúiteamh agus trí atreorú a dhéanamh ar chuid de na cistí sin go bhféadfaí cosc ar chur ar an tuilleadh damáiste a dhéanfar don chomhshaol agus do shláinte na ndaoine, agus ina ionad sin go bhféadfadh sé cabhrú le tuilleadh gealltanas a spreagadh le haghaidh maoiniú don oiriúnú amhail a d’iarr na Ballstáit agus na ceannairí le linn an COP 26 i nGlaschú; |
| --- | --- |

45.

| 46. | á mheabhrú go gcuirfidh an t-athrú aeráide brú de réir a chéile ar tháirgeadh bia agus ar rochtain ar bhia, go háirithe i réigiúin leochaileacha, lena mbainfear an bonn ó shlándáil an tsoláthair bia agus ón gcothú; ag cur sonrú sna conclúidí ó thuarascáil 2022 IPCC, ar dá réir a lagófar sláinte na hithreach agus seirbhísí éiceachórais de réir a chéile leis an téamh domhanda amhail pailniú, lena méadófar ar an mbrú ó lotnaidí agus galair, lena laghdófar bithmhais na n-ainmhithe mara, lena mbainfear an bonn ó tháirgeadh bia in go leor réigiún ar talamh agus sna haigéin; á chur in iúl gur geal léi moltaí na tuarascála chun dul in oiriúint don athrú aeráide trí phrionsabail agus cleachtais agra-éiceolaíocha, agrafhoraoiseacht, oiriúnú pobalbhunaithe, bainistiú éiceachóras-bhunaithe san iascach agus sa dobharshaothrú a chur chun cinn, agus cuir chuige eile a oibríonn le próisis nádúrtha chun tacú le slándáil bia, cothú, sláinte agus dea-bhail; |
| --- | --- |

46.

Athléimneacht i gcoinne turraingí amach anseo a fhorbairt

| 47. | á mheabhrú, le forbairt athléimneachta, nach foláir aghaidh a thabhairt ar mhinicíocht agus ar dhéine mhéadaitheach na gcoinbhleachtaí agus na dtubaisti nádúrtha, go háirithe triomach, cioclóin agus tuilte, mar aon le géarchéimeanna sláinte, cailliúint na bithéagsúlachta, éagothromaíochtaí struchtúracha agus turraingí eacnamaíocha, ar minic leo tionchair iomadúla charnacha a bheith acu ar na daoine is leochailí; á thabhairt chun suntais gur féidir ról lárnach a bheith ag infheistíochtaí straitéiseacha i gcleachtais inbhuanaithe talmhaíochta ó thaobh córais agraibhia atá níos athléimní agus níos inbhuanaithe de a áirithiú; |
| --- | --- |

47.

| 48. | ag tathant ar an Aontas cistiú intuartha, sonrach agus spriocdhírithe a chur chun cinn le haghaidh gníomhaíocht oirchilleach agus luath agus é mar chuspóir leis neamhshlándáil an tsoláthair bia a chosc, na tionchair a bhaineann leis a laghdú agus aird agus maoiniú a mhéadú i gcomhair oiriúnú agus athléimneacht atá faoi stiúir an phobail; á iarraidh ar AE cláir slite beatha a neartú chun tacú le slándáil an tsoláthair bia agus chun a áirithiú go mbeidh daoine in ann a slí mhaireachtála a ghiniúint agus a chothabháil, feabhas a chur ar a ndea-bhail féin, mar aon le dea-bhail na nglúnta atá le teacht; ag tathant ar AE cosaint a thabhairt don rochtain agus don rialú atá ag táirgeoirí mionscála ar thalamh agus ar acmhainní eile, lena n-áirítear síolta tuathánach, ar bhonneagar chun pobail tuaithe a nascadh le margaí críochacha, lena n-áirítear ceantair uirbeacha; |
| --- | --- |

48.

| 49. | á chur i bhfios go bhfuil tionchar dearfach ag slándáil an tsoláthair bia ar athléimneacht an phobail i gcoitinne agus go gcabhraíonn sí le daoine déileáil ar bhonn níos fearr le turraingí, le teagmhais fhoircneacha agus le géarchéimeanna fada; |
| --- | --- |

49.

| 50. | á iarraidh ar an gCoimisiún athbhreithniú a dhéanamh ar na pleananna bainistithe géarchéime atá cheana ann, go háirithe d’fhonn táirgeadh bia; |
| --- | --- |

50.

| 51. | á chur i bhfáth gur cheart go mbeadh sé d’aidhm ag straitéisí maidir le hoiriúnú don athrú aeráide caillteanas agus cur amú bia a laghdú; á mheabhrú go léiríonn TLFanna agus ag tíortha ísealioncaim acmhainneacht mhór i dtaobh laghdú a dhéanamh ar chur amú bia trí infheistíocht mhéadaithe a dhéanamh i stóráil, i bpacáistiú agus i mbonneagar iompair; ag cur béim ar a thábhachtaí atá sé an geilleagar ciorclach a chur chun feidhme i gcórais táirgeachta talmhaíochta chun a n-inbhuanaitheacht agus a n-éifeachtúlacht acmhainní a mhéadú, agus chun caillteanas agus cur amú bia a laghdú a mhéid is féidir; á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach agus ar na Ballstáit uile cláir um chosc ar chur amú bia a chur ar bun agus a chur chun feidhme, lena n-áirítear slabhraí soláthair bia gairide a chur chun cinn lena n-ísleofaí an baol go nginfí cur amú bia; á thabhairt chun suntais a thábhachtaí atá sé bunachar sonraí domhanda a fhorbairt agus a nuashonrú, a mbeidh rochtain ag na húdaráis inniúla air, ar bunachar sonraí é a choinneoidh taifid ar stoic soláthair, go háirithe stoic ghránaigh, chun bonn a leagan síos do chóras a áiritheoidh slándáil bia leanúnach ar leibhéal iomchuí agus a íoslaghdóidh cur amú bia; |
| --- | --- |

51.

| 52. | á chur i bhfios go láidir go slándáil an tsoláthair bia ag brath ar spriocanna aeráide a bhaint amach, ar chailliúint na bithéagsúlachta a chomhrac agus ar thalamh sláintiúil, éiceachórais chósta agus mhuirí a áirithiú; á chur i bhfios a ríthábhachtaí atá sé, dá bhrí sin, truailliú plaisteach agus idirleata a chomhrac; |
| --- | --- |

52.

| 53. | á chur i bhfáth go bhfuil tionchar ag táirgeadh bithbhreosla ar shlándáil an tsoláthair bhia, ós rud é go n-atreoraíonn sé tráchtearraí talmhaíochta amhail grán, pónairí soighe, ola ráibe, arbhar agus cána siúcra ó tháirgeadh bia; á chreidiúint go bhfuil sé ríthábhachtach beartais bhithbhreosla níos solúbtha agus níos comhordaithe ar an leibhéal idirnáisiúnta a áirithiú a mhéid a bhaineann leis an úsáid is fearr is féidir a bhaint as an mbia, agus tairbhe á baint as acmhainneacht cobhsaíochta na deise malartaí seo; á iarraidh ar AE tosaíocht a thabhairt do tháirgeadh bia thar tháirgeadh bithbhreoslaí atá bunaithe ar bharra, agus urraim a thabhairt d’ord na réiteach dramhaíola agus prionsabal na húsáide cascáidí á chur i gcuntas chun soláthairtí breise bia a dhaingniú agus margaí domhanda tráchtearraí bia a chobhsú; |
| --- | --- |

53.

| 54. | ag tabhairt dá haire a thábhachtaí atá na naisc straitéiseacha idir an Afraic agus an Eoraip, ag tógáil ar an dul chun cinn atá déanta i gclár oibre gníomhaíochta idir Aontas na hAfraice agus an tAontas Eorpach maidir le claochlú tuaithe; ag meabhrú an rúin ó Pharlaimint na hEorpa an 16 Meán Fómhair 2020 maidir leis an gcomhar slándála idir AE agus an Afraic i réigiún na Saiheile, san Afraic Thiar agus i gCorn na hAfraice inar meabhraíodh gur minic le neamhshlándáil an tsoláthair bia a bheith mar bhunchúis leis an sceimhlitheoireacht agus leis an gcoinbhleacht armtha; á iarraidh, dá bhrí sin, go ndéanfar cur chuige an chumarphointe idir an daonnúlacht-an fhorbairt-agus an tsíocháin a chomhtháthú ina iomláine i straitéisí slándála i dtríú tíortha lena n-éilítear tacaíocht do sholáthar na seirbhísí bunúsacha, lena n-áirítear slándáil an tsoláthair bia, le rannpháirtíocht na bpobal áitiúil; |
| --- | --- |

54.

| 55. | á mheabhrú go bhfuil sé mar aidhm, faoi 2030, ag tionscnamh an Bhalla Mhóir Ghlais i réigiún na Saiheile san Afraic athbhunú a dhéanamh ar 100 milliún heicteár de thalamh atá díghrádaithe faoi láthair, 250 milliún tonna carbóin a cheapadh agus 10 milliún post a chruthú i gceantair thuaithe ar cheart dóibh, i dteannta a chéile, tacú le 15 as na 17 Sprioc Forbartha Inbhuanaithe, an bhochtaineacht agus an t-ocras a laghdú, athléimneacht áitiúil a fhorbairt i gcoinne an athraithe aeráide, an tsláinte agus dea-bhail a fheabhsú, poist a chruthú agus borradh a chur faoin bhfás eacnamaíoch; |
| --- | --- |

55.

| 56. | á iarraidh ar AE tacaíocht a leathnú do chórais náisiúnta cosanta sóisialta, lena n-áirítear cúnamh sóisialta atá bunaithe ar airgead tirim agus atá athléimneach chun aghaidh a thabhairt ar neamhionannas ioncaim ar bhealach atá íogair ó thaobh coinbhleachta de agus i gcomhréir le prionsabal na neamhdhíobhála, agus cosaint a dhéanamh ar an rochtain ar bhia do na daoine is leochailí trí mhéadú a dhéanamh ar a gcumhacht cheannaigh; |
| --- | --- |

56.

| 57. | ag tacú le saoráid airgeadais a bhunú chun cabhrú le tíortha na hAfraice an bhearna cistiúcháin atá cheana ann a dhúnadh chun pleananna cosanta sóisialta a fhorbairt go práinneach, bíodh sin tríd an Luasaire Domhanda maidir le Poist agus Cosaint Shóisialta nó trí Chiste Domhanda um Chosaint Shóisialta a chruthú; |
| --- | --- |

57.

| 58. | á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé tacú le comhroinnt eolais agus le piarfhoghlaim, amhail feirmeoir go feirmeoir agus gnólacht le gnólacht, agus iad a chur chun cinn i réimsí an táirgthe, na próiseála agus na margaíochta; á chur i bhfios a thábhachtaí atá earnáil na talmhaíochta agus an bhia sa gheilleagar agus fostaíocht chuibhiúil agus inbhuanaithe chur ar fáil i gceantair thuaithe; á chur i bhfios go láidir go mbaineann sé sin, den chuid is mó, le gabháltais bheaga agus le feirmeacha teaghlaigh; ag tabhairt dá haire a thábhachtaí atá sé bearta agus uirlisí a chur chun cinn agus a fheabhsú chun tacú le cáilíocht táirgí a mhéadú, le héagsúlú táirgí, le cleachtais talmhaíochta a nuachóiriú go hinbhuanaithe, le dálaí sábháilte oibre agus le bearta chun athléimneacht feirmeoirí a neartú; |
| --- | --- |

58.

| 59. | ag tabhairt dá haire go gcuireann neamhionannas inscne teorainn le táirgiúlacht agus éifeachtúlacht talmhaíochta agus, dá bhrí sin, go mbaintear an bonn ón bhforbairt; á mheabhrú go bhfuil cumhachtú na mban agus na gcailíní ríthábhachtach maidir le cothú, slándáil bia agus forbairt athléimneachta; á chur i bhfios gur dúshlán don talmhaíocht agus don tslándáil bia agus cothaithe i gcónaí é ról na mban agus na gcailíní a neartú; á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach agus ar na Ballstáit tacú le fiontraíocht, fostaíocht agus ionadaíocht pholaitiúil na mban, a áirithiú go gcuirfear gné inscne san áireamh sa bhainistiú ar shlándáil an tsoláthair bia agus rannpháirtíocht na mban sa phróiseas cinnteoireachta a bhaineann leis an réimse sin a áirithiú, lena n-áirítear na mná sin ar de mhionlaigh iad a ndéantar leithcheal orthu; |
| --- | --- |

59.

| 60. | ag tathant ar AE agus ar na Ballstáit a ndícheall a dhéanamh, go háirithe trí chúnamh forbartha, chun cabhrú le haghaidh a thabhairt ar an idirdhealú a dhéantar ar mhná, go háirithe maidir le rochtain na mbanfheirmeoirí ar thalamh, ar acmhainní táirgiúla agus ar sheirbhísí airgeadais; á mheabhrú gur mná, mar shampla, a dhéanann nach mór leath na hoibre talmhaíochta san Afraic, cé gur feirmeoirí beaga nó cothaithe den chuid is mó iad na banfheirmeoirí agus nach bhfuil an rochtain is gá acu ar fhaisnéis, ar chreidmheas, ar thalamh, ar acmhainní ná ar an teicneolaíocht; ag moladh go gcuirfí cearta oidhreachta do mhná agus do chailíní chun cinn agus á iarraidh ar AE tacú le tíortha comhpháirtíochta, go háirithe maidir le haitheantas a thabhairt do theidlíocht iomlán na mban i leith cearta talún; ag tathant ar an gCoimisiún Eorpach agus ar na Ballstáit cur chuige atá claochlaitheach ó thaobh inscne de a chur chun cinn maidir le córais talmhaíochta, iascaireachta agus bia trí fhothú acmhainneachta do mhná tuaithe, trí athchóirithe beartais sonracha chun dlíthe tionachta talún níos cothroime a bheith acu mar aon le tionscnaimh shonracha lena ndírítear ar chumhachtú eacnamaíoch agus ar rochtain ar mhaoiniú, mar a luaitear sa Phlean Gníomhaíochta Inscne III; |
| --- | --- |

60.

| 61. | ag tabhairt dá haire go dtáirgeann mná tuaithe níos mó ná leath de bhia an domhain in ainneoin míbhuntáistí struchtúracha; á chur i bhfáth a phráinní atá sé feabhas a chur ar an rochtain atá ag mná tuaithe ar thalamh, ar acmhainní táirgiúla, ar shócmhainní agus ar mhargaí mar choinníoll riachtanach chun feabhas a chur ar shlándáil an tsoláthair bhia ar fud an domhain; ag tathant ar an Aontas Eorpach aird ar leith a thabhairt ar mhná tuaithe agus ar a gcumhachtú eacnamaíoch, sóisialta agus polaitiúil; á mheabhrú gur dea-ionstraim é Treoirlínte Deonacha maidir le Rialachas Freagrach ar Thionacht Talún CFS chun dul i ngleic le bacainní i ngnáthchórais oidhreachta agus i gcórais oidhreachta traidisiúnta agus chun eolas níos fearr ar chearta reachtúla na mban a áirithiú (21); |
| --- | --- |

61.

| 62. | ag meabhrú na tábhachta straitéisí a bhaineann le hinfheistíocht a dhéanamh i mbithéagsúlacht talmhaíochta ar leibhéal na feirme chun aistí bia folláine, cáilíocht aiste bia agus éagsúlú mar aon le hiontógáil leordhóthanach cothaitheach a áirithiú; á chur i bhfáth go bhfuil sé níos dóchúla go ndéanfaidh mná agus cailíní aiste bia atá leordhóthanach agus mhicreachothaitheach agus leis an éagsúlacht is lú a bhaint amach trí éagsúlú talmhaíochta agus trí tháirgeadh cothaithe na mbarr éagsúil bia (22); |
| --- | --- |

62.

| 63. | ag cur béim ar a thábhachtaí atá bunathrú na tuaithe agus neartú a dhéanamh ar shlabhraí luacha áitiúla, réigiúnacha agus trédhearcacha chun poist inbhuanaithe a chruthú, sáruithe ar chearta an duine a sheachaint agus an t-athrú aeráide a mhaolú; á chur i bhfáth gur gá tacú le daoine óga agus mná, go háirithe trí oiliúint, rochtain ar chreidmheas agus rochtain ar mhargaí; á iarraidh go mbeidís rannpháirteach i gceapadh beartas talmhaíochta agus go dtacófar le gníomhaíocht chomhchoiteann trí eagraíochtaí beaga táirgeoirí; |
| --- | --- |

63.

| 64. | á mheabhrú, i bhfianaise an mhíchothaithe, gur réamhriachtanas ríthábhachtach iad an t-oideachas agus an mhúscailt feasachta má táthar chun stíl mhaireachtála inbhuanaithe agus sochaí rathúil a bhaint amach; |
| --- | --- |

64.

| 65. | á chur i bhfáth an obair leanúnach atá á déanamh ag an gCoiste maidir le Sábháilteacht Sholáthar Bia an Domhain ar na Treoirlínte Deonacha maidir le Comhionannas Inscne agus Cumhachtú na mBan agus na gCailíní i gcomhthéacs na slándála bia agus an chothaithe; |
| --- | --- |

65.

| 66. | á mheabhrú go bhfuil an t-athrú aeráide agus cailliúint na bithéagsúlachta, i measc tosca eile, ina bhagairt ar ár gcumas slándáil an tsoláthair bia ar bhonn domhanda a áirithiú agus go gcuireann sé brú breise ar chórais bhia atá leochaileach cheana féin; á iarraidh go mbeidh ann do tháirgeadh bia a bheidh fónta ó thaobh an chomhshaoil de, amhail an agra-éiceolaíocht agus oiriúnú aeráid-díonach mar aon le héiceachórais nádúrtha a chaomhnú agus a athbhunú chun laghdú a dhéanamh ar rioscaí aeráide, go dtabharfar aghaidh ar an ngéarchéim aeráide, stop a chur le cailliúint bithéagsúlachta, agus go neartófar, dá bhrí sin, athléimneacht na gcóras agraibhia inbhuanaithe; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit, ina leith sin, tacaíocht a thabhairt do thíortha comhpháirtíochta chun cleachtais inbhuanaithe talmhaíochta agus réitigh nuálacha a ghlacadh, lena n-áirítear úsáid a bhaint as ioncam a ardaítear trí cheantanna CTA agus trí dheimhnithe SCCT chun feabhas a chur ar a n-acmhainneachtaí ó thaobh athléimneacht aeráide, oiriúnú agus maolú de leis an aidhm córais bhia níos inbhuanaithe a bheith ann; |
| --- | --- |

66.

| 67. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit a áirithiú go n-áireofar leis an maoiniú faoi ionstraim nua NDICI cur chuige atá bunaithe ar chearta an duine, ina mbeidh pobail áitiúla agus pobail dhúchasacha lárnach in iarrachtaí aeráide, comhshaoil agus forbartha; á mheas go bhfuil sé tábhachtach aird ar leith a thabhairt ar fheirmeoirí gabháltas beag ar lú a n-acmhainneacht de ghnáth oiriúnú d’éifeachtaí an athraithe aeráide; á chur in iúl gur geal léi, ina leith sin, plean gníomhaíochta na Náisiún Aontaithe atá beartaithe chun cumhdach uilíoch a bhaint amach i ndáil le seirbhísí luathrabhaidh i gcoinne adhaimsire agus an athraithe aeráide sna 5 bliana atá le teacht a chuirfidh an Eagraíocht Dhomhanda Meitéareolaíochta i láthair le linn Chomhdháil NA maidir leis an Aeráid (COP 27) san Éigipt; á mheabhrú go ndearna an Toscaire Speisialta do Chruinniú Mullaigh na Náisiún Aontaithe maidir le Córais Bhia béim a leagan ar an trasnú idir an aeráid agus bia mar cheangal domhain; |
| --- | --- |

67.

| 68. | á iarraidh ar an gCoimisiún tacaíocht a thabhairt do thíortha i mbéal forbartha chun a gcuid tionscal íogair agus naíthionscal a fhorbairt agus a choimirciú, slándáil an tsoláthair bia a chur chun cinn, an maolú ar an athrú aeráide don talmhaíocht a thacú agus caighdeáin inbhuanaitheachta AE agus idirnáisiúnta a chomhlíonadh maidir le honnmhairiú a gcuid táirgí talmhaíochta; |
| --- | --- |

68.

| 69. | á mheas go bhfuil sé tábhachtach cabhrú le tíortha i mbéal forbartha beartais phoiblí maidir le talmhaíocht agus bia a chur i bhfeidhm, beartais ar féidir leo freastal ar riachtanais a bpobal atá ag fás go mear; á chur i bhfáth nach foláir do bheartas maidir le slándáil an tsoláthair bia go mbeadh mar phríomhsprioc aige bia leordhóthanach, cothaitheach, sábháilte agus inacmhainne a chur ar fáil do na saoránaigh i gcaitheamh na bliana ar bhealach inbhuanaithe agus ioncam cóir agus caighdeán maireachtála cothrom á ráthú d’fheirmeoirí; ag tabhairt dá haire, le linn stair an chomhbheartais talmhaíochta, trí dheireadh a chur le fóirdheontais onnmhairiúcháin agus trí íocaíochtaí díreacha a dhíchúpláil, gur laghdaíodh an baol dumpála go suntasach i margaí tríú tíortha; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit níos mó tacaíochta a thabhairt d’fhorbairt talmhaíochta lena bhféadfaí slándáil an tsoláthair bia a áirithiú i dtíortha atá i mbéal forbartha agus cur go cinntitheach lena infheistíocht i bhforbairt chríochach tuaithe; |
| --- | --- |

69.

| 70. | á thabhairt chun suntais gur spreagthóirí tábhachtacha GCT iad na córais bhia; ag tabhairt dá haire go mbeidh gá le hoiriúnú don athrú aeráide agus le rioscaí tubaiste a laghdú agus a bhainistiú i mbeartais ghearrthéarmacha, mheántéarmacha agus fhadtéarmacha chun athléimneacht ó thaobh na haeráide de a fhorbairt do chórais bhia; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit na tíortha atá i mbéal forbartha a thionlacan sa phróiseas sin; |
| --- | --- |

70.

| 71. | á iarraidh ar AE cosaint a thabhairt don rochtain agus don rialú atá ag feirmeoirí mionscála ar thalamh agus ar acmhainní eile, lena n-áirítear síolta, bonneagar agus uisce; |
| --- | --- |

71.

| 72. | á iarraidh ar AE a áirithiú go ndéanfaidh an soláthar poiblí tús áite a thabhairt do tháirgeadh áitiúil agrai-éiceolaíoch, do rialacha sábháilteachta bia atá oiriúnach do tháirgeadh ar scála beag, do mhargaí intíre a chosaint ar allmhairí íseal-phraghsanna chomh maith le hoideachas tomhaltóirí agus cosaint shóisialta chun tomhaltas bia áitiúil cothaitheach a fheabhsú; |
| --- | --- |

72.

| 73. | á iarraidh ar AE a chlársceidealú faoin Ionstraim maidir leis an gComharsanacht, an Fhorbairt agus an Comhar Idirnáisiúnta – An Eoraip Dhomhanda a oiriúnú chun tacú go gníomhach le claochlú domhanda chuig córais bia inbhuanaithe lenar féidir aistí bia sláintiúla agus cothaitheacha inacmhainne a chur ar fáil a bheidh cothrom, athléimneach, bunaithe ar chearta agus inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, lena dtabharfar aird ar leith ar riachtanais na mban agus lena laghdófar an brú atá ar tháirgeadh bia ar thalamh agus ar úsáid uisce; |
| --- | --- |

73.

| 74. | á chur i bhFios go láidir go bhfuil tionchar diúltach criticiúil ag éifeachtaí an athraithe aeráide ar shlándáil an tsoláthair bia i dtíortha i mbéal forbartha agus go bhfuil sé ríthábhachtach oiriúnú don athrú aeráide chun a áirithiú go mbeidh córais bia athléimneach inbhuanaithe ann; á chur in iúl gurb oth léi an sárú ar an ngealltanas a thug tíortha forbartha i gComhaontú Chóbanhávan 2009 i leith cistiú intuartha agus leordhóthanach a sholáthar do ghníomhaíocht aeráide i dtíortha i mbéal forbartha, go háirithe do riachtanais oiriúnaithe, cistiú ar cheart dó a bheith cothrom le 100 billiún dollar in 2020; á iarraidh ar AE dlús a chur leis an maoiniú don aeráid ar bhonn níos leithne ná faoi chuimsiú na hionstraime maidir leis an Eoraip Dhomhanda-NDICI amháin, lena n-áirítear trí úsáid uaillmhianach a bhaint as an ioncam arna thiomsú ag ceantanna CTA agus deimhnithe SCCT; |
| --- | --- |

74.

| 75. | ag tathant ar an gCoimisiún tacú leis an aistriú agrai-éiceolaíoch i dtíortha comhpháirtíochta chun bia cothaitheach, sábháilte, éagsúil agus inacmhainne a áirithiú do chách i gcaitheamh na bliana ar fad chun an bhithéagsúlacht a chaomhnú, athléimneacht aeráide a mhéadú agus comhtháthú sóisialta a neartú trí neamhionannais shóisialta a laghdú; á iarraidh ar an gCoimisiún tacú leis an bhforbairt ar líonraí bia áitiúla chun táirgeadh agus tomhaltas áitiúil a ráthú, lena ndéanfar cruthú post a chur chun cinn, praghsanna córa do tháirgeoirí agus do thomhaltóirí a ráthú, spleáchas tíortha ar allmhairí agus a leochaileacht i leith luaineachtaí idirnáisiúnta praghsanna a laghdú; |
| --- | --- |

75.

| 76. | á chur i bhfáth gur cheart infheistíochtaí agus idirghabhálacha AE a bheith bunaithe ar réamh-mheasúnuithe diana, ar thrédhearcacht iomlán agus ar chuimsiú na ngeallsealbhóirí sin a ndéanann na hinfhesitíochtaí agus na hidirghabhálacha difear dóibh, lena n-áirítear eagraíochtaí na sochaí sibhialta, ar mhaithe le gníomhaíocht chothrom a cheapadh agus acmhainneachtaí a neartú ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal áitiúil, lena n-áirítear gníomhaithe neamhstáit; ag áitiú go n-aithneofar an gá atá le bearta comhthéacs-shonracha a bheith ann chun córais talmhaíochta agus bhia níos inbhuanaithe a bhaint amach i dtíortha comhpháirtíochta; |
| --- | --- |

76.

| 77. | á iarraidh go ndéanfar athbhreithniú ar phlean gníomhaíochta AE maidir leis an gcothú chun aghaidh a thabhairt ar an uile chineál míchothaithe i gcomhthéacsanna daonnúla agus forbartha faoi seach agus gealltanais nua uaillmhianacha pholaitiúla agus airgeadais a áireamh; |
| --- | --- |

77.

| 78. | ag tabhairt dá haire go bhfuil níos mó ná 45 mhilliún leanbh faoi 5 bliana d’aois ag fulaingt le cnaí, a shainmhínítear mar mheáchan íseal i gcoibhneas le hairde, mar thoradh ar míchothú géar sa luathshaol; á mheabhrú go bhfuil an rómheáchan agus an murtall i measc daoine fásta, déagóirí agus leanaí ag ardú go leibhéil níos airde ná riamh lena ndéantar difear do 2 bhilliún duine ar fud an domhain a bhfuil 70 % díobh ina gcónaí i dtíortha ísealioncaim agus meánioncaim; á mheabhrú go bhfuil riosca ag gabháil le rómheáchan agus murtall ó thaobh galair a bhaineann le haiste bia de lena n-áirítear galair neamhthógálacha ós rud é gur dúshlán do gach náisiún é an míchothú, gan beann ar an gcéim forbartha; dá réir sin, tá ar go leor tíortha anois ag dul i ngleic le “hualach dúbailte” lena mbaineann míchothú de dhá chineál ar a laghad inar ann do thearc-chothú agus rómheáchan agus murtall; á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach athbhreithniú a dhéanamh ar chreat beartais 2010 maidir le slándáil an tsoláthair bia agus ar chreat beartais 2013 don chothú, amhail a d’iarr Ballstáit an Aontais sna conclúidí ón gComhairle in 2018 maidir le slándáil an tsoláthair bia agus an chothaithe a neartú ar fud an domhain; |
| --- | --- |

78.

| 79. | á iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go gcuirfear an cothú san áireamh go hiomlán nuair a infheistíonn AE i dtalmhaíocht, i bhforbairt eacnamaíoch, i gcosaint na haeráide agus in oiriúnú don athrú aeráide, i gcosaint na sláinte, sa tsláinte agus in earnálacha eile; ag tacú leis an athbhreithniú ar Straitéis Dhomhanda Sláinte 2010 agus á iarraidh go gcuirfear an comhrac i gcoinne an mhíchothaithe san áireamh sa doiciméad athbhreithnithe, á iarraidh go dtabharfar tacaíocht airgeadais mhéadaithe chun córais sláinte láidre agus athléimneacha a thógáil chun fáinne fí idirghlúine an mhíchothaithe agus an tearc-chothaithe a bhriseadh; |
| --- | --- |

79.

Freagairt bheartais chomhlántach dhaonnúil agus forbartha AE

| 80. | á áitiú gur cheart dlús a chur le cúnamh daonnúil do thíortha a bhfuil géarchéimeanna bia ag bagairt orthu nó atá buailte ag coinbhleacht; ag tabhairt dá haire nach foláir don chomhphobal idirnáisiúnta, lena n-áirítear an tAontas Eorpach, díriú ar laghdú a dhéanamh ar an mbearna atá ag dul i méid idir riachtanais dhaonnúla agus na hacmhainní atá ar fáil ar fud an domhain; ag cáineadh aon ghníomhaíochtaí ina n-úsáidtear rochtain ar bhia mar uirlis leatromach nó mar arm cogaidh agus ag meabhrú na ceithre phrionsabal dhaonnúla: an daonnacht, neodracht, neamhchlaontacht agus neamhspleáchas; |
| --- | --- |

80.

| 81. | á chur i bhfios go láidir gur féidir cabhair dhaonnúil a shlógadh chun dul i ngleic le cásanna a d’fhéadfadh a bheith ina mbagairt don bheatha nuair atá na hacmhainneachtaí reatha cloíte, agus nach foláir réitigh a mhaoinítear le cineálacha eile cabhrach a shaothrú go comhuaineach chun cosc a chur agus aghaidh a thabhairt ar spreagthaí neamhshlándáil an tsoláthair bhia agus an chothaithe; |
| --- | --- |

81.

| 82. | á chur in iúl gur geal léi an ceiliúradh a rinneadh ar an gcéad Fhóram Eorpach maidir le Cúrsaí Daonnúla chun tuilleadh feabhais a chur ar thionchar na freagartha daonnúla agus chun éifeachtacht agus éifeachtúlacht a áirithiú maidir le cabhair a sheachadadh agus a chur in iúl gur cúis cheiliúrtha di an cinneadh imeacht bliantúil a dhéanamh de san fhéilire dhaonnúil; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé oibriú le chéile mar Fhoireann na hEorpa chun aghaidh a thabhairt ar an ngéarchéim dhaonnúil dhomhanda a bhaineann le slándáil an tsoláthair bia; |
| --- | --- |

82.

| 83. | á iarraidh ar rialtais Bhallstáit AE coinbhleachtaí a chosc ar bhonn taidhleoireachta, deireadh a chur le gach cineál míchothaithe agus tuilleadh infheistíochta a dhéanamh chun coinbhleachtaí a chosc agus béim ar leith á leagan ar mhná agus ar chailíní agus Rún 1325 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe á chur i bhfeidhm go críochnúil; á mheabhrú go mbeidh cabhair dhaonnúil díolmhaithe ó smachtbhannaí idirnáisiúnta; á chur i bhfios go láidir an gá atá ann teacht ar réitigh inbhuanaithe mheántéarmacha agus fhadtéarmacha sa chomhar um fhorbairt chun aghaidh a thabhairt ar na bunchúiseanna atá le neamhshlándáil an tsoláthair bia; |
| --- | --- |

83.

| 84. | á mheabhrú gur ón Úcráin agus ón Rúis a thagann tuairim is 30 % den trádáil dhomhanda i gcruithneacht, 32 % d’eorna, 17 % d’arbhar agus os cionn 50 % d’ola síl lus na gréine agus 20 % de shíolta lus na gréine; á chur i bhfáth go mbeidh tionchar mór ag laghdú nó caillteanas onnmhairí na hÚcráine ar thíortha atá ag brath go mór ar a dtáirgeadh, lena n-áirítear tíortha atá ag dul i ngleic le neamhshlándáil an tsoláthair bia agus atá leochaileach do shuaitheadh soláthair agus d’ardú praghsanna, amhail i gcás na hAfraice; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit, i gcomhar lena gcomhpháirtithe idirnáisiúnta agus leis na hinstitiúidí idirnáisiúnta ábhartha, measúnú a dhéanamh go práinneach, ar na hacmhainní uile atá ar fáil chun aon mhainneachtain i gcomhardú íocaíochtaí na dtíortha is allmhaireoirí bia a sheachaint, lena n-áirítear cistiú díreach agus athstruchtúrú a bhfiachais; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé tús áite a thabhairt do mhaoiniú deontas-bhunaithe mar rogha réamhshocraithe, go háirithe do na tíortha is lú forbairt; |
| --- | --- |

84.

| 85. | ag tacú le réadú leanúnach an naisc idir an daonnúlacht, an fhorbairt agus comhdhlúthú na síochána; á thabhairt chun suntais gur cheart leanúint den phrionsabal sin a áireamh i gcúnamh daonnúil chomh maith leis an gclársceidealú le haghaidh shlándáil an tsoláthair bia agus an chothaithe agus treoirlínte soiléire maidir le dea-chleachtas fianaise-bhunaithe mar thaca leis; |
| --- | --- |

85.

| 86. | á chur in iúl gur díol sásaimh di an obair atá á déanamh ag an Aontas agus ag gníomhaireachtaí na Náisiún Aontaithe atá lonnaithe sa Róimh, eadhon FAO, WFP agus IFAD, gníomhaíocht réamh-mheasta a dhéanamh chun géarchéimeanna a chosc sula mbuailfidh siad iad agus chun na grúpaí is leochailí a chosaint ar thubaistí de bharr na haeráide agus an duine; á iarraidh go ndéanfaí sásraí comhordaithe le gníomhaithe áitiúla ar an láthair a neartú agus go n-aimseofaí idirnaisc níos mó idir gníomhaíochtaí gearrthéarmacha réamhbheartaíochta agus cláir rialtais níos fadtéarmaí; á mheabhrú gur cheart gníomhaíocht chuimsitheach réamh-mheasta a bheith sonrach ó thaobh an chomhthéacs agus á stiúradh go háitiúil agus a áirithiú go mbeidh guth ag na daoine is leochailí freisin ar leibhéal na cinnteoireachta chun aghaidh a thabhairt ar a riachtanais shonracha; |
| --- | --- |

86.

| 87. | ag tacú le ról gníomhach AE sa Líonra Domhanda i gcoinne Géarchéimeanna Bia agus á iarraidh go gcuirfear an líonra i ngníomh tuilleadh, go háirithe i gcomhthéacsanna réigiúnacha agus náisiúnta; á iarraidh ar na Ballstáit an Líonra Domhanda i gcoinne Géarchéimeanna Bia a neartú ina chuid oibre chun aghaidh a thabhairt ar ghéarchéimeanna bia trí idirghabhálacha ilghnéitheacha agus il-earnála, athléimneacht agus eolas a chothú agus an nasc idir an daonnúlacht agus an tsíocháin a chur chun feidhme; Sa chreat sin, á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach agus ar na Ballstáit oibriú i gcomhar le tíortha atá i mbéal forbartha chun beartais agus straitéisí nuálacha faoi stiúir tíortha a cheapadh agus a chur chun feidhme chun dul i ngleic le neamhdheimhneacht an tsoláthair bia, chun borradh a chur faoin gcuimsiú eacnamaíoch agus chun córais bia níos inbhuanaithe a bhaint amach; |
| --- | --- |

87.

| 88. | á iarraidh gur gá feabhas a chur ar chórais luathrabhaidh, ar phrótacail ghníomhaíochta luatha agus ar shásraí faireachais lena áirithiú go gcuirfear freagairtí tráthúla i bhfeidhm go luath go leor chun tionchar na nguaiseacha ar shlándáil an tsoláthair bia a mhaolú agus chun bogadh ó idirghabhálacha frithghníomhacha tarrthála go hidirghabhálacha réamhghníomhacha tarrthála trí ghníomhaíocht dhaonnúil réamh-mheasta; ag tacú leis an gCoiste um Shlándáil Bia mar ardán beartais idirnáisiúnta agus idir-rialtasach thar a bheith cuimsitheach maidir le slándáil bia agus cothú; |
| --- | --- |

88.

| 89. | á iarraidh ar an gCoimisiún cur chuige ilearnálach i leith an chothaithe a áirithiú agus tús áite a thabhairt do chomhtháthú na slándála bia agus an chothaithe sa tsláinte, san oideachas, san uisce, sa tsláintíocht agus in idirghabhálacha sláinteachais chun a áirithiú go mbeidh 20 % ar a laghad den chúnamh oifigiúil forbartha tríd an Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta – An Eoraip Dhomhanda tiomanta do chuimsiú sóisialta agus d’fhorbairt dhaonna; |
| --- | --- |

89.

| 90. | á iarraidh go ndéanfaí an cothú a chomhtháthú i gcumhdach sláinte uilíoch (CSU) mar go bhfuil sé ríthábhachtach chun deireadh a chur leis an míchothú agus nach mbainfear amach CSU ach amháin má chomhtháthaítear gníomhaíochtaí riachtanacha cothaithe go héifeachtach mar sheirbhísí riachtanacha sláinte agus mura dtugtar tosaíocht dóibh i gcórais sláinte; á mheabhrú go bhfuil CSU ríthábhachtach do dhaoine ar feadh an tsaoil, ag díriú ar na daoine is díothaí agus is imeallaithe, agus gur cheart é a chur in oiriúint do riachtanais sláinte an phobail; á mheabhrú gur féidir tacú léi trí chothú barrmhaith agus sábháilte a áirithiú do naíonáin agus do leanaí óga, lena n-áirítear trí bheathú cíche, trí iarracht a dhéanamh aiste bia chothrom fholláin lena n-áirítear trí bhéilí scoile a áirithiú, trí oideachas oilte maidir le cothú agus comhairleoireacht a chur ar fáil d’athruithe iompraíochta lena mbaineann, trí chothú a chur i mbuiséad na hearnála sláinte, trí chórais faisnéise sláinte a thógáil chun gníomhaíochtaí tráthúla a dhéanamh, agus trí rochtain ar tháirgí éifeachtacha inacmhainne a bhaineann le cothú a chur chun cinn agus margú bianna míshláintiúla a laghdú ag an am céanna; |
| --- | --- |

90.

| 91. | ag aithint gur cheart go mbeadh cothú lárnach i straitéisí, i bpleananna agus i mbuiséid na gcóras sláinte chun an Cumhdach Uilíoch Sláinte a bhaint amach; á iarraidh go dtabharfaí tacaíocht airgeadais níos fearr don tsláinte chun córais sláinte láidre, athléimneacha a thógáil chun fáinne an tearc-chothaithe idirghlúine a bhriseadh agus chun géarchéimeanna sláinte a chosc agus freagairt dóibh; ag tacú le comhtháthú na seirbhísí cóireála tearc-chothaithe agus coisctheacha chomh maith le hidirghabhálacha sláinte, amhail pleanáil teaghlaigh, meabhairshláinte agus cúram réamhbhreithe agus iarbhreithe sna pacáistí cúraim riachtanacha de chórais náisiúnta sláinte chun CSU a bhaint amach; |
| --- | --- |

91.

| 92. | á thabhairt dá haire go bhfuil dlúthnasc idir slándáil an bhia agus rochtain ar uisce; á iarraidh, dá bhrí sin, ar an gCoimisiún Eorpach an ceart chun uisce agus forbairt bonneagar cóireála uisce agus uisce a chomhtháthú ina bhearta slándála bia i dtíortha i mbéal forbartha; |
| --- | --- |

92.

| 93. | á thabhairt dá haire go ndéantar, leis an bhithéagsúlacht bhia agus talmhaíochta, dlús a chur leis an athléimneacht ar shuaití, agus go ndéantar léi oiriúnú a éascú, an chobhsaíocht a choinneáil agus an téarnamh a chothú; á mheabhrú gur aithníodh go forleathan cumas na hagra-éiceolaíochta na gnéithe eacnamaíocha, comhshaoil agus sóisialta den inbhuanaitheacht a thabhairt chun réitigh i dtuarascálacha cinniúnacha, go háirithe ó IPCC agus IPBES agus ón mBanc Domhanda agus an measúnú talmhaíochta domhanda faoi stiúir FAO (IAASTD); á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé an agrai-éiceolaíocht, an agrafhoraoiseacht, an táirgeadh áitiúil agus córais bhia inbhuanaithe a chur chun cinn, ar córais iad lena ndírítear ar shlabhraí soláthair gairide a fhorbairt sna beartais náisiúnta agus sna fóraim idirnáisiúnta araon, chun slándáil bia agus cothaithe a áirithiú do chách chomh maith le táirgiúlacht inbhuanaithe na hearnála talmhaíochta agus a hathléimneacht in aghaidh an athraithe aeráide a mhéadú; |
| --- | --- |

93.

| 94. | ag áitiú ar an gCoimisiún tacú le tíortha comhpháirtíochta chun cleachtais talmhaíochta inbhuanaithe a fhorbairt, lena n-áirítear agrai-éiceolaíocht, agus é mar aidhm leis sin feabhas a chur ar thorthúlacht na hithreach, an bhithéagsúlacht a uasmhéadú agus éifeachtúlacht úsáide uisce a fheabhsú mar phríomheilimintí chun slándáil bia níos fearr a bhaint amach; ag cur sonrú sna dúshláin a bhaineann leis an athrú aeráide agus le cailliúint na bithéagsúlachta agus a dhrochthionchar ar an tslándáil bia agus cothaithe agus chomh maith leis sin gur gá acmhainní riachtanacha a sholáthar don oiriúnú don athrú aeráide agus don mhaolú ar an athrú aeráide; |
| --- | --- |

94.

| 95. | á thabhairt chun suntais go bhfuil go leor cur chuige agranamaíoch agus agrai-éiceolaíoch ann ar féidir leo tairbhe a dhéanamh d’aeráidí eile agus do chásanna eile, amhail barra a mheascadh, “ilsaothrú críche”, agrafhoraoiseacht, lena n-áirítear crainn léagúmacha a úsáid atá go maith ach go háirithe scáth agus cosaint a sholáthar do bharra eile agus d’ainmhithe, agus timthriall uisce agus/nó coinneáil uisce a spreagadh agus/nó a mhéadú; |
| --- | --- |

95.

| 96. | á chur i bhfios go gcailltear bithéagsúlacht agus linnte carbóin go deo mar thoradh ar scriosadh na bhforaoisí trópaiceacha agus go gcailltear freisin gnáthóga agus bealaí maireachtála na bpobal dúchasach atá ina gcónaí sna foraoisí; á mheabhrú go gcuireann foraoisí go mór le spriocanna aeráide a bhaint amach, leis an mbithéagsúlacht a chosaint agus le fairsingiú fásaigh agus creimeadh foircneach ithreach a chosc; á mheas gur gá dlús a chur leis na hiarrachtaí caomhnaithe atá á ndéanamh, mar shampla, ar fhoraoisí, fiadhúlra agus éiceachórais mhuirí agus chósta trí úsáid a bhaint as creataí rialála, acmhainní leordhóthanacha agus sonraí eolaíocha leordhóthanacha agus gníomhaíochtaí athchóirithe agus bainistithe éiceachórais ag gabháil leo; |
| --- | --- |

96.

| 97. | á iarraidh, go gcuirfí san áireamh an nasc idir an tsláinte phoiblí agus an bhithéagsúlacht i gcomhréir leis an gcur chuige “sláinte amháin”; ag tathant ar an Aontas Eorpach agus ar na tíortha comhpháirteacha uile cearta na ndaoine dúchasacha maidir le gnáthúinéireacht agus rialú a dtailte agus a n-acmhainní nádúrtha a aithint agus a chosaint mar a leagtar amach i nDearbhú na Náisiún Aontaithe maidir le Cearta na bPobal Dúchasach agus i gCoinbhinsiún na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair 169, agus prionsabal an tsaorthoilithe, roimh ré agus feasach a chomhlíonadh; |
| --- | --- |

97.

| 98. | á mheabhrú gur príomhchúiseanna le díghrádú bithéagsúlachta ar fud an domhain iad cleachtais neamh-inbhuanaithe um dhianú talmhaíochta, lena n-áirítear creimeadh géiniteach cineálacha barr agus beostoic; á mheabhrú go bhfuil sé d’aidhm ag an straitéis “ón bhFeirm go dtí an Forc”, úsáid fhoriomlán lotnaidicídí ceimiceacha agus guaiseacha ón talmhaíocht a laghdú de réir a chéile faoi 2030 agus cleachtais mhalartacha a chur chun cinn; á chur i bhfáth gur sna tíortha bochta a aimsítear cuid shuntasach de shubstaintí guaiseacha; á chur in iúl gur díol sásaimh di, dá bhrí sin, go bhfuil sé ar intinn ag an gCoimisiún togra a thíolacadh chun deireadh a chur leis an gcleachtas sin faoi chuimsiú straitéis AE maidir le ceimiceáin ar mhaithe leis an inbhuanaitheacht; ag tathant ar an gCoimisiún, áfach, cuardach a chur chun cinn maidir le roghanna inbhuanaitheacha agus inacmhainne eile in ionad úsáid na lotnaidicídí sin chun suaitheadh tromchúiseach ar shlándáil bhia i dtíortha atá i mbéal forbartha a sheachaint, rud a chuirfeadh leis an ocras i measc na bpobal is leochailí; á iarraidh go ndéanfaí oideachas agus oiliúint a chur ar fáil maidir le cuir chuige cosanta plandaí agus roghanna malartacha ar lotnaidicídí agus go ndéanfaí nochtadh do shubstaintí guaiseacha a íoslaghdú; |
| --- | --- |

98.

| 99. | ag cáineadh chaighdeáin dhúbailte AE maidir le lotnaidicídí, lena gceadaítear substaintí guaiseacha a bhfuil toirmeasc orthu féin in AE a onnmhairiú as AE; á thabhairt chun suntais go mbíonn tionchar ag úsáid lotnaidicídí áirithe sa diantalmhaíocht i dtíortha atá i mbéal forbartha ar shláinte na n-oibrithe, chomh maith le damáiste don chomhshaol a dhéanamh; á iarraidh go gcuirfear oideachas agus oiliúint ar fáil maidir le cleachtais inbhuanaithe cosanta plandaí, agrai-éiceolaíocha agus orgánacha; |
| --- | --- |

99.

| 100. | á mheabhrú go bhfuarthas amach sna tuarascálacha a rinneadh le déanaí go bhfuil córais bhia freagrach as suas le haon trian d’astaíochtaí gás ceaptha teasa, suas le 80 faoin gcéad de chailliúint na bithéagsúlachta agus suas le 70 faoin gcéad d’úsáid fíoruisce; á chur i bhfios go láidir, áfach, gur cheart córais táirgthe bia inbhuanaithe a aithint mar réiteach ríthábhachtach ar na dúshláin sin atá ann cheana agus gur féidir ár bpláinéad a chosaint ag an am céanna; |
| --- | --- |

100.

| 101. | á iarraidh ar AE na gealltanais a tugadh i mBliain Ghníomhaíochta 2021 maidir le Cothú, a chomhlíonadh go gníomhach, go háirithe iad siúd a d’eascair as Cruinniú Mullaigh na Náisiún Aontaithe maidir le Córais Bhia agus as an gCruinniú Mullaigh maidir le Cothú le haghaidh Fáis, agus ról lárnach a ghlacadh i gcomhar le pobail dhúchasacha sna hiarrachtaí sin, i gcomhréir lena straitéis féin, “ón bhFeirm go dtí an Forc”; á chur in iúl gur díol sásaimh di an cinneadh ón gCoimisiún Eorpach a bheith ina chomhpháirtí mór in ocht gcomhghuaillíocht ó Chruinniú Mullaigh na Náisiún Aontaithe maidir le Córais Bhia; |
| --- | --- |

101.

| 102. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit teagmháil a dhéanamh le hAontas na hAfraice chun tiomantas agus infheistíochtaí níos fearr a fháil chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin leanúnacha i ndáil le cothú sa réigiún agus chun tacú le Bliain an Aontais Afracaigh den Chothú: “An teacht aniar a neartú sa chothú agus sa tslándáil bia ar mhór-roinn na hAfraice: Córais agraibhia, córais sláinte agus cosanta sóisialta a neartú chun dlús a chur faoi fhorbairt caipitil dhaonna, shóisialta agus eacnamaíoch”; |
| --- | --- |

102.

| 103. | á thabhairt chun suntais go gcuirtear deiseanna suntasacha ar fáil le teicneolaíochtaí digiteacha agus feirmeoireacht chliste agus bheacht chun córais agraibhia inbhuanaithe a fhorbairt agus chun fás eacnamaíoch atá cóir agus cuimsitheach a chur chun cinn i gceantair thuaithe i dtíortha atá i mbéal forbartha; |
| --- | --- |

103.

| 104. | á chur i bhfios an gá atá le feabhas a chur ar shlándáil an tsoláthair bia agus ar chothú i dtíortha atá i mbéal forbartha trí chur chuige iomlánaíoch agus inbhuanaithe maidir le córas bia; á iarraidh ar an gCoimisiún straitéis chuimsitheach iltaobhach atá bunaithe ar chearta a ghlacadh; á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach a áirithiú go gcuirfear an cothú san áireamh go hiomlán le hinfheistíochtaí AE sa talmhaíocht, san fhorbairt eacnamaíoch, sa mhaolú ar an athrú aeráide agus oiriúnú don athrú aeráide, in WASH, sa tsláinte agus in earnálacha eile trí thorthaí intomhaiste cothaithe a chur san áireamh ag céim na pleanála; |
| --- | --- |

104.

| 105. | á chur i bhfáth gur gá do AE cearta an duine agus an ceart chun bia a chur chun cinn mar phrionsabal lárnach agus mar thosaíocht lárnach na gcóras bia chun córais bia a chlaochlú agus chun cearta na ndaoine is imeallaithe chun rochtain a fháil ar bhianna cothaitheacha a áirithiú agus go n-aithníonn sé a thábhachtaí atá Dearbhú na Náisiún Aontaithe maidir le Cearta na dTuathánach agus Daoine Eile a Oibríonn i gCeantair Thuaithe; |
| --- | --- |

105.

| 106. | ag tacú le forbairt deiseanna trádála idir AE agus tíortha atá i mbéal forbartha, a bhfuil sé d’acmhainn acu borradh a chur faoin talmhaíocht áitiúil; ag meabhrú gur léirigh feirmeoirí teaghlaigh agus sealbhóirí beaga a gcumas táirgí éagsúlaithe a sholáthar agus táirgeadh bia a mhéadú go hinbhuanaithe; |
| --- | --- |

106.

| 107. | á chur i bhfáth gur gá aitheantas a thabhairt don ról ceannaireachta atá ag feirmeoirí, eagraíochtaí táirgeoirí agus a gcuid ionadaithe in aon straitéis chun slándáil bia a fheabhsú á thabhairt chun suntais nach mór tacú le bunú comharchumann agus grúpaí táirgeoirí i dtíortha i mbéal forbartha chun a gcumas comhchoiteann iad féin a eagrú ar bhealach níos éifeachtaí a neartú, chun leas a bhaint as seasamh níos fearr sna slabhraí bia chomh maith le breisluach maidir le táirgí onnmhairiúcháin a chomhroinnt; |
| --- | --- |

107.

| 108. | á chur i bhfáth go bhféadfadh tionchar a bheith ag léirscaoileadh trádála ar dhífhoraoisiú, ar an athrú aeráide agus ar chailliúint na bithéagsúlachta agus ar tháirgeadh bia agus ar rochtain ar bhia; ag creidiúint gur cheart beartas trádála agus infheistíochta AE do thíortha atá i mbéal forbartha a bheith bunaithe ar bheartas tráchtála lena dtugtar tús áite do chosaint foraoisí agus bithéagsúlachta, d“fhorbairt na talmhaíochta áitiúla agus do tháirgeoirí agus d”fheirmeoirí áitiúla, chun ceannasacht iomlán bia a chur chun cinn agus chun an ghrabáil talún agus an dífhoraoisiú a laghdú le haghaidh úsáid onnmhairithe talmhaíochta; |
| --- | --- |

108.

| 109. | á mheas gur cheart don Aontas agus do na Ballstáit na tionscnaimh éagsúla maidir le “trádáil chothrom” a spreagadh agus cuspóirí comhshaoil agus sóisialta a chomhtháthú ar bhealach cuimsitheach iomlánaíoch i bhforálacha na gcomhaontuithe trádála uile; |
| --- | --- |

109.

| 110. | á mheabhrú go bhfuil éagsúlacht síolta ríthábhachtach chun athléimneacht feirmeoireachta in aghaidh an athraithe aeráide a neartú; á mheabhrú go meastar gurb ionann síolta feirm-shábháilte agus breis is 80 % de riachtanais iomlána síolta feirmeoirí i dtíortha áirithe san Afraic; á iarraidh, dá réir sin, go dtacódh an tAontas Eorpach le córais ceart maoine intleachtúla i gcomhaontuithe trádála a fheabhsaíonn forbairt cineálacha síolta atá oiriúnaithe go háitiúil agus síolta atá sábháilte ag feirmeoirí, ach gan tionchar a imirt ar athchóiriú an dlí síolta, go háirithe san Afraic, trí fhorálacha UPOV ó 1991 a ghlacadh sa mhéid nach bhfuil sé ag luí le forálacha an Chonartha Idirnáisiúnta maidir le hAcmhainní Géiniteacha Plandaí do Bhia agus don Talmhaíocht (ITPGRFA); |
| --- | --- |

110.

| 111. | á chur i bhfios go láidir gur cuid de na bianna is sláintiúla iad táirgí iascaigh agus dobharshaothraithe agus gur lú an tionchar a bhíonn acu ar an gcomhshaol nádúrtha; á chur in iúl gur féidir leo cabhrú le roinnt SFInna a bhaint amach, go háirithe Sprioc 2, “Díothú an Ocrais”; á iarraidh, dá bhrí sin, ar an gCoimisiún táirgí iascaigh agus dobharshaothraithe a chomhtháthú agus straitéisí slándála bia á nglacadh aige, lena n-áirítear do thíortha i mbéal forbartha; |
| --- | --- |

111.

| 112. | ag spreagadh do AE leanúint den obair chun an chaibidlíocht iltaobhach maidir le fóirdheontais iascaigh san Eagraíocht Dhomhanda Trádála – Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 14.6 a chur chun feidhme – cineálacha áirithe fóirdheontas iascaigh a chuireann leis an ró-acmhainn agus leis an ró-iascaireacht a thoirmeasc agus deireadh a chur le fóirdheontais a chuireann le hiascaireacht neamhdhleathach, neamhthuairiscithe agus neamhrialáilte (NNN), agus staonadh ó fhóirdheontais nua den sórt sin a thabhairt isteach, i gcomhréir iomlán leis na cuspóirí a leagtar amach sa Chomhshaol Glas Eorpach, sa 8ú Clár Gníomhaíochta don Chomhshaol agus i gComhaontú Pháras; |
| --- | --- |

112.

| 113. | á iarraidh go dtacódh gné dhomhanda na straitéise bithéagsúlachta leis an gceart chun bia leormhaithe, Dearbhú na Náisiún Aontaithe maidir le Cearta na dTuathánach agus Daoine Eile a Oibríonn i gCeantair Thuaithe a chur chun feidhme chun aghaidh a thabhairt ar bhearta chun dálaí oibre oibrithe feirme agus ioncam feirmeoirí ar mionscála atá mar chuid de shlabhraí soláthair bia idirnáisiúnta a fheabhsú ar fud an domhain, agus chun a áirithiú go n-áirítear prionsabal an réamhchúraim maidir le gach ceanglas sábháilteachta bia; á iarraidh, thairis sin, ar AE a bheartas trádála a ailíniú le cuspóirí straitéisí “ón bhFeirm go dtí an Forc” agus na bithéagsúlachta agus le cuspóir neodracht charbóin an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip; |
| --- | --- |

113.

| 114. | á chur i bhfáth, chun cuspóirí inbhuanaitheachta a shaothrú go rathúil, gur réamhriachtanas é go ndéanfadh tríú tíortha a gcion agus iad ag gníomhú ar an leibhéal domhanda; |
| --- | --- |

114.

| 115. | ag cur béim ar luach an bhia, rud nach mór a léiriú freisin i bhfad níos mó ná tráchtearra amháin ach mar cheart do dhaoine nach mór a bhaint amach, agus nach mór measúnú níos fearr a dhéanamh ar an tionchar eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil agus ar na seachtrachtaí, agus maolú nó giaráil a dhéanamh air de réir mar is gá; |
| --- | --- |

115.

| 116. | á iarraidh go ndéanfaí gníomhaíocht threisithe ar an leibhéal idirnáisiúnta chun a áirithiú go mbeidh an tslándáil bia ina chroílár ag an bpróiseas cinnteoireachta beartais, d’fhonn ganntanas a sheachaint agus slándáil chothaitheach a áirithiú sna tíortha is leochailí; |
| --- | --- |

116.

| 117. | á iarraidh go leanfar d’iarrachtaí chun comhsheasmhacht bheartais AE a áirithiú i gcomhréir le prionsabal an chomhtháthaithe beartas ar mhaithe leis an bhforbairt inbhuanaithe; ag áitiú go n-áiritheofaí nach ndéanfaidh onnmhairí Eorpacha dochar d“fhorbairt an táirgthe áitiúil agus d”fhorbairt na margaí áitiúla; á chur i bhfáth nár cheart do chomhaontuithe saorthrádála AE cur isteach ar an talmhaíocht áitiúil, dochar a dhéanamh do tháirgeoirí beaga nó an spleáchas ar allmhairí bia a dhéanamh níos measa; ag tathant go dtacófaí leis an táirgeadh áitiúil agus leis an tomhaltas áitiúil lenar féidir cruthú fostaíochta áitiúla agus praghsanna córa a áirithiú, cosaint shláinte agus shábháilteacht na n-oibrithe a ráthú, agus spleáchas tíortha ar allmhairí agus a leochaileacht i leith luaineachtaí idirnáisiúnta praghsanna a laghdú; |
| --- | --- |

117.

| 118. | á chur i bhfios go bhfuil gá le treoirlínte soiléire i dtaca le conas comhtháthú beartais ar mhaithe le forbairt a bhaint amach ar leibhéal AE agus san am céanna aghaidh a thabhairt ar chuspóirí beartais a d’fhéadfadh a bheith ag teacht salach ar a chéile; ag áitiú ar AE comhleanúnachas bheartais talmhaíochta agus trádála na hEorpa a ráthú chun tacú le slándáil bia agus ceannasacht bia agus chun margaí áitiúla agus réigiúnacha a chosaint; |
| --- | --- |

118.

o

o o

| 119. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún. |
| --- | --- |

119.

---

(1)  IO L 209, 14.6.2021, lch. 1.

(2)  IO L 163, 2.7.1996, lch. 1.

(3)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2021)0505.

(4)  https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2022-0073_GA.html

(5)  IO C 289, 9.8.2016, lch. 71.

(6)  IO C 86, 6.3.2018, lch. 10.

(7)  IO C 215, 19.6.2018, lch. 10.

(8)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0099.

(9)  IO C 25, 30.1.2008, lch. 1.

(10)  FO, “The State of World Fisheries and Aquaculture 2020”, https://www.fao.org/3/ca9231en/CA9231EN.pdf

(11)  Ceardlann Chomhurraithe IPBES-IPCC, an Bhithéagsúlacht agus an tAthrú Aeráide, Tuarascáil Ceardlainne.

(12)  “The State of Food Security and Nutrition in the World, Report 2021” [Staid na Slándála Bia agus an Chothaithe ar Domhan, Tuarascáil 2021].

(13)  Tuarascáil Dhomhanda maidir le Géarchéimeanna Bia 2021, nuashonrú Mheán Fómhair.

(14)  Treoirlínte Deonacha chun Tacú le hAthchóiriú Forchéimnitheach an Chirt chun Bia Leordhóthanach i gComhthéacs na Slándála Náisiúnta Bia.

(15)  “The State of Food Security and Nutrition in the World, Report 2021” [Staid na Slándála Bia agus an Chothaithe ar Domhan, Tuarascáil 2021]: https://www.fao.org/3/cb4474en/cb4474en.pdf

(16)  “The State of Food Security and Nutrition in the World, Report 2021” [Staid na Slándála Bia agus an Chothaithe ar Domhan, Tuarascáil 2021].

(17)  Meastacháin chomhpháirteacha ar mhíchothú leanaí UNICEF, na hEagraíochta Domhanda Sláinte agus an Bhainc Dhomhanda, Leibhéil agus treochtaí i míchothú leanaí, 2021.

(18)  FAO, “The State of World Fisheries and Aquaculture 2020”, https://www.fao.org/3/ca9231en/CA9231EN.pdf

(19)  Tuarascáil Dhomhanda maidir le Géarchéimeanna Bia 2021.

(20)  Sainmhíníonn Via Campesina an biafhlaitheas mar “an ceart atá ag Pobail chun bia sláintiúil agus iomchuí ó thaobh cultúir de a bheith acu, a tháirgtear trí mhodhanna atá fónta agus inbhuanaithe ó thaobh na héiceolaíochta de, agus a gceart chun a gcórais bhia agus talmhaíochta féin a shainmhíniú.” Is ann don tslándáil bia mar atá sainithe ag Coiste na Náisiún Aontaithe um Shlándáil Bia “nuair a bhíonn rochtain fhisiciúil, shóisialta agus eacnamaíoch ag gach duine, i gcónaí, ar bhia leordhóthanach, sábháilte agus scamhardach lena gcomhlíontar a riachtanais chothaithe agus a roghanna bia le haghaidh saol gníomhach agus sláintiúil.”

(21)  https://www.oxfam.org/en/empowering-women-farmers-end-hunger-and-poverty

(22)  Jones, Andrew D; Creed-Kanashiro, Hilary; Zimmerer, Karl S.; De Haan, Stef; Carrasco, Miluska; Meza, Krysty; Cruz-Garcia, Gisella S.; Tello, Milka; Amaya, Franklin Plasencia; Marin, R Margot; and Ganoza, Lizette. 2018. Leis an mbithéagsúlacht talmhaíochta ar leibhéal na feirme sna hAindéis i bPeiriú, fágtar gur fearr go mór an seans atá ag mná aiste bia atá leordhóthanach agus mhicreachothaitheach agus leis an éagsúlacht is lú a bhaint amach. Journal of Nutrition 148(10): 1625-1637.

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/171 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/171

---

P9_TA(2022)0288

Plean Gníomhaíochta AE don gheilleagar sóisialta

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 maidir le plean gníomhaíochta AE don gheilleagar sóisialta (2021/2179(INI))

(2023/C 47/12)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint do Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta (EPSR), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta (EPSR),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 9 Nollaig 2021 dar teideal Building an economy that works for people: an action plan for the social economy [Geilleagar a thógáil a oibríonn do dhaoine: plean gníomhaíochta don gheilleagar sóisialta] (COM(2021)0778), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 9 Nollaig 2021 dar teideal Building an economy that works for people: an action plan for the social economy [Geilleagar a thógáil a oibríonn do dhaoine: plean gníomhaíochta don gheilleagar sóisialta] (COM(2021)0778),

| — | ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine faoi Mhíchumas (UNCRPD), arna shíniú agus arna dhaingniú ag an Aontas Eorpach agus a Bhallstáit go léir, agus go háirithe d’Airteagal 27 de maidir le hobair agus fostaíocht, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine faoi Mhíchumas (UNCRPD), arna shíniú agus arna dhaingniú ag an Aontas Eorpach agus a Bhallstáit go léir, agus go háirithe d’Airteagal 27 de maidir le hobair agus fostaíocht,

| — | ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún an 3 Márta 2021 dar teideal Union of Equality: Strategy for the Rights of Persons with Disabilities 2021-2030 [An tAontas Comhionannais: Straitéis maidir le Cearta Daoine atá faoi Mhíchumas 2021-2030] (COM(2021)0101), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún an 3 Márta 2021 dar teideal Union of Equality: Strategy for the Rights of Persons with Disabilities 2021-2030 [An tAontas Comhionannais: Straitéis maidir le Cearta Daoine atá faoi Mhíchumas 2021-2030] (COM(2021)0101),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 7 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal A Union of Equality: EU Roma strategic framework for equality, inclusion and participation [Aontas Comhionannais: Creat straitéiseach an Aontais maidir le comhionannas, cuimsiú agus rannpháirtíocht na Romach] (COM(2020)0620) agus moladh ón gComhairle an 12 Márta 2021 maidir le comhionannas, cuimsiú agus rannpháirtíocht na Romach (2021/C 93/01), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 7 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal A Union of Equality: EU Roma strategic framework for equality, inclusion and participation [Aontas Comhionannais: Creat straitéiseach an Aontais maidir le comhionannas, cuimsiú agus rannpháirtíocht na Romach] (COM(2020)0620) agus moladh ón gComhairle an 12 Márta 2021 maidir le comhionannas, cuimsiú agus rannpháirtíocht na Romach (2021/C 93/01),

| — | ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún an 2 Meitheamh 2021 dar teideal Economic policy coordination in 2021: overcoming COVID-19, supporting the recovery and modernising our economy [Comhordú an bheartais eacnamaíoch in 2021: COVID-19 a shárú, tacú leis an téarnamh agus ár ngeilleagar a nuachóiriú] (COM(2021)0500), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún an 2 Meitheamh 2021 dar teideal Economic policy coordination in 2021: overcoming COVID-19, supporting the recovery and modernising our economy [Comhordú an bheartais eacnamaíoch in 2021: COVID-19 a shárú, tacú leis an téarnamh agus ár ngeilleagar a nuachóiriú] (COM(2021)0500),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 22 Samhain 2016 dar teideal Europe’s next leaders: the Start-up and Scale-up Initiative [Na chéad cheannairí eile a bheidh ag an Aontas: an Tionscnamh um Ghnólachtaí Nuathionscanta agus um Ghnólachtaí atá i mbun Fáis] (COM(2016)0733), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 22 Samhain 2016 dar teideal Europe’s next leaders: the Start-up and Scale-up Initiative [Na chéad cheannairí eile a bheidh ag an Aontas: an Tionscnamh um Ghnólachtaí Nuathionscanta agus um Ghnólachtaí atá i mbun Fáis] (COM(2016)0733),

| — | ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún an 25 Deireadh Fómhair 2011 dar teideal Social Business Initiative – Creating a favourable climate for social enterprises, key stakeholders in the social economy and innovation [Tionscnamh Gnó Shóisialta – Aeráid fhabhrach a chruthú d’fhiontair shóisialta, do phríomh-gheallsealbhóirí sa gheilleagar sóisialta agus don nuálaíocht] (COM(2011)0682), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún an 25 Deireadh Fómhair 2011 dar teideal Social Business Initiative – Creating a favourable climate for social enterprises, key stakeholders in the social economy and innovation [Tionscnamh Gnó Shóisialta – Aeráid fhabhrach a chruthú d’fhiontair shóisialta, do phríomh-gheallsealbhóirí sa gheilleagar sóisialta agus don nuálaíocht] (COM(2011)0682),

| — | ag féachaint don Teachtaireacht ón gCoimisiún an 23 Feabhra 2004 maidir le comharchumainn a chur chun cinn san Eoraip (COM(2004)0018), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Teachtaireacht ón gCoimisiún an 23 Feabhra 2004 maidir le comharchumainn a chur chun cinn san Eoraip (COM(2004)0018),

| — | ag féachaint do Chlár Oibre Eorpach do Scileanna an 1 Iúil 2020 don iomaíochas inbhuanaithe, don chothroime shóisialta agus don athléimneacht, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chlár Oibre Eorpach do Scileanna an 1 Iúil 2020 don iomaíochas inbhuanaithe, don chothroime shóisialta agus don athléimneacht,

| — | ag féachaint do Threoir 2014/24/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 maidir le soláthar poiblí (1) (Treoir maidir le Soláthar Poiblí), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 2014/24/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 maidir le soláthar poiblí (1) (Treoir maidir le Soláthar Poiblí),

| — | ag féachaint do Ghealltanas Sóisialta Porto, arna shíniú ag Uachtaránacht na Portaingéile ar an gComhairle, ag Uachtaránacht Pharlaimint na hEorpa agus ag ionadaithe na gcomhpháirtíochta sóisialta agus na n-eagraíochtaí sochaí sibhialta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Ghealltanas Sóisialta Porto, arna shíniú ag Uachtaránacht na Portaingéile ar an gComhairle, ag Uachtaránacht Pharlaimint na hEorpa agus ag ionadaithe na gcomhpháirtíochta sóisialta agus na n-eagraíochtaí sochaí sibhialta,

| — | ag féachaint do Dhearbhú Porto an 8 Bealtaine 2021, arna fhormheas ag an gComhairle Eorpach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Dhearbhú Porto an 8 Bealtaine 2021, arna fhormheas ag an gComhairle Eorpach,

| — | ag féachaint do na Conclúidí ón gComhairle an 7 Nollaig 2015 maidir le cur chun cinn an gheilleagair shóisialta mar phríomhspreagthóir na forbartha eacnamaíche agus sóisialta san Eoraip, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na Conclúidí ón gComhairle an 7 Nollaig 2015 maidir le cur chun cinn an gheilleagair shóisialta mar phríomhspreagthóir na forbartha eacnamaíche agus sóisialta san Eoraip,

| — | ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 19 Eanáir 2022 dar teideal Innovative financial instruments as part of the development of social impact companies [Ionstraimí airgeadais nuálacha mar chuid d’fhorbairt cuideachtaí tionchair shóisialta], |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 19 Eanáir 2022 dar teideal Innovative financial instruments as part of the development of social impact companies [Ionstraimí airgeadais nuálacha mar chuid d’fhorbairt cuideachtaí tionchair shóisialta],

| — | ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 27 Aibreán 2021 dar teideal The role of social economy in the creation of jobs and in the implementation of the European Pillar of Social Rights [Ról an gheilleagair shóisialta i gcruthú post agus i gcur chun feidhme Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 27 Aibreán 2021 dar teideal The role of social economy in the creation of jobs and in the implementation of the European Pillar of Social Rights [Ról an gheilleagair shóisialta i gcruthú post agus i gcur chun feidhme Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta],

| — | ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 22 Meán Fómhair 2016 dar teideal The External Dimension of the Social Economy [An Ghné Sheachtrach den Gheilleagar Sóisialta]. |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 22 Meán Fómhair 2016 dar teideal The External Dimension of the Social Economy [An Ghné Sheachtrach den Gheilleagar Sóisialta].

| — | ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 23 Nollaig 2009 maidir leis na cineálacha éagsúla fiontraíochta (2009/C 318/05), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 23 Nollaig 2009 maidir leis na cineálacha éagsúla fiontraíochta (2009/C 318/05),

| — | ag féachaint don tuairim ó Choiste an Réigiúin an 1 Iúil 2021 dar teideal An Action Plan for the Social Economy [Plean Gníomhaíochta don Gheilleagar Sóisialta] (CDR 5860/2020), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuairim ó Choiste an Réigiúin an 1 Iúil 2021 dar teideal An Action Plan for the Social Economy [Plean Gníomhaíochta don Gheilleagar Sóisialta] (CDR 5860/2020),

| — | ag féachaint d’fhaisnéisiú beartais 2022 ón gCoimisiún Eorpach agus ón Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE) dar teideal “Making the Most of the Social Economy”s Contribution to the Circular Economy [An leas is fearr is féidir a bhaint as rannchuidiú an gheilleagair shóisialta leis an ngeilleagar ciorclach], |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’fhaisnéisiú beartais 2022 ón gCoimisiún Eorpach agus ón Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE) dar teideal “Making the Most of the Social Economy”s Contribution to the Circular Economy [An leas is fearr is féidir a bhaint as rannchuidiú an gheilleagair shóisialta leis an ngeilleagar ciorclach],

| — | ag féachaint do na Treoirlínte do Rialtais Áitiúla maidir le Beartais don Gheilleagar Sóisialta agus Dlúthpháirtíochta arna bhfoilsiú ag Institiúid Taighde na Náisiún Aontaithe um Fhorbairt Shóisialta in 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na Treoirlínte do Rialtais Áitiúla maidir le Beartais don Gheilleagar Sóisialta agus Dlúthpháirtíochta arna bhfoilsiú ag Institiúid Taighde na Náisiún Aontaithe um Fhorbairt Shóisialta in 2021,

| — | ag féachaint dá seasamh ar an gcéad léamh an 4 Aibreán 2019 maidir leis an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+) (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá seasamh ar an gcéad léamh an 4 Aibreán 2019 maidir leis an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+) (2),

| — | ag féachaint do thuarascáil uaithi an 17 Feabhra 2022 ina bhfuil moltaí don Choimisiún maidir le reacht do chomhlachais trasteorann Eorpacha agus d’eagraíochtaí neamhbhrabúis (3), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil uaithi an 17 Feabhra 2022 ina bhfuil moltaí don Choimisiún maidir le reacht do chomhlachais trasteorann Eorpacha agus d’eagraíochtaí neamhbhrabúis (3),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 16 Meán Fómhair 2021 maidir le dálaí oibre cothroma, cearta agus cosaint shóisialta d’oibrithe ardáin – cineálacha nua fostaíochta atá nasctha leis an bhforbairt dhigiteach (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 16 Meán Fómhair 2021 maidir le dálaí oibre cothroma, cearta agus cosaint shóisialta d’oibrithe ardáin – cineálacha nua fostaíochta atá nasctha leis an bhforbairt dhigiteach (4),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 7 Iúil 2021 ar mhór-roinn aosta atá ag dul in aois – deiseanna agus dúshláin a bhaineann leis an mbeartas maidir leis an aosú tar éis 2020 (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 7 Iúil 2021 ar mhór-roinn aosta atá ag dul in aois – deiseanna agus dúshláin a bhaineann leis an mbeartas maidir leis an aosú tar éis 2020 (5),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 11 Feabhra 2021 maidir leis an Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún, Clár Oibre Scileanna don Eoraip don iomaíochas inbhuanaithe, don chothroime shóisialta agus don athléimneacht (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 11 Feabhra 2021 maidir leis an Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún, Clár Oibre Scileanna don Eoraip don iomaíochas inbhuanaithe, don chothroime shóisialta agus don athléimneacht (6),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 23 Deireadh Fómhair 2018 maidir leis an ról atá ag rannpháirtíocht airgeadais na bhfostaithe maidir le poist a chruthú agus daoine dífhostaithe a athghníomhú (7), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 23 Deireadh Fómhair 2018 maidir leis an ról atá ag rannpháirtíocht airgeadais na bhfostaithe maidir le poist a chruthú agus daoine dífhostaithe a athghníomhú (7),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 24 Samhain 2020 dul i ngleic le rátaí easpa dídine in AE (8), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 24 Samhain 2020 dul i ngleic le rátaí easpa dídine in AE (8),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 5 Iúil 2018 maille le moltaí don Choimisiún maidir le Reacht d’fhiontair shóisialta agus dlúthpháirtíochta (9), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 5 Iúil 2018 maille le moltaí don Choimisiún maidir le Reacht d’fhiontair shóisialta agus dlúthpháirtíochta (9),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 10 Meán Fómhair 2015 maidir le Fiontraíocht Shóisialta agus Nuálaíocht Shóisialta chun an dífhostaíocht a chomhrac (10), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 10 Meán Fómhair 2015 maidir le Fiontraíocht Shóisialta agus Nuálaíocht Shóisialta chun an dífhostaíocht a chomhrac (10),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 2 Iúil 2013 maidir leis an méid a chuireann comharchumainn leis an ngéarchéim a shárú (11), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 2 Iúil 2013 maidir leis an méid a chuireann comharchumainn leis an ngéarchéim a shárú (11),

| — | ag féachaint do thuairim uaithi an 2 Iúil 2013 maidir leis an togra le haghaidh rialachán ón gComhairle maidir leis an Reacht um Fhondúireacht Eorpach (12), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim uaithi an 2 Iúil 2013 maidir leis an togra le haghaidh rialachán ón gComhairle maidir leis an Reacht um Fhondúireacht Eorpach (12),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 14 Márta 2013 maille le moltaí don Choimisiún maidir leis an Reacht do chumann frithpháirteach Eorpach (13), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 14 Márta 2013 maille le moltaí don Choimisiún maidir leis an Reacht do chumann frithpháirteach Eorpach (13),

| — | ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún an 20 Samhain 2012 dar teideal Social Business Initiative – Creating a favourable climate for social enterprises, key stakeholders in the social economy and innovation [Tionscnamh Gnó Shóisialta – Aeráid fhabhrach a chruthú d’fhiontair shóisialta, do phríomh-gheallsealbhóirí sa gheilleagar sóisialta agus don nuálaíocht] (14), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún an 20 Samhain 2012 dar teideal Social Business Initiative – Creating a favourable climate for social enterprises, key stakeholders in the social economy and innovation [Tionscnamh Gnó Shóisialta – Aeráid fhabhrach a chruthú d’fhiontair shóisialta, do phríomh-gheallsealbhóirí sa gheilleagar sóisialta agus don nuálaíocht] (14),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 19 Feabhra 2009 maidir le Geilleagar Sóisialta (15), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 19 Feabhra 2009 maidir le Geilleagar Sóisialta (15),

| — | ag féachaint dá rún an 13 Márta 1987 maidir le comhlachais neamhbhrabúsacha sna Comhphobail Eorpacha (16), |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá rún an 13 Márta 1987 maidir le comhlachais neamhbhrabúsacha sna Comhphobail Eorpacha (16),

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Fhorbairt Réigiúnach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Fhorbairt Réigiúnach,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Fhostaíocht agus um Ghnóthaí Sóisialta (A9-0192/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Fhostaíocht agus um Ghnóthaí Sóisialta (A9-0192/2022),

| A. | de bhrí go gcuimsítear leis an ngeilleagar sóisialta cineálacha éagsúla eintiteas príobháideach atá neamhspleách ar údaráis phoiblí, amhail comharchumainn, cumainn fhrithpháirteacha, comhlachais (lena n-áirítear carthanachtaí), fondúireachtaí, fiontair shóisialta, agus foirmeacha dlíthiúla eile, ar saintréith díobh uile prionsabail agus gnéithe éagsúla oibríochta agus eagraíochtúla amhail tosaíocht na ndaoine chomh maith le tábhacht na gcuspóirí sóisialta agus comhshaoil seachas brabús, athinfheistiú a dhéanamh ar an gcuid is mó den bhrabús agus barrachas in inbhuanaitheacht an eintitis agus an leas ginearálta a bhaineann le hearraí agus seirbhísí a sholáthar dá mbaill agus don tsochaí i gcoitinne, agus rialachas daonlathach nó rannpháirteach; |
| --- | --- |

A.

de bhrí go gcuimsítear leis an ngeilleagar sóisialta cineálacha éagsúla eintiteas príobháideach atá neamhspleách ar údaráis phoiblí, amhail comharchumainn, cumainn fhrithpháirteacha, comhlachais (lena n-áirítear carthanachtaí), fondúireachtaí, fiontair shóisialta, agus foirmeacha dlíthiúla eile, ar saintréith díobh uile prionsabail agus gnéithe éagsúla oibríochta agus eagraíochtúla amhail tosaíocht na ndaoine chomh maith le tábhacht na gcuspóirí sóisialta agus comhshaoil seachas brabús, athinfheistiú a dhéanamh ar an gcuid is mó den bhrabús agus barrachas in inbhuanaitheacht an eintitis agus an leas ginearálta a bhaineann le hearraí agus seirbhísí a sholáthar dá mbaill agus don tsochaí i gcoitinne, agus rialachas daonlathach nó rannpháirteach;

| B. | de bhrí, cé go bhfuil gá le sásraí bailithe sonraí inchomparáide maidir le hearnáil an gheilleagair shóisialta i dtíortha AE, deirtear go bhfuil 2,8 milliún eintiteas san Aontas Eorpach sa gheilleagar sóisialta agus go bhfostaítear thart ar 13,6 milliún oibrí (idir 0,6 agus 9,9 % den lucht saothair, ag brath ar an tír) de réir SEAP; de bhrí go n-athraíonn líon na n-eintiteas sa gheilleagar sóisialta agus an ráta fostaíochta san earnáil san Aontas ag brath ar an sainmhíniú ar eintiteas an gheilleagair shóisialta, ar mheastacháin agus ar staidreamh náisiúnta; de bhrí gur in earnáil na seirbhísí sóisialta atá níos mó ná an tríú cuid de na poist íoctha in earnáil an gheilleagair shóisialta; de bhrí go gcuireann an geilleagar sóisialta acmhainneacht neamhshaothraithe um chruthú post ar fáil agus gur uirlis thábhachtach é chun an t-eisiamh sóisialta agus an bhochtaineacht a chomhrac, go háirithe trí thionscnaimh fostaíochta gníomhaí a cuireadh ar bun i roinnt Ballstát, amhail gan aon chríocha le dífhostaíocht fhadtéarmach a bheith ann, agus de bhrí gur cheart don Choimisiún tionscnaimh reatha a liostú agus a mhapáil chun tuiscint níos fearr a bheith aige ar a bhfeidhmiú agus ar a n-éifeachtúlacht, agus chun dea-chleachtais a roinnt leis na Ballstáit; |
| --- | --- |

B.

de bhrí, cé go bhfuil gá le sásraí bailithe sonraí inchomparáide maidir le hearnáil an gheilleagair shóisialta i dtíortha AE, deirtear go bhfuil 2,8 milliún eintiteas san Aontas Eorpach sa gheilleagar sóisialta agus go bhfostaítear thart ar 13,6 milliún oibrí (idir 0,6 agus 9,9 % den lucht saothair, ag brath ar an tír) de réir SEAP; de bhrí go n-athraíonn líon na n-eintiteas sa gheilleagar sóisialta agus an ráta fostaíochta san earnáil san Aontas ag brath ar an sainmhíniú ar eintiteas an gheilleagair shóisialta, ar mheastacháin agus ar staidreamh náisiúnta; de bhrí gur in earnáil na seirbhísí sóisialta atá níos mó ná an tríú cuid de na poist íoctha in earnáil an gheilleagair shóisialta; de bhrí go gcuireann an geilleagar sóisialta acmhainneacht neamhshaothraithe um chruthú post ar fáil agus gur uirlis thábhachtach é chun an t-eisiamh sóisialta agus an bhochtaineacht a chomhrac, go háirithe trí thionscnaimh fostaíochta gníomhaí a cuireadh ar bun i roinnt Ballstát, amhail gan aon chríocha le dífhostaíocht fhadtéarmach a bheith ann, agus de bhrí gur cheart don Choimisiún tionscnaimh reatha a liostú agus a mhapáil chun tuiscint níos fearr a bheith aige ar a bhfeidhmiú agus ar a n-éifeachtúlacht, agus chun dea-chleachtais a roinnt leis na Ballstáit;

| C. | de bhrí go bhfuil prionsabal na coimhdeachta ar cheann de na bunchlocha d’fheidhmiú an Aontais Eorpaigh; de bhrí go bhfuil an geilleagar sóisialta ar cheann de na samplaí is fearr dá chur i bhfeidhm; |
| --- | --- |

C.

de bhrí go bhfuil prionsabal na coimhdeachta ar cheann de na bunchlocha d’fheidhmiú an Aontais Eorpaigh; de bhrí go bhfuil an geilleagar sóisialta ar cheann de na samplaí is fearr dá chur i bhfeidhm;

| D. | de bhrí go raibh ról tábhachtach ag an ngeilleagar sóisialta maidir le maolú agus aghaidh a thabhairt ar thionchar gearrthéarmach agus fadtéarmach COVID-19 ar mhargadh sóisialta, ar shochaí agus ar gheilleagar AE, agus gur sheol sé agus gur rannchuidigh sé leis an athléimneacht eacnamaíoch agus sóisialta a bhuí le hinbhuanaitheacht na samhla sin; |
| --- | --- |

D.

de bhrí go raibh ról tábhachtach ag an ngeilleagar sóisialta maidir le maolú agus aghaidh a thabhairt ar thionchar gearrthéarmach agus fadtéarmach COVID-19 ar mhargadh sóisialta, ar shochaí agus ar gheilleagar AE, agus gur sheol sé agus gur rannchuidigh sé leis an athléimneacht eacnamaíoch agus sóisialta a bhuí le hinbhuanaitheacht na samhla sin;

| E. | de bhrí go rannchuidíonn an geilleagar sóisialta le córais leasa dhea-fheidhmiúla agus go bhfaigheann sé leas astu; de bhrí, áfach, gurb é an stát agus na húdaráis phoiblí atá freagrach i ndeireadh na dála as rochtain uilíoch, inacmhainne agus chomhionann na saoránach ar ardchaighdeán seirbhísí poiblí agus leasa a áirithiú; de bhrí go bhfuil ról comhlántach ag eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta, agus gur cheart dóibh leanúint den ról sin, ach nach bhfuil siad in ionad seirbhísí túslíne a bheith á soláthar ag comhlachtaí poiblí stáit nó réigiúnacha; |
| --- | --- |

E.

de bhrí go rannchuidíonn an geilleagar sóisialta le córais leasa dhea-fheidhmiúla agus go bhfaigheann sé leas astu; de bhrí, áfach, gurb é an stát agus na húdaráis phoiblí atá freagrach i ndeireadh na dála as rochtain uilíoch, inacmhainne agus chomhionann na saoránach ar ardchaighdeán seirbhísí poiblí agus leasa a áirithiú; de bhrí go bhfuil ról comhlántach ag eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta, agus gur cheart dóibh leanúint den ról sin, ach nach bhfuil siad in ionad seirbhísí túslíne a bheith á soláthar ag comhlachtaí poiblí stáit nó réigiúnacha;

| F. | de bhrí gur léirigh eintitis an gheilleagair shóisialta an-athléimneacht agus an nuálaíocht i gcoinne na héagothroime ach go raibh deacrachtaí acu le linn phaindéim COVID-19, amhail titim i ngníomhaíocht, cúlchistí teoranta airgid, nó an gá lena ngníomhaíocht ghnó a dhéanamh ar líne; |
| --- | --- |

F.

de bhrí gur léirigh eintitis an gheilleagair shóisialta an-athléimneacht agus an nuálaíocht i gcoinne na héagothroime ach go raibh deacrachtaí acu le linn phaindéim COVID-19, amhail titim i ngníomhaíocht, cúlchistí teoranta airgid, nó an gá lena ngníomhaíocht ghnó a dhéanamh ar líne;

| G. | de bhrí gur spreag na dúshláin nua chomhshaoil, eacnamaíocha agus shóisialta, a d’éirigh níos práinní mar gheall ar an bpaindéim, machnamh níos doimhne ar ról an gheilleagair shóisialta; |
| --- | --- |

G.

de bhrí gur spreag na dúshláin nua chomhshaoil, eacnamaíocha agus shóisialta, a d’éirigh níos práinní mar gheall ar an bpaindéim, machnamh níos doimhne ar ról an gheilleagair shóisialta;

| H. | de bhrí go bhfuil stair fhada, ach ilchineálach ag eintitis an gheilleagair shóisialta i dtromlach na mBallstát, a bhfuil dlíthe sonracha glactha sa réimse seo ag an gcuid is mó acu, agus go bhfuil siad tar éis cáil a thuilleamh mar ghníomhaithe margaidh ríthábhachtacha; de bhrí go bhfuil eintitis an gheilleagair shóisialta tar éis cáil a thuilleamh mar ghníomhaithe eacnamaíocha sóisialta agus eacnamaíocha ríthábhachtacha ar féidir leo ról tábhachtach a imirt sa mhargadh; de bhrí go bhfuil bacainní suntasacha os a gcomhair fós a chuireann bac ar a dtionchar eacnamaíoch agus ar a dtiochar sóisialta ar an iomlán; de bhrí gur gá do na Ballstáit reachtaíocht shonrach a ghlacadh chun na bacainní sin a shárú agus chun comhdhlúthú agus forbairt an gheilleagair shóisialta a chumasú, agus chun a áirithiú gur féidir le heintitis an gheilleagair shóisialta dul in iomaíocht go héifeachtach i ngach earnáil eacnamaíoch; |
| --- | --- |

H.

de bhrí go bhfuil stair fhada, ach ilchineálach ag eintitis an gheilleagair shóisialta i dtromlach na mBallstát, a bhfuil dlíthe sonracha glactha sa réimse seo ag an gcuid is mó acu, agus go bhfuil siad tar éis cáil a thuilleamh mar ghníomhaithe margaidh ríthábhachtacha; de bhrí go bhfuil eintitis an gheilleagair shóisialta tar éis cáil a thuilleamh mar ghníomhaithe eacnamaíocha sóisialta agus eacnamaíocha ríthábhachtacha ar féidir leo ról tábhachtach a imirt sa mhargadh; de bhrí go bhfuil bacainní suntasacha os a gcomhair fós a chuireann bac ar a dtionchar eacnamaíoch agus ar a dtiochar sóisialta ar an iomlán; de bhrí gur gá do na Ballstáit reachtaíocht shonrach a ghlacadh chun na bacainní sin a shárú agus chun comhdhlúthú agus forbairt an gheilleagair shóisialta a chumasú, agus chun a áirithiú gur féidir le heintitis an gheilleagair shóisialta dul in iomaíocht go héifeachtach i ngach earnáil eacnamaíoch;

| I. | de bhrí go n-oibríonn eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta i bpríomhearnálacha amhail an tsláinte, cúram fadtéarmach, oideachas sóisialta agus gairmoiliúint, cultúr agus cur chun cinn na hoidhreachta cultúrtha, ardteicneolaíochtaí, tithíocht, fóillíocht, an geilleagar ciorclach, fuinneamh in-athnuaite agus bainistiú dramhaíola; de bhrí, de bhua a saintréithe fréamhaithe, sóisialta agus áitiúla, gur cuid intreach den mhúnla sóisialta Eorpach iad; |
| --- | --- |

I.

de bhrí go n-oibríonn eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta i bpríomhearnálacha amhail an tsláinte, cúram fadtéarmach, oideachas sóisialta agus gairmoiliúint, cultúr agus cur chun cinn na hoidhreachta cultúrtha, ardteicneolaíochtaí, tithíocht, fóillíocht, an geilleagar ciorclach, fuinneamh in-athnuaite agus bainistiú dramhaíola; de bhrí, de bhua a saintréithe fréamhaithe, sóisialta agus áitiúla, gur cuid intreach den mhúnla sóisialta Eorpach iad;

| J. | de bhrí gur cuid ríthábhachtach de gheilleagar margaidh shóisialta AE é an geilleagar sóisialta agus gur spreagadh é do chur chun feidhme EPSR agus dá spriocanna; de bhrí go bhfuil ról ag eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta sa Straitéis Tionsclaíochta nuashonraithe (17) toisc gurb iad is bunsraith do gheilleagar níos inbhuanaithe agus níos athléimní de chuid an Aontais nach bhfágfar aon duine ar lár; |
| --- | --- |

J.

de bhrí gur cuid ríthábhachtach de gheilleagar margaidh shóisialta AE é an geilleagar sóisialta agus gur spreagadh é do chur chun feidhme EPSR agus dá spriocanna; de bhrí go bhfuil ról ag eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta sa Straitéis Tionsclaíochta nuashonraithe (17) toisc gurb iad is bunsraith do gheilleagar níos inbhuanaithe agus níos athléimní de chuid an Aontais nach bhfágfar aon duine ar lár;

| K. | de bhrí go gcuireann an t-aistriú digiteach go leor deiseanna ar fáil don gheilleagar sóisialta; de bhrí go bhfuil oiliúint de dhíth ar oibreoirí an gheilleagair shóisialta chun coimeád suas i margaí digiteacha iomaíocha gasta; |
| --- | --- |

K.

de bhrí go gcuireann an t-aistriú digiteach go leor deiseanna ar fáil don gheilleagar sóisialta; de bhrí go bhfuil oiliúint de dhíth ar oibreoirí an gheilleagair shóisialta chun coimeád suas i margaí digiteacha iomaíocha gasta;

| L. | de bhrí go raibh ról tábhachtach ag eintitis an gheilleagair shóisialta go traidisiúnta i lánpháirtiú agus i bhfostaíocht oibrithe atá faoi mhíbhuntáiste, agus i soláthar seirbhísí dóibh freisin, go háirithe daoine atá faoi mhíchumas, lena n-áirítear trí Fhiontair Shóisialta maidir le Lánpháirtiú Oibre (WISE) faoi UNCRPD, rud a d’fheabhsaigh a bhfolláine agus a meabhairshláinte; |
| --- | --- |

L.

de bhrí go raibh ról tábhachtach ag eintitis an gheilleagair shóisialta go traidisiúnta i lánpháirtiú agus i bhfostaíocht oibrithe atá faoi mhíbhuntáiste, agus i soláthar seirbhísí dóibh freisin, go háirithe daoine atá faoi mhíchumas, lena n-áirítear trí Fhiontair Shóisialta maidir le Lánpháirtiú Oibre (WISE) faoi UNCRPD, rud a d’fheabhsaigh a bhfolláine agus a meabhairshláinte;

| M. | de bhrí go bhfuil earnáil na seirbhísí sóisialta, ar cuid den gheilleagar sóisialta í, ag déileáil le dúshláin amhail pá íseal agus dálaí oibre neamhbhuana, agus nach mór dul i ngleic leo go héifeachtach; |
| --- | --- |

M.

de bhrí go bhfuil earnáil na seirbhísí sóisialta, ar cuid den gheilleagar sóisialta í, ag déileáil le dúshláin amhail pá íseal agus dálaí oibre neamhbhuana, agus nach mór dul i ngleic leo go héifeachtach;

| N. | de bhrí gur féidir le comharchumainn ról a imirt i ndaonlathú na hoibre digití, mar shampla trí ardáin saothair faoi úinéireacht oibrithe a chruthú; |
| --- | --- |

N.

de bhrí gur féidir le comharchumainn ról a imirt i ndaonlathú na hoibre digití, mar shampla trí ardáin saothair faoi úinéireacht oibrithe a chruthú;

| O. | de bhrí go bhfuil ról gníomhach agus bunúsach ag níos mó ná 82,2 milliún saorálaí sa gheilleagar sóisialta (18); de bhrí go bhfuil an tsaorálaíocht tábhachtach don ghlúin óg agus do dhaoine aosta araon, agus gur deis thábhachtach í, i gcásanna áirithe, ról gníomhach a bheith ag duine sa tsochaí; |
| --- | --- |

O.

de bhrí go bhfuil ról gníomhach agus bunúsach ag níos mó ná 82,2 milliún saorálaí sa gheilleagar sóisialta (18); de bhrí go bhfuil an tsaorálaíocht tábhachtach don ghlúin óg agus do dhaoine aosta araon, agus gur deis thábhachtach í, i gcásanna áirithe, ról gníomhach a bheith ag duine sa tsochaí;

| P. | de bhrí gur léirítear, leis an staid mar atá faoi láthair mar thoradh ar an gcogadh san Úcráin, a thábhachtaí atá pobail áitiúla agus dlúthpháirtíocht san Aontas Eorpach agus sna tíortha a bhfuil teorainn acu leis an Úcráin; de bhrí, i gcoitinne, nach bhfuil an geilleagar sóisialta forbartha go maith sna tíortha sin; de bhrí go bhféadfadh rannpháirtíocht níos mó ó fhiontair an gheilleagair shóisialta a bheith ina buntáiste mór ó thaobh tacaíocht a chomhordú do dhídeanaithe na hÚcráine; |
| --- | --- |

P.

de bhrí gur léirítear, leis an staid mar atá faoi láthair mar thoradh ar an gcogadh san Úcráin, a thábhachtaí atá pobail áitiúla agus dlúthpháirtíocht san Aontas Eorpach agus sna tíortha a bhfuil teorainn acu leis an Úcráin; de bhrí, i gcoitinne, nach bhfuil an geilleagar sóisialta forbartha go maith sna tíortha sin; de bhrí go bhféadfadh rannpháirtíocht níos mó ó fhiontair an gheilleagair shóisialta a bheith ina buntáiste mór ó thaobh tacaíocht a chomhordú do dhídeanaithe na hÚcráine;

| Q. | de bhrí go bhfuil ról tábhachtach ag an ngeilleagar sóisialta maidir leis an aistriú cuimsitheach glas agus leis an aistriú digiteach a chur chun cinn; |
| --- | --- |

Q.

de bhrí go bhfuil ról tábhachtach ag an ngeilleagar sóisialta maidir leis an aistriú cuimsitheach glas agus leis an aistriú digiteach a chur chun cinn;

| R. | de bhrí gur tharraing an Pharlaimint aird i rúin roimhe seo ar an tábhacht a bhaineann le forbairt gníomhaíochtaí trasteorann agus rochtain ar an margadh inmheánach a éascú do chumainn fhrithpháirteacha, do chomhlachais agus d’fhondúireachtaí; |
| --- | --- |

R.

de bhrí gur tharraing an Pharlaimint aird i rúin roimhe seo ar an tábhacht a bhaineann le forbairt gníomhaíochtaí trasteorann agus rochtain ar an margadh inmheánach a éascú do chumainn fhrithpháirteacha, do chomhlachais agus d’fhondúireachtaí;

| S. | de bhrí go ndéanann creat dlíthiúil agus beartais lena ndéantar fiontair chomhoibritheacha oibrithe a chosaint agus a chur chun cinn go leormhaith, sraith de bhearta beartais atá dírithe ar aistrithe gnó chuig fostaithe a éascú, agus ardleibhéal eagrúcháin agus comhdhlúthú comharchumann oibrithe in eagraíochtaí/cónaidhmithe rannchuidiú le haistrithe rathúla gnó chuig fostaithe; |
| --- | --- |

S.

de bhrí go ndéanann creat dlíthiúil agus beartais lena ndéantar fiontair chomhoibritheacha oibrithe a chosaint agus a chur chun cinn go leormhaith, sraith de bhearta beartais atá dírithe ar aistrithe gnó chuig fostaithe a éascú, agus ardleibhéal eagrúcháin agus comhdhlúthú comharchumann oibrithe in eagraíochtaí/cónaidhmithe rannchuidiú le haistrithe rathúla gnó chuig fostaithe;

| T. | de bhrí go bhfuil an-acmhainneacht ag samhail an gheilleagair shóisialta dul i bhfeidhm ar na pobail is leochailí agus is mó atá faoi mhíbhuntáiste, amhail na Romaigh, agus feabhas suntasach a chur ar an rochtain atá acu ar chearta, ar acmhainní agus ar sheirbhísí, chomh maith lena rannpháirtíocht ghairmiúil, shóisialta agus shibhialta; |
| --- | --- |

T.

de bhrí go bhfuil an-acmhainneacht ag samhail an gheilleagair shóisialta dul i bhfeidhm ar na pobail is leochailí agus is mó atá faoi mhíbhuntáiste, amhail na Romaigh, agus feabhas suntasach a chur ar an rochtain atá acu ar chearta, ar acmhainní agus ar sheirbhísí, chomh maith lena rannpháirtíocht ghairmiúil, shóisialta agus shibhialta;

| U. | de bhrí go measann infheisteoirí go mbaineann ardriosca le heagraíochtaí an gheilleagair shóisialta (19); |
| --- | --- |

U.

de bhrí go measann infheisteoirí go mbaineann ardriosca le heagraíochtaí an gheilleagair shóisialta (19);

| 1. | á chur in iúl gur geal léi plean gníomhaíochta don gheilleagar sóisialta (SEAP) de chuid an Choimisiúin, na treoirphrionsabail lena sainítear an geilleagar sóisialta a leagtar amach ann, an spreagadh polaitiúil a thugann sé d’fhorbairt an gheilleagair shóisialta, agus flúirse na mbeart a fhógraítear ann; ag tabhairt dá haire, áfach, go bhféadfaí gnéithe áirithe a bhaineann leis an bhfostaíocht agus le gnóthaí sóisialta sa gheilleagar sóisialta a neartú tuilleadh; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á chur i bhfios go láidir an iolracht atá ag aidhmeanna an gheilleagair shóisialta agus an ról tábhachtach atá aige maidir le feabhas a chur ar athléimneacht an gheilleagair, aistriú cothrom a áirithiú, neamhionannais a laghdú, deiseanna fostaíochta ar ardchaighdeán a chur ar fáil do ghrúpaí leochaileacha, maireachtáil neamhspleách a chur chun cinn, muintearas a chothú, cur i gcoinne bhánú an daonra agus forbairt na limistéar tuaithe a neartú, prionsabail EPSR a chur chun feidhme agus cóineasú sóisialta aníos a bhaint amach; |
| --- | --- |

2.

| 3. | ag spreagadh na mBallstát leas a bhaint as scéimeanna earnáil an gheilleagair shóisialta chun prionsabail EPSR a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á dhearbhú gur leag géarchéim COVID-19 béim ar an ról ríthábhachtach atá ag eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta chun cabhrú le daoine aghaidh a thabhairt ar go leor deacrachtaí, agus ar an gcaoi sin comhtháthú sóisialta a ráthú, agus gur léirigh sí an ábharthacht agus an athléimneacht acu; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á mheas go bhfuil ábharthacht ar leith ag baint le gníomhaíocht an Aontas agus ar ghníomhaíochtaí náisiúnta sa chomhthéacs reatha ina bhfuil sé ríthábhachtach, i ngeall ar an ngéarchéim eacnamaíoch agus shóisialta de bharr COVID-19, leas iomlán a bhaint as acmhainneacht an gheilleagair shóisialta chun téarnamh eacnamaíoch a áirithiú, chun fiontraíocht shóisialta a chur chun cinn agus chun poist ar ardcháilíocht a chruthú; á chur i bhfáth go bhfuil ról ríthábhachtach ag eintitis an gheilleagair shóisialta chun athléimneacht an gheilleagair agus na sochaí a fheabhsú i bhfianaise phaindéim COVID-19; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á chur i bhfios go láidir gur gá níos mó a dhéanamh chun an tsamhail sin a chur chun cinn, in ainneoin gur foinse shuntasach d’fás eacnamaíoch agus cruthú post é an geilleagar sóisialta, lena n-áirítear maidir le prionsabail na dlúthpháirtíochta, an chuimsithe shóisialta agus na hinfheistíochta sóisialta atá mar bhonn léi; ag tathant ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit, dá bhrí sin, agus ar na húdaráis réigiúnacha agus áitiúla, dlús a chur le hiarrachtaí chun an geilleagar sóisialta a chur chun cinn tuilleadh agus gné an gheilleagair shóisialta a phríomhshruthú sna beartais, sna cláir agus sna cleachtais ábhartha, amhail iad siúd atá ábhartha d’aistrithe leanúnacha amhail an t-aistriú glas agus an t-aistriú digiteach ar leibhéal an Aontais agus ar fud an domhain trí ghníomhaíocht sheachtrach an Aontais; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á mholadh do na Ballstáit tacú le gníomhaithe an gheilleagair shóisialta chun cláir nuálaíochta sóisialta a fhorbairt lena bhfeabhsaítear forbairt agus soláthar seirbhísí sóisialta agus lena bhfeabhsaítear inrochtaineacht seirbhísí do na daoine is leochailí, lena n-áirítear daoine faoi mhíchumas agus daoine scothaosta; |
| --- | --- |

7.

| 8. | ag athdhearbhú a hiarrata (20) go leagfar síos an prionsabal “tús áite d”fhiontair bheaga’ mar phrionsabal treorach i ndréachtú na reachtaíochta amach anseo agus i nglacadh beartas, gan na rialacha, na caighdeáin agus na cearta atá ann faoi láthair a lagú, amhail cosaint an chomhshaoil agus cosaint tomhaltóirí, ionas, ar lámh amháin, go gcuirfear níos mó tacaíochta ar fáil trí na creataí rialála do mhicrea-eintitis, d’eintitis bheaga agus mheánmhéide i gcur chun feidhme na rialacha agus na rialachán reatha, agus, ar an lámh eile, forbairt, inbhuanaitheacht agus fás an gheilleagair shóisialta a neartú; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á chreidiúint gur cheart straitéisí nithiúla agus bearta leantacha a mholadh chun cuspóirí SEAP a bhaint amach, agus an dlí náisiúnta agus na cleachtais náisiúnta á gcur san áireamh; á chur i bhfios go láidir gur gá tuilleadh mionsonraithe a dhéanamh ar na hidirnaisc idir an SEAP agus tionscnaimh eile de chuid an Aontais amhail Plean Gníomhaíochta Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, an Straitéis Eorpach um Míchumas nó an tArdán Eorpach chun an Easpa Dídine a Chomhrac; á mheas gur gá féilire a bhunú le haghaidh na ngníomhaíochtaí go léir a áirítear in SEAP chomh maith le faireachán agus meastóireacht a dhéanamh orthu, d’fhonn na húdaráis ábhartha a threorú maidir le cur chun feidhme SEAP agus comhleanúnachas beartais a áirithiú; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á thabhairt chun suntais toisc go ngníomhaíonn sí ar mhaithe leis an leas coiteann, go gcruthaíonn eintitis an gheilleagair shóisialta poist, go soláthraíonn siad earraí agus seirbhísí atá nuálach ó thaobh cúrsaí sóisialta de, go n-éascaíonn siad an cuimsiú sóisialta agus go gcuireann siad geilleagar níos inbhuanaithe chun cinn atá fréamhaithe go háitiúil; á chur i bhfios go láidir, nuair a bhíonn oibrithe faoi mhíbhuntáiste agus réigiúin faoi mhíbhuntáiste i gceist le ról an gheilleagair shóisialta maidir le fostaíocht a chruthú agus a chothabháil, go bhfuil gá le tacaíocht iomchuí chun aitheantas cuí a thabhairt do na heintitis sin; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á chur in iúl gurb oth léi go bhfuil 11,6 % de na poist in earnáil phríobháideach na mBallstát neamhdhearbhaithe agus á thabhairt chun suntais go bhfuil gá le bearta beartais chun obair neamhdhearbhaithe a chomhrac agus cearta oibrithe a fhorghníomhú go héifeachtach; á thabhairt chun suntais an rannchuidiú ó eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta, agus go háirithe comharchumainn, chun obair neamhdhearbhaithe a chomhrac; |
| --- | --- |

11.

| 12. | á thabhairt chun suntais an gá atá ann na féidearthachtaí a bhaineann le cistiú poiblí díreach a chur chun cinn i bhfoirm deontas, e.g. trí chistí AE, chomh maith le hinfheistíochtaí príobháideacha in earnáil an gheilleagair shóisialta, go háirithe i bhfianaise an éilimh mhéadaithe ar sheirbhísí arna soláthar ag eagraíochtaí den gheilleagar sóisialta le linn phaindéim COVID-19 agus sa téarnamh iar-phaindéimeach; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á athdhearbhú, chun acmhainneacht iomlán SEAP a bhaint amach, nach mór don Choimisiún agus do na Ballstáit a ráthú nach bhfágfar aon duine ar lár le cur chun feidhme SEAP agus go n-áiritheofar leis comhpháirtíocht iomlán do gheallsealbhóirí uile an gheilleagair shóisialta, lena n-áirítear soláthraithe seirbhísí sóisialta neamhbhrabúis agus an tsochaí shibhialta ar gach leibhéal, lena n-áirítear carthanachtaí eaglais-bhunaithe, chun soiléireacht agus comhordúchán idir na gníomhaithe uile a áirithiú; |
| --- | --- |

13.

Timpeallacht chumasaithe a chruthú don gheilleagar sóisialta

| 14. | á mheabhrú do na Ballstáit go gceadaítear leis an Treoir maidir le Soláthar Poiblí d’údaráis chonarthacha an soláthar poiblí a úsáid chun cuspóirí comhshaoil agus sóisialta a shaothrú, agus, go háirithe, go gceadaítear leis nósanna imeachta tairisceana forchoimeádta d’eintitis a fhreagraíonn do chritéir cháilíochta agus arb é is príomhaidhm dóibh daoine faoi mhíchumas nó grúpaí eile atá i mbaol an eisiaimh shóisialta a chuimsiú sa lucht saothair; á iarraidh ar na húdaráis phoiblí soláthar poiblí atá freagrach ó thaobh na sochaí agus an chomhshaoil de a aithint mar infheistíocht sa chreatlach socheacnamaíoch ag a bhfuil an-acmhainneacht chun cuspóirí sóisialta agus iomaíocha a chomhcheangal; á chur i bhfios gur féidir cur san áireamh ceanglas comhshaoil agus sóisialta i dtairiscintí a bheith bunriachtanach chun earnáil an gheilleagair shóisialta a fhorbairt; á iarraidh ar an gCoimisiún soláthar poiblí atá freagrach go sóisialta agus dea-chleachtais a chur chun cinn tuilleadh chun borradh a chur faoi chleachtais ghnó atá freagrach go sóisialta agus á mholadh do na Ballstáit chun díriú ar an gcuspóir an cistiú poiblí ar fad a eisíoctar i bhfoirm conarthaí soláthair phoiblí a bheith coinníollach ar chomhlíonadh na n-oibleagáidí is infheidhme i réimsí an dlí comhshaoil, shóisialta agus saothair arna bhunú faoi dhlí an Aontais nó faoin dlí náisiúnta, faoi chomhaontuithe comhchoiteanna nó faoin dlí idirnáisiúnta comhshaoil, sóisialta agus saothair; |
| --- | --- |

14.

| 15. | ag spreagadh na mBallstát straitéisí a ghlacadh go córasach lena ndírítear ar sholáthar poiblí a fhorbairt a bheidh freagrach ar bhonn sóisialta, agus, ar an gcaoi sin, nasc a bhunú ar fud réimsí beartais idir seirbhísí agus táirgí a sholáthar agus a rannchuidiú maidir le cuspóirí sóisialta a bhaint amach; á mheas nach mór trasuí na Treorach maidir le Soláthar Poiblí a cheangal le tionscnaimh chun cur leis an eolas faoin gcaidreamh idir caiteachas poiblí agus an méid a chuireann sé le SFIanna na Náisiún Aontaithe a bhaint amach, agus chun acmhainneacht na n-oifigeach soláthair phoiblí agus eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta a fhorbairt; á mholadh d’oifigigh soláthair phoiblí comhairliúcháin réamh-mhargaidh a dhéanamh sula ndréachtófar doiciméid tairisceana d’fhonn tuiscint níos fearr a fháil ar an méid is féidir le heintitis sa gheilleagar sóisialta a thairiscint agus ar an gcaoi ar féidir leo ceanglais tairisceana a chomhlíonadh; á iarraidh ar sholáthróirí gan conarthaí a dhámhachtain ar bhonn an phraghais is ísle amháin ach ar an luach is fearr, agus ar an gcaoi sin critéir cháilíochta agus dálaí tionchair shóisialta a chur san áireamh; á iarraidh ar na Ballstáit trédhearcacht a fheabhsú agus éilliú sa soláthar poiblí a chosc; á thabhairt chun suntais gur gá go bhféachfadh na húdaráis ábhartha ar an gcomhar agus ar chomhpháirtíochtaí maidir le rochtain ar sholáthar poiblí ag eintitis den gheilleagar sóisialta, mar atá i roinnt Ballstát; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á thabhairt chun suntais gur féidir le ceannach thar barr amach ag oibrithe a bheith ina réiteach féideartha chun cosc a chur ar chaillteanas post a eascraíonn as athstruchtúrú; á chur in iúl gur geal léi na tionscnaimh atá ann faoi láthair sna Ballstáit chun oibrithe a bhfuil suim acu i bpróiseas ceannaigh thar barr amach a chur ar fáil dóibh agus comharchumainn atá ag teacht as ceannaigh thar barr amach ag oibrithe le struchtúir tacaíochta gnó, lena n-áirítear comhairle dlí, tacaíocht airgeadais, cúnamh chun pleananna gnó a ullmhú agus na sonraí atá de dhíth ar infheisteoirí seachtracha a sholáthar; á mholadh do Bhallstáit eile tionscnaimh chomhchosúla a chur chun feidhme agus an t-ábhar sin a chur san áireamh i moladh 2023 ón gComhairle chun tacaíocht bhreise a thabhairt do na tionscnaimh sin ar an leibhéal réigiúnach agus ar an leibhéal náisiúnta; á thabhairt chun suntais an ról atá ag ionadaithe oibrithe, lena n-áirítear ceardchumainn, maidir le tacaíocht a thabhairt do chónaidhmeanna comharchumann lena gcuidítear le ceannach thar barr amach ag oibrithe, agus maidir le nascadh leo, chun feabhas a chur ar an seans go n-éireoidh leo; |
| --- | --- |

16.

| 17. | á chur i bhfáth ar a riachtanaí atá sé go leanfadh an Coimisiún de bheith ag obair go dlúth leis na Ballstáit chun uirlisí agus réitigh a shainaithint chun deireadh a chur le bacainní agus chun dlús a chur le nósanna imeachta dlíthiúla chun úinéireacht fiontair a aistriú chuig na fostaithe trí chomharchumainn oibrithe nó trí chineálacha eile eintiteas den gheilleagar sóisialta atá faoi úinéireacht na n-oibrithe; á iarraidh ar an gCoimisiún ardán AE a bhunú chun dea-chleachtais a mhalartú idir na Ballstáit, údaráis áitiúla agus réigiúnacha agus líonraí geilleagair shóisialta; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé an tsamhail chomhoibritheach agus a prionsabail maidir le rannpháirtíocht na n-oibrithe agus an daonlathas a chur chun cinn; ag spreagadh na mBallstát timpeallacht dhlíthiúil fhabhrach a chruthú do bhunú agus d’fheidhmiú comharchumann, lena n-áirítear comharchumainn oibrithe; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á thabhairt chun suntais an obair atá á déanamh ag an Aontas faoi láthair chun an tacsanomaíocht le haghaidh maoiniú inbhuanaithe a leathnú chuig cuspóirí sóisialta; á mheas gur gá go mbeadh tacsanomaíocht AE ábhartha ó thaobh cúrsaí sóisialta de, agus staid na micrifhiontar agus na FBManna á gcur san áireamh ag an am céanna, ós rud é gur féidir léi a bheith ina spreagadh d’infheistíocht sa gheilleagar sóisialta má tá an infheistíocht sin ailínithe mar is ceart le prionsabail agus gnéithe an gheilleagair shóisialta; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á thabhairt chun suntais ar a thábhachtaí atá sé pleanáil ghnó agus scileanna cur chun feidhme agus meastóireachta eintitis an gheilleagair shóisialta a neartú, chomh maith le litearthacht ábhartha sna meáin, scileanna bainistíochta, ceannaireacht rannpháirteach, foghlaim ar feadh an tsaoil, athléimneacht agus scileanna atá de dhíth d’aistrithe leanúnacha, lena n-áirítear an t-aistriú glas agus an t-aistriú digiteach, trí thacú leis an gComhaontas um an nGeilleagar Sóisialta agus um Scileanna Cóngarachta; ag tnúth leis an “gComhshocrú um Scileanna don Gheilleagar Sóisialta” atá ar na bacáin chun infheistíocht a dhéanamh sna scileanna sin; agus á iarraidh ar gheallsealbhóirí an gheilleagair shóisialta ailíniú iomlán a dhéanamh le spriocanna EPSR trína áirithiú go gcuirfear oiliúint ar 60 % ar a laghad dá bhfostaithe gach bliain faoi 2030; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á iarraidh ar an gCoimisiún infheistíocht sa tionchar sóisialta a spreagadh agus measúnú a dhéanamh ar na bearta atá ann cheana chun rannpháirtíocht na saoránach i dtionscnaimh airgeadais a bhfuil tionchar sóisialta acu a mhéadú d’fhonn cur le cistiú eintiteas sa gheilleagar sóisialta agus le hinfheictheacht na n-eintiteas sin; |
| --- | --- |

21.

| 22. | á iarraidh ar an gCoimisiún scrúdú cúramach a dhéanamh, i gcomhar le geallsealbhóirí an gheilleagair shóisialta agus leis an lucht acadúil, ar indéantacht agus ar phraiticiúlacht na mbannaí tionchair shóisialta; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á chur in iúl gurb oth léi nach bhfuil eintitis an gheilleagair shóisialta leordhóthanach i gcuraclaim an oideachais phríomhshrutha scoile agus an ardoideachais (21); i bhfianaise an méid sin, á iarraidh ar chomhlachtaí ionadaíocha na hearnála agus ar na húdaráis phoiblí ábhartha, i gcomhpháirtíocht leis na geallsealbhóirí ábhartha, athbhreithniú agus meastóireacht a dhéanamh ar na curaclaim ar gach leibhéal oideachais, ón mbunoideachas go dtí an t-ardoideachas, lena n-áirítear gairmoiliúint agus oiliúint oideachais, agus moltaí beartais a chur ar aghaidh; á chur i bhfios go láidir a riachtanaí atá sé an geilleagar sóisialta a chur chun cinn i measc daoine óga; á iarraidh ar an gCoimisiún comhoibriú leanúnach a áirithiú idir an Lárionad Eorpach Inniúlachtaí um Nuálaíocht Shóisialta agus institiúidí ardoideachais i ngach Ballstát leis an aidhm tionscadail chomhpháirteacha a fhorbairt agus feasacht a mhúscailt ar na deiseanna a chuireann an geilleagar sóisialta ar fáil d’fhiontraithe óga amach anseo agus do ghrúpaí faoi ghannionadaíocht, amhail daoine faoi mhíchumas, mná, daoine scothaosta agus grúpaí leochaileacha ó thaobh na sochaí de; |
| --- | --- |

23.

| 24. | á thabhairt chun suntais gur ceannairí iad eintitis an gheilleagair shóisialta le blianta fada a bhí i mbun samhlacha gnó ciorclacha a chur chun feidhme, go háirithe maidir le gníomhaíochtaí athúsáide, deisithe agus athchúrsála, agus ar an gcaoi sin gur chuir siad dlús leis an aistriú chuig an ngeilleagar ciorclach agus treisiú leis an mbéim ar thionchar dearfach sóisialta (22), ag tacú leis an tionscnamh ón gCoimisiún acmhainneacht an gheilleagair shóisialta a neartú agus seirbhísí agus táirgí níos glaise a fhorbairt tuilleadh; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á thabhairt chun suntais cineál ar leith na gcomharchumann fuinnimh in-athnuaite sa gheilleagar sóisialta, mar chuid de na comhphobail fuinnimh, sa chóras fuinnimh agus iad ag cur chun cinn cleachtais inbhuanaithe táirgthe agus tomhaltais fuinnimh, úinéireacht an phobail agus nuálaíocht shóisialta a neartú, tairbhí forleathana a ghiniúint agus is féidir iad a úsáid chun slándáil an tsoláthair a áirithiú in áiteanna iargúlta agus ar oileáin áirithe; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á thabhairt chun suntais an ról bunúsach atá ag eintitis an gheilleagair shóisialta, lena n-áirítear eintitis fhrithpháirteacha, in earnáil an chúraim agus á chur i bhfios go láidir acmhainneacht thábhachtach fáis an gheilleagair shóisialta sa réimse sin, lena bhféadfar freagairt don éileamh méadaithe ar sheirbhísí cúraim agus aghaidh a thabhairt ar dhúshláin leanúnacha amhail aosú déimeagrafach; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit tacú le hearnáil cúraim ardcháilíochta le beartais oiriúnacha agus a áirithiú go n-áiritheofar, leis an athbhreithniú ar Státchabhair a dhéanfar go luath, go mbeidh níos mó solúbthachta ann d’eintitis an gheilleagair shóisialta a sholáthraíonn seirbhísí sóisialta agus cúraim sláinte; |
| --- | --- |

26.

| 27. | á thabhairt chun suntais a thábhachtaí atá sé níos mó tábhachta a chur le modheolaíochtaí agus cleachtais chun tionchar sóisialta a thomhas; á iarraidh ar an gCoimisiún, le tacaíocht ó gheallsealbhóirí gheilleagar sóisialta na hEorpa, measúnú cúramach a dhéanamh ar fhorbairt modheolaíochtaí maidir le tionchar sóisialta a thomhas, a d’fhéadfadh a bheith oiriúnach d’éagsúlacht na n-eintiteas sa gheilleagar sóisialta agus tuilleadh infheistíochtaí sóisialta a mhealladh; |
| --- | --- |

27.

| 28. | á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá an geilleagar sóisialta ó thaobh comhionannas inscne a chur chun cinn de agus deiseanna fostaíochta a chur ar fáil do mhná, go háirithe dóibh siúd atá i staideanna leochaileacha; á chur i bhfáth go bhféadfadh sé a bheith ina phointe iontrála lena n-éascaítear an t-aistriú ó fhostaíocht neamhfhoirmiúil go fostaíocht fhoirmiúil; ag tabhairt dá haire gur minic gurb ionann mná agus níos mó ná 60 % den lucht saothair sa gheilleagar sóisialta, agus go dtuairiscítear go bhfuil bearnaí sa phá agus sa cheannaireacht níos ísle; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit deireadh a chur leis na bacainní ar mhná ar fad chun comhionannas inscne a bhaint amach; á iarraidh go neartófaí gné na hinscne i mbeartais agus go neartófaí rochtain ar mhaoiniú do mhná atá rannpháirteach in eintitis an gheilleagair shóisialta i bhfianaise na ndeacrachtaí níos mó a bhíonn ag mná maidir le rochtain a fháil ar mhaoiniú i gcomparáid le fir; á iarraidh ar an gCoimisiún ról soiléir a shainaithint don gheilleagar sóisialta sa straitéis cúraim Eorpach atá ar na bacáin; |
| --- | --- |

28.

| 29. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit comhpháirtíochtaí náisiúnta, trasnáisiúnta agus idir-réigiúnacha fothaithe acmhainneachta agus comhaontuithe foirmiúla le líonraí den gheilleagar sóisialta agus lena n-eagraíochtaí ionadaíocha a chur ar bun; á chur i bhfios gur gá a áirithiú go mbeidh na dálaí ann chun tuilleadh forbartha agus gairmiúlachta a dhéanamh ar eintitis an gheilleagair shóisialta, ar féidir iad a dhéanamh trí sheirbhísí comhairleacha a sholáthar amhail meantóireacht agus cóitseáil shaincheaptha, maoiniú a dhéanamh ar fhothú acmhainneachta, ar oiliúint agus ar oideachas, ar scileanna agus ar uas-sciliú nó athoiliúint, ar sheirbhísí gorlainne agus ar rochtain ar chomhairle dlí; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á thabhairt chun suntais an ról lárnach a d’fhéadfadh a bheith ag teicneolaíochtaí nua agus ag an intleacht shaorga i gcruthú post agus i bhforbairt agus i méadú an gheilleagair shóisialta, nuair is inrochtana do chách iad; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé go dtabharfaí d“fhiontraithe agus d”fhostaithe an gheilleagair shóisialta rochtain fheabhsaithe ar chláir oiliúna maidir le scileanna digiteacha agus teicneolaíochtaí forbartha, ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta araon, agus béim ar leith á leagan ar oibrithe leochaileacha, agus á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit féachaint conas is féidir le gnólachtaí príomhshrutha, leis an earnáil phoiblí agus le heintitis an gheilleagair shóisialta comhoibriú chun an méid sin a bhaint amach; ag tabhairt dá haire gur cheart an t-aistriú digiteach sa gheilleagar sóisialta a spreagadh, inter alia, trí chánachas, trí sholáthar poiblí agus trí státchabhair; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á thabhairt chun suntais gur bealach é an geilleagar sóisialta chun dúshláin uirbeacha a réiteach; á iarraidh go ndíreofar cistiú ar an leibhéal áitiúil, lena n-áirítear i limistéir uirbeacha; |
| --- | --- |

31.

| 32. | á chur in iúl gur geal léi go bhfuil straitéisí agus pleananna gníomhaíochta uaillmhianacha ag a lán údarás áitiúil agus réigiúnach cheana féin chun an geilleagar sóisialta a chur chun cinn; á aithint gur gá cur leis an acmhainneacht ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach agus dul i ngleic le riachtanais shonracha eagraíochtaí den gheilleagar sóisialta trasteorann, go háirithe i gceantair thuaithe, i gceantair oileánacha agus i gceantair iargúlta; á iarraidh ar na Ballstáit forbairt straitéisí réigiúnacha don gheilleagar sóisialta a spreagadh i ngach réigiún agus acmhainní airgeadais a leithdháileadh de réir tosaíochtaí arna sainiú go háitiúil; á áitiú ar an gCoimisiún forléargas a fhoilsiú ar éagsúlacht fhoirmeacha dlíthiúla an gheilleagair shóisialta atá ann faoi láthair sna Ballstáit, ionas gur féidir le húdaráis áitiúla agus réigiúnacha díriú orthu agus a straitéisí á n-ullmhú acu; |
| --- | --- |

32.

Leas a bhaint as acmhainneacht iomlán ionstraimí an Aontais chun go mbeidh an geilleagar sóisialta faoi bhláth

| 33. | á iarraidh ar na Ballstáit maoiniú spriocdhírithe a chur ar fáil d’eintitis den gheilleagar sóisialta agus lánúsáid a bhaint as cistí reatha an Aontais chun earnáil an gheilleagair shóisialta a chur chun cinn agus dlús a chur lena n-iarrachtaí na cistí a chuirtear ar fáil dóibh don gheilleagar sóisialta a ghlacadh; |
| --- | --- |

33.

| 34. | á mheas gur gá é a dhéanamh níos éasca d’fhiontair an gheilleagair shóisialta rochtain a fháil ar chistí Eorpacha, lena n-áirítear i gcomhthéacs comhpháirtíochtaí poiblí/príobháideacha, gan a gcineál dlíthiúil a shaobhadh, agus a rannpháirtíocht ghníomhach a chur chun cinn maidir le clár oibre an bheartais Eorpaigh a shainiú, amhail i gcomhthéacs chur chun feidhme EPSR; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á chur in iúl gur geal léi an togra maidir le Tairseach Aonair nua AE don Gheilleagar Sóisialta a sheoladh in 2023; á chur i bhfios go láidir go bhfuil sé d’acmhainneacht ag an tionscnamh seo tacú le heintitis an gheilleagair shóisialta maidir le faisnéis agus treoir thábhachtach a chur ar fáil maidir le cistiú, beartais, líonraí agus ardáin ábhartha de chuid an Aontais chomh maith le tionscnaimh ghaolmhara; |
| --- | --- |

35.

| 36. | ag tabhairt dá haire go bhfuil deiseanna ar fáil faoi InvestEU chun tacú leis an ngeilleagar sóisialta; ag tathant ar an gCoimisiún agus ar na comhpháirtithe cur chun feidhme táirgí airgeadais a dhearadh a bheidh curtha in oiriúint do riachtanais fhiontair an gheilleagair shóisialta faoin Ionú Infheistíochta Sóisialta agus Scileanna agus acmhainní leordhóthanacha a leithdháileadh ar na táirgí sin agus béim á leagan ar thionscadail a dhéileálann i gcomhthráth leis an gclaochlú digiteach agus leis an aistriú glas; ag tabhairt dá h-aire gur cheart critéir fhónta incháilitheachta a fhorbairt chun díriú ar idirghabhálaithe airgeadais a thacaíonn go sonrach leis an ngeilleagar sóisialta agus á mheas gur cheart seirbhísí comhairleacha a chur ar fáil faoi Mhol Comhairleach InvestEU chun an leas is fearr is féidir a bhaint as acmhainneacht na n-idirghabhálaithe airgeadais sin teacht i dtír ar chlár InvestEU; á iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go mbeidh rochtain ag eintitis an gheilleagair shóisialta ar tháirgí airgeadais InvestEU eile, amhail na táirgí sin atá dírithe ar FBManna, arb iad micreaeintitis, eintitis bheaga agus eintitis mheánmhéide an chuid is mó de na heintitis sin, ionas go bhféadfar píblíne tionscadal a fhorbairt ar ábhair thábhachtacha agus feabhas a chur ar inbhuanaitheacht eacnamaíoch fhadtéarmach na n-eintiteas sa gheilleagar sóisialta mar aon lena nglacadh le réitigh nuálacha; |
| --- | --- |

36.

| 37. | ag tabhairt dá haire, go háirithe, go bhfuil ról lárnach ag cistí an bheartais chomhtháthaithe, lena n-áirítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+) agus Ciste Forbraíochta Réigiúnaí-an Ciste Comhtháthaithe, maidir le tionscadail an gheilleagair shóisialta a mhaoiniú; ag meabhrú chuspóirí sonracha CSE+ maidir le rochtain ar fhostaíocht a fheabhsú do gach cuardaitheoir poist, go háirithe daoine óga, chomh maith leis an bhféinfhostaíocht agus an geilleagar sóisialta a chur chun cinn; á mheabhrú do na Ballstáit gur féidir le húdaráis soláthair phoiblí an maoiniú ó CSE+ a úsáid chun “éascaitheoirí an chlásail shóisialta” a mhaoiniú, i.e. gairmithe a bhfuil sé de chúram orthu clásail shóisialta a chur chun cinn agus tacú leo ar an leibhéal áitiúil, agus chun comhairle a thabhairt d’údaráis phoiblí maidir le sonraíochtaí tairisceana a bhfuil rochtain ag an ngeilleagar sóisialta orthu a dhréachtú; |
| --- | --- |

37.

| 38. | ag aithint acmhainneacht mhór an gheilleagair shóisialta chun poist ardcháilíochta a chruthú agus chun tréimhsí oiliúna íoctha a chruthú do dhaoine óga, lena bhféadfar dlús a chur lena lánpháirtiú i margadh an tsaothair; ag spreagadh na mBallstát na cistí atá ar fáil faoin Scéim Ráthaíochta don Aos Óg a úsáid chun an geilleagar sóisialta a chur chun cinn i measc na nglúine níos óige toisc gur féidir leis feabhas a chur ar a lánpháirtiú sa mhargadh saothair; á chur in iúl gur geal léi an tionscnamh ón gCoimisiún maidir le hAcadamh Beartais Fiontraíochta don Aos Óg a sheoladh in 2022 faoi CSE+ chun fiontraíocht i measc na n-óg a chothú agus á iarraidh ar an gCoimisiún aird ar leith a thabhairt ar fhiontraíocht shóisialta agus tionscnaimh spriocdhírithe a fhorbairt chun cabhrú le fiontraithe eile atá tearcionadaithe sa gheilleagar sóisialta; |
| --- | --- |

38.

| 39. | ag tacú le lárionaid náisiúnta inniúlachta a bhunú le haghaidh nuálaíochta sóisialta a bheidh dírithe ar fhiontraithe sóisialta agus le lárionad inniúlachta Eorpach don nuálaíocht shóisialta; á mheabhrú don Choimisiún agus do na Ballstáit, áfach, go bhfuil nuálaíocht shóisialta á cleachtadh ag na heagraíochtaí uile sa gheilleagar sóisialta, lena n-áirítear soláthraithe seirbhísí sóisialta neamhbhrabúis, chomh maith le fiontraithe sóisialta; á iarraidh ar na Ballstáit aghaidh a thabhairt ar dhúshláin shonracha na hearnála seirbhísí sóisialta neamhbhrabúis chun go mbeidh an earnáil sin in ann leanúint dá conair nuálach, agus deontais agus fóirdheontais á gcoinneáil aici faoi CSE+ nó faoi thionscadal Erasmus+; |
| --- | --- |

39.

| 40. | á chur in iúl gur geal léi an úsáid a bhaintear as cistiú spriocdhírithe ón Aontas do thionscadail lena ndírítear ar aistriú na bhfiontar chuig a gcuid fostaithe a fhorbairt agus a chumasú agus, ar an gcaoi sin, leanúnachas an ghnó a áirithiú, lena n-áirítear trí tháthcheangal ag comharchumann oibrithe (23); |
| --- | --- |

40.

| 41. | á iarraidh ar na Ballstáit cur chun cinn a dhéanamh ar an rochtain a fhaigheann eintitis an gheilleagair shóisialta ar chistiú NextGenerationEU i gcomhthéacs a bpleananna náisiúnta don Téarnamh agus don Athléimneacht, go háirithe chun fostaíocht ar ardchaighdeán, cuimsiú sóisialta agus aistriú cuimsitheach digiteach agus glas do chách a chur chun cinn; |
| --- | --- |

41.

| 42. | á iarraidh ar an gCoimisiún, ag an gcéad athbhreithniú eile ar Rialachán na Blocdhíolúine Ginearálta (GBER), raon feidhme an Rialacháin a leathnú agus riachtanais shonracha eintitis an gheilleagair shóisialta a chur san áireamh go leormhaith ó thaobh rochtain ar mhaoiniú agus ar fhorbairt an mhargaidh de; á iarraidh ar an gCoimisiún saincheisteanna sóisialta a chur san áireamh i réimse na Státchabhrach, amhail earcú oibrithe atá faoi mhíbhuntáiste a chur chun cinn, lena n-áirítear daoine faoi mhíchumas, go háirithe i gcomhthéacs théarnamh iar-COVID-19, chun roghanna fianaise-bhunaithe éagsúla a fhiosrú, tar éis dul i gcomhairle leis na geallsealbhóirí ábhartha, chun tacú le forbairt na n-eintiteas sa gheilleagar sóisialta agus soiléireacht agus treoir a chur ar fáil do na húdaráis náisiúnta maidir leis an mbunús dlí atá le húsáid chun tacú le heintitis an gheilleagair shóisialta trí státchabhair; |
| --- | --- |

42.

| 43. | á chur in iúl gur geal léi pleananna an Choimisiúin chun machnamh a dhéanamh ar shásraí tiomanta comhinfheistíochta a sheoladh le fondúireachtaí agus eagraíochtaí daonchairdiúla le haghaidh saincheisteanna sprice amhail easpa dídine; |
| --- | --- |

43.

| 44. | ag tathant ar na húdaráis náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla leas níos fearr a bhaint as acmhainneacht na rialacha atá ann faoi láthair maidir leis na forálacha sonracha le haghaidh seirbhísí ar mhaithe leis an leas eacnamaíoch i gcoitinne (SGEI) chun rochtain a fháil ar thacaíocht airgeadais phoiblí faoi Rialachán AE maidir le Státchabhair, go háirithe trí lánúsáid a bhaint as an deis chun aitheantas a thabhairt d’eintitis an gheilleagair shóisialta a bhfuil gníomhaíocht eacnamaíoch á déanamh acu mar SGEI i gcás inarb ábhartha; |
| --- | --- |

44.

| 45. | á chur in iúl gur geal léi an smaoineamh tionscnamh nua a sheoladh faoin gClár don Mhargadh Aonair chun tacú le cruthú comhpháirtíochtaí idir eintitis an gheilleagair shóisialta agus gnólachtaí príomhshrutha, lena gcumasófaí margadh gnólacht le gnólacht de “cheannacháin shóisialta” a d’fhéadfadh an geilleagar sóisialta a neartú; |
| --- | --- |

45.

| 46. | á chreidiúint go bhféadfadh lipéid agus deimhniúcháin reatha d’eintitis an gheilleagair shóisialta a bheith ina n-inspreagadh do na Ballstáit; á chur in iúl gur geal léi an gealltanas in SEAP go seolfar staidéar maidir le lipéid náisiúnta an gheilleagair shóisialta agus maidir le córais deimhniúcháin d“fhonn infheictheacht an gheilleagair shóisialta a mhéadú agus d”fhonn margadh aonair a fheidhmíonn go maith a chumasú, agus, bunaithe ar na torthaí, féachaint an bhféadfaí an bealach a ullmhú do chóras níos caighdeánaithe ar leibhéal an Aontais; á chur i bhfios go láidir gur cheart go gcuirfí leis an staidéar sin ar thorthaí a baineadh amach roimhe seo agus gur cheart go mbeadh baint ag geallsealbhóirí an gheilleagair shóisialta leis; |
| --- | --- |

46.

| 47. | á mholadh go leathnófaí raon feidhme líonra Réigiúin Eacnamaíochta Sóisialta na hEorpa chun comhpháirtíochtaí nua réigiúnacha agus áitiúla a threisiú, agus go háirithe chun borradh a chur faoin aistriú digiteach agus faoin aistriú glas i gcríocha; |
| --- | --- |

47.

| 48. | ag moladh don Choimisiún, i gcomhar leis na Ballstáit, uirlisí éifeachtacha a shainaithint chun tacú le heagraíochtaí spáis shibhialta sna Ballstáit, agus le heintitis an gheilleagair shóisialta go háirithe, agus chun iad a chosaint; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá an Clár um Shaoránacht, Comhionannas, Cearta agus Luachanna, atá dírithe, inter alia, ar eagraíocht neamhbhrabúis agus a bhfuil buiséad EUR 1,55 billiún aige, do na dúshláin atá os comhair na sochaí sibhialta in AE; |
| --- | --- |

48.

| 49. | ag tabhairt dá haire gur minic a theastaíonn cómhaoiniú i leith cistiú eagraíochtaí neamhbhrabúsacha agus gur féidir ceangal a chur ar eagraíochtaí neamhbhrabúsacha sciar ró-ard acmhainní dílse a bheith acu a bheith toirmeascach; á chur i bhfios go láidir, dá bhrí sin, gur cheart an sciar d’acmhainní dílse a theastaíonn le haghaidh cómhaoinithe a mheas agus go gcaithfear modhanna éagsúla a d’fhéadfaí a mhodhnú a chur san áireamh, amhail am deonach nó ranníocaíochtaí comhchineáil; |
| --- | --- |

49.

| 50. | á chur in iúl gur cúis áthais di gur sheol an Coimisiún staidéar inar cuireadh anailís chomparáideach ar fáil ar chórais dlí agus ar thírdhreacha na gcomhlachas in AE; á iarraidh ar an gCoimisiún, ar bhonn Airteagal 352 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, togra a thíolacadh le haghaidh rialacháin lena mbunaítear reacht do chomhlachais Eorpacha, bunaithe ar na moltaí a leagtar amach sa rún ó Pharlaimint na hEorpa an 17 Feabhra 2022 le moltaí don Choimisiún maidir le reacht do chomhlachais trasteorann Eorpacha agus d’eagraíochtaí neamhbhrabúsacha Eorpacha agus i gCuid I den iarscríbhinn a ghabhann leis; |
| --- | --- |

50.

I dtreo chur chun feidhme éifeachtach SEAP

| 51. | á chur in iúl gur geal léi go mór an togra le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le coinníollacha creata don gheilleagar sóisialta a bheidh le formheas in 2023; á chur i bhfáth gur cheart go soláthrófaí leis an moladh sainmhíniú comhchoiteann, ar leibhéal an Aontais, ar an ngeilleagar sóisialta, sainmhíniú a bheadh bunaithe ar a phríomhphrionsabail agus ar a phríomhghnéithe mar a chuirtear i láthair iad i SEAP agus gur gá éagsúlacht na n-eintiteas sa gheilleagar sóisialta sna Ballstáit a chur san áireamh sa mholadh agus sa sainmhíniú araon; á thabhairt chun suntais nach mór é a bheith mar phríomhchuspóir ag an moladh na creataí dlíthiúla agus beartais don gheilleagar sóisialta a neartú, go háirithe i mBallstáit ina bhfuil éiceachóras an gheilleagair shóisialta lagforbartha; á chreidiúint gur cheart don mholadh béim a leagan go soiléir ar na hionstraimí tacaíochta a chuireann an tAontas ar fáil agus treoir a thabhairt maidir le beartais shonracha, amhail creataí dlíthiúla oiriúnacha le haghaidh cineálacha éagsúla eintiteas an gheilleagair shóisialta, soláthar poiblí, Státchabhair, fostaíocht, beartais shóisialta agus sláinte, cánachas, oideachas, scileanna agus oiliúint agus a thábhachtaí atá sé aistrithe leanúnacha a nascadh le clár oibre an gheilleagair shóisialta; |
| --- | --- |

51.

| 52. | á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá rannpháirtíocht na n-oibrithe agus an rialachas daonlathach, ar prionsabail iad a aithnítear i SEAP, chun cuspóirí an gheilleagair shóisialta a bhaint amach; á chur i bhfáth go gcaithfidh dálaí maithe oibre agus fostaíochta agus peirspictíochtaí dul chun cinn gairme a bheith ag gach oibrí sa gheilleagar sóisialta, bunaithe go hidéalach ar chomhaontuithe comhchoiteanna; á thabhairt chun suntais sa chomhthéacs sin nach mór d’eintitis an gheilleagair shóisialta cearta ceardchumainn, idirphlé sóisialta agus cómhargáil a chomhlíonadh; á iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú gur cheart tacaíocht airgeadais uile AE d’eintitis an gheilleagair shóisialta a chur de choinníoll ar chomhlíonadh na ndálaí oibre agus fostaíochta is infheidhme agus/nó oibleagáidí na bhfostóirí arna mbunú le dlí agus/nó de thoradh ar chomhaontuithe comhchoiteanna; á chur i bhfáth, toisc go bhfuil a múnla bunaithe ar rannpháirtíocht na n-oibrithe, go bhfuil eintitis an gheilleagair shóisialta i riocht maith chun idirphlé sóisialta agus cómhargáil a chur chun cinn; á chur i bhfáth, dá bhrí sin, gur gá tuilleadh forbartha a dhéanamh ar an idirphlé sóisialta, ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal Eorpach araon, agus ar an gcomhmhargáil sa gheilleagar sóisialta; |
| --- | --- |

52.

| 53. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí an geilleagar sóisialta a chur chun cinn go hidirnáisiúnta agus infheictheacht na hearnála i ngné sheachtrach bheartais an Aontais a mhéadú, inter alia, trí chineál sonrach na gcomhaontuithe sin a aithint agus a áireamh i gcomhaontuithe comhlachais amach anseo agus trí fhaisnéis agus oiliúint maidir leis an ngeilleagar sóisialta a chur ar fáil d’fhoireann thoscaireachtaí AE, agus trí mheasúnú a dhéanamh ar an gcaoi ar féidir le gníomhaíochtaí den sórt sin cur le forbairt an gheilleagair shóisialta i dtríú tíortha; |
| --- | --- |

53.

| 54. | á mheas gur trua nár tháinig aon athrú reachtach as na hiarrataí a rinne an Pharlaimint san am a chuaigh thart ar an gCoimisiún tograí a thíolacadh lena gceadófaí do chumainn fhrithpháirteacha, do chomhlachais agus d’fhondúireachtaí gníomhú ar scála Eorpach agus trasteorann, rud a bhaineann an bonn den tsamhail shóisialta Eorpach agus a chuireann bac ar chur i gcrích an mhargaidh aonair; ag athdhearbhú iarraidh na Parlaiminte go dtabharfaí isteach íoschaighdeáin choiteanna d’eagraíochtaí neamhbhrabúsacha ar fud AE agus go mbunófaí reacht do chomhlachais Eorpacha agus á iarraidh ar an gCoimisiún míniú poiblí a thabhairt ar na cúiseanna nach ndearnadh obair leantach ar iarrataí na Parlaiminte ina leith; á mholadh, i bhfianaise na ndeiseanna arna gcur ar fáil ag SEAP, chomh maith le gníomhaíochtaí Choiste Faireacháin Dhearbhú Lucsamburg, ina bhfuil tromlach na mBallstát, go bhféachfaí ar an gcomhar feabhsaithe mar uirlis chun an dúsháinn sheanbhunaithe a luadh cheana a shárú; |
| --- | --- |

54.

| 55. | ag tabhairt dá haire gur gá d’údaráis phoiblí agus d’eintitis an gheilleagair shóisialta tosaíochtaí sóisialta a shainaithint go soiléir chun acmhainneacht iomlán earnáil an gheilleagair shóisialta chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin shocheacnamaíocha a bhaint amach; á thabhairt chun suntais gur minic a bhíonn dlúthchomhar le heintitis phoiblí ag teastáil le tionscadail an gheilleagair shóisialta; á iarraidh, dá bhrí sin, ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit straitéis nua infheistíochta sóisialta a fhorbairt laistigh den chreat rialachais mhaicreacnamaíoch a chuirtear ar fáil ar leibhéal AE, ina sainaithneofar tosaíochtaí sóisialta go soiléir, i gcomhréir le EPSR, agus lena bhféadfar creat a sholáthar le haghaidh comhair idir údaráis phoiblí agus eintitis an gheilleagair shóisialta; |
| --- | --- |

55.

| 56. | á iarraidh ar an gCoimisiún na tuarascálacha tíre agus na moltaí tírshonracha i bpróiseas an tSeimeastair a úsáid chun faireachán a dhéanamh ar fhorbairt an gheilleagair shóisialta san Eoraip agus á iarraidh ar an gCoimisiún a thionscnaimh a dhéanamh níos uaillmhianaí agus níos comhleanúnaí, agus, i gcás inar féidir, bearta dlíthiúla a mholadh; |
| --- | --- |

56.

| 57. | á iarraidh ar an gCoimisiún faireachán a dhéanamh ar an obair leantach a dhéanann na Ballstáit maidir le gealltanais an Gheilleagair Shóisialta sna Pleananna náisiúnta Téarnaimh agus Athléimneachta; |
| --- | --- |

57.

| 58. | á chur in iúl gur geal léi an fógra go ndéanfar staidéar nua chun faisnéis cháilíochtúil agus chainníochtúil a bhailiú maidir leis an ngeilleagar sóisialta ar fud na mBallstát uile; á iarraidh go gcumhdófaí leis an staidéar sin na cineálacha éagsúla d’eintitis an gheilleagair shóisialta agus go mbaileofaí sonraí imdhealaithe maidir le hoibrithe; ag tabhairt dá haire go bhfuil gá le sonraí mionsonraithe, caighdeánaithe, inchomparáide agus iontaofa ar scála agus tionchar an gheilleagair shóisialta d’fhonn cinntí beartais atá bunaithe ar fhianaise a éascú, chun forbairt an gheilleagair shóisialta a dhéanamh slán i bhfad na haimsire agus chun cur le spriocanna eacnamaíocha agus sóisialta an Aontais; á iarraidh ar an gCoimisiún, mar chuid den obair sin, staidéar 2012 maidir le frithpháirtigh san Aontas a thabhairt cothrom le dáta chun deiseanna agus bacainní ar a bhforbairt a shainaithint, go háirithe i gcúram sláinte agus árachas; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na húdaráis náisiúnta staidrimh oibriú le Eurostat chun sonraí caighdeánaithe a bhailiú agus chun iad a thabhairt cothrom le dáta go rialta agus anailís a dhéanamh orthu; |
| --- | --- |

58.

| 59. | á chur in iúl gur geal léi an obair atá á déanamh ag an gCoimisiún ar chonair aistrithe don gheilleagar sóisialta agus a ghaireacht d’éiceachórais thionsclaíocha; ag tabhairt dá haire, áfach, go bhfuil gá le faisnéis bhreise chun tuiscint a fháil ar an gcaoi a n-idirghníomhóidh sí le tionscnaimh réigiúnacha agus áitiúla eile agus chun cur chun feidhme éifeachtach ar an láthair a áirithiú; |
| --- | --- |

59.

| 60. | á iarraidh ar na Ballstáit comhordaitheoirí an gheilleagair shóisialta a ainmniú agus pointí teagmhála áitiúla don gheilleagar sóisialta a bhunú d’fhonn feasacht a ardú agus rochtain ar thacaíocht agus ar mhaoiniú a éascú, lena n-áirítear maoiniú AE; á iarraidh ar an gCoimisiún ardán aonair AE ar líne a bhunú chun dea-chleachtais a mhalartú idir na Ballstáit, údaráis áitiúla agus réigiúnacha agus líonraí geilleagair shóisialta, á chur i bhfios go láidir gur gá an t-ardán sin a bhainistiú i gcomhar le líonraí geilleagair shóisialta na hEorpa agus le sainghrúpa an Choimisiúin um an ngeilleagar sóisialta agus um fhiontair shóisialta (GECES); á mheas gur gá dlúth-chomhordú a áirithiú idir comhordaitheoirí náisiúnta, pointí teagmhála áitiúla, ardán ar líne AE agus Tairseach Geilleagar Sóisialta AE chun malartú eolais agus sineirgí a uasmhéadú chomh maith le hinfheictheacht na ndeiseanna do ghníomhaithe sa gheilleagar sóisialta agus dúbláil oibre a d’fhéadfadh a bheith ann a sheachaint; |
| --- | --- |

60.

| 61. | á iarraidh ar an gCoimisiún tuilleadh comhair a dhéanamh le GECES agus tascfhórsa cur chun feidhme SEAP a chur ar bun lena n-áirítear GECES agus comhordaitheoirí náisiúnta atá i gceannas ar fhaireachán a dhéanamh agus tuairisciú rialta don Pharlaimint, don Chomhairle agus do na geallsealbhóirí ábhartha, lena n-áirítear na geallsealbhóirí sóisialta, agus a chomhdhéanamh agus a amlíne gníomhaíochta a scaipeadh; |
| --- | --- |

61.

o

o o

| 62. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún. |
| --- | --- |

62.

---

(1)  IO L 94, 28.3.2014, lch. 65.

(2)  IO C 116, 31.3.2021, lch. 162.

(3)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0044.

(4)  IO C 117, 11.3.2022, lch. 53.

(5)  IO C 99, 1.3.2022, lch. 122.

(6)  IO C 465, 17.11.2021, lch. 110.

(7)  IO C 345, 16.10.2020, lch. 2.

(8)  IO C 425, 20.10.2021, lch. 2.

(9)  IO C 118, 8.4.2020, lch. 145.

(10)  IO C 316, 22.9.2017, lch. 224.

(11)  IO C 75, 26.2.2016, lch. 34.

(12)  IO C 75, 26.2.2016, lch. 11.

(13)  IO C 36, 29.1.2016, lch. 111.

(14)  IO C 419, 16.12.2015, lch. 42.

(15)  IO C 76 E, 25.3.2010, lch. 16.

(16)  IO C 99, 13.4.1987, lch. 205.

(17)  ECFE/an tAontas Eorpach, Policy brief on making the most of the Social Economy’s contribution to the Circular Economy [Eolas beartais maidir leis an leas is fearr is féidir a bhaint as rannchuidiú an Gheilleagair Chiorclaigh leis an nGeilleagar Ciorclach], 2022.

(18)  https://www.eesc.europa.eu/sites/default/files/files/qe-04-17-875-en-n.pdf

(19)  An Coimisiún Eorpach, an Ard-Stiúrthóireacht um Fhostaíocht, Gnóthaí Sóisialta agus Cuimsiú, Hayday, M., Varga, E., A recipe book for social finance: a practical guide on designing and implementing initiatives to develop social finance instruments and markets [Leabhar oideas don airgeadas sóisialta: Treoir phraiticiúil maidir le tionscnaimh a dhearadh agus a chur chun feidhme chun ionstraimí airgeadais sóisialta agus margaí sóisialta a fhorbairt], Oifig na bhFoilseachán, 2017.

(20)  I measc nithe eile, ina rún an 16 Nollaig 2020 maidir le straitéis nua do FBManna Eorpacha (IO C 445, 29.10.2021, lch. 2) agus an 24 Meitheamh 2021 maidir le prionsabal Eorpach um oiriúnacht rialála agus um choimhdeacht – tuarascáil maidir le Reachtóireacht Níos Fearr do na blianta 2017, 2018 agus 2019 (IO C 81, 18.2.2022, lch. 74).

(21)  Eurofound, Labour market change. Cooperatives and social enterprises: Work and employment in selected countries [Athrú ar an margadh saothair. Comharchumainn agus fiontair shóisialta i dtíorthaí ar leith] Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg, 2019.

(22)  OECD/An Coimisiún Eorpach, Policy brief on making the most most of the social economy’s contribution of the Social economy [Eolas beartais maidir leis an leas is fearr is féidir a bhaint as rannchuidiú an Gheilleagair Chiorclaigh leis an nGeilleagar Ciorclach], Páipéir Forbartha Áitiúla Eacnamaíochta agus Fostaíochta (LEED) OECD, Uimh. 2022/01, Foilsitheoireacht ECFE, 2022.

(23)  E.g. Múnlaí Nuálacha d’Aistriú Gnó do FBManna i Réigiún Mhuir Bhailt a mhaoinítear faoi Interreg, úsáid a bhaint as maoiniú Chiste Sóisialta na hEorpa agus as an gClár um Fhostaíocht agus um Nuálaíocht Shóisialta (EaSI), tionscadail phíolótachaamhail “Aistriú chuig comharchumainn” agus “Sábháil Post” a fhaigheann tacaíocht ó Pharlaimint na hEorpa.

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/184 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/184

---

P9_TA(2022)0289

Leithcheal trasnach san Aontas Eorpach: staid shocheacnamaíoch na mban de bhunadh na hAfraice, an Mheán-Oirthir, Mheiriceá Laidinigh agus na hÁise

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 ar an leithcheal trasnach san Aontas Eorpach: staid shocheacnamaíoch na mban de bhunadh na hAfraice, an Mheán-Oirthir, Mheiriceá Laidinigh agus na hÁise (2021/2243(INI))

(2023/C 47/13)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint d’Airteagail 2 agus 3(3) den Chonradh ar an Aontas Eorpach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagail 2 agus 3(3) den Chonradh ar an Aontas Eorpach,

| — | ag féachaint d’Airteagail 8, 153(1) agus 208 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagail 8, 153(1) agus 208 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint d’Airteagal 23 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (an “Chairt”), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 23 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (an “Chairt”),

| — | ag féachaint do Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe, agus, go háirithe, sprioc 5, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe, agus, go háirithe, sprioc 5,

| — | ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir le Gach Cineál Idirdhealaithe in aghaidh na mBan a Dhíothú, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir le Gach Cineál Idirdhealaithe in aghaidh na mBan a Dhíothú,

| — | ag féachaint do Choinbhinsiún Idirnáisiúnta na Náisiún Aontaithe maidir le Gach Cineál Idirdhealaithe Chiníoch a Dhíothú, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Choinbhinsiún Idirnáisiúnta na Náisiún Aontaithe maidir le Gach Cineál Idirdhealaithe Chiníoch a Dhíothú,

| — | ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine faoi Mhíchumas, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine faoi Mhíchumas,

| — | ag féachaint do Dhearbhú agus Clár Oibre Gníomhaíochta Bhéising an 15 Meán Fómhair 1995 agus do thorthaí a chomhdhálacha athbhreithnithe, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Dhearbhú agus Clár Oibre Gníomhaíochta Bhéising an 15 Meán Fómhair 1995 agus do thorthaí a chomhdhálacha athbhreithnithe,

| — | ag féachaint d’Airteagal 26 de Chúnant Idirnáisiúnta ar Chearta Sibhialta agus Polaitiúla 1966 agus d’Airteagal 2 de Chúnant Idirnáisiúnta maidir le Cearta Eacnamaíocha, Sóisialta agus Cultúrtha 1996, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 26 de Chúnant Idirnáisiúnta ar Chearta Sibhialta agus Polaitiúla 1966 agus d’Airteagal 2 de Chúnant Idirnáisiúnta maidir le Cearta Eacnamaíocha, Sóisialta agus Cultúrtha 1996,

| — | ag féachaint do Choinbhinsiún Chomhairle na hEorpa chun foréigean in aghaidh na mban agus foréigean teaghlaigh a chosc agus a chomhrac, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Choinbhinsiún Chomhairle na hEorpa chun foréigean in aghaidh na mban agus foréigean teaghlaigh a chosc agus a chomhrac,

| — | ag féachaint do theachtaireacht chomhpháirteach ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála an 25 Samhain 2020 dar teideal “Plean Gníomhaíochta III AE maidir le hInscne (GAP) – Clár oibre uaillmhianach do chomhionannas inscne agus do chumhachtú na mban i ngníomhaíocht sheachtrach an Aontais Eorpaigh 2021-2025” (JOIN(2020)0017), agus don Doiciméad Inmheánach Oibre Comhpháirteach dar teideal “Cuspóirí agus Táscairí chun cur chun feidhme an Phlean Gníomhaíochta maidir le hInscne III (2021-25) a cheapadh” (SWD(2020)0284), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht chomhpháirteach ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála an 25 Samhain 2020 dar teideal “Plean Gníomhaíochta III AE maidir le hInscne (GAP) – Clár oibre uaillmhianach do chomhionannas inscne agus do chumhachtú na mban i ngníomhaíocht sheachtrach an Aontais Eorpaigh 2021-2025” (JOIN(2020)0017), agus don Doiciméad Inmheánach Oibre Comhpháirteach dar teideal “Cuspóirí agus Táscairí chun cur chun feidhme an Phlean Gníomhaíochta maidir le hInscne III (2021-25) a cheapadh” (SWD(2020)0284),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 3 Márta 2021 dar teideal “Aontas an Chomhionannais: Straitéis maidir le Cearta Daoine faoi Mhíchumas 2021-2030” (COM(2021)0101), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 3 Márta 2021 dar teideal “Aontas an Chomhionannais: Straitéis maidir le Cearta Daoine faoi Mhíchumas 2021-2030” (COM(2021)0101),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 5 Márta 2020 dar teideal “Aontas an Chomhionannais: Straitéis um Comhionannas Inscne 2020-2025” (COM(2020)0152), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 5 Márta 2020 dar teideal “Aontas an Chomhionannais: Straitéis um Comhionannas Inscne 2020-2025” (COM(2020)0152),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 18 Meán Fómhair 2020 dar teideal “Aontas an Chomhionannais: plean gníomhaíochta an Aontais Eorpaigh maidir le frithchiníochas 2020-2025” (COM(2020)0565), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 18 Meán Fómhair 2020 dar teideal “Aontas an Chomhionannais: plean gníomhaíochta an Aontais Eorpaigh maidir le frithchiníochas 2020-2025” (COM(2020)0565),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 7 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal “Aontas an Chomhionannais: Creat straitéiseach an Aontais maidir le comhionannas, cuimsiú agus rannpháirtíocht na Romach” (COM(2020)0620), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 7 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal “Aontas an Chomhionannais: Creat straitéiseach an Aontais maidir le comhionannas, cuimsiú agus rannpháirtíocht na Romach” (COM(2020)0620),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 12 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal “Aontas an Chomhionannais: Straitéis um Chomhionannas LGBTIQ 2020-2025” (COM(2020)0698), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 12 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal “Aontas an Chomhionannais: Straitéis um Chomhionannas LGBTIQ 2020-2025” (COM(2020)0698),

| — | ag féachaint do Threoir 2000/43/CE ón gComhairle an 29 Meitheamh 2000 lena gcuirtear chun feidhme prionsabal na córa comhionainne idir daoine gan beann ar bhunús ciníoch nó eitneach (1) (“an Treoir maidir le Comhionannas Ciníoch”), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 2000/43/CE ón gComhairle an 29 Meitheamh 2000 lena gcuirtear chun feidhme prionsabal na córa comhionainne idir daoine gan beann ar bhunús ciníoch nó eitneach (1) (“an Treoir maidir le Comhionannas Ciníoch”),

| — | ag féachaint do Threoir 2000/78/CE ón gComhairle an 27 Samhain 2000 lena mbunaítear creat ginearálta le haghaidh na córa comhionainne san fhostaíocht agus sa tslí bheatha (2) (“an Treoir um Chomhionannas Fostaíochta”), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 2000/78/CE ón gComhairle an 27 Samhain 2000 lena mbunaítear creat ginearálta le haghaidh na córa comhionainne san fhostaíocht agus sa tslí bheatha (2) (“an Treoir um Chomhionannas Fostaíochta”),

| — | ag féachaint d’Fhóram Ghlúin an Chomhionannais arna reáchtáil i gCathair Mheicsiceo ón 29 go dtí an 31 Márta 2021 agus i bPáras ón 30 Meitheamh go dtí an 2 Iúil 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Fhóram Ghlúin an Chomhionannais arna reáchtáil i gCathair Mheicsiceo ón 29 go dtí an 31 Márta 2021 agus i bPáras ón 30 Meitheamh go dtí an 2 Iúil 2021,

| — | ag féachaint do rún uaithi an 21 Eanáir 2021 maidir le gné na hinscne i ngéarchéim COVID-19 agus sa tréimhse iar-ghéarchéime (3), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 21 Eanáir 2021 maidir le gné na hinscne i ngéarchéim COVID-19 agus sa tréimhse iar-ghéarchéime (3),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 24 Meitheamh 2021 ar staid na sláinte agus na gceart gnéis agus atáirgthe in AE, faoi chuimsiú shláinte na mban (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 24 Meitheamh 2021 ar staid na sláinte agus na gceart gnéis agus atáirgthe in AE, faoi chuimsiú shláinte na mban (4),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 10 Márta 2022 maidir le Plean Gníomhaíochta III AE maidir le hInscne (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 10 Márta 2022 maidir le Plean Gníomhaíochta III AE maidir le hInscne (5),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 17 Meán Fómhair 2020 ar chur chun feidhme na Straitéisí Náisiúnta maidir le Lánpháirtiú na Romach: dearcthaí diúltacha i leith daoine de chúlra Romainis san Eoraip a chomhrac (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 17 Meán Fómhair 2020 ar chur chun feidhme na Straitéisí Náisiúnta maidir le Lánpháirtiú na Romach: dearcthaí diúltacha i leith daoine de chúlra Romainis san Eoraip a chomhrac (6),

| — | aag féachaint do rún uaithi an 26 Márta 2019 maidir le cearta bunúsacha daoine de bhunadh Afracach san Eoraip (7), |
| --- | --- |

—

aag féachaint do rún uaithi an 26 Márta 2019 maidir le cearta bunúsacha daoine de bhunadh Afracach san Eoraip (7),

| — | ag féachaint don tuarascáil ón Institiúid Eorpach um Chomhionannas Inscne (EIGE) dar teideal Intersecting inequalities: Gender Equality Index 2019’ [Neamhionannais thrasnacha: Innéacs Comhionannais Inscne 2019], |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón Institiúid Eorpach um Chomhionannas Inscne (EIGE) dar teideal Intersecting inequalities: Gender Equality Index 2019’ [Neamhionannais thrasnacha: Innéacs Comhionannais Inscne 2019],

| — | ag féachaint do thuarascáil ó EuroCentralAsian Lesbian* Community (EL*C) an 29 Meitheamh 2021 dar teideal Resistance as a Way of Living: Lesbian lives through the COVID-19 Pandemic’, [Frithbheartaíocht mar shlí mhaireachtála: Saol na Leispiach trí Phaindéim COVID-19], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil ó EuroCentralAsian Lesbian* Community (EL*C) an 29 Meitheamh 2021 dar teideal Resistance as a Way of Living: Lesbian lives through the COVID-19 Pandemic’, [Frithbheartaíocht mar shlí mhaireachtála: Saol na Leispiach trí Phaindéim COVID-19],

| — | ag féachaint do thuarascáil EL*C an 1 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal “Lesbophobia: an intersectional form of violence”, [Leispiafóibe: cineál trasnach foréigin], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil EL*C an 1 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal “Lesbophobia: an intersectional form of violence”, [Leispiafóibe: cineál trasnach foréigin],

| — | ag féachaint do thuarascáil ó Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chearta Bunúsacha (FRA) an 14 Bealtaine 2020 dar teideal A long way to go for LGBTI equality [Achar fada le dul le haghaidh chomhionannas LGBTI] (Suirbhé II LGBTI FRA), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil ó Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chearta Bunúsacha (FRA) an 14 Bealtaine 2020 dar teideal A long way to go for LGBTI equality [Achar fada le dul le haghaidh chomhionannas LGBTI] (Suirbhé II LGBTI FRA),

| — | ag féachaint do thuarascáil EL*C an 7 Feabhra 2022 dar teideal “A bitter pill to swallow: gaps and discriminations in access to healthcare for lesbians”, [Deoch shearbh le hól: bearnaí agus leithcheal sa rochtain ar chúram sláinte do leispiacha], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil EL*C an 7 Feabhra 2022 dar teideal “A bitter pill to swallow: gaps and discriminations in access to healthcare for lesbians”, [Deoch shearbh le hól: bearnaí agus leithcheal sa rochtain ar chúram sláinte do leispiacha],

| — | ag féachaint do thuarascáil ón Líonra Eorpach i gcoinne an Chiníochais (ENAR) an 14 Meán Fómhair 2020 dar teideal “Intersectional discrimination in Europe: , relevance, challenges and ways forward” [Leithcheal trasnach san Eoraip: ábharthacht, dúshláin agus bealaí chun cinn], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil ón Líonra Eorpach i gcoinne an Chiníochais (ENAR) an 14 Meán Fómhair 2020 dar teideal “Intersectional discrimination in Europe: , relevance, challenges and ways forward” [Leithcheal trasnach san Eoraip: ábharthacht, dúshláin agus bealaí chun cinn],

| — | ag féachaint don “Guidance note on the collection and use of equality data based on racial or ethnic origin” [Nóta Treorach maidir le bailiú agus úsáid sonraí comhionannais bunaithe ar thionscnamh ciníoch nó eitneach] ón gCoimisiún (8), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don “Guidance note on the collection and use of equality data based on racial or ethnic origin” [Nóta Treorach maidir le bailiú agus úsáid sonraí comhionannais bunaithe ar thionscnamh ciníoch nó eitneach] ón gCoimisiún (8),

| — | ag féachaint do thuarascáil Líonra Eorpach na gComhlachtaí Comhionannais dar teideal “Collection and Use of Complaints Data by Equality Bodies” [Bailiú agus Úsáid Sonraí Gearán ag Comhlachtaí Comhionannais] (9), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil Líonra Eorpach na gComhlachtaí Comhionannais dar teideal “Collection and Use of Complaints Data by Equality Bodies” [Bailiú agus Úsáid Sonraí Gearán ag Comhlachtaí Comhionannais] (9),

| — | ag féachaint don European Handbook on Equality Data [Lámhleabhar na hEorpa ar shonraí comhionannais] (10), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don European Handbook on Equality Data [Lámhleabhar na hEorpa ar shonraí comhionannais] (10),

| — | ag féachaint do threoirphrionsabail choiteanna an Choimisiúin maidir le pleananna gníomhaíochta náisiúnta i gcoinne an chiníochais agus an idirdhealaithe chiníoch ó mhí an Mhárta 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do threoirphrionsabail choiteanna an Choimisiúin maidir le pleananna gníomhaíochta náisiúnta i gcoinne an chiníochais agus an idirdhealaithe chiníoch ó mhí an Mhárta 2022,

| — | ag féachaint do tuarascáil chomhthreomhar ENAR dar teideal “Racism & Discrimination in Employment in Europe 2013-2017” [Ciníochas agus Idirdhealú san Fhostaíocht san Eoraip 2013-2017] (11), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do tuarascáil chomhthreomhar ENAR dar teideal “Racism & Discrimination in Employment in Europe 2013-2017” [Ciníochas agus Idirdhealú san Fhostaíocht san Eoraip 2013-2017] (11),

| — | ag féachaint do Dheacáid Idirnáisiúnta na NA um Dhaoine de bhunús na hAfraice 2015-2024, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Dheacáid Idirnáisiúnta na NA um Dhaoine de bhunús na hAfraice 2015-2024,

| — | ag féachaint do thuarascáil FRA an 4 Aibreán 2019 dar teideal “Second European Union Minorities and Discrimination Survey – Roma women in nine EU Member States” [Dara Suirbhé an Aontais Eorpaigh ar Mhionlaigh agus ar Idirdhealú – Mná Romacha i naoi mBallstát AE] (12), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil FRA an 4 Aibreán 2019 dar teideal “Second European Union Minorities and Discrimination Survey – Roma women in nine EU Member States” [Dara Suirbhé an Aontais Eorpaigh ar Mhionlaigh agus ar Idirdhealú – Mná Romacha i naoi mBallstát AE] (12),

| — | ag féachaint do thuarascáil FRA an 15 Samhain 2019 dar teideal dar teideal “Second European Union Minorities and Discrimination Survey – Being Black in the EU” [Dara Suirbhé an Aontais Eorpaigh ar Mhionlaigh agus ar Idirdhealú – Saol an Duine Dhuibh san Aontas Eorpach] (13), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil FRA an 15 Samhain 2019 dar teideal dar teideal “Second European Union Minorities and Discrimination Survey – Being Black in the EU” [Dara Suirbhé an Aontais Eorpaigh ar Mhionlaigh agus ar Idirdhealú – Saol an Duine Dhuibh san Aontas Eorpach] (13),

| — | ag féachaint do bhileog eolais an Center for Intersectional Justice [Lárionad um Cheartas Trasnach] ó Aibreán 2020 dar teideal “Intersectionality at a Glance in Europe” [Sracfhéachaint ar an Trasnachas san Eoraip] (14), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do bhileog eolais an Center for Intersectional Justice [Lárionad um Cheartas Trasnach] ó Aibreán 2020 dar teideal “Intersectionality at a Glance in Europe” [Sracfhéachaint ar an Trasnachas san Eoraip] (14),

| — | ag féachaint don phacáiste acmhainní arna fhoilsiú in 2021 ó Mhná na Náisiún Aontaithe agus ó Chomhpháirtíocht na Náisiún Aontaithe um Chearta Daoine faoi Mhíchumas dar teideal “Intersectionality Resources and Toolkit, An Intersectional Approach to Leave No One Behind” [Acmhainní agus Uirlisí don Trasnachas: Cur Chuige Trasnach gan aon Duine a Fhágáil ar Lár] (15), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don phacáiste acmhainní arna fhoilsiú in 2021 ó Mhná na Náisiún Aontaithe agus ó Chomhpháirtíocht na Náisiún Aontaithe um Chearta Daoine faoi Mhíchumas dar teideal “Intersectionality Resources and Toolkit, An Intersectional Approach to Leave No One Behind” [Acmhainní agus Uirlisí don Trasnachas: Cur Chuige Trasnach gan aon Duine a Fhágáil ar Lár] (15),

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don litir ón gCoiste um Chultúr agus um Oideachas, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don litir ón gCoiste um Chultúr agus um Oideachas,

| — | ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Chearta na mBan agus um Chomhionannas Inscne (A9-0190/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Chearta na mBan agus um Chomhionannas Inscne (A9-0190/2022),

| A. | de bhrí go mbíonn ar go leor ban aghaidh a thabhairt ar neamhionannais thrasnacha agus ar idirdhealú in AE; de bhrí go dtagraíonn leithcheal trasnach do staid ina mbíonn roinnt forais idirdhealaithe ag oibriú agus ag idirghníomhú le chéile sa chaoi go bhfuil siad doscartha ó chéile agus ar bhealach ina dtáirgtear cineálacha sonracha idirdhealaithe, mar shampla inscne le forais eile idirdhealaithe, amhail, i measc nithe eile, cine, dath, stádas eitneach nó socheacnamaíoch, aois, treoshuíomh gnéasach, féiniúlacht agus léiriú inscne, saintréithe gnéis, airíonna géiniteacha, reiligiún nó creideamh, náisiúntacht, stádas cónaithe nó míchumas; |
| --- | --- |

A.

de bhrí go mbíonn ar go leor ban aghaidh a thabhairt ar neamhionannais thrasnacha agus ar idirdhealú in AE; de bhrí go dtagraíonn leithcheal trasnach do staid ina mbíonn roinnt forais idirdhealaithe ag oibriú agus ag idirghníomhú le chéile sa chaoi go bhfuil siad doscartha ó chéile agus ar bhealach ina dtáirgtear cineálacha sonracha idirdhealaithe, mar shampla inscne le forais eile idirdhealaithe, amhail, i measc nithe eile, cine, dath, stádas eitneach nó socheacnamaíoch, aois, treoshuíomh gnéasach, féiniúlacht agus léiriú inscne, saintréithe gnéis, airíonna géiniteacha, reiligiún nó creideamh, náisiúntacht, stádas cónaithe nó míchumas;

| B. | de bhrí go bhfuil idirdhealú trasnach éagsúil le hidirdhealú iomadúil, a tharlaíonn nuair is féidir gach cineál idirdhealaithe a chruthú agus a láimhseáil go neamhspleách; de bhrí, i gcás idirdhealú trasnach, go bhfuil na forais idirdhealaithe fite fuaite le chéile, rud a chruthaíonn cineál uathúil idirdhealaithe; de bhrí go gceadaítear dearcadh leis an trasnachas lena dtugtar forais thrasnacha san áireamh gan tosaíocht a thabhairt do cheann amháin thar an gceann eile; de bhrí go bhfreastalaíonn cur chuige trasnach ar iltoiseacht eispéiris agus fhéiniúlachtaí daoine agus go ngabhann cur chuige ó bhun aníos leis; de bhrí gur gá smaoineamh ar bhealach difriúil faoi mhíchothromaíochtaí céannachta, comhionannais agus cumhachta agus úsáid á baint as cur chuige trasnachais san anailís agus i mbeartais; |
| --- | --- |

B.

de bhrí go bhfuil idirdhealú trasnach éagsúil le hidirdhealú iomadúil, a tharlaíonn nuair is féidir gach cineál idirdhealaithe a chruthú agus a láimhseáil go neamhspleách; de bhrí, i gcás idirdhealú trasnach, go bhfuil na forais idirdhealaithe fite fuaite le chéile, rud a chruthaíonn cineál uathúil idirdhealaithe; de bhrí go gceadaítear dearcadh leis an trasnachas lena dtugtar forais thrasnacha san áireamh gan tosaíocht a thabhairt do cheann amháin thar an gceann eile; de bhrí go bhfreastalaíonn cur chuige trasnach ar iltoiseacht eispéiris agus fhéiniúlachtaí daoine agus go ngabhann cur chuige ó bhun aníos leis; de bhrí gur gá smaoineamh ar bhealach difriúil faoi mhíchothromaíochtaí céannachta, comhionannais agus cumhachta agus úsáid á baint as cur chuige trasnachais san anailís agus i mbeartais;

| C. | de bhrí, trí anailís thrasnach a chur i bhfeidhm, gur féidir linn aghaidh a thabhairt ar neamhionannais shóisialta, eisiamh agus idirdhealú ó dhearcadh cuimsitheach, sistéamach agus struchtúrach agus iad a thuiscint, agus cur chuige aon aise i leith an idirdhealaithe a shárú ag an am céanna; de bhrí nach bhfuil cur chuige trasnach i mbeartais AE go dtí seo; dde bhrí nár dhírigh siad ach ar ghnéithe aonair an idirdhealaithe, lena ndéantar beag is fiú dá ghnéithe institiúideacha, struchtúracha agus stairiúla; |
| --- | --- |

C.

de bhrí, trí anailís thrasnach a chur i bhfeidhm, gur féidir linn aghaidh a thabhairt ar neamhionannais shóisialta, eisiamh agus idirdhealú ó dhearcadh cuimsitheach, sistéamach agus struchtúrach agus iad a thuiscint, agus cur chuige aon aise i leith an idirdhealaithe a shárú ag an am céanna; de bhrí nach bhfuil cur chuige trasnach i mbeartais AE go dtí seo; dde bhrí nár dhírigh siad ach ar ghnéithe aonair an idirdhealaithe, lena ndéantar beag is fiú dá ghnéithe institiúideacha, struchtúracha agus stairiúla;

| D. | de bhrí gur minic a dhéantar dearmad ar thionchar an chiníochais agus an phróisis ciníochaithe mar fheiniméan tábhachtach lena gcuirtear cosc ar chomhionannas san Eoraip; de bhrí nach féidir beartais thrasnacha a chur chun feidhme gan daoine ciníocha a lárnú ag crosbhealaí an idirdhealaithe; |
| --- | --- |

D.

de bhrí gur minic a dhéantar dearmad ar thionchar an chiníochais agus an phróisis ciníochaithe mar fheiniméan tábhachtach lena gcuirtear cosc ar chomhionannas san Eoraip; de bhrí nach féidir beartais thrasnacha a chur chun feidhme gan daoine ciníocha a lárnú ag crosbhealaí an idirdhealaithe;

| E. | de bhrí nach féidir comhionannas inscne a bhaint amach mura ndíothaítear gach cineál iolrach idirdhealaithe, d’aon ghnó agus go neamhbheartaithe, ina bhfoirmeacha aonair, struchtúracha, institiúideacha agus stairiúla; de bhrí go bhfuil sé mar aidhm le cur chuige trasnach a chur i bhfeidhm scrúdú a dhéanamh ar na crosbhealaí idir ciníochas/coilíneachas, neamhionannas eacnamaíoch agus patrarcacht; de bhrí go dteipeann ar dhlíthe traidisiúnta frith-idirdhealaithe gach cineál idirdhealaithe agus a n-éifeachtaí diúltacha níos measa ar na mná lena mbaineann a chomhrac agus nach ndéanann gach Ballstát il-idirdhealú agus leithcheal trasnach a chumhdach go sainráite ina reachtaíocht náisiúnta (16); |
| --- | --- |

E.

de bhrí nach féidir comhionannas inscne a bhaint amach mura ndíothaítear gach cineál iolrach idirdhealaithe, d’aon ghnó agus go neamhbheartaithe, ina bhfoirmeacha aonair, struchtúracha, institiúideacha agus stairiúla; de bhrí go bhfuil sé mar aidhm le cur chuige trasnach a chur i bhfeidhm scrúdú a dhéanamh ar na crosbhealaí idir ciníochas/coilíneachas, neamhionannas eacnamaíoch agus patrarcacht; de bhrí go dteipeann ar dhlíthe traidisiúnta frith-idirdhealaithe gach cineál idirdhealaithe agus a n-éifeachtaí diúltacha níos measa ar na mná lena mbaineann a chomhrac agus nach ndéanann gach Ballstát il-idirdhealú agus leithcheal trasnach a chumhdach go sainráite ina reachtaíocht náisiúnta (16);

| F. | de bhrí nach catagóir aonchineálach iad mná agus go bhfuil sé ríthábhachtach a n-éagsúlacht a thuiscint chun a áirithiú nach leanfaidh ceapadh beartas de idirdhealú díreach nó indíreach a dhéanamh agus/nó grúpaí áirithe ban a dhéanamh dofheicthe, mar shampla mná de bhunadh na hAfraice, an Mheánoirthir, Mheiriceá Laidinigh, Romacha agus na hÁise atá faoi mhíbhuntáiste socheacnamaíoch; de bhrí gur minice a bhíonn mná, go háirithe mná faoi mhíchumas, mná imirceacha agus mná mionlaigh eitnigh, mná Dubha, mná de chine daite, mná Romacha, mná scothaosta, mná a bhfuil leibhéil oideachais níos ísle acu, mná a bhfuil fadhbanna sláinte acu, agus mná LGBTI+ faoi réir cineálacha iomadúla agus trasnacha idirdhealaithe; |
| --- | --- |

F.

de bhrí nach catagóir aonchineálach iad mná agus go bhfuil sé ríthábhachtach a n-éagsúlacht a thuiscint chun a áirithiú nach leanfaidh ceapadh beartas de idirdhealú díreach nó indíreach a dhéanamh agus/nó grúpaí áirithe ban a dhéanamh dofheicthe, mar shampla mná de bhunadh na hAfraice, an Mheánoirthir, Mheiriceá Laidinigh, Romacha agus na hÁise atá faoi mhíbhuntáiste socheacnamaíoch; de bhrí gur minice a bhíonn mná, go háirithe mná faoi mhíchumas, mná imirceacha agus mná mionlaigh eitnigh, mná Dubha, mná de chine daite, mná Romacha, mná scothaosta, mná a bhfuil leibhéil oideachais níos ísle acu, mná a bhfuil fadhbanna sláinte acu, agus mná LGBTI+ faoi réir cineálacha iomadúla agus trasnacha idirdhealaithe;

| G. | de bhrí go bhfuil easpa sonraí comhionannais trasnaigh ina bpríomhdhúshlán maidir le trasnachas a chur i ngníomh agus maidir le haghaidh a thabhairt ar chineálacha trasnacha idirdhealaithe; de bhrí go mbíonn easnaimh thromchúiseacha ann mar thoradh ar ghanntanas sonraí ábhartha agus go gcuireann sé sin cosc ar AE agus ar na Ballstáit faireachán gníomhach a dhéanamh ar staid an neamhionannais agus aghaidh a thabhairt agus anailís a dhéanamh ar mhéid an leithcheala thrasnaigh san Eoraip, lena n-áirítear staid grúpaí mionlaigh agus grúpaí imeallaithe; de bhrí nach mbailíonn roinnt Ballstát sonraí den sórt sin faoi láthair, rud a fhágann grúpaí daoine dofheicthe i gceapadh beartas; de bhrí gur cheart bailiú sonraí den sórt sin, go háirithe maidir le cine, eitneacht agus míchumas, a sholáthar go deonach agus go hanaithnid i gcomhréir le caighdeáin cosanta sonraí agus i gcomhréir le Coinbhinsiún Iostanbúl; |
| --- | --- |

G.

de bhrí go bhfuil easpa sonraí comhionannais trasnaigh ina bpríomhdhúshlán maidir le trasnachas a chur i ngníomh agus maidir le haghaidh a thabhairt ar chineálacha trasnacha idirdhealaithe; de bhrí go mbíonn easnaimh thromchúiseacha ann mar thoradh ar ghanntanas sonraí ábhartha agus go gcuireann sé sin cosc ar AE agus ar na Ballstáit faireachán gníomhach a dhéanamh ar staid an neamhionannais agus aghaidh a thabhairt agus anailís a dhéanamh ar mhéid an leithcheala thrasnaigh san Eoraip, lena n-áirítear staid grúpaí mionlaigh agus grúpaí imeallaithe; de bhrí nach mbailíonn roinnt Ballstát sonraí den sórt sin faoi láthair, rud a fhágann grúpaí daoine dofheicthe i gceapadh beartas; de bhrí gur cheart bailiú sonraí den sórt sin, go háirithe maidir le cine, eitneacht agus míchumas, a sholáthar go deonach agus go hanaithnid i gcomhréir le caighdeáin cosanta sonraí agus i gcomhréir le Coinbhinsiún Iostanbúl;

| H. | de bhrí go gciallaíonn cur chun feidhme beartais thrasnaigh tabhairt faoi mheasúnuithe tionchair críochnúla ar bheartais agus ar reachtaíocht, deireadh a chur le bearta atá díobhálach do ghrúpaí imeallaithe ag crosbhealaí an idirdhealaithe agus rannpháirtíocht fhóinteach na ndaoine a ndéanann neamhionannais ina n-éagsúlacht uile difear dóibh a áirithiú agus beartais agus bearta á gceapadh, á nglacadh agus á gcur chun feidhme; |
| --- | --- |

H.

de bhrí go gciallaíonn cur chun feidhme beartais thrasnaigh tabhairt faoi mheasúnuithe tionchair críochnúla ar bheartais agus ar reachtaíocht, deireadh a chur le bearta atá díobhálach do ghrúpaí imeallaithe ag crosbhealaí an idirdhealaithe agus rannpháirtíocht fhóinteach na ndaoine a ndéanann neamhionannais ina n-éagsúlacht uile difear dóibh a áirithiú agus beartais agus bearta á gceapadh, á nglacadh agus á gcur chun feidhme;

| I. | de bhrí go mbíonn ar mhná atá faoi réir cineálacha forluiteacha leithcheala dul i ngleic le bacainní iomadúla maidir le rochtain a fháil ar an margadh saothair foirmiúil, rud a fhágann go bhfuil siad i mbaol idirdhealaithe, bochtaineachta, dúshaothraithe eacnamaíoch, eisiaimh shóisialta agus foréigin inscnebhunaithe, lena n-áirítear gnéaschiapadh agus drochíde; de bhrí go bhfuil 91 % de mhná Dubha rócháilithe ina bpoist ar fud AE, i gcomparáid le 48 % de mhná bána, agus go ndéileálann siad go comhsheasmhach le hidirdhealú agus micrea-ionsaithe, rud a fhágann go bhfuil rátaí tnáite níos airde ann; de bhrí gur dúshlán suntasach fós é aitheantas a thabhairt do dhioplómaí a fuarthas thar lear; |
| --- | --- |

I.

de bhrí go mbíonn ar mhná atá faoi réir cineálacha forluiteacha leithcheala dul i ngleic le bacainní iomadúla maidir le rochtain a fháil ar an margadh saothair foirmiúil, rud a fhágann go bhfuil siad i mbaol idirdhealaithe, bochtaineachta, dúshaothraithe eacnamaíoch, eisiaimh shóisialta agus foréigin inscnebhunaithe, lena n-áirítear gnéaschiapadh agus drochíde; de bhrí go bhfuil 91 % de mhná Dubha rócháilithe ina bpoist ar fud AE, i gcomparáid le 48 % de mhná bána, agus go ndéileálann siad go comhsheasmhach le hidirdhealú agus micrea-ionsaithe, rud a fhágann go bhfuil rátaí tnáite níos airde ann; de bhrí gur dúshlán suntasach fós é aitheantas a thabhairt do dhioplómaí a fuarthas thar lear;

| J. | de bhrí gur mná agus cailíní iad beagnach trí cheathrú (72 %) d’íospartaigh uile na gáinneála in AE agus 92 % de na híospartaigh a ndéantar gáinneáil orthu le haghaidh teacht i dtír gnéasach; de bhrí go bhfuil mná i staideanna forbhásacha a bhfuil drochdhálaí tithíochta, eisiamh sóisialta agus idirdhealú os a gcomhair níos leochailí fós; |
| --- | --- |

J.

de bhrí gur mná agus cailíní iad beagnach trí cheathrú (72 %) d’íospartaigh uile na gáinneála in AE agus 92 % de na híospartaigh a ndéantar gáinneáil orthu le haghaidh teacht i dtír gnéasach; de bhrí go bhfuil mná i staideanna forbhásacha a bhfuil drochdhálaí tithíochta, eisiamh sóisialta agus idirdhealú os a gcomhair níos leochailí fós;

| K. | de bhrí, i réimse na fostaíochta, go bhfuil ró-ionadaíocht fós ag mná in earnálacha forbhásacha agus ar phá íseal, rud a d’fhéadfadh a bheith ina gcúis le hidirdhealú, gnéaschiapadh agus drochíde; de bhrí gur minic a mhéadaítear bacainní ar dhul isteach sa mhargadh saothair agus fanacht ann trí inscne a thrasnú le tosca breise, mar shampla bunadh ciníoch nó eitneach, reiligiún nó creideamh, míchumas, aois, nó gnéaschlaonadh, agus go bhfuil iarmhairtí díobhálacha eacnamaíocha agus sóisialta suntasacha acu do na Ballstáit; de bhrí, mar thoradh ar na bacainní sin, gur gnách go mbíonn mná ciníochaithe ag gabháil den chuid is mó do ghairmeacha a bhfuil baol níos airde ann go bhforbróidh siad galair cheirde; |
| --- | --- |

K.

de bhrí, i réimse na fostaíochta, go bhfuil ró-ionadaíocht fós ag mná in earnálacha forbhásacha agus ar phá íseal, rud a d’fhéadfadh a bheith ina gcúis le hidirdhealú, gnéaschiapadh agus drochíde; de bhrí gur minic a mhéadaítear bacainní ar dhul isteach sa mhargadh saothair agus fanacht ann trí inscne a thrasnú le tosca breise, mar shampla bunadh ciníoch nó eitneach, reiligiún nó creideamh, míchumas, aois, nó gnéaschlaonadh, agus go bhfuil iarmhairtí díobhálacha eacnamaíocha agus sóisialta suntasacha acu do na Ballstáit; de bhrí, mar thoradh ar na bacainní sin, gur gnách go mbíonn mná ciníochaithe ag gabháil den chuid is mó do ghairmeacha a bhfuil baol níos airde ann go bhforbróidh siad galair cheirde;

| L. | de bhrí gur íospartaigh chiníochais agus seineafóibe iad mná imirceacha ar fud AE; de bhrí go rannchuidíonn sé sin leis an mbochtaineacht agus leis an eisiamh sóisialta agus, dá bhrí sin, go bhfágann sé go bhfuil sé deacair rochtain a fháil ar acmhainní agus ar sheirbhísí sóisialta bunúsacha, amhail cúram sláinte, tithíocht, slándáil shóisialta, agus rochtain ar an margadh fostaíochta, oideachas, oiliúint agus cur chun cinn na hoibre; de bhrí go bhfuil beagnach duine as gach triúr ban a rugadh in AE ag obair i bpoist fhorbhásacha in AE agus go bhfuil 18 % de mhná imirceacha i mbaol bochtaineachta; |
| --- | --- |

L.

de bhrí gur íospartaigh chiníochais agus seineafóibe iad mná imirceacha ar fud AE; de bhrí go rannchuidíonn sé sin leis an mbochtaineacht agus leis an eisiamh sóisialta agus, dá bhrí sin, go bhfágann sé go bhfuil sé deacair rochtain a fháil ar acmhainní agus ar sheirbhísí sóisialta bunúsacha, amhail cúram sláinte, tithíocht, slándáil shóisialta, agus rochtain ar an margadh fostaíochta, oideachas, oiliúint agus cur chun cinn na hoibre; de bhrí go bhfuil beagnach duine as gach triúr ban a rugadh in AE ag obair i bpoist fhorbhásacha in AE agus go bhfuil 18 % de mhná imirceacha i mbaol bochtaineachta;

| M. | de bhrí gurb ionann mná ó na grúpaí is imeallaithe agus formhór na bpost ar phá is ísle i seirbhísí cúraim, a dhéanann an obair chúraim indíreach is troime nó obair tí agus gur minic a bhíonn orthu dul i ngleic le leithscaradh inscne, ciníochas, drochdhálaí oibre agus pá agus foréigean agus ciapadh ag an obair (17); de bhrí gur sampla é an staid fhorbhásach atá os comhair oibrithe imirceacha tí, ar mná ciníocha iad den chuid is mó, agus go háirithe oibrithe óga, ina bhfuil trasnachas an chine, na hinscne, an stádais shocheacnamaíoch agus na náisiúntachta infheicthe; de bhrí, i bhformhór thíortha AE, gur minic nach mbíonn ceadanna oibre cónaithe fadtéarmacha ar fáil ach amháin do phoist ardoilte agus ardíoctha, lena ndéantar oibrithe meánoilte agus oibrithe ar bheagán oiliúna a dhúshaothrú agus a chur ar chonarthaí forbhásacha in earnálacha tearcluacha; |
| --- | --- |

M.

de bhrí gurb ionann mná ó na grúpaí is imeallaithe agus formhór na bpost ar phá is ísle i seirbhísí cúraim, a dhéanann an obair chúraim indíreach is troime nó obair tí agus gur minic a bhíonn orthu dul i ngleic le leithscaradh inscne, ciníochas, drochdhálaí oibre agus pá agus foréigean agus ciapadh ag an obair (17); de bhrí gur sampla é an staid fhorbhásach atá os comhair oibrithe imirceacha tí, ar mná ciníocha iad den chuid is mó, agus go háirithe oibrithe óga, ina bhfuil trasnachas an chine, na hinscne, an stádais shocheacnamaíoch agus na náisiúntachta infheicthe; de bhrí, i bhformhór thíortha AE, gur minic nach mbíonn ceadanna oibre cónaithe fadtéarmacha ar fáil ach amháin do phoist ardoilte agus ardíoctha, lena ndéantar oibrithe meánoilte agus oibrithe ar bheagán oiliúna a dhúshaothrú agus a chur ar chonarthaí forbhásacha in earnálacha tearcluacha;

| N. | de bhrí nach bhfuil ach 20 % de mhná faoi mhíchumas i bhfostaíocht lánaimseartha in AE agus go bhfuil ioncaim i bhfad níos ísle acu (18); de bhrí go léiríonn meastacháin go bhfuil 22 % i mbaol bochtaineachta nó eisiaimh shóisialta; de bhrí go bhfuil bacainní suntasacha ar an oideachas roimh mhná faoi mhíchumas, agus céim ollscoile ag 13 % de mhná faoi mhíchumas in AE i gcomparáid le 29 % de mhná nach bhfuil faoi mhíchumas; |
| --- | --- |

N.

de bhrí nach bhfuil ach 20 % de mhná faoi mhíchumas i bhfostaíocht lánaimseartha in AE agus go bhfuil ioncaim i bhfad níos ísle acu (18); de bhrí go léiríonn meastacháin go bhfuil 22 % i mbaol bochtaineachta nó eisiaimh shóisialta; de bhrí go bhfuil bacainní suntasacha ar an oideachas roimh mhná faoi mhíchumas, agus céim ollscoile ag 13 % de mhná faoi mhíchumas in AE i gcomparáid le 29 % de mhná nach bhfuil faoi mhíchumas;

| O. | de bhrí, ar roinnt ócáidí, gur thug freagróirí Shuirbhé II LADTI FRA chun suntais forais bhreise le haghaidh idirdhealaithe, le 40 % a d'fhulaing idirdhealú breise mar gheall gur ball de mhionlach eitneach iad nó mar gheall ar chúlra inimirceach, 15 % mar gheall ar dhath a gcraicinn, 36 % mar gheall ar mhíchumas agus 28 % mar gheall ar reiligiún; de bhrí gur cineálacha forleathana ciníochais in AE iad an afrafóibe, ioslámafóibe, an frithghiofógachas agus frithsheimíteachas agus gur minic a chothaítear iad trí dhioscúrsaí pobalacha agus na heite deise; |
| --- | --- |

O.

de bhrí, ar roinnt ócáidí, gur thug freagróirí Shuirbhé II LADTI FRA chun suntais forais bhreise le haghaidh idirdhealaithe, le 40 % a d'fhulaing idirdhealú breise mar gheall gur ball de mhionlach eitneach iad nó mar gheall ar chúlra inimirceach, 15 % mar gheall ar dhath a gcraicinn, 36 % mar gheall ar mhíchumas agus 28 % mar gheall ar reiligiún; de bhrí gur cineálacha forleathana ciníochais in AE iad an afrafóibe, ioslámafóibe, an frithghiofógachas agus frithsheimíteachas agus gur minic a chothaítear iad trí dhioscúrsaí pobalacha agus na heite deise;

| P. | de bhrí nach mór lespiafóibe a thuiscint mar fhoréigean ag crosbhealach na homafóibe agus an fhuatha ban, ar cineál foréigin é lena fhréamhacha, lena phatrúin, lena mhodhanna agus lena iarmhairtí féin mar thoradh ar an taithí trasnach sin; de bhrí gur thuairiscigh bean amháin as gach seisear ban leispiach nó déghnéasach (16 %) eachtraí idirdhealaithe agus rochtain á fáil acu ar chúram sláinte nó ar sheirbhísí sóisialta; |
| --- | --- |

P.

de bhrí nach mór lespiafóibe a thuiscint mar fhoréigean ag crosbhealach na homafóibe agus an fhuatha ban, ar cineál foréigin é lena fhréamhacha, lena phatrúin, lena mhodhanna agus lena iarmhairtí féin mar thoradh ar an taithí trasnach sin; de bhrí gur thuairiscigh bean amháin as gach seisear ban leispiach nó déghnéasach (16 %) eachtraí idirdhealaithe agus rochtain á fáil acu ar chúram sláinte nó ar sheirbhísí sóisialta;

| Q. | de bhrí nach féidir an ráta ard dífhostaíochta i measc na mban Romach a mhíniú le haon toisc amháin, amhail idirdhealú ar bhonn eitneachta, inscne nó cúlra socheacnamaíoch, toisc go dtreisíonn na forais sin a chéile; de bhrí nach bhfuil ach 16 % de mhná Romacha fostaithe i gcomparáid le 34 % d’fhir Romacha; de bhrí nach bhfuil rochtain leormhaith acu ar oideachas agus go bhfuil níos mó ná ceathrú (28 %) de mhná Romacha, i gcomparáid le 6 % d’fhir Romacha, i mbun obair tí gan phá, lena n-áirítear cúram leanaí agus gaolta, rud a threisíonn an deacracht a bhaineann le timthriall na bochtaineachta a bhriseadh; |
| --- | --- |

Q.

de bhrí nach féidir an ráta ard dífhostaíochta i measc na mban Romach a mhíniú le haon toisc amháin, amhail idirdhealú ar bhonn eitneachta, inscne nó cúlra socheacnamaíoch, toisc go dtreisíonn na forais sin a chéile; de bhrí nach bhfuil ach 16 % de mhná Romacha fostaithe i gcomparáid le 34 % d’fhir Romacha; de bhrí nach bhfuil rochtain leormhaith acu ar oideachas agus go bhfuil níos mó ná ceathrú (28 %) de mhná Romacha, i gcomparáid le 6 % d’fhir Romacha, i mbun obair tí gan phá, lena n-áirítear cúram leanaí agus gaolta, rud a threisíonn an deacracht a bhaineann le timthriall na bochtaineachta a bhriseadh;

| R. | de bhrí go bhfuil leitheadúlacht an idirdhealaithe ar bhonn tionscnaimh chiníoch nó eitnigh fós ard i gcónaí, le himeacht ama agus thar ghrúpaí éagsúla daonra i mBallstáit éagsúla; de bhrí go léiríonn sonraí suirbhé FRA go mbíonn ardleibhéil idirdhealaithe bunaithe ar a mbunús eitneach nó ciníoch go rialta ar dhaoine de bhunadh ciníoch, eitneach nó imirceach (lena n-áirítear Romaigh, Moslamaigh, Giúdaigh agus daoine de bhunadh Afracach) mar aon lena reiligiún nó lena gcreideamh i réimsí éagsúla den saol; de bhrí gur cineálacha leanúnacha fuatha agus idirdhealaithe iad ioslámafóibe agus frithsheimíteachas; de bhrí go seachnaíonn 71 % de na daoine Giúdacha, ó am go chéile ar a laghad, earraí a iompar nó a thaispeáint a thugann le fios gur Giúdaigh iad; dde bhrí gur fhulaing níos mó ná aon trian (39 %) de na mná Moslamacha uile a chaitheann éadaí reiligiúnacha go poiblí, stánadh mí-oiriúnach nó comharthaí gháirsiúla; |
| --- | --- |

R.

de bhrí go bhfuil leitheadúlacht an idirdhealaithe ar bhonn tionscnaimh chiníoch nó eitnigh fós ard i gcónaí, le himeacht ama agus thar ghrúpaí éagsúla daonra i mBallstáit éagsúla; de bhrí go léiríonn sonraí suirbhé FRA go mbíonn ardleibhéil idirdhealaithe bunaithe ar a mbunús eitneach nó ciníoch go rialta ar dhaoine de bhunadh ciníoch, eitneach nó imirceach (lena n-áirítear Romaigh, Moslamaigh, Giúdaigh agus daoine de bhunadh Afracach) mar aon lena reiligiún nó lena gcreideamh i réimsí éagsúla den saol; de bhrí gur cineálacha leanúnacha fuatha agus idirdhealaithe iad ioslámafóibe agus frithsheimíteachas; de bhrí go seachnaíonn 71 % de na daoine Giúdacha, ó am go chéile ar a laghad, earraí a iompar nó a thaispeáint a thugann le fios gur Giúdaigh iad; dde bhrí gur fhulaing níos mó ná aon trian (39 %) de na mná Moslamacha uile a chaitheann éadaí reiligiúnacha go poiblí, stánadh mí-oiriúnach nó comharthaí gháirsiúla;

| S. | de bhrí go spreagann ardchéimeanna dochair agus na beartais ina dhiaidh sin a bhaineann le siombailí reiligiúnacha agus éadaí a thaispeáint, cóireáil neamhchothrom agus go n-iolraíonn siad na bacainní gaolmhara, a bhfuil tionchar diúltach ar leith acu ar mhná Moslamacha, agus rochtain á fáil ar mhargadh an tsaothair agus ar thithíocht, lena n-eisiatar iad ón spás poiblí agus aon chineál rannpháirtíochta fónta i bpróisis agus i gcinntí sochaíocha, agus ar an gcaoi sin iad a choinneáil i staid shocheacnamaíoch fhorbhásach; |
| --- | --- |

S.

de bhrí go spreagann ardchéimeanna dochair agus na beartais ina dhiaidh sin a bhaineann le siombailí reiligiúnacha agus éadaí a thaispeáint, cóireáil neamhchothrom agus go n-iolraíonn siad na bacainní gaolmhara, a bhfuil tionchar diúltach ar leith acu ar mhná Moslamacha, agus rochtain á fáil ar mhargadh an tsaothair agus ar thithíocht, lena n-eisiatar iad ón spás poiblí agus aon chineál rannpháirtíochta fónta i bpróisis agus i gcinntí sochaíocha, agus ar an gcaoi sin iad a choinneáil i staid shocheacnamaíoch fhorbhásach;

| T. | de bhrí gur ghéaraigh paindéim COVID-19 na neamhionannais inscne struchtúracha atá ann cheana, go háirithe do chailíní agus do mhná ó ghrúpaí imeallaithe, agus de bhrí go bhfuil méadú tapa tagtha ar thuairiscí ar fhoréigean inscnebhunaithe mar gheall ar bhearta dianghlasála; de bhrí go raibh tionchar díréireach ag an bpaindéim ar chobhsaíocht fostaíochta na mban uile, ach go háirithe mná Dubha, mná de chine daite agus mná ó mhionlaigh eitneacha, agus de bhrí go bhfuil an téarnamh eacnamaíoch agus poist ag titim ar chúl go sonrach do mhná Dubha i gcomparáid le mná Bána; |
| --- | --- |

T.

de bhrí gur ghéaraigh paindéim COVID-19 na neamhionannais inscne struchtúracha atá ann cheana, go háirithe do chailíní agus do mhná ó ghrúpaí imeallaithe, agus de bhrí go bhfuil méadú tapa tagtha ar thuairiscí ar fhoréigean inscnebhunaithe mar gheall ar bhearta dianghlasála; de bhrí go raibh tionchar díréireach ag an bpaindéim ar chobhsaíocht fostaíochta na mban uile, ach go háirithe mná Dubha, mná de chine daite agus mná ó mhionlaigh eitneacha, agus de bhrí go bhfuil an téarnamh eacnamaíoch agus poist ag titim ar chúl go sonrach do mhná Dubha i gcomparáid le mná Bána;

| U. | de bhrí go mbíonn bacainní breise agus foréigean breise roimh mhná ciníochaithe, mná ó chúlraí socheacnamaíocha faoi mhíbhuntáiste, mná faoi mhíchumas, mná imirceacha agus daoine LGBTIQ+ maidir le rochtain a fháil ar chúram sláinte agus ar fhaisnéis sláinte, lena n-áirítear sláinte agus cearta gnéis agus atáirgthe, mar thoradh ar dhlíthe agus beartais idirdhealaitheacha, stiogma agus steiréitíopaí; de bhrí gur mó an seans go mbeadh ar na mná sin dul i ngleic le foréigean gínéiceolaíoch agus cnáimhseach le linn toirchis agus breithe, agus de bhrí go ndéanann easpa oideachais chuimsithigh agus neamh-infhaighteacht modhanna frithghiniúna difear dóibh ar bhealach díréireach; de bhrí gur féidir le hoiliúint gairmithe cúraim sláinte a bheith tairbhiúil i ndáil leis sin, lena n-áirithítear an ceart bunúsach rochtana ar sheirbhísí cúraim sláinte, lenar cheart rochtain ar shaoráidí meabhairshláinte ar ardchaighdeán agus spriocdhírithe a áireamh freisin; |
| --- | --- |

U.

de bhrí go mbíonn bacainní breise agus foréigean breise roimh mhná ciníochaithe, mná ó chúlraí socheacnamaíocha faoi mhíbhuntáiste, mná faoi mhíchumas, mná imirceacha agus daoine LGBTIQ+ maidir le rochtain a fháil ar chúram sláinte agus ar fhaisnéis sláinte, lena n-áirítear sláinte agus cearta gnéis agus atáirgthe, mar thoradh ar dhlíthe agus beartais idirdhealaitheacha, stiogma agus steiréitíopaí; de bhrí gur mó an seans go mbeadh ar na mná sin dul i ngleic le foréigean gínéiceolaíoch agus cnáimhseach le linn toirchis agus breithe, agus de bhrí go ndéanann easpa oideachais chuimsithigh agus neamh-infhaighteacht modhanna frithghiniúna difear dóibh ar bhealach díréireach; de bhrí gur féidir le hoiliúint gairmithe cúraim sláinte a bheith tairbhiúil i ndáil leis sin, lena n-áirithítear an ceart bunúsach rochtana ar sheirbhísí cúraim sláinte, lenar cheart rochtain ar shaoráidí meabhairshláinte ar ardchaighdeán agus spriocdhírithe a áireamh freisin;

| V. | de bhrí gur dóichí go ndéanfaidh soláthraithe leighis siomptóim ag mná ciníochaithe a dhiúltú mar nach dtugann oideachas leighis i roinnt mhaith Ballstát aghaidh ar ghalair agus siomptóim a mbíonn tionchar acu ar mhná de bhunadh na hAfraice, an Mheánoirthir, Mheiriceá Laidinigh agus na hÁise; de bhrí, i roinnt tíortha san Eoraip, go bhfuil ceithre oiread seans ann go bhfaighidh mná dubha bás agus dhá oiread seans ann go bhfaighidh mná na hÁise bás agus iad ag breith clainne i gcomparáid le mná Bána, agus go bhfuil baol níos airde ag mná de bhunadh Afracach go bhfaighidh siad bás ó ghalair atá bagrach don bheatha cé nach bhfuil siad chomh forleathan céanna ina measc; de bhrí go bhfuil sé bunriachtanach rochtain ar chúram sláinte a fheabhsú, chomh maith le gach cineál idirdhealaithe a chuireann teorainn le rochtain ar chúram sláinte do gach bean a chosc, a dhíothú agus pionós a ghearradh ina leith, chun cumas na mban a gcearta bunúsacha a fheidhmiú a threisiú; |
| --- | --- |

V.

de bhrí gur dóichí go ndéanfaidh soláthraithe leighis siomptóim ag mná ciníochaithe a dhiúltú mar nach dtugann oideachas leighis i roinnt mhaith Ballstát aghaidh ar ghalair agus siomptóim a mbíonn tionchar acu ar mhná de bhunadh na hAfraice, an Mheánoirthir, Mheiriceá Laidinigh agus na hÁise; de bhrí, i roinnt tíortha san Eoraip, go bhfuil ceithre oiread seans ann go bhfaighidh mná dubha bás agus dhá oiread seans ann go bhfaighidh mná na hÁise bás agus iad ag breith clainne i gcomparáid le mná Bána, agus go bhfuil baol níos airde ag mná de bhunadh Afracach go bhfaighidh siad bás ó ghalair atá bagrach don bheatha cé nach bhfuil siad chomh forleathan céanna ina measc; de bhrí go bhfuil sé bunriachtanach rochtain ar chúram sláinte a fheabhsú, chomh maith le gach cineál idirdhealaithe a chuireann teorainn le rochtain ar chúram sláinte do gach bean a chosc, a dhíothú agus pionós a ghearradh ina leith, chun cumas na mban a gcearta bunúsacha a fheidhmiú a threisiú;

| W. | de bhrí go mbíonn ar mhná Romacha dul i ngleic go fóill le ciníochas agus le hidirdhealú maidir le rochtain ar chúram sláinte agus ar sheirbhísí tacaíochta i gcás foréigin; de bhrí, i roinnt Ballstát, go mbíonn deighilt eitneach fós ag mná Romacha i suíomhanna cúraim sláinte atáirgthe, agus iad ag tabhairt aghaidh ar chineálacha méadaithe foréigin agus ciaptha ó bhéal, fisiceach agus síceolaíoch, lena n-áirítear le linn breith clainne, agus gur minic gur íospartaigh gáinneála agus/nó dúshaothraithe ghnéasaigh iad; de bhrí gur fhulaing mná Romacha agus mná faoi mhíchumas cleachtais chórasacha steiriliú éigeantais agus comhéigneacha san AE le linn a staire agus gur diúltaíodh leigheasanna éifeachtacha do go leor díobh; |
| --- | --- |

W.

de bhrí go mbíonn ar mhná Romacha dul i ngleic go fóill le ciníochas agus le hidirdhealú maidir le rochtain ar chúram sláinte agus ar sheirbhísí tacaíochta i gcás foréigin; de bhrí, i roinnt Ballstát, go mbíonn deighilt eitneach fós ag mná Romacha i suíomhanna cúraim sláinte atáirgthe, agus iad ag tabhairt aghaidh ar chineálacha méadaithe foréigin agus ciaptha ó bhéal, fisiceach agus síceolaíoch, lena n-áirítear le linn breith clainne, agus gur minic gur íospartaigh gáinneála agus/nó dúshaothraithe ghnéasaigh iad; de bhrí gur fhulaing mná Romacha agus mná faoi mhíchumas cleachtais chórasacha steiriliú éigeantais agus comhéigneacha san AE le linn a staire agus gur diúltaíodh leigheasanna éifeachtacha do go leor díobh;

| X. | de bhrí go bhfuil idirdhealú fós le sarú ag daoine LGBTQI ar fud na hEorpa agus rochtain á fáil acu ar sheirbhísí cúraim sláinte, agus dar le 16 % de fhreagróirí an tsuirbhé gur mhothaigh siad go ndearna foireann cúraim sláinte nó baill foirne seirbhísí sóisialta idirdhealú orthu mar gheall ar a gcéannacht, agus de bhrí go dtuairiscíonn daoine trasinscneacha leibhéil arda iompair thrasfóbach agus dímheasúil go háirithe ina leith ag pearsanra cúraim sláinte; de bhrí go bhfuil daoine trasinscneacha i roinnt Ballstát faoi réir an chleachtais maidir le steiriliú éigeantais nó leigheasú, agus go sáraíonn an dá cheann díobh sin caighdeáin chearta an duine; |
| --- | --- |

X.

de bhrí go bhfuil idirdhealú fós le sarú ag daoine LGBTQI ar fud na hEorpa agus rochtain á fáil acu ar sheirbhísí cúraim sláinte, agus dar le 16 % de fhreagróirí an tsuirbhé gur mhothaigh siad go ndearna foireann cúraim sláinte nó baill foirne seirbhísí sóisialta idirdhealú orthu mar gheall ar a gcéannacht, agus de bhrí go dtuairiscíonn daoine trasinscneacha leibhéil arda iompair thrasfóbach agus dímheasúil go háirithe ina leith ag pearsanra cúraim sláinte; de bhrí go bhfuil daoine trasinscneacha i roinnt Ballstát faoi réir an chleachtais maidir le steiriliú éigeantais nó leigheasú, agus go sáraíonn an dá cheann díobh sin caighdeáin chearta an duine;

| Y. | de bhrí go bhfuil athruithe sóisialta agus dlíthiúla, chomh maith le taighde sa réimse leighis agus bitheolaíoch, tar éis aitheantas a thabhairt don éagsúlacht sa sainmhíniú ar “gnéas” chomh maith le mná agus fir; de bhrí go ndearnadh idirdhealú ar bhonn gnéis a léirmhíniú ar bhonn níos leithne i gcásdlí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh chun daoine trasinscneacha a théann faoi aistriú leighis a chur san áireamh; |
| --- | --- |

Y.

de bhrí go bhfuil athruithe sóisialta agus dlíthiúla, chomh maith le taighde sa réimse leighis agus bitheolaíoch, tar éis aitheantas a thabhairt don éagsúlacht sa sainmhíniú ar “gnéas” chomh maith le mná agus fir; de bhrí go ndearnadh idirdhealú ar bhonn gnéis a léirmhíniú ar bhonn níos leithne i gcásdlí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh chun daoine trasinscneacha a théann faoi aistriú leighis a chur san áireamh;

| Z. | de bhrí gur féidir le cineálacha trasnacha idirdhealaithe tionchar tromchúiseach a bheith acu ar shaol íospartaigh an fhoréigin inscnebhunaithe amhail ciorrú ball giniúna ban nó idirghnéasach, mar shampla trí theorainn nó trí bhac a chur ar an rochtain atá acu ar na seirbhísí coisctheacha, tacaíochta agus cosanta a theastaíonn uathu mar thoradh ar mheascán de chineálacha idirdhealaithe agus de bhacainní cultúrtha agus teanga, as a n-eascraíonn baol méadaithe deacrachtaí nó tionchar diúltach ar a meabhairshláinte; de bhrí gur minic nach mbíonn oiliúint ar ghairmithe a théann i dteagmháil le híospartaigh an fhoréigin inscnebhunaithe, lena n-áirítear oiliúint maidir le trasnachas; de bhrí go bhfuil an foréigean inscnebhunaithe mar thoradh ar neamhionannais inscne leanúnacha agus go bhfuil sé ar cheann de na cúiseanna leis sin; |
| --- | --- |

Z.

de bhrí gur féidir le cineálacha trasnacha idirdhealaithe tionchar tromchúiseach a bheith acu ar shaol íospartaigh an fhoréigin inscnebhunaithe amhail ciorrú ball giniúna ban nó idirghnéasach, mar shampla trí theorainn nó trí bhac a chur ar an rochtain atá acu ar na seirbhísí coisctheacha, tacaíochta agus cosanta a theastaíonn uathu mar thoradh ar mheascán de chineálacha idirdhealaithe agus de bhacainní cultúrtha agus teanga, as a n-eascraíonn baol méadaithe deacrachtaí nó tionchar diúltach ar a meabhairshláinte; de bhrí gur minic nach mbíonn oiliúint ar ghairmithe a théann i dteagmháil le híospartaigh an fhoréigin inscnebhunaithe, lena n-áirítear oiliúint maidir le trasnachas; de bhrí go bhfuil an foréigean inscnebhunaithe mar thoradh ar neamhionannais inscne leanúnacha agus go bhfuil sé ar cheann de na cúiseanna leis sin;

| AA. | de bhrí go bhfulaingíonn duine trasinscneach as gach triúr idirdhealú nuair atá siad ag cuardach fostaíochta agus go méadaíonn an líon sin go duine transinscneach amháin as gach beirt nuair is mná trasinscneacha atá i gceist; de bhrí go bhfuil taithí ag 26 % de mhná trasinscneacha in AE easpa dídine a fhulaingt tráth éigin ina saol agus go ndeir 25 % díobh nach bhfuil siad in ann cuid a chur le costas ach amháin le deacracht nó le deacracht mhór; de bhrí go bhfulaingíonn mná trasinscneacha ciníochaithe in AE idirdhealú struchtúrach agus institiúideach uathúil agus urghnách a imríonn tionchar ar a rochtain ar oideachas, ar fhostaíocht, ar chúram sláinte agus ar thithíocht agus ar a gcumas fanacht as an mbochtaineacht nó as an eisiamh sóisialta; |
| --- | --- |

AA.

de bhrí go bhfulaingíonn duine trasinscneach as gach triúr idirdhealú nuair atá siad ag cuardach fostaíochta agus go méadaíonn an líon sin go duine transinscneach amháin as gach beirt nuair is mná trasinscneacha atá i gceist; de bhrí go bhfuil taithí ag 26 % de mhná trasinscneacha in AE easpa dídine a fhulaingt tráth éigin ina saol agus go ndeir 25 % díobh nach bhfuil siad in ann cuid a chur le costas ach amháin le deacracht nó le deacracht mhór; de bhrí go bhfulaingíonn mná trasinscneacha ciníochaithe in AE idirdhealú struchtúrach agus institiúideach uathúil agus urghnách a imríonn tionchar ar a rochtain ar oideachas, ar fhostaíocht, ar chúram sláinte agus ar thithíocht agus ar a gcumas fanacht as an mbochtaineacht nó as an eisiamh sóisialta;

| AB. | de bhrí gur minic a bhíonn cáilíocht na tithíochta níos boichte do ghrúpaí imeallaithe, rud a fhágann go mbíonn neamhchosaint níos airde acu do thionchair dhíobhálacha chomhshaoil as a dtagann galair dóibh féin agus dá leanaí; de bhrí go mbeidh tionchar níos láidre ag an ardú reatha ar phraghsanna fuinnimh ar mhná ó chúlraí socheacnamaíocha atá faoi mhíbhuntáiste; |
| --- | --- |

AB.

de bhrí gur minic a bhíonn cáilíocht na tithíochta níos boichte do ghrúpaí imeallaithe, rud a fhágann go mbíonn neamhchosaint níos airde acu do thionchair dhíobhálacha chomhshaoil as a dtagann galair dóibh féin agus dá leanaí; de bhrí go mbeidh tionchar níos láidre ag an ardú reatha ar phraghsanna fuinnimh ar mhná ó chúlraí socheacnamaíocha atá faoi mhíbhuntáiste;

| AC. | de bhrí go bhfuil 10 n-uaire níos mó seans ann go bhfulaingeoidh mná atá faoi mhíchumas ionsaí fisiciúil nó ionsaí gnéasach ná mná nach bhfuil faoi mhíchumas; de bhrí go bhfulaingíonn mná trasinscneacha agus daoine idirghnéasacha níos mó foréigin fhisiciúil agus ionsaithe gnéis ná mar a tharlaíonn i gcatagóirí eile LGBTQ+; de bhrí gur thuairiscigh 27 % de na mná Moslamacha de bhunadh Afracach, a thug le fios go gcaitheann siad éadaí reiligiúnach lasmuigh den teach, go raibh taithí acu ar stánadh mí-oiriúnach nó comharthaí gháirsiúla, gur fhulaing 15 % maslaí ó bhéal nó ráitis maslacha agus go ndearnadh ionsaí fisiciúil ar 2 % díobh; |
| --- | --- |

AC.

de bhrí go bhfuil 10 n-uaire níos mó seans ann go bhfulaingeoidh mná atá faoi mhíchumas ionsaí fisiciúil nó ionsaí gnéasach ná mná nach bhfuil faoi mhíchumas; de bhrí go bhfulaingíonn mná trasinscneacha agus daoine idirghnéasacha níos mó foréigin fhisiciúil agus ionsaithe gnéis ná mar a tharlaíonn i gcatagóirí eile LGBTQ+; de bhrí gur thuairiscigh 27 % de na mná Moslamacha de bhunadh Afracach, a thug le fios go gcaitheann siad éadaí reiligiúnach lasmuigh den teach, go raibh taithí acu ar stánadh mí-oiriúnach nó comharthaí gháirsiúla, gur fhulaing 15 % maslaí ó bhéal nó ráitis maslacha agus go ndearnadh ionsaí fisiciúil ar 2 % díobh;

| AD. | e bhrí go bhfuil an iomarca ban, agus go háirithe imirceach ban agus mná ó mhionlaigh eitneacha, mná Dubha, mná de chine daite agus mná LGBTIQ+, fós faoi réir gnéaschiaptha i spásanna poiblí agus san ionad oibre mar gheall ar steiréitíopaí leanúnacha agus gur mó an baol go ndéanfar teacht i dtír eacnamaíoch agus gnéasach orthu; |
| --- | --- |

AD.

e bhrí go bhfuil an iomarca ban, agus go háirithe imirceach ban agus mná ó mhionlaigh eitneacha, mná Dubha, mná de chine daite agus mná LGBTIQ+, fós faoi réir gnéaschiaptha i spásanna poiblí agus san ionad oibre mar gheall ar steiréitíopaí leanúnacha agus gur mó an baol go ndéanfar teacht i dtír eacnamaíoch agus gnéasach orthu;

| AE. | de bhrí gur tháinig méadú ar an bhfuathchaint agus ar an bhfuathchoireacht i gcoinne daoine de bhunadh na hÁise, go háirithe baill de phobail na Síne, nó iad siúd a mheastar gur de bhunadh na hÁise iad, le linn phaindéim COVID-19, lena n-áirítear ionsaithe ciníocha agus bualadh, bulaíocht fhoréigneach, bagairtí, mí-úsáid chiníoch agus cibearfhoréigean; |
| --- | --- |

AE.

de bhrí gur tháinig méadú ar an bhfuathchaint agus ar an bhfuathchoireacht i gcoinne daoine de bhunadh na hÁise, go háirithe baill de phobail na Síne, nó iad siúd a mheastar gur de bhunadh na hÁise iad, le linn phaindéim COVID-19, lena n-áirítear ionsaithe ciníocha agus bualadh, bulaíocht fhoréigneach, bagairtí, mí-úsáid chiníoch agus cibearfhoréigean;

| AF. | de bhrí gur cheart do chórais cheartais choiriúil agus d’fhorfheidhmiú an dlí cur chuige trasnach a chur san áireamh mar choincheap dlíthiúil ina gcleachtais agus ina gcinntí chun nach ndéanfaí idirdhealú, bochtaineacht agus eisiamh a dhéanamh níos measa, rud a d’fhéadfadh tionchar díobhálach a bheith aige, go háirithe ar mhná, ó ghrúpaí leochaileacha ina n-éagsúlacht ar fad; |
| --- | --- |

AF.

de bhrí gur cheart do chórais cheartais choiriúil agus d’fhorfheidhmiú an dlí cur chuige trasnach a chur san áireamh mar choincheap dlíthiúil ina gcleachtais agus ina gcinntí chun nach ndéanfaí idirdhealú, bochtaineacht agus eisiamh a dhéanamh níos measa, rud a d’fhéadfadh tionchar díobhálach a bheith aige, go háirithe ar mhná, ó ghrúpaí leochaileacha ina n-éagsúlacht ar fad;

| AG. | de bhrí gur dúshlán fós é an tearcthuairisciú agus a laghad taifeadadh a dhéantar ar choireanna fuathspreagtha, ar fhoréigean agus ar drochíde ó bhéal mar gheall ar easpa muiníne in údaráis phoiblí agus ar bhacainní struchtúracha; de bhrí go bhfuil an baol i gceist leis sin nach bhfeiceann rialtais an leitheadúlacht, dá bhrí sin, nach bhfeiceann siad an fhadhb struchtúrach agus, dá bhrí sin, go dteipeann orthu gníomhú; de bhrí nach dtuairiscítear 88 % de na hionsaithe fisiciúla fuathspreagtha i gcoinne na Romach, in éineacht le 79 % de na teagmhais ciaptha fhrithsheimíteacha is tromchúisí, agus 80 % de chásanna d’fhoréigean fisiciúil nó gnéasach i gcoinne daoine LGBTIQ+; de bhrí nach ionann an tsaoirse ó phionós sin agus an baol go ndéanfaí foréigean a athdhéanamh agus a ghéarú, ach go bhfuil baol ann freisin go mbraithfidh íospartaigh go dtabharfadh an tsochaí neamhaird orthu agus go ndéanfaidh siad dearmad orthu; |
| --- | --- |

AG.

de bhrí gur dúshlán fós é an tearcthuairisciú agus a laghad taifeadadh a dhéantar ar choireanna fuathspreagtha, ar fhoréigean agus ar drochíde ó bhéal mar gheall ar easpa muiníne in údaráis phoiblí agus ar bhacainní struchtúracha; de bhrí go bhfuil an baol i gceist leis sin nach bhfeiceann rialtais an leitheadúlacht, dá bhrí sin, nach bhfeiceann siad an fhadhb struchtúrach agus, dá bhrí sin, go dteipeann orthu gníomhú; de bhrí nach dtuairiscítear 88 % de na hionsaithe fisiciúla fuathspreagtha i gcoinne na Romach, in éineacht le 79 % de na teagmhais ciaptha fhrithsheimíteacha is tromchúisí, agus 80 % de chásanna d’fhoréigean fisiciúil nó gnéasach i gcoinne daoine LGBTIQ+; de bhrí nach ionann an tsaoirse ó phionós sin agus an baol go ndéanfaí foréigean a athdhéanamh agus a ghéarú, ach go bhfuil baol ann freisin go mbraithfidh íospartaigh go dtabharfadh an tsochaí neamhaird orthu agus go ndéanfaidh siad dearmad orthu;

| AH. | de bhrí go ndírítear an idirdhealú ar leanaí LGBTIQ+ agus iad siúd a bhfuil cúlra mionlaigh ciníoch nó eitneach acu, rud a chuireann bac orthu rochtain a fháil ar phríomhsheirbhísí amhail an t-oideachas; de bhrí, ar fud Bhallstáit uile AE, gur fhulaing 80 % de dhaoine ó phobal LGBTIQ+ bulaíocht ar scoil mar gheall ar a bhfíorchlaonadh nó a gclaonadh gnéasach inbhraite agus de bhrí gur minic a eisiatar leanaí Romacha agus leanaí faoi mhíchumas ón oideachas cuimsitheach príomhshrutha; de bhrí gur minic a dhéantar stiogmatú ar leanaí de theaghlaigh bogha ceatha, rud a fhágann go bhfuil siad á n-ionsaí ag idirdhealú agus bulaíocht a mbíonn tionchar acu ar a bhfeidhmíocht oideachais agus ar a n-ionchais fostaíochta, ar a saol laethúil agus ar a leas pearsanta agus teaghlaigh; |
| --- | --- |

AH.

de bhrí go ndírítear an idirdhealú ar leanaí LGBTIQ+ agus iad siúd a bhfuil cúlra mionlaigh ciníoch nó eitneach acu, rud a chuireann bac orthu rochtain a fháil ar phríomhsheirbhísí amhail an t-oideachas; de bhrí, ar fud Bhallstáit uile AE, gur fhulaing 80 % de dhaoine ó phobal LGBTIQ+ bulaíocht ar scoil mar gheall ar a bhfíorchlaonadh nó a gclaonadh gnéasach inbhraite agus de bhrí gur minic a eisiatar leanaí Romacha agus leanaí faoi mhíchumas ón oideachas cuimsitheach príomhshrutha; de bhrí gur minic a dhéantar stiogmatú ar leanaí de theaghlaigh bogha ceatha, rud a fhágann go bhfuil siad á n-ionsaí ag idirdhealú agus bulaíocht a mbíonn tionchar acu ar a bhfeidhmíocht oideachais agus ar a n-ionchais fostaíochta, ar a saol laethúil agus ar a leas pearsanta agus teaghlaigh;

| AI. | de bhrí gurb é oideachas ardcháilíochta, cuimsitheach, uileghabhálach agus iomchuí maidir le comhionannas, meas agus caoinfhulaingt ag céim an-luath, an uirlis is fearr chun dul i ngleic leis an gciníochas agus leis an idirdhealú ar an iliomad foras agus chun sochaithe cuimsitheacha a fhorbairt (19); |
| --- | --- |

AI.

de bhrí gurb é oideachas ardcháilíochta, cuimsitheach, uileghabhálach agus iomchuí maidir le comhionannas, meas agus caoinfhulaingt ag céim an-luath, an uirlis is fearr chun dul i ngleic leis an gciníochas agus leis an idirdhealú ar an iliomad foras agus chun sochaithe cuimsitheacha a fhorbairt (19);

| AJ. | de bhrí go bhfuil baol níos airde ann do mhná a bhfuil aghaidh á tabhairt acu ar leithcheal trasnach go dtógfar a gcuid leanaí faoi choimeád stáit agus go ndiúltófar tacaíocht airgeadais leordhóthanach dóibh chun a gcuid leanaí a thógáil; |
| --- | --- |

AJ.

de bhrí go bhfuil baol níos airde ann do mhná a bhfuil aghaidh á tabhairt acu ar leithcheal trasnach go dtógfar a gcuid leanaí faoi choimeád stáit agus go ndiúltófar tacaíocht airgeadais leordhóthanach dóibh chun a gcuid leanaí a thógáil;

| AK. | de bhrí gur féidir claontaí sóisialta agus neamhionannais struchtúracha a chomhtháthú i dteicneolaíochtaí nua, lena n-áirítear an intleacht shaorga, agus gur ábhar imní é sin; |
| --- | --- |

AK.

de bhrí gur féidir claontaí sóisialta agus neamhionannais struchtúracha a chomhtháthú i dteicneolaíochtaí nua, lena n-áirítear an intleacht shaorga, agus gur ábhar imní é sin;

| AL. | de bhrí, cé go meastar gur tosaíocht é deireadh a chur le pósadh leanaí i bPlean Gníomhaíochta 2015-2019 maidir le Cearta an Duine agus leis an Daonlathas, i bPlean Gníomhaíochta AE maidir le hInscne do 2016-2020 agus i Rannpháirtíocht Straitéiseach AE maidir le comhionannas inscne 2016-2019, go dtarlaíonn sé fós i roinnt Ballstát; de bhrí go bhfuil an tsaincheist sin go forleathan i bpobail imeallaithe, a ndéanann leibhéil ísle oideachais agus rátaí arda bochtaineachta difear dóibh; de bhrí, cé go n-iarrtar le Coinbhinsiún Iostanbúl go ndéanfaí coir as an ngníomh lena gcuirtear iallach ar leanbh dul isteach i bpósadh, go ndiúltaíonn roinnt Ballstát fós é a dhaingniú agus go gceadaíonn siad pósadh leanaí ina reachtaíocht; |
| --- | --- |

AL.

de bhrí, cé go meastar gur tosaíocht é deireadh a chur le pósadh leanaí i bPlean Gníomhaíochta 2015-2019 maidir le Cearta an Duine agus leis an Daonlathas, i bPlean Gníomhaíochta AE maidir le hInscne do 2016-2020 agus i Rannpháirtíocht Straitéiseach AE maidir le comhionannas inscne 2016-2019, go dtarlaíonn sé fós i roinnt Ballstát; de bhrí go bhfuil an tsaincheist sin go forleathan i bpobail imeallaithe, a ndéanann leibhéil ísle oideachais agus rátaí arda bochtaineachta difear dóibh; de bhrí, cé go n-iarrtar le Coinbhinsiún Iostanbúl go ndéanfaí coir as an ngníomh lena gcuirtear iallach ar leanbh dul isteach i bpósadh, go ndiúltaíonn roinnt Ballstát fós é a dhaingniú agus go gceadaíonn siad pósadh leanaí ina reachtaíocht;

| AM. | de bhrí go rannchuidíonn ENRanna na mban agus a líonraí go suntasach le cearta na mban a chaomhnú agus le hidirdhealú in aghaidh na mban a chomhrac; |
| --- | --- |

AM.

de bhrí go rannchuidíonn ENRanna na mban agus a líonraí go suntasach le cearta na mban a chaomhnú agus le hidirdhealú in aghaidh na mban a chomhrac;

Ceapadh beartas maidir le leithcheal trasnach

| 1. | á chur i bhfáth go bhfuil gá aghaidh a thabhairt ar chineálacha trasnacha idirdhealaithe agus deireadh a chur leo le ceapadh beartais AE, lena n-áirítear trí reachtaíocht agus beartais AE maidir le frith-idirdhealú agus comhionannas inscne; á iarraidh go ndéanfaí na beartais agus na gníomhaíochtaí faoi Aontas an Chomhionannais a neartú, a fheabhsú agus a oiriúnú más gá agus go ndéanfaí creat AE maidir le leithcheal trasnach chur chun cinn, le cuspóirí agus bearta trasearnálacha; ag aithint gur gá an comhionannas agus an comhionannas inscne a phríomhshruthú i mbeartais an Aontais agus réitigh chuimsitheacha a chruthú lena gcosnófar na daoine is imeallaithe agus iad siúd atá ag dul i ngleic le leithcheal trasnach inár bpobail; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á iarraidh go gcruthófaí sásra príomhshruthaithe um chomhar agus um chomhordú le haghaidh beartais chomhionanais ar leibhéal AE agus go náisiúnta, lena n-áirithítear go gcuirfí gach cineál idirdhealaithe, go háirithe na cineálacha a mbíonn forluí eatarthu, san áireamh san athbhreithniú ar bheartais agus ina nglacadh, lena n-áirítear trí mheasúnuithe córasacha tionchair ar inscne agus ar chomhionannas; ag spreagadh na mBallstát chun an dlí coiriúil agus sibhialta a ghlacadh nó a neartú lena dtoirmisctear leithcheal trasnach agus il-idirdhealú araon agus á iarraidh go ndéanfaí treoirlínte AE a fhorbairt, lena n-áirítear dea-chleachtais a mhalartú maidir le cur chuige trasnach a ghlacadh i gceapadh beartas; |
| --- | --- |

2.

| 3. | ag iarraidh ar uachtaránachtaí nuacheaptha AE agus ar na Ballstáit, atá ag blocáil faoi láthair, cóir chomhionann agus an comhrac i gcoinne an idirdhealaithe de gach cineál a bheith ina phríomhthosaíocht chun an dúsháinn a bhriseadh agus an Treoir maidir le Frith-Idirdhealú a ghlacadh gan mhoill chun cosaint chomhchuibhithe a bhaint amach do gach duine laistigh de AE i réimsí na cosanta sóisialta, lena n-áirítear slándáil shóisialta agus cúram sláinte, buntáistí sóisialta, oideachas agus rochtain ar earraí agus seirbhísí agus soláthar earraí agus seirbhísí, lena n-áirítear tithíocht; á iarraidh go ndéanfaí bearta chun a áirithiú go mbeidh an treoir seo in ann aghaidh a thabhairt ar leithcheal trasnach, atá in easnamh ón gcreat reachtach atá ann faoi láthair, agus cuimsiú agus cosaint a áirithiú do gach bean chiníochaithe; |
| --- | --- |

3.

| 4. | ag tathant ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit a áirithiú go bhforfheidhmeofar reachtaíocht AE atá ann cheana maidir le frith-idirdhealú agus comhionannas inscne, agus imeachtaí um shárú a thionscnamh mura ndéanfaidh na Ballstáit an reachtaíocht sin a thrasuí nó a chur chun feidhme ina hiomláine; |
| --- | --- |

4.

| 5. | ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit, bunaithe ar rannpháirtíocht dheonach, rúndacht, anaithnideacht, féinaithint agus toiliú feasach, bearta a dhéanamh i dtreo sonraí comhionannais iontaofa agus inchomparáide a bhailiú, lena n-áirítear sonraí atá dí-chomhiomlánaithe de réir inscne, tionscnamh ciníoch agus eitneach (mar a shainmhínítear i dTreoir AE maidir le Comhionannas Ciníocha), treoshuíomh gnéasach agus féiniúlacht, agus príomhphrionsabail agus príomhchaighdeáin chosaint sonraí agus chearta bunúsacha AE á n-urramú, chun bunchúiseanna a shainaithint, méid an chiníochais agus an idirdhealaithe a thomhas agus a chomhrac i gcomhréir leis na creataí dlíthiúla náisiúnta ábhartha agus oibriú i dtreo sonraí den sórt sin a úsáid chun bonn eolais a chur faoina cheapadh beartas; á thabhairt dá haire gur príomhuirlis iad sonraí comhionannais chun gach cineál agus gach gné den idirdhealú a thuiscint, a nochtadh agus a chomhrac, go háirithe na cinn thrasnacha, struchtúracha agus institiúideacha; ag iarraidh ar AE bailiú sonraí den sórt sin a spreagadh agus tacaíocht theicniúil a chur ar fáil chun treoirlínte reatha an Choimisiúin maidir leis an ábhar a chur chun feidhme agus chun rannpháirtíocht na bpobal lena mbaineann sa phróiseas a chur chun cinn; |
| --- | --- |

5.

| 6. | ag tabhairt dá haire an t-athbhreithniú leanúnach atá á dhéanamh ar an staidreamh Eorpach maidir leis an daonra; ag iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go gcuimseoidh an t-athbhreithniú sin an oiread foras sainráite idirdhealaithe agus is féidir, chun a áirithiú go mbaileofar sonraí comhionannais iontaofa; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á chur in iúl gur geal léi gur ceapadh Coimisinéir um Chomhionannas agus comhordaitheoirí AE chun ciníochas a chomhrac, agus chun an frith-Sheimíteachas a chomhrac freisin agus saol na nGiúdach a chothú agus comhordaitheoir a chruthú maidir leis an bhfuath frith-Mhoslamach a chomhrac; á iarraidh go gceapfaí an comhordaitheoir láithreach maidir leis an bhfuath frith-Mhuslamach, a bhfuil a phost folamh ar feadh bliana; á chur i bhfáth, chun cur chuige lena gcuirtear trasnachas san áireamh a institiúidiú, gur cheart don Choimisiún comhordaitheoirí a cheapadh atá ailínithe le gach ceann de na straitéisí comhionannais aonair agus cur chuige príomhshruthaithe inscne a chur chun feidhme i gcónaí lena gcruthaítear beartais do mhná ina n-éagsúlacht ar fad; á chreidiúint go gcuideoidh obair chomhchoiteann na gcomhordaitheoirí sin leis an trasnachas a institiúidiú, go rannchuideoidh sí le hobair thábhachtach an Choimisinéara um Chomhionannas agus go neartófar cur chun feidhme gach straitéise; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á iarraidh go n-atreiseofaí ról agus comhar Thascfhórsa an Choimisiúin um Chomhionannas agus go gcuirfí dlús lena chomhar le comhlachtaí eile chun a áirithiú go n-áireofar gné thrasnach atá bunaithe ar mheasúnuithe tionchair ar bheartais agus ar reachtaíocht sna bearta beartais uile; ag tabhairt dá haire nach mór sainordú an Tascfhórsa sin a bheith institiúidithe, níos trédhearcaí agus oibriú i ndlúthchomhar le grúpaí lena mbaineann leithcheal trasnach; ag iarraidh ar an gCoimisiún tuilleadh machnaimh a dhéanamh ar an mbealach is fearr chun leas a bhaint as acmhainneacht straitéiseach an tionscnaimh seo; á thabhairt dá haire gur gá ról an Choimisinéara um Chomhionannas a neartú chun príomhshruthú inscne agus comhionannais a mbeidh tionchar mór acu a dhéanamh agus a mhaoirsiú; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á mheas gur tionscnamh suaitheanta é Ardán an Choimisiúin do Dhaoine faoi Mhíchumas a bhfuil acmhainneacht straitéiseach aige; ag iarraidh ar an gCoimisiún struchtúir chomhchosúla a bhunú chun cur chun feidhme iomlán na straitéisí uile faoi chreat Aontais an Chomhionannais a áirithiú; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á chur in iúl gur geal léi na straitéisí ábhartha éagsúla ón gCoimisiún le déanaí, go háirithe Straitéis AE maidir le Comhionannas LGBTIQ+ 2020-2025 (20) agus Straitéis AE maidir le Comhionannas Inscne 2020-2025 (21), lena n-áirítear cur chuige trasnach araon; ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit peirspictíocht trasnachais a phríomhshruthú agus a áirithiú nach mbeidh aon éifeachtaí díobhálacha indíreacha ná neamhbheartaithe ag na beartais ná ag an reachtaíocht atá ann cheana, amhail ath-imeallú grúpaí áirithe, go háirithe mná ciníochaithe; á chur in iúl gur oth léi go mór, i ndáil leis an méid sin, nach bhfuil gné thrasnach i gComhaontú Nua AE maidir le hImirce agus Tearmann (22); |
| --- | --- |

10.

| 11. | á chur in iúl gur geal léi an tagairt mhéadaitheach don trasnachas i ndoiciméid AE, lena n-áirítear sa togra le haghaidh treoir maidir le trédhearcacht pá ach á chur in iúl gur oth léi an easpa spriocanna, táscairí agus gníomhaíochtaí atá sainithe go soiléir chun í a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

11.

| 12. | á chur i bhfios, le blianta beaga anuas, gur léirigh cásdlí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh cur chuige trasnach go pointe áirithe, bunaithe ar léirmhíniú fairsing ar roinnt de na forais atá ann cheana faoi reachtaíocht frith-idirdhealaithe AE, ag tarraingt ar shamhail an Choinbhinsiúin maidir le hIdirdhealú in aghaidh na mBan a Dhíothú (CEDAW) agus an Choinbhinsiúin um Chearta Daoine faoi Mhíchumas (CRPD), ina meastar go n-áirítear crosbhealaí míbhuntáiste ar mhná agus ar dhaoine faoi mhíchumas faoi seach; ag tacú go hiomlán le cur chuige den sórt sin a fhorbairt agus a éascú tuilleadh i gcás inar féidir, i bhfianaise na solúbthachtaí faoi Airteagal 21 den Chairt freisin; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á mheabhrú nach féidir prionsabal na córa comhionainne d’fhir agus do mhná a theorannú don toirmeasc ar idirdhealú bunaithe ar ghnéas ar leith duine, agus go bhfuil feidhm aige freisin maidir le hidirdhealú a eascraíonn as féiniúlacht inscne duine; á mheabhrú go bhfuil léirmhíniú déanta ag Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh ar idirdhealú inscne laistigh de phrionsabal na córa comhionainne mar dhaoine trasinscneacha atá faoi aistriú leighis a chuimsiú, ach ag tabhairt dá haire nár eisíodh aon bhreithiúnais den sórt sin maidir le daoine neamhdhénártha nó idirghnéasacha, ag ceistiú fhóntas agus acmhainneacht reachtaíocht neamh-idirdhealaithe AE don phobal trasinscneach mór san Eoraip nach féidir nó nach mbeidh rochtain acu ar chúram sláinte um dhearbhú inscne nó do dhaoine idirghnéasacha; á mheabhrú go mbeidh daoine aonair den sórt sin gan leigheas má fhulaingíonn siad idirdhealú i gcomparáid leo siúd a d’athraigh a gcorp go fisiciúil; á mheabhrú gur gá go rachadh frith-idirdhealú AE níos faide ná an dénártha inscne agus go n-aithneofaí idirdhealú ar bhonn gnéis; ag iarraidh ar an gCoimisiún togra reachtach a chur i dtoll a chéile lena seachnófar aon riosca éiginnteachta dlíthiúla maidir leis an ábhar sin; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á thabhairt chun suntais go bhfuil gá le treoir chuimsitheach maidir le foréigean inscnebhunaithe lena ngabhann cur chuige trasnach, lena gcumhdaítear na mná agus na cailíní uile ina n-éagsúlacht uile agus daoine LGBTIQ+ ar fhorais na féiniúlachta inscne, an léirithe inscne nó saintréithe gnéis; á chur i bhfáth go luaitear an cur chuige trasnach sa togra le haghaidh treoir maidir le foréigean in aghaidh na mban agus foréigean teaghlaigh a chomhrac ach á chur in iúl gur oth léi nach ndearnadh é a phríomhshruthú go leordhóthanach; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á chur i bhfios go láidir gur gá a aithint conas atá mná ciníochaithe i mbaol méadaithe foréigin agus go gcuireann cineálacha trasnacha idirdhealaithe le hiarmhairtí an fhoréigin inscnebhunaithe, lena n-áirítear mar gheall ar chlaontachtaí agus steiréitíopaí leanúnacha atá i réim i mbeartais agus i gcomhlachtaí forfheidhmithe dlí agus i ngeall ar athíospairt daoine imeallaithe; ag iarraidh ar na Ballstáit a áirithiú go ndéanfar cásanna foréigin inscnebhunaithe a imscrúdú, a ionchúiseamh agus smachtbhannaí a fhorchur go hiomchuí agus go mbeidh seirbhísí tacaíochta íospartach cuimsitheach go leor chun aghaidh a thabhairt ar gach cineál foréigin le cur chuige íospartach-lárnach, go háirithe an cur chuige a eascraíonn as leithcheal trasnach; |
| --- | --- |

15.

| 16. | ag iarraidh ar institiúidí, comhlachtaí agus gníomhaireachtaí uile AE agus ar na Ballstáit dlús a chur lena bhfreagairt ar fheiniméan chiaptha na mban; ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit cur i gcoinne an chiaptha ar líne, lena ndírítear go díréireach ar chailíní agus ar mhná, go háirithe iad siúd sa saol poiblí agus sa saol polaitiúil; |
| --- | --- |

16.

| 17. | ag iarraidh ar an gCoimisiún trasnachas sa treoir atá ar na bacáin a oibríochtú chun ról agus neamhspleáchas na gcomhlachtaí comhionannais a neartú agus chun peirspictíocht an trasnachais a chur san áireamh i gcritéir mheastóireachta agus chur chun feidhme na Treorach maidir le Cearta Íospartach agus na Treorach maidir le Frithgháinneáil trí mheasúnú a dhéanamh ar an tionchar ar na grúpaí is imeallaithe, go háirithe ar mhná ciníochaithe, trí chomhairliúchán le héagsúlacht geallsealbhóirí a áirithiú agus trí bhailiú sonraí comhionannais dhíchomhiomlánaithe a iarraidh; á chur i bhfáth gur céimeanna tábhachtacha iad sin i dtreo cosaintí dlíthiúla láidre agus éifeachtacha ar leibhéal an Aontais a dhearadh agus a neartú i gcoinne gach cineál idirdhealaithe ar fud an Aontais; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á chur i bhfáth, ní hamháin go bhfuil feidhm ag an mana Eorpach “Aontaithe san Éagsúlacht” maidir leis an Aontas agus a Bhallstáit, ach freisin maidir leis an éagsúlacht a aimsítear i ngach ceann de dhaonraí na mBallstát agus gur cheart é a chur chun cinn go comhpháirteach mar neart agus mar shócmhainn; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á iarraidh go mbeadh foirmíocht thiomnaithe de chuid na Comhairle ann maidir le comhionannas agus comhionannas inscne; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á mheabhrú gur féidir le teicneolaíochtaí nua, lena n-áirítear an intleacht shaorga, na neamhionannais agus an t-idirdhealú atá ann cheana a ghéarú agus a mhéadú; ag meabhrú freisin na rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ag baint leis na teicneolaíochtaí sin do mhná ina n-éagsúlacht ar fad a bhfuil orthu aghaidh a thabhairt ar leithcheal trasnach, go háirithe mná ciníochaithe; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit a áirithiú go mbeidh córais intleachta saorga á dtreorú ag prionsabail na trédhearcachta, na hinmhínitheachta, na cothroime agus na cuntasachta agus go gcuirfear bearta, lena n-áirítear iniúchtaí, i bhfeidhm chun cosc a chur ar na córais sin an t-idirdhealú, an ciníochas, an t-eisiamh agus an bhochtaineacht a ghéarú; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé go mbeadh beartais ann atá íogair ó thaobh míchumais de agus a bhfuil cur chuige trasnach ag baint leo; |
| --- | --- |

21.

Cumhacht agus ionadaíocht

| 22. | á chur in iúl gur geal léi tiomantas an Choimisiúin paireacht inscne a bhaint amach ar gach leibhéal ach á chur in iúl gur oth léi an easpa spriocanna éagsúlachta agus an easpa éagsúlachta foriomláine in institiúidí AE; á thabhairt chun suntais i ndáil leis sin feidhm thábhachtach eiseamláireach na seirbhísí poiblí agus na n-institiúidí poiblí; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á iarraidh go méadófar láithreacht na mban ina n-éagsúlacht ar fad i bpoist ardleibhéil agus chinnteoireachta agus go mbeidh bearta gníomhaíochta dearfacha ann, amhail cuótaí sealadacha, sásraí dreasachta agus meantóireachta, do mhná a bhfuil leithcheal trasnach rompu chun poist a bhaint amach in institiúidí poiblí, lena n-áirítear in institiúidí AE, chun ionadaíocht chothrom ar éagsúlacht na sochaí sa chinnteoireacht a áirithiú; ag tabhairt dá haire nach leor cuótaí amháin chun aghaidh a thabhairt ar idirdhealú struchtúrach ar bhealach iomlánaíoch; |
| --- | --- |

23.

| 24. | ag iarraidh ar na Ballstáit pleananna gníomhaíochta náisiúnta in aghaidh an chiníochais agus an idirdhealaithe chiníoch, in aghaidh idirdhealú na Romach a fhorbairt agus a ghlacadh agus comhionannas LGBTIQ+ a chothú i gcomhréir leis na creataí straitéiseacha; ag tabhairt dá haire gur cheart é sin a dhéanamh i ndlúthchomhar le heagraíochtaí na sochaí sibhialta, lena n-áirítear mná ciníochaithe agus daoine neamh-dhénártha; ag iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go ndéanfar an measúnú cuimsitheach ar an gcreat dlíthiúil mar a leagtar amach sa phlean gníomhaíochta frithchiníochais a chur chun feidhme le cur chuige trasnach agus go ndéanfar tionchar na mban atá faoi réir cineálacha trasnacha idirdhealaithe, amhail mná ciníochaithe, a mheas go sainráite; |
| --- | --- |

24.

| 25. | ar na Ballstáit agus ar AE cúrsaí oiliúna agus feachtais maidir le claontuairim neamh-chomhfhiosach agus múscailt feasachta a chur ar fáil laistigh dá n-institiúidí, lena n-áirítear in institiúidí breithiúnacha, ionaid phróiseála tearmainn agus iontógála, oideachas, agus do na póilíní, do ghairmithe cúraim sláinte agus do státseirbhísigh eile, agus aghaidh a thabhairt ar éifeachtaí na gclaontuairimí neamh-chomhfhiosacha ar chinntí, ar ghníomhaíochtaí agus ar idirghníomhaíochtaí a thagann as steiréitíopaí leanúnacha, agus tearcionadaíocht grúpaí áirithe sna hearnálacha sin agus á thabhairt chun suntais go leagtar síos leis na claontachtaí sin an bealach le haghaidh idirdhealaithe agus eisiaimh; |
| --- | --- |

25.

| 26. | ag iarraidh ar an gCoimisiún cistiú a chur i leataobh faoin gClár um Shaoránaigh, Comhionannas, Cearta agus Luachanna le haghaidh eagraíochtaí pobail de chuid na sochaí sibhialta, arna dtreorú ag mná agus arb ann dóibh do mhná, a bhfuil leithcheal trasnach rompu agus deontais a dhearadh go sainráite do thionscadail a bhfuil sé mar aidhm leo an leithcheal trasnach a chomhrac in AE; |
| --- | --- |

26.

| 27. | ag iarraidh ar na Ballstáit beartais spriocdhírithe a cheapadh agus an leas is fearr is féidir a bhaint as cistiú AE ón gcreat airgeadais ilbhliantúil agus ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun tacú le mná a ndéanann leithcheal trasnach difear dóibh; |
| --- | --- |

27.

| 28. | ag iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go dtacóidh buiséad AE a leithdháiltear ar athchóiriú i réimsí na tithíochta agus an fhuinnimh go sonrach le teaghlaigh ar ioncam íseal, ar teaghlaigh iad go minic de chuid mná de bhunadh na hAfraice, an Mheánoirthir, Mheiriceá Laidinigh agus na hÁise; |
| --- | --- |

28.

| 29. | ag tabhairt dá haire a thábhachtaí atá sé teagmháil a dhéanamh le mná óga ó dhiaspóraí agus ó ghrúpaí imeallaithe, a bhfuil go leor acu ag obair i seirbhísí cúraim agus a mbíonn orthu aghaidh a thabhairt go minic ar idirdhealú ar mhargadh an tsaothair agus a bhíonn rócháilithe agus tearcfhostaithe go minic ina bpoist; |
| --- | --- |

29.

| 30. | ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit tacú le máithreacha aonair de bhunadh na hAfraice, an Mheánoirthir, Mheiriceá Laidinigh agus na hÁise chun a rannpháirtíocht iomlán sa tsochaí a áirithiú; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá éagsúlacht peirspictíochtaí sna meáin agus i dtionscail chlosamhairc agus a ról mar dhaoine a bhfuil tuairimí acu; ag iarraidh, dá bhrí sin, ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit na bearta uile is gá a achtú chun infheictheacht rannchuidithe na mban ó dhiaspóraí a chur chun cinn, a láithreacht ar gach leibhéal, go háirithe i róil chinnteoireachta agus chun idirdhealú agus ciapadh a chomhrac; ag áitiú an luach a bhaineann leis an bhfeasacht a ardú trí bhealaí éagsúla lena n-áirítear oiliúint a chur ar iriseoirí agus ar ghairmithe eile sna meáin in aghaidh an idirdhealaithe agus na claontuairime neamhchomhfhiosaí; |
| --- | --- |

31.

| 32. | ag tabhairt chun suntais ról spóirt an phobail i gcuimsiú sóisialta agus i stíleanna maireachtála sláintiúla agus, dá bhrí sin, an tionchar diúltach atá ag rátaí rannpháirtíochta níos ísle i measc cailíní agus mná ó dhiaspóraí; ag tathant, dá bhrí sin, ar an gCoimisiún, ar na Ballstáit agus ar chomhlachtaí rialaithe spóirt agus ar gheallsealbhóirí idirnáisiúnta, Eorpacha agus náisiúnta bearta a chur chun feidhme chun cur i gcoinne cultúir eagraíochtúla a chuireann bac ar mhná ó dhiaspóraí dul isteach i gclubanna agus páirt a ghlacadh i spórt an phobail agus i spórt gairmiúil agus poist cheannaireachta a bhaint amach sa spórt amhail infheictheacht íseal i gclúdach na meán, agus éagothromaíochtaí i bpá, pá préimhe agus dámhachtainí; á áitiú go ndéanfar iarrachtaí leanúnacha chun dul i ngleic le gach cineál foréigin, ciaptha agus steiréitíopaí; |
| --- | --- |

32.

Rochtain chomhionann agus cearta comhionanna a áirithiú

| 33. | ag iarraidh ar na Ballstáit a áirithiú go ndéanfar an Cinneadh Réime ón gComhairle maidir leis an gciníochas agus an tseineafóibe13, an Treoir maidir le Comhionannas Ciníoch, an Treoir maidir le Cearta Íospartach agus an Treoir maidir le Comhionannas Fostaíochta a chur chun feidhme go comhsheasmhach; ag iarraidh ar an gCoimisiún faireachán agus meastóireacht rialta a dhéanamh ar réadú na córa comhionainne agus tuairimí Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chearta Bunúsacha agus na hInstitiúide Eorpaí um Chomhionannas Inscne á gcur san áireamh agus gníomhaíocht ábhartha a dhéanamh, lena n-áirítear imeachtaí um shárú a thionscnamh i gcoinne na mBallstát sin nach gcuireann deireadh le cleachtais leithscartha; |
| --- | --- |

33.

| 34. | á iarraidh go n-ardófaí feasacht trí bhealaí éagsúla, lena n-áirítear feachtais spriocdhírithe agus oiliúint chun idirdhealú, claontuairim neamh-chomhfhiosach, agus leithscaradh inscne agus éagsúlachta mhargadh an tsaothair a chomhrac, agus é mar aidhm leo cur i gcoinne réamhchlaontaí forleathana, mar a léirítear sna bacainní struchtúracha atá roimh mhná Romacha agus Moslamacha, imircigh trasinscneacha agus iarrthóirí tearmainn, agus mná faoi mhíchumas, i measc daoine eile; |
| --- | --- |

34.

| 35. | ag tabhairt chun suntais a thábhachtaí atá sé steiréitíopaí agus idirdhealú a chomhrac ag aois an-óg agus, dá bhrí sin, á iarraidh go ndéanfaí anailís ar chlaontacht, ar uiríll steiréitipiciúla agus ar uiríll atá ar iarraidh in ábhair teagaisc, ar an athbhreithniú a d’fhéadfaí a dhéanamh orthu agus ar an oideachas neamh-idirdhealaitheach; ag iarraidh ar na Ballstáit agus ag moladh dóibh oideachas maidir le cearta an duine a áirithiú, feachtais ardaithe feasachta a fhorbairt a bheidh dírithe ar dhaoine óga d’fhonn leithcheal trasnach a chomhrac, ciníochas a chomhrac agus comhionannas agus neamh-idirdhealú a chur chun cinn san oideachas ar gach leibhéal scolaíochta ag tosú ag aois óg; ag aithint ról na scoileanna agus na múinteoirí maidir le comhionannas, comhionannas inscne, meas, ardú feasachta agus neamh-idirdhealú a chur chun cinn agus an tábhacht a bhaineann le híogaireacht idirchultúrtha níos fearr i measc phearsanra na scoile agus córais oideachais níos cuimsithí sna Ballstáit; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á iarraidh go n-áiritheofaí rochtain ar oideachas, oiliúint, forbairt scileanna agus fostaíocht chuibhiúil atá cuimsitheach agus ar ardcháilíocht do chailíní agus do mhná óga imeallaithe ina n-éagsúlacht ar fad, agus ag iarraidh ar an gCoimisiún tacú leis na Ballstáit le tionscadail spriocdhírithe Erasmus+, lena n-áirítear ábhair STEAM agus trí infheictheacht chothrom a thabhairt dóibh i dtéacsleabhair agus in ábhair theagascacha eile, a d’fhéadfadh a bheith ina n-uirlis chun na cailíní agus na mná sin a chumhachtú agus a n-aistriú chuig margadh an tsaothair a éascú; á chur i bhfáth go bhfuil tionchar casta ag oideachas leanaí ar iarrachtaí gairmiúla agus pearsanta na mban agus á mheabhrú gur gá do gach leanbh rochtain éifeachtach a fháil ar oideachas saor in aisce mar a fhoráiltear le dlí AE; ag iarraidh ar na Ballstáit cur chuige trasnach a chur i bhfeidhm, lena dtabharfar aghaidh ar riachtanais shonracha leanaí i ngrúpaí imeallaithe, agus an moladh maidir le Ráthaíocht Eorpach do Leanaí á chur chun feidhme acu; |
| --- | --- |

36.

| 37. | ag iarraidh ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún cláir oideachais níos cuimsithí a chruthú do dhaoine faoi mhíchumas, chun dul i ngleic leis an mbearna oideachais agus fostaíochta ina dhiaidh sin, ós rud é go bhféadfadh an ráta ard leanúnach de dhaoine óga faoi mhíchumas a fhágann an scoil go luath deacrachtaí a léiriú maidir le rochtain a fháil ar chláir oideachais oiriúnacha; |
| --- | --- |

37.

| 38. | á thabhairt chun suntais go bhfuil ardacmhainneacht agus tábhacht ag baint leis an ilteangachas dár sochaithe, agus á chur i bhfios go láidir gur gá luach a chur ar gach teanga ar an mbealach céanna agus go bhfuil ordlathas teoiriciúil teangacha bunaithe ar chlaontacht agus steiréitíopaí; |
| --- | --- |

38.

| 39. | á iarraidh go dtabharfaí aird ar leith, go háirithe in earnáil an chúraim, lena bhféadfaí dúshaothrú saothair, foréigean inscnebhunaithe agus cineálacha eile drochíde a chosc go héifeachtach, agus lena n-éascófaí feidhmiú ceart saothair agus cearta íospartach féideartha an dúshaothraithe, ar mná iad a bhformhór, lena n-áirítear i measc na ngrúpaí is imeallaithe agus iad siúd a bhaineann le sliocht éagsúil, a bhfuil ionadaíocht dhíréireach ard acu in earnáil an chúraim; |
| --- | --- |

39.

| 40. | ag iarraidh ar na Ballstáit tacú le bearta nua a chruthú, lena n-áirítear conairí dlíthiúla ar fud na n-earnálacha, de réir an chomhthéacs náisiúnta, agus freisin d’oibrithe meánoilte agus ísealoilte, lena gcuirtear neamhspleáchas, obair chuibhiúil, cearta bunúsacha oibrithe agus cuimsiú sóisialta chun cinn i measc na mban, lena n-áirítear mná de chuid na ngrúpaí is imeallaithe nó mná ó dhiaspóraí; á iarraidh go ndéanfar measúnú trasnach laistigh den athbhreithniú reatha ar bheartais tearmainn agus imirce AE agus go mbeidh beartais ann lena dtabharfar stádas imirce do dhaoine aonair chun stádas neamhspleách ar chéile, ar pháirtí nó ar fhostóir a chur san áireamh d’fhonn deireadh a chur le naisc lena gcuirtear srian le roghanna agus lena gcuirtear teorainn le deiseanna agus sábháilteacht; |
| --- | --- |

40.

| 41. | á thabhairt chun suntais gur minic gur íospartaigh gáinneála agus cineálacha eile foréigin iad mná imirceacha amhail foréigean inscnebhunaithe, pósadh éigeantais agus ciorrú ball giniúna, nach n-aithnítear go minic i nósanna imeachta tearmainn; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé taithí shonrach atá ag íospartaigh is mná ar leithcheal trasnach a chur san áireamh i gceapadh, i gcur chun feidhme agus i meastóireacht na mbeartas tearmainn, imirce agus lánpháirtíochta; |
| --- | --- |

41.

| 42. | á thabhairt dá haire go ndéantar coiriúlú díréireach ar mhná mar gheall ar a staid nó a stádas agus go gcuirtear cosc orthu rochtain chomhionann ar cheartas a bheith acu mar thoradh ar steiréitíopáil inscne, dlíthe idirdhealaitheacha, leithcheal trasnach nó níos measa, agus ceanglais agus cleachtais nós imeachta agus fianaiseacha; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstát a áirithiú go gcuirfear rochtain ar cheartas ar fáil go fisiciúil, go heacnamaíoch, go sóisialta agus go cultúrtha do mhná uile; |
| --- | --- |

42.

| 43. | ag iarraidh ar na Ballstáit cur chuige cuimsitheach trasnach a chur i bhfeidhm maidir le gach céim den chóras ceartais choiriúil agus rochtain ar cheartas a áirithiú do mhná, ina n-éagsúlacht ar fad, atá ag dul i ngleic le leithcheal trasnach, lena n-áirítear rochtain ar chúnamh dlí ar ardchaighdeán agus i dteanga a thuigeann siad; |
| --- | --- |

43.

| 44. | á iarraidh go mbeidh cuir chuige iomlánaíocha, cearta-bhunaithe, ildisciplíneacha agus duinelárnacha ann maidir le seirbhísí cosanta agus tacaíochta (lena n-áirítear foréigean inscnebhunaithe agus gáinneáil) lena dtugtar aghaidh ar na tosca institiúideacha lena gcuirtear mná i staideanna spleáchais agus mí-úsáide, agus go gcuirfear fíordheiseanna ar fáil le haghaidh ceadanna cónaithe agus oibre cuibhiúla agus cobhsaí, agus rochtain neamh-idirdhealaitheach ar sheirbhísí, ar thacaíocht agus ar leigheas; |
| --- | --- |

44.

| 45. | ag tabhairt dá haire, mar gheall ar easpa rachmais ó ghlúin go glúin, gur minic a bhíonn mná de bhunadh na hAfraice, an Mheánoirthir, Mheiriceá Laidinigh agus na hÁise ag streachailt chun gnólachtaí beaga a mhaoiniú agus á chur i bhfios go láidir gur féidir le cur chun cinn na fiontraíochta i measc na ngrúpaí sin deiseanna iontacha a chur ar fáil chun a neamhspleáchas agus a gcumhachtú eacnamaíoch a chothú; |
| --- | --- |

45.

| 46. | ag iarraidh ar na Ballstáit bearta sonracha maidir le cothromaíocht oibre is saoil a fhorbairt chun go mbeidh na mná is imeallaithe in ann an obair, an t-oideachas agus an dul chun cinn gairmiúil a thabhairt chun réitigh lena n-oibleagáidí teaghlaigh agus chun cur i gcoinne an idirdhealaithe agus na claontachta, a leanann de thionchar a bheith acu orthu ar mhargadh an tsaothair, san oideachas agus sa saol laethúil; |
| --- | --- |

46.

| 47. | á thabhairt dá haire gur féidir le héifeacht iolraithe an leithcheala thrasnaigh dochar a dhéanamh don rochtain ar chúram sláinte; ag iarraidh ar na Ballstáit cumhdach cúraim sláinte uilíoch agus inrochtana a áirithiú, lena n-áirítear seirbhísí speisialaithe meabhairshláinte, agus deireadh a chur go práinneach leis na bacainní atá ar chúram sláinte do chách, lena n-áirítear d’imircigh i staid riaracháin neamhrialta agus béim ar leith á leagan ar mhná ina n-éagsúlacht ar fad; á thabhairt chun suntais nár cheart bac a chur riamh ar rochtain ar chúram sláinte mar gheall ar aineolas, claontacht nó stiogma; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá gairmithe cúraim sláinte maidir le cúram a chur ar fáil ar bhealach daonnúil, neamh-idirdhealaitheach agus neamhbhreithiúnach, agus urraim á tabhairt do thoiliú saor agus feasach roimh ré agus do chearta othar; ag tabhairt dá haire go bhfuil easpa shuntasach sonraí ann maidir le mná ó ghrúpaí imeallaithe agus mná imirceacha a bhfuil rochtain acu ar sheirbhísí sláinte, go háirithe seirbhísí meabhairshláinte; |
| --- | --- |

47.

| 48. | ag iarraidh ar na Ballstáit aird a thabhairt ar éifeacht níos measa an leithcheala thrasnaigh ar rochtain ar dhiagnóis cúraim sláinte, go háirithe maidir le sláinte atáirgthe agus go sonrach do mhná Dubha, do mhná de chine daite agus do mhná mionlaigh; á mheabhrú gur cearta bunúsacha an duine iad sláinte agus cearta gnéis agus atáirgthe ar cheart rochtain shábháilte agus dhlíthiúil a bheith ag gach duine orthu, ina n-éagsúlacht; |
| --- | --- |

48.

| 49. | ag iarraidh ar na Ballstáit straitéisí, beartais agus cláir a ghlacadh agus a chur chun feidhme chun sláinte ghnéis agus atáirgthe agus cearta grúpaí imeallaithe ban a chur chun cinn agus chun deireadh a chur leis na bacainní sistéamacha, airgeadais, dlíthiúla, praiticiúla agus sóisialta atá rompu agus chun a áirithiú go bhfuil sláinte agus cearta gnéis agus atáirgthe á chosaint agus á n-urramú sna Ballstáit uile; á iarraidh ar na Ballstáit pleanáil teaghlaigh agus oideachas gnéasachta cuimsitheach atá oiriúnach ó thaobh aoise de a chur chun cinn agus cabhrú le mná i staideanna leochaileacha nó forbhásacha rochtain a fháil ar fhrithghiniúint saor in aisce ina fhoirmeacha éagsúla ar fad, agus a áirithiú nach mbeidh orthu aghaidh a thabhairt ar aon chleachtais idirdhealaitheacha maidir le rochtain a fháil ar sheirbhísí sláinte; |
| --- | --- |

49.

| 50. | ag spreagadh na mBallstát chun nósanna imeachta dlíthiúla inrochtana agus trédhearcacha maidir le haitheantas inscne a áirithiú bunaithe ar fhéinchinntiúchán agus i gcomhréir le ICD-11 na hEagraíochta Domhanda Sláinte, daoine trasinscneacha, neamhdhénártha agus idirghnéasacha a aithint sa dlí agus deireadh a chur le bacainní amhail idirghabhálacha máinliachta éigeantacha nó comhairleoireacht éigeantach shíceolaíoch; ag tathant ar na Ballstáit cosc a chur ar chiorrú ball giniúna idirghnéasach agus a áirithiú nach gcuirfear naíonáin idirghnéasacha faoi réir cóireáil leighis nó máinliachta neamhthábhachta le linn naíonachta nó na hóige; |
| --- | --- |

50.

| 51. | ag iarraidh ar na Ballstáit deireadh a chur le cleachtas steiriliú éigeantais, ginmhillte éigeantais agus frithghiniúint éigeantais, lena n-áirítear do mhná faoi mhíchumas agus mná Romacha agus ligheasú do dhaoine trasinscneacha, agus a n-ionracas fisiceach agus coirp a urramú; ag iarraidh ar na Ballstáit leigheasanna éifeachtacha agus tráthúla a áirithiú do gach duine a tháinig slán ó steiriliú éigeantais agus comhéigneach agus ó cholscaradh éigeantais, lena n-áirítear trí scéimeanna éifeachtacha cúitimh a bhunú; |
| --- | --- |

51.

| 52. | á mheabhrú go ndéanann an t-athrú aeráide agus a hiarmhairtí difear díréireach do mhná ina n-éagsúlacht ar fad, go háirithe iad siúd a bhfuil orthu aghaidh a thabhairt ar chineálacha trasnacha idirdhealaithe, i staideanna imeallaithe agus i suíomhanna coinbhleachta; ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit a áirithiú go n-áireofar i ngach gníomhaíocht ar son na haeráide gné thrasnach, lena n-áirítear inscne agus cine, agus go ndéanfar cistí agus bearta spriocdhírithe a chur chun feidhme chuige sin agus rannpháirtíocht chothrom na mban ina n-éagsúlacht ar fad a ráthú i gcomhlachtaí cinnteoireachta ar an leibhéal idirnáisiúnta, Eorpach, náisiúnta agus áitiúil; |
| --- | --- |

52.

| 53. | ag tathant ar na Ballstáit gníomhaíocht thapa, éifeachtach agus chomhordaithe a dhéanamh chun cearta an duine a chosaint agus chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais sláinte gnéis agus atáirgthe na mban agus na gcailíní agus na bpobal imeallaithe a ndearna an choinbhleacht san Úcráin difear dóibh; |
| --- | --- |

53.

o

o o

| 54. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún. |
| --- | --- |

54.

---

(1)  IO L 180, 19.7.2000, lch. 22.

(2)  IO L 303, 2.12.2000, lch. 16.

(3)  IO C 456, 10.11.2021, lch. 191.

(4)  IO C 81, 18.2.2022, lch. 43.

(5)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0073.

(6)  IO C 385, 22.9.2021, lch. 104.

(7)  IO C 108, 26.3.2021, lch. 2.

(8)  https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/guidance_note_on_the_collection_ and_use_of_equality_data_based_on_racial_or_ethnic_origin_final.pdf

(9)  https://equineteurope.org/wp-content/uploads/2021/07/Collection-and-use-of-complaints-data.pdf

(10)  https://ec.europa.eu/info/policies/justice-and-fundamental-rights/combatting-discrimination/equality-data-collection_en#equality-data

(11)  https://ec.europa.eu/migrant-integration/sites/default/files/2018-07/ENAR_Shadowreport_2013_2017.pdf

(12)  https://fra.europa.eu/sites/default/files/fra_uploads/fra-2019-eu-minorities-survey-roma-women_en.pdf

(13)  https://fra.europa.eu/en/publication/2018/being-black-eu

(14)  https://www.intersectionaljustice.org/img/2020.4.14_cij-factsheet-intersectionality-at-a-glance-in-europe_du2r4w.pdf

(15)  https://www.unwomen.org/sites/default/files/2022-01/Intersectionality-resource-guide-and-toolkit-en.pdf

(16)  “A comparative analysis of gender equality law in Europe 2020” [Anailís chomparáideach ar an dlí um chomhionannas inscne san Eoraip 2020].

(17)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2020/662491/IPOL_ STU(2020)662491_EN.pdf

(18)  https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/89-503-x/2015001/article/14695-eng.htm

(19)  https://rm.coe.int/ecri-general-policy-recommendation-no-10-key-topics-combating-racism-a/16808b75f7

(20)  Teachtaireacht ón gCoimisiún an 12 Samhain 2020 dar teideal “Aontas an Chomhionannais: Straitéis um Chomhionannas LGBTIQ 2020-2025” (COM(2020)0698).

(21)  Teachtaireacht ón gCoimisiún an 5 Márta 2020 dar teideal “Aontas an Chomhionannais: Straitéis um Chomhionannas Inscne 2020-2025” (COM(2020)0152).

(22)  Teachtaireacht ón gCoimisiún an 23 Meán Fómhair 2020 maidir le Comhaontú Nua i ndáil le hImirce agus Tearmann (COM(2020)0609).

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/198 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/198

---

P9_TA(2022)0290

Crosa náisiúnta chun an bonn a bhaint ón gcomhaontú cánach domhanda

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 maidir le crosa náisiúnta chun an bonn a bhaint ón gcomhaontú cánach domhanda (2022/2734(RSP))

(2023/C 47/14)

Níl an téacs seo ar fáil as Gaeilge

---

Déardaoin 7. Iúil 2022

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/199 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/199

---

P9_TA(2022)0291

Gabhadh an Chairdinéil Zen agus iontaobhaithe chiste fóirithinte 612 i Hong Cong

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le gabhadh an Chairdinéil Zen agus iontaobhaithe Chiste Fóirithinte Daonnúil 612 i Hong Cong (2022/2751(RSP))

(2023/C 47/15)

Níl an téacs seo ar fáil as Gaeilge

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/200 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/200

---

P9_TA(2022)0292

Staid na gcosantóirí dúchasacha agus comhshaoil sa Bhrasaíl, lena n-áirítear marú Dom Philips agus Bruno Pereira

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le staid na gcosantóirí dúchasacha agus comhshaoil sa Bhrasaíl, lena n-áirítear marú Dom Philips agus Bruno Pereira (2022/2752(RSP))

(2023/C 47/16)

Níl an téacs seo ar fáil as Gaeilge

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/201 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/201

---

P9_TA(2022)0293

An staid i gCúige Uathrialach Gorno-Badakhshan na Táidsíceastáine

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir leis an staid i gCúige Uathrialach Gorno-Badakhshan na Táidsíceastáine (2022/2753(RSP))

(2023/C 47/17)

Níl an téacs seo ar fáil as Gaeilge

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/202 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/202

---

P9_TA(2022)0298

Gníomhaíochtaí Airgeadais an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta – tuarascáil bhliantúil 2021

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le gníomhaíochtaí airgeadais an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta – tuarascáil bhliantúil 2021 (2021/2203(INI))

(2023/C 47/18)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint d’Airteagail 15, 126, 174, 175, 177, 208, 209, 271, 308 agus 309 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) agus do Phrótacal Uimh. 5 a ghabhann leis na Conarthaí ar Reacht an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta (BEI), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagail 15, 126, 174, 175, 177, 208, 209, 271, 308 agus 309 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) agus do Phrótacal Uimh. 5 a ghabhann leis na Conarthaí ar Reacht an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta (BEI),

| — | ag féachaint d’fhormheas BEI ar dhaingniú Chomhaontú Pháras ag an Aontas an 7 Deireadh Fómhair 2016, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’fhormheas BEI ar dhaingniú Chomhaontú Pháras ag an Aontas an 7 Deireadh Fómhair 2016,

| — | ag féachaint do na Nósanna Imeachta Sásra Gearán de chuid Ghrúpa BEI, a foilsíodh an 13 Samhain 2018, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na Nósanna Imeachta Sásra Gearán de chuid Ghrúpa BEI, a foilsíodh an 13 Samhain 2018,

| — | ag féachaint do bheartas BEI maidir le hiasachtú fuinnimh, a foilsíodh an 14 Samhain 2019, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do bheartas BEI maidir le hiasachtú fuinnimh, a foilsíodh an 14 Samhain 2019,

| — | ag féachaint do ghlacadh Threochlár an Bhainc Aeráide, 2021-2025 ag Bord Stiúrthóirí BEI an 11 Samhain 2020 agus do straitéis aeráide nua BEI an 15 Samhain 2020, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do ghlacadh Threochlár an Bhainc Aeráide, 2021-2025 ag Bord Stiúrthóirí BEI an 11 Samhain 2020 agus do straitéis aeráide nua BEI an 15 Samhain 2020,

| — | ag féachaint do Phlean Oibríochtúil Ghrúpa BEI, 2021, a foilsíodh an 20 Eanáir 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Phlean Oibríochtúil Ghrúpa BEI, 2021, a foilsíodh an 20 Eanáir 2021,

| — | ag féachaint do Thuarascáil Infheistíochta BEI, 2020/2021: Building a smart and green Europe in the COVID-19 era [Eoraip chliste ghlas a thógáil i ré COVID-19], a foilsíodh an 21 Eanáir 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil Infheistíochta BEI, 2020/2021: Building a smart and green Europe in the COVID-19 era [Eoraip chliste ghlas a thógáil i ré COVID-19], a foilsíodh an 21 Eanáir 2021,

| — | ag féachaint do Thuarascáil Airgeadais BEI, 2020, a foilsíodh an 3 Bealtaine 2021, agus dá thuarascáil maidir le Gníomhaíochtaí maoinithe agus iasachtaithe BEI, 2020, a foilsíodh an 5 Bealtaine 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil Airgeadais BEI, 2020, a foilsíodh an 3 Bealtaine 2021, agus dá thuarascáil maidir le Gníomhaíochtaí maoinithe agus iasachtaithe BEI, 2020, a foilsíodh an 5 Bealtaine 2021,

| — | ag féachaint don Tuarascáil ar Ghníomhaíochtaí maidir le Meastóireacht ar Oibríochtaí, 2020 agus Clár Oibre 2021-2023 ó BEI, a foilsíodh an 3 Meitheamh 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Tuarascáil ar Ghníomhaíochtaí maidir le Meastóireacht ar Oibríochtaí, 2020 agus Clár Oibre 2021-2023 ó BEI, a foilsíodh an 3 Meitheamh 2021,

| — | ag féachaint d’fhoilseachán an 14 Meitheamh 2021 ó BEI dar teideal “A partnership with Africa: How the European Investment Bank delivers on EU policies in Africa and our future plans for development and partnership across the continent [Comhpháirtíocht leis an Afraic: Mar a sheachadann an Banc Eorpach Infheistíochta beartais AE san Afraic agus ár bpleananna don todhchaí le haghaidh forbairt agus comhpháirtíocht ar fud na mór-roinne]”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’fhoilseachán an 14 Meitheamh 2021 ó BEI dar teideal “A partnership with Africa: How the European Investment Bank delivers on EU policies in Africa and our future plans for development and partnership across the continent [Comhpháirtíocht leis an Afraic: Mar a sheachadann an Banc Eorpach Infheistíochta beartais AE san Afraic agus ár bpleananna don todhchaí le haghaidh forbairt agus comhpháirtíocht ar fud na mór-roinne]”,

| — | ag féachaint do Chairt Ghrúpa BEI um Iniúchóireacht Inmheánach, a foilsíodh an 29 Iúil 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chairt Ghrúpa BEI um Iniúchóireacht Inmheánach, a foilsíodh an 29 Iúil 2021,

| — | ag féachaint do Bheartas Frithchalaoise Ghrúpa BEI, a foilsíodh an 5 Lúnasa 2021 agus do Thuarascáil Gníomhaíochta maidir le hImscrúduithe Calaoise BEI, 2020, a foilsíodh an 29 Iúil 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Bheartas Frithchalaoise Ghrúpa BEI, a foilsíodh an 5 Lúnasa 2021 agus do Thuarascáil Gníomhaíochta maidir le hImscrúduithe Calaoise BEI, 2020, a foilsíodh an 29 Iúil 2021,

| — | ag féachaint don Tuarascáil maidir le Nochtadh Bainistíochta Riosca Ghrúpa BEI, 2020, a foilsíodh an 9 Lúnasa 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Tuarascáil maidir le Nochtadh Bainistíochta Riosca Ghrúpa BEI, 2020, a foilsíodh an 9 Lúnasa 2021,

| — | ag féachaint do bheartas meastóireachta Ghrúpa BEI, a foilsíodh an 19 Lúnasa 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do bheartas meastóireachta Ghrúpa BEI, a foilsíodh an 19 Lúnasa 2021,

| — | ag féachaint don Tuarascáil ar Dhul Chun Cinn maidir le hÉagsúlacht agus Cuimsiú, 2020 ó BEI, arna foilsiú an 12 Deireadh Fómhair 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Tuarascáil ar Dhul Chun Cinn maidir le hÉagsúlacht agus Cuimsiú, 2020 ó BEI, arna foilsiú an 12 Deireadh Fómhair 2021,

| — | ag féachaint don Treosuíomh um Comhtháthú, 2021-2027 ó BEI, a foilsíodh an 13 Deireadh Fómhair 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Treosuíomh um Comhtháthú, 2021-2027 ó BEI, a foilsíodh an 13 Deireadh Fómhair 2021,

| — | ag féachaint do Phlean BEI um Oiriúnú don Athrú Aeráide, a foilsíodh an 26 Deireadh Fómhair 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Phlean BEI um Oiriúnú don Athrú Aeráide, a foilsíodh an 26 Deireadh Fómhair 2021,

| — | ag féachaint don Chomhaontú Tríthaobhach idir an Coimisiún Eorpach, Cúirt Iniúchóirí na hEorpa agus an Banc Eorpach Infheistíochta, a tháinig i bhfeidhm i mí na Samhna 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Chomhaontú Tríthaobhach idir an Coimisiún Eorpach, Cúirt Iniúchóirí na hEorpa agus an Banc Eorpach Infheistíochta, a tháinig i bhfeidhm i mí na Samhna 2021,

| — | ag féachaint do bheartas trédhearcachta Ghrúpa BEI, a foilsíodh an 18 Samhain 2021, agus dá bheartas sceithireachta, a foilsíodh an 24 Samhain 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do bheartas trédhearcachta Ghrúpa BEI, a foilsíodh an 18 Samhain 2021, agus dá bheartas sceithireachta, a foilsíodh an 24 Samhain 2021,

| — | ag féachaint do Shuirbhé Infheistíochta BEI, 2021 – Forléargas ar an Aontas Eorpach, a foilsíodh an 2 Nollaig 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Shuirbhé Infheistíochta BEI, 2021 – Forléargas ar an Aontas Eorpach, a foilsíodh an 2 Nollaig 2021,

| — | ag féachaint do Thuarascáil Ghrúpa BEI maidir le Rialachas Corparáideach, 2020 a foilsíodh an 9 Nollaig 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil Ghrúpa BEI maidir le Rialachas Corparáideach, 2020 a foilsíodh an 9 Nollaig 2021,

| — | ag féachaint do EIB Impact Report 2020: climate action, environmental sustainability and innovation for decarbonisation [Tuarascáil Tionchair BEI, 2020: Gníomhú ar son na haeráide, inbhuaine comhshaoil agus nuálaíocht le haghaidh dícharbónú] a foilsíodh an 20 Nollaig 2021, dá thuarascáil dar teideal The path to a better planet: Adapting to climate change and aligning with do the Paris Agreement [An bealach chuig pláinéad níos fearr: Oiriúnú don athrú aeráide agus ailíniú le Comhaontú Pháras], a foilsíodh an 28 Deireadh Fómhair 2021, agus do Phlean BEI um Oiriúnú Aeráide: Supporting the EU adaptation strategy to build resilience to climate change [Tacú le straitéis oiriúnaithe an Aontais chun athléimneacht in aghaidh an athraithe aeráide a chothú] a foilsíodh an 26 Deireadh Fómhair 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do EIB Impact Report 2020: climate action, environmental sustainability and innovation for decarbonisation [Tuarascáil Tionchair BEI, 2020: Gníomhú ar son na haeráide, inbhuaine comhshaoil agus nuálaíocht le haghaidh dícharbónú] a foilsíodh an 20 Nollaig 2021, dá thuarascáil dar teideal The path to a better planet: Adapting to climate change and aligning with do the Paris Agreement [An bealach chuig pláinéad níos fearr: Oiriúnú don athrú aeráide agus ailíniú le Comhaontú Pháras], a foilsíodh an 28 Deireadh Fómhair 2021, agus do Phlean BEI um Oiriúnú Aeráide: Supporting the EU adaptation strategy to build resilience to climate change [Tacú le straitéis oiriúnaithe an Aontais chun athléimneacht in aghaidh an athraithe aeráide a chothú] a foilsíodh an 26 Deireadh Fómhair 2021,

| — | ag féachaint do Chreat PATH Ghrúpa BEI – Supporting the counterparties on their pathways to align with the Paris Agreement (Paris Alignment for Counterparties) [Tacú leis na contrapháirtithe ar a mbealach chun ailíniú le Comhaontú Pháras (Ailíniú Pháras le haghaidh Contrapháirtithe)], a foilsíodh an 26 Deireadh Fómhair 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chreat PATH Ghrúpa BEI – Supporting the counterparties on their pathways to align with the Paris Agreement (Paris Alignment for Counterparties) [Tacú leis na contrapháirtithe ar a mbealach chun ailíniú le Comhaontú Pháras (Ailíniú Pháras le haghaidh Contrapháirtithe)], a foilsíodh an 26 Deireadh Fómhair 2021,

| — | ag féachaint do Investment Report 2021/2022 – Key Findings: Recovery as a springboard for change [Tuarascáil Infheistíochta BEI, 2021/2022 – Eochairfhionnachtana: An téarnamh ina thúsphointe don athrú], a foilsíodh an 12 Eanáir 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Investment Report 2021/2022 – Key Findings: Recovery as a springboard for change [Tuarascáil Infheistíochta BEI, 2021/2022 – Eochairfhionnachtana: An téarnamh ina thúsphointe don athrú], a foilsíodh an 12 Eanáir 2022,

| — | ag féachaint do thuarascáil ghníomhaíochta BEI, 2020 dar teideal Crisis Solutions [Réitigh Ghéarchéime] a foilsíodh an 20 Eanáir 2021 agus a thuarascáil gníomhaíochta, 2021 dar teideal The Innovation Response [An Fhreagairt Nuálaíochta], a foilsíodh an 27 Eanáir 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil ghníomhaíochta BEI, 2020 dar teideal Crisis Solutions [Réitigh Ghéarchéime] a foilsíodh an 20 Eanáir 2021 agus a thuarascáil gníomhaíochta, 2021 dar teideal The Innovation Response [An Fhreagairt Nuálaíochta], a foilsíodh an 27 Eanáir 2022,

| — | ag féachaint do bhreithiúnas ón gCúirt Ghinearálta (an Chéad Dlísheomra) an 30 Márta 2022 i gCás T-299/20, KF v EIB, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do bhreithiúnas ón gCúirt Ghinearálta (an Chéad Dlísheomra) an 30 Márta 2022 i gCás T-299/20, KF v EIB,

| — | ag féachaint do na barúlacha a d’eisigh Oifig Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine i mí Lúnasa 2021 maidir le Dréachtchreat Inbhuaine Comhshaoil agus Sóisialta (ESSF) Ghrúpa BEI, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na barúlacha a d’eisigh Oifig Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine i mí Lúnasa 2021 maidir le Dréachtchreat Inbhuaine Comhshaoil agus Sóisialta (ESSF) Ghrúpa BEI,

| — | ag féachaint do chásanna 1065/2020/PB, 1251/2020/PB agus 1252/2020/PB a bhaineann le BEI, a chinn an tOmbudsman Eorpach an 21 Aibreán 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chásanna 1065/2020/PB, 1251/2020/PB agus 1252/2020/PB a bhaineann le BEI, a chinn an tOmbudsman Eorpach an 21 Aibreán 2022,

| — | ag féachaint don mholadh ón Ombudsman Eorpach i gcás 2168/2019/KR maidir leis an gcaoi ar dhéileáil an tÚdarás Baincéireachta Eorpach le haistriú a iarStiúrthóra Feidhmiúcháin le bheith ina Phríomhoifigeach Feidhmiúcháin ar bhrústocaire tionscail airgeadais, agus cinneadh an Ombudsman Eorpaigh i gcás OI/3/2021/KR maidir leis an gcaoi ar dhéileáil an Ghníomhaireacht Eorpach um Chosaint leis an iarratas óna hiarPhríomhfheidhmeannach poist shinsearacha a ghlacadh in Airbus, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don mholadh ón Ombudsman Eorpach i gcás 2168/2019/KR maidir leis an gcaoi ar dhéileáil an tÚdarás Baincéireachta Eorpach le haistriú a iarStiúrthóra Feidhmiúcháin le bheith ina Phríomhoifigeach Feidhmiúcháin ar bhrústocaire tionscail airgeadais, agus cinneadh an Ombudsman Eorpaigh i gcás OI/3/2021/KR maidir leis an gcaoi ar dhéileáil an Ghníomhaireacht Eorpach um Chosaint leis an iarratas óna hiarPhríomhfheidhmeannach poist shinsearacha a ghlacadh in Airbus,

| — | ag féachaint do Thuarascáil Speisialta ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa an 26 Bealtaine 2021 dar teideal Gender mainstreaming in the EU budget: time to turn words into action [Príomhshruthú inscne i mbuiséad AE: ní mór dúinn anois beart a dhéanamh], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil Speisialta ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa an 26 Bealtaine 2021 dar teideal Gender mainstreaming in the EU budget: time to turn words into action [Príomhshruthú inscne i mbuiséad AE: ní mór dúinn anois beart a dhéanamh],

| — | ag féachaint do Bheartas Comhshaoil agus Sóisialta an Bhainc Eorpaigh Athfhoirgníochta agus Forbartha, Aibreán 2019, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Bheartas Comhshaoil agus Sóisialta an Bhainc Eorpaigh Athfhoirgníochta agus Forbartha, Aibreán 2019,

| — | ag féachaint do Phlean Oibríochtúil Ghrúpa BEI, 2022-2024, a foilsíodh an 27 Eanáir 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Phlean Oibríochtúil Ghrúpa BEI, 2022-2024, a foilsíodh an 27 Eanáir 2022,

| — | ag féachaint do Chreat Inbhuaine Comhshaoil agus Sóisialta Ghrúpa BEI, a glacadh an 2 Feabhra 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chreat Inbhuaine Comhshaoil agus Sóisialta Ghrúpa BEI, a glacadh an 2 Feabhra 2022,

| — | ag féachaint don Fhreagairt Phráinneach Dlúthpháirtíochta leis an Úcráin de chuid BEI, a glacadh an 4 Márta 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Fhreagairt Phráinneach Dlúthpháirtíochta leis an Úcráin de chuid BEI, a glacadh an 4 Márta 2022,

| — | ag féachaint do Theachtaireacht ón gCoimisiún an 14 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal Chemicals Strategy for Sustainability – Towards a Toxic-Free Environment (COM(2020)0667) [Straitéis Ceimiceán le haghaidh na hInbhuaine – I dTreo Timpeallacht atá Saor ó Thocsainí], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Theachtaireacht ón gCoimisiún an 14 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal Chemicals Strategy for Sustainability – Towards a Toxic-Free Environment (COM(2020)0667) [Straitéis Ceimiceán le haghaidh na hInbhuaine – I dTreo Timpeallacht atá Saor ó Thocsainí],

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 11 Nollaig 2019 maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip (COM(2019)0640) agus do Rún ón bParlaimint an 15 Eanáir 2020 ina leith (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 11 Nollaig 2019 maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip (COM(2019)0640) agus do Rún ón bParlaimint an 15 Eanáir 2020 ina leith (1),

| — | ag féachaint do theachtaireachtaí ón gCoimisiún an 20 Bealtaine 2020 dar teideal EU Biodiversity Strategy for 2030 – Bringing nature back into our lives [Straitéis Bithéagsúlachta AE do 2030 – An dúlra a thabhairt ar ais inár saol] (COM(2020)0380) agus A Farm to Fork Strategy for a fair, healthy and environmentally-friendly food system [Straitéis “ón bhFeirm go dtí an Forc” le haghaidh córas bia atá cothrom, folláin agus neamhdhíobhálach don chomhshaol] (COM(2020)0381), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireachtaí ón gCoimisiún an 20 Bealtaine 2020 dar teideal EU Biodiversity Strategy for 2030 – Bringing nature back into our lives [Straitéis Bithéagsúlachta AE do 2030 – An dúlra a thabhairt ar ais inár saol] (COM(2020)0380) agus A Farm to Fork Strategy for a fair, healthy and environmentally-friendly food system [Straitéis “ón bhFeirm go dtí an Forc” le haghaidh córas bia atá cothrom, folláin agus neamhdhíobhálach don chomhshaol] (COM(2020)0381),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 11 Márta 2020 dar teideal A new Circular Economy Action Plan for a cleaner and more competitive Europe [Plean Gníomhaíochta nua don Gheilleagar Ciorclach: Eoraip níos glaine agus níos iomaíche] (COM(2020)0098), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 11 Márta 2020 dar teideal A new Circular Economy Action Plan for a cleaner and more competitive Europe [Plean Gníomhaíochta nua don Gheilleagar Ciorclach: Eoraip níos glaine agus níos iomaíche] (COM(2020)0098),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 12 Bealtaine 2021 dar teideal Pathway to a Healthy Planet for All – EU Action Plan: Towards Zero Pollution for Air, Water and Soil [Conair i dtreo Pláinéad Sláintiúil do Chách – Plean Gníomhaíochta AE: I dtreo Truailliú Nialasach don Aer, don Uisce agus don Ithir] (COM(2021)0400), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 12 Bealtaine 2021 dar teideal Pathway to a Healthy Planet for All – EU Action Plan: Towards Zero Pollution for Air, Water and Soil [Conair i dtreo Pláinéad Sláintiúil do Chách – Plean Gníomhaíochta AE: I dtreo Truailliú Nialasach don Aer, don Uisce agus don Ithir] (COM(2021)0400),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 8 Márta 2022 dar teideal REPowerEU: Joint European Action for more affordable, secure and sustainable energy [REPowerEU: Gníomhaíocht chomhpháirteach Eorpach ar mhaithe le fuinneamh níos inacmhainne, níos sláine agus níos inbhuanaithe] (COM(2022)0108), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 8 Márta 2022 dar teideal REPowerEU: Joint European Action for more affordable, secure and sustainable energy [REPowerEU: Gníomhaíocht chomhpháirteach Eorpach ar mhaithe le fuinneamh níos inacmhainne, níos sláine agus níos inbhuanaithe] (COM(2022)0108),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/523 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Márta 2021 lena mbunaítear Clár InvestEU (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/523 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Márta 2021 lena mbunaítear Clár InvestEU (2),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/1056 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear an Ciste um Aistriú Cóir (3) and do Rialachán (AE) 2021/1229 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Iúil 2021 maidir leis an tsaoráid iasachta don earnáil phoiblí faoin Sásra um Aistriú Cóir (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/1056 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear an Ciste um Aistriú Cóir (3) and do Rialachán (AE) 2021/1229 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Iúil 2021 maidir leis an tsaoráid iasachta don earnáil phoiblí faoin Sásra um Aistriú Cóir (4),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/947 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Meitheamh 2021 lena mbunaítear an Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta — an Eoraip Dhomhanda (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/947 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Meitheamh 2021 lena mbunaítear an Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta — an Eoraip Dhomhanda (5),

| — | ag féachaint do Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe,

| — | ag féachaint do thuarascáil 2019 ó Counter Balance dar teideal Is the EIB up to the task in tackling fraud and corruption? Challenges for the EU Bank’s governance framework [An bhfuil BEI in inmhe dul i ngleic leis an gcalaois agus leis an éilliú? Dúshláin do chreat rialachais Bhanc an Aontais Eorpaigh], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil 2019 ó Counter Balance dar teideal Is the EIB up to the task in tackling fraud and corruption? Challenges for the EU Bank’s governance framework [An bhfuil BEI in inmhe dul i ngleic leis an gcalaois agus leis an éilliú? Dúshláin do chreat rialachais Bhanc an Aontais Eorpaigh],

| — | ag féachaint do rún uaithi an 16 Eanáir 2020 maidir le hinstitiúidí agus comhlachtaí an Aontais Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta: coinbhleachtaí leasa tar éis fostaíocht phoiblí a chosc (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 16 Eanáir 2020 maidir le hinstitiúidí agus comhlachtaí an Aontais Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta: coinbhleachtaí leasa tar éis fostaíocht phoiblí a chosc (6),

| — | ag féachaint do litir an 22 Iúil 2016 ón Ombudsman Eorpach chuig Uachtarán BEI maidir le coinbhleacht leasa agus do fhreagra an 31 Eanáir 2017 ó Uachtarán BEI, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do litir an 22 Iúil 2016 ón Ombudsman Eorpach chuig Uachtarán BEI maidir le coinbhleacht leasa agus do fhreagra an 31 Eanáir 2017 ó Uachtarán BEI,

| — | ag féachaint do thuarascáil chigireachta ón Ombudsman Eorpach an 18 Bealtaine 2022 i gcás OI/1/2021/KR ar an gcaoi a láimhseálann an Coimisiún an dúshlán a bhaineann le cásanna “dorais imrothlaigh” a bhaineann lena (iar)bhaill foirne, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil chigireachta ón Ombudsman Eorpach an 18 Bealtaine 2022 i gcás OI/1/2021/KR ar an gcaoi a láimhseálann an Coimisiún an dúshlán a bhaineann le cásanna “dorais imrothlaigh” a bhaineann lena (iar)bhaill foirne,

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Buiséid (A9-0165/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Buiséid (A9-0165/2022),

| A. | de bhrí, faoi Airteagal 309 CFAE, go bhfuil sé de chúram ar BEI rannchuidiú le baint amach chuspóirí an Aontais, lena n-áirítear trí ionstraimí éagsúla infheistíochta amhail iasachtaí, gnáthscaireanna, ráthaíochtaí, saoráidí comhroinnte riosca agus seirbhísí comhairleacha; |
| --- | --- |

A.

de bhrí, faoi Airteagal 309 CFAE, go bhfuil sé de chúram ar BEI rannchuidiú le baint amach chuspóirí an Aontais, lena n-áirítear trí ionstraimí éagsúla infheistíochta amhail iasachtaí, gnáthscaireanna, ráthaíochtaí, saoráidí comhroinnte riosca agus seirbhísí comhairleacha;

| B. | de bhrí gur shínigh BEI iasachtaí i leith tuairim is EUR 95 bhilliún in 2021 agus gur thacaigh sé le thart ar 430 000 fiontar beag agus meánmhéide (FBManna) agus cuideachta mheánchaipitlithe, arb iad cnámh droma mhargadh aonair an Aontais iad; de bhrí go raibh EUR 75 bhilliún nasctha le hoibríochtaí Ghrúpa BEI agus go raibh na hiasachtaí eile faoi chuimsiú an Chiste Eorpaigh Ráthaíochta; de bhrí gur thacaigh EUR 20,7 billiún de mhaoiniú Ghrúpa BEI leis an nuálaíocht, lena n-áirítear infheistíocht sa digitiú agus cur chun cinn scileanna agus oiliúna don saol digiteach, rud a chuir go mór le hiomaíochas domhanda an Aontais agus le fostaíocht san Aontas; de bhrí gur mó méid iomlán na síniúchán ná an méid ó aon bhanc iltaobhach eile agus é ina churiarracht ag BEI; |
| --- | --- |

B.

de bhrí gur shínigh BEI iasachtaí i leith tuairim is EUR 95 bhilliún in 2021 agus gur thacaigh sé le thart ar 430 000 fiontar beag agus meánmhéide (FBManna) agus cuideachta mheánchaipitlithe, arb iad cnámh droma mhargadh aonair an Aontais iad; de bhrí go raibh EUR 75 bhilliún nasctha le hoibríochtaí Ghrúpa BEI agus go raibh na hiasachtaí eile faoi chuimsiú an Chiste Eorpaigh Ráthaíochta; de bhrí gur thacaigh EUR 20,7 billiún de mhaoiniú Ghrúpa BEI leis an nuálaíocht, lena n-áirítear infheistíocht sa digitiú agus cur chun cinn scileanna agus oiliúna don saol digiteach, rud a chuir go mór le hiomaíochas domhanda an Aontais agus le fostaíocht san Aontas; de bhrí gur mó méid iomlán na síniúchán ná an méid ó aon bhanc iltaobhach eile agus é ina churiarracht ag BEI;

| C. | de bhrí gur ionsaigh an Rúis an Úcráin an 24 Feabhra 2022, rud a chruthaigh géarchéim dhaonnúil san Úcráin agus a d’imir tionchar bunúsach ar an staid eacnamaíoch agus slándála san Aontas agus ina chomharsanacht; de bhrí gur fhormheas Bord Stiúrthóirí BEI Pacáiste Dlúthpháirtíochta Éigeandála EUR 668 milliún don Úcráin an 4 Márta, agus gur fhormheas sé ina dhiaidh sin íocaíochtaí breise le Rialtas na hÚcráine le haghaidh na riachtanas ba phráinní; de bhrí gur gheall BEI EUR 4 bhilliún ag Stand Up For Ukraine, ócáid tiomsaithe airgid domhanda chun tacú le híospartaigh ionradh na Rúise agus chun tacú le dídeanaithe cogaidh ón Úcráin sna Ballstáit, d’fhonn eochairbhonneagar sóisialta a mhaoiniú, lena n-áirítear tithíocht, scoileanna, ospidéil agus naíscoileanna; |
| --- | --- |

C.

de bhrí gur ionsaigh an Rúis an Úcráin an 24 Feabhra 2022, rud a chruthaigh géarchéim dhaonnúil san Úcráin agus a d’imir tionchar bunúsach ar an staid eacnamaíoch agus slándála san Aontas agus ina chomharsanacht; de bhrí gur fhormheas Bord Stiúrthóirí BEI Pacáiste Dlúthpháirtíochta Éigeandála EUR 668 milliún don Úcráin an 4 Márta, agus gur fhormheas sé ina dhiaidh sin íocaíochtaí breise le Rialtas na hÚcráine le haghaidh na riachtanas ba phráinní; de bhrí gur gheall BEI EUR 4 bhilliún ag Stand Up For Ukraine, ócáid tiomsaithe airgid domhanda chun tacú le híospartaigh ionradh na Rúise agus chun tacú le dídeanaithe cogaidh ón Úcráin sna Ballstáit, d’fhonn eochairbhonneagar sóisialta a mhaoiniú, lena n-áirítear tithíocht, scoileanna, ospidéil agus naíscoileanna;

| D. | de bhrí go bhfuil paindéim an choróinvíris tar éis a bheith ina suaitheadh damanta domhanda agus iarmhairtí forleathana sóisialta agus eacnamaíocha ann dá deasca; de bhrí, le linn na paindéime, gur shínigh BEI thart ar EUR 6,3 billiún d’iasachtaí mar chuid den fhreagairt ar COVID-19 san earnáil sláinte, lena n-áirítear tionscadail le haghaidh bonneagar sláinte agus ospidéil agus trealamh leighis, chomh maith le neartú na gcóras sláinte leighis le hidirghabhálacha ullmhachta paindéime; de bhrí go raibh acmhainní a slógadh le linn na paindéime ina sprioc tharraingteach don chalaois agus don éilliú, mar a cuireadh i bhfios go láidir sa Tuarascáil Ghníomhaíochta ar Imscrúduithe Calaoise, 2020 ó BEI; de bhrí gur cheart do BEI na bearta is gá a ghlacadh chun a áirithiú go sroicheann acmhainní na tairbhithe atá beartaithe dóibh; |
| --- | --- |

D.

de bhrí go bhfuil paindéim an choróinvíris tar éis a bheith ina suaitheadh damanta domhanda agus iarmhairtí forleathana sóisialta agus eacnamaíocha ann dá deasca; de bhrí, le linn na paindéime, gur shínigh BEI thart ar EUR 6,3 billiún d’iasachtaí mar chuid den fhreagairt ar COVID-19 san earnáil sláinte, lena n-áirítear tionscadail le haghaidh bonneagar sláinte agus ospidéil agus trealamh leighis, chomh maith le neartú na gcóras sláinte leighis le hidirghabhálacha ullmhachta paindéime; de bhrí go raibh acmhainní a slógadh le linn na paindéime ina sprioc tharraingteach don chalaois agus don éilliú, mar a cuireadh i bhfios go láidir sa Tuarascáil Ghníomhaíochta ar Imscrúduithe Calaoise, 2020 ó BEI; de bhrí gur cheart do BEI na bearta is gá a ghlacadh chun a áirithiú go sroicheann acmhainní na tairbhithe atá beartaithe dóibh;

| E. | de bhrí go raibh tionchar mór ag iarmhairtí sóisialta agus eacnamaíocha ghéarchéim COVID-19 agus ag an bhfogha míleata neamhdhleathach gan chúis gan údar faoin Úcráin agus ag an ionradh ar an Úcráin ar fhás cothrom, cuimsitheach agus inbhuanaithe, ar an infheistíocht, ar an athléimneacht, ar an bhfostaíocht, ar an oideachas agus ar éagothromaíochtaí socheacnamaíocha; de bhrí go bhfuil tionchar díréireach ag an mboilsciú ard agus ag praghsanna fuinnimh, breosla agus bia atá ag ardú ar na teaghlaigh is mó atá faoi mhíbhuntáiste sa tsochaí; |
| --- | --- |

E.

de bhrí go raibh tionchar mór ag iarmhairtí sóisialta agus eacnamaíocha ghéarchéim COVID-19 agus ag an bhfogha míleata neamhdhleathach gan chúis gan údar faoin Úcráin agus ag an ionradh ar an Úcráin ar fhás cothrom, cuimsitheach agus inbhuanaithe, ar an infheistíocht, ar an athléimneacht, ar an bhfostaíocht, ar an oideachas agus ar éagothromaíochtaí socheacnamaíocha; de bhrí go bhfuil tionchar díréireach ag an mboilsciú ard agus ag praghsanna fuinnimh, breosla agus bia atá ag ardú ar na teaghlaigh is mó atá faoi mhíbhuntáiste sa tsochaí;

Barúlacha ginearálta

| 1. | á chur i bhfáth go bhfuil ról bunúsach ag BEI mar bhanc poiblí an Aontais agus an t-aon institiúid idirnáisiúnta airgeadais atá faoi úinéireacht iomlán na mBallstát agus atá á treorú go hiomlán ag beartais agus caighdeáin an Aontais agus ag tacú leis an téarnamh sóisialta agus eacnamaíoch agus ag spriocdhíriú infheistíochtaí chun cuspóirí an Aontais a bhaint amach; ag tabhairt dá haire gur ann do Thuarascáil Infheistíochta BEI, 2021/2022 agus do Phlean Oibríochtúil Ghrúpa BEI, 2022-2024; á chur in iúl gur geal léi an infheistíocht is mó riamh a rinne BEI in 2021, is é sin beagnach EUR 95 bhilliún de mhaoiniú, agus an fócas atá ag an mbanc ar dhúshláin fhadtéarmacha an Aontais maidir leis an athrú aeráide, maidir leis an gcomhtháthú sóisialta agus maidir leis an gclaochlú digiteach; |
| --- | --- |

1.

| 2. | ag déanamh géarcháineadh ar an bhfogha míleata neamhdhleathach gan chúis gan údar a thug Cónaidhm na Rúise faoin Úcráin agus ar an ionradh a rinne Cónaidhm na Rúise ar an Úcráin, agus ar rannpháirtíocht na Bealarúise san fhogha sin; á chur i bhfios go láidir gur cruthaíodh leis an gcogadh géarchéim dhaonnúil thromchúiseach agus go raibh tionchar bunúsach aige ar an staid eacnamaíoch agus slándála san Aontas agus ina chomharsanacht, agus go gcaithfear é sin a léiriú i ngníomhaíochtaí agus pleananna infheistíochta BEI ar bhonn níos leithne; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á chur in iúl gur geal léi freagairt BEI ar ionradh na Rúise san Úcráin tríd an bPacáiste Dlúthpháirtíochta Éigeandála a fhormheas, arb é atá ann, inter alia, tacaíocht airgeadais láithreach EUR 668 milliún d’údaráis na hÚcráine trí dhlús a chur le heisíocaíochtaí faoi iasachtaí atá ann cheana mar aon le gealltanas go ndéanfar EUR 1,3 billiún breise a sholáthar; ag tabhairt dá haire go n-áirítear sa phacáiste sin tacaíocht airgeadais láithreach agus tacaíocht don bhonneagar sa mheántéarma agus san fhadtéarma, lena n-áirítear iarrachtaí atógála a luaithe a athbhunófar Úcráin shaor neamhspleách i ndiaidh an chogaidh; á iarraidh ar BEI oibriú ar phleananna gníomhaíochta chun infheistíochtaí díreacha de chuid an Aontais san Úcráin a dhreasú, lena n-áirítear tionscadail nua eacnamaíocha agus shóisialta iarchogaidh, amhail scoileanna, tithíocht shóisialta agus ospidéil; á thabhairt chun suntais a thábhachtaí atá iarrachtaí comhordaithe sa fhreagairt ar ghéarchéim na hÚcráine; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit sásra tuairiscithe a chur ar bun gan mhoill chun na húdaráis inniúla a chur ar an eolas faoi aon sócmhainn nó gach sócmhainn atá ina seilbh ag daoine nádúrtha agus dlítheanacha Rúiseacha agus Bealarúiseacha a bhfuil naisc acu le réimis Putin agus Lukashenka in institiúidí airgeadais Eorpacha, lena n-áirítear i nGrúpa BEI i gcás inarb ábhartha; á iarraidh ar BEI a bheith an-airdeallach agus smachtbhannaí agus bearta nua arna gcomhaontú ag an gComhairle a leanúint go géar; ag meabhrú gur scoir BEI dá oibríochtaí sa Rúis tar éis ionghabháil neamhdhleathach na Crimé in 2014; ag dréim leis, ina theannta sin, go gcuirfidh BEI stop le rannpháirtíocht aon chomhpháirtithe díreacha nó indíreacha Rúiseacha a bhfuil baint acu le tionscadail infheistíochta, lena n-áirítear trí idirghabhálaithe airgeadais; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á iarraidh ar na Ballstáit, ina gcáil mar scairshealbhóirí, caipitliú BEI a mhéadú chun go mbeidh tuilleadh iasachtaí fadtéarmacha agus ionstraimí nuálacha ann chun tionscadail a mhaoiniú a bhfuil an-fhéidearthacht ag baint leo ó thaobh na hinbhuaine de, ó thaobh tairbhí sóisialta agus nuálaíochta de in eochair-réimsí beartais an Aontais, amhail an digitiú agus an claochlú glas, agus rátáil ard chreidmheasa reatha BEI á coimeád ag an am céanna; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á chur in iúl gur geal léi gur thacaigh BEI le breis agus 430 000 FBM a fhostaíonn 4,5 milliún duine in 2021; á iarraidh ar BEI, áfach, breis caipiteal fáis a chur ar fáil chun go mbeidh ar chumas FBManna a gcuid oibríochtaí a uas-scálú; ag tabhairt dá haire go bhfuil tionchar freisin ag na ardphraghsanna fuinnimh atá ann faoi láthair ar iomaíochas FBManna; á iarraidh ar BEI a mheas an leor an leibhéal tacaíochta atá ann faoi láthair do FBManna i gcomhthéacs ardphraghsanna fuinnimh agus costais mhéadaitheacha na n-amhábhar; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á chur in iúl gur díol molta di gur caitheadh EUR 20,7 billiún de mhaoiniú BEI chun tacú leis an nuálaíocht in 2021, lena n-áirítear infheistíocht sa digitiú agus cur chun cinn scileanna agus oiliúna don saol digiteach; á mheas go bhfuil an cineál seo infheistíochta ríthábhachtach chun iomaíochas na hEorpa a choimeád agus chun neamhspleáchas straitéiseach an Aontais a shaothrú agus go bhfuil sé thar a bheith ábhartha d’fhostaithe in earnálacha a bhfuil coigeartú agus athcháiliú suntasach de dhíth orthu; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á chur in iúl gur geal léi an Treoshuíomh Comhtháthaithe nua, ina ngealltar gníomhaíochtaí iasachtaithe BEI a mhéadú go 45 % d’iasachtú iomlán AE-27 sna réigiúin chomhtháthaithe faoi 2025 agus go 23 % sna réigiúin is lú forbairt; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá gníomhaíocht mhéadaithe ar son na haeráide sna réigiúin lena mbaineann, d’fhonn cóineasú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach a chur chun cinn mar aon le haistriú cóir gan aon duine a fhágáil ar lár, agus á chur i bhfáth gur cheart infheistíochtaí a roghnú ar bhonn fiúntas airgeadais, eacnamaíoch agus theicniúil; á iarraidh ar BEI leanúint d’aghaidh a thabhairt ar easnaimh shistéamacha lena gcuirtear cosc ar réigiúin nó tíortha áirithe leas iomlán a bhaint as deiseanna airgeadais BEI, inter alia trína chuid iarrachtaí a neartú chun a ghníomhaíochtaí iasachta a leathnú trí chúnamh teicniúil, fothú acmhainneachta agus tacaíocht chomhairleach a chur ar fáil, go háirithe sa nuálaíocht, sa digitiú, sa bhonneagar, sa tacaíocht do FBManna agus i dtionscadail atá dírithe ar fhostaíocht ardcháilíochta a ghiniúint, agus trí thosaíocht a thabhairt do thionscadail lena laghdaítear éagothromaíochtaí agus lena gcuirtear an éagsúlacht shóisialta agus an cuimsiú sóisialta chun cinn; á iarraidh, i ndáil leis an méid sin, go dtabharfar tacaíocht mhéadaithe do sheirbhísí comhairleacha amhail an Comhchúnamh chun Tacú le Tionscadail i Réigiúin na hEorpa (JASPERS), an Cúnamh Áitiúil Fuinnimh Eorpach (ELENA) agus Fi-Compass; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á chur in iúl gur díol molta di tráthúlacht an Chiste Ráthaíochta Eorpaigh chun cabhrú le tionchair dhiúltacha shóisialta agus eacnamaíocha phaindéim COVID-19, lena n-áirítear trí thacú le FBManna; ag tabhairt dá haire gur fhormheas BEI, amhail ón 31 Nollaig 2021, EUR 23,2 billiún le haghaidh oibríochtaí an Chiste Eorpaigh Ráthaíochta (95 % de na EUR 24,4 billiún atá ar fáil), arb ionann é agus thart ar aon trian den mhéid a infheistíonn Grúpa BEI in aghaidh na bliana de ghnáth; ag tabhairt dá haire gur deacair, in éagmais na trédhearcachta maidir lena thairbhithe deiridh, teacht ar chonclúidí maidir leis an tionchar atá ag an gciste ar gheilleagar na hEorpa; á iarraidh, dá bhrí sin, go ndéanfar measúnú críochnúil ar an gciste, agus meastóireacht á déanamh ar a mhéid a thug rannpháirtíocht BEI breisluach agus a mhéid a bhain an ciste a chuspóirí amach agus an ionstraim á céimniú amach, agus ar leibhéal na trédhearcachta i gcur chun feidhme an chiste sin; á iarraidh go gcuirfear an measúnú ar fáil go poiblí; á chur in iúl gur geal léi go bhfuil meastóireacht ar an gCiste Eorpach Ráthaíochta faoi bhealach agus go bhfuil sí ag tnúth lena fáil; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á thabhairt dá haire gur ann don Chreat nua um Inbhuaine Comhshaoil agus Shóisialta (CSE); á chur in iúl gur geal léi gur glacadh an maoiniú inbhuanaithe mar shamhail oibriúcháin; á iarraidh go gcuirfear chun feidhme gan mhoill é agus go mbunóidh BEI nósanna imeachta soiléire dochta maidir leis an mbealach chun dícheall cuí a chur i gcrích; á iarraidh, ina theannta sin, go léireofar i gceart forálacha uile ESSF i gconarthaí agus go ndéanfaí an prionsabal “gan dochar suntasach a dhéanamh” a chur i bhfeidhm in oibríochtaí uile BEI; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á chur in iúl gur geal léi gur síníodh comhaontú InvestEU idir BEI agus an Coimisiún an 7 Márta 2022 agus gur comhpháirtí cur chun feidhme ar leithligh é an Ciste Eorpach Infheistíochta; á iarraidh go ndéanfar Mol Comhairleach nua InvestEU a chur chun feidhme go pras agus á chur i bhfios go láidir gur gá dlús a chur leis an gcaibidlíocht le comhpháirtithe cur chun feidhme eile; |
| --- | --- |

11.

Banc aeráide

| 12. | á chur in iúl gur geal léi gur bhain 43 % den iasachtú in 2021 leis an aeráid agus leis an gcomhshaol – ardú ó 40 % in 2020 – agus ag moladh an rúin atá ann an sprioc iasachtaithe aeráide a bhaint amach in 2022; á chur in iúl gur geal léi freisin gur mhéadaigh sciar maoinithe glas BEI go 51 % – gan sainordú an Chiste Ráthaíochta Eorpaigh, lena ndírítear go sonrach ar FBManna atá buailte ag an bpaindéim, a áireamh; ag athdhearbhú gur cheart do shreafaí airgeadais uile BEI a bheith ag teacht go hiomlán le glan-astaíochtaí nialasacha faoi 2050 ar a dhéanaí agus le cuspóir méadaithe aeráide an Aontais le haghaidh 2030; á chur i bhfios go láidir nach mór don aistriú aeráide a bheith cuimsitheach cothrom; á chur i bhfáth nach mór d’infheistíochtaí glasa a bheith inmharthana agus nach mór do BEI seasamh ard creidmheasa (AAA) a choimeád; á iarraidh ar BEI, i ndáil leis sin, a iasachtú, a ionstraimí airgeadais, a chúnamh teicniúil agus a sheirbhísí comhairleacha a ghiaráil chun tacú le daoine agus réigiúin a bhfuil dúshláin shocheacnamaíocha os a gcomhair ag eascairt as an aistriú i dtreo geilleagar atá neodrach ó thaobh carbóin de; á thabhairt chun suntais gur túsphointe maith é Treochlár an Bhainc Aeráide (CBR), ach go mbeidh gá le tuilleadh gníomhaíochta chun ailíniú le cuspóirí Chomhaontú Pháras a áirithiú, agus indéantacht an chuspóra 1,5 oC á coimeád ag an am céanna, agus chun aistriú cóir a áirithiú; ag athdhearbhú nach féidir athrú ar mhórscála a bhaint amach ach amháin má bhíonn earnáil na tionsclaíochta páirteach ann agus má chuirtear na dreasachtaí riachtanacha ar fáil le haghaidh réitigh nuálacha aeráide agus chun poist ardcháilíochta a chruthú; á iarraidh go ndéanfaí gach plean gníomhaíochta maidir le cur chun feidhme CBR a chur ar fáil go poiblí a luaithe is féidir chun forléargas a thabhairt ar na gníomhaíochtaí atá beartaithe chun na spriocanna a bhaint amach agus chun a leordhóthanacht a mheas; |
| --- | --- |

12.

| 13. | ag tnúth le hathbhreithniú meántéarma CBR agus á chur i bhfáth go gcaithfear borradh a chur faoi chlaochlú na hinstitiúide ina fíorbhanc aeráide lena n-éascófar caomhnú acmhainní nádúrtha agus cosaint an chomhshaoil; ag dréim leis go ndéanfar gach iasachtú a chomhchuibhiú de réir chuspóirí Chomhaontú Pháras, agus indéantacht an chuspóra 1,5 oC á coimeád ag an am céanna, agus gealltanais aeráide agus chomhshaoil an Aontais; á iarraidh go n-áireofar in athbhreithniú meántéarma CBR measúnú láidir ar roghanna eile nach bhfuil chomh dian ar charbón agus ar astaíochtaí “Scóip 3” i ndáil le gach tionscadal; ag dréim le tuarascálacha bliantúla mionsonraithe ar dhul chun cinn maidir le CBR i ndáil le gach uile oibríocht amhail ó 2023, lena n-áirítear a mhéid atá sé ailínithe le cuspóirí aeráide an Aontais; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á chur in iúl gur geal léi Ailíniú Pháras le haghaidh Contrapháirtithe agus ag dréim leis go gcuirfear chun feidhme ina iomláine é; ag athdhearbhú a hiarrata ar idirghabhálaithe airgeadais, agus ní hamháin ar chliaint chorparáideacha, pleananna dícharbónaithe a bheith acu a luaithe is féidir agus faoi dheireadh 2025 ar a dhéanaí; á chur i bhfáth nach bhféadfaidh na ceanglais nua sin dochar a dhéanamh don rochtain ar mhaoiniú atá ag FBManna; á iarraidh go ndíreofar ar inchreidteacht pleananna dícharbónaithe gearrthéarmacha; á iarraidh go gcuirfear chun feidhme go dian na pleananna sin agus na spriocanna maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus go ndéanfar meastóireacht chun a fháil amach an féidir iad sin a áireamh i gclásail chonarthacha idir BEI agus a chliaint; ag dréim leis go ndéanfaidh BEI an comhlíonadh a sheiceáil agus a áirithiú go córasach, go háirithe maidir le cur chun feidhme ESSF; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á chur in iúl gur geal léi an méadú atá ag teacht ar infheistíochtaí BEI san fhuinneamh san Eoraip, agus méadú tagtha orthu ó EUR 10 mbilliún in 2018 go breis agus EUR 14 bhilliún in 2021; á iarraidh ar BEI, i bhfianaise na rudaí a thit amach le déanaí i gcúrsaí geopholaitiúla, dlús a chur le hinfheistíochtaí i slándáil fuinnimh an Aontais agus iad a mhéadú, agus ag athdhearbhú go bhfuil feabhas a chur ar shlándáil fuinnimh an Aontais i gcomhréir le ról BEI mar bhanc aeráide, chomh maith leis an aidhm atá ann laghdú a chur ar an mbochtaineacht fuinnimh, atá ag dul in olcas i ngeall ar an ardú tapa atá ag teacht ar phraghsanna fuinnimh agus breosla; ag athdhearbhú a hiarrata ar BEI prionsabal na héifeachtúlachta fuinnimh a chur chun feidhme ina iomláine agus cuspóir dul i ngleic leis an mbochtaineacht fuinnimh a leagan síos ina iasachtú fuinnimh; ag athdhearbhú a cuid tacaíochta do bheartas BEI maidir le hiasachtú fuinnimh, 2019; á iarraidh ar BEI tús áite a thabhairt do chistiú d’infheistíochtaí fuinnimh inathnuaite, don éifeachtúlacht fuinnimh agus don tslándáil fuinnimh, a chuirfidh le neamhspleáchas an Aontais ar thríú tíortha; á iarraidh ar BEI an t-iasachtú do na tionscadail sin a uas-scálú chun an spleáchas ar fhuinneamh agus allmhairí amhábhar ón Rúis agus ó thríú tíortha eile a laghdú go tapa; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á chur in iúl gur geal léi Plean BEI maidir le hOiriúnú don Athrú Aeráide agus an gealltanas an sciar den ghníomhaíocht aeráide a bhaineann le hoiriúnú a mhéadú go 15 % den sprioc fhoriomlán aeráide faoi 2025; ag athdhearbhú a hiarrata go mbeadh modhanna scagtha comhchuibhithe ann chun measúnú a dhéanamh ar an riosca fisiciúil aeráide do ghníomhaíochtaí iasachtaithe uile BEI, lena n-áirítear na gníomhaíochtaí sin a dhéantar trí idirghabhálaithe airgeadais; |
| --- | --- |

16.

| 17. | ag meabhrú, i bhfianaise an athbhreithnithe meántéarma ar an mbeartas iasachtaithe fuinnimh atá ar na bacáin, an ráitis a rinne an tUachtarán Hoyer ag preasagallamh bliantúil Ghrúpa BEI an 27 Eanáir 2022: “Creidimid go bhfuil misean againn díriú ar an inbhuaine agus ar spriocanna Pháras a bhaint amach trí bhíthin institiúid fhadtéarmach infheisteoirí. [...] Ní léir dom, mar sin, go dtiocfaidh aon athrú ar ár mbeartas iasachtaithe fuinnimh”; á iarraidh ar BEI na moltaí ón Ardán maidir le Maoiniú Inbhuanaithe a urramú agus stop a chur le maoiniú sócmhainní tréigthe agus le maoiniú gníomhaíochtaí atá ar neamhréir le spriocanna an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip agus le straitéisí gaolmhara an Aontais; á iarraidh ar BEI díriú go háirithe ar infheistíochtaí i dtionscadail lena méadaítear slándáil an tsoláthair fuinnimh trí fhoinsí agus soláthróirí fuinnimh a éagsúlú, chomh maith le spleáchas an Aontais ar fhuinneamh ó thríú tíortha a laghdú; ag spreagadh BEI chun comhoibriú le húdaráis áitiúla agus réigiúnacha agus maoiniú a éascú do thionscadail níos lú, lena n-áirítear tionscnaimh faoi stiúir an phobail ina ndírítear ar fhoinsí fuinnimh inathnuaite; á iarraidh ar BEI a áirithiú go gcuirfidh a chuid infheistíochtaí i dtithíocht shóisialta inacmhainne, a bhfuil fáilte le cur rompu, le feabhsú na héifeachtúlachta fuinnimh; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á chur in iúl gur oth léi na moilleanna ar an athbhreithniú ar an mbeartas iasachtaithe iompair; ag dréim leis go ndéanfar togra a cheapadh atá i gcomhréir iomlán le cuspóirí Chomhaontú Pháras, agus indéantacht an chuspóra 1,5 oC á coimeád ag an am céanna, lena n-áirítear fís i gcomhair ról BEI i ndícharbónú na soghluaisteachta lena ndíreofar go sonrach ar an aistriú ar leibhéal na gcuideachtaí; ag dréim leis go laghdófar le hiasachtaí BEI tionchar an iompair ar an gcomhshaol, agus ag an am céanna cáilíocht agus inacmhainneacht na seirbhísí a sholáthraítear a fheabhsú, agus ag dréim leis nach ndeonófar aon iasachtaí nua lena gcuirfear bac ar dhícharbónú an iompair nó ar an aistriú chuig soghluaisteacht astaíochtaí nialasacha atá níos inbhuanaithe agus níos inacmhainne; á chur i bhfáth go mbaineann baol mór le sócmhainní tréigthe in earnáil an iompair; á chreidiúint gur cheart tuilleadh cistithe a dhíriú ar an tsoghluaisteacht astaíochtaí nialasacha, go háirithe ar an rothaíocht agus ar fhorbairt agus nuachóiriú an iompair phoiblí, seirbhísí ilmhódacha, lena n-áirítear mar chuid de thionscadail um dhearadh inbhuanaithe uirbeach, agus seirbhísí iompair níos fearr do phobail agus do cheantair nach ndéantar freastal mar is cóir orthu; á iarraidh go gcuirfear tuilleadh cistithe ar fáil chun an earnáil mhuirí a dhícharbónú; |
| --- | --- |

18.

Bithéagsúlacht agus inbhuaine

| 19. | á chur in iúl gur geal léi caighdeán nuashonraithe 4 de chuid ESSF, eadhon “cailliúint na bithéagsúlachta a stopadh agus a aischur” a bheith á chur san áireamh mar phrionsabal, agus fritháireamh a theorannú, go háirithe i limistéir ard-bhithéagsúlachta, agus á iarraidh go gcuirfear chun feidhme go dícheallach é; á chur in iúl gur geal léi na hiarrachtaí arna ndéanamh chun measúnú riosca bithéagsúlachta agus dícheall cuí a neartú tríd an Uirlis Chomhtháite um Measúnú Bithéagsúlachta; ag dréim leis go mbeidh na sonraí a úsáidtear cothrom le dáta; á chur in iúl gur cúis bhuartha di, áfach, úsáid sonraí atá as dáta; ag dréim leis go gcomhlíonfaidh BEI Airteagail 11 agus 191 CFAE agus go gcuirfidh sé deireadh le cistí a eisíoc, agus go n-aistarraingeoidh sé iad más gá, má shuitear go foirmiúil fianaise nó riosca tromchúiseach i dtaobh drochthionchair ar an aeráid, ar an gcomhshaol nó ar phobail áitiúla, inter alia trí mheasúnuithe ar an tionchar ar an gcomhshaol; |
| --- | --- |

19.

| 20. | ag meabhrú na sprice a ghabhann le straitéis bhithéagsúlachta an Aontais do 2030 EUR 20 billiún ar a laghad a chur ar fáil in aghaidh na bliana don chaiteachas ar an dúlra; á chur i bhfios go láidir go mbaineann an tsochaí ina hiomláine tairbhe as athbhunú an dúlra, atá ríthábhachtach do réimse leathan earnálacha eacnamaíocha, agus go bhféadfadh comhar na mBallstát le BEI agus le hinstitiúidí airgeadais eile a bheith ríthábhachtach chun an bhearna sa mhaoiniú a dhúnadh; ag admháil na ndúshlán agus an dul chun a rinneadh le linn chur chun feidhme na Saoráide Maoiniúcháin um Chaipiteal Nádúrtha; ag athdhearbhú a hiarrata go gcuirfear comhpháirt deontais ar fáil faoin tsaoráid nó faoi aon ionstraim a thiocfaidh ina diaidh, agus samhail an tSásra um Aistriú Cóir á glacadh mar inspioráid, chun tacú le huas-scálú tionscadal áitiúil agus chun giniúint ioncaim a éascú; á iarraidh go seolfar meastóireacht neamhspleách phoiblí atá leabaithe i measúnú níos leithne ar thacaíocht d’athbhunú na n-éiceachóras agus na bithéagsúlachta; ag tabhairt dá haire go bhfuil ionstraimí nua le cur in ionad na Saoráide Maoiniúcháin um Chaipiteal Nádúrtha faoi chreat airgeadais ilbhliantúil 2021-2027; ag tathant ar BEI, dá bhrí sin, tionscadail lena ndéantar an bhithéagsúlacht a fhritháireamh i limistéir faoi chosaint agus i limistéir ard-bhithéagsúlachta a eisiamh ó ionstraimí nua; |
| --- | --- |

20.

| 21. | ag tabhairt dá haire gur táirgeoirí móra barr bia, lena n-áirítear cruithneacht, arbhar agus eorna, iad an Úcráin agus an Rúis; ag tabhairt dá haire go bhfuil an cogadh tar éis cur isteach go damanta ar earnáil talmhaíochta na hÚcráine; ag tabhairt dá haire, ina theannta sin, gur táirgeoirí móra leasachán iad an Rúis agus an Bhealarúis; ag cur in iúl gur oth léi go bhféadfadh éifeachtaí iarmharta móra a bheith ag an gcogadh ar shlabhraí soláthair trasteorann, ar phraghsanna bia agus leasachán, ar inacmhainneacht an bhia san Aontas, agus ar shlándáil agus ar inacmhainneacht an bhia ar fud an domhain; ag spreagadh BEI chun a chuid oibríochtaí a úsáid chun éascaíocht a dhéanamh ar chur chun feidhme spriocanna an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip, na straitéise “ón bhfeirm go dtí an forc” agus na straitéise bithéagsúlachta do 2030, chomh maith le cur chun feidhme gach rialacháin ábhartha agus gach rialacháin atá ar na bacáin de chuid an Aontais maidir le táirgí saor ó fhoraoisiú agus maidir le hathbhunú de dhroim na straitéisí sin; á iarraidh ar BEI gan tacú le gníomhaíochtaí lena gcuirtear bac ar an aistriú i dtreo earnáil talmhaíochta atá inbhuanaithe go hiomlán agus i dtreo tionscadail bainistithe acmhainní nádúrtha nach n-urramaítear teorainneacha pláinéadacha leo; á iarraidh ar BEI gan tacaíocht a thabhairt d’aon chineál feirmeoireachta tionsclaíche nó cleachtas feirmeoireachta nach gcomhlíontar leo caighdeáin leasa ainmhithe an Aontais, mar a leagtar amach sa mholadh ón bParlaimint an 20 Eanáir 2022 chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún tar éis imscrúdú a dhéanamh ar sháruithe líomhnaithe agus ar dhrochriarachán i gcur i bhfeidhm dhlí an Aontais i ndáil le cosaint ainmhithe agus iad á n-iompar laistigh agus lasmuigh den Aontas (7); |
| --- | --- |

21.

| 22. | ag athdhearbhú a hiarrata ar BEI tacú le spriocanna straitéis an Aontais don inbhuaine i ndáil le ceimiceáin mar chuid dá oibríochtaí nua, trí bhorradh a chur faoin nuálaíocht le haghaidh ceimiceáin, ábhair agus táirgí atá sábháilte agus inbhuanaithe trína ndearadh, trí phlean gníomhaíochta an gheilleagair chiorclaigh bunaithe ar thimthriallta ábhar neamhthocsaineach agus tríd an bplean gníomhaíochta i dtreo neamhthruailliú le haghaidh uisce, aeir agus ithreach; á chur in iúl gur geal léi an dúbailt arna déanamh ar thionscnamh na nAigéan Glan (ó EUR 2 go 4 bhilliún faoi 2025) chun dramhaíl phlaisteach a laghdú; á chur i bhfios go láidir gur cheart béim a leagan ar thionscadail atá dírithe ar theacht ar roghanna inbhuanaithe eile seachas plaistigh aon úsáide; á iarraidh ar BEI gan an mhianadóireacht dhomhainfharraige a chistiú agus gan rannchuidiú ar bhealach ar bith le forbairt an chéanna; á chur in iúl gur geal léi an cinneadh ó BEI cúnamh teicniúil agus maoiniú tionscadail a chur ar fáil don Ghealltanas Domhanda Meatáin; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á chur in iúl gur geal léi go bhfuil bannaí feasachta aeráide agus bannaí feasachta inbhuaine á n-eisiúint go leanúnach ar bhonn ilairgeadra; á chur in iúl gur geal léi, ina theannta sin, an gealltanas i dtaobh ailíniú le Caighdeán Bannaí Glasa an Aontais agus aon “Chaighdeán Bannaí Sóisialta” a bheidh ann amach anseo, i dtaobh an trédhearcacht a mhéadú go háirithe, agus i dtaobh feabhas a chur ar leithdháileadh bannaí agus ar thuairisciú tionchair; á áitiú nár cheart ísliú caighdeán a bheith mar thoradh ar aon bhearta den sórt sin; |
| --- | --- |

23.

Freagracht shóisialta, sláinte agus inscne

| 24. | á chur in iúl gur geal léi go n-áirítear cearta saothair i gcaighdeán 8 de ESSF agus á iarraidh go ndéanfar na cearta saothair sin a chur chun feidhme go dian; á iarraidh ar BEI a áirithiú go dtugtar cuntas níos fearr ar chearta saothair ina chuid oibríochtaí trí chlásail chonarthacha a chur isteach lena gcuirtear de cheangal ar thionscnóirí measúnú a dhéanamh ar rioscaí saothair, agus a áirithiú go dtugtar cosaint iomlán do chearta saothair feadh an tslabhra soláthair ina iomláine; á iarraidh ar BEI tacú le téarnamh cuimsitheach tar éis na paindéime trí infheistíochtaí a dhéanamh san earnáil shóisialta, lena n-áirítear i dtithíocht shóisialta atá tíosach ar fhuinneamh, san oideachas, sa tsláinte agus i scileanna, agus ag leagan béim ar a thábhachtaí atá sé dálaí oibre atá cothrom, sábháilte agus sláintiúil a fhorbairt agus cearta saothair a urramú; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á chur in iúl gur geal léi go bhfuil ról lárnach ag BEI i dtaobh tacú le freagairt an Aontais ar an ngéarchéim shláinte; á iarraidh ar BEI leanúint de na hinfheistíochtaí chun earnáil na sláinte poiblí a dhéanamh níos athléimní, chun srian a chur le tionchair dhiúltacha fhadtéarmacha na paindéime agus chun ullmhacht a fheabhsú do phaindéimí amach anseo; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil infheistíochtaí forbartha ina mbíonn mná páirteach agus ina gcuirtear a riachtanais san áireamh níos éifeachtaí agus níos inbhuanaithe; á iarraidh ar BEI rannchuidiú le gealltanais inscne an Aontais a chur chun feidhme ina n-iomláine, lena n-áirítear an tríú plean gníomhaíochta inscne, trí shonraí spriocdhírithe atá imdhealaithe ó thaobh inscne de a bhailiú go córasach agus iad a phoibliú; ag tathant ar BEI measúnú a dhéanamh ar an tionchar inscne a bhíonn ag tionscadail laistigh agus lasmuigh den Aontas, agus tuarascáil a thabhairt ar thorthaí a chuid measúnuithe; á mheas gur cheart sonraí a bhailiú ar thionscadail chun léiriú a thabhairt ar an gcaoi a rannchuidíonn siad leis an gcomhionannas inscne agus le cumhachtú na mban; ag tathant ar BEI measúnú a dhéanamh ar thionchar inscne na dtionscadal agus idirchaidreamh a dhéanamh le saineolaithe neamhspleácha chuige sin; á iarraidh ar BEI a áirithiú go bhfuil an cúnamh comhairleach agus teicniúil atá aige in ann comhionannas inscne agus forbairt chuimsitheach a chur chun cinn, go háirithe tríd an saineolas riachtanach a bheith aige, agus béim ar leith á leagan ar an oiliúint; á thabhairt chun suntais a riachtanaí atá sé dlús a chur le hiasachtú le FBManna atá faoi stiúir na mban chun téarnamh atá cothrom ó thaobh inscne de a chur chun cinn; |
| --- | --- |

26.

| 27. | á chur in iúl gur oth léi nár chomhlíon BEI a spriocanna bunaidh maidir le cothromaíocht inscne do 2021 agus gur tearc fós iad na mná i bpoist shinsearacha in BEI; á iarraidh ar BEI, dá bhrí sin, dlús a chur lena iarrachtaí feabhas a chur ar an gcothromaíocht inscne ar gach leibhéal den eagraíocht; |
| --- | --- |

27.

| 28. | á chur i bhfios go láidir gur ann do ról BEI i dtaobh rannchuidiú le tosaíochtaí Eorpacha a chomhlíonadh; ag dréim leis go dtacóidh an banc le tionscadail lena gcuirtear i gcrích cur chun feidhme Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe agus na moltaí sóisialta arna sainaithint sna moltaí tírshonracha faoin Seimeastar Eorpach; ag cur i bhfáth a thábhachtaí atá an t-idirphlé agus an comhairliúchán le heagraíochtaí na sochaí sibhialta agus ag spreagadh BEI chun a thiomantas do na gníomhaíochtaí sin a neartú; á chur in iúl gur geal léi infheistíocht BEI san oideachas agus ag athdhearbhú go bhfuil sí ag iarraidh ar BEI a infheistíocht san oideachas a mhéadú chun cuidiú le maolú a dhéanamh ar thionchair thromchúiseacha ghéarchéim an choróinvíris ar chórais oideachais ar fud an domhain; |
| --- | --- |

28.

An Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta – BEI Domhanda

| 29. | ag cur a tacaíochta in iúl do BEI Domhanda agus á mheas gur féidir le BEI ról lárnach a imirt maidir le tacú le leasanna straitéiseacha an Aontais; á mheabhrú go bhfuil raon feidhme geografach BEI ailínithe le raon feidhme geografach an Bhainc Dhomhanda; ag dréim leis go mbeidh infheistíochtaí BEI i dtríú tíortha ailínithe go hiomlán leis na caighdeáin aeráide, bhithéagsúlachta agus shóisialta de chuid an Aontais is infheidhme maidir le hiasachtú laistigh den Aontas agus ailínithe go hiomlán le beartais gníomhaíochta seachtraí an Aontais, lena n-áirítear infheistíochtaí a dhéantar mar chomhpháirtí cur chun feidhme i dtionscnamh na Tairsí Domhanda; á iarraidh ar BEI méadú a chur ar a rannpháirtíocht i dtíortha beagfhorbartha agus iontu siúd atá thíos le coinbhleacht agus le fíorbhochtaineacht; á iarraidh go ndéanfar comhairliúchán poiblí agus go mbeidh trédhearcacht iomlán ann maidir leis na straitéisí a bhaineann le BEI Domhanda agus béim ar leith á leagan ar ról na dtíortha is faighteoirí agus ar chaibidlí sonracha maidir le dícheall cuí i leith chearta an duine; á iarraidh go mbeidh cuntasacht agus trédhearcacht iomlán ag gabháil le comhlacht rialaithe BEI Domhanda agus le Comhairle Chomhairleach BEI Domhanda, lena n-áirítear cláir agus miontuairiscí chruinnithe na Comhairle Comhairlí nua a fhoilsiú go réamhghníomhach; á iarraidh go gcuirfear oiliúint oiriúnach ar an bhfoireann i gcúrsaí forbartha chun cabhrú leo tionscnaimh Straitéis Dhomhanda an Aontais agus Fhoireann na hEorpa a chur chun feidhme; á iarraidh ar an gCoimisiún soiléiriú a dhéanamh ar an úsáid a bhaintear as na ráthaíochtaí faoin gCiste Eorpach um Fhorbairt Inbhuanaithe Plus arna mbainistiú ag BEI agus ag institiúidí airgeadais eile i gcur chun feidhme thionscnamh na Tairsí Domhanda; |
| --- | --- |

29.

| 30. | ag meabhrú thiomantas domhanda an Aontais cearta an duine a chosaint agus a chur chun cinn, ar cearta iad atá doroinnte, uilíoch agus idirspleách; ag breathnú ar an ESSF nua mar thúsphointe maith, ach ag athdhearbhú na hiarrata atá déanta aici go mion minic go mbeidh gá le gníomhaíocht bhreise chun a áirithiú go gcuirfear tuilleadh feabhsuithe ar chosaint chearta an duine agus ar nósanna imeachta chun sáruithe ar chearta an duine a chosc; á mheabhrú go bhfuil BEI faoi cheangal díreach ag an gCairt um Chearta Bunúsacha; ag tabhairt aird ar na barúlacha a rinne Oifig Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine maidir leis an dréacht-ESSF ó BEI agus ag tathant ar BEI iad a chur san áireamh go hiomlán agus go pras, go háirithe na barúlacha sin maidir le dícheall cuí um chearta an duine agus comhtháthú chearta an duine ina nósanna imeachta díchill chuí, maidir le measúnuithe tionchair ar chearta an duine, agus maidir leis an ngá atá le tiomantas ginearálta BEI um chearta an duine a dhaingniú i bhfreagracht cearta an duine a urramú; á iarraidh go dtabharfar aghaidh ar na saincheisteanna sin sa ráiteas maidir le cearta an duine atá ar na bacáin; á chreidiúint go láidir nár cheart do BEI iasachtaí a eisíoc i gcás ina ndéantar frithbhearta soiléire i leith chearta an duine; á iarraidh ar BEI gach iarracht a dhéanamh pobail áitiúla a chosaint, lena n-áirítear trí chistiú a tharraingt siar i gcás inarb iomchuí; ag dréim leis, ina theannta sin, go ndéanfar beart láithreach nuair a bhíonn cliant nó úinéir tairbhiúil páirteach i mbearta díoltais i gcoinne duine a chosnaíonn cearta an duine nó cearta comhshaoil; ag dréim leis go gcuirfidh BEI chun feidhme iarrataí seanbhunaithe na Parlaiminte go seachnóidh sé na staideanna sin, go háirithe trí cheanglais chonarthacha a bhunú, lena n-áirítear ceanglas maidir le toiliú saor, roimh ré agus feasach a fháil ó phobail áitiúla, faoin dlí idirnáisiúnta i gcás inarb infheidhme, lena n-áirítear do thionscadail arna maoiniú trí idirghabhálaithe airgeadais; ag dréim leis go n-iarrfaidh BEI go ndéanfaidh a chliaint measúnuithe tionchair um chearta an duine ar a dtionscadail, chomh maith le faireachán leanúnach a dhéanamh ar chur chun feidhme na dtionscadal sin ar an láthair, chun mí-úsáid, díshealbhú éagórach nó foréigean ar bith i gcoinne daonraí áitiúla a chosc; á iarraidh, i ndáil leis sin, ar BEI dul i dteagmháil go gníomhach le pobail áitiúla agus iad a chur ar an eolas faoina gcearta dá réir sin, agus béim ar leith á leagan ar thoiliú saor, roimh ré agus feasach a chur chun feidhme, lena n-áirítear an rochtain atá acu ar an Sásra Gearán; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á chreidiúint gur cheart cur chun feidhme BEI Domhanda a bheith in ann brath ar leibhéal leordhóthanach foirne lasmuigh dá cheanncheathrú i Lucsamburg chun láithreacht ar an láthair agus comhar éifeachtach a áirithiú leis an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí agus lena toscaireachtaí, ós rud é go bhfuil saineolas ar an láthair agus obair leantach ar thionscadail ríthábhachtach ó thaobh tacú le pobail áitiúla; á iarraidh go dtreiseofar an fhoireann ar an láthair, na hoibrithe áitiúla go háirithe, chun freastal ar riachtanais áitiúla le scileanna teicniúla neartaithe, lena n-áirítear saineolas ar chearta an duine agus ar an gcomhionannas inscne; ag dréim leis go bhfoilseofar plean nithiúil acmhainní daonna in 2022 chun BEI Domhanda a chur chun feidhme agus á iarraidh ar BEI sásraí a neartú go práinneach chun calaois, éilliú agus iompar toirmiscthe eile a chomhrac, go háirithe mar chuid de na hiarrachtaí a láithreacht lasmuigh den Aontas a mhéadú; ag tathant ar BEI a chomhar le húdaráis náisiúnta i dtíortha comhpháirtíochta a leathnú; á mheabhrú go bhfuil ceanncheathrú réigiúnach Nairobi ag feidhmiú ó 2019 i leith; á chur in iúl gur geal léi an cinneadh a rinneadh i mí na Samhna 2021 í a uasghrádú ina Mol nua Nairobi de chuid BEI, lena n-éascaítear comhar le comhpháirtithe ó Chéinia, ón Afraic, ó Fhoireann na hEorpa agus le comhpháirtithe domhanda, lena rannchuidítear le léiriú níos fearr a thabhairt ar thosaíochtaí infheistíochta príobháidí agus poiblí, agus lena leathnaítear an saineolas ar ghníomhú ar son na haeráide, ar nuálaíocht agus ar infheistíocht dhigiteach; |
| --- | --- |

31.

| 32. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá comhleanúnachas, breisíocht agus éifeachtúlacht an mhaoinithe don fhorbairt; á iarraidh ar BEI, i ndáil leis sin, an comhar leis na príomh-chomhpháirtithe a neartú; á iarraidh ar BEI rannpháirtíocht na ngníomhaithe beaga airgeadais forbartha ina chuid oibríochtaí a éascú; á iarraidh ar BEI, ina theannta sin, béim níos mó a leagan ar infheistíocht phríobháideach a phlódú isteach agus ar acmhainní intíre a chur in úsáid i dtíortha beagfhorbartha; |
| --- | --- |

32.

Trédhearcacht agus rialachas

| 33. | á mheabhrú gur ann don sprioc fhoriomlán faisnéis faoi thionscadail a fhoilsiú trí seachtaine sula bhformheasann Bord BEI iad; á chur in iúl gur díol imní di an titim sa trédhearcacht, go sonrach maidir le faisnéis faoi thionscadail a chur ar fáil go poiblí ar bhealach tráthúil; á mheabhrú gurb amhlaidh, in 2010, a foilsíodh 96,1 % de na tionscadail go léir trí seachtaine roimh fhormheas an Bhoird, agus gurb amhlaidh a thit an ráta sin go 60 % in 2020; ag tabhairt dá haire gur ann don treocht íslitheach sin, dar le BEI, mar thoradh ar an rannpháirtíocht mhéadaithe atá ag BEI le cuideachtaí san earnáil phríobháideach; á chur in iúl gur oth léi an úsáid mhéadaitheach atá á baint as forálacha maidir le rúndacht gnó; ag admháil, sa chomhthéacs sin, a thábhachtaí atá forálacha maidir le rúndacht gnó, d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide go háirithe, agus an trédhearcacht mar ghné lárnach de chosaint prionsabail an daonlathais, lena n-áirítear cearta an duine, agus á iarraidh ar BEI cothromaíocht a bhaint amach idir an dá rud, agus é á chur san áireamh gur airgead poiblí iad cistí BEI agus gur cheart iad a bheith faoi réir grinnscrúdú poiblí agus cuntasacht phoiblí i gcónaí; á iarraidh go mbeidh breis trédhearcachta agus cuntasachta ann, lena n-áirítear i leith institiúidí an Aontais agus i leith na Parlaiminte go háirithe; á thabhairt chun suntais, sa bhreis air sin, go bhfuil roinnt tionscadal ann a rinneadh le déanaí agus a raibh measúnú tionchair ar an gcomhshaol ag teastáil ina leith nár foilsíodh go dtí gur formheasadh iad; á mheabhrú, ina theannta sin, gurb é an caighdeán is fearr i ndáil le hinfheisteoirí príobháideacha gach tionscadal a fhoilsiú 30 lá ar a laghad sula bhformheastar iad agus go ndéanann an Chorparáid Airgeadais Idirnáisiúnta (ball de Ghrúpa an Bhainc Dhomhanda), nach maoiníonn ach tionscadail san earnáil phríobháideach, measúnuithe tionchair ar an gcomhshaol a fhoilsiú 60 lá sula ndéantar cinntí maoinithe; á mheabhrú nach mór do chuideachtaí atá liostaithe ar an stocmhalartán oibriú faoi rialacháin is infheidhme maidir leis an margadh caipitil, lena n-áirítear forálacha maidir le comhroinnt faisnéise; ag díriú aird ar mholtaí an Ombudsman Eorpaigh le déanaí gur gá do BEI “cur chuige níos uaillmhianaí i leith a chleachtais nochta” a ghlacadh, gníomhú i gcomhréir le dlíthe trédhearcachta an Aontais, agus a bheith níos trédhearcaí maidir leis an tionchar a d’fhéadfadh a bheith ag na tionscadail a mhaoiníonn sé ar an gcomhshaol; ag tathant ar BEI na moltaí sin a chur chun feidhme a luaithe is féidir; |
| --- | --- |

33.

| 34. | ag athdhearbhú a hiarrata go mbeadh comhaontú idirinstitiúideach ann idir an Pharlaimint agus BEI chun feabhas a chur ar an rochtain ar dhoiciméid agus sonraí BEI agus chun an chuntasacht dhaonlathach a fheabhsú, lena n-áirítear an cumas ceisteanna i gcomhair freagra i scríbhinn a chur faoi bhráid BEI agus éisteachtaí agus idirphlé eacnamaíoch a eagrú; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á iarraidh ar BEI dlús a chur lena thuairisciú don Pharlaimint maidir lena chinntí, an dul chun cinn a baineadh amach agus tionchar a chuid gníomhaíochtaí iasachtaithe, go háirithe trí idirphléití struchtúrtha rialta; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á mheas gur deis a cuireadh amú é an beartas trédhearcachta nua; á iarraidh ar BEI a mhachnamh a dhéanamh ar mheasúnuithe criticiúla agus á chur in iúl gur oth léi go ndearna BEI neamhshuim d’éilimh an-soiléir na Parlaiminte feabhas a chur ar a bheartas trédhearcachta i gcomhréir leis na dea-chleachtais agus na caighdeáin atá ag institiúidí airgeadais eile; á chur in iúl gur geal léi gur foilsíodh ráitis tionchair breisíochta i ndáil le hoibríochtaí BEI mar chuid dá chreat um breisíocht agus um thionchar a thomhas; á chur in iúl gur oth léi nach ndéantar leis an mbeartas nua ach dul chun cinn beag maidir le foilsiú réamhghníomhach, lena n-áirítear i ndáil le tionscadail ar mó ná EUR 50 milliún a luach arna gcur chun feidhme ag idirghabhálaithe airgeadais, in ainneoin gur gá do BEI oibriú ar bhonn “thoimhde an nochta” chun a mhisean a chomhlíonadh mar bhanc poiblí an Aontais; ag tabhairt dá haire nach gcruthaítear leis an mbeartas nua oibleagáid ar BEI faisnéis maidir le roghnú tionscadail a fhoilsiú go réamhghníomhach, go háirithe faisnéis maidir le dícheall cuí, roimh chinneadh Bhord BEI, i gcomhréir le cleachtais na n-institiúidí idirnáisiúnta airgeadais; á chur in iúl gur cúis bhuartha di freisin na heisceachtaí i dtaobh rochtain ar dhoiciméid atá bunaithe ar leasanna tráchtála tríú páirtí agus an Treoir um Dhrochúsáid Mhargaidh (8); á chur in iúl gur oth léi, ina theannta sin, nach bhforáiltear sa bheartas do nochtadh tráthúil mhiontuairiscí an Bhoird agus an Choiste Bainistíochta; á iarraidh go dtabharfar aghaidh go práinneach ar na heasnaimh sin; á iarraidh go ndéanfar an beartas trédhearcachta a ailíniú le beartas an Bhainc Eorpaigh Athfhoirgníochta agus Forbartha maidir le nochtadh éigeantach i gcás idirghabhálaithe tionscadal a bhfuil rioscaí arda comhshaoil ag gabháil leo agus ag athdhearbhú a hiarrataí go ndéanfar na ceanglais trédhearcachta arna n-ailíniú leis na ceanglais hidreachumhachta a leathnú chuig na tionscadail bhonneagair uile, lena n-áirítear na tionscadail sin atá á maoiniú ag idirghabhálaithe airgeadais; |
| --- | --- |

36.

| 37. | á iarraidh, i dtaca leis sin, go mbeidh caighdeán uaillmhianach ann le haghaidh idirghabhálaithe airgeadais, agus caighdeáin dhiana chánach, trédhearcachta, chomhshaoil agus shóisialta á gcomhlíonadh acu; á iarraidh ar BEI a theimpléad le haghaidh clásail chonarthacha maidir le cúrsaí comhshaoil a leasú a luaithe is féidir agus, dá réir sin, leasú a dhéanamh ar na conarthaí le hidirghabhálaithe airgeadais lena leagtar síos ceanglais maidir leis an bhfaisnéis chomhshaoil nach mór a bhailiú agus a fhoilsiú; á chur i bhfáth, mar sin féin, nach ceadmhach leis na ceanglais nua sin dochar a dhéanamh don rochtain ar mhaoiniú atá ag FBManna; |
| --- | --- |

37.

| 38. | ag tabhairt dá haire gur ann don chód iompair nuashonraithe agus ag cur in iúl gur geal léi na rialacha níos déine maidir le coinbhleachtaí leasa agus an gealltanas go ndéanfar athbhreithniú tréimhsiúil; á chur in iúl gur oth léi gurb amhlaidh, d’ainneoin iarrataí a bheith déanta go mion minic, nach bhfuil aon fhoráil ann lena n-eisiatar leas-uachtaráin ó fhormhaoirseacht a dhéanamh ar oibríochtaí ina dtíortha tionscnaimh agus á áitiú go gcaithfear aghaidh a thabhairt air sin sa chéad athbhreithniú eile; |
| --- | --- |

38.

| 39. | á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di an easpa idirphlé sóisialta in BEI, go háirithe chun aghaidh a thabhairt ar imní faoi chiapadh, faoin timpeallacht oibre agus faoi dhálaí oibre; ag dréim leis go n-áiritheoidh lucht bainistíochta BEI neamhfhulaingt gach cineáil mí-iompair agus go gcuirfidh siad chun feidhme mar ábhar práinne na hathruithe is gá chun mí-iompar a chosc; ag tathant ar lucht bainistíochta BEI dul i mbun fíor-idirphlé leis an bhfoireann chun aghaidh a thabhairt ar na hábhair imní atá acu agus chun muinín agus cultúr cuntasachta a chothú; ag spreagadh an bhainc chun suirbhéanna agus comhairliúcháin a sheoladh i measc a fhoirne; |
| --- | --- |

39.

| 40. | á iarraidh ar an gCoimisiún an réasúnaíocht atá lena thuairim a fhoilsiú faoi nós imeachta Airteagal 19; |
| --- | --- |

40.

Neamhfhulaingt na calaoise

| 41. | ag tabhairt dá haire gur ann don bheartas nua frithchalaoise agus á chur i bhfios go láidir go mbaineann tábhacht le comhar cuimsitheach agus eochairuirlisí beartais frithchalaoise á bhforbairt; á chur in iúl gur cúis bhuartha di nach ndéantar le beartas BEI maidir le frithsciúradh airgid agus maidir le maoiniú na sceimhlitheoireachta a chomhrac aghaidh a thabhairt ar easnaimh mhóra, eadhon na ceanglais ó cheathrú Treoir an Aontais maidir le Frithsciúradh Airgid (9) a chur san áireamh, go háirithe foilsiú seiceálacha “bíodh aithne agat ar do chustaiméirí” sula ndéantar aon tionscadal a fhormheas; á chur in iúl gur saoth léi, ina theannta sin, an easpa feabhais ar chaighdeáin trédhearcachta, eadhon deonú iasachtaí díreacha agus indíreacha a bheith faoi réir na tairbhithe d’fhoilsiú shonraí cánach agus cuntasaíochta na dtairbhithe agus na n-idirghabhálaithe airgeadais a bhfuil baint acu le hoibríochtaí maoiniúcháin; á chur in iúl gur oth léi nár choimisiúnaigh BEI iniúchtaí neamhspleácha ar chur i bhfeidhm na gcaighdeán frithsciúrtha airgid aige; ag dréim leis go ndéanfaidh BEI é féin a ailíniú le creat rialála agus cleachtais rialála éabhlóiditheacha an Aontais maidir le frithsciúradh airgid agus maidir le maoiniú na sceimhlitheoireachta a chomhrac chun cur ar chumas an bhainc cosc éifeachtach a chur ar rannpháirtíocht in iompar toirmiscthe agus gníomhaíocht cheartaitheach a dhéanamh, go háirithe trí eintitis a eisiamh, trí chistí a aisghabháil agus trí leas a bhaint as réitigh chonarthacha agus dhlíthiúla eile; |
| --- | --- |

41.

| 42. | á iarraidh ar BEI gealltanas a thabhairt go neartóidh sé a bheartas i gcoinne calaois chánach, imghabháil cánach agus seachaint cánach, lena n-áirítear trí staonadh ó chistiú a thabhairt do thairbhithe nó d’idirghabhálaithe airgeadais agus ó chomhoibriú le comhpháirtithe airgeadais a bhfuil cuntas teiste diúltach cruthaithe acu; á iarraidh ar BEI bearta coisctheacha agus measúnuithe cánach rialta a fhorfheidhmiú i gcoinne dlínsí cánach neamh-chomhoibríocha, i gcoinne calaois chánach agus fhioscach agus imghabháil cánach, agus i gcoinne seachaint cánach neamhdhleathach dhian; á iarraidh ar BEI iasachtaí díreacha agus indíreacha a dheonú i dtreo sonraí cánach agus cuntasaíochta de réir tíre a bheith á bhfoilsiú ag na tairbhithe agus i dtreo comhroinnt sonraí úinéireachta tairbhiúla ar na tairbhithe agus ar na hidirghabhálaithe airgeadais atá rannpháirteach in oibríochtaí maoiniúcháin, trí chlásal sonrach a chur sna conarthaí a shíníonn sé lena chliaint; á iarraidh ar Ghrúpa BEI a bheartas maidir le dlínsí lagrialáilte, neamh-thrédhearcacha agus neamh-chomhoibríocha agus maidir le dea-rialachas cánach a ailíniú le forbairtí éabhlóiditheacha rialála Eorpacha agus idirnáisiúnta i réimse na sláine cánach agus le caighdeáin agus beartais dea-rialachais i réimse an chánachais; á chur i bhfios go láidir go bhfuil comhar idirnáisiúnta ríthábhachtach chun calaois, éilliú agus iompar toirmiscthe eile a chomhrac go héifeachtach; á iarraidh ar BEI iompar toirmiscthe amhrasta a chur faoi bhráid na n-údarás laistigh agus lasmuigh den Aontas chun imscrúdú agus ionchúiseamh coiriúil breise a dhéanamh, agus cúnamh a thabhairt de réir mar a iarrtar é; |
| --- | --- |

42.

| 43. | ag athdhearbhú a hiarrata go gcuirfear cistiú ar fionraí i gcás ina dtugtar fógra d’údaráis áitiúla agus/nó ina bhfuil siad i mbun nósanna imeachta dlíthiúla i gcoinne sáruithe a d’fhéadfadh a bheith déanta ar an reachtaíocht ábhartha, ar a laghad go dtí go dtabharfar imscrúduithe agus próisis bhreithiúnacha ar an leibhéal náisiúnta chun críche; |
| --- | --- |

43.

| 44. | á mheabhrú gur iarr an Coimisiún ar BEI tuilleadh faisnéise a chomhroinnt maidir le cur i bhfeidhm éifeachtach na gclásal conarthach lena gcuirtear ar chumas BEI cistiú a stopadh nó a tharraingt siar agus go bhfuil sí ag dréim leis go mbeidh rochtain iomlán ag an bParlaimint ar an bhfaisnéis sin; ag dréim leis go ndéanfar faireachán críochnúil lena gcuirtear san áireamh go hiomlán an imní atá léirithe ag páirtithe agus geallsealbhóirí ábhartha, go háirithe maidir le sáruithe ar chearta an duine agus ar an smacht reachta; |
| --- | --- |

44.

| 45. | ag athdhearbhú a héilimh go neartóidh BEI uathriail agus éifeachtúlacht na hOifige um an Sásra Gearáin agus an Rannáin um Imscrúdú Calaoise; á chur in iúl gur cúis bhuartha di gur ann do thuarascáil an-soiléir amháin ar a laghad maidir le Sásra BEI ina dtagtar ar an tátal go ndearnadh sárú ar chaighdeáin chomhshaoil agus shóisialta BEI; á chur in iúl gur geal léi, dá bhrí sin, gur ghníomhaigh an banc tar éis tuarascáil maidir leis an Sásra Gearán chun eisíocaíocht a chur ar fionraí; á chreidiúint, áfach, go bhfuil ceachtanna le foghlaim maidir le feabhas a chur ar an scagadh a dhéantar ar chomhlíonadh tionscadal le beartais an bhainc féin agus maidir leis an bpobal a chur ar an eolas faoi thionscadail; ag moladh, i gcás tionscadail choimpléascacha, gur cheart don bhanc cúnamh a lorg ó shaineolaithe comhshaoil agus sóisialta áitiúla chun tionscadail a mheasúnú ar bhealach níos críochnúla agus chun tuiscint níos fearr a fháil ar chomhthéacsanna sonracha; á iarraidh ar BEI, thairis sin, a áirithiú go gcloítear le caighdeáin ar feadh thimthriall iomlán an tionscadail agus gníomhaíocht cheartaitheach a dhéanamh i gcás nach gcomhlíontar na caighdeáin, trí ghníomhaíocht feabhais éifeachtach, fhóinteach agus láithreach a dhéanamh, i gcás inar féidir, nó tríd an tionscadal a stopadh go pras; á chur in iúl gur cúis imní di, i gcás ina bhféadfadh coinbhleacht leasa a bheith i gceist le tionscadal, nach léir fós conas a mhaolófar an dochar arna dhéanamh; á iarraidh ar BEI gealltanas a thabhairt a chultúr trédhearcachta a threisiú trí ionadaíocht sainleasa eiticiúil a neartú tuilleadh, go háirithe trí chlár trédhearcachta a thabhairt isteach lena gceanglófar ar chomhaltaí an choiste bainistíochta a gcruinnithe le hionadaithe sainleasa a nochtadh; ag tathant ar BEI, thairis sin, fostaíocht iarphoiblí a sheachaint mura bhfuil tréimhse mharana leordhóthanach ag gabháil léi, ar tréimhse mharana í ar cheart í a bhunú agus aird chuí á tabhairt ar na moltaí a rinne an tOmbudsman Eorpach le déanaí maidir leis an Údarás Baincéireachta Eorpach agus maidir leis an nGníomhaireacht Eorpach um Chosaint, toisc go ngabhann riosca leis an bhfostaíocht iarphoiblí ní hamháin do chlú BEI ach dá neamhspleáchas freisin; |
| --- | --- |

45.

| 46. | á chur in iúl gur geal léi an socrú oibre le hOifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh agus á iarraidh go gcuirfear chun feidhme go hiomlán agus go díograiseach é, go háirithe maidir le tuairisciú; |
| --- | --- |

46.

| 47. | á chur in iúl gur geal léi gur síníodh an socrú oibre idir BEI agus Europol an 29 Deireadh Fómhair 2021, lena bhféachtar le comhroinnt faisnéise agus saineolais a éascú sa chomhrac i gcoinne na calaoise agus na héillitheachta; ag dréim leis go gcuirfear an socrú sin chun feidhme go hiomlán; |
| --- | --- |

47.

| 48. | ag athdhearbhú a hiarrata ar BEI a chaidreamh leis an Ombudsman Eorpach agus leis an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise a fheabhsú; |
| --- | --- |

48.

| 49. | á chur in iúl gur geal léi an comhaontú trípháirteach athnuaite idir Cúirt Iniúchóirí na hEorpa, BEI agus an Coimisiún, lena neartaítear cearta iniúchóireachta na cúirte maidir le hioncam agus caiteachas an Aontais arna mbainistiú ag BEI, agus aird chuí á tabhairt ar na forálacha atá ann cheana maidir le rúndacht sonraí; ag tabhairt dá haire, áfach, go bhfuil na sonraí a bhaineann le gníomhaíochtaí chistí dílse BEI lasmuigh de raon feidhme agus de shainordú iniúchtaí na cúirte; |
| --- | --- |

49.

o

o o

| 50. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig an mBanc Eorpach Infheistíochta. |
| --- | --- |

50.

---

(1)  IO C 270, 7.7.2021, lch. 2.

(2)  IO L 107, 26.3.2021, lch. 30.

(3)  IO L 231, 30.6.2021, lch. 1.

(4)  IO L 274, 30.7.2021, lch. 1.

(5)  IO L 209, 14.6.2021, lch. 1.

(6)  IO C 270, 7.7.2021, lch. 113.

(7)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0015.

(8)  Treoir 2014/57/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Aibreán 2014 maidir le smachtbhannaí coiriúla i leith drochúsáid mhargaidh (IO L 173, 12.6.2014, lch. 179).

(9)  Treoir (AE) 2015/849 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2015 maidir le cosc a chur le húsáid an chórais airgeadais le haghaidh sciúradh airgid nó mhaoiniú na sceimhlitheoireachta (IO L 141, 5.6.2015, lch. 73).

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/214 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/214

---

P9_TA(2022)0299

Rialú ghníomhaíochtaí airgeadais an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta – tuarascáil bhliantúil 2020

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le rialú ghníomhaíochtaí airgeadais an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta – tuarascáil bhliantúil 2020 (2021/2235(INI))

(2023/C 47/19)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint do Thuarascáil ar Ghníomhaíochtaí 2020 de Bhanc Eorpach Infheistíochta (BEI), a foilsíodh an 20 Eanáir 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil ar Ghníomhaíochtaí 2020 de Bhanc Eorpach Infheistíochta (BEI), a foilsíodh an 20 Eanáir 2021,

| — | ag féachaint do Thuarascáil Airgeadais 2020 de BEI, a foilsíodh an 3 Bealtaine 2021, agus do thuarascáil 2020 de BEI maidir le gníomhaíochtaí maoinithe agus iasachta, a foilsíodh an 5 Bealtaine 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil Airgeadais 2020 de BEI, a foilsíodh an 3 Bealtaine 2021, agus do thuarascáil 2020 de BEI maidir le gníomhaíochtaí maoinithe agus iasachta, a foilsíodh an 5 Bealtaine 2021,

| — | ag féachaint do Phlean Oibriúcháin Ghrúpa BEI 2020, a d’fhormheas Bord Stiúrthóirí BEI an 12 Nollaig 2019 agus a foilsíodh an 30 Eanáir 2020, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Phlean Oibriúcháin Ghrúpa BEI 2020, a d’fhormheas Bord Stiúrthóirí BEI an 12 Nollaig 2019 agus a foilsíodh an 30 Eanáir 2020,

| — | ag féachaint do thuarascáil 2020 maidir leis an gCiste Eorpach le haghaidh Infheistíochtaí Straitéiseacha (CEIS) ó BEI chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle maidir le hoibríochtaí maoinithe agus infheistíochta 2020 Ghrúpa BEI faoi CEIS, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil 2020 maidir leis an gCiste Eorpach le haghaidh Infheistíochtaí Straitéiseacha (CEIS) ó BEI chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle maidir le hoibríochtaí maoinithe agus infheistíochta 2020 Ghrúpa BEI faoi CEIS,

| — | ag féachaint do Threochlár Ghrúpa BEI do Bhanc Aeráide 2021-2025, a ghlac Bord Stiúrthóirí BEI i mí na Samhna 2020 agus a foilsíodh an 14 Nollaig 2020, agus do Straitéis Aeráide BEI, a glacadh i mí na Samhna 2020 agus a foilsíodh an 15 Samhain 2020, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threochlár Ghrúpa BEI do Bhanc Aeráide 2021-2025, a ghlac Bord Stiúrthóirí BEI i mí na Samhna 2020 agus a foilsíodh an 14 Nollaig 2020, agus do Straitéis Aeráide BEI, a glacadh i mí na Samhna 2020 agus a foilsíodh an 15 Samhain 2020,

| — | ag féachaint do na treoirphrionsabail dea-chleachtas baincéireachta den Bhanc Eorpach Infheistíochta, a d’fhormheas an Bord Gobharnóirí de BEI in 2018 agus a foilsíodh an 3 Deireadh Fómhair 2018, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na treoirphrionsabail dea-chleachtas baincéireachta den Bhanc Eorpach Infheistíochta, a d’fhormheas an Bord Gobharnóirí de BEI in 2018 agus a foilsíodh an 3 Deireadh Fómhair 2018,

| — | ag féachaint do Thuarascáil Inbhuanaitheachta 2020 Ghrúpa BEI, a foilsíodh an 27 Bealtaine 2021, agus don tuarascáil dar teideal EIB 2020 Sustainability Disclosures in accordance with SASB Framework (Sustainability Accounting Standards Board) [Nochtadh Inbhuanaitheachta 2020 BEI i gcomhréir le Creat SASB (Bord um Chaighdeáin Chuntasaíochta Inbhuanaitheachta)], a foilsíodh in Aibreán 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil Inbhuanaitheachta 2020 Ghrúpa BEI, a foilsíodh an 27 Bealtaine 2021, agus don tuarascáil dar teideal EIB 2020 Sustainability Disclosures in accordance with SASB Framework (Sustainability Accounting Standards Board) [Nochtadh Inbhuanaitheachta 2020 BEI i gcomhréir le Creat SASB (Bord um Chaighdeáin Chuntasaíochta Inbhuanaitheachta)], a foilsíodh in Aibreán 2021,

| — | ag féachaint do Chreat Inbhuanaitheachta Comhshaoil agus Sóisialta Ghrúpa BEI, a glacadh an 2 Feabhra 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chreat Inbhuanaitheachta Comhshaoil agus Sóisialta Ghrúpa BEI, a glacadh an 2 Feabhra 2022,

| — | ag féachaint don nóta treorach do thionscnóirí BEI maidir le feidhmíocht chomhshaoil agus shóisialta in oibríochtaí arna maoiniú ag BEI mar fhreagairt ar ghéarchéim ráig COVID-19, a glacadh an 29 Bealtaine 2020, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don nóta treorach do thionscnóirí BEI maidir le feidhmíocht chomhshaoil agus shóisialta in oibríochtaí arna maoiniú ag BEI mar fhreagairt ar ghéarchéim ráig COVID-19, a glacadh an 29 Bealtaine 2020,

| — | ag féachaint don Tuarascáil maidir le cur chun feidhme Bheartas Trédhearcachta Ghrúpa BEI in 2020, a foilsíodh an 16 Aibreán 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Tuarascáil maidir le cur chun feidhme Bheartas Trédhearcachta Ghrúpa BEI in 2020, a foilsíodh an 16 Aibreán 2021,

| — | ag féachaint do bhileog an 2 Feabhra 2021 dar teideal “European Investment Bank”s engagement with civil society – 2020 highlights [Rannpháirtíocht an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta leis an tsochaí shibhialta – buaicphointí 2020], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do bhileog an 2 Feabhra 2021 dar teideal “European Investment Bank”s engagement with civil society – 2020 highlights [Rannpháirtíocht an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta leis an tsochaí shibhialta – buaicphointí 2020],

| — | ag féachaint do Thuarascálacha Bliantúla Choiste Iniúchóireachta BEI don bhliain 2020, a foilsíodh an 8 Deireadh Fómhair 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascálacha Bliantúla Choiste Iniúchóireachta BEI don bhliain 2020, a foilsíodh an 8 Deireadh Fómhair 2021,

| — | ag féachaint do Thuarascáil ar Ghníomhaíochtaí 2020 de BEI maidir le hImscrúduithe Calaoise, a foilsíodh an 29 Iúil 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil ar Ghníomhaíochtaí 2020 de BEI maidir le hImscrúduithe Calaoise, a foilsíodh an 29 Iúil 2021,

| — | ag féachaint do Thuarascáil ar Ghníomhaíochtaí 2020 de BEI maidir le Comhlíonadh, a foilsíodh an 10 Bealtaine 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil ar Ghníomhaíochtaí 2020 de BEI maidir le Comhlíonadh, a foilsíodh an 10 Bealtaine 2021,

| — | ag féachaint do Thuarascáil Bhliantúil 2020 Choiste BEI um Eitic agus um Chomhlíonadh, a foilsíodh an 29 Meán Fómhair 2021, agus dá rialacha oibriúcháin, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil Bhliantúil 2020 Choiste BEI um Eitic agus um Chomhlíonadh, a foilsíodh an 29 Meán Fómhair 2021, agus dá rialacha oibriúcháin,

| — | ag féachaint do na cóid iompair d’fhoireann Ghrúpa BEI, do chomhaltaí dá Choiste Iniúchóireachta agus dá Choiste Bainistíochta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na cóid iompair d’fhoireann Ghrúpa BEI, do chomhaltaí dá Choiste Iniúchóireachta agus dá Choiste Bainistíochta,

| — | ag féachaint do Thuarascáil Nochta um Bainistíocht Riosca Ghrúpa BEI 2020, a foilsíodh an 9 Lúnasa 2021, agus don ráiteas inghlacthachta riosca ardleibhéil dá chuid, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil Nochta um Bainistíocht Riosca Ghrúpa BEI 2020, a foilsíodh an 9 Lúnasa 2021, agus don ráiteas inghlacthachta riosca ardleibhéil dá chuid,

| — | ag féachaint do Thuarascáil 2020 de chuid BEI um an Mol Comhairleach Eorpach maidir le hInfheistíocht, a foilsíodh an 15 Iúil 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil 2020 de chuid BEI um an Mol Comhairleach Eorpach maidir le hInfheistíocht, a foilsíodh an 15 Iúil 2021,

| — | ag féachaint d’Airteagail 3 agus 9 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagail 3 agus 9 den Chonradh ar an Aontas Eorpach,

| — | ag féachaint d’Airteagail 15, 126, 174, 175, 208, 209, 271, 308 agus 309 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), do Phrótacal Uimh. 5 a ghabhann leis maidir le Reacht BEI agus do Phrótacal Uimh. 28 a ghabhann leis maidir le comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagail 15, 126, 174, 175, 208, 209, 271, 308 agus 309 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), do Phrótacal Uimh. 5 a ghabhann leis maidir le Reacht BEI agus do Phrótacal Uimh. 28 a ghabhann leis maidir le comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach,

| — | ag féachaint do Rialacha Nós Imeachta BEI, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialacha Nós Imeachta BEI,

| — | ag féachaint don Chomhaontú Tríthaobhach idir an Coimisiún Eorpach, Cúirt Iniúchóirí na hEorpa agus an Banc Eorpach Infheistíochta (an Comhaontú Tríthaobhach), a tháinig i bhfeidhm i mí na Samhna 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Chomhaontú Tríthaobhach idir an Coimisiún Eorpach, Cúirt Iniúchóirí na hEorpa agus an Banc Eorpach Infheistíochta (an Comhaontú Tríthaobhach), a tháinig i bhfeidhm i mí na Samhna 2021,

| — | ag féachaint do rún uaithi an 7 Iúil 2021 dar teideal “Control of the financial activities of the European Investment Bank – annual report 2019” [Rialú ghníomhaíochtaí airgeadais an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta – tuarascáil bhliantúil 2019] (1) |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 7 Iúil 2021 dar teideal “Control of the financial activities of the European Investment Bank – annual report 2019” [Rialú ghníomhaíochtaí airgeadais an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta – tuarascáil bhliantúil 2019] (1)

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2020/852 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Meitheamh 2020 maidir le creat a bhunú chun infheistíocht inbhuanaithe a éascú, agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2019/2088 (2) (Rialachán AE maidir le Tacsanomaíocht), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2020/852 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Meitheamh 2020 maidir le creat a bhunú chun infheistíocht inbhuanaithe a éascú, agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2019/2088 (2) (Rialachán AE maidir le Tacsanomaíocht),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Treoir 95/46/CE (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (3), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Treoir 95/46/CE (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (3),

| — | ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún (4),

| — | ag féachaint do Threoir (AE) 2018/843 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2018 lena leasaítear Treoir (AE) 2015/849 maidir le cosc a chur le húsáid an chórais airgeadais chun críocha sciúrtha airgid nó maoinithe sceimhlitheoireachta, agus lena leasaítear Treoracha 2009/138/CE agus 2013/36/AE (5) (an Cúigiú Treoir maidir le AML), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir (AE) 2018/843 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2018 lena leasaítear Treoir (AE) 2015/849 maidir le cosc a chur le húsáid an chórais airgeadais chun críocha sciúrtha airgid nó maoinithe sceimhlitheoireachta, agus lena leasaítear Treoracha 2009/138/CE agus 2013/36/AE (5) (an Cúigiú Treoir maidir le AML),

| — | ag féachaint d’Airteagal 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Rialú Buiséadach (A9-0173/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Rialú Buiséadach (A9-0173/2022),

| A. | de bhrí go bhfuil BEI faoi cheangal conartha rannchuidiú le lánpháirtiú AE, le comhtháthú eacnamaíoch agus sóisialta agus le forbairt réigiúnach, i gcomhréir le hAirteagal 309 CFAE agus Prótacal 28, mar aon le forbairt chothromaithe agus sheasta an mhargaidh inmheánaigh; |
| --- | --- |

A.

de bhrí go bhfuil BEI faoi cheangal conartha rannchuidiú le lánpháirtiú AE, le comhtháthú eacnamaíoch agus sóisialta agus le forbairt réigiúnach, i gcomhréir le hAirteagal 309 CFAE agus Prótacal 28, mar aon le forbairt chothromaithe agus sheasta an mhargaidh inmheánaigh;

| B. | de bhrí go bhfuil Grúpa BEI tiomanta i gcónaí leanúint dá sciar maoinithe atá tiomnaithe do thacú le gníomhaíocht aeráide agus inbhuanaitheacht chomhshaoil a mhéadú agus go leanann sé de bheith dírithe ar an misean reachtúil dá chuid tacaíocht a thabhairt do chomhtháthú; |
| --- | --- |

B.

de bhrí go bhfuil Grúpa BEI tiomanta i gcónaí leanúint dá sciar maoinithe atá tiomnaithe do thacú le gníomhaíocht aeráide agus inbhuanaitheacht chomhshaoil a mhéadú agus go leanann sé de bheith dírithe ar an misean reachtúil dá chuid tacaíocht a thabhairt do chomhtháthú;

| C. | de bhrí gur cheart go mbeadh spriocanna beartais phoiblí amhail comhtháthú críochach agus sóisialta, forbairt inbhuanaithe, agus dul i ngleic le dífhostaíocht (i measc na hóige), bochtaineacht agus eisiamh sóisialta mar phríomhfhócas agus mar phríomhspriocanna ag BEI agus é de chúram air rannchuidiú le forbairt chothromaithe agus sheasta an mhargaidh inmheánaigh; |
| --- | --- |

C.

de bhrí gur cheart go mbeadh spriocanna beartais phoiblí amhail comhtháthú críochach agus sóisialta, forbairt inbhuanaithe, agus dul i ngleic le dífhostaíocht (i measc na hóige), bochtaineacht agus eisiamh sóisialta mar phríomhfhócas agus mar phríomhspriocanna ag BEI agus é de chúram air rannchuidiú le forbairt chothromaithe agus sheasta an mhargaidh inmheánaigh;

| D. | de bhrí go bhfuil BEI faoi cheangal Chairt um Chearta Bunúsacha AE agus de bhrí go bhfuil prionsabail chearta an duine comhtháite ina nósanna imeachta agus caighdeáin díchill chuí, lena n-áirítear measúnuithe ex-ante atá ar fáil go poiblí; |
| --- | --- |

D.

de bhrí go bhfuil BEI faoi cheangal Chairt um Chearta Bunúsacha AE agus de bhrí go bhfuil prionsabail chearta an duine comhtháite ina nósanna imeachta agus caighdeáin díchill chuí, lena n-áirítear measúnuithe ex-ante atá ar fáil go poiblí;

| E. | de bhrí go raibh BEI chun tosaigh maidir le dul i ngleic le géarchéim COVID-19 san Aontas Eorpach, go háirithe a pháirt féin a dhéanamh le clár tacaíochta pras atá dírithe ar na cliaint agus ar na hearnálacha sin is mó a ndéanann an ghéarchéim difear dóibh, agus gur bhunaigh sé ionstraim nua ar a dtugtar an Ciste Ráthaíochta Uile-Eorpach in 2020 trína gcuirtear caipiteal ar fáil a bhfuil géarghá leis d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna); |
| --- | --- |

E.

de bhrí go raibh BEI chun tosaigh maidir le dul i ngleic le géarchéim COVID-19 san Aontas Eorpach, go háirithe a pháirt féin a dhéanamh le clár tacaíochta pras atá dírithe ar na cliaint agus ar na hearnálacha sin is mó a ndéanann an ghéarchéim difear dóibh, agus gur bhunaigh sé ionstraim nua ar a dtugtar an Ciste Ráthaíochta Uile-Eorpach in 2020 trína gcuirtear caipiteal ar fáil a bhfuil géarghá leis d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna);

| F. | de bhrí gur léirigh BEI i mí na Samhna 2019 a uaillmhian a ghníomhaíochtaí maoinithe go léir a ailíniú le prionsabail agus le spriocanna Chomhaontú Pháras faoi dheireadh 2020 agus oibriú i gcomhar leis an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí agus leis an mBanc Eorpach Athfhoirgníochta agus Forbartha; |
| --- | --- |

F.

de bhrí gur léirigh BEI i mí na Samhna 2019 a uaillmhian a ghníomhaíochtaí maoinithe go léir a ailíniú le prionsabail agus le spriocanna Chomhaontú Pháras faoi dheireadh 2020 agus oibriú i gcomhar leis an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí agus leis an mBanc Eorpach Athfhoirgníochta agus Forbartha;

| G. | de bhrí gur éilíodh le ráig dhomhanda phaindéim COVID-19 i mí an Mhárta 2020 go ndéanfadh BEI iarracht shuntasach chun tacaíocht bhreise a thabhairt do ghnólachtaí agus go háirithe do FBManna a bhí buailte go dona ag éifeachtaí na géarchéime, agus chun rannchuidiú le cuspóirí AE; |
| --- | --- |

G.

de bhrí gur éilíodh le ráig dhomhanda phaindéim COVID-19 i mí an Mhárta 2020 go ndéanfadh BEI iarracht shuntasach chun tacaíocht bhreise a thabhairt do ghnólachtaí agus go háirithe do FBManna a bhí buailte go dona ag éifeachtaí na géarchéime, agus chun rannchuidiú le cuspóirí AE;

| H. | de bhrí go bhfuil gá le rátáil AAA BEI chun foinsí iomchuí maoinithe margaidh ar na rátaí is fabhraí a áirithiú agus, dá bhrí sin, nach mór í a chaomhnú; |
| --- | --- |

H.

de bhrí go bhfuil gá le rátáil AAA BEI chun foinsí iomchuí maoinithe margaidh ar na rátaí is fabhraí a áirithiú agus, dá bhrí sin, nach mór í a chaomhnú;

| I. | de bhrí gur cheart do BEI breisluach a sholáthar leis an leibhéal is airde sláine, dea-rialachais, trédhearcachta agus cuntasachta, agus i gcomhréir leis an dea-chleachtas baincéireachta is infheidhme; |
| --- | --- |

I.

de bhrí gur cheart do BEI breisluach a sholáthar leis an leibhéal is airde sláine, dea-rialachais, trédhearcachta agus cuntasachta, agus i gcomhréir leis an dea-chleachtas baincéireachta is infheidhme;

| J. | de bhrí gur cheart go bhfanfadh sé ina thosaíocht leanúnach ag BEI gach cineál sciúrtha airgid, maoinithe sceimhlitheoireachta, coireachta eagraithe agus cleachtas cánach díobhálach a chomhrac; |
| --- | --- |

J.

de bhrí gur cheart go bhfanfadh sé ina thosaíocht leanúnach ag BEI gach cineál sciúrtha airgid, maoinithe sceimhlitheoireachta, coireachta eagraithe agus cleachtas cánach díobhálach a chomhrac;

| K. | de bhrí go bhfuil ról tábhachtach ag BEI lasmuigh de AE, trína ghníomhaíochtaí iasachta seachtracha mar an institiúid airgeadais iltaobhach is mó ar domhan; |
| --- | --- |

K.

de bhrí go bhfuil ról tábhachtach ag BEI lasmuigh de AE, trína ghníomhaíochtaí iasachta seachtracha mar an institiúid airgeadais iltaobhach is mó ar domhan;

Feidhmíocht oibríochtaí airgeadais BEI

| 1. | a thabhairt dá haire go raibh EUR 66,1 billiún i sínithe iasachta nua an bhainc in 2020, ar aon dul leis an sprioc arna leagan síos i bplean oibriúcháin 2020 agus níos airde ná spriocanna 2019 (EUR 63,3 billiún) agus 2018 (EUR 55,6 billiún); á chur i bhfios gur leithdháileadh an sciar is mó don Iodáil, don Spáinn agus don Fhrainc (15 %, 13 % agus 11 % faoi seach de na sínithe iomlána) agus go bhfuair na hearnálacha iompair, iasachtaí domhanda agus fuinnimh na sciartha is mó (29,3 %, 20,5 % agus 14,9 % faoi seach); |
| --- | --- |

1.

| 2. | á athdhearbhú go bhfuil sí ag iarraidh go ndéantar tionscadail agus infheistíocht a leithdháileadh ar bhonn follasach agus geografach agus iad dírithe ar réigiúin bheagfhorbartha, go háirithe maidir le nuálaíocht, digitiú agus bonneagar, d’fhonn fás ionchuimsitheach agus coinbhéirseacht agus comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críche; á iarraidh ar BEI chun tabhairt faoi easnaimh athfhillteacha lena gcuirtear cosc ar réigiúin agus ar thíortha áirithe as tairbhe iomlán a bhaint as gníomhaíochtaí airgeadais BEI; |
| --- | --- |

2.

| 3. | ag tabhairt dá haire gur laghdaíodh beagánín líon na n-iasachtaí sínithe a bhí gan íoc amhail an 31 Nollaig 2020 go EUR 558,7 billiún (ó EUR 560,3 billiún ag deireadh 2019), a raibh 82,2 % de do thionscadail laistigh de AE (2019: 81,4 %); ag tabhairt dá haire gurbh ionann punann iasachtaí eisíoctha BEI agus EUR 444,6 billiún i gcomparáid le EUR 447,5 billiún ag deireadh 2019; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á thabhairt dá haire gur tháinig athrú suntasach ar phróifíl eisíocaíochta BEI in 2020 le ráig COVID-19, agus gur baineadh níos mó ná 50 % den sprioc amach sa chéad leath den bhliain a bhuí leis an mbanc dlús a chur le píblíne eisíocaíochtaí a bhí ann cheana agus tús áite a thabhairt an athuair di chun tacú le riachtanais leachtachta na gcliant; ag tabhairt dá haire gurbh ionann aisíocaíochtaí agus EUR 58,3 billiún in 2020; |
| --- | --- |

4.

| 5. | a thabhairt dá haire gur thuairiscigh BEI brabús glan de EUR 1,7 billiún a do 2020, i gcomparáid le EUR 2,4 billiún in 2019; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á mheas, agus is mór aici, go bhfuil ról ag BEI mar an t-eisitheoir fornáisiúnta is mó bannaí um úsáid fáltas chun críoch glas agus sóisialta, chomh maith leis an spéis mhéadaitheach atá ag infheisteoirí inbhuanaithe maidir leis an gcineál sin eisiúna i gcomhthéacs Chomhaontú Glas don Eoraip agus Rialachán AE maidir le Tacsanomaíocht; á thabhairt dá haire go raibh gur ghnóthaigh BEI eisiúint choibhéiseach de EUR 10,5 billiún i dtáirgí fiachais inbhuanaitheachta in 2020; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á thabhairt dá haire gur tháinig méadú de EUR 0,5 billiún ar bhonn caipitil íoctha BEI mar thoradh ar ionadú sciar na Ríochta Aontaithe i gcaipiteal BEI, agus go bhfuil méadú tagtha ar a chaipiteal inghlaoite i gcomparáid leis an staid roimh Brexit; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á thabhairt dá haire gur éirigh go maith leis an bpunann fhoriomlán iasachtaí, agus nach raibh ach 0,4 % d’iasachtaí bearnaithe ann ag deireadh 2020 (i gcomparáid le 0,4 % ag deireadh 2019); á thabhairt dá haire go bhfuil cion na n-íocaíochtaí a bhí dlite níos mó ná 90 lá fós an-íseal, agus EUR 117,1 milliún ann san iomlán ag deireadh 2020 (i gcomparáid le EUR 146,0 milliún ag deireadh 2019) agus gurbh ionann sin agus 0,03 % den phunann riosca; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á thabhairt dá haire, agus is mór aici, in ainneoin chomhthéacs ginearálta na neamhchinnteachta sna margaí domhanda airgeadais mar gheall ar ghéarchéim COVID-19, tá seasamh leachtachta láidir á choinneáil ag BEI fós; a chur i bhfios go bhfuil cóimheas leachtachta iomlán an bhainc fós laistigh de na teorainneacha inmheánacha, lena gclúdaítear 78,1 % de na heis-sreafaí airgid ghlain a bhí réamh-mheasta (i gcomparáid le 88,6 % in 2019); |
| --- | --- |

9.

| 10. | á iarraidh ar BEI tús áite a thabhairt, trína ghníomhaíochtaí iasachta do thionscadail ghlana agus inbhuanaithe, do chur i bhfeidhm Spriocanna um Fhorbairt Inbhuanaithe Chlár Oibre 2030 na NA um Fhorbairt Inbhuanaithe; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á iarraidh ar BEI ról gníomhach a ghlacadh maidir le tionscadail a thacú trína gcuirtear leis an aistriú cóir, amhail taighde, nuálaíocht agus digitiú, le rochtain FBManna ar airgeadas agus le hinfheistíocht shóisialta agus le scileanna; á athdhearbhú go n-iarrann sí ar BEI maoiniú sprioctha a chur ar fáil do thionscnaimh um aistriú cóir mar bhonn práinne, agus an bhreisíocht ar féidir í a chur ar fáil trí mhaoiniú BEI á tabhairt san áireamh ag an am céanna i gcomhcheangal le foinsí eile; á chur i bhfáth, ina theannta sin, go bhfuil comhordú le hionstraimí maoinithe eile ríthábhachtach ós rud é nach bhfuil BEI in ann ina féin na tionscnaimh uile sin a mhaoiniú; |
| --- | --- |

11.

| 12. | á thabhairt dá haire gur leathnaíodh an bhearna idir cásanna eacnamaíocha agus cumais na mBallstát sa chomhthéacs deacair reatha (paindéim leanúnach agus ionsaí na Rúise i gcoinne na hÚcráine) agus cuireann sí i bhfios go láidir an tábhacht a bhaineann lena áirithiú gur féidir leis na tíortha agus na réigiúin is measa as dul in oiriúint leis na himthosca nua ionas nach bhfágfar duine ar bith taobh thiar; |
| --- | --- |

12.

Gníomhaíochtaí a bhaineann le paindéim COVID-19

| 13. | á tréaslú le Grúpa BEI, in ainneoin ráig COVID-19, as a chumas a bheith ag feidhmiú go hiomlán i gcónaí agus as leanúint dá chuid gníomhaíochtaí sa ghnáthchúrsa gnó; á chur i bhfios nach raibh éifeachtaí diúltacha airgeadais díreacha ábhartha ag paindéiim COVID-19 ar BEI; |
| --- | --- |

13.

| 14. | a thabhairt dá haire gur atreoraigh an Coimisiún agus Grúpa BEI EUR 1 bhilliún d’acmhainní CEIS a bhí ar fáil i mí an Mhárta agus i mí Aibreáin 2020 chuig na hionstraimí ráthaíochta a bhí ann cheana (InnovFin SMEG agus COSME LGF) arna mbainistiú ag an gCiste Eorpach Infheistíochta (CEI) chun tairbhe na bhfiontar beag agus meánmhéide (FBManna) agus na hearnála meánchaipitlithe a bualadh go dona in AE; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á admháil gur chuir BEI maoiniú ar fáil le haghaidh infheistíochtaí san earnáil cúraim sláinte, amhail iad siúd de chuid cuideachtaí Eorpacha atá páirteach i dtaighde ar vacsaíní agus i réitigh theiripeacha agus dhiagnóiseacha a fhorbairt chun dul chun comhraic le COVID-19; á thabhairt dá haire go raibh EUR 5,2 billiún i bpíblíne sínithe cúraim sláinte BEI ag deireadh 2020, as a raibh 175 mhilliún dírithe ar thaighde feidhmeach le haghaidh vacsaíní COVID-19; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á iarraidh ar BEI chun leanúint de thús áite a thabhairt d’infheistíochtaí sa bhonneagar sláinte, in oiliúint pearsanra agus i gcáilíocht seirbhísí sláinte náisiúnta d’fhonn éagothroimí idir tíortha a laghdú; |
| --- | --- |

16.

| 17. | a chur in iúl gur geal léi ról BEI sa rath a bhí ar vacsaín COVID-19 de chuid BioNTech trí shaoráid iasachta de EUR 100 milliún a shíniú i mí an Mheithimh 2020, rud a fhágann gurbh é an chéad infheisteoir airgeadais chun tacú le clár vacsaín COVID-19 de chuid BioNTech; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á chur i bhfios go láidir, ag an am céanna, gur thairg BEI tacaíocht do chláir dhomhanda chun vacsaíní COVID-19 a dháileadh, go háirithe sa domhain atá i mbéal forbartha; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á chur i bhfáth gur gheall Grúpa BEI EUR 6,5 billiún chun tacú le tíortha lasmuigh de AE, lena n-áirítear níos mó ná EUR 1 billiún don Úcráin maidir le bonneagar, comhshaol, nuálaíocht agus téarnamh tar éis COVID-19 mar aon le EUR 1,7 billiún chun tacú le téarnamh sóisialta agus eacnamaíoch na mBalcán Thiar ó phaindéim COVID-19 mar chuid de phacáiste tacaíochta airgeadais de EUR 3,3 billiún don réigiún a d’fhógair an Coimisiún; |
| --- | --- |

19.

| 20. | a chur i bhfios gur thug BEI plean gníomhaíochta tacaíochta isteach i Márta 2020 chun suas le EUR 28 mBilliún a chur le chéile do FBManna a bhí buailte ag ráig COVID-19; á thabhairt dá haire, idir ráig na paindéime agus deireadh 2020, gur fhormheas BEI 172 oibríocht neamhspleácha do mhéid iomlán de EUR 33,9 billiún (as méid formheasta iomlán de EUR 82,8 billiún) agus gur chuir sé freisin EUR 4,6 billiún ar an iomlán le 68 líne chreidmheasa a bhí ann cheana; |
| --- | --- |

20.

| 21. | a chur in iúl gur geal léi bunú an Chiste Uile-Eorpaigh Ráthaíochta mar ionstraim nua laistigh de phunann BEI lena gcuirfear suas le EUR 200 billiún de mhaoiniú breise ar fáil; á thabhairt dá haire go raibh EUR 2,7 billiún de mhaoiniú formheasta ag BEI, amhail an 31 Nollaig 2020, agus an aidhm ann EUR 27,8 billiún de mhaoiniú iomlán a chur le chéile; |
| --- | --- |

21.

Tacaíocht BEI le príomhréimsí beartais

| 22. | a chur in iúl gur geal léi gur glacadh an tuarascáil théamach i nDeireadh Fómhair 2020 maidir leis an measúnú ar mhaoiniú comhtháthaithe BEI ó 2007 go 2018; á thabhairt dá haire gur bhain BEI na spriocanna bliantúla comhtháthaithe dá chuid amach, don chuid is mó den tréimhse faoi athbhreithniú, ach le deacracht a bhí ag dul i méid sna blianta is déanaí; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á thabhairt dá haire go raibh méid iomlán de EUR 123,8 billiún in iasachtaí comhtháthaithe BEI ó 2014 go 2020 agus go raibh méid iomlán de EUR 19,5 billiún sna hiasachtaí sin sa bhliain 2020 amháin; á thabhairt dá haire freisin go raibh 34 % de shínithe uile BEI laistigh de AE-27 in 2020 le haghaidh tionscadal agus tairbhithe a bhí lonnaithe i réigiúin tosaíochta BEI maidir le comhtháthú, arna roghnú as réigiúin is lú forbairt agus as réigiúin trasdula; |
| --- | --- |

23.

| 24. | á chur in iúl gur chuir iarmhairtí eacnamaíocha phaindéim COVID-19 leis na héagsúlachtaí struchtúracha ar fud na mBallstát, rud a fhágann gur níos riachtanaí fós é misean reachtúil BEI chun tacú le comhtháthú; á chur in iúl gur geal léi, maidir leis sin, gur glacadh díriú ar chomhtháthú BEI do 2021-2027; á thabhairt dá haire go bhfuil sé mar aidhm ag BEI, faoi 2025, 45 % dá iasachtaí bliantúla a thiomnú do réigiúin faoi chomhtháthú agus iarann sí ar BEI chun tuairisciú go bliantúil ar spriocanna agus ar thosaíochtaí maidir le díriú ar chomhtháthú; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á thabhairt dá haire gur sheol CEI an Treoirchlár um Ráthaíocht Scileanna agus Oideachais in 2020 chun infheistíocht san oideachas, san oiliúint agus i scileanna a spreagadh, agus go bhfuil an tionscnamh oiriúnach go maith chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais na margaí saothair atá le teacht, agus aird ar leith á tabhairt ar na haistrithe digiteacha agus glasa; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á athdhearbhú gur iarr sí go ndéanfaí cúnamh teicniúil a neartú d’údaráis áitiúla agus réigiúnacha, ar aon dul le beartas BEI maidir le “hiasachtú, cumasc agus comhairliú” agus lena saineolas airgeadais, go háirithe i réigiúin ina bhfuil cumas infheistíochta íseal, agus go ndéanfaí tionscadail a neartú atá chun comhleasa roinnt Ballstát atá de mhéid nó de chineál nach féidir iad a mhaoiniú go hiomlán trí na meáin éagsúla atá ar fáil sna Ballstáit aonair, sula ndéantar tionscadail a fhormheas, d’fhonn rochtain ar mhaoiniú BEI a fheabhsú; á iarraidh ar Ghrúpa BEI comhoibriú a threisiú le bainc agus le hinstitiúidí náisiúnta chur chun cinn; |
| --- | --- |

26.

| 27. | á thabhairt dá haire gur bhain BEI a sprioc amach in 2020 chun USD 100 billiún de mhaoiniú a sholáthar thar na cúig bliana idir 2016 agus 2020 chun an éigeandáil aeráide a chomhrac, a fógraíodh in 2015 ag comhdháil Pháras maidir leis an athrú aeráide; á thabhairt chun suntais gur infheistigh BEI thart ar EUR 24,2 billiún sa bhliain 2020 amháin (2019: EUR 19,3 billiún) i ngníomhú ar son na haeráide agus gur bhain sé amach buaicleibhéal de 37,4 % de mhaoiniú don aeráid, a sháraigh a sprioc tosaigh de 28 %, rud a dhearbhaíonn gurb é BEI an t-airgeadaí iltaobhach is mó de ghníomhú ar son na haeráide; |
| --- | --- |

27.

| 28. | ag tabhairt dá haire go leanann BEI dá sciar maoinithe atá tiomnaithe don ghníomhú ar son na haeráide agus d’inbhuanaitheacht chomhshaoil a mhéadú agus é mar aidhm aige 50 % dá ghníomhaíocht ghnó a bhaint amach faoi 2025; |
| --- | --- |

28.

| 29. | á thabhairt dá haire gur ghlac BEI modheolaíochtaí maidir le lorg carbóin tionscadal i mí Iúil 2020 chun treoir a sholáthar d’fhoireann BEI maidir leis an mbealach ina bhféadfaí lorg carbóin na dtionscadal infheistíochta arna maoiniú ag an mbanc a ríomh; ag thabhairt chinneadh BEI dá haire chun maoiniú a dhiúltú do thionscadail lena ndéantar díobháil don aeráid a bhaineann le breoslaí iontaise traidisiúnta; á iarraidh ar BEI tionscadail ghlasa a spreagadh d’fhonn an t-aistriú um fhuinneamh a éascú agus cuspóirí Pháras a bhaint amach; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á chur in iúl gur geal léi gur seoladh The City Climate Gap Fund [An Ciste um Bearna Airgeadais do Chathracha ar son na hAeráide], áis chomhairleach nua chun cúnamh luath a chur ar fáil do thionscadail aeráid-chliste i gcathracha i dtíortha i mbéal forbartha agus éiritheacha; |
| --- | --- |

30.

| 31. | ag tabhairt dá haire an fhorbairt a rinne BEI ar mhodheolaíocht mheasúnaithe ar leibhéal na gcontrapháirtithe ar a dtugtar an “Uirlis Scagtha Riosca Aeráide”, atá in úsáid ó mhí Iúil 2020 i leith chun measúnú agus faireachán a dhéanamh ar riosca aeráide i bpunann Ghrúpa BEI agus chun tuarascáil a thabhairt do chomhlachtaí rialaithe Ghrúpa BEI; |
| --- | --- |

31.

| 32. | a thabhairt dá haire gur cuireadh tús le beartas comhshaoil agus sóisialta Ghrúpa BEI in 2020 agus mar thoradh air sin i Mí Feabhra 2022 formheasadh an Creat Comhshaoil agus Inbhuanaitheachta Sóisialta nua; á chur in iúl gur geal léi caighdeáin athbhreithnithe comhshaoil agus shóisialta BEI a áirítear sa chreat, go háirithe na caighdeáin sin a bhaineann le cearta saothair, leis an mbithéagsúlacht agus le cosaint an chomhshaoil; á thabhairt dá haire go bhfuil BEI faoi cheangal ag an gCairt Eorpach um Chearta Bunúsacha agus go bhfuil prionsabail um chearta an duine comhtháthaithe go hiomlán leis na nósanna imeachta agus le caighdeáin um dhícheall cuí ar leibhéal an tionscadail, lena n-áirítear trí ligean d’íocaíochtaí amach a chur ar fionraí sa chás go dtarlaíonn sáruithe tromchúiseacha ar chearta an duine; a chur in iúl gur geal léi an fíoras go bhfuil ceangal ar BEI agus ar a thionscnóirí cearta an duine a chur san áireamh mar chuid den phróiseas measúnaithe ar thionchar comhshaoil agus sóisialta; á iarraidh ar BEI agus ar na hidirghabhálaithe dá chuid sonraí a nochtadh faoi rioscaí nó tionchair iarbhír comhshaoil nó sóisialta a bhaineann le hoibríochtaí a chuireann a chuid comhpháirtithe chun feidhme; ag cur béim ar an bhfíoras nár cheart go gcruthófaí maorlathas níos mó do FBManna le ceanglais nua; á iarraidh ar BEI chun a áirithiú go bhfuil rochtain éasca ar a mheicníocht gearáin, go bhfuil sé tráthúil agus éifeachtach, d’fhonn sáruithe ar bith ar chearta an duine a bhrath agus a réiteach i dtionscadail BEI; á iarraidh ar BEI chun tuairisciú don Pharlaimint agus do Bhord Gobharnóirí BEI maidir leis an tsaincheist sin; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á thabhairt dá haire go bhfuil píblíne Gáis Nádúrtha Thras-Anatóile agus Píblíne Thras-Aidriadaigh straitéiseach do sholáthar fuinnimh AE, cé nach bhfuil siad ar aon dul le spriocanna Chomhaontú Pháras, go háirithe i dtéarmaí na straitéise chun soláthraithe a éagsúlú. |
| --- | --- |

33.

| 34. | ag tacú le tiomantas BEI chun neodracht ó thaobh na haeráide de a bhaint amach faoi 2050 agus chun a chuid gníomhaíochtaí a ailíniú leis an gComhaontú Glas don Eoraip; á chur in iúl gur geal léi an t-athbhreithniú atá le teacht ar an mbeartas iasachta don iompar, a bheidh ar don dul le cuspóirí chomhaontú Pháras agus atá beartaithe le bheith glactha i Meitheamh nó in Iúil 2022; á chur i bhfáth nár cheart go mbeadh a leithéidí de cheanglais nua chun dochar na rochtana ar airgeadas do FBManna; á athdhearbhú an gá le beartas chun gaibhniú sócmhainní lena mbaineann lorg mór carbóin a sheachaint agus chun tacú le haistrithe córa iompair i dtreo soghluaisteacht atá saor ó charbón d’iompar lastais agus do phaisinéirí araon ar leibhéil uirbeacha agus idiruirbeacha; |
| --- | --- |

34.

| 35. | ag spreagadh BEI chun tacú le forbairt tionscadal bonneagair iompair, lena n-áirítear iarnróid agus mótarbhealaí, atá inbhuanaithe agus neamhdhíobhálach don chomhshaol agus atá in ann cur le dul i ngleic le difríochtaí críche agus sóisialta idir réigiúin agus tíortha san AE; |
| --- | --- |

35.

| 36. | a chur i bhfáth an gá le fócas ar mhaoiniú fadtéarma, eadhon trí thacú le tionscadail nach mbeadh maoinithe ar shlí eile, go háirithe tionscadail a bhaineann le gnólachtaí nuathionscanta nuálacha agus le FBManna; ag cur béim ar an bhfíoras, áfach, nach féidir gníomhaíochtaí maoinithe BEI a chur in ionad beartais fhioscacha inbhuanaithe sna Ballstáit; á iarraidh ar BEI chun infheistíocht a mhéadú i nuálaíochtaí ceannródaíocha, go háirithe don aistriú glas, d’fhonn tacú le cuideachtaí AE; |
| --- | --- |

36.

| 37. | á iarraidh ar BEI maoiniú a mhéadú chun an t-an aistriú teicneolaíoch a threisiú, tacú le forbairt scileanna arna gcur in oiriúint do riachtanais an mhargaidh saothair reatha agus amach anseo, cur chun cinn breise a dhéanamh ar infheistíocht scileanna digiteacha fostaithe agus fiontraithe, bonneagar digiteach agus fothú acmhainneachta le haghaidh digitithe, cistí a sholáthar do thaighde agus nuálaíocht fhadtéarmach agus FBManna, tacú leis an ngeilleagar sóisialta agus comhtháthú sóisialta agus críochach a fheabhsú, eadhon trí bhearnaí infheistíochta reatha a líonadh i dtithíocht phoiblí agus i mbonneagar; |
| --- | --- |

37.

| 38. | á iarraidh ar BEI straitéis shonrach um chearta an duine agus plean gníomhaíochta lena cur chun feidhme a fhorbairt; á iarraidh ar BEI a straitéis maoinithe a ailíniú le leibhéil na huaillmhéine agus an tiomantais do luachanna comhchoiteanna agus do chuspóirí comhchoiteanna arna dtaispeáint ag tíortha comhpháirtíochta AE; |
| --- | --- |

38.

| 39. | á chur in iúl gur díol sásaimh di gur ghlac BEI in 2019 critéir “Dúshlán 2X” arb é is aidhm dóibh acmhainní ábhartha a shlógadh chun tacú le cumhachtú na mban agus comhionannas inscne, agus creat soiléir a sholáthar le haghaidh infheistíocht a dhéanamh i lionsa inscne trí bhíthin iasachtú idirghafa lasmuigh de AE; á iarraidh ar BEI critéir chomhchosúla a thabhairt isteach d’oibríochtaí laistigh den AE lena gclúdaítear oibríochtaí iasachtaithe idirthréimhse agus díreacha; |
| --- | --- |

39.

| 40. | ag moladh gur shínigh BEI in 2020 ráiteas Pháras na mBanc Forbartha maidir le Comhionannas Inscne agus Cumhachtú na mBan; á thabhairt dá haire go bhfuil aird dírithe i dTreochlár Bhanc Ghrúpa BEI um an Aeráid 2021-2025 arna ghlacadh in 2020 go bhfuil soláthar maoinithe i leith na haeráide atá freagrúil ó thaobh inscne de ina réimse tosaíochta téamaí do Ghrúpa BEI; a chur in iúl gur geal léi gur tugadh clib inscne isteach chun BEI a chumasú oibríochtaí a shainaithint ar dócha go gcuirfidh siad le comhionannas inscne; |
| --- | --- |

40.

| 41. | á thabhairt dá haire gur deonaíodh iasachtaí de luach EUR 99,4 billiún i 102 thír éagsúla amhail deireadh 2020, agus gur síníodh EUR 9,3 billiún den mhéid sin in 2020, faoi shainordú iasachtaithe sheachtraigh BEI den chuid is mó; |
| --- | --- |

41.

| 42. | á iarraidh ar BEI úsáid iomlán a bhaint as a shraith straitéisí chun dul i ngleic le seachaint cánach do thionscadail arna maoiniú i dtíortha neamh-AE; |
| --- | --- |

42.

| 43. | ag áitiú nach mór d’institiúidí idirnáisiúnta airgeadais deireadh a chur leis an riosca gur féidir cur go díreach nó go hindíreach le himghabháil cánach agus le calaois chánach trí mhaoiniú AE; |
| --- | --- |

43.

| 44. | á athdhearbhú go bhfuiltear ag súil go gcuirfear le cuspóirí beartais AE le hoibríochtaí seachtracha BEI, agus go gcothaítear forbairt eacnamaíoch, shóisialta agus chomhshaoil inbhuanaithe na dtíortha i mbéal forbartha, go háirithe sna tíortha faoin míbhuntáiste is mó, mar aon le comhlíonadh, ar aon dul leis na cuspóirí atá formheasta ag AE; ag aithint dhíothú na bochtaineachta, slógadh acmhainní intíre agus chearta an duine mar ábhair lárnacha laistigh d’ollstruchtúr airgeadais forbartha an Aontais; á mheabhrú gurb í rannpháirtíocht na bpáirtithe leasmhara bunchloch na forbartha inbhuanaithe agus cuimsithí; |
| --- | --- |

44.

| 45. | á iarraidh ar BEI chun leanúint de thacú le baint amach Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na NA trí na gníomhaíochtaí dá chuid atá faoi scáth sainorduithe sainiúla arna gcinneadh ag an gComhairle agus ag an bParlaimint; |
| --- | --- |

45.

| 46. | ag tacú le conclúidí ón gComhairle a glacadh an 14 Meitheamh 2021 lena n-iarradh ar BEI chun cur níos mó le hiarrachtaí forbartha AE trí straitéisí tiomnaithe, trí láithreacht níos láidre ar an láthair go domhanda agus trí chomhordú níos fearr le comhpháirtithe i gcur chuige iarbhír Fhoireann na hEorpa, d’fhonn gníomhaíochtaí comhpháirteacha nuála a fhorbairt agus chun a áirithiú go bhfuil maoiniú AE infheicthe; |
| --- | --- |

46.

| 47. | á thabhairt dá haire gur sháraigh BEI faoi Mheitheamh 2020, i dtéarmaí ceaduithe, sprioc CEIS de 500 billiún ar a laghad mar infheistíocht a shlógadh faoi dheireadh 2020; á thabhairt dá haire, ina theannta sin, bunaithe ar shínithe ar leibhéal Ghrúpa BEI ar fiú beagnach EUR 82,8 billiún iad, go meastar gurb ionann infheistíocht arna tacú ag CEIS agus tuairim is EUR 491,7 billiún; |
| --- | --- |

47.

| 48. | ag spreagadh BEI chun páirt níos mó a ghlacadh in earnáil na talmhaíochta; á chur i bhfios go láidir go bhfuil riachtanais shuntasacha ag feirmeoirí, go speisialta feirmeoirí óga agus iontrálaithe nua san earnáil, agus go bhfuil ráta ratha níos lú ag feirmeoirí agus ag gnólachtaí san earnáil sin agus iad ag cur isteach ar mhaoiniú; á thabhairt chun suntais go bhfuil bearta áirithe glactha ag BEI chun dul i ngleic leis an bhfadhb sin; á iarraidh ar BEI obair bhreise a dhéanamh ar uirlisí airgeadais nua lena ndéanfar inrochtaineacht a threisiú d’earnáil na talmhaíochta; á áitiú, sa chomhthéacs sin, nach mór go dtacaítear le haistriú earnáil na talmhaíochta le maoiniú BEI ar aon dul le cuspóirí beartais AE, lena n-áirítear meas níos mó do leas ainmhithe, agus gur cheart go seachnaítear rannchuidiú le dlús stoic lena sáraítear cumas iompair na talún; |
| --- | --- |

48.

Feabhas a chur ar thrédhearcacht agus ar chuntasacht i rialachas corparáideach agus i ngníomhaíochtaí BEI

| 49. | á thabhairt dá haire gur chruthaigh Grúpa BEI feidhm riosca agus chomhlíonta grúpa in 2020 faoi mhaoirseacht phríomhoifigeach riosca an ghrúpa; á thabhairt dá haire go ndéanann príomhoifigeach riosca an ghrúpa maoirseacht agus tuairisciú maidir le rioscaí uile an ghrúpa, lena n-áirítear rioscaí comhlíonta, agus go dtuairiscíonn an príomhoifigeach um chomhlíonadh ag ceann fheidhm comhlíonta BEI do phríomhoifigeach riosca an ghrúpa, agus don Choiste Bainistíochta, do choiste ábhartha Bhord Stiúrthóirí BEI agus don Choiste Iniúchóireachta freisin; á iarraidh ar BEI a mhíniú conas a chaomhnaítear neamhspleáchas an phríomhoifigigh um chomhlíonadh agus conas a sheachnaítear forluí ar a chuid/cuid freagrachtaí le freagrachtaí an phríomhoifigigh riosca; |
| --- | --- |

49.

| 50. | á chur in iúl gur díol sásaimh di feidhmíocht an chéad mheasúnaithe ar riosca an neamhchomhlíonta a rinne Oifig an Phríomhoifigigh um Chomhlíonadh in 2020, a raibh sé mar aidhm leis neamhchosaint ar riosca an neamhchomhlíonta de ghníomhaíochtaí gnó BEI sna suíomhanna geografacha ina n-oibríonn sé a shainaithint, lena n-áirítear neamhchosaint ar sciúradh airgid agus ar mhaoiniú sceimhlitheoireachta (ML-FT), rioscaí maidir le coireacht eagraithe, smachtbhannaí, dlínsí neamhchomhlíontacha/dea-rialachas cánach, sláine an mhargaidh, agus rioscaí iompraíochta agus soláthair; ag tabhairt le fios gur tugadh na príomhtháscairí riosca cothrom le dáta in 2020 sa deais ML-FT chun faisnéis níos mionsonraithe maidir le rioscaí ML-FT a sholáthar; |
| --- | --- |

50.

| 51. | a chur in iúl gur geal léi cinneadh an Choiste Bainistíochta chun acmhainní daonna breise a dhíriú ar fheidhm um chomhlíonadh BEI a neartú; á chur in iúl gur geal léi gur shínigh BEI agus CEI araon i Márta 2020 meabhráin tuisceana le hAonad um Fhaisnéis Airgeadais Lucsamburg; |
| --- | --- |

51.

| 52. | á thabhairt dá haire go ndearnadh Creat Ghrúpa BEI i gCoinne Sciúrtha Airgid agus Comhraicthe Maoinithe Sceimhlitheoireachta (AML-CFT) a athbhreithniú i Nollaig 2020, agus an Cúigiú Treoir AML á bhreithniú agus gur glacadh beartas cuimsitheach AML-CFT agus um choireacht eagraithe de chuid Ghrúpa BEI in Iúil 2021; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim go bhfuil comhordú éifeachtach le húdaráis inniúla ábhartha eile tábhachtach do rath an bheartais; |
| --- | --- |

52.

| 53. | á thabhairt dá haire an Comhaontú Tríthaobhach a síníodh idir Cúirt Iniúchóirí na hEorpa (ECA), BEI agus an Coimisiún lena ligtear do rochtain níos mó agus do chuíchóiriú feabhsaithe maidir le doiciméid iniúchta BEI; á athdhearbhú, áfach, gur iarr sí go síneofaí an ceart rochtana ar fhaisnéis don ECA maidir le hoibríochtaí BEI lena bhfeidhmítear beartais AE; á chur in iúl gurb oth léi go ndéanann an Coimisiún agus BEI tagairt do shainordú ECA de réir mar atá sé leagtha amach sa CFAE d’fhonn cosc a chur ar an gCúirt faisnéis a rochtain a bhaineann le hoibríochtaí BEI a bhfuil mar chúis aonair aige le bheith ann ná chun beartais AE a chur i bhfeidhm; |
| --- | --- |

53.

| 54. | a chur in iúl go bhfuil sí den tuairim nach bhfuil obair Choiste Iniúchóireachta BEI in aghaidh obair ECA ach go gcuireann sí leis an obair sin; á chur in iúl gur saoth léi an fíoras nach bhfuil réiteach sásúil sa Chomhaontú Tríthaobhach, a athnuadh an 11 Samhain 2021 ag BEI, ag an gCoimisiún agus ag ECA, agus nach ndéantar lena athnuachan ach an status quo a choimeád gan feabhsú fiúntach ar bith, go háirithe maidir le cumhachtaí iniúchóireachta ECA ar ghníomhaíochtaí BEI; |
| --- | --- |

54.

| 55. | á thabhairt dá haire gur chláraíodh 77 gcás nua ar mheicníocht gearáin BEI in 2020, gur láimhseáladh 137 gcás agus gur dúnadh 94 chás; á chur in iúl gur geal léi an fíoras go ndéantar monatóireacht chórasach le meicníocht gearáin BEI ar chur i bhfeidhm na moltaí dá chuid le haghaidh seirbhísí BEI a fheabhsú; á iarraidh ar BEI tabhairt faoi thorthaí na meicníochta gearáin ar bhonn leordhóthanach; |
| --- | --- |

55.

| 56. | á chur in iúl gur díol sásaimh di an dul chun cinn suntasach a rinneadh in 2020 maidir le cur chun feidhme iomlán bheartas eisiaimh BEI, go háirithe tríd an Aonad Beartas agus Eisiaimh nua a chruthú i Rannán Imscrúduithe Calaoise na hArd-Chigireachta, agus an Coiste Eisiaimh a cheapadh i mí Dheireadh Fómhair 2020; |
| --- | --- |

56.

| 57. | ag athdhearbhú a hiarratais ar BEI anailís chuimsitheach a dhéanamh ar chineál na tacaíochta airgeadais a ndéanann mí-iompraíocht líomhnaithe difear di agus ar dháileadh geografach cásanna den sórt sin, chun sainaithint laigí sistéamacha a bhfuil aird agus acmhainní tuillte acu a éascú; a chur in iúl gur geal léi, maidir leis sin, gur fhorbair IG/IN roinnt uirlisí ceannródaíocha coiscthe agus braite sa tionscal thar na 10 bliana atá caite; |
| --- | --- |

57.

| 58. | ag tabhairt dá haire gur glacadh beartas athbhreithnithe frith-chalaoise Ghrúpa BEI i mí Iúil 2021; |
| --- | --- |

58.

| 59. | á thabhairt dá haire na dúshláin a bhain le paindéim COVID-19 ó thaobh imscrúduithe calaoise a bheith á ndéanamh ag Rannán Imscrúduithe Calaoise na hArd-Chigireachta in 2020, a d’eisigh 52 mholadh agus tuairim ina dhiaidh sin is uile; á thabhairt dá haire go bhfuil timpeall 89 % de na cásanna arna n-imscrúdú faoi scáth na réimsí a bhaineann le calaois, le héilliú agus le claonpháirteachas agus iarrann sí ar BEI tuairisciú a dhéanamh ar a chomhpháirtíocht agus ar a chomhoibriú leis an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) agus le hOifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (EPPO) maidir le cásanna mar sin; |
| --- | --- |

59.

| 60. | á chur in iúl gur geal léi an socrú oibre le EPPO a síníodh i Nollaig 2021 agus iarrann sí go gcuirfí é i bhfeidhm ina iomlán agus go dícheallach, go háirithe maidir le tuairisciú; á thabhairt chun suntais maidir leis sin gur chuir IG/IN tús lena chomhoibriú le BEI míonna sula ndearnadh an socrú oibre a shíniú agus gur tuairiscíodh líon iomlán de 17 gcás in 2021; |
| --- | --- |

60.

| 61. | á thabhairt dá haire, agus is mór aici, gur fheabhsaigh BEI in 2021 a chomhoibriú le Europol trí chomhaontú comhoibrithe a shíniú agus an aidhm ann cineálacha uile de choireacht idirnáisiúnta agus eagraithe thromchúiseach, de chibearchoireacht agus de sceimhlitheoireacht a chosc agus an comhrac ina gcoinne a chothú; |
| --- | --- |

61.

| 62. | á chreidiúint go dtugtar an deis leis an athbhreithniú ar an Rialachán Airgeadais (6) ionaid le haghaidh sineirgí a fhiosrú idir Córas Luathbhraite agus Eisiaimh an Choimisiúin agus beartas eisiaimh BEI; |
| --- | --- |

62.

| 63. | á chur in iúl gur cúis imní di roinnt cásanna a dhún OLAF in 2020 agus a bhí dírithe ar liúntais oideachais a deonaíodh go míchuí do bhaill foirne BEI; á chur in iúl gur díol sásaimh di an t-athbhreithniú agus an t-athchóiriú a rinne BEI ar an gcóras lamháltas agus an ceartúchán ar roinnt mhaith de na hearráidí a bhraith OLAF, lena n-áirítear bearta chun íocaíochtaí neamhdhlite a aisghabháil; á iarraidh ar BEI tuarascáil a thabhairt don Pharlaimint maidir le toradh na hoibre leantaigh ar mholtaí OLAF; |
| --- | --- |

63.

| 64. | á chur in iúl gur cúis bhuartha an-mhór di laghdú na follasachta ag BEI: in 2010, foilsíodh 96,1 % de thionscadail uile trí seachtaine roimh fhormheas ón mbord, rud a thit go 60 % in 2020; á mheabhrú go gceadaítear i mbeartas follasachta ghrúpa BEI nach bhfoilseofar ach líon teoranta d’achoimrí tionscadail roimh fhormheas ón mbord agus i gcásanna áirithe gan roimh shíniú na hiasachta d’fhonn leasanna lena mbaineann bonn cirt a chosaint amhail rúin tráchtála; a chur in iúl gur geal léi an fíoras go bhfuil tionscadail uile faoi réir ag foilsiú ag BEI, ar deireadh thiar; |
| --- | --- |

64.

| 65. | á iarraidh ar BEI follasacht a chuid gníomhaíochtaí a fheabhsú trí chlár follasachta a ghlacadh le haghaidh iniúchadh poiblí ar eagraíochtaí atá ag iarraidh tionchar a imirt ar an bpróiseas reachtaíochta agus chun cásanna éillithe nó coinbhleachta leasa a chosc; |
| --- | --- |

65.

| 66. | á iarraidh go mbeadh níos mó follasachta agus cuntasachta ann, i leith institiúidí AE freisin, go háirithe an Pharlaimint; á mholadh go ndéantar idirphlé ráithiúil a thionól le coistí ábhartha na Parlaiminte chun deis a thabhairt dóibh cur le straitéis infheistíochta BEI agus chun a áirithiú go ndéantar maoirseacht leordhóthanach; a chur béim ar an tábhacht a bhaineann le hiniúchadh níos mó ag an bParlaimint ar chinntí Bhord Stiúrthóirí BEI agus le comhroinnt níos fearr faisnéise ón gCoimisiún d’fhonn a fhollasacht a fheabhsú maidir leis an bParlaimint i dtaca leis an seasamh a ghlacann sé i gcruinnithe Bhord Stiúrthóirí BEI; |
| --- | --- |

66.

| 67. | a chur in iúl gur cúis bhuartha di nach léirítear sa bheartas follasachta nua éilimh an-soiléire ón bParlaimint le haghaidh feabhsuithe ar aon dul le dea-chleachtais agus le caighdeáin institiúidí airgeadais eile; á iarraidh ar BEI a bheartas follasachta maidir le nochtadh éigeantach maidir le hidirghabhálaithe tionscadal lena mbaineann ard-rioscaí um an gcomhshaol agus cearta an duine a ailíniú leo sin de chuid an Bhainc Eorpaigh Athfhoirgníochta agus Forbartha; |
| --- | --- |

67.

| 68. | ag tabhairt dá haire gur chuir an tOmbudsman Eorpach BEI ar an eolas in 2020 maidir le ceithre fhiosrúchán nua i ndáil le cur i bhfeidhm an bheartais follasachta; á iarraidh ar BEI tuarascáil a thabhairt ar chur chun feidhme mholadh an Ombudsman maidir leis na fiosrúcháin sin; |
| --- | --- |

68.

| 69. | á chur in iúl gur oth léi nach nochtann BEI go hiomlán fós na sonraí maidir le húinéireacht thairbhiúil na gcliant dá chuid; á athdhearbhú gur iarr sí follasacht fheabhsaithe maidir le hoibríochtaí BEI trí idirghabhálaithe airgeadais amhail bainc thráchtála agus cistí infheistíochta, laistigh den chreatlach reachtaíochta ábhartha, lena n-áirítear an Rialachán Ginearálta um Chosaint Sonraí, agus go ndéanfar na hoibleagáidí caighdeánacha tuairiscithe a shainiú lena bhfuiltear in ann leibhéal leordhóthanach sonraí agus faisnéis a sholáthar; á mheabhrú, maidir leis sin, go bhforchuirtear oibleagáid le hAirteagal 30 den Cúigiú Treoir AML ar Bhallstáit chun faisnéis chruinn agus reatha a bhailiú agus a stóráil maidir le húinéireacht thairbhiúil ar deireadh thiar cuideachtaí i gclár náisiúnta agus chun a áirithiú go bhfuil an fhaisnéis sin ar fáil i gcásanna uile; á iarraidh ar BEI na huirlisí atá ar fáil a úsáid agus chun na caighdeáin atá curtha chun cinn ag an gCúigiú Treoir AML a chur i bhfeidhm chun a leithéid de shonraí a chur ar fáil, agus chun a áirithiú go bhfuil comhoibriú iomlán leis an údarás amach anseo i gcoinne sciúrtha airgid agus le haghaidh an chomhraic i gcoinne maoinithe sceimhlitheoireachta; á iarraidh ar BEI chun iniúchadh a dhéanamh ar an bhféidearthacht de shocruithe oibre agus de mheabhráin leis na comhpháirtithe ábhartha chun faisnéis ábhartha a chur ar fáil agus chun riosca de dhoiléire a chur as an áireamh; |
| --- | --- |

69.

| 70. | á athdhearbhú a hiarratais go ndéanfaí tuairimí ón gCoimisiúin inrochtana maidir le hoibríochtaí maoinithe BEI, arna eisiúint faoi Airteagal 19 de Reacht BEI; á mheas nach bhfuil rochtain ar a leithéid d’fhaisnéis faoi Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ina dóigh is éifeachtaí chun sonraí a chur ar fáil le haghaidh iniúchadh polaitiúil; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar BEI chun comhaontú a dhéanamh maidir le tarchur córasach agus slán na dtuairimí sin chuig an bParlaimint; |
| --- | --- |

70.

| 71. | á thabhairt dá haire gur ghlac an Coiste Eitice agus Comhlíontachta in 2020 le trí chinneadh maidir le gníomhaíochtaí iar-chomhaltaí an Bhoird Bainistíochta le linn na dtréimhsí suaimhnithe faoi seach dá gcuid; á iarraidh ar an gcoiste atá freagrach chun a ráthú nach ndéanann comhaltaí an Choiste Bainistíochta gníomhaíochtaí gnó nó brústocaireachta le Grúpa BEI, beag beann ar na punanna a bhí acu le linn na n-údarás a bhí acu leis an gCoiste Bainistíochta; á athdhearbhú an tábhacht a bhaineann le beartais a chur i bhfeidhm lena gcuirtear cosc ar choinbhleacht leasa agus ar fheiniméin an dorais imrothlaigh; |
| --- | --- |

71.

| 72. | á thabhairt dá haire cóid nuashonraithe iompraíochta an Choiste Bainistíochta agus Bhord Stiúrthóirí BEI amhail Lúnasa 2021; á chur in iúl gur geal léi gur tugadh tréimhse shuaimhnithe níos faide isteach do chomhaltaí an Choiste Bainistíochta (24 mhí seachas 12 mhí) agus do chomhaltaí an Bhoird Stiúrthóirí (12 mhí seachas 6 mhí); á thabhairt dá haire nach bhfuil foráil ar bith ann chun leas-uachtaráin a choinneáil amach as maoirseacht a dhéanamh ar oibríochtaí; á chreidiúint go bhfuil sé sin riachtanach chun ligean don saineolas a bhaineann go sainiúil le tír áirithe do thionscadail; a chur in iúl go bhfuil sí cinnte go leanfaidh BEI de mheasúnú a dhéanamh ar thionscadail in éineacht le monatóireacht a dhéanamh ar tháscairí teicniúla, airgeadais agus eacnamaíocha oibiachtúla, agus cáilíocht an tionscadail á déanamh ina fachtóir cinntitheach mar thoradh air sin maidir leis an gcinneadh chun maoiniú a dheonú nó gan é a dheonú; |
| --- | --- |

72.

| 73. | ag athdhearbhú a hiarratais ar BEI chun caighdeáin níos déine maidir le follasacht chánach a chur i bhfeidhm, á chur béim ar an riachtanas eisíoc iasachtaí díreacha agus indíreacha a dhéanamh coinníollach ar shonraí cánach agus cuntasaíochta de réir tíre a bheith foilsithe, agus ar nochtadh faisnéise maidir le húinéireacht thairbhiúil ag na tairbhithe agus ag na hidirghabhálaithe airgeadais a bhfuil baint acu le hoibríochtaí maoinithe, gan mhaolú ar bith; |
| --- | --- |

73.

| 74. | ag cur sonrú sa bheartas athbhreithnithe sceithireachta Ghrúpa BEI i mí na Samhna 2021, lena dtugtar cosaint freisin do sceithirí nach baill foirne BEI iad; |
| --- | --- |

74.

| 75. | á iarraidh ar BEI an Pharlaimint a chur ar an eolas faoi athbhreithniú ar threoirlínte Ghrúpa BEI maidir le coinbhleachtaí leasa; |
| --- | --- |

75.

| 76. | á chur in iúl gur cúis bhuartha thromchúiseach di easpa comhphlé shóisialta ag BEI, go háirithe chun tabhairt faoi bhuarthaí maidir le líomhaintí de chiapadh agus faoin timpeallacht oibre; á spreagadh BEI chun páirt a ghlacadh i gcomhphlé dearfach leis an bhfoireann d’fhonn tabhairt faoi bhuarthaí agus chun iontaoibh agus cultúr de chuntasacht a chothú; á spreagadh BEI chun leanúint de shuirbhéanna agus comhairliúcháin a sheoladh i measc na foirne dá chuid; á thabhairt dá haire torthaí diúltacha na suirbhéanna foirne le blianta beaga anuas agus ag an am céanna tá sí ag tathant BEI chun bearta follasacha a chur i bhfeidhm a mbeidh mar aidhm acu fadhbanna a réiteach arna dtuairisciú ag baill na foirne, go háirithe na fadhbanna sin a bhaineann le buarthaí faoi shoghluaisteacht inmheánach; á thabhairt dá haire iarrachtaí BEI chun suirbhéanna a chur san áireamh mar chuid dá chur chuige um éisteacht leanúnach d’fhonn rannpháirteachas na foirne a chothú e.g tríd an suirbhé dá chuid le déanaí maidir le sláinte agus folláine; |
| --- | --- |

76.

| 77. | ag tabhairt dá haire, agus is ábhar imní di, ag deireadh 2020 nach raibh ach 29,5 % de na poist bhainistíochta i BEI ag mná (30 % ag deireadh 2019); á chur in iúl an athuair gur cúis imní di easpa leanúnach na héagsúlachta agus na cothromaíochta inscne ar leibhéal na hardbhainistíochta agus laistigh de chomhlachtaí rialaithe Ghrúpa BEI, chomh maith le sciar an-ard de mhná i bpoist tacaíochta; |
| --- | --- |

77.

| 78. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil an Bord Stiúrthóirí comhdhéanta d’ionadaithe ó na Ballstáit agus go ndéanann Ballstáit na leas-uachtaráin a ainmniú; á thabhairt dá haire d’ainneoin inniúlacht na mBallstát maidir le hainmniú, go bhfuil feabhsú suntasach ar chothromaíocht inscne mar thoradh ar éilimh Uachtarán BEI ar éagsúlacht; á thabhairt chun suntais, maidir leis sin, an fíoras go bhfuil sciar faoi seach de mhná ag Coiste Bainistíochta agus ag Bord Stiúrthóirí an bhainc de 33 % agus 48 %; á iarraidh ar na Ballstáit chun an cás um chothromaíocht inscne a mheasúnú agus níos mó ban a ainmniú do leas-uachtaránachtaí agus do Bhord Stiúrthóirí BEI; |
| --- | --- |

78.

| 79. | ag athdhearbhú a hiarratais ar BEI chun ionadaíocht gheografach cheart a áirithiú ó na Ballstáit uile sa riarachán dá chuid, agus inniúlachtaí agus fiúntais na n-iarrthóirí á dtabhairt san áireamh, agus tá sí ag iarraidh air miondealú faoi inscne agus faoi náisiúntacht a fhoilsiú, gach bliain, maidir le poist sa mheánbhainistíocht agus san ardbhainistíocht; |
| --- | --- |

79.

Obair leantach ar na moltaí ón bParlaimint

| 80. | á iarraidh ar BEI leanúint de thuairisciú a dhéanamh ar staid na himeartha agus ar stádas na moltaí a d’eisigh an Pharlaimint roimhe seo ina rúin bhliantúla, go háirithe maidir leis na nithe seo a leanas:






  a) | tionchair (eacnamaíocha, chomhshaoil agus shóisialta) a straitéise infheistíochta agus na torthaí arna mbaint amach ó thaobh rannchuidiú le forbairt chothromaithe agus sheasta an mhargaidh inmheánaigh chun leasa AE; |
| --- | --- | --- |

80.

a)

tionchair (eacnamaíocha, chomhshaoil agus shóisialta) a straitéise infheistíochta agus na torthaí arna mbaint amach ó thaobh rannchuidiú le forbairt chothromaithe agus sheasta an mhargaidh inmheánaigh chun leasa AE;

| b) | gníomhaíochtaí arna nglacadh chun feabhas a chur ar choinbhleachtaí leasa a chosc; |
| --- | --- |

b)

gníomhaíochtaí arna nglacadh chun feabhas a chur ar choinbhleachtaí leasa a chosc;

| c) | bearta chun follasacht a neartú i ndiaidh dícheall cuí cliant chun seachaint cánach, calaois agus éilliú a chosc; |
| --- | --- |

c)

bearta chun follasacht a neartú i ndiaidh dícheall cuí cliant chun seachaint cánach, calaois agus éilliú a chosc;

| d) | obair leantach ar na héilimh agus ar na hiarrataí a ghlactar trí bhíthin an rúin seo; |
| --- | --- |

d)

obair leantach ar na héilimh agus ar na hiarrataí a ghlactar trí bhíthin an rúin seo;

o

o o

| 81. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún agus á iarraidh ar an gComhairle agus ar Bhord Stiúrthóirí BEI díospóireacht a thionól ar sheasaimh na Parlaiminte a chuirtear i láthair anseo. |
| --- | --- |

81.

---

(1)  IO C 99, 1.3.2022, lch. 34.

(2)  IO L 198, 22.6.2020, lch. 13.

(3)  IO L 119, 4.5.2016, lch. 1.

(4)  IO L 145, 31.05.2001, lch. 43.

(5)  IO L 156, 19.6.2018, lch. 43.

(6)  Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle i dtaca leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais (athmhúnlú) (COM(2022)0223).

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/225 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/225

---

P9_TA(2022)0300

Cosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh – calaois a chomhrac – tuarascáil bhliantúil 2020

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le cosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh – an comhrac i gcoinne na calaoise – tuarascáil bhliantúil 2020 (2021/2234(INI))

(2023/C 47/20)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint d’Airteagail 310(6) agus 325(5) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagail 310(6) agus 325(5) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE),

| — | ag féachaint do na rúin uaithi roimhe seo ar na tuarascálacha bliantúla ón gCoimisiún agus ón Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na rúin uaithi roimhe seo ar na tuarascálacha bliantúla ón gCoimisiún agus ón Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF),

| — | ag féachaint do thuarascáil ón gCoimisiún an 20 Meán Fómhair 2021 dar teideal “An 32ú Tuarascáil Bhliantúil maidir le cosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh – an comhrac i gcoinne na calaoise – 2020” (COM(2021)0578), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil ón gCoimisiún an 20 Meán Fómhair 2021 dar teideal “An 32ú Tuarascáil Bhliantúil maidir le cosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh – an comhrac i gcoinne na calaoise – 2020” (COM(2021)0578),

| — | ag féachaint do Thuarascáil OLAF 2020 (1) agus do Thuarascáil Bhliantúil 2020 Choiste Maoirseachta OLAF (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil OLAF 2020 (1) agus do Thuarascáil Bhliantúil 2020 Choiste Maoirseachta OLAF (2),

| — | ag féachaint do Thuairim Uimh. 1/2021 ó Choiste Maoirseachta OLAF ó mhí Eanáir 2021 maidir leis na moltaí ó OLAF nár lean na húdaráis ábhartha, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuairim Uimh. 1/2021 ó Choiste Maoirseachta OLAF ó mhí Eanáir 2021 maidir leis na moltaí ó OLAF nár lean na húdaráis ábhartha,

| — | ag féachaint do Thuarascáil Bhliantúil 2021 Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil Bhliantúil 2021 Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE),

| — | ag féachaint do thuarascáil bhliantúil Chúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE) maidir le cur chun feidhme bhuiséad an Aontais agus maidir leis na gníomhaíochtaí arna maoiniú ag an 8ú, an 9ú, an 10ú agus an 11ú Ciste Eorpach Forbraíochta (CEFanna) don bhliain airgeadais 2020, mar aon leis na freagraí ó na hinstitiúidí, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil bhliantúil Chúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE) maidir le cur chun feidhme bhuiséad an Aontais agus maidir leis na gníomhaíochtaí arna maoiniú ag an 8ú, an 9ú, an 10ú agus an 11ú Ciste Eorpach Forbraíochta (CEFanna) don bhliain airgeadais 2020, mar aon leis na freagraí ó na hinstitiúidí,

| — | ag féachaint don fhoilseachán ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa dar teideal 2020 EU audit in brief – Introducing the 2020 annual reports of the European Court of Auditors [Iniúchadh 2020 an Aontais i mbeagán focal – tuarascálacha bliantúla 2020 Chúirt Iniúchóirí na hEorpa], |
| --- | --- |

—

ag féachaint don fhoilseachán ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa dar teideal 2020 EU audit in brief – Introducing the 2020 annual reports of the European Court of Auditors [Iniúchadh 2020 an Aontais i mbeagán focal – tuarascálacha bliantúla 2020 Chúirt Iniúchóirí na hEorpa],

| — | ag féachaint do Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Meán Fómhair 2013 maidir le himscrúduithe arna ndéanamh ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) (3), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Meán Fómhair 2013 maidir le himscrúduithe arna ndéanamh ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) (3),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE, Euratom) 2020/2223 an 23 Nollaig 2020 lena leasaítear Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 maidir le comhar le hOifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh agus éifeachtacht imscrúduithe na hOifige Eorpaí Frith-Chalaoise (Rialachán OLAF) (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE, Euratom) 2020/2223 an 23 Nollaig 2020 lena leasaítear Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 maidir le comhar le hOifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh agus éifeachtacht imscrúduithe na hOifige Eorpaí Frith-Chalaoise (Rialachán OLAF) (4),

| — | ag féachaint do Threoir (AE) 2019/1937 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2019 maidir le cosaint do dhaoine a thuairiscíonn sáruithe ar dhlí an Aontais (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir (AE) 2019/1937 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2019 maidir le cosaint do dhaoine a thuairiscíonn sáruithe ar dhlí an Aontais (5),

| — | ag féachaint do Thuarascáil Speisialta Uimh. 01/2019 ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE) dar teideal Fighting fraud in EU spending: action needed [Comhrac i gcoinne na calaoise i gcaiteachas an Aontais: an gá le gníomhaíocht], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil Speisialta Uimh. 01/2019 ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE) dar teideal Fighting fraud in EU spending: action needed [Comhrac i gcoinne na calaoise i gcaiteachas an Aontais: an gá le gníomhaíocht],

| — | ag féachaint do thuarascáil an Choimisiúin ó Mheán Fómhair 2021 dar teideal VAT Gap Report 2021 [Tuarascáil Bhearna CBL 2021], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil an Choimisiúin ó Mheán Fómhair 2021 dar teideal VAT Gap Report 2021 [Tuarascáil Bhearna CBL 2021],

| — | ag féachaint do Threoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Iúil 2017 maidir leis an gcomhrac in aghaidh na calaoise ar leasanna airgeadais an Aontais trí bhíthin an dlí choiriúil (Treoir PIF) (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Iúil 2017 maidir leis an gcomhrac in aghaidh na calaoise ar leasanna airgeadais an Aontais trí bhíthin an dlí choiriúil (Treoir PIF) (6),

| — | ag féachaint do thuarascáil ón gCoimisiún an 6 Meán Fómhair 2021 maidir le cur chun feidhme Threoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Iúil 2017 maidir leis an gcomhrac in aghaidh na calaoise ar leasanna airgeadais an Aontais trí bhíthin an dlí choiriúil (COM(2021)0536), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil ón gCoimisiún an 6 Meán Fómhair 2021 maidir le cur chun feidhme Threoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Iúil 2017 maidir leis an gcomhrac in aghaidh na calaoise ar leasanna airgeadais an Aontais trí bhíthin an dlí choiriúil (COM(2021)0536),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2017/1939 an 12 Deireadh Fómhair 2017 lena gcuirtear chun feidhme comhar feabhsaithe maidir le bunú Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (Rialachán OIPE) (7), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2017/1939 an 12 Deireadh Fómhair 2017 lena gcuirtear chun feidhme comhar feabhsaithe maidir le bunú Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (Rialachán OIPE) (7),

| — | ag féachaint do Chinneadh (AE) 2019/1798 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2019 lena gceaptar Príomh-Ionchúisitheoir Eorpach Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (8), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chinneadh (AE) 2019/1798 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2019 lena gceaptar Príomh-Ionchúisitheoir Eorpach Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (8),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 14 Nollaig 2020 dar teideal on the review of the European Union under the Implementation Review Mechanism of the United Nations Convention against Corruption [maidir leis an athbhreithniú ar an Aontas Eorpach faoin Sásra um Athbhreithniú ar Chur Chun Feidhme Choinbhinsiúin na Náisiún Aontaithe in aghaidh an Éillithe] (UNCAC) (COM(2020)0793), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 14 Nollaig 2020 dar teideal on the review of the European Union under the Implementation Review Mechanism of the United Nations Convention against Corruption [maidir leis an athbhreithniú ar an Aontas Eorpach faoin Sásra um Athbhreithniú ar Chur Chun Feidhme Choinbhinsiúin na Náisiún Aontaithe in aghaidh an Éillithe] (UNCAC) (COM(2020)0793),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 30 Meán Fómhair 2020 dar teideal 2020 Rule of Law Report – The rule of law situation in the European Union [Tuarascáil 2020 maidir leis an Smacht Reatha – Staid an smachta reachta san Aontas Eorpach] (COM(2020)0580), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 30 Meán Fómhair 2020 dar teideal 2020 Rule of Law Report – The rule of law situation in the European Union [Tuarascáil 2020 maidir leis an Smacht Reatha – Staid an smachta reachta san Aontas Eorpach] (COM(2020)0580),

| — | ag féachaint do Chinneadh (AE, Euratom) 2020/2053 ón gComhairle an 14 Nollaig 2020 maidir le córas acmhainní dílse an Aontais Eorpaigh (9), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chinneadh (AE, Euratom) 2020/2053 ón gComhairle an 14 Nollaig 2020 maidir le córas acmhainní dílse an Aontais Eorpaigh (9),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Nollaig 2020 maidir le córas ginearálta coinníollachta chun buiséad an Aontais a chosaint (10), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Nollaig 2020 maidir le córas ginearálta coinníollachta chun buiséad an Aontais a chosaint (10),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 29 Aibreán 2019 dar teideal Commission Anti-Fraud Strategy: enhanced action to protect the EU budget [Straitéis Frith-Chalaoise an Choimisiúin: gníomhaíocht mhéadaithe chun buiséad an Aontais a chosaint] (COM(2019)0196), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 29 Aibreán 2019 dar teideal Commission Anti-Fraud Strategy: enhanced action to protect the EU budget [Straitéis Frith-Chalaoise an Choimisiúin: gníomhaíocht mhéadaithe chun buiséad an Aontais a chosaint] (COM(2019)0196),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 250/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 lena mbunaítear clár chun gníomhaíochtaí i réimse na cosanta ar leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh a chur chun cinn (an clár Hercule III) (11), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 250/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 lena mbunaítear clár chun gníomhaíochtaí i réimse na cosanta ar leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh a chur chun cinn (an clár Hercule III) (11),

| — | ag féachaint do thuarascáil ón gCoimisiún an 16 Nollaig 2021 dar teideal “Meastóireacht chríochnaitheach ar Rialachán (AE) Uimh. 250/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 lena mbunaítear clár chun gníomhaíochtaí i réimse na cosanta ar leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh a chur chun cinn (an clár Hercule III) agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 804/2004/CE” (COM(2021)0809), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil ón gCoimisiún an 16 Nollaig 2021 dar teideal “Meastóireacht chríochnaitheach ar Rialachán (AE) Uimh. 250/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 lena mbunaítear clár chun gníomhaíochtaí i réimse na cosanta ar leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh a chur chun cinn (an clár Hercule III) agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 804/2004/CE” (COM(2021)0809),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/785 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2021 lena mbunaítear Clár Frithchalaoise an Aontais Eorpaigh (12), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/785 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2021 lena mbunaítear Clár Frithchalaoise an Aontais Eorpaigh (12),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 14 Aibreán 2021 dar teideal on the EU Strategy to tackle Organised Crime 2021-2025 [maidir le Straitéis an Aontais chun dul i ngleic leis an gCoireacht Eagraithe 2021-2025] (COM(2021)0170), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 14 Aibreán 2021 dar teideal on the EU Strategy to tackle Organised Crime 2021-2025 [maidir le Straitéis an Aontais chun dul i ngleic leis an gCoireacht Eagraithe 2021-2025] (COM(2021)0170),

| — | ag féachaint do mholadh uaithi an 17 Feabhra 2022 chuig an gComhairle agus chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir le héilliú agus cearta an duine (13), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do mholadh uaithi an 17 Feabhra 2022 chuig an gComhairle agus chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir le héilliú agus cearta an duine (13),

| — | ag féachaint do thuairim ón Abhcóide Ginearálta an 9 Meán Fómhair 2021 i gCás C-213/19, an Coimisiún Eorpach v Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann (14), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ón Abhcóide Ginearálta an 9 Meán Fómhair 2021 i gCás C-213/19, an Coimisiún Eorpach v Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann (14),

| — | ag féachaint do bhreithiúnas ón gCúirt (an Mór-Dhlísheomra) an 8 Márta 2022 i gCás C-213/19, an Coimisiún Eorpach v Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann (15), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do bhreithiúnas ón gCúirt (an Mór-Dhlísheomra) an 8 Márta 2022 i gCás C-213/19, an Coimisiún Eorpach v Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann (15),

| — | ag féachaint do bhreithiúnas ón gCúirt Ghinearálta an 1 Meán Fómhair 2021 i gCás T-517/19, Andrea Homoki v an Coimisiún Eorpach (16), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do bhreithiúnas ón gCúirt Ghinearálta an 1 Meán Fómhair 2021 i gCás T-517/19, Andrea Homoki v an Coimisiún Eorpach (16),

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Rialú Buiséadach (A9-0175/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Rialú Buiséadach (A9-0175/2022),

| A. | de bhrí go bhfuil freagracht chomhroinnte de jure ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún, agus go gcaithfidh siad oibriú i ndlúthchomhar le chéile chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint agus chun an chalaois agus an t-éilliú a chomhrac; de bhrí, de facto, go mbainistíonn údaráis na mBallstát tuairim agus trí cheathrú de chaiteachas bhuiséad an Aontais agus go mbailíonn siad acmhainní dílse traidisiúnta (ADT) an Aontais; |
| --- | --- |

A.

de bhrí go bhfuil freagracht chomhroinnte de jure ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún, agus go gcaithfidh siad oibriú i ndlúthchomhar le chéile chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint agus chun an chalaois agus an t-éilliú a chomhrac; de bhrí, de facto, go mbainistíonn údaráis na mBallstát tuairim agus trí cheathrú de chaiteachas bhuiséad an Aontais agus go mbailíonn siad acmhainní dílse traidisiúnta (ADT) an Aontais;

| B. | de bhrí gur cheart don Choimisiún a fhreagrachtaí faoi seach faoin mbainistíocht chomhroinnte as maoirsiú, rialú agus iniúchóireacht a chomhlíonadh; |
| --- | --- |

B.

de bhrí gur cheart don Choimisiún a fhreagrachtaí faoi seach faoin mbainistíocht chomhroinnte as maoirsiú, rialú agus iniúchóireacht a chomhlíonadh;

| C. | de bhrí, i gcomhréir le hAirteagal 83 CFAE, go bhfuil an t-éilliú ar cheann de na coireanna fíorthromchúiseacha a bhfuil gné thrasteorann ag baint leo; |
| --- | --- |

C.

de bhrí, i gcomhréir le hAirteagal 83 CFAE, go bhfuil an t-éilliú ar cheann de na coireanna fíorthromchúiseacha a bhfuil gné thrasteorann ag baint leo;

| D. | de bhrí go mbíonn leasanna airgeadais an Aontais agus geilleagar an Aontais ina iomláine á gcur i mbaol de dheasca iarmhairtí an éillithe, ar bagairt thromchúiseach é ar an daonlathas, ar chearta bunúsacha agus ar an smacht reachta ó cheann ceann na hEorpa, agus go bhfuil tionchar díobhálach tromchúiseach aige sin ar mhuinín na saoránach as institiúidí daonlathacha san Aontas agus sna Ballstáit; |
| --- | --- |

D.

de bhrí go mbíonn leasanna airgeadais an Aontais agus geilleagar an Aontais ina iomláine á gcur i mbaol de dheasca iarmhairtí an éillithe, ar bagairt thromchúiseach é ar an daonlathas, ar chearta bunúsacha agus ar an smacht reachta ó cheann ceann na hEorpa, agus go bhfuil tionchar díobhálach tromchúiseach aige sin ar mhuinín na saoránach as institiúidí daonlathacha san Aontas agus sna Ballstáit;

| E. | de bhrí gur gá aghaidh a thabhairt ar bhealach leormhaith ar éagsúlacht na gcóras dlí agus riaracháin sna Ballstáit chun neamhrialtachtaí a shárú agus chun an chalaois agus an t-éilliú a chomhrac; |
| --- | --- |

E.

de bhrí gur gá aghaidh a thabhairt ar bhealach leormhaith ar éagsúlacht na gcóras dlí agus riaracháin sna Ballstáit chun neamhrialtachtaí a shárú agus chun an chalaois agus an t-éilliú a chomhrac;

| F. | de bhrí gur foinse thábhachtach ioncaim do bhuiséid náisiúnta atá in CBL agus de bhrí gur 12,3 % d’ioncam buiséid iomlán an Aontais in 2020 a bhí in acmhainní dílse bunaithe ar CBL; |
| --- | --- |

F.

de bhrí gur foinse thábhachtach ioncaim do bhuiséid náisiúnta atá in CBL agus de bhrí gur 12,3 % d’ioncam buiséid iomlán an Aontais in 2020 a bhí in acmhainní dílse bunaithe ar CBL;

| 1. | á chur in iúl gur geal léi an 32ú tuarascáil bhliantúil maidir le cosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh agus an comhrac i gcoinne na calaoise 2020 (tuarascáil PIF), agus á chur in iúl gur geal léi gur glacadh leagan grafach nua, ar cinnte go bhfuil sé níos inrochtana ag saoránaigh an Aontais; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á mheabhrú gurbh í 2020 bliain dheireanach an chreata airgeadais ilbhliantúil (CAI) don tréimhse 2014-2020, in ainneoin nach gá na cláir a thabhairt i gcrích go dtí 2023, agus gur in 2020 freisin a glacadh CAI 2021-2027, NextGenerationEU agus an sásra coinníollachta maidir leis an smacht reachta; |
| --- | --- |

2.

| 3. | ag tabhairt dá haire go bhfuil gach ceann de na 26 Bhallstát atá faoi cheangal ag Treoir PIF tar éis fógra a thabhairt faoi thrasuí iomlán a príomhfhorálacha sa dlí náisiúnta; ag tabhairt dá haire, áfach, go leagtar béim sa tuarascáil ón gCoimisiún maidir le cur chun feidhme Threoir (AE) 2017/1371 ar shaincheisteanna comhréireachta atá fós gan réiteach, lena n-áirítear saincheisteanna maidir le himscrúduithe agus ionchúisimh éifeachtacha ag OIPE a chumasú; á iarraidh ar an gCoimisiún faireachán a dhéanamh ar chúrsaí agus na Ballstáit a spreagadh na saincheisteanna sin a réiteach, agus tuairisciú don údarás um urscaoileadh i ndáil leis sin; |
| --- | --- |

3.

| 4. | ag tabhairt dá haire go leagtar béim i dtuarascáil PIF ar na rioscaí a bhaineann le paindéim COVID-19 ó thaobh ioncaim agus caiteachais de; ag tabhairt dá haire, go háirithe, gur cosúil go ndearna calaois chustaim difear do Bhallstáit an Aontais ar leibhéil éagsúla; ag tabhairt dá haire, ina theannta sin, go gcuireann úsáid nósanna imeachta simplithe agus cáilíocht níos ísle na sonraíochtaí tairisceana san éigeandáil an soláthar poiblí iomaíoch i mbaol, go háirithe tríd an riosca go mbeidh coinbhleachtaí leasa agus éilliú ann a mhéadú, agus trí chostais a bhoilsciú nó trí cháilíocht an chur chun feidhme a laghdú; ag tabhairt dá haire gur díríodh go cuí ar earnáil an chúraim sláinte agus ar an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (RRF), agus ar na rioscaí breise; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á chur i bhfios go láidir go bhféadfadh sé go mbeadh deiseanna ag baint le COVID-19 do lucht na calaoise mar gheall ar an méadú atá tagtha ar na rioscaí a bhaineann le bainistiú na géarchéime agus mar gheall ar nósanna imeachta simplithe agus práinneacha a bheith tugtha isteach i gcomhthéacs na paindéime, atá i mbaol a mí-úsáide; á chur i bhfios go láidir, ina theannta sin, go bhfuil brú méadaithe ar na húdaráis a bhainistíonn cistí an Aontais de bharr moilleanna agus imthosca struis nua a d’fhéadfadh dul chun tairbhe do lucht na calaoise, tríd an mboilsciú, mar shampla; ag cur béim ar an bhfíoras gur gá, i ngeall ar na rioscaí nua sin go léir, na straitéisí rialaithe a oiriúnú agus díriú ar chosc trí bhearta maolaitheacha sonracha agus trí ghníomhaíochtaí spriocdhírithe chun neamhrialtachtaí agus calaois amach anseo a bhrath; á iarraidh ar na Ballstáit go léir ardleibhéal rialaithe agus faireacháin a choinneáil ar chaiteachas éigeandála, go háirithe i gcomhthéacs nósanna imeachta práinneacha; á mheabhrú a thábhachtaí atá sé an t-aistriú chuig nósanna imeachta ríomhsholáthair a thabhairt chun críche; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur gá breithniú ar leith a dhéanamh, faoi chuimsiú na hiar-mheastóireachta ar CAI 2014-2020, ar an taithí a fuarthas le linn ráig COVID-19; á iarraidh ar an gCoimisiún gnéithe a bhaineann le measúnú riosca, bainistiú riosca agus bearta maolaitheacha i ndáil le neamhrialtachtaí agus calaois a chomhtháthú go cuí sna meastóireachtaí sin, mar chomhpháirteanna d’anailís chuimsitheach ar éifeachtacht, éifeachtúlacht, comhleanúnachas, ábharthacht agus breisluach an Aontais, agus mar cheachtanna le haghaidh dearaidh agus iompair sa todhchaí; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart an iar-mheastóireacht ar CAI a thabhairt i gcrích ar a dhéanaí roimh an meastóireacht mheántéarma ar CAI 2021-2027 chun foghlaim ón am atá caite agus chun ullmhú níos fearr don todhchaí trí na conclúidí ar thángthas orthu / na ceachtanna a foghlaimíodh a dhíriú isteach i bhfeabhsú CAI 2021-2027; á iarraidh ar an gCoimisiún scrúdú a dhéanamh, i ndiaidh na meastóireachta ar CAI 2014-2020, ar cibé a baineadh amach spriocanna CAI 2014-2020, ar an gcaoi a raibh caiteachas ar chláir ina rannchuidiú le spriocanna an Aontais agus na mBallstát, agus ar an gcaoi a ndearna calaois agus éilliú difear do chistí an Aontais sa tréimhse sin; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á mheabhrú go gcuirtear EUR 1,8 trilliún ar fáil don Aontas le creat airgeadais ilbhliantúil (CAI) nua 2021-2027 in éineacht le plean téarnaimh NextGenerationEU agus gurb ionann sin agus cistí nach bhfacthas a leithéid cheana; á chur i bhfáth go bhfuil gá le leibhéal airde agus rialaithe nach bhfacthas a leithéid cheana chun a ráthú go mbeidh na cistí sin ina rannchuidiú ar an mbealach is fearr is féidir le spriocanna coiteanna an Aontais a bhaint amach; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á chur i bhfáth go bhfuil gá le trédhearcacht iomlán sa chuntasacht le haghaidh na n-aistrithe agus na n-iasachtaí dá bhforáiltear faoi RRF agus á iarraidh ar an gCoimisiún a fhoráil go mbeidh rochtain iomlán ag an bParlaimint ar fhaisnéis; |
| --- | --- |

8.

Neamhrialtachtaí calaoiseacha agus neamhchalaoiseacha a braitheadh

| 9. | ag tabhairt dá haire gurbh ionann líon iomlán na neamhrialtachtaí calaoiseacha agus neamhchalaoiseacha a tuairiscíodh in 2020 agus 11 755 chás ar an iomlán, agus go raibh luach thart ar EUR 1,46 billiún i gceist leo; ag tabhairt dá haire gur ann do chur chuige nua le haghaidh CAI 2021-2027, lena ndírítear ar bhreisluach an Aontais; |
| --- | --- |

9.

| 10. | ag tabhairt dá haire gurb ionann líon na neamhrialtachtaí a bhraitear mar neamhrialtachtaí calaoiseacha agus léiriú ar an leibhéal braite agus ar acmhainneacht na mBallstát agus comhlachtaí an Aontais teacht roimh chalaois fhéideartha, agus á mheabhrú nach táscaire díreach é ar an leibhéal calaoise a dhéanann difear do bhuiséad an Aontais nó do Bhallstát sonrach; ag tabhairt dá haire go dtugann brath agus tuairisciú neamhrialtachta le tusicint go bhfuil bearta ceartaitheacha déanta chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint agus, aon uair is ábhartha, gur bhfuil imeachtaí coiriúla seolta; |
| --- | --- |

10.

| 11. | ag tabhairt an líon neamhrialtachtaí calaoiseacha a tuairiscíodh in 2020 (1 056 gcás) agus a luach airgeadais gaolmhar dá haire (thart ar EUR 374 mhilliún); ag tabhairt dá haire go bhfuil an líon neamhrialtachtaí calaoiseacha a braitheadh an-éagsúil ó Bhallstát go chéile; á mheabhrú gur léiriú atá sna figiúirí sin ar thorthaí iarrachtaí na mBallstát an chalaois agus gníomhaíochtaí neamhdhleathacha eile a chomhrac, agus nár cheart iad a thuiscint mar léiriú ar an leibhéal calaoise sna Ballstáit; á chur in iúl gur cúis bhuartha di na cuir chuige éagsúla atá ann ó Bhallstát go chéile maidir leis an dlí coiriúil chun buiséad an Aontais a chosaint; á iarraidh ar an gCoimisiún aghaidh a thabhairt ar na neamhréireachtaí idir cleachtais na mBallstát agus machnamh a dhéanamh ar bhearta nua comhchuibhithe a thabhairt isteach; |
| --- | --- |

11.

| 12. | ag tabhairt dá haire gur tháinig laghdú ar líon na gcásanna a tuairiscíodh in 2020 i gcomparáid leis an meán 5 bliana (2016-2020) le haghaidh neamhrialtachtaí calaoiseacha agus neamhchalaoiseacha araon a bhaineann le hioncam an Aontais, agus gur tháinig méadú ar an luach airgeadais gaolmhar le haghaidh neamhrialtachtaí calaoiseacha ach gur tháinig laghdú air i gcás neamhrialtachtaí neamhchalaoiseacha; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á chur san áireamh go raibh líon na neamhrialtachtaí neamhchalaoiseacha a cláraíodh in 2020 (10 699 gcás, ar bhain 6 696 díobh le caiteachas) níos ísle ná mar a bhí sna blianta roimhe sin, agus nach féidir an laghdú ar bhrath agus ar thuairisciú i réimsí áirithe caiteachais a mhíniú go héasca agus gur ábhar imní é; ag tabhairt dá haire gurb ionann luach airgeadais iomlán gaolmhar na gcásanna sin agus tuairim agus EUR 1,09 billiún; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á chur i bhfios go láidir nach féidir an titim ar líon iomlán na neamhrialtachtaí tuairiscithe a mheas mar chomhartha d’fhorbairt dhearfach nó dhiúltach inti féin, ach gur cheart breathnú uirthi i gcomhthéacs dúshláin nua atá ag teacht chun cinn agus mar nasc le bealaí nua chun cistí an Aontais a bhainistiú agus a chaitheamh; |
| --- | --- |

14.

| 15. | ag tabhairt dá haire go bhfuil an chalaois ag éirí níos tarraingtí do ghrúpaí coireachta eagraithe (17); á cur in iúl gur oth léi nach bhfuil reachtaíocht shonrach i bhfeidhm ag go leor Ballstát chun dul i ngleic go héifeachtach leis an gcoireacht eagraithe, lena n-áirítear coireacht ar de chineál maifia í, atá ag fás i gcónaí, go háirithe maidir le gníomhaíochtaí trasteorann; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim, maidir le coireanna arna ndéanamh ag oifigigh rialtais, go ndéanann siad difear suntasach do leasanna airgeadais an Aontais, agus go bhfuil gá, dá bhrí sin, le creat cuimsitheach éifeachtach frithéillithe sna Ballstáit; |
| --- | --- |

16.

Ioncam – calaois maidir le hacmhainní dílse

| 17. | ag tabhairt dá haire gur tuairiscíodh 451 mhírialtacht mar chalaois a bhaineann le hioncam in 2020, agus go bhfuil sé sin 9 % níos ísle ná meánlíon na gcásanna a tuairiscíodh gach bliain idir 2016 agus 2020; ag tabhairt dá haire, ina theannta sin, go raibh méid na n-acmhainní dílse traidisiúnta a measadh agus a suíodh agus a ndearnadh difear dóibh in 2020 (EUR 108 milliún) 6 % níos airde ná an meánmhéid a measadh agus a suíodh do gach bliain idir 2016 agus 2020; ag tabhairt dá haire go mbaineann formhór na gcásanna a tuairiscíodh in 2020 mar chásanna calaoiseacha nó neamhchalaoiseacha agus a rinne difear d’ioncam an Aontais le tearcluacháil, le haicmiú mícheart / tuairisc mhíchruinn ar earraí nó le smuigleáil; ag tabhairt dá haire, ina theannta sin, gurbh iad cigireachtaí a rinne seirbhísí náisiúnta frithchalaoise an modh ba rathúla chun calaois a bhrath agus gur sháraigh siad rialuithe iarscaoilte agus rialuithe scaoilte maidir le himghabháil chalaoiseach dualgais a bhrath; |
| --- | --- |

17.

| 18. | ag tabhairt le fios gur braitheadh agus gur tuairiscíodh 4 003 neamhrialtacht mar neamhrialtachtaí neamhchalaoiseacha in 2020, arb ionann sin agus 9 % níos ísle ná an meánlíon a tuairiscíodh gach bliain sa tréimhse idir 2016 agus 2020, agus go raibh luach iomlán na n-acmhainní dílse traidisiúnta a measadh agus a suíodh (EUR 382 mhilliún) 8 % níos ísle ná an meánmhéid a measadh agus a suíodh do gach bliain idir 2016 agus 2020; |
| --- | --- |

18.

| 19. | ag tabhairt dá haire gurb amhlaidh, de réir Thuarascáil 2021 maidir le Bearna CBL, gur laghdaigh bearna CBL an Aontais in 2019 go EUR 134 bhilliún i dtéarmaí ainmniúla (laghdú dar luach EUR 6,6 billiún, geall leis, i ndáil le 2018); ag tabhairt dá haire, ina theannta sin, gurb amhlaidh, mar gheall ar athruithe shuntasacha ar chórais agus struchtúir chánach na ngeilleagar i ndiaidh ráig na paindéime, nach ndéantar ach meastacháin thapa do 2020 i gcás 18 mBallstát a sholáthar sa staidéar, rud a chiallaíonn nach féidir a mheas fós ar tháinig meath ar Bhearna CBL uile-Aontais ar fud in 2020 nó ar mhéadaigh sí; ag tabhairt dá haire gur dearbhaíodh leis na hanailísí eacnaiméadracha go bhfuil tionchar ag grúpa imthosca ar Bhearna CBL, agus gurb amhlaidh, as a measc sin, faoi rialú riarachán cánach, a cruthaíodh go raibh an suntas staitistiúil is mó maidir le méid Bhearna CBL a mhíniú ag an sciar de chaiteachas TF agus ag cur i bhfeidhm oibleagáidí maidir le faisnéis breise; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á chinneadh, ar bhonn éagsúlachtaí i rátaí braite bliantúla, nach raibh údaráis chustaim uile na mBallstát thíos le paindéim COVID-19 ar an mbealach céanna; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á iarraidh ar na Ballstáit measúnú a dhéanamh ar na rioscaí agus na heasnaimh a bhaineann lena gcuid straitéisí náisiúnta rialaithe custaim faoi seach, agus é mar aidhm solúbthacht na seiceálacha custaim a fheabhsú agus an tionchar a d’fhéadfadh a bheith ag imeachtaí gan choinne amach anseo a laghdú; á iarraidh ar an gCoimisiún cuidiú leis na Ballstáit a áirithiú go gcuirtear rialuithe aonfhoirmeacha chun feidhme laistigh den Aontas; |
| --- | --- |

21.

| 22. | ag tabhairt dá haire gurbh iad coisbheart, teicstílí, feithiclí agus innealra agus trealamh leictreach na cineálacha earraí ba mhó a ndearna calaois agus neamhrialtachtaí i dtéarmaí líon na gcásanna agus luach airgeadaíochta difear dóibh, agus gur bhain formhór na gcásanna le tearcluacháil, le haicmiú mícheart / tuairisc mhíchruinn ar earraí nó le smuigleáil; |
| --- | --- |

22.

| 23. | ag tabhairt dá haire gur thug an tAbhcóide Ginearálta tuairim an 9 Meán Fómhair 2021 maidir le himeachtaí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh (CBAE) i gcoinne na Ríochta Aontaithe mar gheall ar chalaois tearcluachála líomhnaithe a bhaineann le teicstílí agus bróga a allmhairítear ón tSín tríd an Ríocht Aontaithe, bunaithe ar na himscrúduithe arna ndéanamh ag OLAF agus ag bainistiú acmhainní dílse an Choimisiúin; ag tabhairt dá haire gur thug CBAE breithiúnas an 8 Márta 2022 inar dearbhaíodh gur mhainnigh an Ríocht Aontaithe a hoibleagáidí a chomhlíonadh trí mhainneachtain bearta éifeachtacha rialaithe custaim a chur i bhfeidhm agus trí mhainneachtain an méid ceart acmhainní dílse traidisiúnta a chur ar fáil i ndáil leis na hallmhairí lena mbaineann; |
| --- | --- |

23.

| 24. | ag tabhairt dá haire gur dhiúltaigh CBAE i bpáirt do ríomh an Choimisiúin mar gheall ar éiginnteacht shuntasach maidir le cruinneas mhéideanna na n-acmhainní dílse arna n-éileamh ag an gCoimisiún agus nár bhunaigh an Coimisiún na méideanna iomlána don chaighdeán dlí is gá; ag tabhairt dá haire gur fhormheas CBAE an modh arna úsáid ag an gCoimisiún chun meastachán a dhéanamh ar mhéid na gcaillteanas acmhainní dílse traidisiúnta do chuid den tréimhse sáraithe agus go ndúirt sí gur faoin gCoimisiún atá sé caillteanais acmhainní dílse an Aontais atá dlite fós a athríomh; á iarraidh ar an gCoimisiún a mhíniú don údarás um urscaoileadh cérbh iad na hearráidí sa ríomh agus conas atá sé i gceist aige an earráid i ríomh na gcaillteanas de réir an chaighdeáin dhlíthiúil is gá a leigheas, agus an t-údarás um urscaoileadh a chur ar an eolas faoi thoradh na ríomhanna nua; |
| --- | --- |

24.

| 25. | ag tabhairt dá haire gurb amhlaidh, le 5 bliana anuas, a bhí an ráta aisghabhála bliantúil idir 52 % agus 71 %, agus gurb ionann an ráta aisghabhála do chásanna a tuairiscíodh in 2020 agus 71 % faoi láthair; ag tabhairt dá haire, áfach, go bhfuil rátaí téarnaimh éagsúla i measc na mBallstát de bharr tosca amhail an cineál calaoise nó neamhrialtachta, nó an cineál féichiúnaí atá i gceist; ag tabhairt dá haire gurbh í an tSín i gcónaí an tír as ar tháinig an méid is mó earraí a ndearna neamhrialtachtaí calaoiseacha agus neamhchalaoiseacha difear dóibh; |
| --- | --- |

25.

Calaois caiteachais

| 26. | ag tabhairt faoi deara gur tuairiscíodh gur chaloiseach iad 605 cinn de neamhrialtachtaí caiteachais in 2020, agus luach airgeadais EUR 266 mhilliún ag baint leo; |
| --- | --- |

26.

| 27. | ag tabhairt dá haire gurbh ionann líon na neamhrialtachtaí caiteachais a tuairiscíodh a bheith neamhchalaoiseach in 2020 agus 6 696; |
| --- | --- |

27.

| 28. | ag tabhairt dá haire go luaitear i dtuarascáil PIF an tábhacht a bhaineann le trédhearcacht maidir le cistí poiblí a úsáid, ós rud é gur gné dhíspreagthach í agus go bhfuil páirt ag an tsochaí shibhialta maidir le muinín a fheabhsú; á iarraidh ar an gCoimisiún oibriú chun trédhearcacht na dtairbhithe a mhéadú, lena n-áirítear conraitheoirí, fochonraitheoirí agus úinéirí tairbhiúla chistí an Aontais; á iarraidh ar na Ballstáit trédhearcacht a neartú freisin maidir le cistí an Aontais a úsáid, go háirithe le haghaidh soláthar éigeandála, ós rud é gur thuairiscigh ocht mBallstát nach ndearna siad amhlaidh go fóill; |
| --- | --- |

28.

| 29. | ag tabhairt dá haire go raibh brath calaoise i gcomhthéacs an chomhbheartais talmhaíochta (CBT) comhchruinnithe i líon beag Ballstát le linn na tréimhse idir 2016 agus 2020, agus nár tugadh bunús leis sin le leibhéal comhchosúil íocaíochtaí do na Ballstáit sin ó bhuiséad CBT; ag tabhairt dá haire ina theannta sin gur bhain formhór na neamhrialtachtaí calaoiseacha a bhaineann le tacaíocht don talmhaíocht le húsáid doiciméad bréagach nó iarrataí bréagacha ar chúnamh, agus gur fhan a líon sin seasmhach den chuid is mó; ag tabhairt faoi deara ina theannta sin, mar chion de na híocaíochtaí a fuair na Ballstáit, gur mó difear a rinne calaois don chuid sin den bhuiséad a bhain le forbairt tuaithe ná mar a rinne sí do thacaíocht don talmhaíocht, cé is moite de bhearta margaidh, ar airde calaois ina leith ná mar a bhí don fhorbairt tuaithe; ag tabhairt dá haire, i ndáil le forbairt tuaithe, gurbh é falsú doiciméad an príomhchleachtas calaoiseach; á chur i bhfios go láidir gur gá tuilleadh imscrúduithe a dhéanamh agus bearta iomchuí breise a thabhairt ar an bhfód i gcoinne úsáid chistí an Aontais i ngníomhaíochtaí a bhaineann leis an talmhaíocht ag cuideachtaí nach n-urramaíonn dlíthe fostaíochta ná cearta bunúsacha oibrithe, mar a léiríodh le staid na n-oibrithe sa talmhaíocht, go háirithe le linn phaindéim COVID-19; á chur in iúl gur cúis imní di go raibh tús mall leis an tuairisciú ar chalaois a bhaineann le forbairt tuaithe don tréimhse 2014-2020, rud a d’fhéadfadh a bheith ina léiriú go bhfuil iarrachtaí neamhleora maidir le brath á ndéanamh i mBallstáit an Aontais; |
| --- | --- |

29.

| 30. | ag tabhairt dá haire gur tháinig méadú, idir 2016 agus 2020, ar líon na neamhrialtachtaí a tuairiscíodh maidir leis an gCiste Comhtháthaithe, le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, le Ciste Sóisialta na hEorpa agus leis na Cistí Iascaigh do chlárthréimhse 2014-2020; á chur i bhfáth, áfach, maidir le gach ciste, agus go háirithe maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, a mhéid a bhaineann le neamhrialtachtaí neamhchalaoiseacha, go raibh teorainn leis an méadú sin, lena leagtar béim ar laghdú eisceachtúil i líon na neamhrialtachtaí a braitheadh (agus na méideanna airgeadais gaolmhara) i gcomparáid leis an gclárthréimhse roimhe sin; ag tabhairt dá haire, ina theannta sin, gur tháinig laghdú, i ndáil leis an gclárthréimhse 2007-2013, ar líon na neamhrialtachtaí calaoiseacha agus neamhchalaoiseacha i ndáil leis an gCiste Comhtháthaithe, le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, le Ciste Sóisialta na hEorpa agus leis na Cistí Iascaigh, i gcomhréir leis an timthriall cur chun feidhme; ag tabhairt dá haire gur athraíodh roinnt rialacha cur chun feidhme ó chlárthréimhse amháin go dtí an chéad chlárthréimhse eile; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart cuideachtaí agus eagraíochtaí a bhfuil baint acu le cuideachtaí agus eagraíochtaí amach ón gcósta ina struchtúir úinéireachta a eisiamh ó chistí an Aontais a úsáid; |
| --- | --- |

31.

| 32. | á chur i bhfios gur bunriachtanach í trédhearcacht iomlán sa chuntasacht le haghaidh caiteachais, go háirithe a mhéid a bhaineann le hoibreacha bonneagair a mhaoinítear go díreach trí chistí an Aontais nó trí ionstraimí airgeadais; á iarraidh ar an gCoimisiún a fhoráil go mbeidh rochtain iomlán ag saoránaigh an Aontais ar fhaisnéis faoi thionscadail chómhaoinithe; |
| --- | --- |

32.

An ghné sheachtrach de chosaint leasanna airgeadais an Aontais

| 33. | á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart d’institiúidí agus do chomhlachtaí an Aontais níos mó béime a chur ar na cistí a chaitear i dtíortha nach tíortha an Aontais iad chun a fhíorú go gcaitear na cistí sin i gcomhréir leis na rialacha agus gan aon chalaois ná éilliú a bheith ann, agus chun a dhearbhú an rannchuidíonn siad le spriocanna bheartas forbartha agus seachtrach an Aontais; á mholadh go gcuirfí tacaíocht bhuiséadach ar fionraí i dtíortha nach bhfuil in Aontais i gcás inar follasach go mainníonn na húdaráis go soiléir fíorghníomhaíocht a dhéanamh i gcoinne éilliú forleathan, agus a áirithiú san am céanna go dtugtar an cúnamh don phobal sibhialta trí bhealaí malartacha; |
| --- | --- |

33.

| 34. | ag tabhairt dá haire go raibh caiteachas an Aontais ar chomhar um fhorbairt scaipthe ar roinnt cistí go dtí deireadh 2020, agus go ndéantar, leis an Ionstraim nua um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta (NDICI), na roghanna cistiúcháin ar fad a bhí ann roimhe sin a chomhdhlúthú in aon ionstraim amháin mar chuid den bhuiséad bliantúil agus CAI 2021-2027; á chur i bhfios go bhfuil leithdháileadh foriomlán EUR 79,5 billiún ag NDICI don tréimhse 2021-2027; á mholadh go ndéanfaí cur chuige frithéillithe a phríomhshruthú in ionstraimí gníomhaíochta seachtraí uile AE, lena n-áirítear in NDICI, san Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais (IPA) agus i gcistí iontaobhais an Aontais; á iarraidh go dtabharfar tosaíocht níos mó don chomhrac i gcoinne an éillithe sa chaibidlíocht réamhaontachais agus do bhunú sraithe critéar a mbeidh creat láidir coinníollachta ag gabháil leo agus go ndíreofar ar fhothú acmhainneachta, amhail trí chomhlachtaí speisialaithe frithéillithe; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á chur in iúl gur oth léi gurb amhlaidh, de réir Thuarascáil Speisialta Uimh. 01/2022 ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, ba bheag an tionchar ar athchóirithe bunúsacha a bhí ag an tacaíocht airgeadais dar luach EUR 700 milliún a sholáthar an tAontas idir 2014 agus 2020 chun feabhas a chur ar an smacht reachta sna Balcáin Thiar; á iarraidh ar an gCoimisiún comharthaí soiléire a thabhairt do na tíortha sin is iarrthóirí ina bhfuil frithfhreagairt i gcoinne caighdeáin maidir leis an smacht reachta ag cur a n-aontachais leis an Aontas i mbaol nó ag cur moill leis; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á iarraidh go ndéanfar creat coinníollachta láidir éigeantach le forálacha trédhearcachta agus clásail cheangailteacha in-fhorfheidhmithe maidir le frith-éilliú a áireamh i ngach comhaontú trádála agus infheistíochta idir an tAontas agus tríú tíortha; á mholadh gur cheart don Aontas, mar rogha dheireanach, smachtbhannaí a fhorchur nó comhaontuithe a chur ar fionraí i gcás bearta tromchúiseacha éillithe; |
| --- | --- |

36.

| 37. | á iarraidh go ndéanfaí faireachán ar rioscaí an éillithe a bhaineann le tionscadail tógála agus infheistíochta ar mhórscála arna ndéanamh sna Ballstáit ag tíortha forlámhacha nach tíortha de chuid an Aontais iad, agus aird ar leith á tabhairt ar thrédhearcacht sna tionscadail sin, ar cúis imní iad go minic a mhéid a bhaineann le maoiniú neamh-thrédhearcach nó rioscaí fioscacha; |
| --- | --- |

37.

| 38. | á mheas gur cheart go mbeadh an Pharlaimint go hiomlán rannpháirteach i gcaitheamh na ndeontas, na n-iasachtaí agus an chúnaimh eile uile a chuireann an tAontas Eorpach ar fáil don Úcráin; |
| --- | --- |

38.

An digiteáil ar mhaithe le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint

| 39. | á iarraidh go mbeidh níos mó de dhigiteáil, d’idir-inoibritheacht córas sonraí inchomparáide agus de chomhchuibhiú tuairiscithe, faireacháin agus iniúchóireachta san Aontas; á iarraidh ar an gCoimisiún féachaint an bhféadfaí an intleacht shaorga (IS) a úsáid ar mhaithe le cosaint a thabhairt do leasanna airgeadais an Aontais agus, chun na críche sin, á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit in athuair sainmhínithe a chomhchuibhiú chun sonraí inchomparáide a fháil ar fud an Aontais; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart rochtain dhíreach thráthúil ar chórais sonraí amhail ARACHNE agus an córas luathbhraite agus eisiaimh (EDES) a bheith ag comhlachtaí uile an Aontais atá ag obair i réimse chosaint leasanna airgeadais an Aontais, lena n-áirítear OLAF, OIPE, Eurojust, Europol agus CIE; |
| --- | --- |

39.

| 40. | á mheas, maidir le úsáid a bheith á baint as an uirlis scórála riosca in CAI 2021-2027 agus sa phlean téarnaimh NextGenerationEU, go háirithe maidir le cur chun feidhme RRF, gur cheart é a dhéanamh éigeantach a luaithe is féidir; á mholadh gur cheart ARACHNE a léiriú mar cheann de na príomhuirlisí lena dtugtar na straitéisí frithchalaoise náisiúnta (NAFSanna) a mbítear ag dréim leis go nglacfadh na Ballstáit iad chun comhtháthú an ollstruchtúir frithchalaoise a fheabhsú; á mheabhrú gur bhreac an Pharlaimint barúlacha i rún uaithi an 24 Samhain 2021 (18) maidir leis an athbhreithniú ar an Rialachán Airgeadais, agus á iarraidh ar an gCoimisiún in athuair, agus mar ábhar práinne, córas uile-Aontais, éigeantach, comhtháite agus idir-inoibritheach a bhunú, lena dtógfar ar uirlísí atá ann cheana, amhail ARACHNE agus EDES, ach gan a bheith teoranta dóibh; á mheabhrú nach mór faisnéis maidir leis na tionscadail ar fad atá á gcómhaoiniú ag an Aontas, le tairbhithe agus le húinéirí tairbhiúla a bheith sa chóras sin, agus nach mór a bheith in ann, leis an gcóras, na méideanna aonair ar fad a bhaineann leis an tairbhí céanna nó leis an úinéir tairbhiúil céanna a chomhiomlánú; á iarraidh ar an gCoimisiún, ina theannta sin, measúnú a dhéanamh ar na cúiseanna atá le cosc a bheith ar na Ballstáit ARACHNE a ghlacadh agus a úsáid ina iomláine, agus tuairisc ar na cúiseanna sin a thabhairt di; á chreidiúint, tríd an gcóras a dhéanamh níos soláimhsithe, go bhféadfadh sé spreagadh a thabhairt d’údaráis náisiúnta é a ghlacadh agus a úsáid; |
| --- | --- |

40.

| 41. | ag tathant ar an gCoimisiún raon feidhme EDES a leathnú chun na cistí atá faoi bhainistíocht chomhroinnte a áireamh i gcomhthéacs an athbhreithnithe ar an Rialachán Airgeadais (19); |
| --- | --- |

41.

| 42. | á iarraidh ar an gCoimisiún leanúint d’fhaisnéis iomlán a thabhairt do na Ballstáit maidir le caiteachas díreach, tríú bhíthin an Chórais Trédhearcachta Airgeadais mar shampla, go háirithe faoi chuimsiú RRF, a bheith ina chuidiú freisin le cistiúchán dúbailte a sheachaint; |
| --- | --- |

42.

Straitéis frithchalaoise (2019) an Choimisiúin

| 43. | ag tabhairt dá haire gur cuireadh dhá thrian de ghníomhaíochtaí straitéis frithchalaoise 2019 an Choimisiúin chun feidhme faoi mhí an Mheithimh 2021, agus go raibh cur chun feidhme an triain eile fós ar siúl; á iarraidh ar an gCoimisiún tuairisc a thabhairt ar chur chun feidhme na ngníomhaíochtaí atá fágtha; ag tabhairt dá haire, ina theannta sin, go ndearnadh dul chun cinn maith maidir le roinnt gníomhaíochtaí lena ndírítear ar chomhordú agus comhar idir ranna an Choimisiúin a mhéadú agus córas maoirseachta frithchalaoise níos éifeachtaí a chur ar fáil don Choimisiún; ag tabhairt dá haire go raibh an faireachán ar an obair leantach ar mholtaí OLAF níos éifeachtúla in 2020, agus machnamh déanta ar thart ar 1 400 moladh airgeadais a eisíodh idir Eanáir 2012 agus Meitheamh 2019; |
| --- | --- |

43.

| 44. | á chur in iúl go bhfuil sí ar an eolas gur iarradh le straitéis frithchalaoise nua an Choimisiúin (CAFS), a glacadh in 2019, go ndéanfaí anailís straitéiseach fheabhsaithe ar shonraí a bhaineann le calaois agus go ndéanfaí táscairí ábhartha agus iontaofa a shainaithint chun calaois a chomhrac go rathúil; ag meabhrú chonclúidí Thuarascáil Speisialta Uimh. 01/2019 ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa dar teideal Fighting fraud in EU spending: action needed [Comhrac i gcoinne na calaoise i gcaiteachas an Aontais: an gá le gníomhaíocht], ina gcuirtear in iúl nach bhfuil sonraí cuimsitheacha agus inchomparáide ag an gCoimisiún maidir leis na leibhéil chalaoise arna mbrath i gcaiteachas an Aontais; |
| --- | --- |

44.

| 45. | á chur in iúl gur oth léi gur beag tacaíocht a tugadh do na Ballstáit sna chéad bhlianta de chur chun feidhme CAFS, mar a chuir roinnt toscaireachtaí in iúl freisin le linn díospóireachtaí sa Chomhairle; á athdhearbhú go bhfuil sonraí cuimsitheacha agus inchomparáide maidir le scála agus cineál na calaoise agus na cúiseanna atá léi ríthábhachtach chun gníomhaíochtaí imscrúdaitheacha OLAF agus, ós rud é go bhfuil gníomhaíochtaí oibríochtúla á ndéanamh aige, OIPE, a dhéanamh níos fiúntaí fós; á mheabhrú go bhfuil freagracht túslíne ar na Ballstáit as bainistiú a dhéanamh ar thart ar 80 % den bhuiséad caiteachais agus as an ioncam ar fad, geall leis, a bhailiú; á thabhairt chun suntais go bhfuil ról tábhachtach ag na Ballstáit, dá bhrí sin, maidir le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint, agus go bhfuil príomhról ag NAFS, ar cheart go mbeadh a bhunú ina thosaíocht sna Ballstáit ar fad; |
| --- | --- |

45.

| 46. | ag cur béim ar an bhfíoras go n-éascódh córas lena gcuirtear ar chumas na n-údarás faisnéis a mhalartú cros-seiceáil a dhéanamh ar thaifid chuntasaíochta d’idirbhearta idir dhá Bhallstát nó níos mó chun calaois trasteorann i ndáil leis na cistí struchtúracha agus infheistíochta a chosc, agus, ar an gcaoi sin, go n-áiritheofaí cur chuige trasearnála agus cuimsitheach i leith chosaint leasanna airgeadais na mBallstát; |
| --- | --- |

46.

Leibhéal na mBallstát: straitéisí náisiúnta frithchalaoise (NAFSanna) agus seirbhísí comhordaithe frithchalaoise (AFCOSanna)

| 47. | ag tabhairt dá haire, agus é ina chúis bhuartha di, gurb amhlaidh, faoi dheireadh 2020, nár thuairiscigh ach 14 Bhallstát go raibh NAFS glactha acu, suas ó 10 mBallstát in 2019, agus go raibh 5 Bhallstát eile ag cuimhneamh ar NAFS a ghlacadh nó a ullmhú; ag tabhairt dá haire, áfach, go bhfuil raon feidhme agus doimhneacht éagsúil ag baint leis na straitéisí sin agus gur gá roinnt díobh a thabhairt cothrom le dáta; á chur in iúl gur cúis bhuartha di, thairis sin, nár thosaigh ocht mBallstát go fóill ar NAFS a chur ar bun; á iarraidh go nglacfaidh níos mó Ballstát NAFS a ghlacadh agus é sin a thuairisciú don Choimisiún; á iarraidh ar an gCoimisiún tacaíocht agus comhairle nithiúil a thabhairt do na Ballstáit i bhfoirm treoirlínte maidir le NAFSanna a dhréachtú agus seirbhísí comhairliúcháin maidir le cur ar bun agus feidhmiú AFCOS, agus á iarraidh in athuair go ndéanfaí anailís ar na NAFSanna arna nglacadh agus ar na cúiseanna nach nglacann roinnt Ballstát NAFS; |
| --- | --- |

47.

| 48. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá iarrachtaí níos comhordaithe, iomlánaíocha frithchalaoise sna Ballstáit, agus go bhfuil nuashonrú le déanamh ar NAFS chun aghaidh a thabhairt ar na rioscaí nua a ghabhann leis an méadú ar mhéideanna chistí an Aontais, lena n-áirítear CAI 2021-2027 nua agus NextGenerationEU, agus ar na rioscaí a ghabhann le paindéim COVID-19; á iarraidh ar an gCoimisiún measúnú a dhéanamh ar na NAFSanna atá glactha, scrúdú a dhéanamh ar cén fáth a bhfuil Ballstáit chun deiridh i ndáil lena nglacadh, agus tathant ar na Ballstáit eile dul ar aghaidh leis an nglacadh; |
| --- | --- |

48.

| 49. | á mheabhrú gur cheart go ndéanfadh AFCOS éascú ar chomhar éifeachtach agus comhroinnt éifeachtach faisnéise le OLAF; á chur in iúl gur oth léi, áfach, nach ndéanann ach roinnt Ballstát comhordú éifeachtach ar an gcomhrac i gcoinne na calaoise agus an éillithe lena ndéantar difear do leasanna airgeadais an Aontais; |
| --- | --- |

49.

| 50. | ag tabhairt moladh do OLAF as a rannchuidiú thar a bheith luachmhar le cosaint leasanna airgeadais an Aontais; á chur i bhfáth go bhfuil OLAF rí-ghann ar fhoireann agus go bhfuil acmhainní airgeadais de dhíth air; |
| --- | --- |

50.

OLAF agus OIPE

| 51. | á chur in iúl gur geal léi Rialachán athbhreithnithe OLAF, a glacadh i mí na Nollag 2020 agus a tháinig i bhfeidhm an 17 Eanáir 2021, agus lena ngéaraítear na huirlisí imscrúdaitheacha chun calaois i gcoinne bhuiséad an Aontais a chomhrac, lena leagtar amach rialacha níos soiléire agus lena rialaítear an comhar idir OIPE agus OLAF; ag tabhairt dá haire go ndearnadh atheagrú inmheánach ar OLAF i mí an Mheithimh 2020; á iarraidh ar OIPE agus ar OLAF aon fhorluí oibre agus aon mhoill ar imeachtaí a sheachaint; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart do OLAF agus do OIPE obair a chéile a chomhlánú agus a n-imscrúduithe a dhíriú ar na réimsí sin nach bhfuil aon inniúlachtaí ag an institiúid eile iontu; |
| --- | --- |

51.

| 52. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé go gcloífeadh OLAF leis na caighdeáin is airde ina gcuid imscrúduithe agus go gcomhlíonfadh sé ceanglais uile an smachta reachta ina n-iomláine; |
| --- | --- |

52.

| 53. | á chur in iúl gur geal léi go mbeartaítear, in Airteagal 9(a) de Rialachán athbhreithnithe OLAF, rialaitheoir ráthaíochtaí nós imeachta a bheidh freagrach as faireachán a dhéanamh ar a mhéid a chomhlíonann OLAF ráthaíochtaí nós imeachta agus as gearáin daoine lena mbaineann a láimhseáil; ag tabhairt dá haire nár ceapadh rialaitheoir na ráthaíochtaí nós imeachta go fóill; á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di na gearáin ó dhaoine lena mbaineann imscrúduithe arna ndéanamh ag OLAF maidir le sáruithe ar a gcearta, a bhain dá gcumas iad féin a chosaint ar na líomhaintí a rinneadh ina leith; á iarraidh ar OLAF agus ar rialaitheoir na ráthaíochtaí nós imeachta a chinntiú go ndéantar cearta nós imeachta na ndaoine lena mbaineann a urramú ina n-iomláine; |
| --- | --- |

53.

| 54. | á chur in iúl gur cúis bhuartha di an laghdú ar an ráta díotála ó 53 % sa tréimhse 2007-2014 go 37 % sa tréimhse 2016-2020 sna cásanna a chuir OLAF ar aghaidh chuig na Ballstáit; á iarraidh ar údaráis na mBallstát dlúthchomhar a dhéanamh le OLAF agus scrúdú cúramach a dhéanamh ar na tuarascálacha imscrúdaithe tarchurtha agus ar na moltaí breithiúnacha, agus cásanna coiriúla a oscailt aon uair is gá chun a áirithiú go n-aisghabhfar cistí an Aontais a mbaintear mí-úsáid astu; á iarraidh ar OLAF athbhreithniú a dhéanamh ar na hanailísí a rinne sé roimhe seo ar na cúiseanna atá leis an ráta íseal diatála agus na moltaí a d’eisigh a Choiste Maoirseachta i dTuairim Uimh. 1/2021 a leanúint, amhail athbhreithniú ar chóras reatha na nósanna imeachta faireacháin agus comhar níos tráthúla leis na húdaráis bhreithiúnacha náisiúnta; á iarraidh ar OLAF obair leantach a dhéanamh go rialta ar a mholtaí breithiúnacha agus sonraí fúthu a chur lena thuarascáil bhliantúil; |
| --- | --- |

54.

| 55. | á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart do OLAF obair leantach a dhéanamh ar a mholtaí airgeadais chun iad a chur i gcomparáid leis na suimeanna arna n-aisghabháil ag an gCoimisiún, agus gur cheart dó rannchuidiú le faireachán foriomlán a dhéanamh ar aisghabháil na gcistí; |
| --- | --- |

55.

| 56. | ag tabhairt dá haire gur imscar OLAF an clár Hercule III chun treisiú le hacmhainneacht oibríochtúil na n-údarás náisiúnta agus réigiúnacha frithchalaoise i réimse na ngníomhaíochtaí oiliúna agus thacaíocht TF go dtí 2020; ag tabhairt dá haire gur cuireadh bailchríoch ar an measúnú ar Hercule III i ndeireadh 2021 agus gur thángthas ar an gconclúid go raibh an clár an-ábhartha agus an-éifeachtach a mhéid a bhaineann le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint, ós rud é gur baineadh amach go rathúil na cuspóirí ginearálta, sonracha agus oibríochtúla a bhí leis; ag tabhairt dá haire go bhfuil Clár Frithchalaoise an Aontais Eorpaigh tagtha in ionad Hercule III ar feadh thréimhse CAI 2021-2027; |
| --- | --- |

56.

| 57. | ag aithint phrionsabal na rúndachta maidir le himscrúduithe OLAF; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim, áfach, go bhfuil leas uileghabhálach poiblí i gceist agus go bhfuil sé de cheart ag saoránaigh an Aontais freisin rochtain a fháil ar na tuarascálacha agus na moltaí sin a bhaineann le himscrúduithe dúnta de chuid OLAF agus nósanna imeachta naisiúnta leantacha, mar a d’aithin CBAE i gCás T-517/19; á iarraidh ar OLAF, dá bhrí sin, sásra a chur ar bun chun na tuarascálacha agus na moltaí nach ann a thuilleadh d’aon chúis dlisteanach le prionsabal na rúndachta a choinneáil ina leith a fhoilsiú; |
| --- | --- |

57.

| 58. | ag tabhairt dá haire gur ann do shocrú oibre a síníodh an 3 Meán Fómhair 2021 le haghaidh caidreamh comhair creata idir OIPE agus CIE araon; ag tabhairt dá haire, ina theannta sin, gur shínigh OLAF agus CIE socruithe riaracháin in 2019; |
| --- | --- |

58.

| 59. | á chur in iúl gur geal léi go ndeachaigh OIPE i mbun oibríochta an 1 Meitheamh 2021; á chur in iúl gur geal léi an chéad tuarascáil bhliantúil uaithi; á chur in iúl gur díol sásaimh di gur oscail OIPE 576 imscrúdú ó chuaigh sé i mbun oibríochta agus gur iarr sé go ndéanfaí EUR 154,3 milliún san iomlán a urghabháil, dar ceadaíodh EUR 147 milliún lena urghabháil; á chur in iúl gur cúis bhuartha di gur mheas OIPE gurb ionann agus EUR 5,4 billiún san iomlán an damáiste arb iad calaois agus éilliú is cúis leis; á chur in iúl gur oth léi go mór nach bhfuil cúig Bhallstát – an Pholainn, an Ungáir (an dá thír is mó a thairbhíonn de chistí an Aontais), an tSualainn, an Danmhairg agus Éire –rannpháirteach in OIPE; á iarraidh ar na Ballstáit sin dul i bpáirt le OIPE a luaithe is féidir; á chur in iúl gur cúis bhuartha di go bhfuil an Pholainn ag diúltú d’aon chineál comhair le OIPE, cé gurb í atá ar cheann na dtíortha nach bhfuil rannpháirteach i dtéarmaí líon na n-imscrúduithe lena mbaineann a cuid saoránach; ag tathant ar na tíortha nach bhfuil rannpháirteach comhaontuithe comhair a shíniú le OIPE; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim go bhfuil tionchar díreach ag mainneachtain Ballstát comhar a dhéanamh le OIPE ar chosaint leasanna airgeadais an Aontais; á iarraidh ar an gCoimisiún rannpháirtíocht in OIPE a dhreasú trí bhearta dearfacha; |
| --- | --- |

59.

| 60. | á chur in iúl gur geal léi iarrachtaí comhpháirteacha OLAF agus Europol measúnú a dhéanamh ar na bagairtí agus na leochaileachtaí a bhaineann le hionstraim RRF; á chur in iúl gur geal léi an socrú oibre idir OLAF agus Europol a tháinig i bhfeidhm an 9 Deireadh Fómhair 2020 agus an comhaontú idir Europol agus OIPE a tháinig i bhfeidhm an 19 Eanáir 2021; |
| --- | --- |

60.

| 61. | ag cur béim ar ról OIPE sa bhonneagar nua frithchalaoise; ag tabhairt dá haire, ina theannta sin, na socruithe oibre a comhaontaíodh in 2020 agus a síníodh i mí Iúil 2021 idir OIPE agus OLAF, go háirithe maidir le malartú faisnéise, bainistiú cásanna agus comhar oibríochtúil; |
| --- | --- |

61.

| 62. | ag tabhairt dá haire gur cheap an Chomhairle an 22 ionchúisitheoir Eorpacha i mí Iúil 2020; á mheabhrú go n-oibreoidh OIPE as lámh a chéile leis na húdaráis náisiúnta um fhorfheidhmiú an dlí agus go bhfeidhmíonn sé feidhm an ionchúisitheora i gcúirteanna inniúla na mBallstát rannpháirteach, agus, ag an am céanna, go gcomhoibríonn sé go dlúth le gníomhaireachtaí agus comhlachtaí an Aontais amhail Eurojust, Europol agus OLAF; ag tabhairt dá haire go bhfuil an seasamh uathúil sin ceaptha a chur ar a chumas do OIPE tarraingt ar thaithí agus dea-chleachtais atá ann cheana ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais; ag dréim leis go dtabharfaidh an Coimisiún aird chuí ar athmheasúnú OIPE ar a chuid riachtanas foirne bunaithe ar a thaithí maidir le hualach oibre agus na coigeartuithe airgeadais is gá a dhéanamh chun a éifeachtacht agus a éifeachtúlacht oibríochtúil a ráthú; |
| --- | --- |

62.

| 63. | ag tabhairt dá haire gur chuir an Príomh-Ionchúisitheoir Eorpach barúlacha agus breithnithe in iúl maidir leis an ngá leasú a dhéanamh ar Rialachán OIPE; á iarraidh ar an gCoimisiún dul i bun plé le OIPE chun na feabhsuithe is gá a shainaithint chun feabhas a chur ar a éifeachtacht oibríochtúil a fheabhsú; á iarraidh ar an gCoimisiún tuairisc a thabhairt don Pharlaimint i gcomhréir le hAirteagal 119(1) de Rialachán OIPE; |
| --- | --- |

63.

| 64. | á chur i bhfáth gur gá Ionchúisitheoir Glas an Aontais Eorpaigh a chur ar bun trí shainordú OIPE a leathnú i gcomhréir le hAirteagal 86(4) CFAE chun feabhas a chur ar chur chun feidhme agus forfheidhmiú reachtaíocht chomhshaoil an Aontais, chun coireanna tromchúiseacha comhshaoil le gné thrasteorann a chomhrac agus chun buiséad an Aontais a chosaint; á áitiú gur gá méadú a dhéanamh ar buiséad agus ar líon foirne OIPE chun a áirithiú go bhfuil an acmhainneacht aige an ról atá aige a chomhlíonadh go héifeachtach i ngach réimse inniúlachta; |
| --- | --- |

64.

| 65. | ag tabhairt dá haire go bhfuil ról ag AFCOS a mhéid a bhaineann le comhordú a dhéanamh ar leibhéal na mBallstát ar na hoibleagáidí agus na gníomhaíochtaí reachtacha, riaracháin agus imscrúdaitheacha i ndáil le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint agus le comhar le OLAF a áirithiú; |
| --- | --- |

65.

| 66. | á chur in iúl gur geal léi Oibríocht Sentinel a sheol Europol, lena mbeartaítear díriú ar chomhroinnt réamhghníomhach faisnéise, ar mhalartú faisnéise agus ar thacú le hoibríochtaí a chomhordú chun dul i ngleic le calaois i gcoinne chistí téarnaimh COVID-19 an Aontais, ós é is aidhm leis an oibríocht leochaileachtaí atá ina gcuid dhílis den chóras leithdháilte coistí a mhapáil, scéimeanna calaoise a úsáidtear chun spriocdhíriú ar an gcóras leithdháilte cistí a bhrath agus tacú le himscrúduithe ardtosaíochta i gcoinne cuspóirí ardluacha; á chur in iúl gur geal léi rannpháirtíocht OIPE, OLAF agus 21 Bhallstát de chuid an Aontais; á chur in iúl gur cúis bhuartha di nach bhfuil na Ballstáit a thairbhíonn go mór de chistí comhtháthaithe, amhail an Pholainn, an Ungáir agus an Bhulgáir, rannpháirteach san oibríocht; á iarraidh ar na Ballstáit sin dul i bpáirt leis an oibríocht; á iarraidh ar na Ballstáit, thairis sin, dlúthchomhar a dhéanamh le chéile agus le comhlachtaí an Aontais chun gur féidir gníomhú i gcoinne na calaoise lena mbaineann roinnt tíortha in éineacht; |
| --- | --- |

66.

| 67. | á iarraidh ar OLAF, OIPE, Europol agus na AFCOS arna n-ainmniú faoin reachtaíocht náisiúnta, agus ar ghníomhaireachtaí eile de chuid an Aontais agus gníomhaireachtaí náisiúnta eile atá freagrach leanúint den mhalartú faisnéise a neartú, tacaíocht a chómhalartú agus comhlántacht a áirithiú ina gcuid gníomhaíochtaí oibríochtúla, mar a comhaontaíodh sna socruithe agus sna rialacháin bhunaithe oibre; á thabhairt chun suntais gurb amhlaidh, i ngeall ar an ollstruchtúr casta frithchalaoise atá i bhfeidhm, go bhfuil gá le dlúthchomhar idir na gníomhaithe éagsúla ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta; á chur i bhfios go láidir gur gá tuilleadh iarrachtaí a dhéanamh chun calaois, éilliú agus gníomhaíochtaí neamhdhleathacha eile a chosc agus a chomhrac, lena n-áirítear comhar níos dlúithe leis na húdaráis náisiúnta, idir na Ballstáit agus ar leibhéal an Aontais; |
| --- | --- |

67.

An smacht reachta agus an comhrac i gcoinne an éillithe

| 68. | á chur in iúl gur geal léi gur glacadh Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092 maidir le córas ginearálta coinníollachta chun buiséad an Aontais a chosaint; ag athdhearbhú gur tháinig sé i bhfeidhm an 1 Eanáir 2021 agus, dá bhrí sin, go bhfuil sé infheidhme ó shin; á chur in iúl gur geal léi breithiúnais CBAE an 16 Feabhra 2022 a mhéid a bhaineann leis na caingne a thug an Ungáir agus an Pholainn in aghaidh an tsásra coinníollachta agus na conclúidí a bhí air lenar dearbhaíodh go bhfuil inniúlachtaí ag an Aontas maidir leis an smacht reachta sna Ballstáit agus go bhfuil an sásra coinníollachta maidir leis an smacht reachta i gcomhréir iomlán le dlí an Aontais; |
| --- | --- |

68.

| 69. | á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim go bhfuil sé thar am ag an gCoimisiún a chuid dualgas a chomhlíonadh mar “chaomhnóir na gConarthaí” agus dul i ngleic leis na sáruithe leanúnacha ar phrionsabail an smachta reachta i roinnt Ballstát, go háirithe sa Pholainn agus san Ungáir, ós rud é gur baol tromchúiseach do leasanna airgeadais an Aontais iad na sáruithe sin, ar an ábhar gur réamhriachtanas do bhainistiú fónta airgeadais i gcoitinne agus do bhainistiú éifeachtúil agus éifeachtach chistí an Aontais é na prionsabail sin a bheith á gcomhlíonadh; á chur in iúl gur geal léi an fógra ón gCoimisiún go ndéanfaidh sé an sásra coinníollachta maidir leis an smacht reachta a chur i bhfeidhm trí fhógra i scríbhinn a sheoladh faoi Airteagal 6(1) de Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092 chuig an Ungáir; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur coincheap uilíoch é an smacht reachta agus gur cheart don Choimisiún breithniú ar an sásra coinníollachta maidir leis an smacht reachta a chur i bhfeidhm maidir le gach Ballstát a mhainníonn an smacht reachta a urramú gan eisceacht; ag tabhairt rabhadh go bhféadfadh sé go bhfuil tionchar díobhálach á imirt cheana ag moilleanna ar leasanna airgeadais an Aontais agus ar staid an smachta reachta i mBallstáit áirithe; |
| --- | --- |

69.

| 70. | á iarraidh ar an gCoimisiún na rúin ón bParlaimint a bhaineann le sáruithe an smachta reachta ag rialtais na Polainne agus na hUngáire a chur san áireamh; á iarraidh ar na rialtais sin comhoibriú go hiomlán leis an gCoimisiún agus na coinníollacha a éilítear le haghaidh scaoileadh na gcistí a chomhlíonadh; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim sa chás nach gcomhlíonann na Ballstáit sin na coinníollacha sin, gur cheart don Choimisiún na cistí Aontais a bhainistiú go sealadach agus go díreach trí rialtais áitiúla agus eagraíochtaí na sochaí sibhialta; |
| --- | --- |

70.

| 71. | á mheabhrú gur réamhriachtanais chun rochtain a fháil ar chistí iad comhlíonadh an smachta reachta agus comhlíonadh Airteagal 2 CAE, go bhfuil Sásra Coinníollachta an Smachta Reachta infheidhme go hiomlán maidir le RRF agus nár cheart aon bhearta a mhaoiniú faoi RRF atá contrártha do luachanna AE a chumhdaítear in Airteagal 2 CAE; |
| --- | --- |

71.

| 72. | á áitiú nach féidir aon íocaíochtaí a dhéanamh leis an bPolainn faoi RRF go dtí go gcuirfear chun feidhme ina n-iomláine breithiúnais ábhartha uile CBAE agus na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine, agus go dtí go n-aithníonn a húdaráis náisiúnta tosaíocht dhlí an Aontais; |
| --- | --- |

72.

| 73. | ag tathant ar an gCoimisiún a áirithiú, chun trédhearcacht a mhéadú, go gcoinnítear an Pharlaimint go hiomlán ar an eolas faoin gcaibidlíocht go léir idir an Coimisiún agus na húdaráis náisiúnta, agus an Pharlaimint a chur ar an eolas láithreach faoi aon fhorbairtí ábhartha; |
| --- | --- |

73.

| 74. | á iarraidh ar an gCoimisiún gach uirlis atá ar fáil dó a úsáid chun comhlíonadh na luachanna a chumhdaítear in Airteagal 2 CAE agus tosaíocht dhlí an Aontais a áirithiú; á chur i bhfáth go bhfuil an Coimisiún agus an Chomhairle cuntasach go polaitiúil don Pharlaimint as a gcuid gníomhaíochtaí; |
| --- | --- |

74.

| 75. | ag aithint na n-iarrachtaí uile atá déanta go háirithe ag na Ballstáit atá comharsanach leis an Úcráin chun fáilte a chur roimh dhaoine atá ag teitheadh ón gcogadh ansin; á chur in iúl go bhfuil sé den tuairim go bhfuil oibleagáid ar an Aontas Eorpach cabhrú leis na Ballstáit na hualaí eisceachtúla sin a iompar; á mheabhrú, áfach, nach féidir aon íocaíocht a dhéanamh má dhiúltaíonn Ballstát cloí le rialuithe CBAE agus aitheantas a thabhairt do thosaíocht dhlí an Aontais; á chur i bhfáth gur gá Parlaimint na hEorpa a choinneáil ar an eolas maidir le gach leithdháileadh chun na gcríoch sin agus maidir le húsáid chistí an Aontais chun cabhrú le dídeanaithe ón Úcráin sna Ballstáit is tairbhithe; |
| --- | --- |

75.

| 76. | ag aithint a thábhachtaí atá an tuarascáil bhliantúil ar an smacht reachta agus gur dlúthchuid den tuarascáil é an comhrac i gcoinne an éillithe; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim, áfach, nach féidir léi teacht in ionad na tuarascála frithéillithe; á chur in iúl gur geal léi go bhfuil sé i gceist ag an gCoimisiún moltaí sonracha do na Ballstáit a chur sa tuarascáil ar an smacht reachta; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart don Choimisiún breithniú ar innéacs éillithe a bhunú bunaithe ar chritéir sho-infheidhmithe agus gur cheart dó machnamh a dhéanamh ar fheidhmíocht na mBallstát maidir le héilliú a chomhrac agus a chuid torthaí a chur leis an gcaibidil maidir le frithéilliú sa tuarascáil ar an smacht reachta; |
| --- | --- |

76.

| 77. | á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di torthaí Thuarascáil 2020 ar an Smacht Reachta, ina gcuirtear béim ar an imní atá ann faoina éifeachtaí atá an t-imscrúdú, an t-ionchúiseamh agus an breithniú ar chásanna éillithe, lena n-áirítear cásanna ardleibhéil i roinnt Ballstát; á áitiú nach mór éilliú ardleibhéil a ionchúiseamh go córasach; |
| --- | --- |

77.

| 78. | á thabhairt chun suntais go mbíonn éifeachtaí díobhálacha ag an éilliú ar chearta na saoránach; á mholadh in athuair, dá bhrí sin, gur cheart don Aontas dul i mballraíocht leis an nGrúpa Stát i gCoinne na hÉillitheachta, agus nádúr sonrach an Aontais, a chuid institiúidí agus dhlí an Aontais á gcur san áireamh; á iarraidh ar an gCoimisiún plean féideartha ballraíochta a thíolacadh, faoi chuimsiú Airteagal 83 CFAE agus i gcomhar le hAirteagal 218 CFAE; á iarraidh ar an gCoimisiún in athuair, ina theannta sin, plean a thíolacadh maidir le sásra inmheánach um mheastóireacht éillithe a chur ar bun d’institiúidí an Aontais; |
| --- | --- |

78.

| 79. | á iarraidh ar an gCoimisiún foráil a dhéanamh do chosaint chuí dlí d’iriseoirí iniúchacha a bheadh ar aon dul leis an gcosaint a thugtar do sceithirí; |
| --- | --- |

79.

| 80. | á aithint go bhfuil ról ríthábhachtach ag iolrachas na meán agus ag iriseoirí chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint trí chalaois agus éilliú a nochtadh; á iarraidh ar na Ballstáit a gcosaint agus cosaint a bhfoinsí a áirithiú; á mholadh go nglacfaí agus go gcuirfí chun feidhme go pras an treoir maidir le cásanna straitéiseacha i gcoinne rannpháirtíocht phoiblí (an treoir frith-SLAPP); á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit comhrac a dhéanamh i gcoinne aon chineál úsáide neamhdhleathaí a bhaintear as earraí spiaireachta agus as bogearraí haiceála amhail Pegasus nó Predator; á chreidiúint gurb í an trédhearcacht an bealach is fearr chun calaois agus éilliú a chomhrac; |
| --- | --- |

80.

| 81. | á chur i bhfáth gur gá eisíoc iasachtaí díreacha agus indíreacha a dhéanamh coinníollach ar shonraí cánach agus cuntasaíochta de réir tíre a bheith foilsithe, agus ar nochtadh faisnéise maidir le húinéireacht thairbhiúil ag na tairbhithe agus ag na hidirghabhálaithe airgeadais a bhfuil baint acu le hoibríochtaí maoinithe; |
| --- | --- |

81.

| 82. | á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart cistí a aisíoc aon uair a chruthaítear gur ann do chás éillithe nó calaoise; |
| --- | --- |

82.

Ollstruchtúr frithchalaoise an Aontais agus tuairisciú bliantúil an Choimisiúin

| 83. | á mheas gur cuireadh tús le ré nua le maoiniú an Aontais nuair a glacadh an plean téarnaimh NextGenerationEU agus go dtugann sé sin dúshláin bhreise d’ollstruchtúr frithchalaoise an Aontais; á chur in iúl go bhfuil sí go láidir den tuairim, dá bhrí sin, gur gá an t-ollstruchtúr frithchalaoise a neartú tuilleadh; á chur i bhfáth go bhfuil OLAF, OIPE, Europol agus Eurojust gann ar fhoireann agus go bhfuil acmhainní airgeadais de dhíth orthu; á thabhairt chun suntais go bhfuil ró-ualach ar Europol agus ar Eurojust ach go háirithe i bhfianaise na sainorduithe nuaghlactha atá acu agus oibríochtaí uile-Aontais atá spriocdhírithe ar shócmhainní coiriúla a mhéid a bhaineann le hionradh na Rúise ar an Úcráin; á mheabhrú don Choimisiún agus don Chomhairle go bhfilleann gach euro a chaitear ar fhaireachán agus ar imscrúdú ar bhuiséad an Aontais; |
| --- | --- |

83.

| 84. | á chur in iúl gur geal léi NextGenerationEU – an Fóram um Fhorfheidhmiú an Dlí (NGEU-LEF), ar tionscnamh comhpháirteach é atá á stiúradh ag Europol agus ag an Iodáil i gcomhpháirt le chéile agus lena dtugtar Europol, OIPE, OLAF, Eurojust, Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Oiliúint i bhForfheidhmiú an Dlí agus na Ballstáit le chéile, chun bealach chun cinn a bhunú i gcomhpháirt le chéile maidir le cosc a chur ar bhagairtí ar chistí NextGenerationEU agus ar leasanna airgeadais an Aontais agus chun cur i gcoinne na mbagairtí sin; |
| --- | --- |

84.

| 85. | ag tacú leis an iarraidh ón gCoimisiún go mbeadh “fís Eorpach” ann i gcomhar idir comhlachtaí an Aontais agus údaráis náisiúnta agus i gcomhordú a ngníomhaíochtaí; á chreidiúint go bhfuil gá le cur chuige iomlánaíoch níos struchtúrtha chun forluí a sheachaint, chun faisnéis a chomhroinnt agus a mhalartú, agus chun comhtháthú sraitheanna reatha iomadúla an ollstruchtúir frithchalaoise a chothú agus chun toradh ar mó ná suim a chomhpháirteanna é a bhaint amach; |
| --- | --- |

85.

| 86. | á iarraidh ar an gCoimisiún féachaint ar bhealaí nua chun anailís chuimsitheach a dhéanamh ar thuarascáil bhliantúil PIF i dteannta tuarascálacha bliantúla agus foinsí faisnéise eile, lena n-áirítear trí idirphlé idir Europol, Eurojust agus OIPE a fheabhsú agus a chur chun cinn, agus trí threochtaí i neamhrialtachtaí calaoiseacha agus neamhchalaoiseacha a shainaithint, laigí a bhrath agus ceachtanna fóinteacha a fhoghlaim chun glacadh na mbeart um sheasmhacht in aghaidh na calaoise ag na geallsealbhóirí uile a fheabhsú; |
| --- | --- |

86.

| 87. | ag tabhairt dá haire go bhfuil gá le tuarascáil bhliantúil shonrach ón gCoimisiún maidir leis an anailís agus an staid mar atá i ndáil leis an mbonneagar foriomlán frithchalaoise, ina ndéantar measúnú, i measc nithe eile, ar leibhéal idir-inoibritheachta ghníomhaithe an Aontais sa chomhrac i gcoinne na calaoise, agus aghaidh á tabhairt ar naisc a d’fhéadfadh a bheith ann leis na Seimeastair Eorpacha agus na tuarascálacha de réir tíre, leis an tuarascáil maidir le frithéilliú, agus le cur i bhfeidhm an tsásra coinníollachta maidir leis an smacht reachta; |
| --- | --- |

87.

| 88. | á thabhairt chun suntais gur cheart don Choimisiún, chun éilliú a chomhrac go héifeachtach chun brústocaireacht neamhdhleathach agus cásanna doirse imrothlacha a sheachaint, cur chuige iomlánaíoch, comhleanúnach, córasach agus comhsheasmhach a ghlacadh trí rialacha níos fearr a fhorbairt maidir le trédhearcacht, neamhréireachtaí agus coinbhleachtaí leasa, agus freisin maidir le sásraí um rialú inmheánach a neartú; á chur i bhfios go láidir go mbeidh trédhearcacht fheabhsaithe maidir le tairbhithe cistiúcháin de chuid an Aontais agus cistiúcháin náisiúnta tábhachtach freisin chun déileáil leis an gcomhthéacs idirnáisiúnta nua casta; |
| --- | --- |

88.

| 89. | ag athdhearbhú an leibhéil mhíshásúil anailíse a sholáthraítear sna hiarscríbhinní a ghabhann le tuarascáil PIF maidir le cásanna coinbhleachtaí leasa; á iarraidh ar an gCoimisiún dul i mbun na hanailíse sin, i gcomhréir le hAirteagal 61 den Rialachán Airgeadais agus leis an “Treoir maidir le coinbhleachtaí leasa a sheachaint agus a bhainistiú faoin Rialachán Airgeadais” a eisíodh an 7 Aibreán 2021 chun leas na mBallstát; |
| --- | --- |

89.

o

o o

| 90. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na Ballstáit. |
| --- | --- |

90.

---

(1)  OLAF, Twenty-first report of the European Anti-Fraud Office, 1 January to 31 December 2020 [An t-aonú tuarascáil is fiche ón Oifig Eorpach Frith-Chalaoise, an 1 Eanáir go dtí an 31 Nollaig 2020], 2020.

(2)  Tuarascáil Bhliantúil 2020, Coiste Maoirseachta OLAF, Meitheamh 2021.

(3)  IO L 248, 18.9.2013, lch. 1.

(4)  IO L 437, 28.12.2020, lch. 49.

(5)  IO L 305, 26.11.2019, lch. 17.

(6)  IO L 198, 28.7.2017, lch. 29.

(7)  IO L 283, 31.10.2017, lch. 1.

(8)  IO L 274, 28.10.2019, lch. 1.

(9)  IO L 424, 15.12.2020, lch. 1.

(10)  IO L 433 I, 22.12.2020, lch. 1.

(11)  IO L 84, 20.3.2014, lch. 6.

(12)  IO L 172, 17.5.2021, lch. 110.

(13)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0042.

(14)  Tuairim ón Abhcóide Ginearálta Pikamäe an 9 Meán Fómhair 2021, Cás C-213/19, an Coimisiún Eorpach v Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann, EU:C:2021:724.

(15)  Breithiúnas an 8 Márta 2022, Cás C-213/19, an Coimisiún Eorpach v Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann, EU:C:2021:724.

(16)  Breithiúnas ón gCúirt Ghinearálta, an 1 Meán Fómhair 2021, Cás T-517/19, Andrea Homoki v an Coimisiún Eorpach, EU:T:2021:529.

(17)  Teachtaireacht ón gCoimisiún an 14 Aibreán 2021 dar teideal on the EU Strategy to tackle Organised Crime 2021-2025 [maidir le Straitéis an Aontais chun dul i ngleic leis an gCoireacht Eagraithe 2021-2025] (COM(2021)0170).

(18)  IO C 224, 8.6.2022, lch. 37.

(19)  Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Iúil 2018 maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais (IO L 193, 30.7.2018, lch. 1).

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/239 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/239

---

P9_TA(2022)0301

Rialáil níos fearr: Oibriú as lámha a chéile chun dlíthe níos fearr a dhéanamh

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le Rialáil níos fearr: oibriú as lámha a chéile chun dlíthe níos fearr a dhéanamh (2021/2166(INI))

(2023/C 47/21)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint d’Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE),

| — | ag féachaint do Phrótacal Uimh. 1 maidir le ról na bparlaimintí náisiúnta san Aontas Eorpach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Phrótacal Uimh. 1 maidir le ról na bparlaimintí náisiúnta san Aontas Eorpach,

| — | ag féachaint do Phrótacal Uimh. 2 maidir le prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta a chur i bhfeidhm, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Phrótacal Uimh. 2 maidir le prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta a chur i bhfeidhm,

| — | ag féachaint do Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún dar teideal “Rialáil Níos Fearr: Oibriú as lámha a chéile chun dlíthe níos fearr a dhéanamh” (COM(2021)0219), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún dar teideal “Rialáil Níos Fearr: Oibriú as lámha a chéile chun dlíthe níos fearr a dhéanamh” (COM(2021)0219),

| — | ag féachaint do dhoiciméad inmheánach oibre an Choimisiúin an 3 Samhain 2021 dar teideal “Treoirlínte i dtaca le Rialáil Níos Fearr”(SWD(2021)0305), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do dhoiciméad inmheánach oibre an Choimisiúin an 3 Samhain 2021 dar teideal “Treoirlínte i dtaca le Rialáil Níos Fearr”(SWD(2021)0305),

| — | ag féachaint do chuspóirí an chomhair um fhorbairt de bhun Airteagal 208 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chuspóirí an chomhair um fhorbairt de bhun Airteagal 208 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 05 Bealtaine 2021 dar teideal “Straitéis Nua Tionsclaíochta 2020 a Nuashonrú: Margadh Aonair níos láidre a thógáil do théarnamh na hEorpa” (COM(2021)0350), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 05 Bealtaine 2021 dar teideal “Straitéis Nua Tionsclaíochta 2020 a Nuashonrú: Margadh Aonair níos láidre a thógáil do théarnamh na hEorpa” (COM(2021)0350),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 25 Samhain 2020 maidir le Straitéis Nua Tionsclaíochta don Eoraip’ (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 25 Samhain 2020 maidir le Straitéis Nua Tionsclaíochta don Eoraip’ (1),

| — | ag féachaint don bhosca uirlisí um rialáil níos fearr, lena gcomhlánaítear na Treoirlínte i dtaca le Rialáil Níos Fearr, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don bhosca uirlisí um rialáil níos fearr, lena gcomhlánaítear na Treoirlínte i dtaca le Rialáil Níos Fearr,

| — | ag féachaint do Chomhaontú Idirinstitiúideach an 16 Nollaig 2003 maidir le reachtóireacht níos fearr, agus don leagan is déanaí de, Comhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chomhaontú Idirinstitiúideach an 16 Nollaig 2003 maidir le reachtóireacht níos fearr, agus don leagan is déanaí de, Comhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (2),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 24 Márta 2021 maidir le straitéis de chuid an Aontais i dtaca le cearta an linbh (COM(2021)0142), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 24 Márta 2021 maidir le straitéis de chuid an Aontais i dtaca le cearta an linbh (COM(2021)0142),

| — | ag féachaint don tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún dar teideal “Rialáil Níos Fearr: oibriú as lámha a chéile chun dlíthe níos fearr a dhéanamh” (CnaR 4071/2021), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún dar teideal “Rialáil Níos Fearr: oibriú as lámha a chéile chun dlíthe níos fearr a dhéanamh” (CnaR 4071/2021),

| — | ag féachaint do thuarascáil an 10 Iúil 2018 ina leagtar amach torthaí an Tascfhórsa um Choimhdeacht, Comhréireacht agus “Níos Lú a Dhéanamh ar Bhealach Níos Éifeachtúla”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil an 10 Iúil 2018 ina leagtar amach torthaí an Tascfhórsa um Choimhdeacht, Comhréireacht agus “Níos Lú a Dhéanamh ar Bhealach Níos Éifeachtúla”,

| — | ag féachaint do rún uaithi an 24 Meitheamh 2021 maidir le hoiriúnacht rialála agus coimhdeacht agus comhréireacht an Aontais Eorpaigh – tuarascáil maidir le Reachtóireacht Níos Fearr do na blianta 2017, 2018 agus 2019 (3), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 24 Meitheamh 2021 maidir le hoiriúnacht rialála agus coimhdeacht agus comhréireacht an Aontais Eorpaigh – tuarascáil maidir le Reachtóireacht Níos Fearr do na blianta 2017, 2018 agus 2019 (3),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 9 Meitheamh 2022 maidir le ceart tionscnaimh na Parlaiminte (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 9 Meitheamh 2022 maidir le ceart tionscnaimh na Parlaiminte (4),

| — | ag féachaint do thuarascáil speisialta Uimh. 16/2018 an 12 Meitheamh 2018 ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa dar teideal “Athbhreithniú ex-post ar reachtaíocht AE: córas seanbhunaithe, ach neamhiomlán”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil speisialta Uimh. 16/2018 an 12 Meitheamh 2018 ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa dar teideal “Athbhreithniú ex-post ar reachtaíocht AE: córas seanbhunaithe, ach neamhiomlán”,

| — | ag féachaint do rún uaithi an 9 Meitheamh 2016 maidir le riarachán an Aontais Eorpaigh a bheidh oscailte, éifeachtach agus neamhspleách (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 9 Meitheamh 2016 maidir le riarachán an Aontais Eorpaigh a bheidh oscailte, éifeachtach agus neamhspleách (5),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 16 Nollaig 2020 maidir le straitéis nua do FBManna Eorpacha (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 16 Nollaig 2020 maidir le straitéis nua do FBManna Eorpacha (6),

| — | ag féachaint don rún a ghlac sí an 15 Eanáir 2020 maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip, ina bhfáiltítear roimh an tiomantas ón gCoimisiún a áirithiú gur cheart go ghníomhaíochtaí uile an Aontais tacú leis an Aontas todhchaí inbhuanaithe maille le haistriú cóir a bhaint amach agus ag féachaint freisin don tiomantas uaidh na treoirlínte maidir le reachtóireacht níos fearr a nuashonrú dá réir, trína cheangal, inter alia, go ndéanfar an prionsabal “bíodh tús áite ag an inbhuanaitheacht” a chomhtháthú sna Cláir Oibre don Reachtóireacht Níos Fearr atá ag an Aontas Eorpach agus a Bhallstáit (7), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don rún a ghlac sí an 15 Eanáir 2020 maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip, ina bhfáiltítear roimh an tiomantas ón gCoimisiún a áirithiú gur cheart go ghníomhaíochtaí uile an Aontais tacú leis an Aontas todhchaí inbhuanaithe maille le haistriú cóir a bhaint amach agus ag féachaint freisin don tiomantas uaidh na treoirlínte maidir le reachtóireacht níos fearr a nuashonrú dá réir, trína cheangal, inter alia, go ndéanfar an prionsabal “bíodh tús áite ag an inbhuanaitheacht” a chomhtháthú sna Cláir Oibre don Reachtóireacht Níos Fearr atá ag an Aontas Eorpach agus a Bhallstáit (7),

| — | ag féachaint d’óráid ón Uachtarán von der Leyen an 16 Iúil 2019 (8), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’óráid ón Uachtarán von der Leyen an 16 Iúil 2019 (8),

| — | ag féachaint don díospóireacht iomlánach an 7 Meitheamh 2021 maidir le “Staid na FBManna – Cur chun feidhme an chláir oibre maidir le rialáil níos fearr / Sprioc laghdaithe i ndáil le hualach riaracháin” (9), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don díospóireacht iomlánach an 7 Meitheamh 2021 maidir le “Staid na FBManna – Cur chun feidhme an chláir oibre maidir le rialáil níos fearr / Sprioc laghdaithe i ndáil le hualach riaracháin” (9),

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint do na tuairimí ón gCoiste um Fhorbairt, ón gCoiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia, ón gCoiste um Thionsclaíocht, um Thaighde agus um Fhuinneamh, ón gCoiste um Ghnóthaí Bunreachtúla agus ón gCoiste um Achainíocha, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na tuairimí ón gCoiste um Fhorbairt, ón gCoiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia, ón gCoiste um Thionsclaíocht, um Thaighde agus um Fhuinneamh, ón gCoiste um Ghnóthaí Bunreachtúla agus ón gCoiste um Achainíocha,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Dlíthiúla (A9-0167/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Dlíthiúla (A9-0167/2022),

| A. | de bhrí go bhfuil reachtóireacht níos fearr ina sprioc chomhchoiteann d’institiúidí uile AE, agus gur cheart í a bhaint amach trí mhéadú a dhéanamh ar an trédhearcacht, ar an gcuntasacht agus ar an gcomhar idir na hinstitiúidí, na Ballstáit, na saoránaigh agus na geallsealbhóirí, lena n-áiritheofaí go ndéanfaí luachanna bunúsacha uile na hEorpa, lena n-áirítear an daonlathas, an smacht reachta agus cearta an duine, a urramú go hiomlán; de bhrí gur réamhriachtanais thábhachtacha iad trédhearcacht, ionracas agus cuntasacht de dhaonlathas atá bunaithe ar an smacht reatha; de bhrí gur cheart go mbeadh reachtaíocht Eorpach oiriúnach don fheidhm, comhréireach, soiléir, trédhearcach agus cuimsitheach chun go mbainfeadh saoránaigh agus geallsealbhóirí tairbhe éifeachtach as; de bhrí go gcuidíonn rialáil níos fearr a chinntiú go bhfuil beartais agus reachtaíocht AE dírithe ar an todhchaí, ag cur forbairtí teicneolaíochta, sochaíocha agus comhshaoil atá ag éabhlú go tapa san áireamh. de bhrí, da bhrí sin, go n-eireoidh sé níos tábhachtaí go mbeidh fianaise bunaithe ar na measúnuithe is iomchuí agus fianaise eolaíoch phiar-athbhreithnithe iontaofa, chomh maith le hurraim do phrionsabal an réamhchúraim mar thaca le tograí rialála; i ndáil leis sin, á iarraidh ar an gCoimisiún an fhianaise a bhainistiú ar bhealach trédhearcach, agus chun a áirithiú go bhfuil sé inaimsithe, inrochtana, idir-inoibritheach agus in-athúsáidte; á chur i bhfios go láidir go bhfuil níos mó i gceist le reachtóireacht ardcháilíocht ná spriocanna cainníochtúla chun ualaí agus costais a laghdú go gearrthéarmach, ach ba cheart go mbeadh sí chun leasa gach duine mar infheistíocht fhadtéarmach i ráthúnas comhroinnte ár sochaithe agus inár dtodhchaí; |
| --- | --- |

A.

de bhrí go bhfuil reachtóireacht níos fearr ina sprioc chomhchoiteann d’institiúidí uile AE, agus gur cheart í a bhaint amach trí mhéadú a dhéanamh ar an trédhearcacht, ar an gcuntasacht agus ar an gcomhar idir na hinstitiúidí, na Ballstáit, na saoránaigh agus na geallsealbhóirí, lena n-áiritheofaí go ndéanfaí luachanna bunúsacha uile na hEorpa, lena n-áirítear an daonlathas, an smacht reachta agus cearta an duine, a urramú go hiomlán; de bhrí gur réamhriachtanais thábhachtacha iad trédhearcacht, ionracas agus cuntasacht de dhaonlathas atá bunaithe ar an smacht reatha; de bhrí gur cheart go mbeadh reachtaíocht Eorpach oiriúnach don fheidhm, comhréireach, soiléir, trédhearcach agus cuimsitheach chun go mbainfeadh saoránaigh agus geallsealbhóirí tairbhe éifeachtach as; de bhrí go gcuidíonn rialáil níos fearr a chinntiú go bhfuil beartais agus reachtaíocht AE dírithe ar an todhchaí, ag cur forbairtí teicneolaíochta, sochaíocha agus comhshaoil atá ag éabhlú go tapa san áireamh. de bhrí, da bhrí sin, go n-eireoidh sé níos tábhachtaí go mbeidh fianaise bunaithe ar na measúnuithe is iomchuí agus fianaise eolaíoch phiar-athbhreithnithe iontaofa, chomh maith le hurraim do phrionsabal an réamhchúraim mar thaca le tograí rialála; i ndáil leis sin, á iarraidh ar an gCoimisiún an fhianaise a bhainistiú ar bhealach trédhearcach, agus chun a áirithiú go bhfuil sé inaimsithe, inrochtana, idir-inoibritheach agus in-athúsáidte; á chur i bhfios go láidir go bhfuil níos mó i gceist le reachtóireacht ardcháilíocht ná spriocanna cainníochtúla chun ualaí agus costais a laghdú go gearrthéarmach, ach ba cheart go mbeadh sí chun leasa gach duine mar infheistíocht fhadtéarmach i ráthúnas comhroinnte ár sochaithe agus inár dtodhchaí;

| B. | de bhrí gur cheart don Choimisiún forálacha Airteagal 6(4) den Dlí Aeráide Eorpach (10), a chomhlíonadh go hiomlán, ar forálacha iad ina bhforáiltear nach mór do dhréachtbhearta agus do thograí reachtacha ar bith a bheith i gcomhréir le comhlíonadh chuspóir aeráidneodrachta an Aontais faoi 2050; de bhrí, chuige sin, nach mór don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar chomhsheasmhacht na ndréachtbheart agus na dtograí reachtacha go léir, lena n-áirítear tograí buiséadacha, le cuspóirí aeráidneodrachta agus ar cibé a n-áirithítear nó nach n-áirithítear dul chun cinn leo maidir le hoiriúnú don athrú aeráide; |
| --- | --- |

B.

de bhrí gur cheart don Choimisiún forálacha Airteagal 6(4) den Dlí Aeráide Eorpach (10), a chomhlíonadh go hiomlán, ar forálacha iad ina bhforáiltear nach mór do dhréachtbhearta agus do thograí reachtacha ar bith a bheith i gcomhréir le comhlíonadh chuspóir aeráidneodrachta an Aontais faoi 2050; de bhrí, chuige sin, nach mór don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar chomhsheasmhacht na ndréachtbheart agus na dtograí reachtacha go léir, lena n-áirítear tograí buiséadacha, le cuspóirí aeráidneodrachta agus ar cibé a n-áirithítear nó nach n-áirithítear dul chun cinn leo maidir le hoiriúnú don athrú aeráide;

| C. | de bhrí nach bhfuil na seiceálacha comhsheasmhachta aeráide nua curtha i bhfeidhm ach maidir le measúnuithe tionchair de dhréachtbhearta reachtacha agus ar dhréacht-tograí reachtacha amhail ón 1 Eanáir 2022, in ainneoin gur tháinig an Dlí Aeráide Eorpach i bhfeidhm in Iúil 2021, rud a chiallaíonn nach bhfuil forálacha an dlí curtha chun feidhme i gcás roinnt tograí atá ábhartha don Chomhaontú Glas don Eoraip; |
| --- | --- |

C.

de bhrí nach bhfuil na seiceálacha comhsheasmhachta aeráide nua curtha i bhfeidhm ach maidir le measúnuithe tionchair de dhréachtbhearta reachtacha agus ar dhréacht-tograí reachtacha amhail ón 1 Eanáir 2022, in ainneoin gur tháinig an Dlí Aeráide Eorpach i bhfeidhm in Iúil 2021, rud a chiallaíonn nach bhfuil forálacha an dlí curtha chun feidhme i gcás roinnt tograí atá ábhartha don Chomhaontú Glas don Eoraip;

| D. | de bhrí go leagtar amach an cur chuige maidir le comhsheasmhacht leis an Dlí Aeráide Eorpach a sheiceáil i measúnuithe tionchair agus meastóireachtaí sa teachtaireacht maidir le rialáil níos fearr agus sna treoirlínte agus bosca uirlisí ina dhiaidh sin; de bhrí gur cheart don Choimisiún, áfach, na seiceálacha sin a chur i bhfeidhm go córasach, agus é sin a dhéanamh nuair a chuirtear tús leis an bpróiseas a bhaineann le dréachtbheart nua nó seiceáil oiriúnachta ar reachtaíocht atá ann cheana a ullmhú ionas go mbeidh sí ina treoir do roghanna beartais; de bhrí go gcuireann an Dlí Aeráide Eorpach d’oibleagáid ar an gCoimisiún cúiseanna a chur ar fáil i gcás neamhailíniú dréachtbhirt nó togra reachtaigh le cuspóirí an Dlí Aeráide Eorpaigh, mar chuid den mheasúnú comhsheasmhachta dá dtagraítear in Airteagal 6(4); |
| --- | --- |

D.

de bhrí go leagtar amach an cur chuige maidir le comhsheasmhacht leis an Dlí Aeráide Eorpach a sheiceáil i measúnuithe tionchair agus meastóireachtaí sa teachtaireacht maidir le rialáil níos fearr agus sna treoirlínte agus bosca uirlisí ina dhiaidh sin; de bhrí gur cheart don Choimisiún, áfach, na seiceálacha sin a chur i bhfeidhm go córasach, agus é sin a dhéanamh nuair a chuirtear tús leis an bpróiseas a bhaineann le dréachtbheart nua nó seiceáil oiriúnachta ar reachtaíocht atá ann cheana a ullmhú ionas go mbeidh sí ina treoir do roghanna beartais; de bhrí go gcuireann an Dlí Aeráide Eorpach d’oibleagáid ar an gCoimisiún cúiseanna a chur ar fáil i gcás neamhailíniú dréachtbhirt nó togra reachtaigh le cuspóirí an Dlí Aeráide Eorpaigh, mar chuid den mheasúnú comhsheasmhachta dá dtagraítear in Airteagal 6(4);

| E. | de bhrí, in 2021, gur ghlac an Coimisiún an teachtaireacht uaidh dar teideal “Rialáil Níos Fearr: Oibriú as lámha a chun dlíthe níos fearr a dhéanamh,” na treoirlínte uirthi agus an bosca uirlisí tionlacain; |
| --- | --- |

E.

de bhrí, in 2021, gur ghlac an Coimisiún an teachtaireacht uaidh dar teideal “Rialáil Níos Fearr: Oibriú as lámha a chun dlíthe níos fearr a dhéanamh,” na treoirlínte uirthi agus an bosca uirlisí tionlacain;

| F. | de bhrí gur bealach í reachtóireacht níos fearr chun deimhneacht dhlíthiúil a ráthú agus gur cheart go mbeadh sí chun leasa gach duine agus freastal ar leas ginearálta na sochaí, na ngnólachtaí, na n-oibrithe, na saoránach, na dtomhaltóirí agus an chomhshaoil san Eoraip; de bhrí go bhfreastalaíonn reachtaíocht ar ardchaighdeán ar leas an phobail ós rud é go bhfuil tionchar díreach aici ar iomaíochas AE, a chríocha agus a ghnóthaí, agus gurb ionann í agus uirlis chun daonlathas agus rannpháirtíocht dhíreach na saoránach a neartú ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal réigiúnach araon. |
| --- | --- |

F.

de bhrí gur bealach í reachtóireacht níos fearr chun deimhneacht dhlíthiúil a ráthú agus gur cheart go mbeadh sí chun leasa gach duine agus freastal ar leas ginearálta na sochaí, na ngnólachtaí, na n-oibrithe, na saoránach, na dtomhaltóirí agus an chomhshaoil san Eoraip; de bhrí go bhfreastalaíonn reachtaíocht ar ardchaighdeán ar leas an phobail ós rud é go bhfuil tionchar díreach aici ar iomaíochas AE, a chríocha agus a ghnóthaí, agus gurb ionann í agus uirlis chun daonlathas agus rannpháirtíocht dhíreach na saoránach a neartú ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal réigiúnach araon.

| G. | de bhrí go bhfuil gá ann le hathbhreithniú rialála agus, i gcás inar gá agus inarb iomchuí, agus le simpliú freisin, chun deireadh a chur le bacainní ar reachtaíocht a chur chun feidhme, lena n-áirítear ar bhonn trasteorann, agus chun dlíthe a dhéanamh níos éifeachtaí, níos trédhearcaí agus níos cuimsithí do na tairbhithe, cibé acu saoránaigh nó gnóthaí iad: |
| --- | --- |

G.

de bhrí go bhfuil gá ann le hathbhreithniú rialála agus, i gcás inar gá agus inarb iomchuí, agus le simpliú freisin, chun deireadh a chur le bacainní ar reachtaíocht a chur chun feidhme, lena n-áirítear ar bhonn trasteorann, agus chun dlíthe a dhéanamh níos éifeachtaí, níos trédhearcaí agus níos cuimsithí do na tairbhithe, cibé acu saoránaigh nó gnóthaí iad:

| H. | de bhrí gur cheart go leanfadh na prionsabail agus na huirlisí um rialáil níos fearr de bheith neodrach ó thaobh beartais de chun sainmhíniú oibiachtúil ar fhadhbanna agus fíor-roghanna eile beartais le breithniú ag an gCoimisiún, ag an gComhairle agus ag an bParlaimint a ráthú; |
| --- | --- |

H.

de bhrí gur cheart go leanfadh na prionsabail agus na huirlisí um rialáil níos fearr de bheith neodrach ó thaobh beartais de chun sainmhíniú oibiachtúil ar fhadhbanna agus fíor-roghanna eile beartais le breithniú ag an gCoimisiún, ag an gComhairle agus ag an bParlaimint a ráthú;

| I. | de bhrí gur gá go mbeadh sé mar aidhm le reachtóireacht níos fearr freastal ar uaillmhianta AE, go háirithe a chuspóirí fadtéarmacha, amhail fás eacnamaíoch a spreagadh, borradh a chur faoin infheistíocht agus faoi chruthú fostaíochta, Eoraip níos iomaíche agus níos daonlathaí a áirithiú, dul chun cinn sóisialta agus an cuspóir ceangailteach neodracht aeráide a bhaint amach san Aontas faoi 2050, agus an cuspóir tosaíochta fadtéarmach do 2050, i.e. an saol a bheith ar a mian ag na saoránaigh, faoi shrianta an phláinéid; de bhrí gur cheart go mbeadh an inbhuanaitheacht i gcroílár na reachtóireachta ardcháilíochta, lena gcuirfí tosca sóisialta, eacnamaíocha agus comhshaoil ar comhchéim; de bhrí, trí phrionsabail na rialála níos fearr a chur i bhfeidhm, gur cheart don Choimisiún na réitigh is éifeachtaí chun na buntáistí is mó is féidir a fháil a shainaithint, agus ag an am céanna na costais ghaolmhara a íoslaghdú; |
| --- | --- |

I.

de bhrí gur gá go mbeadh sé mar aidhm le reachtóireacht níos fearr freastal ar uaillmhianta AE, go háirithe a chuspóirí fadtéarmacha, amhail fás eacnamaíoch a spreagadh, borradh a chur faoin infheistíocht agus faoi chruthú fostaíochta, Eoraip níos iomaíche agus níos daonlathaí a áirithiú, dul chun cinn sóisialta agus an cuspóir ceangailteach neodracht aeráide a bhaint amach san Aontas faoi 2050, agus an cuspóir tosaíochta fadtéarmach do 2050, i.e. an saol a bheith ar a mian ag na saoránaigh, faoi shrianta an phláinéid; de bhrí gur cheart go mbeadh an inbhuanaitheacht i gcroílár na reachtóireachta ardcháilíochta, lena gcuirfí tosca sóisialta, eacnamaíocha agus comhshaoil ar comhchéim; de bhrí, trí phrionsabail na rialála níos fearr a chur i bhfeidhm, gur cheart don Choimisiún na réitigh is éifeachtaí chun na buntáistí is mó is féidir a fháil a shainaithint, agus ag an am céanna na costais ghaolmhara a íoslaghdú;

| J. | de bhrí go bhfuil gealltanas tugtha ag an gCoimisiún dlús a chur leis na hiarrachtaí chun rannpháirtíocht ionchuimsitheach chórasach leanaí sa phróiseas cinnteoireachta ar leibhéal an Aontais, go háirithe trí chomhairliúchán atá dírithe go sonrach ar leanaí, do thionsnaimh ábhartha a bheidh ann amach anseo; |
| --- | --- |

J.

de bhrí go bhfuil gealltanas tugtha ag an gCoimisiún dlús a chur leis na hiarrachtaí chun rannpháirtíocht ionchuimsitheach chórasach leanaí sa phróiseas cinnteoireachta ar leibhéal an Aontais, go háirithe trí chomhairliúchán atá dírithe go sonrach ar leanaí, do thionsnaimh ábhartha a bheidh ann amach anseo;

| K. | de bhrí go bhfuil measúnuithe tionchair ex ante agus ex post agus comhairliúcháin phoiblí agus “an prionsabal” déantar meastóireacht ar dtús’ina n-uirlisí bunriachtanacha i leith reachtóireacht eolasach, níos fearr, éifeachtúil, chuntasach agus thrédhearcach; atá saincheaptha do riachtanais na dtairbhithe; de bhrí go rannchuidíonn sin le cainníochtú ar thionchair, agus a gcóimheas costais-tairbhe á chur san áireamh; de bhrí gur cheart de na measúnuithe sin breithniú a dhéanamh ar ghnéithe eacnamaíocha, sóisialta agus comhshaoil leis an leibhéal céanna anailíse mionsonraithe agus cruinnis, agus fianaise cháilíochtúil agus chainníochtúil á cur san áireamh; ag cur san áireamh tionchar na mbeart beartais ar chearta bunúsacha; de bhrí go ndearna Cúirt Iniúchóirí na hEorpa tuarascáil speisialta a fhoilsiú in 2018 ina raibh sraith moltaí chun feabhas a chur ar cháilíocht athbhreithnithe ex post; |
| --- | --- |

K.

de bhrí go bhfuil measúnuithe tionchair ex ante agus ex post agus comhairliúcháin phoiblí agus “an prionsabal” déantar meastóireacht ar dtús’ina n-uirlisí bunriachtanacha i leith reachtóireacht eolasach, níos fearr, éifeachtúil, chuntasach agus thrédhearcach; atá saincheaptha do riachtanais na dtairbhithe; de bhrí go rannchuidíonn sin le cainníochtú ar thionchair, agus a gcóimheas costais-tairbhe á chur san áireamh; de bhrí gur cheart de na measúnuithe sin breithniú a dhéanamh ar ghnéithe eacnamaíocha, sóisialta agus comhshaoil leis an leibhéal céanna anailíse mionsonraithe agus cruinnis, agus fianaise cháilíochtúil agus chainníochtúil á cur san áireamh; ag cur san áireamh tionchar na mbeart beartais ar chearta bunúsacha; de bhrí go ndearna Cúirt Iniúchóirí na hEorpa tuarascáil speisialta a fhoilsiú in 2018 ina raibh sraith moltaí chun feabhas a chur ar cháilíocht athbhreithnithe ex post;

| L. | de bhrí go bhfuil sé mar aidhm leis an tairseach gréasáin “Cloisimis Uait” borradh a chur faoi rannpháirtíocht na saoránach agus na bpáirtithe leasmhara i gceapadh beartais AE agus go bhfuil sé léirithe gur uirlis úsáideach í chun beartais AE a ullmhú; de bhrí gur sheol an Coimisiún leagan nua den uirlis an 3 Iúil 2020 chun tuilleadh feabhas a chur ar a gcuid comhairliúchán agus cumarsáide leis an bpobal agus trédhearcacht a mhéadú; de bhrí go ndearna Cúirt Iniúchóirí na hEorpa tuarascáil speisialta a fhoilsiú in 2019 (11) ina raibh sraith moltaí chun tuilleadh feabhas a chur ar an tairseach sin, go háirithe chun é a dhéanamh níos soláimhsithe, lena n-áirítear maidir le for-rochtain agus trédhearcacht, chomh maith le húsáid agus infhaighteacht aistriúchán; |
| --- | --- |

L.

de bhrí go bhfuil sé mar aidhm leis an tairseach gréasáin “Cloisimis Uait” borradh a chur faoi rannpháirtíocht na saoránach agus na bpáirtithe leasmhara i gceapadh beartais AE agus go bhfuil sé léirithe gur uirlis úsáideach í chun beartais AE a ullmhú; de bhrí gur sheol an Coimisiún leagan nua den uirlis an 3 Iúil 2020 chun tuilleadh feabhas a chur ar a gcuid comhairliúchán agus cumarsáide leis an bpobal agus trédhearcacht a mhéadú; de bhrí go ndearna Cúirt Iniúchóirí na hEorpa tuarascáil speisialta a fhoilsiú in 2019 (11) ina raibh sraith moltaí chun tuilleadh feabhas a chur ar an tairseach sin, go háirithe chun é a dhéanamh níos soláimhsithe, lena n-áirítear maidir le for-rochtain agus trédhearcacht, chomh maith le húsáid agus infhaighteacht aistriúchán;

| M. | de bhrí go ndéanann an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála measúnú ar cháilíocht na measúnuithe tionchair, agus freisin ar cháilíocht seiceálacha oiriúnachta, agus go ndéanann sé mórmheastóireachtaí chun tacú le cinnteoireacht ardchaighdeáin; de bhrí go bhfuair thart ar aon trian de mheasúnuithe tionchair in 2021 céad tuairim dhiúltach de bhrí gur féidir ról tábhachtach a bheith ag an mBord maidir le feabhas a chur ar reachtaíocht na hEorpa; |
| --- | --- |

M.

de bhrí go ndéanann an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála measúnú ar cháilíocht na measúnuithe tionchair, agus freisin ar cháilíocht seiceálacha oiriúnachta, agus go ndéanann sé mórmheastóireachtaí chun tacú le cinnteoireacht ardchaighdeáin; de bhrí go bhfuair thart ar aon trian de mheasúnuithe tionchair in 2021 céad tuairim dhiúltach de bhrí gur féidir ról tábhachtach a bheith ag an mBord maidir le feabhas a chur ar reachtaíocht na hEorpa;

| N. | de bhrí gur réamhriachtanas é urraim don ilteangachas chun go n-oibreoidh insitiúidí AE mar is cuí; de bhrí go bhforáiltear le hAirteagal 1 den Chonradh ar an Aontas Eorpach nach mór na cinntí ar leibhéal AE a dhéanamh ar bhealach chomh hoscailte agus chomh gar agus is féidir do na saoránaigh; de bhrí go bhfoilsítear láithreáin gréasáin an Aontais Eorpaigh atá ar fáil go poiblí do dheiseanna cistithe agus tairisceana faoi chuimsiú chláir AE sa Bhéarla ar dtús go minic; de bhrí go dtógann sé roinnt míonna na laithreáin ghréasáin sin a aistriú; de bhrí go bhfuil tábhacht ag baint le hinfhaighteacht na láithreán gréasáin sin i dteangacha oifigiúla uile AE don iomaíocht chóir; |
| --- | --- |

N.

de bhrí gur réamhriachtanas é urraim don ilteangachas chun go n-oibreoidh insitiúidí AE mar is cuí; de bhrí go bhforáiltear le hAirteagal 1 den Chonradh ar an Aontas Eorpach nach mór na cinntí ar leibhéal AE a dhéanamh ar bhealach chomh hoscailte agus chomh gar agus is féidir do na saoránaigh; de bhrí go bhfoilsítear láithreáin gréasáin an Aontais Eorpaigh atá ar fáil go poiblí do dheiseanna cistithe agus tairisceana faoi chuimsiú chláir AE sa Bhéarla ar dtús go minic; de bhrí go dtógann sé roinnt míonna na laithreáin ghréasáin sin a aistriú; de bhrí go bhfuil tábhacht ag baint le hinfhaighteacht na láithreán gréasáin sin i dteangacha oifigiúla uile AE don iomaíocht chóir;

| O. | de bhrí gurb é is aidhm don chlár um oiriúnacht agus feidhmíocht rialála (REFIT) agus don Ardán “Réidh don Todhchaí” (F4F) dlíthe AE a shimpliú agus ualaí riaracháin agus rialála nach gá a laghdú, chomh maith le costais, d’fhonn feabhas a chur ar an gcomhlíonadh agus ar an gcur chun feidhme rialála, agus na bunchuspóirí beartais á mbaint amach, trí dhíriú ar fhritháireamh rialála agus ar sheiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht a bhí roimhe seo, atá ann faoi láthair, agus a bheidh ann amach anseo; |
| --- | --- |

O.

de bhrí gurb é is aidhm don chlár um oiriúnacht agus feidhmíocht rialála (REFIT) agus don Ardán “Réidh don Todhchaí” (F4F) dlíthe AE a shimpliú agus ualaí riaracháin agus rialála nach gá a laghdú, chomh maith le costais, d’fhonn feabhas a chur ar an gcomhlíonadh agus ar an gcur chun feidhme rialála, agus na bunchuspóirí beartais á mbaint amach, trí dhíriú ar fhritháireamh rialála agus ar sheiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht a bhí roimhe seo, atá ann faoi láthair, agus a bheidh ann amach anseo;

| P. | de bhrí go ndearna an Coimisiún an cur chuige “ceann amháin isteach, ceann amháin amach” a thabhairt isteach d’fhonn ualaí nua arna n-eascairt ó thograí reachtacha an Choimisiúin a fhritháireamh trí dheireadh a chur le hualaí a bhí ann cheana sa réimse beartais céanna; |
| --- | --- |

P.

de bhrí go ndearna an Coimisiún an cur chuige “ceann amháin isteach, ceann amháin amach” a thabhairt isteach d’fhonn ualaí nua arna n-eascairt ó thograí reachtacha an Choimisiúin a fhritháireamh trí dheireadh a chur le hualaí a bhí ann cheana sa réimse beartais céanna;

| Q. | de bhrí gur féidir leis an gcur chuige “ceann amháin isteach, ceann amháin amach” tacú le clar REFIT trína leathnú thar ualaí neamhriachtanacha a mheasúnú a eascraíonn as píosaí reachtaíochta ar leith atá ann chun go n-áireofaí reachtaíocht nua agus chun féachaint ar réimsí beartais ina n-iomláine freisin; de bhrí, ag an am céanna, go bhfuil gá leis an gcur chuige “ceann amháin isteach, ceann amháin amach” a shoiléiriú maidir lena chur chun feidhme sa chleachtas, mar ba cheart go mbainfeadh saoránaigh, gnólachtaí, oibrithe agus tomhaltóirí tairbhe as an reachtaíocht. |
| --- | --- |

Q.

de bhrí gur féidir leis an gcur chuige “ceann amháin isteach, ceann amháin amach” tacú le clar REFIT trína leathnú thar ualaí neamhriachtanacha a mheasúnú a eascraíonn as píosaí reachtaíochta ar leith atá ann chun go n-áireofaí reachtaíocht nua agus chun féachaint ar réimsí beartais ina n-iomláine freisin; de bhrí, ag an am céanna, go bhfuil gá leis an gcur chuige “ceann amháin isteach, ceann amháin amach” a shoiléiriú maidir lena chur chun feidhme sa chleachtas, mar ba cheart go mbainfeadh saoránaigh, gnólachtaí, oibrithe agus tomhaltóirí tairbhe as an reachtaíocht.

| R. | de bhrí go d’fhéadfaí go mbeidh buntáistí iarrachtaí simplithe ar an leibhéal Eorpach ag brath ar na comhreactóirí ag coinneáil na bhforálacha ábhartha ar bun agus braitheann sé ar na roghanna a dhéanann na Ballstáit agus iad á dtrasuí sa dlí náisiúnta, agus ar iarrachtaí níos mó ón gCoimisiún comhairliúcháin a chomhordú agus a chur ar siúl le Ballstáit agus le húdaráis áitiúla agus réigiúnacha; |
| --- | --- |

R.

de bhrí go d’fhéadfaí go mbeidh buntáistí iarrachtaí simplithe ar an leibhéal Eorpach ag brath ar na comhreactóirí ag coinneáil na bhforálacha ábhartha ar bun agus braitheann sé ar na roghanna a dhéanann na Ballstáit agus iad á dtrasuí sa dlí náisiúnta, agus ar iarrachtaí níos mó ón gCoimisiún comhairliúcháin a chomhordú agus a chur ar siúl le Ballstáit agus le húdaráis áitiúla agus réigiúnacha;

| S. | de bhrí ina theachtaireacht an 24 Deireadh Fómhair 2017 dar teideal “An Clar Oibre um Rialáil Níos Fearr a Chur i gCrích: Réitigh níos fearr do thorthaí níos fearr” (COM(2017)0651) léirigh an Coimisiún amhras faoin gcur chuige “ceann amháin isteach, ceann amháin amach” agus “spriocanna laghdaithe ualaigh ex ante” os rud é “go gcruthódh sé brúnna dírialála agus go gcuirfeadh sé as dá fhreagracht pholaitiúil chun gach a mbeidh le déanamh a dhéanamh nuair atá sé ag teastáil”; |
| --- | --- |

S.

de bhrí ina theachtaireacht an 24 Deireadh Fómhair 2017 dar teideal “An Clar Oibre um Rialáil Níos Fearr a Chur i gCrích: Réitigh níos fearr do thorthaí níos fearr” (COM(2017)0651) léirigh an Coimisiún amhras faoin gcur chuige “ceann amháin isteach, ceann amháin amach” agus “spriocanna laghdaithe ualaigh ex ante” os rud é “go gcruthódh sé brúnna dírialála agus go gcuirfeadh sé as dá fhreagracht pholaitiúil chun gach a mbeidh le déanamh a dhéanamh nuair atá sé ag teastáil”;

| T. | de bhrí de réir faisnéise a foilsíodh ar EUR-Lex (12) gur ghlac an Coimisiún nó go ndearna sé leasú ar 1 977 gníomhartha reachtacha nó neamhreachtacha in 2021; de bhrí gur aisghaireadh nó gur chur chuaigh 1 008 gníomhartha reachtacha nó neamhreachtacha in éag sa tréimhse céanna; |
| --- | --- |

T.

de bhrí de réir faisnéise a foilsíodh ar EUR-Lex (12) gur ghlac an Coimisiún nó go ndearna sé leasú ar 1 977 gníomhartha reachtacha nó neamhreachtacha in 2021; de bhrí gur aisghaireadh nó gur chur chuaigh 1 008 gníomhartha reachtacha nó neamhreachtacha in éag sa tréimhse céanna;

| U. | de bhrí nach dtugann na Conarthaí an ceart díreach tionscnaimh don Pharlaimint ach i gcásanna an-teoranta; de bhrí gur iarr an Pharlaimint go méadófaí a ceart tionscnaimh sa rún uaithi maidir le ceart tionscnaimh na Parlaiminte; |
| --- | --- |

U.

de bhrí nach dtugann na Conarthaí an ceart díreach tionscnaimh don Pharlaimint ach i gcásanna an-teoranta; de bhrí gur iarr an Pharlaimint go méadófaí a ceart tionscnaimh sa rún uaithi maidir le ceart tionscnaimh na Parlaiminte;

| V. | de bhrí go bhfuil oibriú an Aontais fothaithe ar an daonlathas ionadaíoch; |
| --- | --- |

V.

de bhrí go bhfuil oibriú an Aontais fothaithe ar an daonlathas ionadaíoch;

| 1. | á chur in iúl gur geal léi aidhm an Choimisiúin gur cheart go mbainfeadh saoránaigh agus gnóthaí an tairbhe is mó as dlíthe AE, go háirithe fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna), agus an rún atá aige an cur chuige i leith reachtóireacht níos fearr a dhéanamh níos dinimiciúla agus níos inoiriúnaithe d’fhorbairtí breise; á chur in iúl gur geal léi, thairis sin, go bhfuil an Coimisiún tiomanta d’úsáid níos fearr a bhaint as fadbhreathnaitheacht straitéiseach, agus á iarraidh go gcomhtháthófar í i measúnuithe tionchair agus meastóireachtaí; á chur i bhfios go láidir gur cheart don chlár oibre maidir le rialáil níos fearr tacú le haistriú glas gheilleagar an Aontais trí, inter alia, teicneolaíochtaí nuálacha agus cumasúcháin a thabhairt chun margaidh ar bhealach níos éifeachtúla; á chur in iúl gur geal léi rún an Choimisiúin feabhas a chur ar an anailís agus ar an tuairisciú a dhéantar ar thionchar tograí, mar shampla, ar an iomaíochas agus FBManna, ar an gríochachas, ar an inbhuanaitheacht, ar an gcomhionannas, ar an gcoimhdeacht agus ar an gcomhréireacht a d’fhéadfadh cabhrú le bearnaí, riachtanais agus deiseanna a shainaithint freisin, chomh maith le cabhrú chun na rioscaí agus na treochtaí atá ann cheana a aimsiú, agus dá bhrí sin rannchuidiú le tosaíochtaí beartais a shainiú agus pleanáil straitéiseach maidir leis an bpeirspictíocht fhadtéarmach a cheapadh, go háirithe sna tíortha is lú forbairt agus maidir leis na SFIanna a bhaint amach; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á iarraidh ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún a aithint go bhfuil gá le rialáil níos fearr agus simpliú níos fearr, agus tionchair eacnamaíocha, chomhshaoil, inscne agus shóisialta á gcur san áireamh ar bhealach comhtháite cothrom; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á chur in iúl gur geal léi, thairis sin, tiomantas an Choimisiúin chun na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SFIanna) a phríomhshruthú ina thograí reachtacha uile, i gcomhréir le Clár Oibre 2030 NA don Fhorbairt Inbhuanaithe, aird níos mó a thabhairt ar an gcomhionannas inscne agus ar an gcomhionannas do chách, agus a áirithiú go ndéanfar an prionsabal “gan dochar suntasach a dhéanamh” agus prionsabal an réamhchúraim a chur i bhfeidhm sna réimsí beartais uile; á iarraidh go ndéanfaí an tionchar ar bhaint amach Chlár Oibre 2030 ina iomláine a chur san áireamh sna measúnuithe tionchair á chur in iúl gur ábhar imní di go ndéanfaí neamhaird ar chineál comhtháite agus iomlánaíoch Chlár Oibre 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe mura ndéantar ach tagairt do “SFIanna ábhartha” amháin. á mheabhrú tiomantas AE a bheith ina cheannródaí domhanda i gcur chun feidhme Chlár Oibre 2030 agus na SFIanna, in éineacht lena Bhallstáit agus lena n-údaráis áitiúla agus réigiúnacha, agus i ndlúthchomhar lena chomhpháirtithe idirnáisiúnta; ag cur in iúl gurb oth léi nár fhorbair an Coimisiún straitéis cur chun feidhme na spriocanna forbartha inbhuanaithe atá comhtháite agus iomlánaíoch go fóill; ag meabhrú go gcaithfidh AE a infheictheacht a mhéadú i dtíortha atá i mbéal forbartha, trí chumarsáid éifeachtúil maidir lena chláir chomhair agus chaiteachais; |
| --- | --- |

3.

| 4. | ag tacú leis an tiomantas chun anailís agus tuairisciú níos fearr a dhéanamh ar thionchair chomhshaoil i mbeartais uile an Aontais trí mheasúnú éigeantach a dhéanamh ar an bprionsabal “gan dochar suntasach a dhéanamh”, agus ag tacú leis an bhfíoras go gcuirfear an measúnú sin i bhfeidhm ar thograí ó gach réimse beartais, chun cur i bhfeidhm míchothrom a sheachaint; á iarraidh go ndéanfadh an Coimisiún an prionsabal “gan dochar suntasach a dhéanamh” a shainiú go soiléir chun a áirithiú go gcuirfear i bhfeidhm go comhsheasmhach é; á chur in iúl gur geal léi an moladh gur cheart an inbhuanaitheacht agus an digitiú a chur san áireamh ar bhealach níos fearr sa reachtóireacht; á chur i bhfios go láidir nach mór na costais agus na sochair níos leithne don tsochaí a chur san áireamh sa mheasúnú ar an bprionsabal “gan dochar suntasach a dhéanamh”, amhail i réimse na sláinte poiblí, agus i réimse na dtionchar ar an gcomhshaol; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á mholadh go ndéanfadh an Coimisiún machnamh ar chur chuige “bíodh tús áite ag an inbhuanaitheacht” a chur chun feidhme agus glacadh leis d’fhorbairt agus do mheastóireacht beartais uile, ag tabhairt tús áite do chúinsí inbhuanaitheachta fadtéarmacha; á thabhairt dá haire go dtacóidh “fadbhreathnaitheacht straitéiseach” le clár REFIT lena sainaithnítear deiseanna chun ualaí rialála neamhriachtanacha a laghdú agus lena n-áiritheofar go mbeidh reachtaíocht AE atá ann cheana fós “réidh don todhchaí”; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á iarraidh, i ndáil leis sin, go gcuirfí na tuarascálacha ón bPainéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide (IPCC) agus ón Ardán Idir-Rialtasach maidir le Beartas Eolaíochta um Sheirbhísí Bithéagsúlachta agus Éiceachórais (IPBES) san áireamh go córasach sa phróiseas fadbhreathnaitheachta straitéisí; á chur in iúl gur geal léi, i ndáil leis an méid sin, an obair a dhéanann an tArdán “Réidh don Todhchaí” (F4F), ina dtugtar le chéile an saineolas atá ag, inter alia, riaracháin phoiblí, eagraíochtaí neamhrialtasacha agus gnólachtaí beaga agus móra i gcruinnithe rialta chun feabhas a chur ar reachtaíocht AE atá ann cheana; á thabhairt dá haire go bhféadfaí an t-ardán sin a úsáid freisin chun téamaí níos leithne a phlé, amhail an t-aistriú glas; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á mheabhrú gur príomhthosaíocht de ghníomhaíocht sheachtrach AE iad cosaint, cur chun cinn, éascú agus comhall chearta an duine agus an daonlathais, mar a chumhdaítear in Airteagal 21 de CAE, agus go bhfuil feidhm ag Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh freisin maidir lena ghníomhaíocht sheachtrach, á thabhairt chun suntais gur athdhearbhaigh an tAontas arís agus arís eile a thiomanta atá sé leanúint de bheith ina ghníomhaí tábhachtach ar an leibhéal domhanda agus leanúint de bheith ar thús cadhnaíochta mar chosantóir domhanda den daonlathas agus de chearta an duine; á chur in iúl gur oth léi, dá bhrí sin, gur teoranta i gcónaí an togra go dtiocfaidh treoirlínte maidir le tiomantas domhanda an Aontais agus oibleagáid chonradhbhunaithe an Aontais i leith chearta an duine as an uirlis a bhaineann le cearta bunúsacha i mbosca uirlisí an Aontais maidir le rialáil níos fearr; á chur i bhfios go láidir, dá bhrí sin, a thábhachtaí atá na tionchair ar chearta an duine a bhíonn ag beartais sheachtracha uile an Aontais, lena n-áirítear beartas trádála agus comhar um fhorbairt, go háirithe i gcás grúpaí leochaileacha; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á chur i bhfios go láidir, dá bhrí sin, gur cheart na treoirlínte a athbhreithniú agus a chur chun feidhme go héifeachtach chun a áirithiú go gcuirfear cearta an duine san áireamh go córasach, lena gcuirtear d’oibleagáid ar an Aontas gan aon ghníomhaíocht a dhéanamh lena gcuirfí cosc nó bac ar chearta an duine a bhaint amach; á chur i bhfios go láidir, gur cheart an tionchar inscne a phríomhshruthú i ngach tuairisciú a dhéantar agus i dteannta an mheasúnaithe ghinearálta ar staid chearta an duine, gur gá sonraí atá imdhealaithe ó thaobh inscne de a áireamh sna measúnuithe tionchair ar chearta an duine agus tionchar sonrach chearta an duine ar mhná a mheas; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil tionchar díreach ag reachtaíocht chomhshaoil agus ag reachtaíocht a bhaineann leis an tsláinte ar shaol shaoránaigh AE; á iarraidh, dá bhrí sin, ar an gCoimisiún meabhrán míniúcháin gearr a tharraingt suas i dteanga a bheidh inrochtana, neamh-shaineolach, ar meabhrán é a bheidh ag gabháil leis na tograí reachtacha ar fad, agus gach beart iomchuí a dhéanamh chun a áirithiú go mbeidh saoránaigh uile an Aontais in ann bunbhrí togra reachtaigh a thuiscint, lena n-áirítear na héifeachtaí a d’fhéadfadh a bheith aige ar a saol; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á chur in iúl gur geal léi, i gcomhréir le teachtaireacht ón gCoimisiún an 9 Márta 2021 dar teideal “2030 Compás Digiteach: an bealach Eorpach don deich mbliana digiteach” (COM(2021)0118), beidh sé mar aidhm le rialáil níos fearr an phrionsabail “digiteach mar réamhshocrú” a chur chun cinn i reachtaíocht AE amach anseo mar uirlis thábhachtach chun tacú leis an gclaochlú digiteach; á chur i bhfáth gur féidir le teicneolaíochtaí amhail an Intleacht Shaorga (AI) an próiseas reachtach agus rochtain ar fhaisnéis a fheabhsú, chomh maith leis an reachtaíocht a dhéanamh níos sothuigthe do shaoránaigh agus do chuideachtaí; á iarraidh ar an gCoimisiún boscaí gainimh rialála (13) a chur i bhfeidhm maidir leis an reachtaíocht a bhaineann leis an gclaochlú digiteach ar bhonn cás-ar-chás agus breisluach AE agus comhréireacht á gcur san áireamh, go háirithe d’fhonn tacú le FBManna agus gnólachtaí nuathionscanta; á iarraidh, áfach, go mbeidh na boscaí gainimh sin teoranta ó thaobh ama agus raon feidhme, go ndéanfar maoirseacht chuí orthu agus i gcomhréir le acquis AE maidir le cosaint sonraí pearsanta agus cearta bunúsacha; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á mheas gur dúshlán bunúsach sa ré dhigiteach é forbairt foirmeacha nua de phróisis digitithe i gcinnteoireacht na dtrí institiúid go léir, ach gur deis é freisin chun cáilíocht reachtaíocht AE san aois dhigiteach a neartú;; á chreidiúint gur cheart gealltanais na dtrí institiúid maidir leis na forbairtí sin a shainaithint go soiléir agus gur cheart iad a áireamh i gComhaontú Idirinstitiúideach athbhreithnithe maidir le Reachtóireacht Níos Fearr; (IIA maidir le BLM); á iarraidh ar na reachtóirí leas a bhaint as an digitiú chun ualaí riaracháin neamhriachtanacha a sheachaint chun obair reachtach a éascú; |
| --- | --- |

11.

| 12. | á chur in iúl gur geal léi rún an Choimisiúin ionstraim dhigiteach tuairiscithe amháin a thabhairt isteach do ghnóthais, a dhéanfaidh ceanglais um thuairisciú a eascraíonn as an athbhreithniú ar an Treoir maidir le Faisnéis Neamhairgeadais (NFRD), an tacsanomaíocht, ach na ceanglais um thuairisciú ón bpacáiste “Oiriúnach do 55” chomh maith a chomhdhlúthú in uirlis amháin, a dearadh le ceanglais shonracha agus Eochairtháscaire Feidhmíochta agus caighdeáin réamhdhéanta, ar féidir cuideachtaí agus eagraíochtaí eile rochtain a fháil uirthi ar bhealach modúlach digiteach; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé rochtain éasca a bheith ag saoránaigh ar fhoinsí an dlí agus an gá atá le láithreán gréasáin amháin a chruthú inar féidir an próiseas reachtach ina iomláine agus doiciméid bhreise de chuid institiúidí uile AE a leanúint; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á thabhairt dá haire go bhfuil trádáil ag brath ar líon mór doiciméad páipéir go fóill; á chreidiúint go ndéanann an digitiú agus úsáid doiciméad trádála costas agus castacht a laghdú; á iarraidh ar an gCoimisiún leas a bhaint as an aois dhigiteach agus as uirlisí digiteacha chun cineálacha áirithe ualaí nó oibleagáidí a laghdú; ag leagan béim ar an ngá atá ann féachaint ar úsáid doiciméad trádála, rud a dhéanfaidh éifeachtúlacht agus slándáil a mhéadú, agus ualaí riaracháin a laghdú; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á thabhairt chun suntais go bhfuil 22,6 milliún (14) FBManna san AE agus ní hamháin gur cheart don Choimisiún, dá bhrí sin, an tástáil FBM a dhéanamh ar bhealach níos córasaí, ach ba cheart dó foráil a dhéanamh chomh maith go ndéanfar tástáil FBM éigeantach i ngach togra reachtach nuair is infheidhme; á chur i bhfáth gur cheart de thástáil den sort sin a shainaithint go soiléir conas a bhainfí simpliú amach ó thaobh costas agus tairbhí de, agus, i gcás inar féidir, moltaí breise a fhoirmiú chun ualaí riaracháin nó rialála neamhriachtanacha do FBManna a sheachaint; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á mheabhrú go bhfuil feidhmiú an phrionsabail “Tús Áite d’Fhiontair Bheaga”, faoi mar a chumhdaítear sa Ghníomh um Ghnólachtaí Beaga, ina ghné bhunriachtanach de thástáil na comhréireachta sula ndéantar aon togra reachtach a tharraingt suas agus gur cheart go mbeadh sé mar aidhm leis an bprionsabal sin a áirithiú go dtugtar éisteacht do FBManna agus go gcuirtear a leasanna san áireamh chomh luath sa phróiseas agus is féidir, ar mhaithe le timpeallacht ghnó a chruthú a bheidh fabhrach d’fhorbairt FBManna, arb iad sin cnámh droma gheilleagar na hEorpa; |
| --- | --- |

16.

| 17. | á iarraidh ar an gCoimisiún an post mar thoscaire FBM a chruthú chun cabhrú le hualaí riaracháin agus rialála nach gá ar fud na mBallstát a íoslaghdú, agus ba cheart an duine sin a cheapadh le hinniúlachtaí cothrománacha laistigh d’Oifig na hUachtarántachta; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á mheabhrú gur inniúlacht eisiach é an an Comhbheartas Tráchtála de chuid an Aontais agus gur cheart forálacha Airteagal 207 CFAE a chosaint agus a chaomhnú go daingean; ag leagan béim ar an ngá atá ann nósanna imeachta fadálacha daingniúcháin a sheachaint maidir le comhaontuithe trádala agus infheistíochta ina bhfuil gnéithe measctha, chun a dteacht i bhfeidhm tráthúil a áirithiú; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á chreidiúint go láidir nach mór do gach Eorpach a bheith in ann próiseas reachtach AE a leanúint; á chur in iúl gur geal léi tionscnamh an Choimisiúin an tairseach gréasáin “Cloisimis Uait!” a dhéanamh níos inrochtana do dhaoine faoi mhíchumas agus comhairliúcháin phoiblí a chomhdhlúthú i “nglao ar fhianaise” aonair; á iarraidh go mbeadh na doiciméid, na ceistneoirí agus na rannchuidithe gaolmhara uile ar fáil i dteangacha oifigiúla uile an Aontais Eorpaigh a luaithe is féidir; á iarraidh go mbeadh níos mó trédhearcachta ann sa phróiseas cinnteoireachta agus go háirithe maidir le conas a chuirtear freagraí san áireamh, lena n-áirítear trína áirithiú go ndéanfaí freagraí a ualú i gceart de réir a n-ionadaíochais, ag brath ar cíbe acu leasanna aonair nó comhleasanna a bhfuil siad ag feidhmiú ar a son; á thabhairt dá haire go bhfuil éifeacht shuntasach ag dearadh agus rogha an chomhairliúcháin ar an gcineál ionchuir a fhaightear agus an toradh é féin; ag áitiú ar an gCoimisiún a áirithiú go bhfuil na glaonna ar fhianaise uile a sheolann sé neodrach agus neamhchlaonta, lena n-áirítear ceistneoirí a úsáid a dearadh ar bhealach atá fianaise-bhunaithe agus curtha le chéile le ceisteanna oscailte, nuair is infheidhme; á mheabhrú, thairis sin, gurb ionann achainíocha chuig an bParlaimint agus cineál ríthabhachtach rannpháirtíochta agus aiseolais do na saoránaigh, ar cheart don Choimisiún measúnú a dhéanamh orthu agus aghaidh a thabhairt orthu go rialta; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á iarraidh go mbeadh níos mó trédhearcachta sa phróiseas comhairliúcháin agus go bhfoilseofaí tuarascálacha achomair ar na comhairliúcháin, a bheadh ar fáil i ngach teanga oifigiúil de chuid an Aontais agus a mbeadh rochtain ag daoine faoi mhíchumas orthu freisin; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á mheas gur cheart don Choimisiún úsáid a bhaint as an ionchur a áirítear in achainíocha na saoránach agus eagraíochtaí na sochaí sibhialta, agus iarrachtaí á ndéanamh aige chun a áirithiú go mbainfidh beartais an Aontais leas as tuiscint shoiléir ar réimsí beartais atá faoi réir athrú struchtúrach tapa amhail an comhshaol agus digiteáil; á mheas go bhfuil rannpháirtíocht na saoránach ríthábhachtach i réimsí beartais amhail cearta bunúsacha, urraim don smacht reachta, agus an comhrac in aghaidh gach cineál idirdhealaithe ar aon fhorais; |
| --- | --- |

21.

| 22. | ag creidiúint go gcinntear cáilíocht na reachtaíochta a dhéanann difear do thíortha atá i mbéal forbartha, i measc paraiméadar eile, de réir a dlisteanachta agus a héifeachtachta, a bhraitheann ar nádúr an phróisis comhairliúcháin, ar cé chomh freagrúil is atá an reachtaíocht sin do riachtanais na dtíortha lena mbaineann, agus ar cibé an mbaintear amach na torthaí inmhianaithe lena cur chun feidhme gan dochar a dhéanamh; á chur in iúl gur díol sásaimh di an bhéim atá á cur ag an gCoimisiún ar fheabhas a chur ar an tuiscint ar riachtanais agus ar thionchair reachtaíocht an Aontais lasmuigh den Aontas trí rannpháirtíocht mhéadaithe le comhpháirtithe seachtracha; á iarraidh ar an gCoimisiún an rannpháirtíocht sin a dhéanamh éifeachtach trína áirithiú go mbeidh próisis chomhairliúcháin chuimsitheacha, fhóinteacha agus éifeachtacha ann, ina mbeadh geallsealbhóirí lena mbaineann rannpháirteach amhail comhpháirtithe sóisialta agus ionadaithe na sochaí sibhialta i dtíortha atá i mbéal forbartha, chomh maith le saineolaithe agus gnólachtaí sna réimsí éagsúla lena mbaineann; ag moladh gur cheart toradh na gcomhairliúchán sin agus an fhianaise a bailíodh a úsáid i ndáiríre mar ionchur agus an reachtaíocht á dréachtú agus, go háirithe, go gcuirfí comhthéacs agus riachtanais shonracha na ngeallsealbhóirí lena mbaineann sna tíortha comhpháirtíochta ina ndéanfar an comhairliúchán san áireamh; á chur in iúl gur díol sásaimh di an tionscnamh chun próisis chomhairliúcháin a dhéanamh níos dírithe, níos soiléire agus níos soláimhsithe; á iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú nach ndéanfaidh an simpliú atá beartaithe ar an bpróiseas comhairliúcháin phoiblí dochar dá éifeachtacht; ag leagan béim ar an ról is féidir le toscaireachtaí AE a imirt, go háirithe i dtíortha atá i mbéal forbartha, agus ar an ngá atá leis na hionstraimí agus na hacmhainní is gá a chur ar fáil chun na comhairliúcháin sin a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á iarraidh ar institiúidí AE na prionsabail, na cearta agus na hoibleagáidí a chumhdaítear sa Chairt um Chearta Bunúsacha agus i Rialachán CEE ón gComhairle Uimh. 1/1958, agus i dtreoirlínte inmheánacha agus i gcinntí, amhail an Cód Eorpach um Dhea-Iompraíocht Riaracháin, i réimse an ilteangachais; |
| --- | --- |

23.

| 24. | á iarraidh ar institiúidí AE na hacmhainní daonna riachtanacha a chur ar fáil chun a áirithiú go bhfuil urraim don ilteangachas le linn chéimeanna éagsúla an phróisis reachtaigh; |
| --- | --- |

24.

| 25. | a mheas gur réamhriachtanas ríthábhachtach é aonfhoirmeacht leaganacha teanga i dteangacha oifigiúla AE chun go ndéanfaidh na cúirteanna agus údaráis an Aontais agus údaráis na mBallstát léirmhíniú iontaofa ar rialacháin atá ann cheana, agus dá bhrí sin, gur rannchuidiú tábhachtach iad le dlí an Aontais a chur i bhfeidhm agus a fhorfheidhmiú ar bhealach aonfhoirmeach; á iarraidh go gcomhlíonfaidh na hinstitiúidí na ceanglais sin go substaintiúil sa reachtóireacht a dhéanfar amach anseo; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á iarraidh go ndéanfaí láithreáin gréasáin uile an Aontais Eorpaigh maidir le deiseanna cistithe agus tairisceana a aistriú go comhuaineach go gach teanga oifigiúil de chuid AE, mar go mbíonn Ballstáit nach bhfuil an Béarla mar theanga oifigiúil acu faoi mhíbhuntáiste de bharr nach bhfuil siad ar fáil ar dtús ach i mBéarla; |
| --- | --- |

26.

| 27. | ag leagan béim ar na naisc láidre idir cur chun feidhme phacáiste téarnaimh an Aontais dar teideal NextGenerationEU leis an gcuspóir go mbeidh teacht aniar níos láidre i sochaithe an Aontais agus gur gá d’institiúidí an Aontais teagmháil a dhéanamh le saoránaigh an Aontais chun feasacht a mhúscailt maidir le gné bhunúsach na gcúraimí polaitiúla sin agus maidir lena gcur chun feidhme; á chreidiúint gur cheart go gcuirfeadh an fhor-rochtain sin le cinnteoireacht idirinstitiúideach níos solúbtha agus níos éifeachtaí a bheadh in ann freagairt ar bhealach láidir agus cinntitheach d’eispéiris na paindéime; |
| --- | --- |

27.

| 28. | á iarraidh go mbeadh idirphlé polaitiúil níos fearr idir institiúidí AE agus parlaimintí náisiúnta, údaráis áitiúla agus réigiúnacha, Coiste Eorpach na Réigiún agus Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa; |
| --- | --- |

28.

| 29. | ag aithint na treochta reatha ina bhfuil sé mar aidhm ag parlaimintí náisiúnta, laistigh de raon feidhme Phrótacail Uimh 1 agus Uimh 2 tuilleadh rannpháirtíochta trí idirphlé polaitiúil maidir le beartais AE chun breisluach níos mó a fhorbairt do shaoránaigh; ag aithint, thairis sin, iarrataí ar rannpháirtíocht chomhchosúil réamhbhreathnaitheach Choiste Eorpach na Réigiún ina leith sin trí thuairimí féintionscnaimh a chur ar fáil; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á mheabhrú go ndéantar cion suntasach de reachtaíocht AE a chur chun feidhme ar leibhéil fhonáisiúnta a bhfuil taithí phearsanta luachmhar acu le reachtaíocht AE a chur i bhfeidhm i ndlúth-theagmháil leis an ngeilleagar áitiúil, le comhpháirtithe sóisialta, leis an tsochaí shibhialta agus le saoránaigh, agus gur féidir leo cabhrú le héifeachtacht agus infheictheacht ghníomhaíochtaí AE a neartú; |
| --- | --- |

30.

| 31. | ag cur béim an athuair ar shainiúlacht údarás áitiúil agus réigiúnach agus an gá atá le comhairliúcháin shaincheaptha á mholadh go rachadh an Coimisiún i gcomhairle go réamhghníomhach le Coiste Eorpach na Réigiún i bhforbairt chomhairliúcháin oscailte agus treochlár do thograí a bhfuil éifeacht shuntasach acu ar leibhéil fhonáisiúnta rialtais; |
| --- | --- |

31.

| 32. | á chur i bhfáth go bhfuil an choimhdeacht ghníomhach ina cuid lárnach den chlár oibre maidir le rialáil níos fearr; á chur in iúl gur geal léi, i ndáil leis an méid sin, go bhfuil úsáid bhreise á baint ag an gCoimisiún as an ngreille meastóireachta coimhdeachta ina thograí reachtacha, mar a mholtar ina theachtaireacht an 23 Deireadh Fómhair 2018 dar teideal “prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta: An ról atá acu i gceapadh beartais AE a neartú” (COM(2018)0703); |
| --- | --- |

32.

| 33. | á mheas, chomh maith, go réiteoidh an Chomhdháil maidir le todhchaí na hEorpa an bealach d'athchóirithe breise a bhaineann le prionsabal na coimhdeachta, go háirithe trí choimhdeacht a chur i bhfeidhm i bpróisis rialachais AE; |
| --- | --- |

33.

| 34. | ag aithint gur comhchuspóir agus freagracht de chuid institiúidí uile AE í rialáil níos fearr; á dheimhniú, mar chomhreachtóir, go ndéanfaidh an Pharlaimint a seirbhísí inmheánacha a shruthlíniú chun rannchuidiú ar bhealach níos fearr le measúnú agus faireachán a dhéanamh ar an tionchar atá ag reachtaíocht AE a bhfuil gnéithe seachtracha acu ar thíortha atá i mbéal forbartha, lena n-áirítear na téacsanna ábhartha arna nglacadh ag an bParlaimint maidir le nósanna imeachta reachtacha agus cláir chaiteachais AE; á dheimhniú freisin go ndéanfaidh sé, dá réir sin, an comhar agus an comhordú idir na coistí a atreisiú, an saineolas maidir le beartais um fhorbairt a neartú ar fud na gcoistí ábhartha go léir agus soiléiriú a dhéanamh ar an ról a iarrtar ar an gCoiste um Fhorbairt a bheith ina ráthóir ar an bprionsabal maidir le comhtháthú beartais ar mhaithe le forbairt, mar a luaitear i Rialacha Nós Imeachta Pharlaimint na hEorpa (Iarscríbhinn VI), agus é sin go léir agus é mar aidhm aige cáilíocht agus éifeachtacht reachtaíocht AE a fheabhsú; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á mheabhrú, nuair a dhéantar athbhreithniú leanúnach aireach ar achainíocha na saoránach, go gcuirtear deiseanna iontacha ar fáil le chun rialáil níos fearr a dhéanamh níos cuimsithí agus níos éifeachtúla agus chun feabhas a chur ar thuiscint lucht déanta beartas ar réaltachtaí áitiúla agus réigiúnacha agus ar chúiseanna imní agus tosaíochtaí na saoránach; á aithint gur cheart go n-áiritheodh reachtaíocht AE cóir chomhionann na saoránach agus na ngnólachtaí agus forfheidhmiú éifeachtach chearta na saoránach ar fud an Aontais agus gur cheart forfheidhmiú láidir agus comhionann na rialacha Eorpacha atá ann cheana a ráthú; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á mheabhrú a thábhachtaí atá sé dlúthchaidreamh a choinneáil idir na comhreachtóirí roimh na caibidlíochtaí idirinstitiúideacha, lena n-áirítear trí chuireadh a thabhairt d’ionadaithe ó institiúidí eile chuig malartuithe tuairimí neamhfhoirmiúla ar bhonn rialta, i gcomhréir leis an ngealltanas a leagtar amach i mír 34 de IIA maidir le BLM; á chur in iúl gur oth léi nach bhfuil aon struchtúir nua comhair ná cleachtais chórasacha ann chun na malartuithe sin a éascú mar thoradh ar an ngealltanas sin; á mholadh go dtiocfadh na comhreachtóirí ar chomhaontú maidir le cód dea-chleachtais i ndáil leis sin; |
| --- | --- |

36.

| 37. | ag creidiúint go láidir gur gá tuilleadh béime a chur ar chomhairliúchán institiúideach, ar chomhordú agus ar chomhar idir institiúidí AE agus laistigh díobh; ag áitiú ar an gCoimisiún a nósanna imeachta inmheánacha a shruthlíniú chun DG INTPA a cheangal go córasach le gach measúnú tionchair, go háirithe le haghaidh reachtaíocht inmheánach a bhfuil éifeachtaí a d’fhéadfadh a bheith aici lasmuigh den Aontas, agus ionchur, moltaí agus moltaí a chuireann an Ard-Stiúrthóireacht sin ar fáil faoi chuimsiú chomhtháthú beartais don fhorbairt a chur san áireamh; á iarraidh ar an gCoimisiún rannpháirtíocht agus rannpháirtíocht fhóinteach DG INTPA a threisiú le linn comhairliúcháin idirsheirbhíse agus sa GRI (an Grúpa um Chaidreamh Idirinstitiúideach) agus sa Ghrúpa um Chomhordú Seachtrach, agus ionchur ón Ard-Stiúrthóireacht atá i gceannas maidir le comhar um fhorbairt agus tíortha i mbéal forbartha a chur san áireamh go cuí; |
| --- | --- |

37.

| 38. | á iarraidh go ndéanfaí cearta an linbh a phríomhshruthú i reachtaíocht AE trí fhoráil a dhéanamh do mheasúnuithe tionchair maidir le cearta an linbh ar na tograí reachtacha; á iarraidh, i ndáil leis sin, go dtabharfaí isteach tástáil ar chearta an linbh faoi chuimsiú bhosca uirlisí na measúnuithe tionchair, a d’fhéadfadh comhairliúchán le geallsealbhóirí, lena n-áirítear sásra rannpháirtíochta linbh, limistéir atá buailte a shainaithint, an tionchar a bhíonn ar linbh a thomhas agus measúnacht ar shásraí eile a bheith ann; |
| --- | --- |

38.

| 39. | ag moladh don Choimisiún, tar éis a ghealltanas a chumhdaítear i straitéis an Aontais i dtaca le cearta an linbh, níos mó comhairliúchán poiblí a sheoladh a bheidh dírithe ar leanaí agus ar dhéagóirí agus úsáid ghníomhach a bhaint as Ardán AE um Rannpháirtíochta Leanaí chun go n-áireofaí guth na saoránach óg i bpróiseas cinnteoireachta AE; |
| --- | --- |

39.

| 40. | á iarraidh ar na hinstitiúidí gach beart is gá a dhéanamh chun rannpháirtíocht daoine leochaileacha, amhail daoine faoi mhíchumas, a áirithiú i bpróiseas cinnteoireachta AE; ag leagan béim ar an ngá atá le rochtain níos fearr ar fhaisnéis do gach saoránach; á iarraidh go seolfaí níos mó comhairliúchán poiblí a bheidh dírithe ar ghrúpaí ar leith, amhail leanaí, daoine óga nó seandaoine; á iarraidh ar chinnteoirí uile an Aontais ionchur na ngeallsealbhóirí a chur san áireamh agus a áirithiú go ndéanfar obair leantach éifeachtach sna próisis chinnteoireachta ina dhiaidh sin; |
| --- | --- |

40.

| 41. | á iarraidh go bhforbrófaí marcóirí tionchair le haghaidh saincheisteanna sonracha amhail an tionchar ar ghrúpaí leochaileacha; ag moladh an togra ó UNICEF le haghaidh marcóir leanaí, ina leith sin, lena ndéanfaí meastóireacht ar thionchar na mbeartas ar leanaí agus go bhforbrófaí sásraí comhchosúla i réimsí eile beartais; |
| --- | --- |

41.

| 42. | á iarraidh ar an gCoimisiún measúnuithe tionchair a dhéanamh ar na tograí reachtacha ar fad, gan eisceacht; á chur in iúl gur oth léi go mór nárbh amhlaidh an cás i gcás roinnt tograí a bhí íogair ó thaobh na polaitíochta de san am a chuaigh thart; ag meabhrú go ndearna an Pharlaimint, roinnt uaireanta, a measúnuithe tionchair féin in ionad mheasúnuithe an Choimisiúin chun eolas a dhéanamh don cheapadh beartais; á iarraidh go leithdháilfear am agus acmhainní leordhóthanacha do mheasúnuithe tionchair chun a gcáilíocht a áirithiú; ag meabhrú, mar sin féin, go gcabhraíonn measúnuithe tionchair le bunús a chur leis an gcinnteoireacht pholaitiúil, ach nár cheart go dtiocfadh siad in ionad an phróisis reachtaigh ná moill mhíchuí a chur air; á thabhairt chun suntais, áfach, gur cheart go ndíreofaí go príomha le linn phróiseas reachtach an Aontais ar cháilíocht, ar thrédhearcacht agus ar an eolas agus na sonraí úrscothacha is déanaí sna measúnuithe tionchair agus nach ar an luas ag a gcuirtear tionscnaimh i gcrích; á iarraidh go bhfoilseofaí measúnuithe tionchair a luaithe a chuirfear i gcrích iad, agus ní hamháin nuair a thíolactar togra beartais, agus ar an gcaoi sin níos mó trédhearcachta a áirithiú maidir leis an gcaoi a ndéantar cinntí ar leibhéal an Aontais; ag aithint go mbeidh leibhéal iomchuí acmhainní daonna ag teastáil chun rialáil níos fearr a chur chun feidhme go héifeachtach agus, go háirithe, chun na measúnuithe tionchair ex ante a chur chun feidhme; á mholadh don Choimisiún tacú leis na Ballstáit maidir leis sin; |
| --- | --- |

42.

| 43. | ag cur béim ar an easpa aitheanta measúnuithe tionchair le haghaidh roinnt comhaid reachtacha ríthábhachtacha, agus á chur in iúl gur oth léi é sin, easpa nach bhfuil paindéim COVID-19 ach ina cúis pháirteach léi agus ag cur sonrú i rún an Choimisiúin doiciméad inmheánach oibre anailíseach le tograí a fhoilsiú nó laistigh de thrí mhí ó thráth a nglactha, i gcásanna nár ullmhaíodh measúnú tionchair; á chur i bhfáth cé gur céim í seo, a gcuirtear fáilte roimhe, i dtreo níos mó trédhearcachta, níor cheart go mbeadh sé ina shiocair leis an gCoimisiún ag teacht timpeall ar a chuid oibleagáidí measunaithe tionchair, agus gur cheart don Choimisiún doiciméid inmheánacha oibre a fhoilsiú ag an am céanna leis an togra reachtach; |
| --- | --- |

43.

| 44. | a chur in iúl gur geal léi rún an Choimisiúin measúnuithe tionchair críche agus promhadh leas na tuaithe (15), a neartú chun na riachtanais agus na sainiúlachtaí atá ag críocha AE éagsúla, amhail limistéir uirbeacha/thuaithe, limistéir thrasteorann agus réigiúin fhorimeallacha; á mheabhrú a thábhachtaí atá measúnuithe tionchair críche do Choiste Eorpach na Réigiún, lena n-áirítear measúnuithe tionchair tuaithe, measúnuithe tionchair uirbeacha agus measúnuithe tionchair trasteorann; |
| --- | --- |

44.

| 45. | ag leagan béim ar an ngá atá ann uirlisí breise a fhorbairt chun na tionchair chomhshaoil atá ag beartais, tionscnaimh agus reachtaíocht nua a mheasúnú sa chás nach leor na huirlisí atá ann cheana, chun a áirithiú go leagfar béim níos mó ar uaillmhianta glasa Choimisiún von der Leyen, in éineacht leis an mbéim a leagann sé ar SDGanna na Náisiún Aontaithe, i measúnuithe tionchair agus tograí reachtacha ón gCoimisiúin; á iarraidh, i ndáil leis sin, go ndéanfaí na costais a d’fhéadfadh eascairt as easpa gníomhaíochta, go háirithe i réimsí na sláinte, na haeráide, an chomhshaoil chomh maith leis an ngné shóisialta, agus na héifeachtaí carnacha a eascraíonn as gníomhaíocht mhoillithe a mheas; á mheas nach mór aird chomhionann a thabhairt i measúnuithe tionchair ar an meastóireacht ar iarmhairtí eacnamaíocha, sóisialta, sláinte agus comhshaoil, go háirithe ar na tograí ón gCoimisiún agus nach mór measúnú a dhéanamh ar an tionchar ar chearta bunúsacha na saoránach agus ar chomhionannas idir mná agus fir; |
| --- | --- |

45.

| 46. | á chur in iúl gur oth léi nach bhfuil ach fíorbheagán measúnuithe tionchair ar bheartas agus reachtaíocht an Aontais maidir le tíortha atá i mbéal forbartha, go háirithe maidir le reachtaíocht inmheánach neamhfhorbartha, agus nach ndéantar measúnú cuí ar an tionchar a d’fhéadfadh a bheith ar thíortha i mbéal forbartha ná nach dtugtar aghaidh orthu mar is ceart; á chreidiúint go láidir gur uirlis luachmhar iad measúnuithe tionchair ex ante chun rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ag baint le togra beartais agus/nó reachtach maidir le tíortha i mbéal forbartha, agus go háirithe maidir leis na tíortha is lú forbairt, a shainaithint agus aghaidh a thabhairt orthu; á iarraidh ar an gCoimisiún aird níos mó a thabhairt ar thionchar reachtaíocht an AE ar thíortha atá i mbéal forbartha agus cuspóirí an chomhair um fhorbairt sna tionscnaimh sin a urramú agus a chur chun cinn, nuair is ábhartha, go háirithe i réimsí amhail an imirce, an comhshaol, talmhaíocht agus an choireacht thrasnáisiúnta a chomhrac, amhail coireacht eagraithe, gáinneáil ar dhrugaí agus ar dhaoine agus sciúradh airgid; ag áitiú ar an gCoimisiún conclúidí na measúnuithe tionchair a aistriú ina bhforálacha dlíthiúla ina ngníomhartha reachtacha neamhfhorbartha, chun tiomantas AE d’Airteagal 208 CFAE a léiriú ar bhealach níos fearr; |
| --- | --- |

46.

| 47. | á chur i bhfios gur cúis bhuartha di cur chun feidhme fhorálacha an Dlí Aeráide Eorpaigh i gcásanna nach ndéantar measúnú tionchair, go háirithe ar thograí atá íogair ó thaobh na polaitíochta de, lena n-áirítear an reachtaíocht thánaisteach; á mheabhrú, mar a comhaontaíodh faoin IIA, nach mór don Choimisiún measúnuithe tionchair a dhéanamh ar a thionscnaimh reachtacha agus neamhreachtacha, ar a ghníomhartha tarmligthe agus ar a bhearta cur chun feidhme a mheastar go mbeidh tionchair shuntasacha eacnamaíocha, chomhshaoil nó shóisialta acu; |
| --- | --- |

47.

| 48. | a chreidiúint go bhfuil, in uirlis uimhir 35, na gnéithe is gá chun treoir a thabhairt maidir le hanailísí tionchair i dtíortha i mbéal forbartha agus á mheas go n-úsáidfear an uirlis sin go forleathan; á mheas gur gá na hearnálacha reatha ar cheart tús áite a thabhairt do mheasúnuithe tionchair ina leith a bheith ag teacht leis na dúshláin atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo de chuid an Aontais agus seasaimh na Parlaiminte a léiriú, agus gur cheart dóibh comhfhreagras soiléir a léiriú leis na réimsí ábhartha de dhlí AE, ionas gur fusa a bheidh sé reachtaíocht a shainaithint ar gá aird ar leith a thabhairt orthu; ag moladh go gcaithfear an bosca uirlisí a neartú tuilleadh chun sainaithint agus anailís ar na tionchair eacnamaíocha, shóisialta agus chomhshaoil a d’fhéadfadh a bheith ann i dtíortha atá i mbéal forbartha a éascú; ag moladh go dtabharfaí isteach ceannteideal nua, “Tionchar ar thíortha atá i mbéal forbartha”, le haghaidh uirlisí sonracha sa bhosca uirlisí, lena n-áirítear uirlisí 23, 25 agus 26 ach gan a bheith teoranta dóibh; ag moladh, faoin gceannteideal sin, go gcuirfí isteach roinnt ceisteanna treorach chun a bhrath an rannchuidíonn reachtaíocht le cuspóirí an bheartais forbartha agus le cur chun feidhme Chlár Oibre 2030 san AE agus i dtíortha atá i mbéal forbartha araon; ag meabhrú go bhfuil tionchar ar chearta an duine, lena n-áirítear ar leanaí, ar dhaoine dúchasacha, ar dhaoine LGBTIQ agus ar ghrúpaí leochaileacha eile, i dtíortha i mbéal forbartha tábhachtach don chomhar Eorpach um fhorbairt; á iarraidh ar an gCoimisiún, sa mhéid sin, catagóirí ar leith de mheasúnuithe tionchair a thabhairt isteach maidir le cearta an duine, inscne agus cearta na mban agus maidir leis an smacht reachta agus dea-rialachas i dtíortha i mbéal forbartha; á mheabhrú go bhfuil sé tábhachtach freisin, chun foghlaim ó ghníomhaíochtaí a rinneadh roimhe seo agus feabhas a chur amach anseo, meastóireacht leanúnach a dhéanamh ar éifeachtacht na nósanna imeachta agus na n-uirlisí, agus, i ndáil leis an méid sin, iarrann sí ar an gCoimisiún tuarascáil rialta a thabhairt don Pharlaimint maidir le cur chun feidhme uirlis 35; |
| --- | --- |

48.

| 49. | ag leagan béim ar a thábhachtaí atá sé measúnuithe tionchair ar chearta an duine a idirnascadh le creat beartais nua an Aontais maidir le dícheall cuí um chearta an duine trína áirithiú go dtacaíonn na sonraí a ghintear maidir le cearta corparáide an duine agus rioscaí comhshaoil de réir earnála, gníomhaíochtaí gnó agus slabhraí luacha le comhlachtaí náisiúnta forfheidhmithe agus faireacháin ar leibhéal an Aontais, lena gcuirtear ar fáil tagarmharcanna intomhaiste agus ábhar substainteach; |
| --- | --- |

49.

| 50. | ag meabhrú gur chuir an Pharlaimint stiúrthóireacht thiomnaithe ar bun, an Stiúrthóireacht um Measúnú Tionchair agus um Breisluach Eorpach, chun a bheith in ann measúnuithe tionchair ex ante agus ex post a dhéanamh d’fhonn tacú leis an gceapadh beartais atá fianaise-bhunaithe agus á iarraidh dóthain cistiúcháin agus acmhainní daonna don stiúrthóireacht agus do sheirbhísí Parlaiminte eile atá ceaptha chun tacú le cumas na bhFeisirí feabhas a chur ar a bhfeidhm mar chomhreachtóirí, |
| --- | --- |

50.

| 51. | ag meabhrú gur cheart go guirfí san áireamh i measúnuithe na Parlaiminte, éifeachtacht na bhforálacha maidir lena gcuspóirí a bhaint amach, luach ar airgead a áirithiú agus ag coinneáil fíorchostas i gcomhréir le tairbhí, a n-oiriúnacht agus a n-ábharthacht maidir le riachtanais atá ag teacht chun cinn, an breisluach a bhaineann leo agus a gcomhtháthú inmheánach agus seachtrach le réimsí beartais eile |
| --- | --- |

51.

| 52. | ag tacú le tiomantas an Choimisiúin i leith athbhreithnithe beartais agus ag moladh don Choimisiúin níos mó úsáid a bhaint as measúnuithe ex post chun éifeachtacht agus tairbhí an reachtaíocht a mheas, agus, ina shea, go gcuideodh sé sin le bheith mar bhonn faisnéise d’fhorbairt beartais sa todhchaí agus d’fheabhsúcháin ar an gcur chuige i leith na rialála; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá an prionsabal “déantar meastóireacht ar dtús” chun a áirithiú go mbeidh tionchar ag na ceachtanna a foghlaimíodh san am a chuaigh ar an ngníomhaíocht a dhéanfar i leith an timthrialla beartais amach anseo; á chur in iúl gur cúis mhór imní di meastóireachtaí agus measúnuithe tionchair a bheith á ndéanamh go comhuaineach mó sa mhó, cé gur cheart go gcuirfí torthaí na meastóireachta san áireamh in aon athbhreithniú ar an reachtaíocht; |
| --- | --- |

52.

| 53. | á chur in iúl gur geal léi go bhfuil caighdeánú déanta ar rialú cáilíochta do mheastóireachtaí agus na staidéir thacaíochta a ghabhann leo trí ghrúpaí idirsheirbhíse agus trí sheicliostaí cáilíochta; á thabhairt faoi deara, áfach, nach bhfuil na rialuithe cáilíochta céanna i bhfeidhm maidir le hathbhreithnithe ex post seachas meastóireachtaí; ag moladh don Choimisiúin sraith d’íoschaighdeáin cháilíochta a shainiú d’athbhreithnithe ex post seachas meastóireachtaí d’fhonn a gcáilíocht a áirithiú ar fud sheirbhísí an Choimisiúin; á mheas gur cheart go gceanglófaí leis na híoschaighdeáin cháilíochta sin go n-áireofaí in athbhreithnithe ex post, cur síos mionsonraithe ar an modheolaíocht a úsáidtear, lena n-áirítear uirlisí bailithe sonraí agus anailíse, údar maith a thabhairt lena rogha agus na teorainneacha atá i gceist; |
| --- | --- |

53.

| 54. | á thabhairt chun suntais go ndéanann clásail faireacháin agus athbhreithnithe sa reachtaíocht a áirithiú go ndéanfaí na sonraí riachtanacha a bhailiú agus a mheas á iarraidh ar an gCoimisiún, i gcomhar le Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle, i gcomthéacs an Chomhaontuithe Idirinstitiúideach (IIA) atá ann cheana, bosca uirlisí idirinstitiúideach maidir le clásail athbhreithnithe agus faireacháin a fhorbairt, ina mbeadh, i measc nithe eile, tacsanomaíocht de thorthaí féideartha agus/nó athbhreithnithe ex post ar féidir iad a iarraidh agus treoir maidir le clásail faireacháin a dhréachtú, d’institiúidí nó comhlachtaí an Aontais agus do na Ballstáit araon; |
| --- | --- |

54.

| 55. | á chur i bhfáth gur uirlis thábhachtach iad meastóireachtaí ex post chun an tionchar atá ag reachtaíocht ar shaoránaigh agus ar ghnóthaí a mheasúnú, trínar cheart aird ar leith a thabhairt ar an tionchar ar FBManna, agus á iarraidh ar an gCoimisiún Ardán 4F4 agus na Ballstáit a chumasú chun aiseolas a thabhairt maidir le meastacháin de chostais agus tairbhí an Choimisiúin tar éis a gcur chun feidhme; |
| --- | --- |

55.

| 56. | á chur i bhfáth gur gá cuspóirí maidir le reachtóireacht níos fearr a athbhreithniú agus a mheas go rialta de réir chritéir an chláir oibre maidir le reachtóireacht níos fearr, lena n-áirítear faireachán agus tuairisciú; á chur i bhfios go láidir gur gá go mbeadh na cuspóirí cothrom, comhréireach agus go ndeanfaí meastóireacht orthu ó thaobh a n-éifeachtachta; á mheabhrú a thábhachtaí atá sonraí inchomparáide ar fud an Aontais chun críocha na meastóireachta sin agus á iarraidh ar an gCoimisiún féachaint ar baineadh amach cuspóirí amhail torthaí beartais feabhsaithe trí úsáid a bhaint as na huirlisí don reachtóireacht níos fearr. |
| --- | --- |

56.

| 57. | á chur in iúl gur geal léi tiomantas athnuaite an Choimisiúin do thrédhearcacht an phróisis meastóireachta agus á iarraidh go bhfoilseofar pleananna meastóireachta ilbhliantúla; lena n-áirítear an fhaisnéis chúlra ábhartha a úsáidtear; ag cur béim bhreise ar an bhfíoras gur gá infhaighteacht fianaise poiblí, iomláine agus inrochtana lena dtacaítear le measúnuithe tionchair agus meastóireachtaí a mhéadú, agus á chur in iúl gur geal léi, ina leith sin, go bhfuil sé ar intinn ag an gCoimisiún feabhas a chur ar a chláir fianaise agus ar na naisc atá eatarthu agus freisin a bhunachair sonraí agus a stórtha inmheánacha a chur ar fáil go héasca don phobal; ag tacú le rún an Choimisiúin, ina leith sin, Tairseach reachtach comhpháirteach a chur ar bun, ar cheart di leagan amach chomh iomasach agus eispéireas chomh soláimhsithe agus is féidir a chur ar fáil chun barraíocht eolais a sheachaint agus ag leagan béim ar an ngá atá ann go mbeadh an comhthairseach sin ag feidhmiú go hiomlán faoi dheireadh 2022; ag tacú leis an gcuspóir maidir le comhar idir na hinstitiúidí a mhéadú chun rochtain ar na sonraí go léir a bhaileofaí ar thionscnamh beartais ar leith i rith an phróisis reachtaigh a éascú agus a shruthlíniú; |
| --- | --- |

57.

| 58. | á chur i bhfios go láidir gur féidir le treoirthionscadail agus cruthúnais choincheapa atá maoinithe ag an AE, i gcás inar féidir, rannchuidiú le dréachtú na reachtaíochta a mhúnlú, chomh maith lena cur chun feidhme agus a forfheidhmiú a éascú; |
| --- | --- |

58.

| 59. | á chur i bhfáth go bhfuil sé tábhachtach go dtabharfadh an Coimisiún freagra ar Cheisteanna i scríbhinn ón bParlaimint in am trátha; á chur in iúl gur oth léi gur freagraíodh formhór mór na gceisteanna i scríbhinn go déanach roimhe seo, agus á áitiú go gcuirfeadh an Coimisiún feabhas ar a chuid ama freagartha ar cheisteanna i scríbhinn; á chur i bhfios go mbíonn drochchaighdeán ag baint le cáilíocht na bhfreagraí ar cheisteanna na Parlaiminte go minic agus á iarraidh, dá bhrí sin, go dtiocfadh feabhas láithreach agus suntasach ó thaobh struchtúir de ar fhreagraí an Choimisiúin ar cheisteanna parlaiminte; |
| --- | --- |

59.

| 60. | á chur i bhfáth go bhfuil trédhearcacht sna hinstitiúidí Eorpacha ina cuid bhunriachtanach den phróiseas reachtach, mar go bhfuil sé de cheart ag saoránaigh fios a bheith acu faoi conas mar a dhéantar dlíthe a bhfuil tionchar acu orthu; á chur in iúl gur díol sásaimh di an comhaontú ar thángthas air leis an gComhairle le gairid maidir leis an gClár Trédhearcachta; á chur in iúl gur oth léi nach bhfuil d’oibleagáid ar institiúidí agus comhlachtaí uile AE, ná ar ionadaithe na mBallstát an Clár Trédhearcachta a chur i bhfeidhm; |
| --- | --- |

60.

| 61. | á iarraidh go mbeadh tuilleadh feabhais laistigh de na hinstitiúidí uile maidir le trédhearcacht pléití agus cinntí; á chur in iúl gur saoth léi easpa na trédhearcachta i bpróiseas cinnteoireachta na Comhairle agus an cleachtas ró-aicmiú a dhéanamh ar dhoiciméid agus léirmhíniú an-leathan ar na heisceachtaí á áirítear faoi Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 a chur i bhfeidhm, go háirithe i ndáil le próiseas cinnteoireachta a chosaint agus comhairle dlí a chosaint, rud a chiallaíonn go minic nach gcuirtear prionsabal an leasa phoiblí sháraithigh i bhfeidhm i nochtadh na ndoiciméad gaolmhar; á chreidiúint gur cheart úsáid eisceachtaí rúndachta do dhoiciméid na Comhairle a chur i bhfeidhm i gcóras atá comhleanúnach le maoirseacht neamhspleách agus comhsheasmhacht le cásdlí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh (CBAE); ag tathant ar an gComhairle chun líon agus cineál na ndoiciméad ábhartha a chuireann siad ar fáil don phobal, go háirithe na seasaimh a léiríonn na Ballstáit, ionas go mbeidh an deis ag an bpobal an seasamh a ghlac a rialtas thar a gceann ar leibhéal AE agus chomh maith leis sin chun rannchuidiú le feabhas a chur ar an ngrinnscrúdú a dhéanann parlaimintí náisinta ar chinnteoireacht AE, a bheidh infheidhme maidir le gach cinneadh, ó chomhaid reachtacha go gníomhartha cur chun feidhme agus tarmligthe; |
| --- | --- |

61.

| 62. | á mheabhrú, thairis sin, go bhfuil trédhearcacht agus poiblíocht maidir le nós imeachta reachtaigh atá ar siúl ina gcuid dhílis den phróiseas reachtach agus gur féidir, dá bhrí sin, iad a chur i bhfeidhm maidir le rochtain ar dhoiciméid le haghaidh cruinnithe tríthaobhacha mar a luann Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh ina cásdlí, go háirithe i gCás T-540/15, Emilio De Capitani v an Pharlaimint; á chreidiúint gur gá do AE beartas níos uaillmhianaí a fhorbairt maidir le rochtain ar dhoiciméid agus foráil a dhéanamh do na rialacha reatha a chur i bhfeidhm ar bhealach níos fearr, lena n-áirítear do dhoiciméid a bhaineann leis an gcaibidlíocht inmheánach, leis an gcaibidlíocht thríthaobhach agus leis an gcaibidlíocht idirnáisiúnta; á mheabhrú gur cheart, dar leis an Ombudsman Eorpach, do na srianta ar rochtain ar dhoiciméid, ar dhoiciméid reachtúla go háirithe, a bheith eisceachtúil agus teoranta don mhéid atá fíor-riachtanach; á chur in iúl, ina theannta sin, go dtugann oscailteacht agus trédhearcacht níos mó dlisteanachta agus muiníne i bpróiseas daonlathach reachtach AE; á chur in iúl gur oth léi an cleachtas trína n-agraítear “éifeachtúlacht phróiseas cinnteoireachta na hinstitiúide” go rialta chun rochtain ar dhoiciméid reachtacha ullmhúcháin a dhiúltú; |
| --- | --- |

62.

| 63. | á mheas go bhféadaí athbhreithniú a dhéanamh ar Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid ionas go guirfí, mar shampla, an digitiú agus bainistiú doiciméad digiteach, cásdlí atá ann maidir le trédhearcacht agus rochtain ar dhoiciméid, agus forbairtí ginearálta i ndearcadh an phobail ar thrédhearcacht go hiomlán san áireamh; ag cur béim ar an bhfíoras gur cheart go mbeadh aon athbhreithniú ina shiocair le níos mó, seachas níos lú, trédhearcachta; |
| --- | --- |

63.

| 64. | á chur i bhfáth gur réamhchoinníoll le haghaidh beartais agus reachtóireacht ar ardchaighdeán é go mbeadh próisis cinnteoireachta riaracháin agus reachtach ann atá oscailte, éifeachtach, trédhearcach agus neamhspleách; ag cur béim ar an bhfíoras gur rannchuidiú dearfach i leith an dea-rialachais agus cleachtais rialála san Aontas Eorpach a bheidh i nósanna imeachta comhchuibhithe a thabhairt isteach agus go dtreiseoidh sé sin an nasc idir cinnteoireacht saineolais agus dlisteanacht dhaonlathach; á mheabhrú gur iarr an Pharlaimint ina rúin an 15 Eanáir 2013, an 9 Meitheamh 2016 agus an 20 Eanáir 2021 go nglacfaí le rialachán maidir le riarachán an Aontais Eorpaigh a bheidh oscailte, éifeachtach agus neamhspleách faoi Airteagal 298 CFAE, agus á thabhairt dá haire nach raibh togra ón gCoimisiún i ndiaidh an iarratais sin; á iarraidh ar an gCoimisiún arís, dá bhrí sin, togra reachtach a chur chun cinn maidir le dlí Eorpach i ndáil le nós imeachta riaracháin, agus na céimeanna a ghlac an Pharlaimint go dtí seo sa réimse sin á gcur i gcuntas; |
| --- | --- |

64.

| 65. | ag meabhrú an gá atá le prionsabail chomhsheasmhacha maidir le dréachtú reachtach a chur i bhfeidhm, go háirithe an trédhearcacht, an chuntasacht, chomh maith le soiléireacht agus beachtas, i gcomhréir leis na prionsabail a aithnítear le dlí-eolaíocht CBAE; |
| --- | --- |

65.

| 66. | á chur i bhfios gur cheart go mbeadh comhlachtaí a bhfuil leibhéil níos lú trédhearcachta, amhail an Grúpa Euro, faoi réir rialacha nós imeachta na Comhairle mar chéad chéim acu, agus gur cheart dóibh na nósanna imeachta vótála, na miontuairiscí, na torthaí, agus míniú na vótaí agus na pléití a bhaineann leis a chur ar fáil don phobal; |
| --- | --- |

66.

| 67. | ag tabhairt dá haire úsáid ionstraimí amhail REFIT agus an F4F chun deiseanna ar shimpliú a dhéanamh, agus ar chostais agus ualaí riaracháin nach gá a laghdú a shainaithint sula molann an Coimisiún go ndéanfaí athbhreithniú, , agus fós na caighdeáin is airde cosanta a áirithiú agus comhlíonadh dhlí an Aontais a fheabhsú; ag meabhrú gurb é ról an Ardáin F4F chomh maith a mheasúnú an seasfaidh reachtaíocht shonrach de chuid an Aontais, agus cuspóirí na reachtaíochta sin, an aimsir, an mbeidh sí comhréireach agus an gcuirfear in oiriúint do dhúshláin nua í; le linn do díriú isteach ar fhritháireamh rialála; |
| --- | --- |

67.

| 68. | á iarraidh ar an gCoimisiún dlús a chur lena niarrachtaí na réitigh is éifeachtaí a shainaithint trí phrionsabail na rialála níos fearr a chur i bhfeidhm ionas gur féidir, chun críocha bheartais AE na buntáistí is mó is féidir a fháil agus ag an am céanna na costais ghaolmhara a íoslaghdú ar mhaithe leis na tairbhithe; ag cur béim ar an ngá atá le prionsabal “tús áite d’fhiontair bheaga” a chur i bhfeidhm go comhsheasmhach agus neartú an phrionsabail a bheith “mór maidir le rudaí móra, beag maidir le rudaí beaga” chun fócas ceart a áirithiú ar FBManna i reachtaíocht AE agus i reachtaíocht náisiúnta agus mar an bunús le haghaidh tiomantas idirinstitiúideach nua chun ualaí riaracháin a laghdú; |
| --- | --- |

68.

| 69. | á chur in iúl gur geal léi cinneadh an Choimisiúin foghrúpa a bhunú laistigh d’Ardán 4F4 ina mbeidh Líonra na Mol Réigiúnach de chuid Choiste Eorpach na Réigiún; á iarraidh ar an gCoimisiún obair leantach fhóinteach a dhéanamh ar thuairimí an ardáin agus cur chuige fianaise bunaithe a mheastóireachtaí ex post agus ex ante a threisiú le saineolas áitiúil agus reigiúnach; |
| --- | --- |

69.

| 70. | á mheabhrú gur uirlisí úsáideacha iad athbhreithnithe meántéarma agus clásail éagtha chun a áirithiú go mbíonn ár ndlíthe AE cothrom le dáta i gcónaí nó go dtarraingítear siar go tráthúil iad tar éis dóibh a gcuspóir a chomhlíonadh; á mheas gur cheart don Choimisiún cur chuige níos comhtháite a fhorbairt agus a thabhairt isteach maidir leis an inbhuanaitheacht a chuirfeadh idirghníomhú na dtionchar eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil atá ag beartais agus reachtaíocht AE san áireamh ar bhealach níos fearr; á mholadh go ndéanfadh an t-Ardán F4F reachtaíocht nach bhfuil ag teacht leis an gComhaontú Glas don Eoraip agus cuspóirí SFI níos leithne a shainaithint agus iniúchadh a dhéanamh uirthi, lena n-áirítear cur chuige“bíodh tús áite ag an inbhuanaitheacht” a ghlacadh sa chomhthéacs sin; |
| --- | --- |

70.

| 71. | ag athdhearbhú a hiarrata ar an gCoimisiún (16) baint amach an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip a éascú trí dhul i ngleic le bacainní agus rómhaorlathas a d’fhéadfadh a chur chun feidhme a mhoilliú, trí aird ar leith a thabhairt ar na himpleachtaí agus ar na costais a bhaineann le dlíthe an Aontais a chur i bhfeidhm, go háirithe i gcás FBManna; |
| --- | --- |

71.

| 72. | á mheabhrú gur gá go mbreithneofaí “glan”éifeachtaí reachtaíocht an Aontais ar leibhéil éagsúla riaracháin sa mheasúnú ar “ualach neamhriachtanach”, agus prionsabal na coimhdeachta á chur san áireamh go hiomlán, i gcás ina bhféadfadh ualach riaracháin níos ísle ar an leibhéal náisiúnta nó áitiúil a bheith mar thoradh ar ghlacadh píosa amháin reachtaíochta ar leibhéal an Aontais, go háirithe i bhfoirm rialachán de chuid an Aontais a bheadh infheidhme go díreach, agus go bhféadfaí feabhas a chur ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh trí na rialacha a dhéanamh trédhearcach agus intuartha agus trína áirithiú go gcuirtear i bhfeidhm go haonfhoirmeach iad i mBallstáit uile an Aontais, agus ar an gcaoi sin, laghdú a dhéanamh freisin ar chostais agus ar thionchar droch-sheachtrachtaí a bhaineann leis an gcomhshaol, an aeráid agus an tsláinte; á thabhairt dá haire go bhféadfaí tacú le reachtaíocht an Aontais a chur i bhfeidhm go haonfhoirmeach trí chomhlíonadh reachtaíocht an Aontais a dhéanamh níos soiléire, mar shampla tríd an gclár oibre maidir le Rialáil níos fearr; |
| --- | --- |

72.

| 73. | ag tabhairt dá haire gur gá tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh go háirithe i réimse an tsimplithe agus an chaighdeánaithe ar fhoirmeacha agus ar nósanna imeachta, le cur chun feidhme comhsheasmhach phrionsabal “na haonuaire” agus an phrionsabail “digiteach mar réamhshocrú”, ar leibhéal an Aontais agus ar leibhéal na mBallstát araon; |
| --- | --- |

73.

| 74. | á chreidiúint gur gá go mbeadh gach comhaontú trádála agus infheistíochta idirnáisiúnta “réidh don todhchaí” i ngach gné díobh, agus ar an gcaoi sin, inbhuanaitheacht eacnamaíoch, sóisialta, agus comhshaoil a chur chun cinn agus ag rannchuidiú le gealltanas idirnáisiúnta a chomhlíonadh; á chur i bhfáth, ina leith sin, a thábhachtaí atá sé measúnuithe tionchair inbhuanaitheachta a dhéanamh sula seolfar caibidlíochtaí trádála agus infheistíochta; ag cur béim ar an ngá cur chuige níos comhtháite a fhorbairt agus a thabhairt isteach a chuirfeadh idirghníomhú na dtionchar eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil atá ag reachtaíocht, beartais agus tionscnaimh AE san áireamh ar bhealach níos fearr; lena n-áirítear a chomhaontuithe trádála agus infheistíochta, tríd an tionchar carnach a d’fhéadfadh a bheith ag tograí reachtacha éagsúla, chomh maith le comhaontuithe trádála agus infheistíochta san iomlán a chur san áireamh; |
| --- | --- |

74.

| 75. | á chreidiúint gur cheart d’institiúidí AE leas a bhaint as saineolas ó réimsí éagsúla beartais chun cinnteoireacht bharrmhaith a áirithiú agus bearta an-éifeachtacha a ghlacadh; á iarraidh ar na trí institiúid go léir comhordú idir a gcomhlachtaí inmheánacha a fheabhsú agus oibriú i sadhlanna a sheachaint; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé córais rialála comhleanúnacha a chur chun cinn mar shampla, trí chomhchuibhiú ar choincheapanna thar tionscnaimh reachtacha ghaolmhara, mar gur féidir leis seo feabhas a chur ar chomhlíonadh; |
| --- | --- |

75.

| 76. | ag leagan béim ar an ngá atá ann féachaint ar chur chuigí reachtacha nuálacha amhail an dearadh dlí; á thabhairt chun suntais gur cur chuige daonlárnach is ea an dearadh dlí a d’fhéadfadh cabhrú leis an mbearna idir saoránaigh AE, geallsealbhóirí agus reachtaíocht AE a dhúnadh; á mheabhrú go dtugann cur chuige daonlárnach le fios gur cheart reachtaíocht a chruthú go príomha ar mhaithe le saoránaigh agus geallsealbhóirí agus ba cheart go mbeadh sí sothuighte; |
| --- | --- |

76.

| 77. | ag tarraingt aird na Comhairle agus an Choimisiúin ar na moltaí a rinne Grúpaí Fócais na Parlaiminte, moltaí a leagann béim ar an ngá atá le leasú a dhéanamh ar Rialacha 132 agus166 de Rialacha Nós Imeachta na Parlaiminte maidir le rochtain ar an gComhairle agus ar an gCoimisiún chun go lamhálfaí Feisirí a bheith i láthair nó a cheistiú le linn cruinnithe de mheitheal na Comhairle, de Choiste na mBuanionadaithe (COREPER) nó den Chomhairle; |
| --- | --- |

77.

| 78. | á chur i bhfáth an ceanglas a leagtar amach in Airteagal 218(10) CFAE an Pharlaimint a choimeád ar an eolas láithreach agus go hiomlán ag gach céim den nós imeachta a bhaineann le comhaontuithe idir an tAontas agus tríú tíortha nó eagraíochtaí idirnáisiúnta; á chur in iul gur saoth léi nach dtugtar rochtain don Pharlaimint ar na tograí éagsúla a bhaineann le seasaimh chaibidlíochta na bpáirtithe conarthacha maidir le comhaontuithe idirnáisiúnta trádála agus infheistíochta; á mheas gur cheart an Comhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr a chur chun feidhme ar bhealach leordhóthanach i ndáil leis sin, ar Chomhaontú é lena n-aithnítear a thábhachtaí atá sé a áirithiú gur féidir le gach institiúid a cearta a fheidhmiú agus a hoibleagáidí a chumhdaítear sna Conarthaí a chomhlíonadh maidir le caibidlíocht agus tabhairt i gcrích comhaontuithe idirnáisiúnta; |
| --- | --- |

78.

| 79. | ag cur béim ar an ngá atá le coimhdeacht ceanglas rialála a áirithiú i gcomhthéacs ionstraimí trádála idirnáisiúnta; |
| --- | --- |

79.

| 80. | á chur i bhfáth gur cheart cleachtais sheanbhunaithe maidir le cur i bhfeidhm sealadach comhaontuithe trádála agus infheistíochta a chur i bhfeidhm ar gach comhaontú idirnáisiúnta, chun a áirithiú nach gcuirtear aon chomhaontú i bhfeidhm go sealadach sula ndéanann an Pharlaimint vótail a toiliú a thabhairt; |
| --- | --- |

80.

| 81. | á chreidiúint nach mór le rialáil éifeachtach cothromaíocht a bhaint amach idir riachtanais ghearrtéarmacha agus dúshláin fhadtéarmacha; á chur i bhfios go láidir go bhfuil ról lárnach ag an “bhfadbhreathnaitheacht straitéiseach” i ndáil lena chuidiú go seasfaidh ceapadh beartais AE an aimsir trína áirithiú go mbeidh measúnuithe ar thionscnaimh nua fothaithe i gcomhthéacs níos fadtéarmaí, agus béim á leagan ar bhreisluach na reachtaíochta ardcháilíochta mar infheistíocht san am atá le teacht; á chur in iúl gur geal léi gur comhtháthaíodh “gnéithe fadbhreathnaitheachta” i gclár oibre an Choimisiúin maidir le rialáil níos fearr i measúnuithe tionchair agus meastóireachtaí; á mheas, áfach, gur cheart don Choimisiúin a ghníomhaíochtaí maidir le rialáil níos fearr agus fadbhreathnaitheacht straitéiseach a ailíniú agus a chomhcheangal ar bhealach níos fearr chun an dá phróiseas a chomhtháthú ar bhealach níos fearr; á chur i bhfios go láidir go bhfuil modheolaíocht an Choimisiúin le haghaidh costais a chainníochtú, le haghaidh cinneadh a dhéanamh faoi chomhbhabhtálacha agus le haghaidh fadbhreathnaitheacht straitéiseach a chur chun feidhme fós doiléir, agus ag áitiú ar an gCoimisiún cruthúnas a chur ar fáil ar conas a leanadh na cuir chuige sin sa chleachtas; ag moladh don Choimisiún scrúdú a dhéanamh ar uirlisí measúnaithe costais nuálacha; á mholadh go láidir, ina leith sin chomh maith, go gcuirfí na tuarascálacha ón bPainéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide (IPCC), ón Ardán Idir-Rialtasach maidir le Beartas Eolaíochta um Sheirbhísí Bithéagsúlachta agus Éiceachórais (IPBES) agus ón mBord Comhairleach Eolaíoch Eorpach um an Athrú Aeráide a bhunaítear faoi Airteagal 10(a) de Rialachán (CE) Uimh. 401/2009 in éineacht le Rialachán (AE) 2021/1119 lena mbunaítear an creat chun aeráidneodracht a bhaint amach san áireamh sa phróiseas fadbhreathnaitheachta straitéisí; |
| --- | --- |

81.

| 82. | ag tabhairt dá haire go mbíonn an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála rannpháirteach i measúnuithe tionchair, i seiceálacha oiriúnachta, agus i mórmheastóireachtaí ar an reachtaíocht reatha; lena ndéantar obair fianaise-bhunaithe an Choimisiúin a fheabhsú; á thabhairt dá haire go bhféadfadh ról a bheith ag an mBord um Ghrinnscrúdú Rialála chun leibhéal oibre neamhclaonta ar ardchaighdeán ón gCoimisiún a áirithiú agus go bhfhéadfaí a shaineolas agus a thaithí a úsáid chun cúraimí eile a dhéanamh laistigh den Choimisiún; á chur i bhfáth go bhféadfadh an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála seiceáil éifeachtach a dhéanamh ar obair an Choimisiún ach amháin nuair nach bhfuil a neamhspleáchas agus a neamhchlaontacht inchurtha in amhras; á iarraidh, i ndáil leis sin, do neamhspleáchas an bhoird agus chun feabhas mór a chur ar thrédhearcacht an Bhoird um Ghrinnscrúdú Rialála maidir le cruinnithe le geallsealbhóirí, athbhreithnithe, moltaí agus tuairimí, lena n-áirítear trí úsáid an Chláir Thrédhearcachta a dhéanamh éigeantach do chomhaltaí an Bhoird; á chur i bhfios go láidir nár cheart go ndéanfadh obair an Bhoird difear, sa deireadh thiar, d’inniúlacht an Choimisiúin reachtaíocht a mholadh ná moill mhíchuí a chur ar ghlacadh tograí reachtacha; á iarraidh ar an gCoimisiún tuairimí uile an Bhoird a fhoilsiú láithreach bonn tar éis a nglactha, gan aon eisceacht, chun comhleanúnachs, trédhearcacht agus cuntasacht a áirithiú i rith an phróisis, agus chomh maith chun iad a sheachadadh don Pharlaimint agus don Chomhairle; á iarraidh ar an gCoimisiún, ina theannta sin, na dréachtmheastóireachtaí agus na dréachtmheasúnuithe tionchair a chuirfear faoi bhráid an bhoird a chur ar fáil do na comhreachtóirí; ag tabhairt dá haire go bhfuil an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála déanta suas de cheathrar comhaltaí an Choimisiúin agus triúr saineolaithe seachtracha; á iarraidh ar an gCoimisiún athmhachnamh a dhéanamh ar phróiseas cinnteoireachta an Bhoird um Ghrinnscrúdú Rialála, mar go gceadaítear faoin gcóras reatha tuairimí a ghlacadh gan ionchur saineolaithe seachtracha nó chun Bord um Ghrinnscrúdú Rialála neamhspleách a bhunú lasmuigh den Choimisiún; á iarraidh ar an gCoimisiún, ina theannta sin, an comhoibriú a dhéanann sé leis an mBord um Ghrinnscrúdú Rialála a fhadú, agus é a neartú trí a thuilleadh acmhainní a chur ar fáil dó chun a chuid oibre a dhéanamh agus tacaíocht ón Airmheán Comhpháirteach Taighde a áirithiú; |
| --- | --- |

82.

| 83. | ag tabhairt dá haire an cur chuige “ceann amháin isteach, ceann amháin amach” trína bhfuil sé mar aidhm ag an gCoimisiún ualaí nua arna dtabhairt isteach le deireanas a fhritháireamh trí dheireadh a chur le hualaí coibhéiseacha ar na saoránaigh agus ar ghnólachtaí ar leibhéal an Aontais sa réimse beartais céanna; ag tabhairt dá haire go bhfuil sé d’aidhm leis an gcur chuige “ceann amháin isteach, ceann amháin amach” clár REFIT a neartú trína leathnú thar na hualaí a eascraíonn as na gníomhartha reatha chun go n-áireofaí ualaí ar reachtaíocht nua agus chun an t-ualach carnach i ngach réimse beartais a bhainistiú; á iarraidh go mbeadh an cur chuige “ceann amháin isteach, ceann amháin amach” bunaithe ar rannpháirtíocht geallsealbhóirí ábhartha; á thabhairt dá haire gur thug an Coimisiún an cur chuige sin isteach go haontaobhach, gan measúnú tionchair ná comhairliúchán roimh ré; á chur i bhfios go láidir nár cheart go ndéanfadh cur chun feidhme an chur chuige sin difear do riachtanais pholaitiúla ná do chuspóirí na rialála níos fearr, agus ag cur béim ar an bhfíoras nár cheart go mbeadh sé ina shiocair le cinntí meicniúla nó matamaiticiúla reachtaíocht a aisghairm, caighdeán na reachtaíochta a ísliú ná éifeacht scáfar a bheith aige ar an reachtaíocht; agus ba cheart gurb é a bheadh mar aidhm leis, reachtaíocht AE a nuachóiriú agus a athchóiriú chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin nua, lena n-áirítear trí reachtaíocht a ionadú, a chumasc agus a fheabhsú; á chur i bhfáth, mar sin féin, cé gur cheart ualaí breise riaracháin neamhriachtanacha a sheachaint nuair a bhíonn reachtaíocht AE á gceapadh, á dtrasuí agus á gcur chun feidhme, nár cheart gur dírialáil nó “neamhrialáil” a d’éireodh as an gcur chuige sin, agus nár cheart go gcuirfeadh sé cosc ar Bhallstáit bearta níos uaillmhianaí a choinneáil nó a ghlacadh agus caighdeáin cosanta sóisialta, comhshaoil agus tomhaltóirí níos airde a ghlacadh i gcásanna inar íoschaighdeáin, agus iadsan amháin, atá sainithe le dlí an Aontais; |
| --- | --- |

83.

| 84. | á áitiú go bhfuil cur chun feidhme dhlí AE bunriachtanach chun “iontaoibh na saoránach” i mbeartais agus institiúidí AE a fheabhsú; á mheabhrú nach mór, faoi Airteagal 197 CFAE, breathnú ar an gcur chun feidhme sin mar ábhar leasa choitinn do na Ballstáit Á iarraidh ar na Ballstáit ualaí breise riaracháin agus comhlíontachta neamhriachtanacha a chur leis an reachtaíocht a sheachaint agus reachtaíocht AE á trasuí acu, go háirithe i gcás FBManna, os rud é gurb iad cleachtais ró-rialála ceann de na príomhfhoinsí d’ualaí riaracháin neamhriachtanacha; á mheas, mar sin féin, nár cheart go gcuirfeadh prionsabal na rialála níos fearr cosc ar pharlaimintí na mBallstát bearta níos uaillmhianaí a choinneáil nó a ghlacadh i gcásanna nach bhfuil ach íoschaighdeáin leagtha amach i ndlí an Aontais; ag tacú leis an iarratas a rinne an Coimisiún ar na Ballstáit é a thuairisciú nuair a roghnaíonn siad gnéithe nach eascraíonn as reachtaíocht AE a chur isteach; |
| --- | --- |

84.

| 85. | ag meabhrú nár cheart go dtuigfí go huathoibríoch as an ngá atá le reachtaíocht nua nach bhfuil gá leis an reachtaíocht atá ann faoi láthair a thuilleadh; go bhfuil sí den tuairim, i ndáil leis sin, nach mór chomh maith céanna measúnú tionchair críochnúil a dhéanamh maidir le haon aisghairm fhéideartha, chun iarmhairtí gan choinne agus éifeachtaí neamh-inmhianaithe a sheachaint; á iarraidh go mbeidh an cur chuige sin bunaithe ar mhodheolaíocht thrédhearcach agus fhianaisebhunaithe lena dtabharfar aird chothrom ar na gnéithe inbhuanaitheachta uile, ó thaobh tairbhí agus costas de, lena n-áirítear costais an neamhchomhlíonta agus na neamhghníomhaíochta; agus na tionchair riaracháin nó eacnamaíocha á gcur san áireamh, agus breathnú go hiomlánaíoch ar acquis AE freisin chomh maith le breithniú a dhéanamh ar a dtionchair shóisialta, chomhshaoil agus a dtionchair ar an tsláinte phoiblí; á iarraidh ar an gCoimisiún, ina leith sin, a áireamhán “ceann amháin isteach, ceann amháin amach” a chur ar fáil don phobal agus tacaíocht na n-institiúidí eile AE a fháil sula gcuirfidh sé an cur chuige sin i bhfeidhm; á mheas gur cheart reachtóireacht níos fearr a bheith bunaithe ar bhreithnithe cáilíochtúla seachas cainníochtúla; ag leagan béim ar a thábhachtaí atá reachtaíocht ar ardchaighdeán chun tionscnaimh shuaitheanta AE a chur i gcrích; á chur in iúl gur geal léi tiomantas an Choimisiúin sa teachtaireacht uaidh oibriú leis na Ballstáit, leis na réigiúin agus leis na príomh-gheallsealbhóirí chun deireadh a chur le bacainní agus rómhaorlathas a chuireann bac ar dhul chun cinn an aistrithe ghlais; ag leagan béim ar a thábhachtaí atá meastóireachtaí ex post chun a áirithiú go bhfuil a chuid gealltanas á gcomhlíonadh ag an Aontas; |
| --- | --- |

85.

| 86. | á chur i bhfios gá láidir, thairis sin, gur cheart costais chomhlíontachta, costais riaracháin agus coigeartaithe araon a mheas agus an cur chuige “ceann amháin isteach, ceann amháin amach” á chur i bhfeidhm; á chur i bhfáth gur gá a áirithiú go gcuirfidh na Ballstáit an cur chuige sin i bhfeidhm, agus go ndéanfaidh údaráis áitiúla agus réigiúnacha amhlaidh, le linn phróiseas an trasuí ábhartha; ag moladh go ndéanfaí dea-chleachtais maidir le bearta cúitimh, modheolaíochtaí agus na sonraí a bhaileofaí a mhalartú; |
| --- | --- |

86.

| 87. | á chur i bhfáth go bhfuil ról tábhachtach ag an muinín atá ag daoine i bhforfheidhmiú rialachán i ndlisteanacht reachtaíocht na hEorpa; á iarraidh ar an gCoimsiún cur lena iarrachtaí maidir le dlíthe AE a fhorfheidhmiú agus aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar sháruithe ar dhlí AE; |
| --- | --- |

87.

| 88. | á chur i bhfáth, ina leith sin, a thábhachtaí atá sé go dtéann Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún i mbun comhair ar bhonn níos struchtúrtha chun feidhmiú agus éifeachtúlacht dhlí an Aontais a mheasúnú d’fhonn feabhas a chur ar an méid sin; á chur i bhfios go gcaithfidh na Ballstáit reachtaíocht an Aontais a chur chun feidhme go mear, go tráthúil agus i gceart ionas go bhféadfar measúnú cuí a dhéanamh ar an ngá a bheadh le tuilleadh reachtaíochta; |
| --- | --- |

88.

| 89. | á thabhairt dá haire go léiríonn líon mór na nósanna imeachta maidir le sárú gur dúshlán tromchúiseach i gcónaí é cur chun feidhme agus cur i bhfeidhm tráthúil agus ceart dhlí an Aontais sna Ballstáit agus á iarraidh bearta práinneacha a bheith ann chun feabhas a chur ar thrédhearcacht chinntí a ghlacann an Choimisiúin maidir le nósanna imeachta den sort sin; á athdhearbhú gur dlúthchuid den chlár oibre maidir le reachtóireacht níos fearr é reachtaíocht an Aontais a fhorfheidhmiú go héifeachtach; á chur i bhfios gur minic gur féidir ualaí rialála iomarcacha ar shaoránaigh agus ar ghnólachtaí a chur i leith saincheisteanna comhlíontachta na mBallstát; á iarraidh ar an gCoimisiún reachtaíocht AE a fhorfheidhmiú ina hiomláine agus gan moill mhíchuí agus giaráil a dhéanamh ar na huirlisí uile atá ann cheana féin; á chur i bhfáth nach mór beartas forfheidhmithe an Choimisiúin a bheith níos intuartha agus níos trédhearcaí agus nach mór dó deimhneacht dhlíthiúil a threisiú do gach geallsealbhóir; |
| --- | --- |

89.

| 90. | á iarraidh go ndéanfar, sa Chomhdháil ar Thodhchaí na hEorpa, plé ar cheart Pharlaimint na hEorpa maidir le tionscnamh reachtach a neartú, ós rud é gurb í an Pharlaimint an t-aon chomhlacht a thoghtar go daonlathach in AE agus toisc go ndéanann sí ionadaíocht dhíreach ar shaoránaigh na hEorpa; ag meabhrú gur gheall Uachtarán an Choimisiúin, Ursula von der Leyen, go dtacódh sí le ceart tionscnaimh na Parlaiminte; á chur in iúl gur oth léi gur minic a cuireadh an fhéidearthacht sin ar athló go dtí athbhreithnithe todhchaíocha ar an gConradh; á chur i bhfáth gur gné thábhachtach den daonlathas ionadaíoch ar leibhéal na mBallstát é ceart tionscnaimh na Parlaiminte agus go bhfuil sé riachtanach na Feisirí a chumhachtú, mar ionadaithe díreacha shaoránaigh AE, trína gceart a neartú chun clár oibre reachtach AE a mhúnlú; á chur in iúl gur geal léi tiomantas Uachtarán an Choimisiúin tacú le ceart tionscnaimh na Parlaiminte, agus tiomantas an Choimisiúin freagairt i gcónaí le gníomh reachtach d’iarrataí faoi Airteagal 225 CFAE; á iarraidh ar an gComhairle agus ar an gCoimisiún deireadh a chur le bacainní a d’fhéadfadh a bheith ann ar chumas na Parlaiminte a cumhachtaí a fheidhmiú maidir le tionscnaimh reachtacha a mholadh; á mheas go bhféadfaí athbhreithniú a dhéanamh ar an gCreat-Chomhaontú chun éascú an chirt sin a mhéadú; ag leagan béim ar an ngá atá ann na difríochtaí idir na cineálacha éagsúla tuarascála ón bParlaimint agus soiléiriú agus an ghníomhaíocht a d’iarr an Coimisiún a shoiléiriú; |
| --- | --- |

90.

| 91. | á chur i bhfáth gur tionscnamh é an Comhdháil ar Thodhchaí na hEorpa nach bhfuil a shárú ann chun dul i dteagmháil go díreach le saoranaigh AE chun a ndearcadh i leith ceaptha beartais san Eoraip; á chreidiúint, i ndiaidh dheireadh na comhdhála, nach mór meastóireacht a dhéanamh chun iniúchadh a dhéanamh ar an bhféidearthacht atá ann cleachtais a thabhairt isteach a d’fhéadfadh rannpháirtíocht na saoránach sa phróiseas reachtach a mhéadú; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé a chur ar chumas na saoránach a gceart daonlathach a fheidhmiú go hiomlán chun páirt a ghlacadh i bpróiseas cinnteoireachta an Aontais trí idirghníomhú díreach lena n-ionadaithe tofa, agus rannpháirtíocht dhíreach a chur chun cinn; ag moladh go ndéanfadh an Coimisiún machnamh ar shásraí rannpháirtíochta a chomhtháthú san idirphlé idirinstitiúideach as a dtiocfaidh a chlár oibre bliantúil; |
| --- | --- |

91.

| 92. | ag cur sonrú i dtuiscint shaoránaigh AE atá ag athrú go tapa maidir leis an tionchar atá ag rialachas AE ar a saolta laethúla agus ar fhorbairtí amach anseo i gcomhthéacs sochaí faisnéise atá ag éirí níos dírithe ar na meáin shóisialta, rud a chuireann dlús le feidhmiú chinnteoireacht AE agus le héilimh ar rialachas AE agus lena méadaítear an fheasacht faoi sin; á athdhearbhú gur gá na saoránaigh a rannpháirtiú go hiomlán i bpróiseas cinnteoireachta an Aontais sa bhreis ar an ngníomh vótála agus i mbealaí agus in ionstraimí eile ar bhealach lena gcuirfear san áireamh an timthriall beartais ina iomláine; á athdhearbhú a thábhachtaí atá sásraí éifeachtacha rannpháirtíochta agus á iarraidh go mbunófaí sásraí rannpháirtíochta buana i gcomhréir le rún uaithi an 7 Iúil 2021 (17), agus ag leagan béim ar an ngá atá ann iad a bhunú ar an leibhéal Eorpach, náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil, lena n-áirítear na huirlisí riachtanacha le haghaidh comhordú cothrománach agus ceartingearach leormhaith i measc na n-institiúidí ar leibhéil éagsúla; á mheas go bhféadfadh na sásraí sin cur le hardáin díospóireachta beartais ar líne, comhairliúcháin óige agus leanúint le Painéil na Saoránach, ach gan a bheith teoranta dóibh sin; |
| --- | --- |

92.

| 93. | á chur i bhfios go dteastaíonn nósanna imeachta reachtacha éifeachtacha chun reachtóireacht níos fearr a dhéanamh chun nósanna imeachta cinnteoireachta AE a thabhairt chun críche laistigh de thréimhse ama oiriúnach; á chur in iúl gur oth léi gur ró-annamh a rinneadh na nósanna imeachta reachtacha speisialta a leagtar amach sna Conarthaí a thabhairt i gcrích go rathúil mar gheall ar easpa tiomantais ón gComhairle agus in éagmais treoirlínte nós imeachta éifeachtacha; |
| --- | --- |

93.

| 94. | á chur in iúl gur geal léi an Chomhdháil maidir le todhchaí na hEorpa i ndáil le rannpháirtíocht na saoránach i bpróiseas cinnteoireachta AE; ag leagan béim go háirithe ar mholtaí Uimh. 1 ón bPainéal Saoránach, go háirithe moltaí 35, 36, 41, 46 agus 48, chomh maith leis na moltaí ón bPainéal Saoránach Uimh. 2, go háirithe foshruthanna 2.1, Uimh. 10 agus Uimh. 11; foshruth 3.1, Uimh. 16; foshruth 4.1, Uimh. 24 agus foshruth 4.2, Uimh. 29 agus Uimh. 32, agus sruth 5, Rannpháirtíocht na Saoránach, go háirithe Uimh. 39 de; ag leagan béim ar an ngá atá ann dul i ngleic go fóinteach leis na moltaí a dhéantar sa tuarascáil deiridh ar an gComhdháil, a tharraingeoidh an Bord Feidhmiúcháin suas i gcomhar le Seisiún Iomlánach na Comhdhála ar bhonn dhíospóireachtaí sheisiún iomlánach na Comhdhála maidir leis na moltaí ó na Painéil Náisiúnta agus Eorpacha na Saoránach, chomh maith le hionchur ón Ardán Digiteach Ilteangach; á mheas go léirítear go soiléir sna moltaí ó na painéil go bhfuil saoránaigh ag iarraidh níos mó trédhearcachta a bheith acu i ndíospóireacht phoiblí AE agus go gcuirfí tuilleadh for-rochtana agus tuilleadh faisnéise ar fáil ag institiúidí an Aontais trí úsáid ghníomhach a bhaint as na bealaí cumarsáide uile agus béim á leagan ar ról na meán sóisialta, ar ról é ba cheart a bheith ag gabháil le cinnteoireacht an Aontais, lena n-áirítear próisis reachtacha; á iarraidh ar an gCoimisiún, ar an gComhairle agus ar an bParlaimint conclúidí deiridh na Comhdhála a chur chun feidhme bunaithe ar mholtaí na bPainéal Saoránach i gcomhréir leis na prionsabail atá cumhdaithe sna Conarthaí; |
| --- | --- |

94.

| 95. | á mholadh go n-áireofaí sa phróiseas reachtach a eascraíonn as an gceart maidir le tionscnamh reachtach a thugtar don Pharlaimint leis na Conarthaí iarraidh chun féilire reachtach a bhunú do na tionscnaimh lena mbaineann, cosúil leis an ngnáthnós imeachta reachtach; á chur i bhfios gá láidir, thairis sin, nach mór go n-urramófar le nós imeachta reachtach speisialta den sórt sin forálacha IIA maidir le BLM maidir leis an oibleagáid institiúideach ar na trí institiúid sin caibidliú agus é sin a dhéanamh i gcomhréir le prionsabal an chomhair dhílis in Airteagal 13(2) CAE; |
| --- | --- |

95.

| 96. | á mheas i gcásanna ina bhfeidhmíonn an Pharlaimint an ceart tionscnaimh, amhail na rialacháin a bhaineann lena comhdhéanamh féin, toghadh a Feisirí agus na coinníollacha ginearálta maidir le feidhmiú a feidhmeanna, agus reacht an Ombudsman, chomh maith le comhdhéanamh coistí sealadacha fiosrúcháin, gur cheart bearta a bhreithniú i gComhaontú Idirinstitiúideach amach anseo chun nach gcuirfear bac ar chomhaid institiúideacha thábhachtacha; |
| --- | --- |

96.

| 97. | á chur i bhfáth go bhfuil ról tábhachtach ag an bParlaimint mar an institiúid a ionadaíonn saoránaigh AE, lena n-áirítear sa mhaoirseacht a dhéanann sí ar an gCoimisiún agus sa chomhar a dhéanann sí leis agus le hinstitiúidí eile thar ceann an phobail agus maidir le cur chuige ón mbun aníos a áirithiú i ndáil le héifeachtaí na reachtaíochta ar shaoránaigh; á athdhearbhú, dá bhrí sin, a thábhachtaí atá sé coimirciú a dhéanamh ar ról na Parlaiminte i réamh-mheasúnú a dhéanamh ar reachtaíocht a bheidh ann amach anseo, trí uirlisí parlaiminteacha atá ann cheana féin; |
| --- | --- |

97.

| 98. | á chur in iúl gur geal léi iarrachtaí an Choimisiúin chun an próiseas comhairliúcháin a chomhdhlúthú, an gealltanas tuairisc a thabhairt maidir le gach comhairliúchán poiblí laistigh d’ocht seachtaine tar éis clabhsúr a bheith curtha air agus gur gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé comhairliúcháin a phoibliú ar bhonn níos gníomhaí chun teagmháil a dhéanamh le níos mó saoránach, le níos mó geallsealbhóirí lena n-áirítear FBManna agus le níos mó údarás áitiúil agus réigiúnach; á iarraidh ar na Ballstáit rannchuidiú leis an bpróiseas sin trí na comhairliúcháin laistigh dá gcríocha a chur chun cinn; á thabhairt dá haire go bhféadfadh geallsealbhóirí áirithe a bhfuil acmhainní airgeadais níos mó acu a bheith níos gníomhaí ó thaobh rannchuidiú le comhairliúcháin; á chreidiúint gur gá go léireodh an t-ionchur a bhaileofar léargas cothrom ar thírdhreach an gheallsealbhóra agus chuige sin ní mór bailiú sonraí ó na geallsealbhóirí uile, lena n-áirítear saoránaigh agus ionadaithe na saoránach a bhfuil níos lú acmhainní acu a éascú; |
| --- | --- |

98.

| 99. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún; |
| --- | --- |

99.

---

(1)  IO C 425, 20.10.2021, lch. 43.

(2)  IO L 123, 12.5.2016, lch. 1.

(3)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2021)0316.

(4)  Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0242

(5)  IO C 86, 6.3.2018, lch. 126.

(6)  IO C 445, 29.10.2021, lch. 2.

(7)  IO C 270, 7.7.2021, lch. 2.

(8)  https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/ga/SPEECH_19_4230

(9)  P9_PV(2021)06-07(17).

(10)  Rialachán (AE) 2021/1119 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Meitheamh 2021 lena mbunaítear an creat chun aeráidneodracht a bhaint amach agus lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 401/2009 agus (AE) 2018/1999 (“An Dlí Aeráide Eorpach”) (IO L 243, 9.7.2021, lch. 1).

(11)  Tuarascáil speisialta Uimh. 14/2019 ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa: “Cloisimis Uait!”: Téann comhairliúcháin phoiblí an Choimisiúin i bhfeidhm ar shaoránaigh ach ní hionann sin agus gníomhaíochtaí for-rochtana].

(12)  https://eur-lex.europa.eu/statistics/2021/legislative-acts-statistics.html; https://eur-lex.europa.eu/statistics/legal-acts/2021/legislative-acts-statistics-repealed-and-expired-acts.html

(13)  Sainmhínítear boscaí gainimh rialála mar chreataí nithiúla lena gcumasaítear, trí chomhthéacs struchtúrtha a thabhairt don turgnamhaíocht, i gcás inarb iomchuí i bhfíorthimpeallacht, chun tástáil a dhéanamh ar theicneolaíochtaí, táirgí, seirbhísí nó bealaí cur chuige nuálacha – i láthair na huaire go háirithe i gcomhthéacs na digiteála – ar feadh tréimhse theoranta agus i gcuid theoranta d’earnáil nó de réimse faoi mhaoirseacht rialála lena gcinntítear go bhfuil cosaintí iomchuí i bhfeidhm.

(14)  https://www.statista.com/statistics/878412/number-of-smes-in-europe-by-size

(15)  Ina theachtaireacht an 30 Meitheamh 2021 dar teideal “Fís fhadtéarmach do limistéir thuaithe AE – I dtreo limistéir thuaithe níos láidre, nasctha, athléimneach agus rathúil faoi 2040” (COM(2021)0345) déanann an Coimisiún cur síos ar phromhadh leas na tuaithe mar a leanas: “I bhfianaise chineál ilghnéitheach na forbartha tuaithe agus gurb é comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach an aidhm atá leis na Conarthaí, is gá athbhreithniú a dhéanamh ar bheartais AE trí lionsa tuaithe, agus na tionchair agus na himpleachtaí féideartha ar phoist agus ar fhás tuaithe chomh maith le féidearthachtaí forbartha, folláine sóisialta agus comhdheiseanna do gach duine, agus chaighdeán an chomhshaoil i limistéir thuaithe a mheas”.

(16)  Tuairim ón gCoiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia ar dhréachtbhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh don bhliain airgeadais 2022 – na ranna uile.

(17)  IO C 99, 1.3.2022, lch. 96.

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/257 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/257

---

P9_TA(2022)0302

Cinneadh Chúirt Uachtarach na Stát Aontaithe cearta ginmhillte a chur ar ceal sna Stáit Aontaithe agus an gá atá le cearta ginmhillte agus sláinte na mBan a chosaint, lena n-áirítear in AE

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 maidir le cinneadh Chúirt Uachtarach na Stát Aontaithe cearta ginmhillte a chur ar ceal sna Stáit Aontaithe agus an gá atá le cearta ginmhillte agus sláinte na mBan a chosaint, lena n-áirítear in AE (2022/2742(RSP))

(2023/C 47/22)

Níl an téacs seo ar fáil as Gaeilge

---

MOLTAÍ

Parlaimint na hEorpa

Dé Máirt 5. Iúil 2022

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/258 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/258

---

P9_TA(2022)0275

Caibidlíocht le haghaidh comhaontú comhair idir an tAontas Eorpach agus Interpol

Moladh ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 chuig an gComhairle ar mholadh ó Pharlaimint na hEorpa chuig an gCoimisiún agus chuig an gComhairle maidir leis an gcaibidlíocht i gcomhair comhaontú comhair idir an tAontas Eorpach agus Eagraíocht Idirnáisiúnta na bPóilíní Coireachta (ICPO-INTERPOL) (2022/2025(INI))

(2023/C 47/23)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint d’Airteagal 218 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 218 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE),

| — | ag féachaint do CFAE, agus go háirithe Airteagal 16, Airteagal 82(1) agus Airteagal 87(2) de, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do CFAE, agus go háirithe Airteagal 16, Airteagal 82(1) agus Airteagal 87(2) de,

| — | ag féachaint do Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (an “Chairt”), agus go háirithe Airteagail 7, 8, 47 agus 52 di, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (an “Chairt”), agus go háirithe Airteagail 7, 8, 47 agus 52 di,

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Treoir 95/46/CE (an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Treoir 95/46/CE (an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (1),

| — | ag féachaint do Threoir (AE) 2016/680 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta ag údaráis inniúla chun cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh nó chun pionóis choiriúla a fhorghníomhú, agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Cinneadh Réime 2008/977/CGB ón gComhairle (2) (an Treoir maidir le Forfheidhmiú an Dlí), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir (AE) 2016/680 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta ag údaráis inniúla chun cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh nó chun pionóis choiriúla a fhorghníomhú, agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Cinneadh Réime 2008/977/CGB ón gComhairle (2) (an Treoir maidir le Forfheidhmiú an Dlí),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2018 maidir le cosaint daoine aonair i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta ag institiúidí agus comhlachtaí an Aontais agus maidir le saorghluaiseacht na sonraí sin (3) (EUDPR), agus go háirithe Airteagal 42(1) de, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2018 maidir le cosaint daoine aonair i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta ag institiúidí agus comhlachtaí an Aontais agus maidir le saorghluaiseacht na sonraí sin (3) (EUDPR), agus go háirithe Airteagal 42(1) de,

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2016/794 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Bealtaine 2016 maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (Europol) agus lena n-aisghairtear Cinntí 2009/371/CGB, 2009/934/CGB, 2009/935/CGB, 2009/936/CGB agus 2009/968/CGB ón gComhairle agus a ghabhann ionad na gCinntí sin (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2016/794 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Bealtaine 2016 maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (Europol) agus lena n-aisghairtear Cinntí 2009/371/CGB, 2009/934/CGB, 2009/935/CGB, 2009/936/CGB agus 2009/968/CGB ón gComhairle agus a ghabhann ionad na gCinntí sin (4),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2019/1896 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Samhain 2019 maidir le Garda Teorann agus Cósta lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1052/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Rialachán (AE) 2016/1624 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2019/1896 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Samhain 2019 maidir le Garda Teorann agus Cósta lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1052/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Rialachán (AE) 2016/1624 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle an 12 Deireadh Fómhair 2017 lena gcuirtear chun feidhme comhar feabhsaithe maidir le bunú Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (“an OIPE”) (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle an 12 Deireadh Fómhair 2017 lena gcuirtear chun feidhme comhar feabhsaithe maidir le bunú Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (“an OIPE”) (6),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2018/1727 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Samhain 2018 maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar Ceartais Choiriúil (Eurojust) (7), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2018/1727 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Samhain 2018 maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar Ceartais Choiriúil (Eurojust) (7),

| — | ag féachaint do Thuairim 8/2021 ón Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí an 25 Bealtaine 2021 maidir leis an Moladh le haghaidh cinneadh ón gComhairle lena n-údaraítear tús a chur le caibidlíocht le haghaidh comhaontú comhair idir an tAontas Eorpach agus Interpol, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuairim 8/2021 ón Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí an 25 Bealtaine 2021 maidir leis an Moladh le haghaidh cinneadh ón gComhairle lena n-údaraítear tús a chur le caibidlíocht le haghaidh comhaontú comhair idir an tAontas Eorpach agus Interpol,

| — | ag féachaint don staidéar a rinne an Roinn Beartais um Chearta na Saoránach agus um Ghnóthaí Bunreachtúla i mí Feabhra 2022 dar teideal “Ensuring the rights of EU citizens against politically motivated Red Notices” [Cearta shaoránaigh AE a áirithiú i gcoinne Fógraí Dearga a bhfuil cúiseanna polaitiúla leo], |
| --- | --- |

—

ag féachaint don staidéar a rinne an Roinn Beartais um Chearta na Saoránach agus um Ghnóthaí Bunreachtúla i mí Feabhra 2022 dar teideal “Ensuring the rights of EU citizens against politically motivated Red Notices” [Cearta shaoránaigh AE a áirithiú i gcoinne Fógraí Dearga a bhfuil cúiseanna polaitiúla leo],

| — | ag féachaint do Rialacha Interpol maidir le sonraí a phróiseáil, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialacha Interpol maidir le sonraí a phróiseáil,

| — | ag féachaint do Rún 2161 (2017) ó Thionól Parlaiminteach Chomhairle na hEorpa maidir le mí-úsáid a bhaint as córas Interpol: an gá atá le coimircí dlíthiúla níos déine agus 2315 (2019) maidir le hathchóiriú Interpol: agus imeachtaí eiseachadta: muinín a chothú trí mhí-úsáid a chomhrac, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rún 2161 (2017) ó Thionól Parlaiminteach Chomhairle na hEorpa maidir le mí-úsáid a bhaint as córas Interpol: an gá atá le coimircí dlíthiúla níos déine agus 2315 (2019) maidir le hathchóiriú Interpol: agus imeachtaí eiseachadta: muinín a chothú trí mhí-úsáid a chomhrac,

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2019/817 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2019 maidir le creat a bhunú le haghaidh idir-inoibritheacht idir córais faisnéise AE i réimse na dteorainneacha agus víosaí agus lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 767/2008, (AE) 2016/399, (AE) 2017/2226, (AE) 2018/1240, (AE) 2018/1726 agus (AE) 2018/1861 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Cinntí 2004/512/CE agus 2008/633/CGB ón gComhairle (8), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2019/817 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2019 maidir le creat a bhunú le haghaidh idir-inoibritheacht idir córais faisnéise AE i réimse na dteorainneacha agus víosaí agus lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 767/2008, (AE) 2016/399, (AE) 2017/2226, (AE) 2018/1240, (AE) 2018/1726 agus (AE) 2018/1861 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Cinntí 2004/512/CE agus 2008/633/CGB ón gComhairle (8),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2019/818 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2019 maidir le creat a bhunú le haghaidh idir-inoibritheacht idir córais faisnéise AE i réimsí an chomhair póilíneachta agus an chomhair bhreithiúnaigh, an tearmainn agus na himirce agus lena leasaítear Rialacháin (AE) 2018/1726, (AE) 2018/1862 agus (AE) 2019/816 (9), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2019/818 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2019 maidir le creat a bhunú le haghaidh idir-inoibritheacht idir córais faisnéise AE i réimsí an chomhair póilíneachta agus an chomhair bhreithiúnaigh, an tearmainn agus na himirce agus lena leasaítear Rialacháin (AE) 2018/1726, (AE) 2018/1862 agus (AE) 2019/816 (9),

| — | ag féachaint do Rialacha 114(4) agus 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialacha 114(4) agus 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Ghnóthaí Eachtracha, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Ghnóthaí Eachtracha,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile (A9-0200/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile (A9-0200/2022),

| A. | de bhrí go bhfuil sceimhlitheoireacht an lae inniu tromchúiseach agus go bhfuil coireanna eagraithe ag éirí níos dinimiciúla, níos casta, níos nuálaí níos domhandaithe, níos soghluaiste agus gur feiniméin trasnáisiúnta iad den chuid is mó, lena n-éilítear freagairt láidir agus comhar AE atá níos éifeachtaí agus níos comhordaithe le húdaráis agus comhlachtaí forfheidhmithe dlí idirnáisiúnta amhail Eagraíocht Idirnáisiúnta na bPóilíní Coireachta (Interpol); de bhrí go n-iarrtar le straitéis an Choimisiúin um an Aontas Slándála, 2020, ar na Ballstáit dlús a chur leis an gcomhar iltaobhach agus leis an gcomhordú idir AE agus Interpol, ós rud é go bhfuil sé sin bunriachtanach chun comhar agus malartú faisnéise a fheabhsú; de bhrí go leagtar béim i rún na Parlaiminte an 17 Nollaig 2020 maidir le straitéis Aontais Slándála AE (10) ar an ngá atá le comhar níos láidre idir na Ballstáit agus le comhordú níos fearr ar leibhéal AE idir na gníomhaithe uile; |
| --- | --- |

A.

de bhrí go bhfuil sceimhlitheoireacht an lae inniu tromchúiseach agus go bhfuil coireanna eagraithe ag éirí níos dinimiciúla, níos casta, níos nuálaí níos domhandaithe, níos soghluaiste agus gur feiniméin trasnáisiúnta iad den chuid is mó, lena n-éilítear freagairt láidir agus comhar AE atá níos éifeachtaí agus níos comhordaithe le húdaráis agus comhlachtaí forfheidhmithe dlí idirnáisiúnta amhail Eagraíocht Idirnáisiúnta na bPóilíní Coireachta (Interpol); de bhrí go n-iarrtar le straitéis an Choimisiúin um an Aontas Slándála, 2020, ar na Ballstáit dlús a chur leis an gcomhar iltaobhach agus leis an gcomhordú idir AE agus Interpol, ós rud é go bhfuil sé sin bunriachtanach chun comhar agus malartú faisnéise a fheabhsú; de bhrí go leagtar béim i rún na Parlaiminte an 17 Nollaig 2020 maidir le straitéis Aontais Slándála AE (10) ar an ngá atá le comhar níos láidre idir na Ballstáit agus le comhordú níos fearr ar leibhéal AE idir na gníomhaithe uile;

| B. | de bhrí gur comhpháirt thábhachtach é an comhar éifeachtach idirnáisiúnta, agus lánuarraim á tabhairt do chearta bunúsacha, d’fhorfheidhmiú éifeachtach an dlí agus don chomhar breithiúnach, go háirithe maidir le coireacht a bhaineann le próiseáil agus comhroinnt sonraí pearsanta; de bhrí go bhfuil dlíthiúlacht phróiseáil sonraí pearsanta faoi rialú ag acquis cosanta sonraí an Aontais, agus de bhrí go bhfuil feidhm aige sin freisin maidir le comhaontuithe déthaobhacha le príomh-chomhpháirtithe a bhfuil ról tábhachtach acu maidir le faisnéis agus fianaise a d’fhéadfadh a bheith ann a fháil ó lasmuigh de AE; |
| --- | --- |

B.

de bhrí gur comhpháirt thábhachtach é an comhar éifeachtach idirnáisiúnta, agus lánuarraim á tabhairt do chearta bunúsacha, d’fhorfheidhmiú éifeachtach an dlí agus don chomhar breithiúnach, go háirithe maidir le coireacht a bhaineann le próiseáil agus comhroinnt sonraí pearsanta; de bhrí go bhfuil dlíthiúlacht phróiseáil sonraí pearsanta faoi rialú ag acquis cosanta sonraí an Aontais, agus de bhrí go bhfuil feidhm aige sin freisin maidir le comhaontuithe déthaobhacha le príomh-chomhpháirtithe a bhfuil ról tábhachtach acu maidir le faisnéis agus fianaise a d’fhéadfadh a bheith ann a fháil ó lasmuigh de AE;

| C. | de bhrí go bhfuil Interpol ar cheann de na heagraíochtaí idirnáisiúnta póilíní coireachta is mó ar domhan agus go bhfuil ról tábhachtach aige ar fud an domhain; de bhrí go bhfuil Interpol bunaithe ar chomhar idir-rialtasach; de bhrí, i mí na Nollag 2021, gur ghlac an Chomhairle sainordú caibidlíochta chun go rachadh an Coimisiún i mbun caibidlíochta, agus go rabhthas ag súil go dtabharfar i gcrích faoi dheireadh 2022 é, maidir le comhaontú idirnáisiúnta thar ceann AE atá ag lorg comhar treisithe le Interpol, lena n-áirítear rochtain ar bhunachair sonraí Interpol agus neartú an chomhair oibríochtúil; de bhrí go bhfuil sé fíorthábhachtach a áirithiú go gcuirfear bearta stóinsithe i bhfeidhm leis an gcomhaontú deiridh chun a áirithiú go gcomhlíonfar na prionsabail a bhaineann le próiseáil sonraí pearsanta, mar a leagtar amach in acquis cosanta sonraí an Aontais iad, chomh maith le cruinneas na sonraí pearsanta a fhaightear trí chomhar den sórt sin, agus chun a áirithiú go n-urramófar cearta bunúsacha le gach comhar agus malartú sonraí pearsanta amach anseo, lena n-áirítear an ceart chun sonraí a chosaint agus chun príobháideachta; |
| --- | --- |

C.

de bhrí go bhfuil Interpol ar cheann de na heagraíochtaí idirnáisiúnta póilíní coireachta is mó ar domhan agus go bhfuil ról tábhachtach aige ar fud an domhain; de bhrí go bhfuil Interpol bunaithe ar chomhar idir-rialtasach; de bhrí, i mí na Nollag 2021, gur ghlac an Chomhairle sainordú caibidlíochta chun go rachadh an Coimisiún i mbun caibidlíochta, agus go rabhthas ag súil go dtabharfar i gcrích faoi dheireadh 2022 é, maidir le comhaontú idirnáisiúnta thar ceann AE atá ag lorg comhar treisithe le Interpol, lena n-áirítear rochtain ar bhunachair sonraí Interpol agus neartú an chomhair oibríochtúil; de bhrí go bhfuil sé fíorthábhachtach a áirithiú go gcuirfear bearta stóinsithe i bhfeidhm leis an gcomhaontú deiridh chun a áirithiú go gcomhlíonfar na prionsabail a bhaineann le próiseáil sonraí pearsanta, mar a leagtar amach in acquis cosanta sonraí an Aontais iad, chomh maith le cruinneas na sonraí pearsanta a fhaightear trí chomhar den sórt sin, agus chun a áirithiú go n-urramófar cearta bunúsacha le gach comhar agus malartú sonraí pearsanta amach anseo, lena n-áirítear an ceart chun sonraí a chosaint agus chun príobháideachta;

| D. | de bhrí go bhfuil comhar seanbhunaithe idir AE agus Interpol cheana féin i raon réimsí a bhaineann le forfheidhmiú an dlí trí chur chun feidhme oibríochtúil thimthriall beartais AE – EMPACT (an tArdán Eorpach Ildisciplíneach i gCoinne Bagairtí Coiriúla) agus trí thacú le gníomhaíochtaí na mBallstát i gcomhar le gníomhaireachtaí AE, amhail Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (Europol), an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta (Frontex), Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Oiliúint i bhForfheidhmiú an Dlí, an Lárionad Faireacháin Eorpach um Dhrugaí agus um Andúil i nDrugaí agus Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh chun Bainistiú Oibríochtúil a dhéanamh ar Chórais Mhórscála TF sa Limistéar Saoirse, Slándála agus Ceartais, ar bhonn comhaontuithe nó socruithe oibre; de bhrí gur shínigh Europol agus Interpol comhaontú oibríochtúil an 5 Samhain 2001 agus meabhrán tuisceana ina dhiaidh sin lena lamháiltear do shonraí pearsanta a aistriú trína n-oifigigh idirchaidrimh faoi seach; de bhrí gur shínigh Frontex comhaontú oibre le Interpol an 27 Bealtaine 2009 lena mbunaítear creat le haghaidh comhair agus é mar aidhm leis éascaíocht a dhéanamh ar choireacht trasteorann a chosc, a bhrath agus a chomhrac agus slándáil teorann a fheabhsú chun inimirce neamhdhleathach, smuigleáil daoine agus gáinneáil ar dhaoine a chomhrac; |
| --- | --- |

D.

de bhrí go bhfuil comhar seanbhunaithe idir AE agus Interpol cheana féin i raon réimsí a bhaineann le forfheidhmiú an dlí trí chur chun feidhme oibríochtúil thimthriall beartais AE – EMPACT (an tArdán Eorpach Ildisciplíneach i gCoinne Bagairtí Coiriúla) agus trí thacú le gníomhaíochtaí na mBallstát i gcomhar le gníomhaireachtaí AE, amhail Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (Europol), an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta (Frontex), Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Oiliúint i bhForfheidhmiú an Dlí, an Lárionad Faireacháin Eorpach um Dhrugaí agus um Andúil i nDrugaí agus Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh chun Bainistiú Oibríochtúil a dhéanamh ar Chórais Mhórscála TF sa Limistéar Saoirse, Slándála agus Ceartais, ar bhonn comhaontuithe nó socruithe oibre; de bhrí gur shínigh Europol agus Interpol comhaontú oibríochtúil an 5 Samhain 2001 agus meabhrán tuisceana ina dhiaidh sin lena lamháiltear do shonraí pearsanta a aistriú trína n-oifigigh idirchaidrimh faoi seach; de bhrí gur shínigh Frontex comhaontú oibre le Interpol an 27 Bealtaine 2009 lena mbunaítear creat le haghaidh comhair agus é mar aidhm leis éascaíocht a dhéanamh ar choireacht trasteorann a chosc, a bhrath agus a chomhrac agus slándáil teorann a fheabhsú chun inimirce neamhdhleathach, smuigleáil daoine agus gáinneáil ar dhaoine a chomhrac;

| E. | de bhrí gur féidir le Ballstáit aonair AE, ina gcáil mar bhalltíortha Interpol, rochtain dhíreach a fháil ar 19 mbunachar sonraí de chuid Interpol, lena n-áirítear faisnéis a d’fhéadfadh a bheith luachmhar faoi dhaoine aonair, faoi mhaoin ghoidte, faoi airm agus faoi bhagairtí; de bhrí go bhfuil na milliúin taifead sna bunachair sonraí sin ina bhfuil faisnéis a d’fhéadfadh cabhrú go díreach leis an gcomhrac i gcoinne na coireachta tromchúisí agus eagraithe agus na sceimhlitheoireachta; de bhrí nach bhfuil aon rochtain ag Frontex, Eurojust ná OIPE ar na bunachair sonraí sin faoi láthair, i gcomhréir lena sainorduithe – go díreach nó ar bhonn “amas/gan amas” – toisc nach bhfuil comhaontú ann le Interpol, rud atá riachtanach chun na críche sin faoi rialacha Interpol maidir le sonraí a phróiseáil; |
| --- | --- |

E.

de bhrí gur féidir le Ballstáit aonair AE, ina gcáil mar bhalltíortha Interpol, rochtain dhíreach a fháil ar 19 mbunachar sonraí de chuid Interpol, lena n-áirítear faisnéis a d’fhéadfadh a bheith luachmhar faoi dhaoine aonair, faoi mhaoin ghoidte, faoi airm agus faoi bhagairtí; de bhrí go bhfuil na milliúin taifead sna bunachair sonraí sin ina bhfuil faisnéis a d’fhéadfadh cabhrú go díreach leis an gcomhrac i gcoinne na coireachta tromchúisí agus eagraithe agus na sceimhlitheoireachta; de bhrí nach bhfuil aon rochtain ag Frontex, Eurojust ná OIPE ar na bunachair sonraí sin faoi láthair, i gcomhréir lena sainorduithe – go díreach nó ar bhonn “amas/gan amas” – toisc nach bhfuil comhaontú ann le Interpol, rud atá riachtanach chun na críche sin faoi rialacha Interpol maidir le sonraí a phróiseáil;

| F. | de bhrí go bhfuil an comhar reatha idir AE agus Interpol dlúth cheana féin i réimse na frithsceimhlitheoireachta; de bhrí gur cheart dlús a chur leis sin agus é a leathnú chuig réimsí nua; de bhrí gur cheart nósanna imeachta a fheabhsú, a luathú agus a shruthlíniú chun aghaidh a thabhairt ar shraith riachtanas oibríochtúil fíor-riachtanach chun rochtain mhear ar fhaisnéis a bhaineann le coireacht thromchúiseach agus eagraithe agus le sceimhlitheoireacht a éascú agus chun gníomhartha dlí an Aontais atá ann cheana a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

F.

de bhrí go bhfuil an comhar reatha idir AE agus Interpol dlúth cheana féin i réimse na frithsceimhlitheoireachta; de bhrí gur cheart dlús a chur leis sin agus é a leathnú chuig réimsí nua; de bhrí gur cheart nósanna imeachta a fheabhsú, a luathú agus a shruthlíniú chun aghaidh a thabhairt ar shraith riachtanas oibríochtúil fíor-riachtanach chun rochtain mhear ar fhaisnéis a bhaineann le coireacht thromchúiseach agus eagraithe agus le sceimhlitheoireacht a éascú agus chun gníomhartha dlí an Aontais atá ann cheana a chur chun feidhme;

| G. | de bhrí gurb é AE an deontóir cistí is mó do Interpol, ar cistí iad a shanntar go príomha ar mhalairtí faisnéise i réimse fhorfheidhmiú an dlí, ach lena n-áirítear freisin comhar maidir le bainistiú teorainneacha agus gníomhaíochtaí fothaithe acmhainneachta, agus ar thionscadail agus cláir atá spriocdhírithe ar raon gníomhaíochtaí sceimhlitheoireachta agus coireachta tromchúisí; de bhrí go dtugann sé sin ról tábhachtach do AE maidir le feidhmiú Interpol a fheabhsú, agus go háirithe a thrédhearcacht agus a chuntasacht; |
| --- | --- |

G.

de bhrí gurb é AE an deontóir cistí is mó do Interpol, ar cistí iad a shanntar go príomha ar mhalairtí faisnéise i réimse fhorfheidhmiú an dlí, ach lena n-áirítear freisin comhar maidir le bainistiú teorainneacha agus gníomhaíochtaí fothaithe acmhainneachta, agus ar thionscadail agus cláir atá spriocdhírithe ar raon gníomhaíochtaí sceimhlitheoireachta agus coireachta tromchúisí; de bhrí go dtugann sé sin ról tábhachtach do AE maidir le feidhmiú Interpol a fheabhsú, agus go háirithe a thrédhearcacht agus a chuntasacht;

| H. | de bhrí gur cheart creat comhtháite nua-aimseartha a bhunú leis an gcomhaontú nua don chomhar idir comhlachtaí agus gníomhaireachtaí AE agus Interpol, bunaithe ar na modhanna comhair atá ann cheana féin; de bhrí gur cheart don chomhaontú a bheith i gcomhréir le ceanglais ghinearálta na Cairte, le acquis infheidhme an Aontais maidir le cosaint sonraí, eadhon EUDPR agus an Treoir maidir le Forfheidhmiú an Dlí, na ceanglais shonracha maidir le cosaint sonraí agus na coimircí a leagtar síos sna gníomhartha bunúsacha lena mbunaítear comhlachtaí, gníomhaireachtaí agus córais TF AE agus dlí-eolaíocht ábhartha Chúirt Bhreithiúnais AE (CBAE) agus caighdeáin maidir le cearta bunúsacha; |
| --- | --- |

H.

de bhrí gur cheart creat comhtháite nua-aimseartha a bhunú leis an gcomhaontú nua don chomhar idir comhlachtaí agus gníomhaireachtaí AE agus Interpol, bunaithe ar na modhanna comhair atá ann cheana féin; de bhrí gur cheart don chomhaontú a bheith i gcomhréir le ceanglais ghinearálta na Cairte, le acquis infheidhme an Aontais maidir le cosaint sonraí, eadhon EUDPR agus an Treoir maidir le Forfheidhmiú an Dlí, na ceanglais shonracha maidir le cosaint sonraí agus na coimircí a leagtar síos sna gníomhartha bunúsacha lena mbunaítear comhlachtaí, gníomhaireachtaí agus córais TF AE agus dlí-eolaíocht ábhartha Chúirt Bhreithiúnais AE (CBAE) agus caighdeáin maidir le cearta bunúsacha;

| I. | de bhrí gur cheart don chomhaontú freagairt do riachtanais oibríochtúla, agus na forbairtí is déanaí maidir leis an sceimhlitheoireacht agus an choireacht trasteorann, trasnáisiúnta, thromchúiseach agus eagraithe a chomhrac á gcur san áireamh; de bhrí go bhforáiltear leis an gcomhaontú maidir le bunús dlí le haghaidh malartú faisnéise oibríochtúla, lena n-áirítear sonraí pearsanta, agus rochtain ar bhunachair sonraí ábhartha Interpol ag comhlachtaí agus gníomhaireachtaí de chuid an Aontais i gcomhréir lena sainorduithe, ar choinníoll go bhfuil an comhaontú ceangailteach ó thaobh dlí agus infhorfheidhmithe i gcoinne na bpáirtithe uile agus go n-áirítear ann na coimircí cosanta sonraí uile is gá; |
| --- | --- |

I.

de bhrí gur cheart don chomhaontú freagairt do riachtanais oibríochtúla, agus na forbairtí is déanaí maidir leis an sceimhlitheoireacht agus an choireacht trasteorann, trasnáisiúnta, thromchúiseach agus eagraithe a chomhrac á gcur san áireamh; de bhrí go bhforáiltear leis an gcomhaontú maidir le bunús dlí le haghaidh malartú faisnéise oibríochtúla, lena n-áirítear sonraí pearsanta, agus rochtain ar bhunachair sonraí ábhartha Interpol ag comhlachtaí agus gníomhaireachtaí de chuid an Aontais i gcomhréir lena sainorduithe, ar choinníoll go bhfuil an comhaontú ceangailteach ó thaobh dlí agus infhorfheidhmithe i gcoinne na bpáirtithe uile agus go n-áirítear ann na coimircí cosanta sonraí uile is gá;

| J. | de bhrí nach ndearnadh aon mheasúnú um thionchair ar chearta bunúsacha ar an Moladh ón gCoimisiún; |
| --- | --- |

J.

de bhrí nach ndearnadh aon mheasúnú um thionchair ar chearta bunúsacha ar an Moladh ón gCoimisiún;

| K. | de bhrí gur glacadh creat dlíthiúil an Aontais maidir le hidir-inoibritheacht idir córais faisnéise an Aontais i réimse an cheartais agus gnóthaí baile i mí na Bealtaine 2019 agus gur eascair uaidh sin réamhchainteanna idir AE agus Interpol maidir leis an ngá atá le comhaontú comhair; de bhrí go bhfuil ardbhonneagar comhroinnte sonraí i bhfeidhm faoi láthair in AE le haghaidh an chomhar póilíneachta agus bhreithiúnaigh, an tearmainn agus na himirce, chomh maith le haghaidh teorainneacha agus víosaí; de bhrí go lamháiltear leis an mbonneagar sin, agus na córais agus bunachair sonraí AE a chomhdhéanann é, do chomhroinnt theoranta faisnéise agus ardrialaithe le tríú tíortha nó le heagraíochtaí idirnáisiúnta; |
| --- | --- |

K.

de bhrí gur glacadh creat dlíthiúil an Aontais maidir le hidir-inoibritheacht idir córais faisnéise an Aontais i réimse an cheartais agus gnóthaí baile i mí na Bealtaine 2019 agus gur eascair uaidh sin réamhchainteanna idir AE agus Interpol maidir leis an ngá atá le comhaontú comhair; de bhrí go bhfuil ardbhonneagar comhroinnte sonraí i bhfeidhm faoi láthair in AE le haghaidh an chomhar póilíneachta agus bhreithiúnaigh, an tearmainn agus na himirce, chomh maith le haghaidh teorainneacha agus víosaí; de bhrí go lamháiltear leis an mbonneagar sin, agus na córais agus bunachair sonraí AE a chomhdhéanann é, do chomhroinnt theoranta faisnéise agus ardrialaithe le tríú tíortha nó le heagraíochtaí idirnáisiúnta;

| L. | de bhrí gur cheart leis an gcomhaontú nua an comhair idir Interpol, Europol, OIPE, Eurojust agus Frontex a rialáil agus rochtain dhíreach a sholáthar do na comhlachtaí, gníomhaireachtaí agus Ballstáit sin, chun críocha nach mbaineann acu lena gcuid cúraimí a chomhlíonadh, mar a rialaítear lena mbunghníomhartha faoi seach, ar dhá cheann de bhunachair sonraí Interpol – bunachar sonraí i ndáil le Doiciméid atá Goidte nó Caillte (SLTD) agus bunachar sonraí i ndáil le Doiciméid Taistil lena mbaineann Fógraí (TDAWN) tríd an Tairseach Chuardaigh Eorpach (ESP), i gcomhréir le ceanglais AE maidir le cosaint sonraí agus lánurraim á tabhairt do chearta bunúsacha; |
| --- | --- |

L.

de bhrí gur cheart leis an gcomhaontú nua an comhair idir Interpol, Europol, OIPE, Eurojust agus Frontex a rialáil agus rochtain dhíreach a sholáthar do na comhlachtaí, gníomhaireachtaí agus Ballstáit sin, chun críocha nach mbaineann acu lena gcuid cúraimí a chomhlíonadh, mar a rialaítear lena mbunghníomhartha faoi seach, ar dhá cheann de bhunachair sonraí Interpol – bunachar sonraí i ndáil le Doiciméid atá Goidte nó Caillte (SLTD) agus bunachar sonraí i ndáil le Doiciméid Taistil lena mbaineann Fógraí (TDAWN) tríd an Tairseach Chuardaigh Eorpach (ESP), i gcomhréir le ceanglais AE maidir le cosaint sonraí agus lánurraim á tabhairt do chearta bunúsacha;

| M. | de bhrí, de réir bhunreacht Interpol, go bhfuil sé d’oibleagáid ar Interpol gan cúnamh ná cabhair a thabhairt do bhalltíortha a ghníomhaíonn de shárú ar an dlí idirnáisiúnta um chearta an duine; |
| --- | --- |

M.

de bhrí, de réir bhunreacht Interpol, go bhfuil sé d’oibleagáid ar Interpol gan cúnamh ná cabhair a thabhairt do bhalltíortha a ghníomhaíonn de shárú ar an dlí idirnáisiúnta um chearta an duine;

| N. | de bhrí go leanann eagraíochtaí rialtais, idirnáisiúnta agus neamhrialtais de thuairisciú a dhéanamh ar mhí-úsáid a bhaineann roinnt balltíortha as chóras fógraí agus feasachán Interpol chun géarleanúint a dhéanamh ar an bhfreasúra polaitiúil, ar chosantóirí náisiúnta chearta an duine, ar dhlíodóirí, ar ghníomhaithe na sochaí sibhialta agus ar iriseoirí, de shárú ar chaighdeáin idirnáisiúnta maidir le cearta an duine agus ar rialacha Interopol; de bhrí, de réir tuarascálacha ón gCoimisiún agus ó eagraíochtaí na sochaí sibhialta, go bhfuil athchóiriú agus neartú déanta ag Interpol ar a phróisis athbhreithnithe ar fhógraí dearga, agus ar a chórais tacaíochta don Bhiúró Lárnach Náisiúnta i dtíortha is baill, go bhfuil athchóiriú déanta aige ar bhunú agus ar fheidhmiú an Choimisiúin le haghaidh Rialú na gComhad, lena neartaítear a shásra gearán curtha i bhfeidhm aige, oifigeach cosanta sonraí ceaptha aige agus clár foghlama agus comhroinnte eolais curtha chun feidhme aige; de bhrí, in ainneoin na n-athchóirithe sin, go bhfuil ábhair mhóra imní fós ann a bhaineann le mí-úsáidí a d’fhéadfaí a dhéanamh ar chóras Interpol a bhfuil tionchar acu ar chearta bunúsacha, mar go leagtar béim fós sna tuarascálacha is déanaí ar an ngá atá le níos mó cosaintí dlíthiúla, le tuilleadh trédhearcachta agus le hathchóirithe a chur chun feidhme ar bhealach níos fearr; de bhrí go bhfuil dúshláin shuntasacha ann maidir leis na sásraí chun faisnéis maidir le fógraí dearga agus feasacháin a thabhairt cothrom le dáta, ós rud é go bhfanann siad i bhfeidhm sna bunachair sonraí náisiúnta in ainneoin gur thug Ardrúnaíocht Interpol cothrom le dáta iad agus gur chuir sí deireadh leo; de bhrí go dtugann foinsí scríofa agus agallaimh le heagraíochtaí rialtasacha agus neamhrialtasacha araon le fios go bhfuil próiseas grinnfhiosrúcháin Interpol fós neamhréireach; |
| --- | --- |

N.

de bhrí go leanann eagraíochtaí rialtais, idirnáisiúnta agus neamhrialtais de thuairisciú a dhéanamh ar mhí-úsáid a bhaineann roinnt balltíortha as chóras fógraí agus feasachán Interpol chun géarleanúint a dhéanamh ar an bhfreasúra polaitiúil, ar chosantóirí náisiúnta chearta an duine, ar dhlíodóirí, ar ghníomhaithe na sochaí sibhialta agus ar iriseoirí, de shárú ar chaighdeáin idirnáisiúnta maidir le cearta an duine agus ar rialacha Interopol; de bhrí, de réir tuarascálacha ón gCoimisiún agus ó eagraíochtaí na sochaí sibhialta, go bhfuil athchóiriú agus neartú déanta ag Interpol ar a phróisis athbhreithnithe ar fhógraí dearga, agus ar a chórais tacaíochta don Bhiúró Lárnach Náisiúnta i dtíortha is baill, go bhfuil athchóiriú déanta aige ar bhunú agus ar fheidhmiú an Choimisiúin le haghaidh Rialú na gComhad, lena neartaítear a shásra gearán curtha i bhfeidhm aige, oifigeach cosanta sonraí ceaptha aige agus clár foghlama agus comhroinnte eolais curtha chun feidhme aige; de bhrí, in ainneoin na n-athchóirithe sin, go bhfuil ábhair mhóra imní fós ann a bhaineann le mí-úsáidí a d’fhéadfaí a dhéanamh ar chóras Interpol a bhfuil tionchar acu ar chearta bunúsacha, mar go leagtar béim fós sna tuarascálacha is déanaí ar an ngá atá le níos mó cosaintí dlíthiúla, le tuilleadh trédhearcachta agus le hathchóirithe a chur chun feidhme ar bhealach níos fearr; de bhrí go bhfuil dúshláin shuntasacha ann maidir leis na sásraí chun faisnéis maidir le fógraí dearga agus feasacháin a thabhairt cothrom le dáta, ós rud é go bhfanann siad i bhfeidhm sna bunachair sonraí náisiúnta in ainneoin gur thug Ardrúnaíocht Interpol cothrom le dáta iad agus gur chuir sí deireadh leo; de bhrí go dtugann foinsí scríofa agus agallaimh le heagraíochtaí rialtasacha agus neamhrialtasacha araon le fios go bhfuil próiseas grinnfhiosrúcháin Interpol fós neamhréireach;

| O. | de bhrí go dtoirmisctear le hAirteagal 3 de bhunreacht Interpol aon idirghabháil nó aon ghníomhaíocht de chineál polaitiúil, míleata, reiligiúnach nó ciníoch; de bhrí gur tugadh faoi deara, fós éin, le blianta beaga anuas, gur tharla mí-úsáid i gcásanna ardphróifíle i mballtíortha éagsúla de chuid Interpol; de bhrí gur minic a spreagtar eiseachadadh a bhfuil údar polaitiúil leis mar gheall ar gur eisíodh go héagórach fógra dearg nó “feasachán maidir le duine a bhfuiltear sa tóir orthu” trí Interpol; de bhrí go gcuireann Interpol faisnéis gann ar fáil maidir leis an gcaoi a ndéanann sé athbhreithniú ar fhógraí dearga, ar a chumas riaracháin déanamh amhlaidh agus ar thorthaí na n-athbhreithnithe sin, rud a fhágann go bhfuil easpa trédhearcachta ann maidir leis an gcaoi a n-oibríonn Interpol i dtreo cur i gcoinne fógraí dearga a bhfuil údar polaitiúil leo; de bhrí nach bhfuil mórán rochtana ag balltíortha ná ag eagraíochtaí idirnáisiúnta eile ar eolas maidir le láimhseáil foriomlán fógraí dearga agus feasachán; de bhrí nach bhfuil aon fhaisnéis ar fáil faoi na tíortha a dhéanann na hiarrataí ar fhógraí den sórt sin, faoi líon na n-iarrataí a ghlactar agus a ndiúltaítear dóibh, faoi na forais do dhiúltú, faoi na tíortha a fheidhmíonn níos fearr nó níos measa i dtéarmaí iarrataí a ghlacadh nó a dhiúltú agus faoi fhorbairt na gcleachtas sin le himeacht ama; de bhrí nach féidir, dá bharr sin, meastóireacht a dhéanamh ar cháilíocht phróiseas grinnfhiosrúcháin Ardrúnaíocht Interpol, ar obair an Bhiúró Lárnaigh Náisiúnta ná ar cháilíocht na n-iarrataí arna gcur isteach ag tíortha; |
| --- | --- |

O.

de bhrí go dtoirmisctear le hAirteagal 3 de bhunreacht Interpol aon idirghabháil nó aon ghníomhaíocht de chineál polaitiúil, míleata, reiligiúnach nó ciníoch; de bhrí gur tugadh faoi deara, fós éin, le blianta beaga anuas, gur tharla mí-úsáid i gcásanna ardphróifíle i mballtíortha éagsúla de chuid Interpol; de bhrí gur minic a spreagtar eiseachadadh a bhfuil údar polaitiúil leis mar gheall ar gur eisíodh go héagórach fógra dearg nó “feasachán maidir le duine a bhfuiltear sa tóir orthu” trí Interpol; de bhrí go gcuireann Interpol faisnéis gann ar fáil maidir leis an gcaoi a ndéanann sé athbhreithniú ar fhógraí dearga, ar a chumas riaracháin déanamh amhlaidh agus ar thorthaí na n-athbhreithnithe sin, rud a fhágann go bhfuil easpa trédhearcachta ann maidir leis an gcaoi a n-oibríonn Interpol i dtreo cur i gcoinne fógraí dearga a bhfuil údar polaitiúil leo; de bhrí nach bhfuil mórán rochtana ag balltíortha ná ag eagraíochtaí idirnáisiúnta eile ar eolas maidir le láimhseáil foriomlán fógraí dearga agus feasachán; de bhrí nach bhfuil aon fhaisnéis ar fáil faoi na tíortha a dhéanann na hiarrataí ar fhógraí den sórt sin, faoi líon na n-iarrataí a ghlactar agus a ndiúltaítear dóibh, faoi na forais do dhiúltú, faoi na tíortha a fheidhmíonn níos fearr nó níos measa i dtéarmaí iarrataí a ghlacadh nó a dhiúltú agus faoi fhorbairt na gcleachtas sin le himeacht ama; de bhrí nach féidir, dá bharr sin, meastóireacht a dhéanamh ar cháilíocht phróiseas grinnfhiosrúcháin Ardrúnaíocht Interpol, ar obair an Bhiúró Lárnaigh Náisiúnta ná ar cháilíocht na n-iarrataí arna gcur isteach ag tíortha;

| P. | de bhrí gur chuir an Pharlaimint, ina rún an 16 Meán Fómhair 2021 i gcás Ahmed Mansoor, cosantóir chearta an duine, in Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha (11), imní mhór in iúl faoi iarrthóireacht agus ceapadh mar uachtarán Interpol ar Chigire Ginearálta Aireacht Gnóthaí Baile Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha, an Maor-Ghinearál Ahmed Nasser Al Raisi, agus d’iarr sí ar chomhaltaí Chomhthionól Ginearálta Interpol, agus go háirithe Ballstáit AE, scrúdú cuí a dhéanamh ar na líomhaintí faoi chearta an duine; de bhrí gur cuireadh tús sa Fhrainc an 11 Bealtaine 2022 le himscrúduithe ar líomhaintí céastóireachta i gcoinne uachtarán Interpol; |
| --- | --- |

P.

de bhrí gur chuir an Pharlaimint, ina rún an 16 Meán Fómhair 2021 i gcás Ahmed Mansoor, cosantóir chearta an duine, in Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha (11), imní mhór in iúl faoi iarrthóireacht agus ceapadh mar uachtarán Interpol ar Chigire Ginearálta Aireacht Gnóthaí Baile Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha, an Maor-Ghinearál Ahmed Nasser Al Raisi, agus d’iarr sí ar chomhaltaí Chomhthionól Ginearálta Interpol, agus go háirithe Ballstáit AE, scrúdú cuí a dhéanamh ar na líomhaintí faoi chearta an duine; de bhrí gur cuireadh tús sa Fhrainc an 11 Bealtaine 2022 le himscrúduithe ar líomhaintí céastóireachta i gcoinne uachtarán Interpol;

| Q. | de bhrí go bhfuil muinín as córas agus próisis inmheánacha Interpol mar bhonn taca ag comhar idir an tAontas Eorpach agus Interpol; de bhrí go mbraitheann muinín i gcóras fógraí dearga agus feasachán Interpol ar dhul i ngleic go tapa le mí-úsáid fhógraí Interpol ag tíortha atá ag iarraidh córais Interpol a úsáid chun críoch polaitiúil; de bhrí go gcaithfidh Interpol a áirithiú go bhfuil na sonraí pearsanta a phróiseálfar go hinmheánach trína chórais i gcomhréir le cearta an duine agus leis an smacht reachta; |
| --- | --- |

Q.

de bhrí go bhfuil muinín as córas agus próisis inmheánacha Interpol mar bhonn taca ag comhar idir an tAontas Eorpach agus Interpol; de bhrí go mbraitheann muinín i gcóras fógraí dearga agus feasachán Interpol ar dhul i ngleic go tapa le mí-úsáid fhógraí Interpol ag tíortha atá ag iarraidh córais Interpol a úsáid chun críoch polaitiúil; de bhrí go gcaithfidh Interpol a áirithiú go bhfuil na sonraí pearsanta a phróiseálfar go hinmheánach trína chórais i gcomhréir le cearta an duine agus leis an smacht reachta;

| R. | de bhrí go bhfuil go leor tíortha forlámhacha fós ina mballtíortha de Interpol; De bhrí gur éirigh le réimis fhorlámhacha le blianta beaga anuas mí-úsáid pholaitiúil a bhaint as an gcóras fógraí dearga agus feasachán, géarleanúint a dhéanamh ar dhaoine aonair lasmuigh dá ndlínsí agus iad a chur faoi réir srianta réadacha, praiticiúla agus ionracha ar a saol agus ar a gcearta bunúsacha; |
| --- | --- |

R.

de bhrí go bhfuil go leor tíortha forlámhacha fós ina mballtíortha de Interpol; De bhrí gur éirigh le réimis fhorlámhacha le blianta beaga anuas mí-úsáid pholaitiúil a bhaint as an gcóras fógraí dearga agus feasachán, géarleanúint a dhéanamh ar dhaoine aonair lasmuigh dá ndlínsí agus iad a chur faoi réir srianta réadacha, praiticiúla agus ionracha ar a saol agus ar a gcearta bunúsacha;

| S. | de bhrí gur bagairt dhíreach é ionradh na Rúise ar an Úcráin don chomhar idirnáisiúnta i bhforfheidhmiú an dlí agus go bhfuil a rochtain leanúnach ar bhunachair sonraí Interpol ina bhagairt do shláine chomhar AE le Interpol; de bhrí go bhfuil an Rúis freagrach as líon an-mhór fógraí dearga agus feasachán ar fud an domhain agus go bhfuil sí freagrach as na fógraí dearga is mó a bhfuil údar polaitiúil leo a scaipeadh, lena n-áirítear fógraí i gcoinne shaoránaigh AE – amhail breithiúna, ionchúisitheoirí agus imscrúdaitheoirí na Liotuáine a bhí ag scrúdú imeachtaí i Vilnias an 13 Eanáir 1991; de bhrí, sa bhreis ar an Rúis, gur úsáid tíortha eile córas na bhfógraí dearga freisin chun díriú ar a saoránaigh ar bhonn polaitiúil; |
| --- | --- |

S.

de bhrí gur bagairt dhíreach é ionradh na Rúise ar an Úcráin don chomhar idirnáisiúnta i bhforfheidhmiú an dlí agus go bhfuil a rochtain leanúnach ar bhunachair sonraí Interpol ina bhagairt do shláine chomhar AE le Interpol; de bhrí go bhfuil an Rúis freagrach as líon an-mhór fógraí dearga agus feasachán ar fud an domhain agus go bhfuil sí freagrach as na fógraí dearga is mó a bhfuil údar polaitiúil leo a scaipeadh, lena n-áirítear fógraí i gcoinne shaoránaigh AE – amhail breithiúna, ionchúisitheoirí agus imscrúdaitheoirí na Liotuáine a bhí ag scrúdú imeachtaí i Vilnias an 13 Eanáir 1991; de bhrí, sa bhreis ar an Rúis, gur úsáid tíortha eile córas na bhfógraí dearga freisin chun díriú ar a saoránaigh ar bhonn polaitiúil;

| 1. | á mheabhrú go gcaithfidh luachanna, cearta bunúsacha agus acquis an Aontais maidir le cosaint sonraí, eadhon EUDPR agus an Treoir maidir le Forfheidhmiú an Dlí, a bheith mar bhunús le beartas an Aontais i réimse an chomhair i bhforfheidhmiú an dlí, lena n-áirithítear comhlíonadh phrionsabail an riachtanais, na comhréireachta, na dlíthiúlachta agus thoimhde na neamhchiontachta, agus cuntasacht agus sásamh breithiúnach á ráthú, agus cosaint éifeachtach á háirithiú do dhaoine aonair, go háirithe na daoine is leochailí; á mheabhrú, thairis sin, gur cheart comhlíonadh na gceart agus na bprionsabal sin, lena n-áirítear an ceart chun príobháideachta agus cosaint sonraí pearsanta, a bheith i gcroílár fhorbairt an digitithe i réimse an cheartais agus na slándála agus i bhforbairt an chreata idir-inoibritheachta; á chur i bhfáth gur cheart do na prionsabail a bheith ag croílár na caibidlíochta idir an tAontas agus Interpol maidir le comhaontú comhair; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil gá le comhaontú a bhunú le Interpol maidir leis an gCairt, le acquis an Aontais maidir le cosaint sonraí agus leis na ceanglais shonracha maidir le cosaint sonraí agus na coimircí atá códaithe sna bunghníomhartha lena mbunaítear gníomhaireachtaí, comhlachtaí agus córais mhórscála TF ábhartha de chuid an Aontais, agus a sainorduithe faoi seach, a urramú go hiomlán; á chur i bhfáth, dá bhrí sin, gur cheart don Chinneadh ón gComhairle maidir le tabhairt i gcrích an chomhaontaithe atá beartaithe a bheith bunaithe ar Airteagal 16 CFAE freisin; |
| --- | --- |

2.

| 3. | ag tabhairt dá haire nach ndearna an Coimisiún, sular glacadh an Moladh le haghaidh Cinneadh ón gComhairle lena n-údaraítear tús a chur le caibidlíocht le haghaidh comhaontú comhair idir an tAontas Eorpach agus Interpol, measúnú tionchair ar chearta bunúsacha maidir le riachtanas agus comhréireacht gach birt a beartaíodh nó maidir le hindéantacht dhlíthiúil na mbeart uile a beartaíodh faoi chomhaontú uileghabhálach aonair; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á mholadh go ndéanfaidh an Coimisiún de réir an idirdhealaithe a rinne an Chomhairle idir réimsí fhorfheidhmiú an dlí, réimsí an chomhair bhreithiúnaigh in ábhair choiriúla agus réimse na slándála teorann mar chuid de bhainistiú teorann; |
| --- | --- |

4.

| 5. | ag moladh go ndéanfadh an Coimisiún rochtain ar bhunachair sonraí éagsúla de chuid Interpol a áirithiú ar bhonn riachtanais agus i gcomhréir le raon feidhme na n-inniúlachtaí a leagtar síos i sainorduithe faoi seach chomhlachtaí agus ghníomhaireachtaí éagsúla AE; á mheabhrú go bhfuil na milliúin taifead i mbunachair sonraí Interpol ina bhfuil faisnéis a d’fhéadfadh cabhrú le coireacht a chomhrac; á mheabhrú, áfach, go bhfuil fadhbanna doiciméadaithe ann maidir le cruinneas, iontaofacht agus bunús na sonraí sna bunachair sonraí sin ar cheart aghaidh a thabhairt orthu; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á chur i bhfáth gur cheart don Choimisiún a ráthú go mbeadh rochtain rialaithe ag Ballstáit an Aontais, agus ag comhlachtaí agus gníomhaireachtaí de chuid an Aontais ar bhunachair sonraí Interpol, agus gur cheart dó na coimircí nithiúla, sonracha agus éifeachtacha is gá a áirithiú do gach cineál comhair a áirítear sa chomhaontú atá beartaithe chun a áirithiú go gcomhlíonfar ina n-iomláine acquis cosanta sonraí an Aontais, na coimircí sonracha agus na ceanglais shonracha cosanta sonraí arna sonrú ag bunúis dlí chomhlachtaí, ghníomhaireachtaí agus chórais mhórscála TF an Aontais, agus le cearta bunúsacha; á chur i bhfáth, maidir le rochtain rialaithe ar na bunachair sonraí, gur cheart don chomhaontú, ar a laghad, na coimircí a chomhlíonadh dá bhforáiltear cheana leis na Rialacháin maidir le hIdir-inoibritheacht (12), le Rialachán an Chórais Eorpaigh um Fhaisnéis agus Údarú Taistil (ETIAS) (13) agus le Rialachán (AE) 2016/794; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á mholadh don Choimisiún dul i mbun caibidlíochta le Interpol maidir le ceanglais a bhaineann le hardchaighdeáin i ndáil le cáilíocht agus infhíoraitheacht na faisnéise i mbunachair sonraí Interpol agus trédhearcacht na bhfoinsí faisnéise; |
| --- | --- |

7.

| 8. | ag dréim le faireachas speisialta le linn na caibidlíochta mar gheall ar íogaireacht sonraí pearsanta a áirítear sna bunachair sonraí éagsúla agus mar gheall ar nach leor an leibhéal cosanta sonraí atá ag formhór ball tríú tír de chuid Interpol agus nach bhfuil siad páirteach i gcomhaontú idirnáisiúnta de bhun Airteagal 218 CFAE lena bhféadfar sonraí pearsanta oibríochtúla a mhalartú leis an Aontas Eorpach; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á iarraidh ar an gCoimisiún na coimircí agus na ráthaíochtaí láidre is gá a thabhairt isteach chun comhlíonadh cheanglais cosanta sonraí an Aontais agus cearta bunúsacha a áirithiú chun údarás a thabhairt do Láraonad ETIAS arna bhunú i Frontex agus i mBallstáit an Aontais rochtain a fháil ar bhunachair sonraí SLTD agus TDAWN Interpol trí ESP, agus de réir mar is gá chun an Rialachán maidir leis an gCóras Faisnéise Víosaí (VIS) (14),a chur chun feidhme go héifeachtúil, mar a athbhreithníodh níos déanaí é, lena n-údarófar do Bhallstáit AE rochtain a fháil ar bhunachair sonraí Interpol faoi DTGC agus TDAWN trí ESP nuair a bheidh iarratais ar víosaí nó ar cheadanna cónaithe á scrúdú acu; á áitiú, nuair a tharlaíonn amas, nach roinnfear aon fhaisnéis le Interpol nó le húinéir na sonraí i mbunachair sonraí Interpol agus á mheabhrú, mar a fhoráiltear i Rialachán ETIAS agus i Rialachán VIS, nach mbeidh an dá chóras ag seiceáil i mbunachair sonraí Interpol go dtí go gcomhaontófar é sin agus go ráthaítear go praiticiúil í; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á mholadh go leagfaí amach go soiléir leis an gcomhaontú atá beartaithe cé hiad na comhlachtaí agus na gníomhaireachtaí de chuid an Aontais ar cheart dóibh ceart rochtana a bheith acu, cé na bunachair sonraí Interpol a mbeidh an rochtain sin acu orthu, agus ar mhaithe le cé acu dá gcúraimí agus dá gcuspóirí sonracha; á mheas nár cheart, leis an gcomhaontú atá beartaithe, oibleagáid a chruthú do ghníomhaireachtaí an Aontais dul i gcomhar le Interpol thar a bhfuil leagtha amach cheana féin i ndlí ábhartha an Aontais; |
| --- | --- |

10.

Cosaint sonraí, próiseáil agus stóráil sonraí pearsanta, sásamh breithiúnach

| 11. | á iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go gcomhlíonfaidh an comhaontú acquis AE maidir le cosaint sonraí agus go gcosnaítear leis cearta agus saoirsí bunúsacha daoine aonair trí leibhéal cosanta a áirithiú do shonraí pearsanta a phróiseáiltear faoin gcomhaontú sin atá comhionann go bunúsach le cosaint dhlí príomha agus dhlí tánaisteach an Aontais; á chur i bhfáth nár cheart, leis an gcomhaontú comhair atá beartaithe go ndéanfaí lagú ar chearta agus saoirsí bunúsacha daoine nádúrtha, go háirithe a gcearta maidir le cosaint sonraí agus príobháideachas, agus gur cheart sásamh éifeachtach a sholáthar i ndail le haon sárú ar na cearta sin; |
| --- | --- |

11.

| 12. | ag moladh go ráthódh an comhaontú go mbeidh an t-aistriú ar shonraí pearsanta leormhaith, ábhartha agus teoranta don mhéid is gá chun na críche dár aistríodh é agus i gcomhréir leis an gcuspóir a bhí beartaithe leis an aistriú, i gcomhréir le acquis cosanta sonraí an Aontais; á thabhairt chun suntais, thairis sin, gur cheart foráil a dhéanamh ann maidir leis an bhféidearthacht aon srian ar rochtain nó ar úsáid a thabhairt isteach, lena n-áirítear srian ar aistrithe breise, nó ar scriosadh tráth an aistrithe; á chur i bhfáth chomh maith go gcaithfear cearta in-fhorfheidhmithe agus éifeachtacha na ndaoine is ábhar do na sonraí a áirithiú; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á mheas gur gá a cheangal go gcuirfí in iúl go soiléir sa chomhaontú na críocha ar féidir sonraí a aistriú chucu agus gur cheart toirmeasc a chur ar aon phróiseáil bhreise sonraí nach bhfuil ag luí leis an gcuspóir tosaigh; á mheas nach mór go léireofar go soiléir sa chomhaontú nach gceadófar cinntí atá bunaithe go hiomlán ar uathphróiseáil faisnéise pearsanta nach bhfuil baint ag an duine léi; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á chur i bhfáth gur cheart go leagfaí amach go soiléir sa chomhaontú atá beartaithe na nósanna imeachta maidir leis an oibleagáid atá ar Interpol fógra a thabhairt i gcás sárú i ndáil le sonraí pearsanta, agus an cur síos ar an bhfaisnéis íosta atá le tabhairt i dteannta an fhógra faoin sárú; á iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú sa chomhaontú go dtabharfaidh Interpol fógra do ghníomhaireachtaí ábhartha an Aontais agus d’údaráis ábhartha na mBallstát, lena n-áirítear údaráis náisiúnta cosanta sonraí, i gcás sárú i ndáil le sonraí pearsanta, gan aon mhoill mhíchuí agus, i gcás inarb indéanta, laistigh de 72 uair an chloig; |
| --- | --- |

14.

| 15. | ag moladh go ndéanfadh comhlacht neamhspleách amháin nó níos mó atá freagrach as cosaint sonraí, a bhfuil cumhachtaí éifeachtacha imscrúdaithe agus idirghabhála aige nó acu, maoirseacht ar na sonraí a ndeachthas i gcomhairle leo, agus go mbeadh sé de chumhacht aige gearáin a éisteacht ó dhaoine aonair maidir le húsáid a sonraí pearsanta; |
| --- | --- |

15.

| 16. | ag moladh go ndéanfadh an Coimisiún a ráthú nach gcoinneoidh Interpol sonraí ar feadh tréimhse níos faide ná mar is gá chun na críche dár aistríodh iad; ag dréim leis, sa chomhthéacs sin, go bhforáiltear leis an gcomhaontú maidir le rialacha soiléir agus sonracha maidir le stóráil, lena n-áirítear maidir le teorannú stórála, agus sonraí pearsanta a athbhreithniú, a cheartú agus a scriosadh; |
| --- | --- |

16.

| 17. | á iarraidh ar an gCoimisiún cearta éifeachtacha agus in-fhorfheidhmithe ar shásamh riaracháin agus breithiúnach, agus leigheas éifeachtach do na daoine uile is ábhar do na sonraí, a áirithiú, agus ciallaíonn sé sin aon duine a ndéantar a chuid sonraí a phróiseáil faoin gcomhaontú seo; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á chur i bhfios go láidir go soiléirítear go sainráite sa chomhaontú nach mbeidh rochtain chómhalartach dhíreach nó indíreach ag Interpol ar bhunachair sonraí an Aontais Eorpaigh; |
| --- | --- |

18.

Idir-inoibritheacht

| 19. | á chur i bhfáth gur uirlisí tábhachtacha iad an comhar i bhforfheidhmiú an dlí agus comhroinnt faisnéise chun an choireacht agus an sceimhlitheoireacht a chomhrac agus chun an ceartas a shaothrú, ach gur gá iad a bheith spriocdhírithe faoi réir coimircí agus maroiseachta reamhshainithe; ag cur béim ar an bhfíoras gur cheart aghaidh a thabhairt leo ar dhúshláin a bhaineann le cearta bunúsacha go háirithe trí fheabhas a chur ar cháilíocht sonraí, laofacht a mhaolú, earráidí a bhrath agus idirdhealú de chineál ar bith a sheachaint sa phróiseas cinnteoireachta; |
| --- | --- |

19.

| 20. | ag moladh go dtabharfaí aird ar leith ar na dúshláin a bhaineann le cearta bunúsacha agus ar an ngá atá le bearta maolaithe leormhaithe agus le sásraí neamh-idirdhealaitheacha, mar aon le cáilíocht agus cosaint sonraí feabhsaithe d’fhonn creataí a bhunú d’fhorbairt amach anseo ar nasc feabhsaithe idir córais faisnéise AE agus Interpol i réimsí an chomhair póilíneachta agus bhreithiúnaigh, an tearmainn agus na himirce, chomh maith le bainistiú comhtháite teorainneacha agus víosaí, lena soláthrófar creat ríthábhachtach reachtach le haghaidh forbairtí reatha agus forbairtí amach anseo i mbonneagar digiteach AE; |
| --- | --- |

20.

| 21. | ag moladh, i bhfianaise na rialacha lena rialaítear rochtain ar shonraí pearsanta agus ar chomhroinnt faisnéise i gcórais agus bunachair sonraí éagsúla AE, gur cheart, i dtéarmaí an chomhaontaithe comhair le Interpol amach anseo, go ndéanfaí foráil maidir leis na coimircí agus na ráthaíochtaí is gá chun rochtain rialaithe a thabhairt do na Ballstáit agus go ghníomhaireachtaí ábhartha AE ar bhunachair sonraí Interpol trí bhíthin ESP de réir mar is gá chun a gcúraimí a dhéanamh, i gcomhréir lena gcearta rochtana agus le dlí AE nó leis an dlí náisiúnta lena gcumhdaítear an rochtain sin agus i gcomhréir go hiomlán le ceanglais cosanta sonraí AE agus le cearta bunúsacha; |
| --- | --- |

21.

| 22. | á mheabhrú go bhfuil líon mór sonraí i mbunachair sonraí Interpol maidir le doiciméid taistil náisiúnach tríú tíortha, agus go bhféadfar bearnaí faisnéise a íoslaghdú, meaitseanna dearfacha a mhéadú agus, dá bharr sin, torthaí oibríochtúla ETIAS agus an Rialachán athbhreithnithe maidir leis an VIS a fheabhsú trí úsáid a bhaint as na bunachair sonraí sin; á thabhairt chun suntais gur cheart foráil a dhéanamh sa chomhaontú comhair le Interpol maidir leis an mbunús dlí is gá, lena n-áirítear coimircí agus ráthaíochtaí cosanta sonraí, agus cead a thabhairt do ESP ceangal díreach a dhéanamh le bunachair sonraí de chuid Interpol; á thabhairt chun suntais, dá bhrí sin, gur cheart foráil a dhéanamh sa chomhaontú comhair maidir le nasc slán a bhunú idir ESP agus ETIAS agus bonneagar TF Interpol ionas go lamhálfar do rochtain ar bhunachair sonraí de chuid Interpol; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á chur i bhfáth, i gcomhréir le creat reatha AE, maidir le haon iarratas uathoibrithe i leith bunachair sonraí SLTD agus TDAWN de Interpol a dhéantar trí ESP ag baint úsáid as idir-inoibritheacht, gur cheart a ráthú leis an gcomhaontú nua go ndéanfar é ar bhealach nach nochtfar aon fhaisnéis don stát arb é úinéir an fholáirimh Interpol é; |
| --- | --- |

23.

Aistriú sonraí agus aistrithe ar aghaidh

| 24. | á mheabhrú, de réir acquis AE maidir le cosaint sonraí, nach gceadaítear sonraí pearsanta a aistriú ó AE chuig tríú tíortha ná chuig eagraíochtaí idirnáisiúnta ach amháin má tá faighteoirí na faisnéise sin in ann leibhéal cosanta sonraí pearsanta a ráthú atá coibhéiseach go bunúsach le leibhéal cosanta sonraí an Aontais; á chur i bhfios go láidir, sa chomhthéacs sin, in éagmais cinneadh leordhóthanachta maidir le Interpol, gur cheart go mbeadh an comhaontú ina bhunús dlí lena gceadófaí sonraí pearsanta a aistriú chuig Interpol, ar choinníoll go mbeadh sé ceangailteach ó thaobh dlí de agus in-fhorfheidhmithe in aghaidh na bpáirtithe uile sa chomhaontú agus go n-áireofaí leis coimircí iomchuí maidir le cosaint sonraí; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á chur i bhfáth nár cheart go gceadófaí aistriú sonraí pearsanta lena nochtar bunadh ciníoch nó eitneach, tuairimí polaitiúla, creideamh reiligiúnach nó fealsúnach, ballraíocht i gceardchumann, sonraí géiniteacha, sonraí bithmhéadracha chun duine nádúrtha a shainaithint go huathúil, ná sonraí a bhaineann le sláinte duine, ná sonraí a bhaineann le saol gnéis nó gnéaschlaonadh duine, ach amháin i gcás cúinsí eisceachtúla ina bhfuil an t-aistriú sin riachtanach agus comhréireach i gcás an duine aonair chun cionta coiriúla a chosc nó a chomhrac agus a thagann faoi raon feidhme an chomhaontaithe; ag cur béim ar an bhfíoras nach foláir don chomhaontú coimircí iomchuí a chur ar fáil chun aghaidh a thabhairt ar na rioscaí sonracha a bhaineann le catagóirí speisialta sonraí a phróiseáil, go háirithe do mhionaoisigh agus d’íospartaigh cionta; |
| --- | --- |

25.

| 26. | ag moladh go gcuirfear teorainn le cur i bhfeidhm maoluithe i gcás sonraí pearsanta a aistriú ar aghaidh chuig na cásanna dá bhforáiltear i gCaibidil V de EUDPR; á chur i bhfáth nach foláir na ceanglais shonracha faoi na rialacháin lena mbunaítear gníomhaireachtaí nó comhlachtaí ábhartha an Aontais a urramú ina n-iomláine, lena n-áirítear na forálacha sonracha a bhaineann le haistriú sonraí oibríochtúla ag Europol agus ag OIPE; |
| --- | --- |

26.

| 27. | ag moladh go n-áiritheofar sa chomhaontú nach foláir d’aistrithe a bheith faoi réir oibleagáidí rúndachta agus a bheith riachtanach agus comhréireach chun na gcríoch a shonraítear sa chomhaontú, eadhon cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh, coimirciú in aghaidh bagairtí don tslándáil phoiblí agus teorainneacha seachtracha a chosaint; |
| --- | --- |

27.

| 28. | ag moladh go leagfar síos go sainráite sa chomhaontú nach n-úsáidfear sonraí pearsanta arna n-aistriú ag AE chuig Interpol chun pionós an bháis nó aon chineál cóireála atá cruálach agus mídhaonna a iarraidh, a thabhairt nó a chur i bhfeidhm agus nach ndéanfar sonraí pearsanta a aistriú má tá aon bhaol ann go n-úsáidfear na sonraí chun na críche sin; |
| --- | --- |

28.

Fógraí dearga agus feasacháin

| 29. | á chur i bhfáth, d’fhonn comhar a bheidh ann sa todhchaí, in ainneoin athchóirithe a rinneadh le déanaí, go bhfuil trédhearcacht agus cuntasacht fós ina dhúshlán ar an leibhéal aonair agus ar an leibhéal eagraíochtúil araon in Interpol, mar aon leis an easpa faisnéis staidrimh atá ar fáil maidir le hoibriú a chóras fógraí agus feasachán; á iarraidh ar an gCoimisiún, dá bhrí sin, a áirithiú go bhfaighfear gealltanas agus ráthaíochtaí ó Interpol go ndéanfar na struchtúir agus na rialacha riachtanacha a fhorbairt tuilleadh, mar aon leis na huirlisí substainteacha lena lamhálfar do phróiseáil chomhsheasmhach agus thrédhearcach a dhéanamh ar iarrataí, athbhreithnithe, dúshláin, ceartúcháin agus scriosadh; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á iarraidh ar an gCoimisiún idirbheartaíocht a dhéanamh faoi cheanglas daingean go gcuirfidh Interpol feabhas ar thrédhearcacht a fhógraí dearga agus a chórais athbhreithnithe um fheasacháin, go háirithe maidir le ról agus obair a Thascfhórsa um Fhógraí agus um Fheasacháin; á iarraidh ar an gCoimisiún leas a bhaint as an gcaibidlíocht le Interpol chun a iarraidh ar an eagraíocht uirlisí nós imeachta agus substainteacha a tháirgeadh, a nuashonrú agus a chur ar fáil maidir le láimhseáil dhlíthiúil fógraí dearga agus faiseachán, lena n-áiritheofar próiseáil chomhsheasmhach agus thrédhearcach ar iarrataí, ar athbhreithnithe, ar dhúshláin, ar cheartúcháin agus ar scriosadh; |
| --- | --- |

30.

| 31. | ag moladh, ar mhaithe le héifeachtúlacht a fheabhsú agus trédhearcacht a mhéadú, go ndéanfar foilsiú bliantúil ar shonraí staidrimh maidir le próiseáil fógraí dearga agus feasachán, lena n-áirítear faisnéis maidir le líon na n-aighneachtaí, an tír thionscnaimh, catagóir an chiona choiriúil, na cúiseanna nó na réasúnuithe a bhaineann leis an diúltú agus úsáid smachtbhannaí i gcásanna mí-úsáide; á iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go mbaileofar sonraí staidrimh maidir leis an mbealach a láimhseálann Ballstáit AE iarrataí ar ghabháil agus ar fheasacháin fógraí dearga i leith gach Ballstáit; |
| --- | --- |

31.

| 32. | á chur i bhfáth, i gcomhthéacs an chomhaontaithe seo, gur cheart do Interpol próifílí riosca poiblí a fhorbairt d’fhógraí dearga agus d’fheasacháin, bunaithe ar an bhfoilseachán bliantúil staidrimh dá dtagraítear sa mhír thuas, lena bhféadfaí meastóireacht a dhéanamh ar an mbaol mí-úsáide ag na tíortha iarrthacha, agus go rannchuideodh sé le meastóireacht a dhéanamh ar éifeachtacht shásraí forfheidhmithe Interpol; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á iarraidh ar an gCoimisiún, i gcomhthéacs an chomhaontaithe seo, fiosrú a dhéanamh ar bhealaí a d’féadfadh ESP aghaidh a thabhairt ar fhadhb na bhfógraí dearga agus feasacháin atá inspreagtha go polaitiúil, a bheadh go hiarbhír ar cheann de na huirlisí a d’fhéadfadh a bheith éifeachtach i gcoinne iarrataí ar fhógraí dearga arna inspreagadh go polaitiúil i roinnt cásanna; |
| --- | --- |

33.

| 34. | ag meabhrú ráiteas na Comhairle maidir le fógraí dearga Interpol i dtaca le glacadh Rialachán (AE) 2022/991 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (15), lena dtacaítear le hiarrachtaí arna ndéanamh ag Interpol chun mí-úsáid fógraí dearga agus feasachán a chosc ar chúiseanna polaitiúla nó i gcás sáruithe ar chearta an duine agus á iarraidh go mbeidh malartú leanúnach rialta ann ar an ábhar idir Interpol agus a Bhiúrónna Lárnacha Náisiúnta chun tuilleadh feasachta a mhúscailt faoi na gníomhaíochtaí ba cheart do na Ballstáit a dhéanamh i gcomhar le Interpol; |
| --- | --- |

34.

| 35. | ag dréim leis go gcomhlíonfaidh an Chomhairle a gealltanas i leith leanúint de thacaíocht a thabhairt do Interpol i gcur chun cinn a chaighdeáin agus a nósanna imeachta reatha maidir le cáilíocht agus comhlíonadh sonraí; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á iarraidh ar an gCoimisiún oibriú go hinmheánach freisin, agus úsáid á baint as na huirlisí teicniúla atá ar fáil cheana faoi chreat slándála an Aontais, chun sásra fíoraithe a chur ar bun lena bhféadfaidh na Ballstáit faisnéis a mhalartú maidir le sainaithint agus baint anuas fógraí dearga agus feasachán atá inspreagtha go polaitiúil, maidir leis na cleachtais is fearr sa réimse sin agus maidir le próifílí riosca tríú tíortha a chruthaíonn fógraí dearga; |
| --- | --- |

36.

| 37. | á iarraidh ar an gCoimisiún aitheantas a thabhairt don riosca a bhaineann le réimis fhorlámhacha a bhaineann an bonn, ar bhonn córasach, ón gcomhar idirnáisiúnta um fhorfheidhmiú an dlí atá bunaithe ar iontaoibh trí mhí-úsáid a bhaint as na huirlisí a chuireann Interpol ar fáil; á iarraidh ar an gCoimisiún Interpol a spreagadh chun méadú a dhéanamh ar a iarrachtaí i dtaobh an mí-iompar sin a chomhrac go héifeachtach; |
| --- | --- |

37.

| 38. | á iarraidh ar an gCoimisiún forálacha maidir le tacaíocht a thabhairt do Interpol a chur san áireamh sa chomhaontú chun méadú a dhéanamh ar an líon beag ball foirne atá ag déileáil leis an athbhreithniú ar fhógraí dearga agus feasacháin laistigh den Choimisiún chun Comhaid a Rialú agus chun feabhas a chur ar an bhfaisnéis staidrimh maidir le hoibriú fógraí dearga agus feasacháin; á iarraidh ar an gCoimisiún leas a bhaint as ról agus tionchar an Aontais chun tacú le feabhsuithe a neartóidh an chosaint ar fhógraí agus feasacháin ó mhí-úsáid; |
| --- | --- |

38.

An Rúis

| 39. | ag tabhairt dá haire an fógra ó Ardrúnaí Interpol go gcuirfeadh Interpol bearta faireachán feabhsaithe chun feidhme chun tuilleadh mí-úsáide ag an Rúis ar chórais Interpol a shainaithint agus a chosc; á chur in iúl gur cúis bhuartha di i gcónaí, áfach, nach maolófar go hiomlán an baol go mbainfeadh an Rúis mí-úsáid as na córais sin le faireachán amháin; á chur i bhfáth, dá bhrí sin, i bhfianaise na gcúinsí speisialta atá ann faoi láthair, lena n-áirítear sáruithe follasacha na Rúise ar an dlí idirnáisiúnta agus neamhaird ar an gcóras idirnáisiúnta atá bunaithe ar rialacha, gur cheart do Choiste Feidhmiúcháin Interpol agus don Ardrúnaíocht bearta daingne agus láithreacha a dhéanamh chun cearta rochtana Chónaidhm na Rúise agus na Bealarúise ar chórais Interpol a chúlghairm, toisc gur bagairt dhíreach iad a ngníomhaíochtaí ar an gcomhar idirnáisiúnta i bhforfheidhmiú an dlí agus gur sárú tromchúiseach ar chearta bunúsacha iad; ag tathant ar Choiste Feidhmiúcháin Interpol na leasuithe is gá ar Bhunreacht Interpol a ullmhú agus a mholadh don Chomhthionól Ginearálta chun go bhféadfar balltíortha ó Interpol a chur ar fionraí agus á iarraidh ar Bhallstáit an Aontais tacú leis an tionscnamh sin d’fhonn an Rúis agus tíortha eile a bhaineann mí-úsáid ar bhonn seasta as Interpol ar chúiseanna polaitiúla a chur ar fionraí; ag tathant ar Ardrúnaíocht Interpol togra a chur ar aghaidh chuig an gCoiste Feidhmiúcháin maidir le bearta ceartaitheacha do Chónaidhm na Rúise i gcomhréir le hAirteagal 131(3) de Rialacha Interpol maidir le Sonraí a Phróiseáil, lena n-áirítear cearta rochtana Bhiúró Lárnach Náisiúnta na Rúise a chur ar fionraí; |
| --- | --- |

39.

| 40. | ag moladh go láidir don Choimisiún bearta faireachán feabhsaithe a chur chun cinn, i gcomhthéacs an chomhaontaithe seo, maidir le fógraí agus feasacháin a d’eisigh údaráis na Rúise roimh an gcogadh san Úcráin; á iarraidh ar an gCoimisiún comhairle a chur ar na Ballstáit maidir le bearta sonracha a mbeidh feidhm acu maidir le fógraí agus feasacháin arna n-eisiúint ag údaráis na Rúise roimh an gcogadh agus sa chomhthéacs reatha; |
| --- | --- |

40.

Barúlacha Deireanacha

| 41. | á éileamh go ndéanfar foráil sa chomhaontú don fhéidearthacht an comhaontú a chur ar fionraí nó a fhoirceannadh i gcás sáruithe ar a fhorálacha, go háirithe maidir le sonraí pearsanta ag ceann de na páirtithe, ina sonrófar go bhféadfar leanúint de phróiseáil a dhéanamh ar shonraí pearsanta a thagann faoi raon feidhme an chomhaontaithe arna n-aistriú sula ndéanfar é a chur ar fionraí nó a fhoirceannadh i gcomhréir le téarmaí an chomhaontaithe; |
| --- | --- |

41.

| 42. | á mheas gur cheart clásal a bheith sa chomhaontú atá beartaithe maidir le tuarascáil athbhreithnithe ón gCoimisiún 3 bliana tar éis dó teacht i bhfeidhm, agus gach 3 bliana ina dhiaidh sin, lena ndéanfar cur chun feidhme éifeachtach an chomhaontaithe agus a urraim do chearta bunúsacha a mheas; á mheas go bhfuil sé tábhachtach foráil a dhéanamh sa chomhaontú do shásra faireacháin agus d’athbhreithnithe tréimhsiúla chun meastóireacht a dhéanamh ar a fheidhmiú i ndáil le riachtanais oibríochtúla ghníomhaireachtaí ábhartha an Aontais, lena n-áirítear staidreamh faoi líon na gcoirpeach a ghabhtar agus a ciontaíodh le cabhair ó shonraí Interpol, chomh maith lena chomhlíonadh le cosaint sonraí agus le cearta bunúsacha eile; |
| --- | --- |

42.

| 43. | ag moladh, mar a dhearbhaigh CBAE, ina tuairim an 8 Meán Fómhair 2016 maidir leis an dréacht-chomhaontú idir Ceanada agus an tAontas Eorpach maidir le sonraí Taifead Ainmneacha Paisinéirí a Aistriú ón Aontas Eorpach go Ceanada, go n-áirítear na bunúis dlí shubstainteacha ábhartha uile, lena n-áirítear Airteagal 16 CFAE, i luanna an chomhaontaithe; |
| --- | --- |

43.

| 44. | ag moladh go dtiocfadh aon réiteach díospóide atá le caibidliú faoi dhlínse dheiridh CBAE; |
| --- | --- |

44.

| 45. | á iarraidh ar an gCoimisiún tuairisciú do Pharlaimint na hEorpa maidir le seoladh agus toradh na caibidlíochta ar bhonn rialta agus arna iarraidh sin dó araon; á mheabhrú go bhfuil an chumhacht ó thaobh toiliú de ag Parlaimint na hEorpa chun an comhaontú comhair atá beartaithe a thabhairt i gcrích agus gur cheart, dá bhrí sin, go mbeadh dlúthbhaint aici leis an bpróiseas caibidlíochta; á iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go mbeidh tuairisciú chuig Parlaimint na hEorpa mar chuid de na sásraí faireacháin agus meastóireachta dá bhforáiltear sa chomhaontú comhair; |
| --- | --- |

45.

o

o o

| 46. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig Eagraíocht Idirnáisiúnta na bPóilíní Coireachta (ICPO-INTERPOL). |
| --- | --- |

46.

---

(1)  IO L 119, 4.5.2016, lch. 1.

(2)  IO L 119, 4.5.2016, lch. 89.

(3)  IO L 295, 21.11.2018, lch. 39.

(4)  IO L 135, 24.5.2016, lch. 53.

(5)  IO L 295, 14.11.2019, lch. 1.

(6)  IO L 283, 31.10.2017, lch. 1.

(7)  IO L 295, 21.11.2018, lch. 138.

(8)  IO L 135, 22.5.2019, lch. 27.

(9)  IO L 135, 22.5.2019, lch. 85.

(10)  IO C 445, 29.10.2021, lch. 140.

(11)  IO C 117, 11.3.2022, lch. 109.

(12)  Rialachán (AE) 2019/817 agus Rialachán (AE) 2019/818.

(13)  Rialachán (AE) 2018/1240 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Meán Fómhair 2018 lena mbunaítear Córas Eorpach um Fhaisnéis agus Údarú Taistil (ETIAS) agus lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1077/2011, (AE) Uimh. 515/2014, (AE) 2016/399, (AE) 2016/1624 agus (AE) 2017/2226 (IO L 236, 19.9.2018, lch. 1).

(14)  Rialachán (CE) Uimh. 767/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Iúil 2008 maidir leis an gCóras Faisnéise Víosaí (VIS) agus maidir le sonraí ar víosaí gearrfhanachta a mhalartú idir na Ballstáit (IO L 218, 13.8.2008, lch. 60).

(15)  Rialachán (AE) 2022/991 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 8 Meitheamh 2022 lena leasaítear Rialachán (AE) 2016/794, a mhéid a bhaineann le comhar Europol le páirtithe príobháideacha, an phróiseáil a dhéanann Europol ar shonraí pearsanta chun tacú le himscrúduithe coiriúla, agus ról Europol maidir le taighde agus nuálaíocht (IO L 169, 27.6.2022, lch. 1).

---

II Faisnéis

FAISNÉIS Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH

Parlaimint na hEorpa

Dé Céadaoin 6. Iúil 2022

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/268 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/268

---

P9_TA(2022)0281

Leasú ar Rialacha Nós Imeachta Pharlaimint na hEorpa a bhaineann le Riail 216 maidir le cruinnithe coiste

Cinneadh ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 ar leasú ar Rialacha Nós Imeachta Pharlaimint na hEorpa a bhaineann le Riail 216 maidir le cruinnithe coiste (2022/2069(REG))

(2023/C 47/24)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don litir óna hUachtarán an 9 Meitheamh 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don litir óna hUachtarán an 9 Meitheamh 2022,

| — | ag féachaint do Rialacha 236 agus 237 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialacha 236 agus 237 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Bunreachtúla (A9-0203/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Bunreachtúla (A9-0203/2022),

| 1. | á chinneadh a cuid Rialacha Nós Imeachta a leasú de réir mar a léirítear anseo thíos; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á chinneadh go dtiocfaidh na leasuithe seo i bhfeidhm ar an lá tar éis a nglactha: |
| --- | --- |

2.

| 3. | á threorú dá hUachtarán an cinneadh seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún mar eolas. |
| --- | --- |

3.

Leasú 1

Rialacha Nós Imeachta Pharlaimint na hEorpa

Riail 216 – mír 1

| An téacs atá ann | Leasú |
| --- | --- |
| 1.   Tiocfaidh coiste le chéile nuair a chomórfaidh a Chathaoirleach é nó ar iarraidh ón Uachtarán. | 1.   Tiocfaidh coiste le chéile nuair a chomórfaidh a Chathaoirleach é nó ar iarraidh ón Uachtarán. |
| | Nuair atá cruinniú den sórt sin á chomóradh, féadfaidh an Cathaoirleach a chinneadh, de réir an cháis agus le formheas comhordaitheoirí is ionann le tromlach chomhaltaí an choiste, go bhféadfar freastal go cianda ar an gcruinniú freisin, seachas cruinnithe coiste atá le tionól i seomra iata. |
| Nuair atá an cruinniú á chomóradh, tíolacfaidh an Cathaoirleach a dhréachtchlár oibre. Déanfaidh an coiste cinneadh maidir leis an gclár oibre ag tús an chruinnithe. | Nuair atá an cruinniú á chomóradh, tíolacfaidh an Cathaoirleach a dhréachtchlár oibre
  , ina luafar cibé acu an bhféadfar nó nach bhféadfar freastal go cianda ar an gcruinniú
  . Déanfaidh an coiste cinneadh maidir leis an gclár oibre ag tús an chruinnithe. |

An téacs atá ann

Leasú

1.   Tiocfaidh coiste le chéile nuair a chomórfaidh a Chathaoirleach é nó ar iarraidh ón Uachtarán.

1.   Tiocfaidh coiste le chéile nuair a chomórfaidh a Chathaoirleach é nó ar iarraidh ón Uachtarán.

Nuair atá cruinniú den sórt sin á chomóradh, féadfaidh an Cathaoirleach a chinneadh, de réir an cháis agus le formheas comhordaitheoirí is ionann le tromlach chomhaltaí an choiste, go bhféadfar freastal go cianda ar an gcruinniú freisin, seachas cruinnithe coiste atá le tionól i seomra iata.

Nuair atá cruinniú den sórt sin á chomóradh, féadfaidh an Cathaoirleach a chinneadh, de réir an cháis agus le formheas comhordaitheoirí is ionann le tromlach chomhaltaí an choiste, go bhféadfar freastal go cianda ar an gcruinniú freisin, seachas cruinnithe coiste atá le tionól i seomra iata.

Nuair atá an cruinniú á chomóradh, tíolacfaidh an Cathaoirleach a dhréachtchlár oibre. Déanfaidh an coiste cinneadh maidir leis an gclár oibre ag tús an chruinnithe.

Nuair atá an cruinniú á chomóradh, tíolacfaidh an Cathaoirleach a dhréachtchlár oibre
  , ina luafar cibé acu an bhféadfar nó nach bhféadfar freastal go cianda ar an gcruinniú
  . Déanfaidh an coiste cinneadh maidir leis an gclár oibre ag tús an chruinnithe.

, ina luafar cibé acu an bhféadfar nó nach bhféadfar freastal go cianda ar an gcruinniú

Leasú 2

Leasú 2

Rialacha Nós Imeachta Pharlaimint na hEorpa

Rialacha Nós Imeachta Pharlaimint na hEorpa

Riail 216 – mír 4

Riail 216 – mír 4

| An téacs atá ann | Leasú |
| --- | --- |
| 4.   Beidh feidhm mutatis mutandis maidir le coistí ag Riail 171(2)
  maidir le leithdháileadh ama labhartha
  . | 4.   Beidh feidhm mutatis mutandis maidir le coistí ag Riail 171(2).
  Mar sin féin, ní bheidh feidhm ag an dara habairt de Riail 171(2) maidir le Feisirí atá ag freastal go cianda ar an gcruinniú
  . |

An téacs atá ann

An téacs atá ann

Leasú

Leasú

4.   Beidh feidhm mutatis mutandis maidir le coistí ag Riail 171(2)
  maidir le leithdháileadh ama labhartha
  .

4.   Beidh feidhm mutatis mutandis maidir le coistí ag Riail 171(2).
  Mar sin féin, ní bheidh feidhm ag an dara habairt de Riail 171(2) maidir le Feisirí atá ag freastal go cianda ar an gcruinniú
  .

Leasú 3

Leasú 3

Rialacha Nós Imeachta Pharlaimint na hEorpa

Rialacha Nós Imeachta Pharlaimint na hEorpa

Riail 216 – mír 5 a (nua)

Riail 216 – mír 5 a (nua)

| An téacs atá ann | Leasú |
| --- | --- |
| | 5a.
     
  I gcás rannpháirtíocht chianda, áiritheofar:








  — | go mbeidh na Feisirí in ann a sainordú parlaiminteach a fheidhmiú, lena n-áirítear, go háirithe, a gceart labhairt sna coistí gan bhac; |

An téacs atá ann

An téacs atá ann

Leasú

Leasú

5a.
     
  I gcás rannpháirtíocht chianda, áiritheofar:

—

go mbeidh na Feisirí in ann a sainordú parlaiminteach a fheidhmiú, lena n-áirítear, go háirithe, a gceart labhairt sna coistí gan bhac;

| — | go mbeidh na réitigh teicneolaíochta faisnéise a chuirfear ar fáil “neodrach ó thaobh na teicneolaíochta de”; |
| --- | --- |

—

go mbeidh na réitigh teicneolaíochta faisnéise a chuirfear ar fáil “neodrach ó thaobh na teicneolaíochta de”;

| — | go mbainfear úsáid as modhanna leictreonacha slána a ndéanann seirbhísí na Parlaiminte bainistiú agus maoirseacht orthu go díreach agus go hinmheánach; |
| --- | --- |

—

go mbainfear úsáid as modhanna leictreonacha slána a ndéanann seirbhísí na Parlaiminte bainistiú agus maoirseacht orthu go díreach agus go hinmheánach;

| — | go gcuirfear an caighdeán fuaime agus físe is gá ar fáil leis an trealamh teicniúil; agus |
| --- | --- |

—

go gcuirfear an caighdeán fuaime agus físe is gá ar fáil leis an trealamh teicniúil; agus

| — | go ndéanfar an idirghabháil ó áit iomchuí. |
| --- | --- |

—

go ndéanfar an idirghabháil ó áit iomchuí.

---

III Gníomhartha ullmhúcháin

Parlaimint na hEorpa

Dé Máirt 5. Iúil 2022

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/270 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/270

---

P9_TA(2022)0269

An Gníomh um Sheirbhísí Digiteacha ***I

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir leis an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le Margadh Aonair do Sheirbhísí Digiteacha (an Ionstraim um Sheirbhísí Digiteacha) agus lena leasaítear Treoir 2000/31/CE (COM(2020)0825 – C9-0418/2020 – 2020/0361(COD))

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

(2023/C 47/25)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2020)0825), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2020)0825),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0418/2020), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0418/2020),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 27 Aibreán 2021 (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 27 Aibreán 2021 (1),

| — | ag féachaint do thuairim ó Choiste na Réigiún an 1 Iúil 2021 (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ó Choiste na Réigiún an 1 Iúil 2021 (2),

| — | ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 15 Meitheamh 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 15 Meitheamh 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint do thuairimí ón gCoiste um Thionsclaíocht, um Thaighde agus um Fhuinneamh, ón gCoiste um Ghnóthaí Dlíthiúla, ón gCoiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile, ón gCoiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta, ón gCoiste um Iompar agus um Thurasóireacht, ón gCoiste um Chultúr agus um Oideachas, agus ón gCoiste um Chearta na mBan agus um Chomhionannas Inscne, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairimí ón gCoiste um Thionsclaíocht, um Thaighde agus um Fhuinneamh, ón gCoiste um Ghnóthaí Dlíthiúla, ón gCoiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile, ón gCoiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta, ón gCoiste um Iompar agus um Thurasóireacht, ón gCoiste um Chultúr agus um Oideachas, agus ón gCoiste um Chearta na mBan agus um Chomhionannas Inscne,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra (A9-0356/2021), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra (A9-0356/2021),

| 1. | ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach ina dhiaidh seo é (3); |
| --- | --- |

1.

| 2. | ag tabhairt dá haire an ráiteas ón gCoimisiún atá i gceangal leis an rún seo, a fhoilseofar i sraith C d’Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

4.

---

(1)  IO C 286, 16.7.2021, lch. 70.

(2)  IO C 440, 29.10.2021, lch. 67.

(3)  Tá an seasamh seo ag gabháil in ionad na leasuithe a glacadh an 20 Eanáir 2022 (Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0014).

---

P9_TC1-COD(2020)0361

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 5 Iúil 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le Margadh Aonair do Sheirbhísí Digiteacha agus lena leasaítear Treoir 2000/31/CE (an Ionstraim um Sheirbhísí Digiteacha)

(Ós rud é gur tháinig an Pharlaimint agus an Chomhairle ar chomhaontú, comhfhreagraíonn seasamh na Parlaiminte don ghníomh reachtach críochnaitheach, Rialachán (AE) 2022/2065.)

---

IARSCRÍBHINN A GHABHANN LEIS AN RÚN REACHTACH

RÁITEAS ÓN gCOIMISIÚN MAIDIR LE TACAÍOCHT A THABHAIRT DO MHICRIFHIONTAIR, D’FHIONTAIR BHEAGA AGUS MHEÁNMHÉIDE AGUS DO GHNÓLACHTAÍ NUATHIONSCANTA I gCOMHTHÉACS AN GHNÍMH UM SHEIRBHÍSÍ DIGITEACHA

Aithníonn an Coimisiún a thábhachtaí atá an t-iomaíochas, an nuálaíocht agus an infheistíocht i seirbhísí digiteacha, go háirithe maidir le micrifhiontair, fiontair bheaga agus mheánmhéide agus gnólachtaí nuathionscanta. Chun na críche sin, tá an Coimisiún tiomanta do chomhlíonadh an Ghnímh um Sheirbhísí Digiteacha a éascú do mhicrifhiontair, d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide agus do ghnólachtaí nuathionscanta, go háirithe trí chláir ábhartha a úsáid ar mhaithe leis an nuálaíocht, imlonnú teicneolaíochtaí digiteacha agus an caighdeánú.

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/273 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/273

---

P9_TA(2022)0270

Acht na Margaí Digiteacha ***I

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le margaí inchoimhlinte agus cothroma san earnáil dhigiteach (an Ionstraim um Margaí Digiteacha) (COM(2020)0842 – C9-0419/2020 – 2020/0374(COD))

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

(2023/C 47/26)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2020)0842), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2020)0842),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0419/2020), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0419/2020),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 27 Aibreán 2021 (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 27 Aibreán 2021 (1),

| — | ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún an 30 Meitheamh 2021 (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún an 30 Meitheamh 2021 (2),

| — | ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 11 Bealtaine 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 11 Bealtaine 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint do na tuairimí ón gCoiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta, ón gCoiste um Thionsclaíocht, um Thaighde agus um Fhuinneamh, ón gCoiste um Iompar agus Turasóireacht, ón gCoiste um Chultúr agus um Oideachas, ón gCoiste um Ghnóthaí Dlíthiúla agus ón gCoiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na tuairimí ón gCoiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta, ón gCoiste um Thionsclaíocht, um Thaighde agus um Fhuinneamh, ón gCoiste um Iompar agus Turasóireacht, ón gCoiste um Chultúr agus um Oideachas, ón gCoiste um Ghnóthaí Dlíthiúla agus ón gCoiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra (A9-0332/2021), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra (A9-0332/2021),

| 1. | ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo (3); |
| --- | --- |

1.

| 2. | á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  IO C 286, 16.7.2021, lch. 64.

(2)  IO C 440, 29.10.2021, lch. 67.

(3)  Tá an seasamh seo ag gabháil in ionad na leasuithe a glacadh an 15 Nollaig 2021 (Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2021)0499).

---

P9_TC1-COD(2020)0374

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 5 Iúil 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le margaí inchoimhlinte agus cothroma san earnáil dhigiteach agus lena leasaítear Treoracha (AE) 2019/1937 agus (AE) 2020/1828 (An Gníomh um Margaí Digiteacha)

(Ós rud é gur tháinig an Pharlaimint agus an Chomhairle ar chomhaontú, comhfhreagraíonn seasamh na Parlaiminte don ghníomh reachtach críochnaitheach, Rialachán (AE) 2022/1925.)

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/274 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/274

---

P9_TA(2022)0271

Glacadh an euro ag an gCróit an 1 Eanáir 2023 *

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh cinneadh ón gComhairle maidir le glacadh an euro ag an gCróit an 1 Eanáir 2023 (COM(2022)0282 – C9-0195/2022 – 2022/0179(NLE))

(Comhairliúchán)

(2023/C 47/27)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don togra ón gCoimisiún le haghaidh cinneadh ón gComhairle maidir le glacadh an euro ag an gCróit an 1 Eanáir 2023 (COM(2022)0282), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don togra ón gCoimisiún le haghaidh cinneadh ón gComhairle maidir le glacadh an euro ag an gCróit an 1 Eanáir 2023 (COM(2022)0282),

| — | ag féachaint d’Airteagal 140(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 140(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE),

| — | ag féachaint do Thuarascáil 2022 ón gCoimisiún maidir le Cóineasú agus do Thuarascáil mhí an Mheithimh 2022 ón mBanc Ceannais Eorpach maidir leCóineasú, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil 2022 ón gCoimisiún maidir le Cóineasú agus do Thuarascáil mhí an Mheithimh 2022 ón mBanc Ceannais Eorpach maidir leCóineasú,

| — | ag féachaint do rún uaithi an 1 Meitheamh 2006 maidir le méadú an limistéir euro (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 1 Meitheamh 2006 maidir le méadú an limistéir euro (1),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 20 Meitheamh 2007 maidir le feabhas a chur ar an modh chun dul i gcomhairle leis an bParlaimint i nósanna imeachta a bhaineann le méadú an limistéir euro (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 20 Meitheamh 2007 maidir le feabhas a chur ar an modh chun dul i gcomhairle leis an bParlaimint i nósanna imeachta a bhaineann le méadú an limistéir euro (2),

| — | ag féachaint do Riail 106 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 106 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta (A9-0187/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta (A9-0187/2022),

| A. | de bhrí go bhforáiltear le hAirteagal 140 CFAE maidir le gnóthú ardleibhéil cóineasaithe inbhuanaithe faoi threoir chomhlíonadh na gcritéar seo a leanas ag gach Ballstát: gnóthú ardleibhéil cobhsaíochta praghsanna; inbhuanaitheacht riocht airgeadais an rialtais, nach bhfuil an Ballstát faoi réir nós imeachta um easnamh iomarcach mar a thuairiscítear i bPrótacal Uimh. 12 atá i gceangal leis na Conarthaí; urramú na ngnáthlamhálacha luaineachta dá bhforáiltear leis an sásra ráta malairte; agus marthanacht an chóineasaithe arna ghnóthú ag an mBallstát agus ag rannpháirtíocht an Bhallstáit i sásra ráta malairte an Chórais Eorpaigh Airgeadaíochta a bheith á léiriú i leibhéil fhadtéarmacha rátaí úis (“critéir Maastricht”); |
| --- | --- |

A.

de bhrí go bhforáiltear le hAirteagal 140 CFAE maidir le gnóthú ardleibhéil cóineasaithe inbhuanaithe faoi threoir chomhlíonadh na gcritéar seo a leanas ag gach Ballstát: gnóthú ardleibhéil cobhsaíochta praghsanna; inbhuanaitheacht riocht airgeadais an rialtais, nach bhfuil an Ballstát faoi réir nós imeachta um easnamh iomarcach mar a thuairiscítear i bPrótacal Uimh. 12 atá i gceangal leis na Conarthaí; urramú na ngnáthlamhálacha luaineachta dá bhforáiltear leis an sásra ráta malairte; agus marthanacht an chóineasaithe arna ghnóthú ag an mBallstát agus ag rannpháirtíocht an Bhallstáit i sásra ráta malairte an Chórais Eorpaigh Airgeadaíochta a bheith á léiriú i leibhéil fhadtéarmacha rátaí úis (“critéir Maastricht”);

| B. | de bhrí gur chomhlíon an Chróit critéir Maastricht i gcomhréir le hAirteagal 140 CFAE agus Prótacal Uimh. 13 maidir leis na critéir um chóineasú atá i gceangal leis na Conarthaí, agus go bhfuil meastóireacht déanta ag an gCoimisiún agus ag an mBanc Ceannais Eorpach (BCE) ar reachtaíocht na Cróite mar reachtaíocht atá ag teacht go hiomlán le ceanglais CFAE agus Reacht an Chórais Eorpaigh Banc Ceannais agus an Bhainc Cheannais Eorpaigh; |
| --- | --- |

B.

de bhrí gur chomhlíon an Chróit critéir Maastricht i gcomhréir le hAirteagal 140 CFAE agus Prótacal Uimh. 13 maidir leis na critéir um chóineasú atá i gceangal leis na Conarthaí, agus go bhfuil meastóireacht déanta ag an gCoimisiún agus ag an mBanc Ceannais Eorpach (BCE) ar reachtaíocht na Cróite mar reachtaíocht atá ag teacht go hiomlán le ceanglais CFAE agus Reacht an Chórais Eorpaigh Banc Ceannais agus an Bhainc Cheannais Eorpaigh;

| C. | de bhrí go n-iarrtar in CFAE go ndéanfaí scrúdú ar thosca eile atá ábhartha do chomhtháthú agus cóineasú eacnamaíoch agus atá le cur san áireamh sa mheasúnú, lena n-áirítear forbairtí i gcomhardú íocaíochtaí agus comhtháthú margaí táirgí, saothair agus airgeadais; de bhrí go measann an Coimisiún go gcomhlíonann an Chróit na coinníollacha chun an euro a ghlacadh, comh maith leis na critéir bhreise; |
| --- | --- |

C.

de bhrí go n-iarrtar in CFAE go ndéanfaí scrúdú ar thosca eile atá ábhartha do chomhtháthú agus cóineasú eacnamaíoch agus atá le cur san áireamh sa mheasúnú, lena n-áirítear forbairtí i gcomhardú íocaíochtaí agus comhtháthú margaí táirgí, saothair agus airgeadais; de bhrí go measann an Coimisiún go gcomhlíonann an Chróit na coinníollacha chun an euro a ghlacadh, comh maith leis na critéir bhreise;

| D. | de bhrí, bunaithe ar chleachtas coiteann, agus mar a rinneadh roinnt uaireanta roimhe seo, chun an critéar cobhsaíochta praghsanna a mheasúnú, go ndéanann an Coimisiún na tíortha siúd nach bhféadfaí a rátaí boilscithe a mheas mar thagarmharc fóinteach do Bhallstáit eile a eisiamh ó na tíortha is fearr feidhmíocht, agus go bhfuil dhá Bhallstát eisithe ón measúnú aige, mar sin, maidir le bheith ina dtíortha is fearr feidhmíocht; |
| --- | --- |

D.

de bhrí, bunaithe ar chleachtas coiteann, agus mar a rinneadh roinnt uaireanta roimhe seo, chun an critéar cobhsaíochta praghsanna a mheasúnú, go ndéanann an Coimisiún na tíortha siúd nach bhféadfaí a rátaí boilscithe a mheas mar thagarmharc fóinteach do Bhallstáit eile a eisiamh ó na tíortha is fearr feidhmíocht, agus go bhfuil dhá Bhallstát eisithe ón measúnú aige, mar sin, maidir le bheith ina dtíortha is fearr feidhmíocht;

| E. | de bhrí go raibh tionchar ag na himthosca atá ann faoi láthair, amhail an méadú ar phraghsanna fuinnimh agus ionradh neamhdhleathach na Rúise agus ionradh na hÚcráine gan chosaint, ar roinnt táscairí a úsáideadh sna tuarascálacha cóineasaithe agus go mbeadh gá le machnamh leormhaith a dhéanamh ar a gcur chun feidhme; de bhrí, maidir le cloí leis na critéir sin, go rannchuidíonn sé le comhtháthú san Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta agus le cobhsaíocht fhadtéarmach an Aontais Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta; |
| --- | --- |

E.

de bhrí go raibh tionchar ag na himthosca atá ann faoi láthair, amhail an méadú ar phraghsanna fuinnimh agus ionradh neamhdhleathach na Rúise agus ionradh na hÚcráine gan chosaint, ar roinnt táscairí a úsáideadh sna tuarascálacha cóineasaithe agus go mbeadh gá le machnamh leormhaith a dhéanamh ar a gcur chun feidhme; de bhrí, maidir le cloí leis na critéir sin, go rannchuidíonn sé le comhtháthú san Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta agus le cobhsaíocht fhadtéarmach an Aontais Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta;

| F. | de bhrí, le teacht i bhfeidhm an chreata dlúthchomhair ar an 1 Deireadh Fómhair 2020, gur tugadh an fhreagracht do BCE as maoirseacht dhíreach a dhéanamh ar ocht n-institiúid thábhachtacha agus as maoirseacht a dhéanamh ar 15 institiúid ar lú a dtábhacht sa Chróit; |
| --- | --- |

F.

de bhrí, le teacht i bhfeidhm an chreata dlúthchomhair ar an 1 Deireadh Fómhair 2020, gur tugadh an fhreagracht do BCE as maoirseacht dhíreach a dhéanamh ar ocht n-institiúid thábhachtacha agus as maoirseacht a dhéanamh ar 15 institiúid ar lú a dtábhacht sa Chróit;

| G. | de bhrí gur gheall an Chróit roinnt beart a chur chun feidhme tar éis di teacht isteach sa Sásra Ráta Malairte (ERM II) i mí Iúil 2020 sna ceithre réimse seo a leanas: frithsciúradh airgid, an timpeallacht ghnó, rialachas na hearnála poiblí agus creat dócmhainneachta; |
| --- | --- |

G.

de bhrí gur gheall an Chróit roinnt beart a chur chun feidhme tar éis di teacht isteach sa Sásra Ráta Malairte (ERM II) i mí Iúil 2020 sna ceithre réimse seo a leanas: frithsciúradh airgid, an timpeallacht ghnó, rialachas na hearnála poiblí agus creat dócmhainneachta;

| H. | de bhrí gur thug an Rapóirtéir cuairt ar an gCróit chun measúnú a dhéanamh ar ullmhacht na tíre teacht isteach sa limistéar euro; |
| --- | --- |

H.

de bhrí gur thug an Rapóirtéir cuairt ar an gCróit chun measúnú a dhéanamh ar ullmhacht na tíre teacht isteach sa limistéar euro;

| 1. | ag formheas an togra ón gCoimisiún; |
| --- | --- |

1.

| 2. | ag tacú le glacadh an euro ag an gCróit an 1 Eanáir 2023; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á thabhairt dá haire go gcomhlíonann an Chróit na critéir go léir chun an euro a ghlacadh mar thoradh ar iarrachtaí uaillmhianacha, diongbháilte, inchreidte agus inbhuanaithe ag Rialtas na Cróite agus ag muintir na Cróite; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á thabhairt dá haire go ndearna an Coimisiún agus BCE na measúnuithe dearfacha i gcomhthéacs thurraing COVID-19, a bhí níos faide ná mar a bhíothas ag dréim leis, agus an téarnaimh eacnamaíoch a bhí ann ina dhiaidh sin in 2021; á thabhairt dá haire, áfach, go raibh tionchar teoranta ag ionradh gan chúis agus neamhdhleathach na Rúise ar an Úcráin a thosaigh an 24 Feabhra 2022 ar na sonraí stairiúla a úsáideadh chun na tuarascálacha cóineasaithe a ullmhú; á chur in iúl go bhfuil sí suite de, dá bhrí sin, go bhfuil an Chróit go hiomlán ullamh an euro a ghlacadh amhail ón 1 Eanáir 2023; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á chur i bhfios go láidir, in ainneoin na staide eacnamaíche deacra a tháinig as an ngéarchéim sláinte agus as an méadú is déanaí ar phraghsanna fuinnimh, gurb ionann glacadh an euro agus comhlíonadh na gcritéar is riachtanach ag an gCróit agus comhartha polaitiúil láidir maidir le hinmharthanacht agus tarraingteacht airgeadra aonair an Aontais; á chur in iúl, mar sin, gur díol sásaimh di na hiarrachtaí leanúnacha atá déanta ag Rialtas na Cróite i ndáil leis sin; ag creidiúint go gcuirfidh tabhairt isteach an euro ag an gCróit le teacht aniar agus le haontacht an Aontais agus go gcuirfidh sí lena híomhá dhearfach sa réigiún, go háirithe ós rud é gurb é sin an chéad phróiseas comhtháthaithe suntasach de chuid an Aontais tar éis Brexit; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á thabhairt chun suntais go neartóidh tabhairt isteach an euro geilleagar na Cróite agus go rachaidh sé chun tairbhe a muintire agus a cuid cuideachtaí, mar go mbeidh geilleagar na tíre níos athléimní, go meallfar níos mó infheistíochta coigríche, go méadófar muinín infheisteoirí idirnáisiúnta agus go laghdófar malartuithe airgeadra, a mbeidh éifeacht ábhartha acu in earnáil ríthábhachtach na turasóireachta sa tír; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á chur in iúl gur geal léi an obair atá déanta ag rialtas na Cróite maidir le hacmhainneacht institiúideach na Cróite a neartú, na hiarrachtaí chun an timpeallacht ghnó a fheabhsú, agus maidir le hathchóirithe struchtúracha a chur chun feidhme go héifeachtach agus go héifeachtúil, arb athchóirithe iad a rannchuidíonn le fás eacnamaíoch inbhuanaithe agus cuimsitheach; á chur in iúl gur geal léi go háirithe na hiarrachtaí chun neamhspleáchas institiúideach Hrvatska narodna banka a neartú; á iarraidh ar údaráis na Cróite leanúint den chreat institiúideach a neartú chun cáilíocht rialála a áirithiú; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á iarraidh go gcuirfear athchóirithe agus infheistíochtaí Phlean na Cróite don Athléimneacht agus don Téarnamh chun feidhme go pras agus go héifeachtach, rud a chuirfidh borradh faoin bhfás agus a neartóidh a comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á chur i bhfios go láidir go rannchuidíonn an cóineasú sa mhaoirseacht baincéireachta le cobhsaíocht airgeadais a choimirciú trína áirithiú go gcuirfear caighdeáin aonfhoirmeacha mhaoirseachta i bhfeidhm; á thabhairt chun suntais ina theannta sin, gur áirithigh an Chróit, trí dhlúthchomhar le BCE, go mbeadh bealach rianúil ann chun dul isteach san Aontas Baincéireachta; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á iarraidh ar údaráis na Cróite leanúint dá bhfeachtas maith faisnéise agus cumarsáide maidir le glacadh an euro; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á iarraidh ar údaráis na Cróite leanúint de na hullmhúcháin phraiticiúla atá ar siúl faoi láthair chun próiseas rianúil athraithe a áirithiú; |
| --- | --- |

11.

| 12. | á thabhairt dá haire, de réir Thuarascáil 2022 ón gCoimisiúin maidir le Cóineasú, go bhfuil leibhéal cóineasaithe praghsanna leis an limistéar euro bainte amach cheana sa Chróit atá níos airde ná an leibhéal praghsanna a baineadh amach i mBallstáit eile nuair a tháinig siad isteach sa limistéar euro; ag dréim leis, dá bhrí sin, go ndéanfaidh rialtas na Cróite iarrachtaí leanúnacha chun a áirithiú go mbainfear amach tuilleadh cóineasaithe praghsanna ar bhealach inbhuanaithe agus nach dtiocfaidh méaduithe saorga ar phraghsanna mar gheall an euro a thabhairt isteach; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á iarraidh ar Rialtas na Cróite leanúint dá chuid gníomhaíochtaí chun an gealltanas a chomhlíonadh plean gníomhaíochta nua maidir le frithsciúradh airgid a chur chun feidhme faoi 2023; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á iarraidh ar an gComhairle fógra a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa má tá sé ar intinn aici imeacht ón téacs atá formheasta ag Parlaimint na hEorpa; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á iarraidh ar an gComhairle dul i gcomhairle le Parlaimint na hEorpa arís má tá sé ar intinn aici an téacs atá formheasta ag Parlaimint na hEorpa a leasú go substaintiúil; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á threorú dá hUachtarán an cinneadh sin a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún, chuig an mBanc Ceannais Eorpach agus chuig rialtais na mBallstát. |
| --- | --- |

16.

---

(1)  IO C 298 E, 8.12.2006, lch. 249.

(2)  IO C 146 E, 12.6.2008, lch. 251.

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/277 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/277

---

P9_TA(2022)0272

Comhaontú Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe AE/Oileáin Cook: prótacal cur chun feidhme ***

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir leis an dréacht-chinneadh ón gComhairle maidir le tabhairt i gcrích, thar ceann an Aontais Eorpaigh, an Phrótacail maidir le cur chun feidhme an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe idir an tAontas Eorpach agus Rialtas Oileáin Cook (12640/2021 – C9-0006/2022 – 2021/0312(NLE))

(Toiliú)

(2023/C 47/28)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don dréachtchinneadh ón gComhairle (12640/2021), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don dréachtchinneadh ón gComhairle (12640/2021),

| — | ag féachaint don dréachtphrótacal ar chur chun feidhme an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe idir an tAontas Eorpach agus Rialtas Oileáin Cook (12633/2021), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don dréachtphrótacal ar chur chun feidhme an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe idir an tAontas Eorpach agus Rialtas Oileáin Cook (12633/2021),

| — | ag féachaint don iarraidh ar thoiliú a thíolaic an Chomhairle i gcomhréir le hAirteagal 43 agus le hAirteagal 218(6), an dara fomhír, pointe (a)(v), agus le hAirteagal 218(7) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (C9-0006/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don iarraidh ar thoiliú a thíolaic an Chomhairle i gcomhréir le hAirteagal 43 agus le hAirteagal 218(6), an dara fomhír, pointe (a)(v), agus le hAirteagal 218(7) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (C9-0006/2022),

| — | ag féachaint do Riail 105(1) agus (4) agus Riail 114(7) dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 105(1) agus (4) agus Riail 114(7) dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don mholadh ón gCoiste um Iascach (A9-0197/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don mholadh ón gCoiste um Iascach (A9-0197/2022),

| 1. | ag tabhairt a toilithe an prótacal a thabhairt i gcrích; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig rialtais agus parlaimintí na mBallstát agus chuig rialtas agus parlaimint Oileáin Cook. |
| --- | --- |

2.

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/278 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/278

---

P9_TA(2022)0273

Bearta sealadacha léirscaoilte trádála don Mholdóiv***I

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bearta léirscaoilte trádála sealadacha lena bhforlíontar na lamháltais trádála is infheidhme i dtaca le táirgí na Moldóive faoin gComhaontú Comhlachais idir an tAontas agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach agus a gcuid Ballstát, de pháirt, agus an Mholdóiv, den pháirt eile (COM(2022)0288 – C9-0198/2022 – 2022/0188(COD))

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

(2023/C 47/29)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2022)0288), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2022)0288),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 207(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a chuir an Coimisiún an togra faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa (C9-0198/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 207(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a chuir an Coimisiún an togra faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa (C9-0198/2022),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 29 Meitheamh 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 29 Meitheamh 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta (A9-0201/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta (A9-0201/2022),

| 1. | ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

3.

---

P9_TC1-COD(2022)0188

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 5 Iúil 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bearta léirscaoilte trádála sealadach lena bhforlíontar na lamháltais trádála is infheidhme i dtaca le táirgí ó Phoblacht na Moldóive faoin gComhaontú Comhlachais idir an tAontas agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach agus a gcuid Ballstát, de pháirt, agus an Mholdóiv, den pháirt eile

(Ós rud é gur tháinig an Pharlaimint agus an Chomhairle ar chomhaontú, comhfhreagraíonn seasamh na Parlaiminte don ghníomh reachtach críochnaitheach, Rialachán (AE) 2022/1279.)

---

Dé Céadaoin 6. Iúil 2022

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/279 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/279

---

P9_TA(2022)0282

Ionradh na Rúise ar an Úcráin: Bearta géarchéime sna hearnálacha iascaigh agus dobharshaothraithe ***I

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear agus lena gceartaítear Rialachán (AE) Uimh. 508/2014 a mhéid a bhaineann le bearta sonracha chun iarmhairtí ionsaí míleata na Rúise ar an Úcráin le haghaidh gníomhaíochtaí iascaireachta a laghdú agus chun éifeachtaí na míshocrachta sa mhargadh ar an slabhra soláthair táirgí iascaigh agus dobharshaothraithe de dheasca an ionsaithe mhíleata sin a mhaolú (COM(2022)0179 – C9-0149/2022 – 2022/0118(COD))

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

(2023/C 47/30)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2022)0179), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2022)0179),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagail 43(2) agus 175 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0149/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagail 43(2) agus 175 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0149/2022),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint don ghealltanas a thug ionadaí na Comhairle ina litir an 29 Meitheamh 2022 go ndéanfaí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don ghealltanas a thug ionadaí na Comhairle ina litir an 29 Meitheamh 2022 go ndéanfaí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Iascach (A9-0182/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Iascach (A9-0182/2022),

| 1. | ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

3.

---

P9_TC1-COD(2022)0118

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 6 Iúil 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 508/2014 a mhéid a bhaineann le bearta sonracha chun iarmhairtí chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine ar ghníomhaíochtaí iascaireachta a laghdú agus chun éifeachtaí na míshocrachta sa mhargadh ar an slabhra soláthair táirgí iascaigh agus dobharshaothraithe mar thoradh ar an gcogadh foghach sin a mhaolú

(Ós rud é gur tháinig an Pharlaimint agus an Chomhairle ar chomhaontú, comhfhreagraíonn seasamh na Parlaiminte don ghníomh reachtach críochnaitheach, Rialachán (AE) 2022/1278.)

---

Déardaoin 7. Iúil 2022

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/280 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/280

---

P9_TA(2022)0294

Ionradh na Rúise ar an Úcráin: Bearta sealadacha a bhaineann le doiciméid tiománaí arna n-eisiúint ag an Úcráin ***I

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos bearta sonracha sealadacha, i bhfianaise ionradh na Rúise ar an Úcráin, a bhaineann le doiciméid tiománaithe arna n-eisiúint ag an Úcráin i gcomhréir lena reachtaíocht (COM(2022)0313 – C9-0201/2022 – 2022/0204(COD))

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

(2023/C 47/31)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2022)0313), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2022)0313),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 91 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0201/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 91 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0201/2022),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | tar éis di dul i gcomhairle le Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, |
| --- | --- |

—

tar éis di dul i gcomhairle le Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa,

| — | tar éis di dul i gcomhairle le Coiste na Réigiún, |
| --- | --- |

—

tar éis di dul i gcomhairle le Coiste na Réigiún,

| — | ag féachaint do Rialacha 59 agus 163 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialacha 59 agus 163 dá Rialacha Nós Imeachta,

| 1. | ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

3.

---

P9_TC1-COD(2022)0204

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 7 Iúil 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos bearta sonracha sealadacha, i bhfianaise ionradh na Rúise ar an Úcráin, a bhaineann le doiciméid tiománaí arna n-eisiúint ag an Úcráin i gcomhréir lena reachtaíocht

(Ós rud é gur tháinig an Pharlaimint agus an Chomhairle ar chomhaontú, comhfhreagraíonn seasamh na Parlaiminte don ghníomh reachtach críochnaitheach, Rialachán (AE) 2022/1280.)

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/281 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/281

---

P9_TA(2022)0295

Sárú ar bhearta sriantacha an Aontais a shainaithint mar choireanna faoi Airteagal 83(1) CFAE ***

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 ar an dréachtchinneadh ón gComhairle maidir le sárú ar bhearta sriantacha an Aontais a shainaithint mar limistéar coireachta lena gcomhlíontar na critéir a shonraítear in Airteagal 83(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (10287/1/2022 – C9-0219/2022 – 2022/0176(NLE))

(Toiliú)

(2023/C 47/32)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don dréachtchinneadh ón gComhairle (10287/1/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don dréachtchinneadh ón gComhairle (10287/1/2022),

| — | ag féachaint don iarraidh ar thoiliú a thíolaic an Chomhairle i gcomhréir le hAirteagal 83(1), an triú fomhír, den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (C9-0219/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don iarraidh ar thoiliú a thíolaic an Chomhairle i gcomhréir le hAirteagal 83(1), an triú fomhír, den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (C9-0219/2022),

| — | ag féachaint do Rialacha 105(1) agus (4) agus Riail 163 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialacha 105(1) agus (4) agus Riail 163 dá Rialacha Nós Imeachta,

| 1. | ag tabhairt a toilithe don dréachtchinneadh ón gComhairle; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún. |
| --- | --- |

2.

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/282 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/282

---

P9_TA(2022)0296

Cúnamh macra-airgeadais eisceachtúil a thabhairt don Úcráin ***I

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh cinneadh ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena gcuirtear cúnamh macrairgeadais eisceachtúil ar fáil don Úcráin (COM(2022)0450 – C9-0221/2022 – 2022/0213(COD))

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

(2023/C 47/33)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2022)0450), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2022)0450),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 212 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0221/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 212 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0221/2022),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 6 Iúil 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 6 Iúil 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do Rialacha 59 agus 163 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialacha 59 agus 163 dá Rialacha Nós Imeachta,

| 1. | ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

3.

---

P9_TC1-COD(2022)0213

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 7 Iúil 2022 chun go nglacfaí Cinneadh (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena soláthraítear cúnamh macrairgeadais eisceachtúil don Úcráin

(Ós rud é gur tháinig an Pharlaimint agus an Chomhairle ar chomhaontú, comhfhreagraíonn seasamh na Parlaiminte don ghníomh reachtach críochnaitheach, Cinneadh (AE) 2022/1201.)

---

| 7.2.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 47/283 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 47/283

---

P9_TA(2022)0297

Breoslaí eitlíochta inbhuanaithe (Tionscnamh Eitlíochta ReFuelEU) ***I

Leasuithe a ghlac Parlaimint na hEorpa an 7 Iúil 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le cothrom iomaíochta a áirithiú le haghaidh aeriompar inbhuanaithe (COM(2021)0561 – C9-0332/2021 – 2021/0205(COD)) (1)

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

(2023/C 47/34)

Leasú 1

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 1

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (1) | Leis na scórtha de bhlianta anuas, tá ról ríthábhachtach ag an aeriompar i ngeilleagar an Aontais agus i saol laethúil shaoránaigh an Aontais, mar cheann de na hearnálacha is fearr feidhmíochta agus is dinimiciúla i ngeilleagar an Aontais. Ba spreagadh mór é don fhás eacnamaíoch, do phoist, don trádáil agus don turasóireacht, agus do nascacht agus do shoghluaisteacht gnólachtaí agus saoránach araon, go háirithe laistigh de mhargadh inmheánach eitlíochta an Aontais. Chuir an méadú ar sheirbhísí aeriompair go mór leis an nascacht laistigh den Aontas agus leis an nascacht le tríú tíortha a fheabhsú, agus bhí sé ríthábhachtach le haghaidh gheilleagar an Aontais a d’fhág go ginearálta gurbh indéanta geilleagar Aontais a bheith ann. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(1)

Leis na scórtha de bhlianta anuas, tá ról ríthábhachtach ag an aeriompar i ngeilleagar an Aontais agus i saol laethúil shaoránaigh an Aontais, mar cheann de na hearnálacha is fearr feidhmíochta agus is dinimiciúla i ngeilleagar an Aontais. Ba spreagadh mór é don fhás eacnamaíoch, do phoist, don trádáil agus don turasóireacht, agus do nascacht agus do shoghluaisteacht gnólachtaí agus saoránach araon, go háirithe laistigh de mhargadh inmheánach eitlíochta an Aontais. Chuir an méadú ar sheirbhísí aeriompair go mór leis an nascacht laistigh den Aontas agus leis an nascacht le tríú tíortha a fheabhsú, agus bhí sé ríthábhachtach le haghaidh gheilleagar an Aontais a d’fhág go ginearálta gurbh indéanta geilleagar Aontais a bheith ann.

| (1) | Leis na scórtha de bhlianta anuas, tá ról ríthábhachtach ag an aeriompar i ngeilleagar an Aontais agus i saol laethúil shaoránaigh an Aontais, mar cheann de na hearnálacha is fearr feidhmíochta agus is dinimiciúla i ngeilleagar an Aontais. Ba spreagadh mór é don fhás eacnamaíoch, do phoist, don trádáil agus don turasóireacht, agus do nascacht agus do shoghluaisteacht gnólachtaí agus saoránach araon,
  chomh maith mar cheann de na príomhcheangaltóirí idir na réigiúin is forimeallaí agus an mhórthír
  , go háirithe laistigh de mhargadh inmheánach eitlíochta an Aontais. Chuir an méadú ar sheirbhísí aeriompair go mór leis an nascacht a fheabhsú,
  comhtháthú a chothú agus éagothromaíochtaí réigiúnacha a laghdú
  laistigh den Aontas,
  go háirithe do na réigiúin forimeallacha, na réigiún is forimeallaí, na réigiún inar tearc an daonra agus na réigiúin oileánda, chomh maith
  le tríú tíortha, agus bhí sé ina chumasóir suntasach do gheilleagar an Aontais. |
| --- | --- |

(1)

Leis na scórtha de bhlianta anuas, tá ról ríthábhachtach ag an aeriompar i ngeilleagar an Aontais agus i saol laethúil shaoránaigh an Aontais, mar cheann de na hearnálacha is fearr feidhmíochta agus is dinimiciúla i ngeilleagar an Aontais. Ba spreagadh mór é don fhás eacnamaíoch, do phoist, don trádáil agus don turasóireacht, agus do nascacht agus do shoghluaisteacht gnólachtaí agus saoránach araon,
  chomh maith mar cheann de na príomhcheangaltóirí idir na réigiúin is forimeallaí agus an mhórthír
  , go háirithe laistigh de mhargadh inmheánach eitlíochta an Aontais. Chuir an méadú ar sheirbhísí aeriompair go mór leis an nascacht a fheabhsú,
  comhtháthú a chothú agus éagothromaíochtaí réigiúnacha a laghdú
  laistigh den Aontas,
  go háirithe do na réigiúin forimeallacha, na réigiún is forimeallaí, na réigiún inar tearc an daonra agus na réigiúin oileánda, chomh maith
  le tríú tíortha, agus bhí sé ina chumasóir suntasach do gheilleagar an Aontais.

Leasú 2

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 2

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (2) | Ó 2020 ar aghaidh, tá an t-aeriompar ar cheann de na hearnálacha is mó atá thíos le géarchéim COVID-19.
  I gcomhréir leis an dóchas atá ann go bhfuil deireadh na paindéime ag teannadh linn
  , tá coinne go dtiocfaidh fás de réir a chéile faoin aerthrácht sna blianta atá le teacht agus go bhfillfidh sé ar an leibhéal a bhí ann roimh an ngéarchéim. An tráth céanna, tá astaíochtaí ón earnáil ag méadú ó 1990 ar aghaidh agus d’fhéadfadh an treocht maidir le hastaíochtaí a bheith ag méadú teacht ar ais agus an lámh in uachtar á fáil againn ar an bpaindéim. Dá bhrí sin,
  is gá
  ullmhú don todhchaí agus na leasuithe is gá a dhéanamh ionas go n-áiritheofar go mbeidh
  margadh
  aeriompair dea-fheidhmiúil ann lena gcuideofar le spriocanna aeráide an Aontais a bhaint amach, margadh lena ngabhfaidh ardleibhéil nascachta, sábháilteachta agus slándála. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(2)

Ó 2020 ar aghaidh, tá an t-aeriompar ar cheann de na hearnálacha is mó atá thíos le géarchéim COVID-19.
  I gcomhréir leis an dóchas atá ann go bhfuil deireadh na paindéime ag teannadh linn
  , tá coinne go dtiocfaidh fás de réir a chéile faoin aerthrácht sna blianta atá le teacht agus go bhfillfidh sé ar an leibhéal a bhí ann roimh an ngéarchéim. An tráth céanna, tá astaíochtaí ón earnáil ag méadú ó 1990 ar aghaidh agus d’fhéadfadh an treocht maidir le hastaíochtaí a bheith ag méadú teacht ar ais agus an lámh in uachtar á fáil againn ar an bpaindéim. Dá bhrí sin,
  is gá
  ullmhú don todhchaí agus na leasuithe is gá a dhéanamh ionas go n-áiritheofar go mbeidh
  margadh
  aeriompair dea-fheidhmiúil ann lena gcuideofar le spriocanna aeráide an Aontais a bhaint amach, margadh lena ngabhfaidh ardleibhéil nascachta, sábháilteachta agus slándála.

| (2) | Tá oibleagáidí dlíthiúla bunaithe ag an Aontas faoi Rialachán (AE) 2021/1119 chun neodracht aeráide a bhaint amach faoi 2050 ar a dhéanaí agus chun laghdú 55 % ar a laghad ar ghlanastaíochtaí gás ceaptha teasa a bhaint amach i gcomparáid le 1990 faoi 2030. Chun é sin a bhaint amach, ní mór do gach earnáil eacnamaíoch, lena n-áirítear earnáil an iompair, céimeanna gasta a ghlacadh chun dícharbónú a dhéanamh. I gcás na hearnála eitlíochta, is gá, mar gheall air sin, borradh a chur faoi tháirgeadh, sholáthar agus ghlacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe.
  Ó 2020 ar aghaidh, tá an t-aeriompar ar cheann de na hearnálacha is mó atá thíos le géarchéim COVID-19. Tá coinne go dtiocfaidh fás de réir a chéile faoin aerthrácht sna blianta atá le teacht agus go bhfillfidh sé ar an leibhéal a bhí ann roimh an ngéarchéim.
  Measann an Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta go mbeidh fás suas le 3 % in aghaidh na bliana san Eoraip go dtí 2050 ar thrácht paisinéirí, agus fás 2,4  % ar thrácht lasta.
  An tráth céanna, tá astaíochtaí ón earnáil ag méadú ó 1990 ar aghaidh agus d’fhéadfadh an treocht maidir le hastaíochtaí a bheith ag méadú teacht ar ais
  go gasta
  agus an lámh in uachtar á fáil againn ar an bpaindéim. Dá bhrí sin, tá sé
  ríthábhachtach
  ullmhú don todhchaí agus na leasuithe is gá a dhéanamh ionas go n-áiritheofar go mbeidh
  earnáil
  aeriompair dea-fheidhmiúil ann lena gcuideofar
  go hiomlán
  le spriocanna aeráide an Aontais a bhaint amach, margadh lena ngabhfaidh ardleibhéil nascachta,
  inacmhainneachta
  , sábháilteachta agus slándála. |
| --- | --- |

(2)

Tá oibleagáidí dlíthiúla bunaithe ag an Aontas faoi Rialachán (AE) 2021/1119 chun neodracht aeráide a bhaint amach faoi 2050 ar a dhéanaí agus chun laghdú 55 % ar a laghad ar ghlanastaíochtaí gás ceaptha teasa a bhaint amach i gcomparáid le 1990 faoi 2030. Chun é sin a bhaint amach, ní mór do gach earnáil eacnamaíoch, lena n-áirítear earnáil an iompair, céimeanna gasta a ghlacadh chun dícharbónú a dhéanamh. I gcás na hearnála eitlíochta, is gá, mar gheall air sin, borradh a chur faoi tháirgeadh, sholáthar agus ghlacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe.
  Ó 2020 ar aghaidh, tá an t-aeriompar ar cheann de na hearnálacha is mó atá thíos le géarchéim COVID-19. Tá coinne go dtiocfaidh fás de réir a chéile faoin aerthrácht sna blianta atá le teacht agus go bhfillfidh sé ar an leibhéal a bhí ann roimh an ngéarchéim.
  Measann an Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta go mbeidh fás suas le 3 % in aghaidh na bliana san Eoraip go dtí 2050 ar thrácht paisinéirí, agus fás 2,4  % ar thrácht lasta.
  An tráth céanna, tá astaíochtaí ón earnáil ag méadú ó 1990 ar aghaidh agus d’fhéadfadh an treocht maidir le hastaíochtaí a bheith ag méadú teacht ar ais
  go gasta
  agus an lámh in uachtar á fáil againn ar an bpaindéim. Dá bhrí sin, tá sé
  ríthábhachtach
  ullmhú don todhchaí agus na leasuithe is gá a dhéanamh ionas go n-áiritheofar go mbeidh
  earnáil
  aeriompair dea-fheidhmiúil ann lena gcuideofar
  go hiomlán
  le spriocanna aeráide an Aontais a bhaint amach, margadh lena ngabhfaidh ardleibhéil nascachta,
  inacmhainneachta
  , sábháilteachta agus slándála.

Leasú 3

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 3

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (3) | Is gnéithe sainiúla d’fheidhmiú earnáil aeriompair an Aontais iad an ghné thrasteorann di ar fud an Aontais agus an ghné dhomhanda di. Tá an margadh inmheánach eitlíochta ar cheann de na hearnálacha is comhtháite san Aontas, agus rialaítear é le rialacha aonfhoirmeacha maidir le rochtain ar an margadh agus dálaí oibríochtúla. Rialaítear an beartas
  seachtrach
  aeriompair le rialacha a bhunaítear ar an leibhéal domhanda san Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta (ICAO),
  chomh maith le
  comhaontuithe cuimsitheacha iltaobhacha nó déthaobhacha idir an tAontas nó a Bhallstáit agus tríú tíortha. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(3)

Is gnéithe sainiúla d’fheidhmiú earnáil aeriompair an Aontais iad an ghné thrasteorann di ar fud an Aontais agus an ghné dhomhanda di. Tá an margadh inmheánach eitlíochta ar cheann de na hearnálacha is comhtháite san Aontas, agus rialaítear é le rialacha aonfhoirmeacha maidir le rochtain ar an margadh agus dálaí oibríochtúla. Rialaítear an beartas
  seachtrach
  aeriompair le rialacha a bhunaítear ar an leibhéal domhanda san Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta (ICAO),
  chomh maith le
  comhaontuithe cuimsitheacha iltaobhacha nó déthaobhacha idir an tAontas nó a Bhallstáit agus tríú tíortha.

| (3) | Is gnéithe sainiúla d’fheidhmiú earnáil aeriompair an Aontais iad an ghné thrasteorann di ar fud an Aontais agus an ghné dhomhanda di. Tá an margadh inmheánach eitlíochta ar cheann de na hearnálacha is comhtháite san Aontas, agus rialaítear é le rialacha aonfhoirmeacha maidir le rochtain ar an margadh agus dálaí oibríochtúla. Rialaítear beartas
  seachtrach
  aeriompair
  an Aontais
  le rialacha a bhunaítear ar an leibhéal domhanda san Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta (ICAO),
  agus i
  gcomhaontuithe cuimsitheacha iltaobhacha nó déthaobhacha idir an tAontas nó a Bhallstáit agus tríú tíortha.
  Tá sé tábhachtach, dá bhrí sin, go leanfaidh an tAontas de na hiarrachtaí a rinneadh ar an leibhéal idirnáisiúnta, iltaobhach agus déthaobhach chun leibhéal ard uaillmhéine agus cóineasaithe a chur chun cinn maidir le glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, agus cothrom iomaíochta idirnáisiúnta á soláthar ag an am céanna. |
| --- | --- |

(3)

Is gnéithe sainiúla d’fheidhmiú earnáil aeriompair an Aontais iad an ghné thrasteorann di ar fud an Aontais agus an ghné dhomhanda di. Tá an margadh inmheánach eitlíochta ar cheann de na hearnálacha is comhtháite san Aontas, agus rialaítear é le rialacha aonfhoirmeacha maidir le rochtain ar an margadh agus dálaí oibríochtúla. Rialaítear beartas
  seachtrach
  aeriompair
  an Aontais
  le rialacha a bhunaítear ar an leibhéal domhanda san Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta (ICAO),
  agus i
  gcomhaontuithe cuimsitheacha iltaobhacha nó déthaobhacha idir an tAontas nó a Bhallstáit agus tríú tíortha.
  Tá sé tábhachtach, dá bhrí sin, go leanfaidh an tAontas de na hiarrachtaí a rinneadh ar an leibhéal idirnáisiúnta, iltaobhach agus déthaobhach chun leibhéal ard uaillmhéine agus cóineasaithe a chur chun cinn maidir le glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, agus cothrom iomaíochta idirnáisiúnta á soláthar ag an am céanna.

Leasú 4

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 4

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (4) | Tá an margadh aeriompair faoi réir iomaíocht ghéar idir gníomhairí eacnamaíocha ar fud an Aontais agus tá an chothroime iomaíochta ríthábhachtach dó. Tá cobhsaíocht agus rathúnas an mhargaidh aeriompair agus a ghníomhaithe eacnamaíocha ag brath ar chreat beartais soiléir agus comhchuibhithe inar féidir le hoibreoirí aerárthaí, le haerfoirt agus le gníomhaithe eitlíochta eile oibriú ar bhonn comhionannas deiseanna. Nuair a bhíonn saobhadh margaidh ann, bíonn
  an baol ann go gcuirfí
  oibreoirí aerárthaí nó aerfoirt faoi mhíbhuntáiste i gcomparáid le hiomaitheoirí inmheánacha agus seachtracha. Dá bharr sin, d’fhéadfadh caillteanas iomaíochais i dtionscal an aeriompair, agus caillteanas nascachta aeir do shaoránaigh agus do ghnólachtaí, tarlú. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(4)

Tá an margadh aeriompair faoi réir iomaíocht ghéar idir gníomhairí eacnamaíocha ar fud an Aontais agus tá an chothroime iomaíochta ríthábhachtach dó. Tá cobhsaíocht agus rathúnas an mhargaidh aeriompair agus a ghníomhaithe eacnamaíocha ag brath ar chreat beartais soiléir agus comhchuibhithe inar féidir le hoibreoirí aerárthaí, le haerfoirt agus le gníomhaithe eitlíochta eile oibriú ar bhonn comhionannas deiseanna. Nuair a bhíonn saobhadh margaidh ann, bíonn
  an baol ann go gcuirfí
  oibreoirí aerárthaí nó aerfoirt faoi mhíbhuntáiste i gcomparáid le hiomaitheoirí inmheánacha agus seachtracha. Dá bharr sin, d’fhéadfadh caillteanas iomaíochais i dtionscal an aeriompair, agus caillteanas nascachta aeir do shaoránaigh agus do ghnólachtaí, tarlú.

| (4) | Tá an margadh aeriompair faoi réir iomaíocht ghéar idir gníomhaithe eacnamaíocha
  ar fud an domhain agus
  ar fud an Aontais, agus tá an chothroime iomaíochta ríthábhachtach dó. Tá cobhsaíocht agus rathúnas an mhargaidh aeriompair agus a ghníomhaithe eacnamaíocha ag brath ar chreat beartais soiléir agus comhchuibhithe inar féidir le hoibreoirí aerárthaí, le haerfoirt agus le gníomhaithe eitlíochta eile oibriú ar bhonn
  rialacha agus
  deiseanna cothroma,
  as a n-eascróidh earnáil bhríomhar agus deiseanna fostaíochta. Den chuid is mó, is cuid de chúrsaí taistil domhanda iad eitiltí laistigh den Aontas arna mbunú i margadh domhanda. Is amhlaidh atá freisin do chúrsaí taistil ó áiteanna nach bhfuil san Aontas go dtí cinn scríbe nach bhfuil san Aontas trí aerfoirt na hEorpa
  . Nuair a bhíonn saobhadh margaidh ann, bíonn a
  n baol ann go gcuirfí
  oibreoirí aerárthaí nó aerfoirt faoi mhíbhuntáiste i gcomparáid le hiomaitheoirí inmheánacha agus seachtracha. Dá bharr sin, d’fhéadfadh sé go gcaillfí iomaíochas an tionscail aeriompair,
  lena gcuirfí gnólachtaí aeriompair agus poist i mbaol
  , agus go gcaillfí nascacht aeir
  agus roghanna iompair
  do shaoránaigh agus do ghnólachtaí. |
| --- | --- |

(4)

Tá an margadh aeriompair faoi réir iomaíocht ghéar idir gníomhaithe eacnamaíocha
  ar fud an domhain agus
  ar fud an Aontais, agus tá an chothroime iomaíochta ríthábhachtach dó. Tá cobhsaíocht agus rathúnas an mhargaidh aeriompair agus a ghníomhaithe eacnamaíocha ag brath ar chreat beartais soiléir agus comhchuibhithe inar féidir le hoibreoirí aerárthaí, le haerfoirt agus le gníomhaithe eitlíochta eile oibriú ar bhonn
  rialacha agus
  deiseanna cothroma,
  as a n-eascróidh earnáil bhríomhar agus deiseanna fostaíochta. Den chuid is mó, is cuid de chúrsaí taistil domhanda iad eitiltí laistigh den Aontas arna mbunú i margadh domhanda. Is amhlaidh atá freisin do chúrsaí taistil ó áiteanna nach bhfuil san Aontas go dtí cinn scríbe nach bhfuil san Aontas trí aerfoirt na hEorpa
  . Nuair a bhíonn saobhadh margaidh ann, bíonn a
  n baol ann go gcuirfí
  oibreoirí aerárthaí nó aerfoirt faoi mhíbhuntáiste i gcomparáid le hiomaitheoirí inmheánacha agus seachtracha. Dá bharr sin, d’fhéadfadh sé go gcaillfí iomaíochas an tionscail aeriompair,
  lena gcuirfí gnólachtaí aeriompair agus poist i mbaol
  , agus go gcaillfí nascacht aeir
  agus roghanna iompair
  do shaoránaigh agus do ghnólachtaí.

Leasú 5

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 5

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (5) | Go háirithe, tá sé riachtanach cothrom iomaíochta a áirithiú ar fud mhargadh aeriompair an Aontais maidir le breosla eitlíochta, ar sciar suntasach de chostais oibreoirí aerárthaí é. Is féidir le héagsúlacht i bpraghsanna breosla difear suntasach a dhéanamh d’fheidhmiú eacnamaíoch oibreoirí aerárthaí agus tionchar diúltach a imirt ar iomaíocht sa mhargadh. Nuair a bhíonn difríochtaí i bpraghsanna breosla eitlíochta ann idir aerfoirt an Aontais nó idir aerfoirt de chuid an Aontais agus aerfoirt neamh-Aontais, d’fhéadfadh oibreoirí aerárthaí a straitéisí athbhreoslaithe a oiriúnú ar chúiseanna eacnamaíocha dá bharr. Tagann méadú ar ídiú breosla aerárthaí agus astaíochtaí gás ceaptha teasa neamhriachtanacha de bharr fhorlíonadh na n-umar breosla. Dá réir sin, baineann forlíonadh na n-umar breosla ag oibreoirí aerárthaí an bonn de iarrachtaí an Aontais atá dírithe ar chosaint an chomhshaoil. Is féidir le roinnt oibreoirí aerárthaí praghsanna fabhracha breosla eitlíochta ag a mbunáit a úsáid mar bhuntáiste iomaíoch in aghaidh aerlínte eile a oibríonn bealaí cosúla. D’fhéadfadh éifeachtaí díobhálacha a bheith aige sin ar iomaíochas na hearnála agus d’fhéadfadh sé dochar a dhéanamh do nascacht aeir. Ba cheart bearta le cosc a chur ar chleachtais den sórt sin a bhunú leis an Rialachán seo chun damáiste neamhriachtanach don chomhshaol a sheachaint chomh maith leis na dálaí cóiriomaíochta sa mhargadh aeriompair a athbhunú agus a chaomhnú. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(5)

Go háirithe, tá sé riachtanach cothrom iomaíochta a áirithiú ar fud mhargadh aeriompair an Aontais maidir le breosla eitlíochta, ar sciar suntasach de chostais oibreoirí aerárthaí é. Is féidir le héagsúlacht i bpraghsanna breosla difear suntasach a dhéanamh d’fheidhmiú eacnamaíoch oibreoirí aerárthaí agus tionchar diúltach a imirt ar iomaíocht sa mhargadh. Nuair a bhíonn difríochtaí i bpraghsanna breosla eitlíochta ann idir aerfoirt an Aontais nó idir aerfoirt de chuid an Aontais agus aerfoirt neamh-Aontais, d’fhéadfadh oibreoirí aerárthaí a straitéisí athbhreoslaithe a oiriúnú ar chúiseanna eacnamaíocha dá bharr. Tagann méadú ar ídiú breosla aerárthaí agus astaíochtaí gás ceaptha teasa neamhriachtanacha de bharr fhorlíonadh na n-umar breosla. Dá réir sin, baineann forlíonadh na n-umar breosla ag oibreoirí aerárthaí an bonn de iarrachtaí an Aontais atá dírithe ar chosaint an chomhshaoil. Is féidir le roinnt oibreoirí aerárthaí praghsanna fabhracha breosla eitlíochta ag a mbunáit a úsáid mar bhuntáiste iomaíoch in aghaidh aerlínte eile a oibríonn bealaí cosúla. D’fhéadfadh éifeachtaí díobhálacha a bheith aige sin ar iomaíochas na hearnála agus d’fhéadfadh sé dochar a dhéanamh do nascacht aeir. Ba cheart bearta le cosc a chur ar chleachtais den sórt sin a bhunú leis an Rialachán seo chun damáiste neamhriachtanach don chomhshaol a sheachaint chomh maith leis na dálaí cóiriomaíochta sa mhargadh aeriompair a athbhunú agus a chaomhnú.

| (5) | Go háirithe, tá sé riachtanach cothrom iomaíochta a áirithiú ar fud mhargadh aeriompair an Aontais maidir le breosla eitlíochta, ar sciar suntasach de chostais oibreoirí aerárthaí é. Is féidir le héagsúlacht i bpraghsanna breosla difear suntasach a dhéanamh d’fheidhmiú eacnamaíoch oibreoirí aerárthaí agus tionchar diúltach a imirt ar iomaíocht sa mhargadh,
  laghdú a dhéanamh ar tharraingteacht na hearnála eitlíochta agus, dá bhrí sin, ar shoghluaisteacht, agus praghsanna arda breosla á n-aistriú go díreach ina dtáillí arda do thomhaltóirí deiridh.
  Nuair a bhíonn difríochtaí i bpraghsanna breosla eitlíochta ann idir aerfoirt an Aontais nó idir aerfoirt de chuid an Aontais agus aerfoirt neamh-Aontais, d’fhéadfadh oibreoirí aerárthaí a straitéisí athbhreoslaithe a oiriúnú ar chúiseanna eacnamaíocha dá bharr. Tagann méadú ar ídiú breosla aerárthaí agus astaíochtaí gás ceaptha teasa neamhriachtanacha de bharr fhorlíonadh na n-umar breosla. Dá réir sin, baineann forlíonadh na n-umar breosla
  ar chúiseanna eacnamaíocha
  ag oibreoirí aerárthaí an bonn d’iarrachtaí an Aontais atá dírithe ar chosaint an chomhshaoil. Is féidir le roinnt oibreoirí aerárthaí praghsanna fabhracha breosla eitlíochta ag a mbunáit a úsáid mar bhuntáiste iomaíoch in aghaidh aerlínte eile a oibríonn bealaí cosúla. D’fhéadfadh éifeachtaí díobhálacha a bheith aige sin ar iomaíochas na hearnála,
  rud a d’fhéadfadh saobhadh sa mhargadh a bheith mar thoradh air
  agus dochar a dhéanamh do nascacht aeir. Ba cheart bearta le cosc a chur ar chleachtais den sórt sin a bhunú leis an Rialachán seo chun damáiste neamhriachtanach don chomhshaol a sheachaint chomh maith leis na dálaí cóiriomaíochta sa mhargadh aeriompair a athbhunú agus a chaomhnú.
  Mar sin féin, ba cheart a chur san áireamh leis an Rialachán seo freisin go dtarlaíonn forlíonadh na n-umar breosla ag amanna chun na rialacha maidir le sábháilteacht breosla a chomhlíonadh agus i gcásanna den sórt sin go bhfuil údar maith leis ar chúiseanna sábháilteachta. Ina theannta sin, d’fhéadfadh forlíonadh na n-umar breosla a bheith mar thoradh ar dheacrachtaí sonracha oibríochtúla a bheith ag roinnt oibreoirí aerárthaí ag roinnt aerfoirt, inter alia i dtaobh aga slánúcháin níos faide ar bhonn díréireach a bheith ag aerárthaí nó acmhainn laghdaithe aerfoirt a bheith ann ag buaic-amanna. Ba cheart don Choimisiún, dá bhrí sin, faireachán, meastóireacht agus anailís ghéar a dhéanamh ar chásanna ina dtarlaíonn forlíonadh na n-umar breosla agus ar na bunchúiseanna atá leo agus, i gcás inarb iomchuí, tograí reachtacha a thíolacadh chun an Rialachán seo a leasú. |
| --- | --- |

(5)

Go háirithe, tá sé riachtanach cothrom iomaíochta a áirithiú ar fud mhargadh aeriompair an Aontais maidir le breosla eitlíochta, ar sciar suntasach de chostais oibreoirí aerárthaí é. Is féidir le héagsúlacht i bpraghsanna breosla difear suntasach a dhéanamh d’fheidhmiú eacnamaíoch oibreoirí aerárthaí agus tionchar diúltach a imirt ar iomaíocht sa mhargadh,
  laghdú a dhéanamh ar tharraingteacht na hearnála eitlíochta agus, dá bhrí sin, ar shoghluaisteacht, agus praghsanna arda breosla á n-aistriú go díreach ina dtáillí arda do thomhaltóirí deiridh.
  Nuair a bhíonn difríochtaí i bpraghsanna breosla eitlíochta ann idir aerfoirt an Aontais nó idir aerfoirt de chuid an Aontais agus aerfoirt neamh-Aontais, d’fhéadfadh oibreoirí aerárthaí a straitéisí athbhreoslaithe a oiriúnú ar chúiseanna eacnamaíocha dá bharr. Tagann méadú ar ídiú breosla aerárthaí agus astaíochtaí gás ceaptha teasa neamhriachtanacha de bharr fhorlíonadh na n-umar breosla. Dá réir sin, baineann forlíonadh na n-umar breosla
  ar chúiseanna eacnamaíocha
  ag oibreoirí aerárthaí an bonn d’iarrachtaí an Aontais atá dírithe ar chosaint an chomhshaoil. Is féidir le roinnt oibreoirí aerárthaí praghsanna fabhracha breosla eitlíochta ag a mbunáit a úsáid mar bhuntáiste iomaíoch in aghaidh aerlínte eile a oibríonn bealaí cosúla. D’fhéadfadh éifeachtaí díobhálacha a bheith aige sin ar iomaíochas na hearnála,
  rud a d’fhéadfadh saobhadh sa mhargadh a bheith mar thoradh air
  agus dochar a dhéanamh do nascacht aeir. Ba cheart bearta le cosc a chur ar chleachtais den sórt sin a bhunú leis an Rialachán seo chun damáiste neamhriachtanach don chomhshaol a sheachaint chomh maith leis na dálaí cóiriomaíochta sa mhargadh aeriompair a athbhunú agus a chaomhnú.
  Mar sin féin, ba cheart a chur san áireamh leis an Rialachán seo freisin go dtarlaíonn forlíonadh na n-umar breosla ag amanna chun na rialacha maidir le sábháilteacht breosla a chomhlíonadh agus i gcásanna den sórt sin go bhfuil údar maith leis ar chúiseanna sábháilteachta. Ina theannta sin, d’fhéadfadh forlíonadh na n-umar breosla a bheith mar thoradh ar dheacrachtaí sonracha oibríochtúla a bheith ag roinnt oibreoirí aerárthaí ag roinnt aerfoirt, inter alia i dtaobh aga slánúcháin níos faide ar bhonn díréireach a bheith ag aerárthaí nó acmhainn laghdaithe aerfoirt a bheith ann ag buaic-amanna. Ba cheart don Choimisiún, dá bhrí sin, faireachán, meastóireacht agus anailís ghéar a dhéanamh ar chásanna ina dtarlaíonn forlíonadh na n-umar breosla agus ar na bunchúiseanna atá leo agus, i gcás inarb iomchuí, tograí reachtacha a thíolacadh chun an Rialachán seo a leasú.

Leasú 6

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 6

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (6) | Tá forbairt inbhuanaithe ar cheann de phríomhchuspóirí an chomhbheartais iompair. Éilíonn sí, áfach, cur chuige comhtháite atá dírithe ar fheidhmiú éifeachtach chórais iompair an Aontais agus ar chosaint an chomhshaoil a áirithiú araon. Is gá, i gcás forbairt inbhuanaithe aeriompair, bearta a thabhairt isteach lena ndírítear ar astaíochtaí ó aerárthaí a eitlíonn ó aerfoirt an Aontais a laghdú. Ba cheart bearta den sórt sin rannchuidiú le cuspóirí aeráide an Aontais a chomhlíonadh faoi 2030 agus 2050. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(6)

Tá forbairt inbhuanaithe ar cheann de phríomhchuspóirí an chomhbheartais iompair. Éilíonn sí, áfach, cur chuige comhtháite atá dírithe ar fheidhmiú éifeachtach chórais iompair an Aontais agus ar chosaint an chomhshaoil a áirithiú araon. Is gá, i gcás forbairt inbhuanaithe aeriompair, bearta a thabhairt isteach lena ndírítear ar astaíochtaí ó aerárthaí a eitlíonn ó aerfoirt an Aontais a laghdú. Ba cheart bearta den sórt sin rannchuidiú le cuspóirí aeráide an Aontais a chomhlíonadh faoi 2030 agus 2050.

| (6) | Tá forbairt inbhuanaithe ar cheann de phríomhchuspóirí an chomhbheartais iompair. Éilítear leis sin cur chuige comhtháite lena ndírítear ar fheidhmiú éifeachtach chórais iompair an Aontais,
  ar chomhlíonadh na rialachán saothair agus sóisialta
  agus ar chosaint an chomhshaoil a áirithiú. Is gá, i gcás forbairt inbhuanaithe aeriompair, bearta a thabhairt isteach,
  lena n-áirítear ionstraimí eacnamaíocha
  , lena ndírítear ar astaíochtaí gás ceaptha teasa ó aerárthaí a eitlíonn ó aerfoirt an Aontais a laghdú a
  gus ar mhargadh a fhorbairt chun breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a tháirgeadh agus a sholáthar
  . Ba cheart bearta den sórt sin rannchuidiú le cuspóirí aeráide an Aontais a chomhlíonadh faoi 2030 agus 2050. |
| --- | --- |

(6)

Tá forbairt inbhuanaithe ar cheann de phríomhchuspóirí an chomhbheartais iompair. Éilítear leis sin cur chuige comhtháite lena ndírítear ar fheidhmiú éifeachtach chórais iompair an Aontais,
  ar chomhlíonadh na rialachán saothair agus sóisialta
  agus ar chosaint an chomhshaoil a áirithiú. Is gá, i gcás forbairt inbhuanaithe aeriompair, bearta a thabhairt isteach,
  lena n-áirítear ionstraimí eacnamaíocha
  , lena ndírítear ar astaíochtaí gás ceaptha teasa ó aerárthaí a eitlíonn ó aerfoirt an Aontais a laghdú a
  gus ar mhargadh a fhorbairt chun breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a tháirgeadh agus a sholáthar
  . Ba cheart bearta den sórt sin rannchuidiú le cuspóirí aeráide an Aontais a chomhlíonadh faoi 2030 agus 2050.

Leasú 7

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 7

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (7) | Leis an Teachtaireacht maidir le Straitéis um an tSoghluaisteacht Inbhuanaithe (10) agus Chliste a ghlac an Coimisiún i mí na Nollag 2020, leagtar síos cur chuige do chóras iompair an Aontais chun a chlaochlú glas agus digiteach a bhaint amach agus le go mbeidh sé níos buanseasmhaí. Is próiseas riachtanach agus dúshlánach é dícharbónú na hearnála aeriompair, go háirithe sa ghearrthéarma. Chuir an dul chun cinn teicneolaíoch a saothraíodh i gcláir Eorpacha agus náisiúnta um thaighde agus nuálaíocht aeriompair le laghduithe tábhachtacha ar astaíochtaí leis na scórtha de bhlianta anuas. Sáraíonn an fás domhanda aerthráchta na laghduithe ar astaíochtaí san earnáil, áfach. Cé go bhfuil coinne go gcabhróidh teicneolaíochtaí nua le spleáchas na heitlíochta gearraistir ar fhuinneamh iontaise a laghdú sna blianta amach romhainn, is iad breoslaí eitlíochta inbhuanaithe
  an t-aon
  réiteach chun dícharbónú suntasach i ngach saghas eitilte a bhaint amach sa ghearrthéarma. Faoi láthair, áfach, ní bhaintear leas as an acmhainneacht sin den chuid is mó. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(7)

Leis an Teachtaireacht maidir le Straitéis um an tSoghluaisteacht Inbhuanaithe (10) agus Chliste a ghlac an Coimisiún i mí na Nollag 2020, leagtar síos cur chuige do chóras iompair an Aontais chun a chlaochlú glas agus digiteach a bhaint amach agus le go mbeidh sé níos buanseasmhaí. Is próiseas riachtanach agus dúshlánach é dícharbónú na hearnála aeriompair, go háirithe sa ghearrthéarma. Chuir an dul chun cinn teicneolaíoch a saothraíodh i gcláir Eorpacha agus náisiúnta um thaighde agus nuálaíocht aeriompair le laghduithe tábhachtacha ar astaíochtaí leis na scórtha de bhlianta anuas. Sáraíonn an fás domhanda aerthráchta na laghduithe ar astaíochtaí san earnáil, áfach. Cé go bhfuil coinne go gcabhróidh teicneolaíochtaí nua le spleáchas na heitlíochta gearraistir ar fhuinneamh iontaise a laghdú sna blianta amach romhainn, is iad breoslaí eitlíochta inbhuanaithe
  an t-aon
  réiteach chun dícharbónú suntasach i ngach saghas eitilte a bhaint amach sa ghearrthéarma. Faoi láthair, áfach, ní bhaintear leas as an acmhainneacht sin den chuid is mó.

| (7) | Leis an Teachtaireacht maidir le Straitéis um an tSoghluaisteacht Inbhuanaithe agus Chliste (10) a ghlac an Coimisiún i mí na Nollag 2020, leagtar síos cur chuige do chóras iompair an Aontais chun a chlaochlú glas agus digiteach a bhaint amach agus le go mbeidh sé níos buanseasmhaí. Is próiseas riachtanach agus dúshlánach é dícharbónú na hearnála aeriompair, go háirithe sa ghearrthéarma. Chuir an dul chun cinn teicneolaíoch,
  agus tiomantas soiléir ón tionscal,
  a saothraíodh i gcláir Eorpacha agus náisiúnta um thaighde agus nuálaíocht eitlíochta le laghduithe tábhachtacha ar astaíochtaí leis na scórtha de bhlianta anuas. Sáraíonn an fás domhanda aerthráchta na laghduithe ar astaíochtaí san earnáil, áfach. Cé go bhfuil coinne go gcabhróidh teicneolaíochtaí nua, l
  ena n-áirítear aerárthaí astaíochtaí nialasacha atá faoi thiomáint leictreachais nó hidrigine a fhorbairt
  , le spleáchas na heitlíochta gearraistir ar fhuinneamh iontaise a laghdú sna blianta amach romhainn
  agus gur féidir ról tábhachtach a bheith acu san eitlíocht tráchtála sa mheántéarma agus san fhadtéarma
  , is réiteach iad breoslaí eitlíochta inbhuanaithe
  a bhfuil gealladh fúthu
  chun dícharbónú suntasach i ngach saghas eitilte a bhaint amach sa ghearrthéarma,
  agus sa mheántéarma agus san fhadtéarma
  . Faoi láthair, áfach, ní bhaintear leas as an acmhainneacht sin den chuid is mó
  agus beidh tacaíocht ag teastáil ina leith le himeacht ama chun breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a fhorbairt tuilleadh agus a imlonnú agus chun taighde a dhéanamh ar innill agus teicneolaíochtaí nua aerárthaí
  . |
| --- | --- |

(7)

Leis an Teachtaireacht maidir le Straitéis um an tSoghluaisteacht Inbhuanaithe agus Chliste (10) a ghlac an Coimisiún i mí na Nollag 2020, leagtar síos cur chuige do chóras iompair an Aontais chun a chlaochlú glas agus digiteach a bhaint amach agus le go mbeidh sé níos buanseasmhaí. Is próiseas riachtanach agus dúshlánach é dícharbónú na hearnála aeriompair, go háirithe sa ghearrthéarma. Chuir an dul chun cinn teicneolaíoch,
  agus tiomantas soiléir ón tionscal,
  a saothraíodh i gcláir Eorpacha agus náisiúnta um thaighde agus nuálaíocht eitlíochta le laghduithe tábhachtacha ar astaíochtaí leis na scórtha de bhlianta anuas. Sáraíonn an fás domhanda aerthráchta na laghduithe ar astaíochtaí san earnáil, áfach. Cé go bhfuil coinne go gcabhróidh teicneolaíochtaí nua, l
  ena n-áirítear aerárthaí astaíochtaí nialasacha atá faoi thiomáint leictreachais nó hidrigine a fhorbairt
  , le spleáchas na heitlíochta gearraistir ar fhuinneamh iontaise a laghdú sna blianta amach romhainn
  agus gur féidir ról tábhachtach a bheith acu san eitlíocht tráchtála sa mheántéarma agus san fhadtéarma
  , is réiteach iad breoslaí eitlíochta inbhuanaithe
  a bhfuil gealladh fúthu
  chun dícharbónú suntasach i ngach saghas eitilte a bhaint amach sa ghearrthéarma,
  agus sa mheántéarma agus san fhadtéarma
  . Faoi láthair, áfach, ní bhaintear leas as an acmhainneacht sin den chuid is mó
  agus beidh tacaíocht ag teastáil ina leith le himeacht ama chun breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a fhorbairt tuilleadh agus a imlonnú agus chun taighde a dhéanamh ar innill agus teicneolaíochtaí nua aerárthaí
  .

Leasú 8

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 7 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (7a) | Ba cheart prionsabal uileghabhálach na héifeachtúlachta fuinnimh a chur chun feidhme ar dtús i ngach earnáil, a théann níos faide ná an córas fuinnimh, chun go n-áireofaí earnáil an iompair, lena n-áirítear eitlíocht. Go háirithe, ba cheart é a bheith ina chuid lárnach de chinntí beartais, pleanála agus infheistíochta a bhaineann le hinnill atá níos éifeachtúla ó thaobh fuinnimh de agus le breoslaí agus teicneolaíochtaí malartacha inbhuanaithe a úsáid, lena n-áirítear maidir leis an bhforbairt mhear ar eitleáin a thiomáintear le leictreachas in-athnuaite nó hidrigin ghlas. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(7a)

Ba cheart prionsabal uileghabhálach na héifeachtúlachta fuinnimh a chur chun feidhme ar dtús i ngach earnáil, a théann níos faide ná an córas fuinnimh, chun go n-áireofaí earnáil an iompair, lena n-áirítear eitlíocht. Go háirithe, ba cheart é a bheith ina chuid lárnach de chinntí beartais, pleanála agus infheistíochta a bhaineann le hinnill atá níos éifeachtúla ó thaobh fuinnimh de agus le breoslaí agus teicneolaíochtaí malartacha inbhuanaithe a úsáid, lena n-áirítear maidir leis an bhforbairt mhear ar eitleáin a thiomáintear le leictreachas in-athnuaite nó hidrigin ghlas.

Leasú 9

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 8

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (8) | Is breoslaí eitlíochta inbhuanaithe iad breoslaí intiteáin leachtacha, atá go hiomlán idirmhalartach le gnáthbhreosla eitlíochta agus comhoiriúnach do na hinnill aerárthaigh atá ann cheana. Deimhníodh, ar an leibhéal domhanda, roinnt conairí chun breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a tháirgeadh le húsáid in eitlíocht shibhialta nó mhíleata. Tá breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ullamh go teicneolaíoch cheana, san fhíor-ghearrthéarma, chun ról tábhachtach a ghlacadh in astaíochtaí aeriompair a laghdú. Tá coinne go ndéanfar suas cuid mhór den mheascán breosla eitlíochta leo sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Thairis sin, le tacaíocht ó chaighdeáin bhreosla idirnáisiúnta iomchuí, d’fhéadfadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe rannchuidiú le cion aramatach an bhreosla deiridh atá in úsáid ag oibreoir a laghdú, agus ar an gcaoi sin cuidiú le hastaíochtaí neamh-CO2 eile a laghdú. Meastar, de réir a chéile, go rannchuideoidh
  roghanna malartacha eile
  chun aerárthaí a chumhachtú, amhail an leictreachas nó hidrigin
  leachtach
  , le dícharbónú aeriompair, ag tosú le heitiltí gearraistir. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(8)

Is breoslaí eitlíochta inbhuanaithe iad breoslaí intiteáin leachtacha, atá go hiomlán idirmhalartach le gnáthbhreosla eitlíochta agus comhoiriúnach do na hinnill aerárthaigh atá ann cheana. Deimhníodh, ar an leibhéal domhanda, roinnt conairí chun breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a tháirgeadh le húsáid in eitlíocht shibhialta nó mhíleata. Tá breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ullamh go teicneolaíoch cheana, san fhíor-ghearrthéarma, chun ról tábhachtach a ghlacadh in astaíochtaí aeriompair a laghdú. Tá coinne go ndéanfar suas cuid mhór den mheascán breosla eitlíochta leo sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Thairis sin, le tacaíocht ó chaighdeáin bhreosla idirnáisiúnta iomchuí, d’fhéadfadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe rannchuidiú le cion aramatach an bhreosla deiridh atá in úsáid ag oibreoir a laghdú, agus ar an gcaoi sin cuidiú le hastaíochtaí neamh-CO2 eile a laghdú. Meastar, de réir a chéile, go rannchuideoidh
  roghanna malartacha eile
  chun aerárthaí a chumhachtú, amhail an leictreachas nó hidrigin
  leachtach
  , le dícharbónú aeriompair, ag tosú le heitiltí gearraistir.

| (8) | Is breoslaí eitlíochta inbhuanaithe iad
  breoslaí eitlíochta lena gcuimsítear
  breoslaí intiteáin leachtacha, atá go hiomlán idirmhalartach le gnáthbhreosla eitlíochta agus comhoiriúnach do na hinnill aerárthaigh atá ann cheana,
  chomh maith le hidrigin agus leictreachas
  . Deimhníodh, ar an leibhéal domhanda, roinnt conairí chun breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a tháirgeadh le húsáid in eitlíocht shibhialta nó mhíleata. Tá breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ullamh go teicneolaíoch cheana, san fhíor-ghearrthéarma, chun ról tábhachtach a ghlacadh in astaíochtaí aeriompair a laghdú. Tá coinne go ndéanfar suas cuid mhór den mheascán breosla eitlíochta leo sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Thairis sin, le tacaíocht ó chaighdeáin bhreosla idirnáisiúnta iomchuí
  agus ó EASA chun na caighdeáin sin a dhearadh
  , d’fhéadfadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe rannchuidiú le cion aramatach an bhreosla deiridh atá in úsáid ag oibreoir a laghdú, agus ar an gcaoi sin cuidiú le hastaíochtaí neamh-CO2 eile a laghdú.
  Teicneolaíochtaí a bhfuil gealladh fúthu is ea breoslaí eitlíochta inbhuanaithe
  eile, amhail leictreachas nó hidrigin, agus táthar ag súil go rannchuideoidh siad de réir a chéile le dícharbónú an aeriompair, ag tosú le heitiltí gearraistir.
  Cuirfidh an Rialachán seo dlús breise le forbairt eolaíoch agus le húsáid na dteicneolaíochtaí sin, chomh maith le nuálaíocht tráchtála ina leith, trí chead a thabhairt d’oibreoirí eacnamaíocha na teicneolaíochtaí sin a mheas i dtaca leis an sainordú maidir le breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, mar a leagtar amach sa Rialachán seo, nuair a thiocfaidh na teicneolaíochtaí sin in aibíocht agus go mbeidh fáil tráchtála orthu. Méadóidh sé sin cinnteacht agus intuarthacht an mhargaidh agus beidh sé ina dhreasacht d’infheistíochtaí sna teicneolaíochtaí nua sin a bhfuil gá leo. |
| --- | --- |

(8)

Is breoslaí eitlíochta inbhuanaithe iad
  breoslaí eitlíochta lena gcuimsítear
  breoslaí intiteáin leachtacha, atá go hiomlán idirmhalartach le gnáthbhreosla eitlíochta agus comhoiriúnach do na hinnill aerárthaigh atá ann cheana,
  chomh maith le hidrigin agus leictreachas
  . Deimhníodh, ar an leibhéal domhanda, roinnt conairí chun breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a tháirgeadh le húsáid in eitlíocht shibhialta nó mhíleata. Tá breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ullamh go teicneolaíoch cheana, san fhíor-ghearrthéarma, chun ról tábhachtach a ghlacadh in astaíochtaí aeriompair a laghdú. Tá coinne go ndéanfar suas cuid mhór den mheascán breosla eitlíochta leo sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Thairis sin, le tacaíocht ó chaighdeáin bhreosla idirnáisiúnta iomchuí
  agus ó EASA chun na caighdeáin sin a dhearadh
  , d’fhéadfadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe rannchuidiú le cion aramatach an bhreosla deiridh atá in úsáid ag oibreoir a laghdú, agus ar an gcaoi sin cuidiú le hastaíochtaí neamh-CO2 eile a laghdú.
  Teicneolaíochtaí a bhfuil gealladh fúthu is ea breoslaí eitlíochta inbhuanaithe
  eile, amhail leictreachas nó hidrigin, agus táthar ag súil go rannchuideoidh siad de réir a chéile le dícharbónú an aeriompair, ag tosú le heitiltí gearraistir.
  Cuirfidh an Rialachán seo dlús breise le forbairt eolaíoch agus le húsáid na dteicneolaíochtaí sin, chomh maith le nuálaíocht tráchtála ina leith, trí chead a thabhairt d’oibreoirí eacnamaíocha na teicneolaíochtaí sin a mheas i dtaca leis an sainordú maidir le breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, mar a leagtar amach sa Rialachán seo, nuair a thiocfaidh na teicneolaíochtaí sin in aibíocht agus go mbeidh fáil tráchtála orthu. Méadóidh sé sin cinnteacht agus intuarthacht an mhargaidh agus beidh sé ina dhreasacht d’infheistíochtaí sna teicneolaíochtaí nua sin a bhfuil gá leo.

Leasú 10

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 9

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (9) | Beidh costais bhreosla bhreise ar na haerlínte mar thoradh ar bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a thabhairt isteach sa mhargadh aeriompair de réir a chéile, mar tá sé níos costasaí faoi láthair teicneolaíochtaí breosla den sórt sin a tháirgeadh ná gnáthbhreosla eitlíochta. Meastar go gcuirfidh sé sin leis na saincheisteanna atá ann cheana féin a bhaineann le cothrom iomaíochta sa mhargadh aeriompair maidir le breosla eitlíochta agus go mbeidh tuilleadh saofa i measc oibreoirí aerárthaí agus aerfort dá bharr sin. Leis an rialachán seo, ba cheart bearta a dhéanamh ionas nach mbeidh tionchar diúltach ar iomaíochas na hearnála eitlíochta de bharr breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a thabhairt isteach trí cheanglais chomhchuibhithe ar fud an Aontais a shainiú. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(9)

Beidh costais bhreosla bhreise ar na haerlínte mar thoradh ar bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a thabhairt isteach sa mhargadh aeriompair de réir a chéile, mar tá sé níos costasaí faoi láthair teicneolaíochtaí breosla den sórt sin a tháirgeadh ná gnáthbhreosla eitlíochta. Meastar go gcuirfidh sé sin leis na saincheisteanna atá ann cheana féin a bhaineann le cothrom iomaíochta sa mhargadh aeriompair maidir le breosla eitlíochta agus go mbeidh tuilleadh saofa i measc oibreoirí aerárthaí agus aerfort dá bharr sin. Leis an rialachán seo, ba cheart bearta a dhéanamh ionas nach mbeidh tionchar diúltach ar iomaíochas na hearnála eitlíochta de bharr breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a thabhairt isteach trí cheanglais chomhchuibhithe ar fud an Aontais a shainiú.

| (9) | Beidh costais bhreosla bhreise ar na haerlínte mar thoradh ar bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a thabhairt isteach sa mhargadh aeriompair de réir a chéile, mar tá sé níos costasaí faoi láthair teicneolaíochtaí breosla den sórt sin a tháirgeadh ná gnáthbhreosla eitlíochta. Meastar go gcuirfidh sé sin leis na saincheisteanna atá ann cheana féin a bhaineann le cothrom iomaíochta sa mhargadh aeriompair maidir le breosla eitlíochta agus go mbeidh tuilleadh saofa i measc oibreoirí aerárthaí agus aerfort dá bharr sin,
  agus chomh maith leis sin i gcomhthéacs scéimeanna astaíochtaí CORSIA agus CTA a chur chun feidhme
  . Leis an rialachán seo, ba cheart bearta a dhéanamh ionas nach mbeidh tionchar diúltach ar iomaíochas na hearnála eitlíochta de bharr breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a thabhairt isteach trí cheanglais chomhchuibhithe ar fud an Aontais a shainiú,
  lena n-áirítear sainmhínithe comhchoiteanna agus socrú comhchoiteann spriocanna ar leibhéal an Aontais |
| --- | --- |

(9)

Beidh costais bhreosla bhreise ar na haerlínte mar thoradh ar bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a thabhairt isteach sa mhargadh aeriompair de réir a chéile, mar tá sé níos costasaí faoi láthair teicneolaíochtaí breosla den sórt sin a tháirgeadh ná gnáthbhreosla eitlíochta. Meastar go gcuirfidh sé sin leis na saincheisteanna atá ann cheana féin a bhaineann le cothrom iomaíochta sa mhargadh aeriompair maidir le breosla eitlíochta agus go mbeidh tuilleadh saofa i measc oibreoirí aerárthaí agus aerfort dá bharr sin,
  agus chomh maith leis sin i gcomhthéacs scéimeanna astaíochtaí CORSIA agus CTA a chur chun feidhme
  . Leis an rialachán seo, ba cheart bearta a dhéanamh ionas nach mbeidh tionchar diúltach ar iomaíochas na hearnála eitlíochta de bharr breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a thabhairt isteach trí cheanglais chomhchuibhithe ar fud an Aontais a shainiú,
  lena n-áirítear sainmhínithe comhchoiteanna agus socrú comhchoiteann spriocanna ar leibhéal an Aontais

Leasú 11

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 10

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (10) | Ar an leibhéal domhanda, rialaíonn ICAO breoslaí eitlíochta inbhuanaithe.
  Go háirithe, bunaíonn
  ICAO ceanglais mhionsonraithe maidir le hinbhuanaitheacht, inrianaitheacht agus cuntasaíocht breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a bhíonn le húsáid ar eitiltí atá cumhdaithe ag an Scéim Fritháirithe agus Laghdaithe Carbóin don Eitlíocht Idirnáisiúnta (CORSIA). Cé go socraítear dreasachtaí in CORSIA agus go meastar gur cuid thábhachtach iad breoslaí eitlíochta inbhuanaithe don obair ar a indéanta atá Cuspóir Uaillmhianach Fadtéarmach don eitlíocht idirnáisiúnta, níl aon scéim shainordaitheach ann faoi láthair maidir le húsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe le haghaidh eitiltí idirnáisiúnta. De ghnáth, cuimsítear forálacha maidir le cosaint an chomhshaoil i gcomhaontuithe aeriompair cuimsitheacha iltaobhacha nó déthaobhacha idir an tAontas nó a Bhallstáit agus tríú tíortha.
  Faoi láthair, áfach
  , ní fhorchuireann forálacha den sórt sin ceanglas ceangailteach ar bith ar pháirtithe conarthacha maidir le húsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(10)

Ar an leibhéal domhanda, rialaíonn ICAO breoslaí eitlíochta inbhuanaithe.
  Go háirithe, bunaíonn
  ICAO ceanglais mhionsonraithe maidir le hinbhuanaitheacht, inrianaitheacht agus cuntasaíocht breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a bhíonn le húsáid ar eitiltí atá cumhdaithe ag an Scéim Fritháirithe agus Laghdaithe Carbóin don Eitlíocht Idirnáisiúnta (CORSIA). Cé go socraítear dreasachtaí in CORSIA agus go meastar gur cuid thábhachtach iad breoslaí eitlíochta inbhuanaithe don obair ar a indéanta atá Cuspóir Uaillmhianach Fadtéarmach don eitlíocht idirnáisiúnta, níl aon scéim shainordaitheach ann faoi láthair maidir le húsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe le haghaidh eitiltí idirnáisiúnta. De ghnáth, cuimsítear forálacha maidir le cosaint an chomhshaoil i gcomhaontuithe aeriompair cuimsitheacha iltaobhacha nó déthaobhacha idir an tAontas nó a Bhallstáit agus tríú tíortha.
  Faoi láthair, áfach
  , ní fhorchuireann forálacha den sórt sin ceanglas ceangailteach ar bith ar pháirtithe conarthacha maidir le húsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe.

| (10) | Ar an leibhéal domhanda, rialaíonn
  agus sainíonn
  ICAO breoslaí eitlíochta inbhuanaithe,
  i gcás ina gcomhaontaíonn tíortha
  ceanglais mhionsonraithe maidir le hinbhuanaitheacht, inrianaitheacht agus cuntasaíocht de
  chonairí deimhnithe
  breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a bhíonn le húsáid ar eitiltí atá cumhdaithe ag an Scéim Fritháirithe agus Laghdaithe Carbóin don Eitlíocht Idirnáisiúnta (CORSIA). Cé go socraítear dreasachtaí in CORSIA agus go meastar gur cuid thábhachtach iad breoslaí eitlíochta inbhuanaithe don obair ar a indéanta atá Cuspóir Uaillmhianach Fadtéarmach don eitlíocht idirnáisiúnta, níl aon scéim shainordaitheach ann faoi láthair maidir le húsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe le haghaidh eitiltí idirnáisiúnta. De ghnáth, cuimsítear forálacha maidir le cosaint an chomhshaoil i gcomhaontuithe aeriompair cuimsitheacha iltaobhacha nó déthaobhacha idir an tAontas nó a Bhallstáit agus tríú tíortha.
  Faoi láthair
  , ní fhorchuireann forálacha den sórt sin ceanglas ceangailteach ar bith ar pháirtithe conarthacha maidir le húsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe. |
| --- | --- |

(10)

Ar an leibhéal domhanda, rialaíonn
  agus sainíonn
  ICAO breoslaí eitlíochta inbhuanaithe,
  i gcás ina gcomhaontaíonn tíortha
  ceanglais mhionsonraithe maidir le hinbhuanaitheacht, inrianaitheacht agus cuntasaíocht de
  chonairí deimhnithe
  breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a bhíonn le húsáid ar eitiltí atá cumhdaithe ag an Scéim Fritháirithe agus Laghdaithe Carbóin don Eitlíocht Idirnáisiúnta (CORSIA). Cé go socraítear dreasachtaí in CORSIA agus go meastar gur cuid thábhachtach iad breoslaí eitlíochta inbhuanaithe don obair ar a indéanta atá Cuspóir Uaillmhianach Fadtéarmach don eitlíocht idirnáisiúnta, níl aon scéim shainordaitheach ann faoi láthair maidir le húsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe le haghaidh eitiltí idirnáisiúnta. De ghnáth, cuimsítear forálacha maidir le cosaint an chomhshaoil i gcomhaontuithe aeriompair cuimsitheacha iltaobhacha nó déthaobhacha idir an tAontas nó a Bhallstáit agus tríú tíortha.
  Faoi láthair
  , ní fhorchuireann forálacha den sórt sin ceanglas ceangailteach ar bith ar pháirtithe conarthacha maidir le húsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe.

Leasú 12

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 10 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (10a) | Chun saobhadh iomaíochta a chosc sa mhargadh eitlíochta idirnáisiúnta, a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le caillteanas sreafaí tráchta a nascann trí aerfoirt an Aontais agus le sceitheadh carbóin agus chun margadh domhanda breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a chruthú, ba cheart do bheartas seachtrach eitlíochta an Aontais a bheith ar thús cadhnaíochta ar fud an domhain maidir leis an aistriú i dtreo breoslaí inbhuanaithe a úsáid, dul i mbun caibidlíochta idirnáisiúnta chun sainmhínithe agus caighdeáin breoslaí aeir inbhuanaithe a chomhchuibhiú agus cóineasú idirnáisiúnta a chur chun cinn maidir leis na rialacha a bhaineann le breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a tháirgeadh, a ghlacadh agus a ardú. Tá sé tábhachtach, dá bhrí sin, go gcothóidh an tAontas a iarrachtaí ar leibhéal ICAO agus go ndéanfaidh sé a dhícheall córas domhanda uaillmhianach a bheith ann lena gcuirfear breoslaí eitlíochta inbhuanaithe chun cinn agus lena bhforálfar do chothrom iomaíochta ar bhonn idirnáisiúnta. Dá bhrí sin, ba cheart don Choimisiún agus do na Ballstáit a mholadh ag Comhthionól Ginearálta ICAO tús a chur láithreach leis an gcaibidlíocht maidir le creat beartais domhanda uaillmhianach ar leibhéal ICAO maidir le glacadh le breoslaí eitlíochta inbhuanaithe. A luaithe a ghlacfar creat beartais domhanda den sórt sin, ba cheart don Choimisiún a áirithiú go bhfuil forálacha an Rialacháin seo comhoiriúnach, comhsheasmhach agus comhlántach leis an gcreat domhanda agus leis na caighdeáin idirnáisiúnta, rud a áiritheoidh cur chun feidhme comhleanúnach agus cothrom iomaíochta ar an leibhéal idirnáisiúnta. Ina theannta sin, ba cheart é a bheith mar aidhm ag an gCoimisiún agus ag na Ballstáit a áirithiú go ndéanfar forálacha coibhéiseacha ceangailteacha maidir le sainordú cumaisc le haghaidh glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a chomhtháthú i gcomhaontuithe cuimsitheacha iltaobhacha agus déthaobhacha maidir le haeriompar agus aersheirbhísí. Ina theannta sin, ba cheart don Choimisiún a mheas go rialta an bhfuil éifeacht dhíobhálach ag forálacha an Rialacháin seo ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh san eitlíocht, ar iomaíochas na hearnála, ar an gcothrom iomaíochta idirnáisiúnta i ndáil le haeriompróirí agus le moil aerfoirt agus ar athródú a d’fhéadfadh a bheith ann agus a mbeadh sceitheadh carbóin mar thoradh air agus, i gcás inarb iomchuí, leigheasanna a thíolacadh chun aghaidh a thabhairt ar na héifeachtaí díobhálacha sin. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(10a)

Leasú 13

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 12

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (12) | Dá bhrí sin, tá gá le rialacha aonfhoirmeacha a leagadh síos don mhargadh inmheánach eitlíochta chun Treoir (AE) 2018/2001 a chomhlánú agus chun a cuspóirí foriomlána a bhaint amach trí aghaidh a thabhairt ar na riachtanais agus na ceanglais shonracha a eascraíonn as margadh inmheánach eitlíochta an Aontais Eorpaigh. Go háirithe, is é is aidhm don Rialachán reatha scoilteadh an mhargaidh eitlíochta, saobhadh iomaíochta féideartha idir gníomhaithe eacnamaíocha, nó cleachtais éagóracha seachanta costais i dtaca le hoibreoirí aerárthaí a athbhreoslú a sheachaint. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(12)

Dá bhrí sin, tá gá le rialacha aonfhoirmeacha a leagadh síos don mhargadh inmheánach eitlíochta chun Treoir (AE) 2018/2001 a chomhlánú agus chun a cuspóirí foriomlána a bhaint amach trí aghaidh a thabhairt ar na riachtanais agus na ceanglais shonracha a eascraíonn as margadh inmheánach eitlíochta an Aontais Eorpaigh. Go háirithe, is é is aidhm don Rialachán reatha scoilteadh an mhargaidh eitlíochta, saobhadh iomaíochta féideartha idir gníomhaithe eacnamaíocha, nó cleachtais éagóracha seachanta costais i dtaca le hoibreoirí aerárthaí a athbhreoslú a sheachaint.

| (12) | Dá bhrí sin, tá gá le rialacha aonfhoirmeacha a leagadh síos don mhargadh inmheánach eitlíochta chun Treoir (AE) 2018/2001 a chomhlánú agus chun a cuspóirí foriomlána a bhaint amach trí aghaidh a thabhairt ar na riachtanais agus na ceanglais shonracha a eascraíonn as margadh inmheánach eitlíochta AE
  agus breoslaí in-athnuaite san eitlíocht a chur chun cinn
  . Go háirithe, is é is aidhm don Rialachán reatha scoilteadh mhargadh eitlíochta an Aontais a sheachaint, saobhadh iomaíochta féideartha idir gníomhaithe eacnamaíocha nó cleachtais éagóracha seachanta costais i dtaca le hathbhreoslú oibreoirí aerárthaí a chosc
  agus an nuálaíocht agus táirgeacht san Aontas a chur chun cinn
  .
  Tá gá le tacaíocht agus maoiniú spriocdhírithe ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta, chomh maith le comhpháirtíochtaí poiblí agus príobháideacha a dhreasú chun dlús a chur le glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe. |
| --- | --- |

(12)

Dá bhrí sin, tá gá le rialacha aonfhoirmeacha a leagadh síos don mhargadh inmheánach eitlíochta chun Treoir (AE) 2018/2001 a chomhlánú agus chun a cuspóirí foriomlána a bhaint amach trí aghaidh a thabhairt ar na riachtanais agus na ceanglais shonracha a eascraíonn as margadh inmheánach eitlíochta AE
  agus breoslaí in-athnuaite san eitlíocht a chur chun cinn
  . Go háirithe, is é is aidhm don Rialachán reatha scoilteadh mhargadh eitlíochta an Aontais a sheachaint, saobhadh iomaíochta féideartha idir gníomhaithe eacnamaíocha nó cleachtais éagóracha seachanta costais i dtaca le hathbhreoslú oibreoirí aerárthaí a chosc
  agus an nuálaíocht agus táirgeacht san Aontas a chur chun cinn
  .
  Tá gá le tacaíocht agus maoiniú spriocdhírithe ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta, chomh maith le comhpháirtíochtaí poiblí agus príobháideacha a dhreasú chun dlús a chur le glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe.

Leasú 14

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 15

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (15) | Ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán reatha maidir le haerárthaí atá in úsáid san eitlíocht shibhialta agus eitiltí aeriompair tráchtála ar bun acu. Níor cheart feidhm a bheith aige maidir le haerárthaí
  amhail aerárthaí
  míleata agus
  aerárthaí
  atá in úsáid chun críoch
  daonnúil, cuardaigh, tarrthála, fóirithinte anachaine nó míochaine mar aon le
  hoibríochtaí custaim, póilíneachta agus múchta tine.
  Go deimhin, is de chineál eisceachtúil eitiltí a oibrítear sna himthosca sin agus dá réir sin ní féidir iad a phleanáil i gcónaí ar an mbealach céanna le heitiltí rialta. I ngeall ar chineál a n-oibríochtaí, d’fhéadfadh sé nach mbeadh siad i gcónaí in ann na hoibleagáid faoin Rialachán seo a chomhlíonadh, mar d’fhéadfadh sé a bheith ina ualach nach bhfuil gá leis.
  D’fhonn freastal ar chothrom iomaíochta ar fud mhargadh aonair eitlíochta an Aontais, ba cheart
  an sciar is mó is féidir den
  aerthrácht tráchtála a oibrítear ó aerfoirt atá lonnaithe ar chríoch an Aontais a chumhdach leis
  an rialachán seo
  . Ag an am céanna, chun nascacht aeir a chosaint ar mhaithe le saoránaigh, gnólachtaí agus réigiúin an Aontais,
  tá sé tábhachtach
  nach gcuirfear ualach míchuí ar oibríochtaí aeriompair ag aerfoirt bheaga.
  Ba cheart tairseach bhliantúil d’aerthrácht paisinéirí agus de thrácht lasta a shainiú, tairseach ar faoina bun nach gcumhdófaí aerfoirt faoin Rialachán seo; ba cheart, áfach, 95 % ar a laghad den trácht iomlán a imíonn ó aerfoirt san Aontas a chumhdach le raon feidhme an Rialacháin. Ar na cúiseanna céanna, ba cheart tairseach a shainiú chun oibreoirí aerárthaí atá freagrach as líon an-íseal imeachtaí ó aerfoirt atá lonnaithe ar chríoch an Aontais a dhíolmhú. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(15)

Ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán reatha maidir le haerárthaí atá in úsáid san eitlíocht shibhialta agus eitiltí aeriompair tráchtála ar bun acu. Níor cheart feidhm a bheith aige maidir le haerárthaí
  amhail aerárthaí
  míleata agus
  aerárthaí
  atá in úsáid chun críoch
  daonnúil, cuardaigh, tarrthála, fóirithinte anachaine nó míochaine mar aon le
  hoibríochtaí custaim, póilíneachta agus múchta tine.
  Go deimhin, is de chineál eisceachtúil eitiltí a oibrítear sna himthosca sin agus dá réir sin ní féidir iad a phleanáil i gcónaí ar an mbealach céanna le heitiltí rialta. I ngeall ar chineál a n-oibríochtaí, d’fhéadfadh sé nach mbeadh siad i gcónaí in ann na hoibleagáid faoin Rialachán seo a chomhlíonadh, mar d’fhéadfadh sé a bheith ina ualach nach bhfuil gá leis.
  D’fhonn freastal ar chothrom iomaíochta ar fud mhargadh aonair eitlíochta an Aontais, ba cheart
  an sciar is mó is féidir den
  aerthrácht tráchtála a oibrítear ó aerfoirt atá lonnaithe ar chríoch an Aontais a chumhdach leis
  an rialachán seo
  . Ag an am céanna, chun nascacht aeir a chosaint ar mhaithe le saoránaigh, gnólachtaí agus réigiúin an Aontais,
  tá sé tábhachtach
  nach gcuirfear ualach míchuí ar oibríochtaí aeriompair ag aerfoirt bheaga.
  Ba cheart tairseach bhliantúil d’aerthrácht paisinéirí agus de thrácht lasta a shainiú, tairseach ar faoina bun nach gcumhdófaí aerfoirt faoin Rialachán seo; ba cheart, áfach, 95 % ar a laghad den trácht iomlán a imíonn ó aerfoirt san Aontas a chumhdach le raon feidhme an Rialacháin. Ar na cúiseanna céanna, ba cheart tairseach a shainiú chun oibreoirí aerárthaí atá freagrach as líon an-íseal imeachtaí ó aerfoirt atá lonnaithe ar chríoch an Aontais a dhíolmhú.

| (15) | Níor cheart go mbeadh feidhm
  ag an Rialachán seo
  maidir le haerárthaí atá rannpháirteach in oibríochtaí chun críoch daonnúil, cuardaigh, tarrthála, fóirithinte anachaine nó míochaine, ós rud é gur de chineál eisceachtúil iad eitiltí a oibrítear in imthosca den sórt sin agus nach féidir i gcónaí iad a phleanáil ar an gcaoi chéanna le heitiltí rialta
  .
  I ngeall ar chineál a n-oibríochtaí, d’fhéadfadh sé nach mbeadh siad i gcónaí in ann na hoibleagáid faoin Rialachán seo a chomhlíonadh, mar d’fhéadfadh sé a bheith ina ualach nach bhfuil gá leis.
  Ba cheart feidhm a bheith
  ag an Rialachán seo
  maidir le haerárthaí atá in úsáid san eitlíocht shibhialta, agus eitiltí aeriompair tráchtála ar bun acu. Níor cheart go mbeadh feidhm aige maidir le h
  aerárthaí
  míleata
  ná le haerárthaí
  atá rannpháirteach in oibríochtaí custaim, póilíneachta agus múchta tine. Chun freastal ar chothrom iomaíochta ar fud mhargadh aonair eitlíochta an Aontais
  agus chun cuidiú le margadh SAF


  a fhorbairt agus leis an mbonneagar is gá do SAF ar fud an Aontais ina iomláine a fhorbairt
  , ba cheart go gcumhdófaí leis an t-aerthrácht tráchtála
  uile
  a oibrítear ó aerfoirt atá lonnaithe ar chríoch an Aontais. Ag an am céanna, chun nascacht aeir a chosaint ar mhaithe le saoránaigh, gnólachtaí agus réigiúin an Aontais,
  chun foráil a dhéanamh maidir leis an tsolúbthacht is gá chun cur ar chumas soláthróirí breosla breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a sholáthar agus aerlínte a ardú ar an mbealach is costéifeachtaí is féidir, agus
  chun cur ualaigh mhíchuí ar oibríochtaí aeriompair ag aerfoirt bheaga a sheachaint,
  ba cheart sásra solúbthachta, lena n-áirítear gnéithe de chóras maidir le teastais intrádála, córas ar a dtugtar córas “book & claim”, a bhunú mar chéim idirthréimhseach
  .
  Chun saobhadh míchuí ar an iomaíocht a chosc sa mhargadh inmheánach, tar éis na hidirthréimhse sin, ba cheart feidhm a bheith ag na ceanglais a leagtar amach sa Rialachán seo go cothrom san fhadtéarma maidir le haerfoirt uile an Aontais agus maidir le hoibreoirí aerárthaí tráchtála a éiríonn de thalamh nó a thuirlingíonn in aerfort an Aontais. |
| --- | --- |

(15)

Níor cheart go mbeadh feidhm
  ag an Rialachán seo
  maidir le haerárthaí atá rannpháirteach in oibríochtaí chun críoch daonnúil, cuardaigh, tarrthála, fóirithinte anachaine nó míochaine, ós rud é gur de chineál eisceachtúil iad eitiltí a oibrítear in imthosca den sórt sin agus nach féidir i gcónaí iad a phleanáil ar an gcaoi chéanna le heitiltí rialta
  .
  I ngeall ar chineál a n-oibríochtaí, d’fhéadfadh sé nach mbeadh siad i gcónaí in ann na hoibleagáid faoin Rialachán seo a chomhlíonadh, mar d’fhéadfadh sé a bheith ina ualach nach bhfuil gá leis.
  Ba cheart feidhm a bheith
  ag an Rialachán seo
  maidir le haerárthaí atá in úsáid san eitlíocht shibhialta, agus eitiltí aeriompair tráchtála ar bun acu. Níor cheart go mbeadh feidhm aige maidir le h
  aerárthaí
  míleata
  ná le haerárthaí
  atá rannpháirteach in oibríochtaí custaim, póilíneachta agus múchta tine. Chun freastal ar chothrom iomaíochta ar fud mhargadh aonair eitlíochta an Aontais
  agus chun cuidiú le margadh SAF


  a fhorbairt agus leis an mbonneagar is gá do SAF ar fud an Aontais ina iomláine a fhorbairt
  , ba cheart go gcumhdófaí leis an t-aerthrácht tráchtála
  uile
  a oibrítear ó aerfoirt atá lonnaithe ar chríoch an Aontais. Ag an am céanna, chun nascacht aeir a chosaint ar mhaithe le saoránaigh, gnólachtaí agus réigiúin an Aontais,
  chun foráil a dhéanamh maidir leis an tsolúbthacht is gá chun cur ar chumas soláthróirí breosla breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a sholáthar agus aerlínte a ardú ar an mbealach is costéifeachtaí is féidir, agus
  chun cur ualaigh mhíchuí ar oibríochtaí aeriompair ag aerfoirt bheaga a sheachaint,
  ba cheart sásra solúbthachta, lena n-áirítear gnéithe de chóras maidir le teastais intrádála, córas ar a dtugtar córas “book & claim”, a bhunú mar chéim idirthréimhseach
  .
  Chun saobhadh míchuí ar an iomaíocht a chosc sa mhargadh inmheánach, tar éis na hidirthréimhse sin, ba cheart feidhm a bheith ag na ceanglais a leagtar amach sa Rialachán seo go cothrom san fhadtéarma maidir le haerfoirt uile an Aontais agus maidir le hoibreoirí aerárthaí tráchtála a éiríonn de thalamh nó a thuirlingíonn in aerfort an Aontais.

Leasú 15

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 15 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (15a) | Tá sé bunriachtanach nach ndéanfaidh na hoibleagáidí a eascraíonn as an Rialachán seo difear díréireach do réigiúin Eorpacha nach bhfuil chomh nasctha sin, amhail na réigiúin oileánda agus na réigiúin is forimeallaí, a bhraitheann ar an eitlíocht go minic mar an t-aon mhodh nasctha amháin, agus go n-áiritheofar go mbeidh rochtain ag na réigiúin sin ar earraí agus seirbhísí riachtanacha. Chun cuidiú le hidirnascacht aeir na réigiún ina bhfuil níos lú roghanna malartacha iompair a choimirciú, ba cheart aird a thabhairt ar na héifeachtaí a d’fhéadfadh a bheith ag forálacha an Rialacháin seo maidir le hinacmhainneacht, iomaíochas agus méaduithe a d’fhéadfadh a bheith ar phraghsanna aerbhealaí a nascann réigiúin iargúlta agus limistéir eile den Aontas. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(15a)

Tá sé bunriachtanach nach ndéanfaidh na hoibleagáidí a eascraíonn as an Rialachán seo difear díréireach do réigiúin Eorpacha nach bhfuil chomh nasctha sin, amhail na réigiúin oileánda agus na réigiúin is forimeallaí, a bhraitheann ar an eitlíocht go minic mar an t-aon mhodh nasctha amháin, agus go n-áiritheofar go mbeidh rochtain ag na réigiúin sin ar earraí agus seirbhísí riachtanacha. Chun cuidiú le hidirnascacht aeir na réigiún ina bhfuil níos lú roghanna malartacha iompair a choimirciú, ba cheart aird a thabhairt ar na héifeachtaí a d’fhéadfadh a bheith ag forálacha an Rialacháin seo maidir le hinacmhainneacht, iomaíochas agus méaduithe a d’fhéadfadh a bheith ar phraghsanna aerbhealaí a nascann réigiúin iargúlta agus limistéir eile den Aontas.

Leasú 16

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 16 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (16a) | Tá sé ríthábhachtach go mbeadh comhthiomsú an bhunábhair inbhuanaithe incháilithe chomh cuimsitheach agus is féidir, chun an cumas a uasmhéadú maidir le táirgeadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a mhéadú ar chostas inacmhainne. Níor cheart liosta na mbunábhar atá incháilithe faoin Rialachán seo a bheith statach ach ag athrú le himeacht ama chun bunábhar inbhuanaithe nua a chur san áireamh. Chun na críche sin, i gcomhréir le hAirteagal 28(6) de Threoir (AE) 2018/2001, ba cheart don Choimisiún athbhreithniú a dhéanamh, gach dhá bhliain ar a laghad, ar liosta na mbunábhar a leagtar amach i gCuid A agus i gCuid B d’Iarscríbhinn IX d’fhonn bunábhar nua a chur leis. Bunábhair nua a chuirtear le hIarscríbhinn IX, ba cheart go mbeadh sé incháilithe go díreach chun breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a tháirgeadh faoin Rialachán seo. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(16a)

Tá sé ríthábhachtach go mbeadh comhthiomsú an bhunábhair inbhuanaithe incháilithe chomh cuimsitheach agus is féidir, chun an cumas a uasmhéadú maidir le táirgeadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a mhéadú ar chostas inacmhainne. Níor cheart liosta na mbunábhar atá incháilithe faoin Rialachán seo a bheith statach ach ag athrú le himeacht ama chun bunábhar inbhuanaithe nua a chur san áireamh. Chun na críche sin, i gcomhréir le hAirteagal 28(6) de Threoir (AE) 2018/2001, ba cheart don Choimisiún athbhreithniú a dhéanamh, gach dhá bhliain ar a laghad, ar liosta na mbunábhar a leagtar amach i gCuid A agus i gCuid B d’Iarscríbhinn IX d’fhonn bunábhar nua a chur leis. Bunábhair nua a chuirtear le hIarscríbhinn IX, ba cheart go mbeadh sé incháilithe go díreach chun breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a tháirgeadh faoin Rialachán seo.

Leasú 17

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 17

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (17) | Ar chúiseanna inbhuanaitheachta, níor cheart breoslaí a dhíorthaítear ó bharra beatha agus bia a bheith incháilithe. Tarlaíonn athrú indíreach ar an talamhúsáid go háirithe nuair a shaothraítear barra le haghaidh bithbhreoslaí seachas le haghaidh bia agus beatha mar a dhéantaí go traidisiúnta. Méadaíonn an t-éileamh breise sin ar an mbrú ar an talamh agus mar thoradh air, d’fhéadfadh sé go sínfí talamh talmhaíochta isteach i limistéir ina bhfuil stoc ardcharbóin, amhail foraoisí, bogaigh agus talamh portaigh, rud is cúis bhreise imní é maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa méadaithe agus caillteanas bithéagsúlachta. Tá sé léirithe sa taighde go mbraitheann scála na hiarmharta ar thosca éagsúla, a chuimsíonn an cineál amhábhair a úsáidtear chun breosla a tháirgeadh, an leibhéal éilimh breise ar amhábhar arna spreagadh ag úsáid bithbhreoslaí, agus a mhéid a chosnaítear talamh ar fud an domhain ar a bhfuil stoc ardcharbóin. Sainaithníodh ardriosca go mbeadh athrú indíreach ar an talamhúsáid mar thoradh ar bhithbhreoslaí, is é sin, breoslaí a táirgeadh ó amhábhar a tugadh faoi deara ina leith leathnú suntasach ar an limistéar táirgthe ionas go bhfuil sé ag brú isteach ar thalamh ar a bhfuil stoc ardcharbóin. Dá réir sin, níor cheart breoslaí a dhíorthaítear ó bharra beatha agus bia a chur chun cinn. Tá an cur chuige sin i gcomhréir le beartas an Aontais, agus go háirithe le Treoir (AE) 2018/2001, a theorannaíonn úsáid na mbithbhreoslaí sin don iompar de bhóthar agus d’iarnród agus a leagann síos uasteorainn leo, i bhfianaise a dtairbhí níos ísle maidir leis an gcomhshaol, a bhfeidhmíocht níos ísle i dtéarmaí an laghdaithe fhéideartha ar gháis ceaptha teasa, agus cúiseanna imní níos leithne ó thaobh na hinbhuanaitheachta de. I dteannta na n-astaíochtaí gás ceaptha teasa a bhaineann le hathrú indíreach ar an talamhúsáid – atá in ann na laghduithe uile nó cuid de na laghduithe a bhaineann le bithbhreoslaí ar leith a chur ar neamhní – is riosca é an t-athrú indíreach ar an talamhúsáid don bhithéagsúlacht freisin. Tá an riosca sin an-tromchúiseach, go háirithe i dtaca leis an méadú mór a d’fhéadfadh a bheith ar an táirgeadh de bharr ardú nach beag ar an éileamh. Tá leibhéil ísle éilimh ar bhithbhreoslaí a dhíorthaítear ó bharra beatha agus bia san earnáil eitlíochta i láthair na huaire, ó tá níos mó ná 99 % de na breoslaí eitlíochta a úsáidtear faoi láthair de bhunús iontaise. Is iomchuí, mar sin, éileamh féideartha an-mhór ar bhithbhreoslaí a dhíorthaítear ó bharra beatha agus bia a sheachaint trí a n-úsáid faoin Rialachán seo a chur chun cinn. Maolaíonn neamh-incháilitheacht na mbithbhreoslaí ó bharra bia faoin Rialachán seo aon riosca go moilleofaí dícharbónú an iompair de bhóthar freisin, rud a d’fhéadfadh a bheith i gceist murach sin de bharr aistriú bithbhreoslaí a dhíorthaítear ó bharra bia ón earnáil bóithre chuig an earnáil eitlíochta. Tá sé fíor-riachtanach an t-aistriú sin a mhaolú, ós rud é gurb é an t-iompar de bhóthar go mór fada an earnáil iompair is mó truailliú fós faoi láthair. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(17)

Ar chúiseanna inbhuanaitheachta, níor cheart breoslaí a dhíorthaítear ó bharra beatha agus bia a bheith incháilithe. Tarlaíonn athrú indíreach ar an talamhúsáid go háirithe nuair a shaothraítear barra le haghaidh bithbhreoslaí seachas le haghaidh bia agus beatha mar a dhéantaí go traidisiúnta. Méadaíonn an t-éileamh breise sin ar an mbrú ar an talamh agus mar thoradh air, d’fhéadfadh sé go sínfí talamh talmhaíochta isteach i limistéir ina bhfuil stoc ardcharbóin, amhail foraoisí, bogaigh agus talamh portaigh, rud is cúis bhreise imní é maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa méadaithe agus caillteanas bithéagsúlachta. Tá sé léirithe sa taighde go mbraitheann scála na hiarmharta ar thosca éagsúla, a chuimsíonn an cineál amhábhair a úsáidtear chun breosla a tháirgeadh, an leibhéal éilimh breise ar amhábhar arna spreagadh ag úsáid bithbhreoslaí, agus a mhéid a chosnaítear talamh ar fud an domhain ar a bhfuil stoc ardcharbóin. Sainaithníodh ardriosca go mbeadh athrú indíreach ar an talamhúsáid mar thoradh ar bhithbhreoslaí, is é sin, breoslaí a táirgeadh ó amhábhar a tugadh faoi deara ina leith leathnú suntasach ar an limistéar táirgthe ionas go bhfuil sé ag brú isteach ar thalamh ar a bhfuil stoc ardcharbóin. Dá réir sin, níor cheart breoslaí a dhíorthaítear ó bharra beatha agus bia a chur chun cinn. Tá an cur chuige sin i gcomhréir le beartas an Aontais, agus go háirithe le Treoir (AE) 2018/2001, a theorannaíonn úsáid na mbithbhreoslaí sin don iompar de bhóthar agus d’iarnród agus a leagann síos uasteorainn leo, i bhfianaise a dtairbhí níos ísle maidir leis an gcomhshaol, a bhfeidhmíocht níos ísle i dtéarmaí an laghdaithe fhéideartha ar gháis ceaptha teasa, agus cúiseanna imní níos leithne ó thaobh na hinbhuanaitheachta de. I dteannta na n-astaíochtaí gás ceaptha teasa a bhaineann le hathrú indíreach ar an talamhúsáid – atá in ann na laghduithe uile nó cuid de na laghduithe a bhaineann le bithbhreoslaí ar leith a chur ar neamhní – is riosca é an t-athrú indíreach ar an talamhúsáid don bhithéagsúlacht freisin. Tá an riosca sin an-tromchúiseach, go háirithe i dtaca leis an méadú mór a d’fhéadfadh a bheith ar an táirgeadh de bharr ardú nach beag ar an éileamh. Tá leibhéil ísle éilimh ar bhithbhreoslaí a dhíorthaítear ó bharra beatha agus bia san earnáil eitlíochta i láthair na huaire, ó tá níos mó ná 99 % de na breoslaí eitlíochta a úsáidtear faoi láthair de bhunús iontaise. Is iomchuí, mar sin, éileamh féideartha an-mhór ar bhithbhreoslaí a dhíorthaítear ó bharra beatha agus bia a sheachaint trí a n-úsáid faoin Rialachán seo a chur chun cinn. Maolaíonn neamh-incháilitheacht na mbithbhreoslaí ó bharra bia faoin Rialachán seo aon riosca go moilleofaí dícharbónú an iompair de bhóthar freisin, rud a d’fhéadfadh a bheith i gceist murach sin de bharr aistriú bithbhreoslaí a dhíorthaítear ó bharra bia ón earnáil bóithre chuig an earnáil eitlíochta. Tá sé fíor-riachtanach an t-aistriú sin a mhaolú, ós rud é gurb é an t-iompar de bhóthar go mór fada an earnáil iompair is mó truailliú fós faoi láthair.

| (17) | Ar chúiseanna inbhuanaitheachta, níor cheart breoslaí a dhíorthaítear ó bharra beatha agus bia,
  lena n-áirítear bithbhreoslaí lena ngabhann riosca ard maidir le hathrú indíreach ar thalamhúsáid amhail iad siúd a dhíorthaítear ó ola phailme
  , a bheith incháilithe. Tarlaíonn athrú indíreach ar an talamhúsáid go háirithe nuair a shaothraítear barra le haghaidh bithbhreoslaí seachas le haghaidh bia agus beatha mar a dhéantaí go traidisiúnta. Méadaíonn an t-éileamh breise sin ar an mbrú ar an talamh agus mar thoradh air, d’fhéadfadh sé go sínfí talamh talmhaíochta isteach i limistéir ina bhfuil stoc ardcharbóin, amhail foraoisí, bogaigh agus talamh portaigh, rud is cúis bhreise imní é maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa méadaithe agus caillteanas bithéagsúlachta. Tá sé léirithe sa taighde go mbraitheann scála na hiarmharta ar thosca éagsúla, a chuimsíonn an cineál amhábhair a úsáidtear chun breosla a tháirgeadh, an leibhéal éilimh breise ar amhábhar arna spreagadh ag úsáid bithbhreoslaí, agus a mhéid a chosnaítear talamh ar fud an domhain ar a bhfuil stoc ardcharbóin. Sainaithníodh ardriosca go mbeadh athrú indíreach ar an talamhúsáid mar thoradh ar bhithbhreoslaí, is é sin, breoslaí a táirgeadh ó amhábhar a tugadh faoi deara ina leith leathnú suntasach ar an limistéar táirgthe ionas go bhfuil sé ag brú isteach ar thalamh ar a bhfuil stoc ardcharbóin. Dá réir sin, níor cheart breoslaí a dhíorthaítear ó bharra beatha agus bia a chur chun cinn. Tá an cur chuige sin i gcomhréir le beartas an Aontais, agus go háirithe le Treoir (AE) 2018/2001, a theorannaíonn úsáid na mbithbhreoslaí sin don iompar de bhóthar agus d’iarnród agus a leagann síos uasteorainn leo, i bhfianaise a dtairbhí níos ísle maidir leis an gcomhshaol, a bhfeidhmíocht níos ísle i dtéarmaí an laghdaithe fhéideartha ar gháis ceaptha teasa, agus cúiseanna imní níos leithne ó thaobh na hinbhuanaitheachta de. I dteannta na n-astaíochtaí gás ceaptha teasa a bhaineann le hathrú indíreach ar an talamhúsáid – atá in ann na laghduithe uile nó cuid de na laghduithe a bhaineann le bithbhreoslaí ar leith a chur ar neamhní – is riosca é an t-athrú indíreach ar an talamhúsáid don bhithéagsúlacht freisin. Tá an riosca sin an-tromchúiseach, go háirithe i dtaca leis an méadú mór a d’fhéadfadh a bheith ar an táirgeadh de bharr ardú nach beag ar an éileamh. Tá leibhéil ísle éilimh ar bhithbhreoslaí a dhíorthaítear ó bharra beatha agus bia san earnáil eitlíochta i láthair na huaire, ó tá níos mó ná 99 % de na breoslaí eitlíochta a úsáidtear faoi láthair de bhunús iontaise. Is iomchuí, mar sin, éileamh féideartha an-mhór ar bhithbhreoslaí a dhíorthaítear ó bharra beatha agus bia a sheachaint trí a n-úsáid faoin Rialachán seo a chur chun cinn. Maolaíonn neamh-incháilitheacht na mbithbhreoslaí ó bharra bia faoin Rialachán seo aon riosca go moilleofaí dícharbónú an iompair de bhóthar freisin, rud a d’fhéadfadh a bheith i gceist murach sin de bharr aistriú bithbhreoslaí a dhíorthaítear ó bharra bia ón earnáil bóithre chuig an earnáil eitlíochta. Tá sé fíor-riachtanach an t-aistriú sin a mhaolú, ós rud é gurb é an t-iompar de bhóthar go mór fada an earnáil iompair is mó truailliú fós faoi láthair. |
| --- | --- |

(17)

Ar chúiseanna inbhuanaitheachta, níor cheart breoslaí a dhíorthaítear ó bharra beatha agus bia,
  lena n-áirítear bithbhreoslaí lena ngabhann riosca ard maidir le hathrú indíreach ar thalamhúsáid amhail iad siúd a dhíorthaítear ó ola phailme
  , a bheith incháilithe. Tarlaíonn athrú indíreach ar an talamhúsáid go háirithe nuair a shaothraítear barra le haghaidh bithbhreoslaí seachas le haghaidh bia agus beatha mar a dhéantaí go traidisiúnta. Méadaíonn an t-éileamh breise sin ar an mbrú ar an talamh agus mar thoradh air, d’fhéadfadh sé go sínfí talamh talmhaíochta isteach i limistéir ina bhfuil stoc ardcharbóin, amhail foraoisí, bogaigh agus talamh portaigh, rud is cúis bhreise imní é maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa méadaithe agus caillteanas bithéagsúlachta. Tá sé léirithe sa taighde go mbraitheann scála na hiarmharta ar thosca éagsúla, a chuimsíonn an cineál amhábhair a úsáidtear chun breosla a tháirgeadh, an leibhéal éilimh breise ar amhábhar arna spreagadh ag úsáid bithbhreoslaí, agus a mhéid a chosnaítear talamh ar fud an domhain ar a bhfuil stoc ardcharbóin. Sainaithníodh ardriosca go mbeadh athrú indíreach ar an talamhúsáid mar thoradh ar bhithbhreoslaí, is é sin, breoslaí a táirgeadh ó amhábhar a tugadh faoi deara ina leith leathnú suntasach ar an limistéar táirgthe ionas go bhfuil sé ag brú isteach ar thalamh ar a bhfuil stoc ardcharbóin. Dá réir sin, níor cheart breoslaí a dhíorthaítear ó bharra beatha agus bia a chur chun cinn. Tá an cur chuige sin i gcomhréir le beartas an Aontais, agus go háirithe le Treoir (AE) 2018/2001, a theorannaíonn úsáid na mbithbhreoslaí sin don iompar de bhóthar agus d’iarnród agus a leagann síos uasteorainn leo, i bhfianaise a dtairbhí níos ísle maidir leis an gcomhshaol, a bhfeidhmíocht níos ísle i dtéarmaí an laghdaithe fhéideartha ar gháis ceaptha teasa, agus cúiseanna imní níos leithne ó thaobh na hinbhuanaitheachta de. I dteannta na n-astaíochtaí gás ceaptha teasa a bhaineann le hathrú indíreach ar an talamhúsáid – atá in ann na laghduithe uile nó cuid de na laghduithe a bhaineann le bithbhreoslaí ar leith a chur ar neamhní – is riosca é an t-athrú indíreach ar an talamhúsáid don bhithéagsúlacht freisin. Tá an riosca sin an-tromchúiseach, go háirithe i dtaca leis an méadú mór a d’fhéadfadh a bheith ar an táirgeadh de bharr ardú nach beag ar an éileamh. Tá leibhéil ísle éilimh ar bhithbhreoslaí a dhíorthaítear ó bharra beatha agus bia san earnáil eitlíochta i láthair na huaire, ó tá níos mó ná 99 % de na breoslaí eitlíochta a úsáidtear faoi láthair de bhunús iontaise. Is iomchuí, mar sin, éileamh féideartha an-mhór ar bhithbhreoslaí a dhíorthaítear ó bharra beatha agus bia a sheachaint trí a n-úsáid faoin Rialachán seo a chur chun cinn. Maolaíonn neamh-incháilitheacht na mbithbhreoslaí ó bharra bia faoin Rialachán seo aon riosca go moilleofaí dícharbónú an iompair de bhóthar freisin, rud a d’fhéadfadh a bheith i gceist murach sin de bharr aistriú bithbhreoslaí a dhíorthaítear ó bharra bia ón earnáil bóithre chuig an earnáil eitlíochta. Tá sé fíor-riachtanach an t-aistriú sin a mhaolú, ós rud é gurb é an t-iompar de bhóthar go mór fada an earnáil iompair is mó truailliú fós faoi láthair.

Leasú 18

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 17 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (17a) | Tá faisnéis chruinn agus cheart faoi shaintréithe breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ríthábhachtach le haghaidh fheidhmiú cuí an Rialachán seo. Chun muinín na dtomhaltóirí a chur chun cinn agus chun trédhearcacht agus inrianaitheacht a áirithiú, tá soláthróirí breosla freagrach as an bhfaisnéis cheart a sholáthar maidir le saintréithe an bhreosla arna sholáthar, maidir lena shaintréithe inbhuanaitheachta agus maidir le bunadh an bhunábhair a úsáidtear i dtáirgeadh an bhreosla. Tuairiscítear an fhaisnéis sin sa Bhunachar Sonraí de chuid an Aontais a bhunaítear faoi Airteagal 28 de Threoir (AE) 2018/2001 (an Treoir maidir le Fuinneamh In-athnuaite). Maidir le soláthraithe breosla ar cruthaíodh gur thug siad faisnéis mhíthreorach nó mhíchruinn maidir le saintréithe agus bunadh na mbreoslaí a sholáthraíonn siad, ba cheart iad a bheith faoi réir pionóis. Ní mór do na Ballstáit a áirithiú go gcuirfidh soláthróirí breosla faisnéis thráthúil agus chruinn isteach sa Bhunachar Sonraí de chuid an Aontais agus go ndéanfar an fhaisnéis sin a fhíorú agus a iniúchadh. Chun calaois a d’fhéadfadh a bheith ann a chomhrac agus ós rud é gur lasmuigh den Aontas a thagann cuid shuntasach den bhunábhar is gá chun breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a tháirgeadh, ní mór do na Ballstáit, i gcomhar leis na comhlachtaí Eorpacha ábhartha, an sásra rialaithe do lastais a neartú, lena n-áirítear trí chigireachtaí ar an láthair a dhéanamh. I ndáil leis sin, foilseoidh an Coimisiún Rialachán Cur Chun Feidhme maidir le deimhniú inbhuanaitheachta i gcomhréir le hAirteagal 30(8) de Threoir (AE) 2018/2001 chun comhchuibhiú agus neartú breise a dhéanamh ar na rialacha maidir le hiontaofacht, trédhearcacht agus iniúchóireacht neamhspleách agus maidir le comhar údaráis inniúla na mBallstát i dtaobh maoirseacht iniúchóireachta. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(17a)

Tá faisnéis chruinn agus cheart faoi shaintréithe breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ríthábhachtach le haghaidh fheidhmiú cuí an Rialachán seo. Chun muinín na dtomhaltóirí a chur chun cinn agus chun trédhearcacht agus inrianaitheacht a áirithiú, tá soláthróirí breosla freagrach as an bhfaisnéis cheart a sholáthar maidir le saintréithe an bhreosla arna sholáthar, maidir lena shaintréithe inbhuanaitheachta agus maidir le bunadh an bhunábhair a úsáidtear i dtáirgeadh an bhreosla. Tuairiscítear an fhaisnéis sin sa Bhunachar Sonraí de chuid an Aontais a bhunaítear faoi Airteagal 28 de Threoir (AE) 2018/2001 (an Treoir maidir le Fuinneamh In-athnuaite). Maidir le soláthraithe breosla ar cruthaíodh gur thug siad faisnéis mhíthreorach nó mhíchruinn maidir le saintréithe agus bunadh na mbreoslaí a sholáthraíonn siad, ba cheart iad a bheith faoi réir pionóis. Ní mór do na Ballstáit a áirithiú go gcuirfidh soláthróirí breosla faisnéis thráthúil agus chruinn isteach sa Bhunachar Sonraí de chuid an Aontais agus go ndéanfar an fhaisnéis sin a fhíorú agus a iniúchadh. Chun calaois a d’fhéadfadh a bheith ann a chomhrac agus ós rud é gur lasmuigh den Aontas a thagann cuid shuntasach den bhunábhar is gá chun breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a tháirgeadh, ní mór do na Ballstáit, i gcomhar leis na comhlachtaí Eorpacha ábhartha, an sásra rialaithe do lastais a neartú, lena n-áirítear trí chigireachtaí ar an láthair a dhéanamh. I ndáil leis sin, foilseoidh an Coimisiún Rialachán Cur Chun Feidhme maidir le deimhniú inbhuanaitheachta i gcomhréir le hAirteagal 30(8) de Threoir (AE) 2018/2001 chun comhchuibhiú agus neartú breise a dhéanamh ar na rialacha maidir le hiontaofacht, trédhearcacht agus iniúchóireacht neamhspleách agus maidir le comhar údaráis inniúla na mBallstát i dtaobh maoirseacht iniúchóireachta.

Leasú 19

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 18

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (18) | Teastaíonn creat inbhuanaitheachta láidir soiléir aonair chun cinnteacht a sholáthar dóibh siúd atá gníomhach sna tionscail eitlíochta agus breoslaí, maidir le hincháilitheacht breoslaí eitlíochta inbhuanaithe faoin Rialachán seo. Le comhsheasmhacht le beartais AE bhainteacha eile a áirithiú, ba cheart incháilitheacht breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a chinneadh i gcomhréir le comhlíontacht na gcritéar inbhuanaitheachta a leagtar síos in Airteagal 29 de Threoir 2018/2001 (12). |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(18)

Teastaíonn creat inbhuanaitheachta láidir soiléir aonair chun cinnteacht a sholáthar dóibh siúd atá gníomhach sna tionscail eitlíochta agus breoslaí, maidir le hincháilitheacht breoslaí eitlíochta inbhuanaithe faoin Rialachán seo. Le comhsheasmhacht le beartais AE bhainteacha eile a áirithiú, ba cheart incháilitheacht breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a chinneadh i gcomhréir le comhlíontacht na gcritéar inbhuanaitheachta a leagtar síos in Airteagal 29 de Threoir 2018/2001 (12).

| (18) | Teastaíonn creat inbhuanaitheachta láidir soiléir aonair chun cinnteacht
  dhlíthiúil agus leanúnachas
  a sholáthar dóibh siúd atá gníomhach sna tionscail eitlíochta agus breoslaí, maidir le hincháilitheacht breoslaí eitlíochta inbhuanaithe faoin Rialachán seo. Le comhsheasmhacht le beartais AE bhainteacha eile a áirithiú, ba cheart incháilitheacht breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a chinneadh i gcomhréir le comhlíontacht na gcritéar inbhuanaitheachta a leagtar síos in Airteagal 29 de Threoir
  (AE)
  2018/2001 (12). |
| --- | --- |

(18)

Teastaíonn creat inbhuanaitheachta láidir soiléir aonair chun cinnteacht
  dhlíthiúil agus leanúnachas
  a sholáthar dóibh siúd atá gníomhach sna tionscail eitlíochta agus breoslaí, maidir le hincháilitheacht breoslaí eitlíochta inbhuanaithe faoin Rialachán seo. Le comhsheasmhacht le beartais AE bhainteacha eile a áirithiú, ba cheart incháilitheacht breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a chinneadh i gcomhréir le comhlíontacht na gcritéar inbhuanaitheachta a leagtar síos in Airteagal 29 de Threoir
  (AE)
  2018/2001 (12).

Leasú 20

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 19

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (19) | Ba cheart gurbh aidhm don Rialachán reatha é a áirithiú gur féidir le hoibreoirí aerárthaí dul san iomaíocht le chéile ar bhonn comhionannas deiseanna a mhéid a bhaineann leis an rochtain ar bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe. Chun aon saobhadh i margadh na n-aersheirbhísí a sheachaint, ba cheart sciartha íosta aonfhoirmeacha de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a sholáthar do na haerfoirt Aontais ar fad a chumhdaítear leis an Rialachán seo. Cé go bhfuil sé de shaoirse ag an margadh cainníochtaí níos mó breosla inbhuanaithe a sholáthar agus a úsáid, ba cheart don Rialachán seo a áirithiú gurb ionann na sciartha íosta éigeantacha de bhreoslaí eitlíochta sna haerfoirt ar fad a chumhdaítear. Déanann sé aon cheanglais arna mbunú go díreach nó go hindíreach ar an leibhéal náisiúnta nó réigiúnach a fhorshuíomh, a cheanglaíonn ar oibreoirí aerárthaí nó soláthróirí breosla eitlíochta breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a ghlacadh nó a sholáthar a bhfuil spriocanna difriúla acu leis na cinn a fhorordaítear faoin Rialachán seo. Chun creat dlíthiúil soiléir sothuartha a chruthú, agus ar an gcaoi sin chun forbairt agus imlonnú margaidh na dteicneolaíochtaí breosla is inbhuanaithe agus is nuálaí a chur chun cinn, teicneolaíochtaí a bhfuil an acmhainneacht fáis acu freastal ar riachtanais na todhchaí, ba cheart don Rialachán seo sciartha íosta de bhreoslaí eitlíochta sintéiseacha a leagan síos le himeacht ama, agus na sciartha sin ag méadú de réir a chéile. Is gá fo-oibleagáid thiomnaithe maidir le breoslaí eitlíochta sintéiseacha a leagan amach i bhfianaise fhéidearthacht dícharbónaithe mhór na mbreoslaí sin, agus i bhfianaise na gcostas táirgeachta measta a bhaineann leo faoi láthair. Nuair a tháirgtear iad ó leictreachas agus carbón inbhuanaithe a ghabhtar go díreach ón aer, tá ar chumas breoslaí eitlíochta sintéiseacha laghduithe suas le 100 % a bhaint amach ar astaíochtaí i gcomparáid le gnáthbhreosla eitlíochta. Tá buntáistí suntasacha acu freisin i gcomparáid le cineálacha eile breoslaí eitlíochta inbhuanaithe maidir le héifeachtúlacht acmhainne (go háirithe ó thaobh riachtanais uisce de) an phróisis táirgeachta. É sin ráite, áfach, meastar go bhfuil costais táirgeachta na mbreoslaí eitlíochta sintéiseacha idir trí agus sé oiread níos airde faoi láthair ná praghas margaidh an ghnáthbhreosla eitlíochta. Mar sin, ba cheart don Rialachán seo fo-oibleagáid thiomnaithe a leagan síos le haghaidh na teicneolaíochta sin. D’fhéadfaí cineálacha eile breoslaí sintéiseacha, amhail breoslaí sintéiseacha ísealcharbóin a bhaineann amach laghduithe arda ar gháis ceaptha teasa, a bhreith lena gcuimsiú i raon feidhme an Rialacháin seo nuair a bheidh leasuithe á ndéanamh air amach anseo, i gcás ina ndéanfar na breoslaí sin a shainmhíniú faoin Treoir maidir le Fuinneamh Inathnuaite. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(19)

Ba cheart gurbh aidhm don Rialachán reatha é a áirithiú gur féidir le hoibreoirí aerárthaí dul san iomaíocht le chéile ar bhonn comhionannas deiseanna a mhéid a bhaineann leis an rochtain ar bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe. Chun aon saobhadh i margadh na n-aersheirbhísí a sheachaint, ba cheart sciartha íosta aonfhoirmeacha de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a sholáthar do na haerfoirt Aontais ar fad a chumhdaítear leis an Rialachán seo. Cé go bhfuil sé de shaoirse ag an margadh cainníochtaí níos mó breosla inbhuanaithe a sholáthar agus a úsáid, ba cheart don Rialachán seo a áirithiú gurb ionann na sciartha íosta éigeantacha de bhreoslaí eitlíochta sna haerfoirt ar fad a chumhdaítear. Déanann sé aon cheanglais arna mbunú go díreach nó go hindíreach ar an leibhéal náisiúnta nó réigiúnach a fhorshuíomh, a cheanglaíonn ar oibreoirí aerárthaí nó soláthróirí breosla eitlíochta breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a ghlacadh nó a sholáthar a bhfuil spriocanna difriúla acu leis na cinn a fhorordaítear faoin Rialachán seo. Chun creat dlíthiúil soiléir sothuartha a chruthú, agus ar an gcaoi sin chun forbairt agus imlonnú margaidh na dteicneolaíochtaí breosla is inbhuanaithe agus is nuálaí a chur chun cinn, teicneolaíochtaí a bhfuil an acmhainneacht fáis acu freastal ar riachtanais na todhchaí, ba cheart don Rialachán seo sciartha íosta de bhreoslaí eitlíochta sintéiseacha a leagan síos le himeacht ama, agus na sciartha sin ag méadú de réir a chéile. Is gá fo-oibleagáid thiomnaithe maidir le breoslaí eitlíochta sintéiseacha a leagan amach i bhfianaise fhéidearthacht dícharbónaithe mhór na mbreoslaí sin, agus i bhfianaise na gcostas táirgeachta measta a bhaineann leo faoi láthair. Nuair a tháirgtear iad ó leictreachas agus carbón inbhuanaithe a ghabhtar go díreach ón aer, tá ar chumas breoslaí eitlíochta sintéiseacha laghduithe suas le 100 % a bhaint amach ar astaíochtaí i gcomparáid le gnáthbhreosla eitlíochta. Tá buntáistí suntasacha acu freisin i gcomparáid le cineálacha eile breoslaí eitlíochta inbhuanaithe maidir le héifeachtúlacht acmhainne (go háirithe ó thaobh riachtanais uisce de) an phróisis táirgeachta. É sin ráite, áfach, meastar go bhfuil costais táirgeachta na mbreoslaí eitlíochta sintéiseacha idir trí agus sé oiread níos airde faoi láthair ná praghas margaidh an ghnáthbhreosla eitlíochta. Mar sin, ba cheart don Rialachán seo fo-oibleagáid thiomnaithe a leagan síos le haghaidh na teicneolaíochta sin. D’fhéadfaí cineálacha eile breoslaí sintéiseacha, amhail breoslaí sintéiseacha ísealcharbóin a bhaineann amach laghduithe arda ar gháis ceaptha teasa, a bhreith lena gcuimsiú i raon feidhme an Rialacháin seo nuair a bheidh leasuithe á ndéanamh air amach anseo, i gcás ina ndéanfar na breoslaí sin a shainmhíniú faoin Treoir maidir le Fuinneamh Inathnuaite.

| (19) | Ba cheart gurbh aidhm don Rialachán reatha é a áirithiú gur féidir le hoibreoirí aerárthaí dul san iomaíocht le chéile ar bhonn comhionannas deiseanna a mhéid a bhaineann leis an rochtain ar bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe. Chun aon saobhadh i margadh na n-aersheirbhísí a sheachaint, ba cheart sciartha íosta aonfhoirmeacha de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a sholáthar do na haerfoirt Aontais ar fad a chumhdaítear leis an Rialachán seo. Cé go bhfuil sé de shaoirse ag an margadh cainníochtaí níos mó breosla inbhuanaithe a sholáthar agus a úsáid, ba cheart don Rialachán seo a áirithiú gurb ionann na sciartha íosta éigeantacha de bhreoslaí eitlíochta sna haerfoirt ar fad a chumhdaítear.
  Níl an fháil ar bhunábhar ná acmhainn táirgthe breosla eitlíochta inbhuanaithe neamhtheoranta. Má ghlacann roinnt Ballstát oibleagáidí níos airde ar an iomlán maidir le soláthar breosla eitlíochta inbhuanaithe ar an leibhéal náisiúnta, treiseofar an iomaíocht le haghaidh bunábhar le hearnálacha eile iompair agus fuinnimh agus d’fhéadfadh sé a bheith ina chúis le ganntanas soláthair i réigiúin eile. Bhainfeadh sé sin an bonn ó chumas na n-oibreoirí aerárthaí sna réigiúin sin dícharbónú a dhéanamh, agus mhéadódh sé go héagórach an costas ar na hoibreoirí aerárthaí sin maidir le comhlíonadh CTA AE go háirithe, agus thiocfadh as sin saobhadh margaidh agus míbhuntáiste foriomlán san iomaíocht. Dá bhrí sin, ba cheart spriocanna comhchoiteanna ar leibhéal an Aontais a leagan síos maidir le táirgeadh foriomlán agus maidir le glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe.
  Déanann
  an Rialachán seo
  aon cheanglais arna mbunú go díreach nó go hindíreach ar an leibhéal náisiúnta nó réigiúnach a fhorshuíomh, a cheanglaíonn ar oibreoirí aerárthaí nó soláthróirí breosla eitlíochta breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a ghlacadh nó a sholáthar a bhfuil spriocanna difriúla acu leis na cinn a fhorordaítear faoin Rialachán seo. Chun creat dlíthiúil soiléir sothuartha a chruthú, agus ar an gcaoi sin chun forbairt agus imlonnú margaidh na dteicneolaíochtaí breosla is inbhuanaithe agus is nuálaí a chur chun cinn, teicneolaíochtaí a bhfuil an acmhainneacht fáis acu freastal ar riachtanais na todhchaí, ba cheart don Rialachán seo sciartha íosta de bhreoslaí eitlíochta sintéiseacha a leagan síos le himeacht ama, agus na sciartha sin ag méadú de réir a chéile. Is gá fo-oibleagáid thiomnaithe maidir le breoslaí eitlíochta sintéiseacha a leagan amach i bhfianaise fhéidearthacht dícharbónaithe mhór na mbreoslaí sin, agus i bhfianaise na gcostas táirgeachta measta a bhaineann leo faoi láthair. Nuair a tháirgtear iad ó leictreachas agus carbón inbhuanaithe a ghabhtar go díreach ón aer, tá ar chumas breoslaí eitlíochta sintéiseacha laghduithe suas le 100 % a bhaint amach ar astaíochtaí i gcomparáid le gnáthbhreosla eitlíochta. Tá buntáistí suntasacha acu freisin i gcomparáid le cineálacha eile breoslaí eitlíochta inbhuanaithe maidir le héifeachtúlacht acmhainne (go háirithe ó thaobh riachtanais uisce de) an phróisis táirgeachta. É sin ráite, áfach, meastar go bhfuil costais táirgeachta na mbreoslaí eitlíochta sintéiseacha idir trí agus sé oiread níos airde faoi láthair ná praghas margaidh an ghnáthbhreosla eitlíochta. Mar sin, ba cheart don Rialachán seo fo-oibleagáid thiomnaithe a leagan síos le haghaidh na teicneolaíochta sin. D’fhéadfaí cineálacha eile breoslaí sintéiseacha, amhail breoslaí sintéiseacha ísealcharbóin a bhaineann amach laghduithe arda ar gháis ceaptha teasa, a bhreith lena gcuimsiú i raon feidhme an Rialacháin seo nuair a bheidh leasuithe á ndéanamh air amach anseo, i gcás ina ndéanfar na breoslaí sin a shainmhíniú faoin Treoir maidir le Fuinneamh Inathnuaite.
  Ina theannta sin, féadfaidh ról tábhachtach a bheith ag breoslaí eitlíochta sintéiseacha ag a bhfuil CO2 arna dhíorthú ó ghabháil ón aer mar gheall ar a gcumas carbón a aimsiú go hinbhuanaithe agus ba cheart iad a chur chun cinn tuilleadh
  . |
| --- | --- |

(19)

Ba cheart gurbh aidhm don Rialachán reatha é a áirithiú gur féidir le hoibreoirí aerárthaí dul san iomaíocht le chéile ar bhonn comhionannas deiseanna a mhéid a bhaineann leis an rochtain ar bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe. Chun aon saobhadh i margadh na n-aersheirbhísí a sheachaint, ba cheart sciartha íosta aonfhoirmeacha de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a sholáthar do na haerfoirt Aontais ar fad a chumhdaítear leis an Rialachán seo. Cé go bhfuil sé de shaoirse ag an margadh cainníochtaí níos mó breosla inbhuanaithe a sholáthar agus a úsáid, ba cheart don Rialachán seo a áirithiú gurb ionann na sciartha íosta éigeantacha de bhreoslaí eitlíochta sna haerfoirt ar fad a chumhdaítear.
  Níl an fháil ar bhunábhar ná acmhainn táirgthe breosla eitlíochta inbhuanaithe neamhtheoranta. Má ghlacann roinnt Ballstát oibleagáidí níos airde ar an iomlán maidir le soláthar breosla eitlíochta inbhuanaithe ar an leibhéal náisiúnta, treiseofar an iomaíocht le haghaidh bunábhar le hearnálacha eile iompair agus fuinnimh agus d’fhéadfadh sé a bheith ina chúis le ganntanas soláthair i réigiúin eile. Bhainfeadh sé sin an bonn ó chumas na n-oibreoirí aerárthaí sna réigiúin sin dícharbónú a dhéanamh, agus mhéadódh sé go héagórach an costas ar na hoibreoirí aerárthaí sin maidir le comhlíonadh CTA AE go háirithe, agus thiocfadh as sin saobhadh margaidh agus míbhuntáiste foriomlán san iomaíocht. Dá bhrí sin, ba cheart spriocanna comhchoiteanna ar leibhéal an Aontais a leagan síos maidir le táirgeadh foriomlán agus maidir le glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe.
  Déanann
  an Rialachán seo
  aon cheanglais arna mbunú go díreach nó go hindíreach ar an leibhéal náisiúnta nó réigiúnach a fhorshuíomh, a cheanglaíonn ar oibreoirí aerárthaí nó soláthróirí breosla eitlíochta breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a ghlacadh nó a sholáthar a bhfuil spriocanna difriúla acu leis na cinn a fhorordaítear faoin Rialachán seo. Chun creat dlíthiúil soiléir sothuartha a chruthú, agus ar an gcaoi sin chun forbairt agus imlonnú margaidh na dteicneolaíochtaí breosla is inbhuanaithe agus is nuálaí a chur chun cinn, teicneolaíochtaí a bhfuil an acmhainneacht fáis acu freastal ar riachtanais na todhchaí, ba cheart don Rialachán seo sciartha íosta de bhreoslaí eitlíochta sintéiseacha a leagan síos le himeacht ama, agus na sciartha sin ag méadú de réir a chéile. Is gá fo-oibleagáid thiomnaithe maidir le breoslaí eitlíochta sintéiseacha a leagan amach i bhfianaise fhéidearthacht dícharbónaithe mhór na mbreoslaí sin, agus i bhfianaise na gcostas táirgeachta measta a bhaineann leo faoi láthair. Nuair a tháirgtear iad ó leictreachas agus carbón inbhuanaithe a ghabhtar go díreach ón aer, tá ar chumas breoslaí eitlíochta sintéiseacha laghduithe suas le 100 % a bhaint amach ar astaíochtaí i gcomparáid le gnáthbhreosla eitlíochta. Tá buntáistí suntasacha acu freisin i gcomparáid le cineálacha eile breoslaí eitlíochta inbhuanaithe maidir le héifeachtúlacht acmhainne (go háirithe ó thaobh riachtanais uisce de) an phróisis táirgeachta. É sin ráite, áfach, meastar go bhfuil costais táirgeachta na mbreoslaí eitlíochta sintéiseacha idir trí agus sé oiread níos airde faoi láthair ná praghas margaidh an ghnáthbhreosla eitlíochta. Mar sin, ba cheart don Rialachán seo fo-oibleagáid thiomnaithe a leagan síos le haghaidh na teicneolaíochta sin. D’fhéadfaí cineálacha eile breoslaí sintéiseacha, amhail breoslaí sintéiseacha ísealcharbóin a bhaineann amach laghduithe arda ar gháis ceaptha teasa, a bhreith lena gcuimsiú i raon feidhme an Rialacháin seo nuair a bheidh leasuithe á ndéanamh air amach anseo, i gcás ina ndéanfar na breoslaí sin a shainmhíniú faoin Treoir maidir le Fuinneamh Inathnuaite.
  Ina theannta sin, féadfaidh ról tábhachtach a bheith ag breoslaí eitlíochta sintéiseacha ag a bhfuil CO2 arna dhíorthú ó ghabháil ón aer mar gheall ar a gcumas carbón a aimsiú go hinbhuanaithe agus ba cheart iad a chur chun cinn tuilleadh
  .

Leasú 21

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 19 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (19a) | Níl an fháil ar bhunábhar ná acmhainn táirgthe breosla eitlíochta inbhuanaithe neamhtheoranta. D’fhéadfadh ganntanas soláthair agus saobhadh margaidh a bheith mar thoradh ar iomaíocht threisithe le haghaidh bunábhar teoranta, rud a d’fhéadfadh tionchar diúltach a imirt ar iomaíochas na hearnála eitlíochta ina hiomláine. Chun cothrom iomaíochta a áirithiú agus ilroinnt an mhargaidh inmheánaigh a sheachaint, ba cheart feidhm a bheith ag ceanglais chomhchuibhithe ar fud an Aontais maidir leis an sciar íosta de ghlacadh SAF. Mar sin féin, agus a áirithiú go mbainfear amach na sciartha toirte arna gcomhchuibhiú san Aontas i gcomhréir le hIarscríbhinn I, féadfaidh na Ballstáit bearta náisiúnta, beartais tacaíochta agus tionscnaimh a dhéanamh lena ndírítear ar mhéadú a dhéanamh ar an leibhéal táirgthe agus glactha breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, lena n-áirítear breoslaí eitlíochta sintéiseacha, ar a gcríoch, mar shampla trí thacaíocht airgeadais a sholáthar. Ba cheart do ghníomhaíochtaí náisiúnta den sórt sin a bheith trédhearcach, neamh-idirdhealaitheach, comhréireach agus de chineál ginearálta a bheidh oscailte do gach fiontar. Thairis sin, ós rud é nach sainíonn an Rialachán seo sciar uasta breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, féadfaidh aerlínte agus soláthróirí breosla beartais chomhshaoil níos uaillmhianaí a shaothrú, lena mbeadh glacadh agus soláthar breoslaí eitlíochta inbhuanaithe níos fearr ina líonra foriomlán oibríochtaí, agus forlíonadh na n-umar breosla á sheachaint ag an am céanna. Chuige sin, d’fhéadfadh aerlínte agus soláthróirí breosla, trí bhíthin socruithe conarthacha, teacht ar chomhaontú chun gealltanais fhrithpháirteacha maidir le cainníochtaí réamhchinntithe breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a tháirgeadh, a sholáthar agus a cheannach, lena n-áirítear iad siúd a sháraíonn na sciartha toirte íosta a leagtar amach in Iarscríbhinn I. Féadfaidh socruithe conarthacha den sórt sin dliteanas a chumhdach freisin agus coinníollacha a bhunú le haghaidh cúiteamh airgeadais i gcásanna neamhsheachadta. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(19a)

Níl an fháil ar bhunábhar ná acmhainn táirgthe breosla eitlíochta inbhuanaithe neamhtheoranta. D’fhéadfadh ganntanas soláthair agus saobhadh margaidh a bheith mar thoradh ar iomaíocht threisithe le haghaidh bunábhar teoranta, rud a d’fhéadfadh tionchar diúltach a imirt ar iomaíochas na hearnála eitlíochta ina hiomláine. Chun cothrom iomaíochta a áirithiú agus ilroinnt an mhargaidh inmheánaigh a sheachaint, ba cheart feidhm a bheith ag ceanglais chomhchuibhithe ar fud an Aontais maidir leis an sciar íosta de ghlacadh SAF. Mar sin féin, agus a áirithiú go mbainfear amach na sciartha toirte arna gcomhchuibhiú san Aontas i gcomhréir le hIarscríbhinn I, féadfaidh na Ballstáit bearta náisiúnta, beartais tacaíochta agus tionscnaimh a dhéanamh lena ndírítear ar mhéadú a dhéanamh ar an leibhéal táirgthe agus glactha breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, lena n-áirítear breoslaí eitlíochta sintéiseacha, ar a gcríoch, mar shampla trí thacaíocht airgeadais a sholáthar. Ba cheart do ghníomhaíochtaí náisiúnta den sórt sin a bheith trédhearcach, neamh-idirdhealaitheach, comhréireach agus de chineál ginearálta a bheidh oscailte do gach fiontar. Thairis sin, ós rud é nach sainíonn an Rialachán seo sciar uasta breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, féadfaidh aerlínte agus soláthróirí breosla beartais chomhshaoil níos uaillmhianaí a shaothrú, lena mbeadh glacadh agus soláthar breoslaí eitlíochta inbhuanaithe níos fearr ina líonra foriomlán oibríochtaí, agus forlíonadh na n-umar breosla á sheachaint ag an am céanna. Chuige sin, d’fhéadfadh aerlínte agus soláthróirí breosla, trí bhíthin socruithe conarthacha, teacht ar chomhaontú chun gealltanais fhrithpháirteacha maidir le cainníochtaí réamhchinntithe breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a tháirgeadh, a sholáthar agus a cheannach, lena n-áirítear iad siúd a sháraíonn na sciartha toirte íosta a leagtar amach in Iarscríbhinn I. Féadfaidh socruithe conarthacha den sórt sin dliteanas a chumhdach freisin agus coinníollacha a bhunú le haghaidh cúiteamh airgeadais i gcásanna neamhsheachadta.

Leasú 22

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 19 b (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (19b) | Is féidir ról tábhachtach a bheith ag éileamh tomhaltóirí san fhorbairt i dtreo eitlíocht níos inbhuanaithe. Chun go mbeidh tomhaltóirí in ann rogha eolasach a dhéanamh, áfach, is gá faisnéis níos láidre, níos iontaofa, níos neamhspleáiche agus níos comhchuibhithe a bheith ann maidir le tionchar na n-eitiltí ar an gcomhshaol, i gcomhréir le Plean Gníomhaíochta na Straitéise um an tSoghluaisteacht Inbhuanaithe agus Chliste. Chuige sin, ba cheart córas cuimsitheach lipéadaithe de chuid an Aontais maidir le feidhmíocht chomhshaoil na heitlíochta a bhunú ar córas é lenar féidir faisnéis shoiléir, thrédhearcach, chuimsitheach, sholáimhsithe agus shothuigthe faoi fheidhmíocht chomhshaoil na heitlíochta a sholáthar d’úsáideoirí seirbhísí eitlíochta. Spreagfaidh sé sin na roghanna a dhéanann tomhaltóirí agus déanfaidh sé úsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe agus bearta inbhuanaitheachta eile ag oibreoirí aerárthaí a chur chun cinn tuilleadh. Tá Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh (EASA) freagrach cheana as deimhniúchán comhshaoil aerárthaí agus bhí sí ag obair i gcomhar le geallsealbhóirí chun córas lipéadaithe comhshaoil a fhorbairt don eitlíocht lena gcumhdófaí aerárthaí, oibreoirí aerárthaí agus eitiltí tráchtála. Ba cheart a chur de chúram ar EASA tuilleadh forbartha, cur chun feidhme agus feidhmiú an chórais sin a dhéanamh chun neamhspleáchas, stóinseacht theicniúil agus sineirgí le bearta eile de chuid an Aontais a áirithiú. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(19b)

Is féidir ról tábhachtach a bheith ag éileamh tomhaltóirí san fhorbairt i dtreo eitlíocht níos inbhuanaithe. Chun go mbeidh tomhaltóirí in ann rogha eolasach a dhéanamh, áfach, is gá faisnéis níos láidre, níos iontaofa, níos neamhspleáiche agus níos comhchuibhithe a bheith ann maidir le tionchar na n-eitiltí ar an gcomhshaol, i gcomhréir le Plean Gníomhaíochta na Straitéise um an tSoghluaisteacht Inbhuanaithe agus Chliste. Chuige sin, ba cheart córas cuimsitheach lipéadaithe de chuid an Aontais maidir le feidhmíocht chomhshaoil na heitlíochta a bhunú ar córas é lenar féidir faisnéis shoiléir, thrédhearcach, chuimsitheach, sholáimhsithe agus shothuigthe faoi fheidhmíocht chomhshaoil na heitlíochta a sholáthar d’úsáideoirí seirbhísí eitlíochta. Spreagfaidh sé sin na roghanna a dhéanann tomhaltóirí agus déanfaidh sé úsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe agus bearta inbhuanaitheachta eile ag oibreoirí aerárthaí a chur chun cinn tuilleadh. Tá Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh (EASA) freagrach cheana as deimhniúchán comhshaoil aerárthaí agus bhí sí ag obair i gcomhar le geallsealbhóirí chun córas lipéadaithe comhshaoil a fhorbairt don eitlíocht lena gcumhdófaí aerárthaí, oibreoirí aerárthaí agus eitiltí tráchtála. Ba cheart a chur de chúram ar EASA tuilleadh forbartha, cur chun feidhme agus feidhmiú an chórais sin a dhéanamh chun neamhspleáchas, stóinseacht theicniúil agus sineirgí le bearta eile de chuid an Aontais a áirithiú.

Leasú 23

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 20

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (20) | Tá sé fíor-riachtanach a áirithiú gur féidir sciartha íosta na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a sholáthar go rathúil don mhargadh eitlíochta gan aon ghanntanas soláthair. Chun na críche sin, ba cheart aga tionscanta leordhóthanach a phleanáil chun cur ar chumas an tionscail breoslaí inbhuanaithe an acmhainneacht táirgeachta a fhorbairt dá réir. Ba cheart soláthar na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe
  a bheith sainordaitheach
  ó 2025 amach. Ar an gcaoi chéanna, chun deimhneacht dhlíthiúil agus intuarthacht a sholáthar don mhargadh agus chun infheistíochtaí a bhrú go marthanach i dtreo acmhainneacht táirgeachta na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe, ba cheart téarmaí an Rialacháin seo a bheith cobhsaí le linn tréimhse fhada ama. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(20)

Tá sé fíor-riachtanach a áirithiú gur féidir sciartha íosta na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a sholáthar go rathúil don mhargadh eitlíochta gan aon ghanntanas soláthair. Chun na críche sin, ba cheart aga tionscanta leordhóthanach a phleanáil chun cur ar chumas an tionscail breoslaí inbhuanaithe an acmhainneacht táirgeachta a fhorbairt dá réir. Ba cheart soláthar na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe
  a bheith sainordaitheach
  ó 2025 amach. Ar an gcaoi chéanna, chun deimhneacht dhlíthiúil agus intuarthacht a sholáthar don mhargadh agus chun infheistíochtaí a bhrú go marthanach i dtreo acmhainneacht táirgeachta na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe, ba cheart téarmaí an Rialacháin seo a bheith cobhsaí le linn tréimhse fhada ama.

| (20) | Tá sé fíor-riachtanach a áirithiú gur féidir sciartha íosta na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a sholáthar go rathúil don mhargadh eitlíochta gan aon ghanntanas soláthair. Chun na críche sin, ba cheart aga tionscanta leordhóthanach a phleanáil
  agus sásra solúbthachta a chur ar bun
  chun cur ar chumas an tionscail breoslaí inbhuanaithe an acmhainneacht táirgeachta a fhorbairt dá réir
  agus chun lamháil do sholáthraithe breosla eitlíochta agus d’oibreoirí aerárthaí a n-oibleagáidí a chomhlíonadh ar an mbealach is costéifeachtaí is féidir, gan uaillmhianta foriomlána comhshaoil an Rialacháin seo a laghdú
  . Ba cheart soláthar na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe
  a thosú
  in 2025,
  leis an tsolúbthacht dá bhforáiltear i sásra solúbthachta SAF
  . Ar an gcaoi chéanna, chun deimhneacht dhlíthiúil agus intuarthacht a sholáthar don mhargadh agus chun infheistíochtaí a bhrú go marthanach i dtreo acmhainneacht táirgeachta na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe, ba cheart téarmaí an Rialacháin seo a bheith cobhsaí le linn tréimhse fhada ama. |
| --- | --- |

(20)

Tá sé fíor-riachtanach a áirithiú gur féidir sciartha íosta na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a sholáthar go rathúil don mhargadh eitlíochta gan aon ghanntanas soláthair. Chun na críche sin, ba cheart aga tionscanta leordhóthanach a phleanáil
  agus sásra solúbthachta a chur ar bun
  chun cur ar chumas an tionscail breoslaí inbhuanaithe an acmhainneacht táirgeachta a fhorbairt dá réir
  agus chun lamháil do sholáthraithe breosla eitlíochta agus d’oibreoirí aerárthaí a n-oibleagáidí a chomhlíonadh ar an mbealach is costéifeachtaí is féidir, gan uaillmhianta foriomlána comhshaoil an Rialacháin seo a laghdú
  . Ba cheart soláthar na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe
  a thosú
  in 2025,
  leis an tsolúbthacht dá bhforáiltear i sásra solúbthachta SAF
  . Ar an gcaoi chéanna, chun deimhneacht dhlíthiúil agus intuarthacht a sholáthar don mhargadh agus chun infheistíochtaí a bhrú go marthanach i dtreo acmhainneacht táirgeachta na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe, ba cheart téarmaí an Rialacháin seo a bheith cobhsaí le linn tréimhse fhada ama.

Leasú 24

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 21

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (21) | Mar thoradh ar thabhairt isteach breoslaí eitlíochta inbhuanaithe in aerfoirt Aontais agus an borradh a bheidh fúthu, d’fhéadfadh cleachtais fhorlíonadh na n-umar breosla a bheith níos forleithne de dheasca méaduithe ar chostas an bhreosla eitlíochta. Tá na cleachtais forlíonta umar neamh-inbhuanaithe agus ba cheart iad a sheachaint mar go ndéanann siad dochar d’iarrachtaí an Aontais tionchar an iompair ar an gcomhshaol a laghdú. Thiocfadh na cleachtais sin salach ar na cuspóirí dícharbónaithe eitlíochta mar go méadódh meáchan breise an aerárthaigh ar an ídiú breosla agus ar na hastaíochtaí bainteacha i gcás aon eitilt. Is riosca iad na cleachtais forlíonta umar freisin don chothroime iomaíochta san Aontas idir oibreoirí aerárthaí, agus idir aerfoirt chomh maith. Dá bhrí sin, ba cheart don Rialachán seo ceanglas a chur ar oibreoirí aerárthaí athbhreoslú roimh imeacht dóibh ó aerfort ar leith de chuid an Aontais. An méid breosla a chuirtear ar bord roimh imeachtaí ó aerfort ar leith de chuid an Aontais, ba cheart é a bheith i gcomhréir leis an méid breosla a theastaíonn chun na heitiltí ón aerfort sin a oibriú, agus comhlíontacht riachtanach na rialacha maidir le sábháilteacht breosla á cur san áireamh. Áirithíonn an ceanglas go mbeidh coinníollacha comhionanna ann maidir le hoibríochtaí san Aontas le haghaidh oibreoirí Aontais agus oibreoirí tríú tír araon, agus áirithíonn sé ardleibhéal cosanta comhshaoil san am céanna. Toisc nach sainíonn an Rialachán sciar uasta breoslaí eitlíochta inbhuanaithe i ngach breosla eitlíochta, féadfaidh aerlínte agus soláthróirí breosla beartais chomhshaoil níos uaillmhianaí a shaothrú, lena mbeadh glacadh agus soláthar breoslaí eitlíochta inbhuanaithe níos fearr ina líonra foriomlán oibríochtaí, agus forlíonadh na n-umar breosla á sheachaint. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(21)

Mar thoradh ar thabhairt isteach breoslaí eitlíochta inbhuanaithe in aerfoirt Aontais agus an borradh a bheidh fúthu, d’fhéadfadh cleachtais fhorlíonadh na n-umar breosla a bheith níos forleithne de dheasca méaduithe ar chostas an bhreosla eitlíochta. Tá na cleachtais forlíonta umar neamh-inbhuanaithe agus ba cheart iad a sheachaint mar go ndéanann siad dochar d’iarrachtaí an Aontais tionchar an iompair ar an gcomhshaol a laghdú. Thiocfadh na cleachtais sin salach ar na cuspóirí dícharbónaithe eitlíochta mar go méadódh meáchan breise an aerárthaigh ar an ídiú breosla agus ar na hastaíochtaí bainteacha i gcás aon eitilt. Is riosca iad na cleachtais forlíonta umar freisin don chothroime iomaíochta san Aontas idir oibreoirí aerárthaí, agus idir aerfoirt chomh maith. Dá bhrí sin, ba cheart don Rialachán seo ceanglas a chur ar oibreoirí aerárthaí athbhreoslú roimh imeacht dóibh ó aerfort ar leith de chuid an Aontais. An méid breosla a chuirtear ar bord roimh imeachtaí ó aerfort ar leith de chuid an Aontais, ba cheart é a bheith i gcomhréir leis an méid breosla a theastaíonn chun na heitiltí ón aerfort sin a oibriú, agus comhlíontacht riachtanach na rialacha maidir le sábháilteacht breosla á cur san áireamh. Áirithíonn an ceanglas go mbeidh coinníollacha comhionanna ann maidir le hoibríochtaí san Aontas le haghaidh oibreoirí Aontais agus oibreoirí tríú tír araon, agus áirithíonn sé ardleibhéal cosanta comhshaoil san am céanna. Toisc nach sainíonn an Rialachán sciar uasta breoslaí eitlíochta inbhuanaithe i ngach breosla eitlíochta, féadfaidh aerlínte agus soláthróirí breosla beartais chomhshaoil níos uaillmhianaí a shaothrú, lena mbeadh glacadh agus soláthar breoslaí eitlíochta inbhuanaithe níos fearr ina líonra foriomlán oibríochtaí, agus forlíonadh na n-umar breosla á sheachaint.

| (21) | Mar thoradh ar thabhairt isteach breoslaí eitlíochta inbhuanaithe in aerfoirt Aontais agus an borradh a bheidh fúthu, d’fhéadfadh cleachtais fhorlíonadh na n-umar breosla
  ar chúiseanna eacnamaíocha
  a bheith níos forleithne de dheasca méaduithe ar chostas an bhreosla eitlíochta. Tá na cleachtais forlíonta umar
  ar chúiseanna eacnamaíocha
  neamh-inbhuanaithe agus ba cheart iad a sheachaint mar go ndéanann siad dochar d’iarrachtaí an Aontais tionchar an iompair ar an gcomhshaol a laghdú. Thiocfadh na cleachtais sin salach ar na cuspóirí dícharbónaithe eitlíochta mar go méadódh meáchan breise an aerárthaigh ar an ídiú breosla agus ar na hastaíochtaí bainteacha i gcás aon eitilt. Is riosca iad na cleachtais forlíonta umar freisin don chothroime iomaíochta san Aontas idir oibreoirí aerárthaí, agus idir aerfoirt chomh maith. Dá bhrí sin, ba cheart don Rialachán seo ceanglas a chur ar oibreoirí aerárthaí athbhreoslú roimh imeacht dóibh ó aerfort ar leith de chuid an Aontais. An méid breosla a chuirtear ar bord roimh imeachtaí ó aerfort ar leith de chuid an Aontais, ba cheart é a bheith i gcomhréir leis an méid breosla a theastaíonn chun na heitiltí ón aerfort sin a oibriú, agus comhlíontacht riachtanach na rialacha maidir le sábháilteacht breosla á cur san áireamh. Áirithíonn an ceanglas go mbeidh coinníollacha comhionanna ann maidir le hoibríochtaí san Aontas le haghaidh oibreoirí Aontais agus oibreoirí tríú tír araon, agus áirithíonn sé ardleibhéal cosanta comhshaoil san am céanna. Toisc nach sainíonn an Rialachán sciar uasta breoslaí eitlíochta inbhuanaithe i ngach breosla eitlíochta, féadfaidh aerlínte agus soláthróirí breosla beartais chomhshaoil níos uaillmhianaí a shaothrú, lena mbeadh glacadh agus soláthar breoslaí eitlíochta inbhuanaithe níos fearr ina líonra foriomlán oibríochtaí, agus forlíonadh na n-umar breosla á sheachaint.
  Chun cothrom iomaíochta a áirithiú d’eitiltí laistigh den Aontas agus d’eitiltí lasmuigh den Aontas araon, ba cheart don Choimisiún faireachán, meastóireacht agus tuairisciú rialta a dhéanamh ar chásanna d’fhorlíonadh na n-umar breosla. |
| --- | --- |

(21)

Mar thoradh ar thabhairt isteach breoslaí eitlíochta inbhuanaithe in aerfoirt Aontais agus an borradh a bheidh fúthu, d’fhéadfadh cleachtais fhorlíonadh na n-umar breosla
  ar chúiseanna eacnamaíocha
  a bheith níos forleithne de dheasca méaduithe ar chostas an bhreosla eitlíochta. Tá na cleachtais forlíonta umar
  ar chúiseanna eacnamaíocha
  neamh-inbhuanaithe agus ba cheart iad a sheachaint mar go ndéanann siad dochar d’iarrachtaí an Aontais tionchar an iompair ar an gcomhshaol a laghdú. Thiocfadh na cleachtais sin salach ar na cuspóirí dícharbónaithe eitlíochta mar go méadódh meáchan breise an aerárthaigh ar an ídiú breosla agus ar na hastaíochtaí bainteacha i gcás aon eitilt. Is riosca iad na cleachtais forlíonta umar freisin don chothroime iomaíochta san Aontas idir oibreoirí aerárthaí, agus idir aerfoirt chomh maith. Dá bhrí sin, ba cheart don Rialachán seo ceanglas a chur ar oibreoirí aerárthaí athbhreoslú roimh imeacht dóibh ó aerfort ar leith de chuid an Aontais. An méid breosla a chuirtear ar bord roimh imeachtaí ó aerfort ar leith de chuid an Aontais, ba cheart é a bheith i gcomhréir leis an méid breosla a theastaíonn chun na heitiltí ón aerfort sin a oibriú, agus comhlíontacht riachtanach na rialacha maidir le sábháilteacht breosla á cur san áireamh. Áirithíonn an ceanglas go mbeidh coinníollacha comhionanna ann maidir le hoibríochtaí san Aontas le haghaidh oibreoirí Aontais agus oibreoirí tríú tír araon, agus áirithíonn sé ardleibhéal cosanta comhshaoil san am céanna. Toisc nach sainíonn an Rialachán sciar uasta breoslaí eitlíochta inbhuanaithe i ngach breosla eitlíochta, féadfaidh aerlínte agus soláthróirí breosla beartais chomhshaoil níos uaillmhianaí a shaothrú, lena mbeadh glacadh agus soláthar breoslaí eitlíochta inbhuanaithe níos fearr ina líonra foriomlán oibríochtaí, agus forlíonadh na n-umar breosla á sheachaint.
  Chun cothrom iomaíochta a áirithiú d’eitiltí laistigh den Aontas agus d’eitiltí lasmuigh den Aontas araon, ba cheart don Choimisiún faireachán, meastóireacht agus tuairisciú rialta a dhéanamh ar chásanna d’fhorlíonadh na n-umar breosla.

Leasú 25

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 21 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (21a) | Cabhróidh glacadh breise de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe, a mbíonn tiúchan aramatach níos ísle agus cion sulfair níos ísle acu go hiondúil, le tionchair aeráide neamh-CO2 a laghdú. D’fhéadfadh laghdú breise ar an gcion aramatach agus ar an gcion sulfair i mbreoslaí eitlíochta foirmiú ciorras conaire comhdhlúthaithe a laghdú, feabhas a chur ar cháilíocht an aeir sna haerfoirt agus timpeall orthu, agus cáilíocht an bhreosla a mhéadú chun leasa na n-aerlínte, trí ard-dlús fuinnimh agus trí chostais chothabhála níos ísle mar gheall ar leibhéil níos ísle súiche. Ní mór, áfach, tiúchan aramatach i mbreoslaí eitlíochta a laghdú agus, ag an am céanna, cloí leis na rialacha idirnáisiúnta maidir le sábháilteacht breosla agus cothrom iomaíochta idirnáisiúnta a chaomhnú. Dá bhrí sin, ba cheart do EASA faireachán a dhéanamh ar an gcion aramatach agus sulfair i ngnáthbhreoslaí eitlíochta. Ba cheart don Choimisiún, faoin 1 Eanáir 2025 ar a dhéanaí, tuarascáil a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ina ndéanfar measúnú ar bhearta féideartha, lena n-áirítear, i gcás inarb iomchuí, tograí reachtacha agus caighdeáin cáilíochta breosla chun an cion aramatach i mbreosla eitlíochta a bharrfheabhsú. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(21a)

Cabhróidh glacadh breise de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe, a mbíonn tiúchan aramatach níos ísle agus cion sulfair níos ísle acu go hiondúil, le tionchair aeráide neamh-CO2 a laghdú. D’fhéadfadh laghdú breise ar an gcion aramatach agus ar an gcion sulfair i mbreoslaí eitlíochta foirmiú ciorras conaire comhdhlúthaithe a laghdú, feabhas a chur ar cháilíocht an aeir sna haerfoirt agus timpeall orthu, agus cáilíocht an bhreosla a mhéadú chun leasa na n-aerlínte, trí ard-dlús fuinnimh agus trí chostais chothabhála níos ísle mar gheall ar leibhéil níos ísle súiche. Ní mór, áfach, tiúchan aramatach i mbreoslaí eitlíochta a laghdú agus, ag an am céanna, cloí leis na rialacha idirnáisiúnta maidir le sábháilteacht breosla agus cothrom iomaíochta idirnáisiúnta a chaomhnú. Dá bhrí sin, ba cheart do EASA faireachán a dhéanamh ar an gcion aramatach agus sulfair i ngnáthbhreoslaí eitlíochta. Ba cheart don Choimisiún, faoin 1 Eanáir 2025 ar a dhéanaí, tuarascáil a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ina ndéanfar measúnú ar bhearta féideartha, lena n-áirítear, i gcás inarb iomchuí, tograí reachtacha agus caighdeáin cáilíochta breosla chun an cion aramatach i mbreosla eitlíochta a bharrfheabhsú.

Leasú 26

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 21 b (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (21b) | Chomh maith leis na héifeachtaí téimh aeráide a bhíonn ag an eitlíocht, bíonn drochthionchar aige freisin ar cháilíocht an aeir. Is iad na truailleáin is suntasaí ábhar cáithníneach (PM), lena n-áirítear cáithníní sármhíne, ocsaídí nítrigine (NOX) agus comhdhúile so-ghalaithe orgánacha (VOCanna), agus cuid de na príomhthruailleáin sin ag táirgeadh truailleán eile

   (1a)

  . Cé go bhfuil gá le tuilleadh taighde ar éifeachtaí sláinte na gcáithníní sármhíne, léiríodh le roinnt staidéar éifeachtaí gearrthéarmacha agus fadtéarmacha a bhaineann le nochtadh do cháithníní sármhíne, lena n-áirítear básmhaireacht, galar cardashoithíoch, galar iscéimeach croí agus galracht scamhógach

   (1b)

  . Cuireann aerthruailliú freisin le cailliúint na bithéagsúlachta trí dhamáiste a dhéanamh d’éiceachórais. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(21b)

Chomh maith leis na héifeachtaí téimh aeráide a bhíonn ag an eitlíocht, bíonn drochthionchar aige freisin ar cháilíocht an aeir. Is iad na truailleáin is suntasaí ábhar cáithníneach (PM), lena n-áirítear cáithníní sármhíne, ocsaídí nítrigine (NOX) agus comhdhúile so-ghalaithe orgánacha (VOCanna), agus cuid de na príomhthruailleáin sin ag táirgeadh truailleán eile

   (1a)

  . Cé go bhfuil gá le tuilleadh taighde ar éifeachtaí sláinte na gcáithníní sármhíne, léiríodh le roinnt staidéar éifeachtaí gearrthéarmacha agus fadtéarmacha a bhaineann le nochtadh do cháithníní sármhíne, lena n-áirítear básmhaireacht, galar cardashoithíoch, galar iscéimeach croí agus galracht scamhógach

   (1b)

  . Cuireann aerthruailliú freisin le cailliúint na bithéagsúlachta trí dhamáiste a dhéanamh d’éiceachórais.

Leasú 27

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 22

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (22) | Na haerfoirt a chumhdaítear leis an Rialachán seo, ba cheart dóibh
  a áirithiú go gcuirtear an bonneagar uile ar fáil a theastaíonn le haghaidh seachadadh, stóráil agus athbhreoslú breosla eitlíochta inbhuanaithe, sa chaoi nach gcruthófar bac i ndáil le glacadh an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe sin. Más gá, ba cheart don Ghníomhaireacht a bheith in ann ceanglas a chur ar aerfort de chuid an Aontais faisnéis a chur ar fáil faoina bhfuil ann de bhonneagar, rud a dhéanfaidh dáileadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe níos éasca ar oibreoirí aerárthaí, agus a ligfidh dóibh athbhreoslú leo, gan uaim, le breoslaí eitlíochta inbhuanaithe. Ba cheart go ligfeadh ról na Gníomhaireachta d’aerfoirt agus d’aerlínte pointe fócasach coiteann a bheith acu, i gcás ina dteastaíonn soiléiriú teicniúil maidir le hinfhaighteacht bonneagair breosla. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(22)

Na haerfoirt a chumhdaítear leis an Rialachán seo, ba cheart dóibh
  a áirithiú go gcuirtear an bonneagar uile ar fáil a theastaíonn le haghaidh seachadadh, stóráil agus athbhreoslú breosla eitlíochta inbhuanaithe, sa chaoi nach gcruthófar bac i ndáil le glacadh an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe sin. Más gá, ba cheart don Ghníomhaireacht a bheith in ann ceanglas a chur ar aerfort de chuid an Aontais faisnéis a chur ar fáil faoina bhfuil ann de bhonneagar, rud a dhéanfaidh dáileadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe níos éasca ar oibreoirí aerárthaí, agus a ligfidh dóibh athbhreoslú leo, gan uaim, le breoslaí eitlíochta inbhuanaithe. Ba cheart go ligfeadh ról na Gníomhaireachta d’aerfoirt agus d’aerlínte pointe fócasach coiteann a bheith acu, i gcás ina dteastaíonn soiléiriú teicniúil maidir le hinfhaighteacht bonneagair breosla.

| (22) | Tá sé tábhachtach a
  áirithiú go gcuirtear an bonneagar uile ar fáil a theastaíonn le haghaidh seachadadh, stóráil agus athbhreoslú breosla eitlíochta inbhuanaithe,
  mar aon le rochtain leanúnach agus gan bhriseadh do sholáthróirí breosla ar bhonneagar breosla iompair
  , sa chaoi nach gcruthófar bac i ndáil le húsáid an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe sin.
  Ba cheart go dtabharfaí aird chuí sa Rialachán seo ar na samhlacha éagsúla rialachais d’aerfoirt ar fud an Aontais. Ba cheart d’aerfoirt a chumhdaítear leis an Rialachán seo, nó, i gcás inarb infheidhme, comhlacht bainistíochta ábhartha bhonneagar láraithe an aerfoirt dá dtagraítear in Airteagal 8 de Threoir 96/67/CE ón gComhairle (“an Treoir maidir le Seirbhísí Láimhseála ar an Talamh”), na bearta uile is gá a dhéanamh chun soláthar an bhonneagair is gá a éascú chun na breoslaí eitlíochta inbhuanaithe sin a sheachadadh, a stóráil agus a ardú agus chun rochtain a bheith ag oibreoirí aerárthaí orthu. I gcás ina nglacfaidh eintiteas seachas aerfort de chuid an Aontais, nó i gcás inarb infheidhme, comhlacht bainistithe aerfoirt, de bhun socruithe conarthacha, an fhreagracht deiridh as bonneagar breosla a sholáthar ag aerfort de chuid an Aontais, ba cheart an t-eintiteas sin a bheith freagrach faoin socrú conarthach maidir leis an oibleagáid faoi Airteagal 6 den Rialachán seo a chomhlíonadh
  . Más gá, ba cheart don Ghníomhaireacht a bheith in ann ceanglas a chur ar aerfort de chuid an Aontais faisnéis a chur ar fáil faoina bhfuil ann de bhonneagar, rud a dhéanfaidh dáileadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe níos éasca ar oibreoirí aerárthaí, agus a ligfidh dóibh athbhreoslú leo, gan uaim, le breoslaí eitlíochta inbhuanaithe. Ba cheart go ligfeadh ról na Gníomhaireachta d’aerfoirt agus d’aerlínte pointe fócasach coiteann a bheith acu, i gcás ina dteastaíonn soiléiriú teicniúil maidir le hinfhaighteacht bonneagair breosla.
  Nuair a thiocfaidh aerárthaí leictreacha nó aerárthaí faoi thiomáint hidrigine in aibíocht agus ar fáil ar bhonn tráchtála, beidh sé riachtanach go ndéanfaidh aerfoirt a chumhdaítear leis an Rialachán seo na bearta go léir is gá chun bonneagar iomchuí a éascú maidir le hidrigin agus athluchtú leictreach d’aerárthaí, i gcomhréir le plean imlonnaithe an chreata beartais náisiúnta faoi seach, mar a leagtar amach sa Rialachán atá beartaithe maidir le bonneagar breoslaí malartacha a úsáid. Thairis sin, ba cheart soláthar leictreachais d’aerárthaí ina stad a áirithiú i gcomhréir le hAirteagal 12 de Rialachán XXX [Rialachán AFIR]. |
| --- | --- |

(22)

Tá sé tábhachtach a
  áirithiú go gcuirtear an bonneagar uile ar fáil a theastaíonn le haghaidh seachadadh, stóráil agus athbhreoslú breosla eitlíochta inbhuanaithe,
  mar aon le rochtain leanúnach agus gan bhriseadh do sholáthróirí breosla ar bhonneagar breosla iompair
  , sa chaoi nach gcruthófar bac i ndáil le húsáid an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe sin.
  Ba cheart go dtabharfaí aird chuí sa Rialachán seo ar na samhlacha éagsúla rialachais d’aerfoirt ar fud an Aontais. Ba cheart d’aerfoirt a chumhdaítear leis an Rialachán seo, nó, i gcás inarb infheidhme, comhlacht bainistíochta ábhartha bhonneagar láraithe an aerfoirt dá dtagraítear in Airteagal 8 de Threoir 96/67/CE ón gComhairle (“an Treoir maidir le Seirbhísí Láimhseála ar an Talamh”), na bearta uile is gá a dhéanamh chun soláthar an bhonneagair is gá a éascú chun na breoslaí eitlíochta inbhuanaithe sin a sheachadadh, a stóráil agus a ardú agus chun rochtain a bheith ag oibreoirí aerárthaí orthu. I gcás ina nglacfaidh eintiteas seachas aerfort de chuid an Aontais, nó i gcás inarb infheidhme, comhlacht bainistithe aerfoirt, de bhun socruithe conarthacha, an fhreagracht deiridh as bonneagar breosla a sholáthar ag aerfort de chuid an Aontais, ba cheart an t-eintiteas sin a bheith freagrach faoin socrú conarthach maidir leis an oibleagáid faoi Airteagal 6 den Rialachán seo a chomhlíonadh
  . Más gá, ba cheart don Ghníomhaireacht a bheith in ann ceanglas a chur ar aerfort de chuid an Aontais faisnéis a chur ar fáil faoina bhfuil ann de bhonneagar, rud a dhéanfaidh dáileadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe níos éasca ar oibreoirí aerárthaí, agus a ligfidh dóibh athbhreoslú leo, gan uaim, le breoslaí eitlíochta inbhuanaithe. Ba cheart go ligfeadh ról na Gníomhaireachta d’aerfoirt agus d’aerlínte pointe fócasach coiteann a bheith acu, i gcás ina dteastaíonn soiléiriú teicniúil maidir le hinfhaighteacht bonneagair breosla.
  Nuair a thiocfaidh aerárthaí leictreacha nó aerárthaí faoi thiomáint hidrigine in aibíocht agus ar fáil ar bhonn tráchtála, beidh sé riachtanach go ndéanfaidh aerfoirt a chumhdaítear leis an Rialachán seo na bearta go léir is gá chun bonneagar iomchuí a éascú maidir le hidrigin agus athluchtú leictreach d’aerárthaí, i gcomhréir le plean imlonnaithe an chreata beartais náisiúnta faoi seach, mar a leagtar amach sa Rialachán atá beartaithe maidir le bonneagar breoslaí malartacha a úsáid. Thairis sin, ba cheart soláthar leictreachais d’aerárthaí ina stad a áirithiú i gcomhréir le hAirteagal 12 de Rialachán XXX [Rialachán AFIR].

Leasú 28

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 22 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (22 a) | Déantar breosla eitlíochta a sholáthar do go leor aerfort san Aontas go príomha trí phíblínte ó scaglanna nó ó stáisiúin chumaisc, láithreacha ar gá gurb iontu a dhéantar SAF a chumasc chun sonraíochtaí sábháilteachta agus inbhuanaitheachta a chomhlíonadh. Ba cheart go ndéanfaidh na Ballstáit na bearta uile is gá ionas go mbeidh rochtain leanúnach gan bhriseadh ag soláthróirí breosla eitlíochta ar bhonneagar breoslaí eitlíochta sibhialta chun gnáthbhreoslaí eitlíochta agus breoslaí eitlíochta ina bhfuil sciartha breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a sholáthar. Maidir le SAF a sheachadadh chuig aerfoirt an Aontais i gcainníochtaí leordhóthanacha chun na forálacha atá leagtha amach in Iarscríbhinn I a chomhlíonadh agus an seachadadh sin á dhéanamh trí mhodhanna malartacha amhail ar bhóthar/thrucail ó scaglanna agus ó stáisiúin chumaisc, níl sé indéanta ó thaobh lóistíochta de, go praiticiúil agus ó thaobh costais agus pionóis CO2 de. Beidh sé ríthábhachtach úsáid a bhaint as na píblínte sin in éineacht le píblínte atá faoi úinéireacht soláthróirí breosla – i gcás gur ann dóibh – chomh maith le saoráidí iarnróid atá i bhfeidhm cheana féin, chun an t-íosmhéid SAF a cheanglaítear faoin Rialachán seo a sheachadadh. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(22 a)

Déantar breosla eitlíochta a sholáthar do go leor aerfort san Aontas go príomha trí phíblínte ó scaglanna nó ó stáisiúin chumaisc, láithreacha ar gá gurb iontu a dhéantar SAF a chumasc chun sonraíochtaí sábháilteachta agus inbhuanaitheachta a chomhlíonadh. Ba cheart go ndéanfaidh na Ballstáit na bearta uile is gá ionas go mbeidh rochtain leanúnach gan bhriseadh ag soláthróirí breosla eitlíochta ar bhonneagar breoslaí eitlíochta sibhialta chun gnáthbhreoslaí eitlíochta agus breoslaí eitlíochta ina bhfuil sciartha breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a sholáthar. Maidir le SAF a sheachadadh chuig aerfoirt an Aontais i gcainníochtaí leordhóthanacha chun na forálacha atá leagtha amach in Iarscríbhinn I a chomhlíonadh agus an seachadadh sin á dhéanamh trí mhodhanna malartacha amhail ar bhóthar/thrucail ó scaglanna agus ó stáisiúin chumaisc, níl sé indéanta ó thaobh lóistíochta de, go praiticiúil agus ó thaobh costais agus pionóis CO2 de. Beidh sé ríthábhachtach úsáid a bhaint as na píblínte sin in éineacht le píblínte atá faoi úinéireacht soláthróirí breosla – i gcás gur ann dóibh – chomh maith le saoráidí iarnróid atá i bhfeidhm cheana féin, chun an t-íosmhéid SAF a cheanglaítear faoin Rialachán seo a sheachadadh.

Leasú 29

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 24

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (24) | Ba cheart ceangal a chur ar oibreoirí aerárthaí tuairisciú ar bhonn bliantúil maidir leis an méid iarbhír breosla eitlíochta a thógann siad ar bord in aghaidh an aerfoirt Aontais, chun a chruthú nach ndearnadh aon fhorlíonadh breosla. Ba cheart na tuarascálacha a bheith fíoraithe ag fíoraitheoirí neamhspleácha agus a bheith tarchurtha chuig an nGníomhaireacht le go ndéanfaí measúnú agus faireacháin ar chomhlíontacht. Ba cheart uirlis arna formheas ag an gCoimisiún a bheith ar fáil ag fíoraitheoirí chun cruinneas na riachtanas bliantúil a thuairiscíonn oibreoirí maidir le breosla eitlíochta a chinneadh. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(24)

Ba cheart ceangal a chur ar oibreoirí aerárthaí tuairisciú ar bhonn bliantúil maidir leis an méid iarbhír breosla eitlíochta a thógann siad ar bord in aghaidh an aerfoirt Aontais, chun a chruthú nach ndearnadh aon fhorlíonadh breosla. Ba cheart na tuarascálacha a bheith fíoraithe ag fíoraitheoirí neamhspleácha agus a bheith tarchurtha chuig an nGníomhaireacht le go ndéanfaí measúnú agus faireacháin ar chomhlíontacht. Ba cheart uirlis arna formheas ag an gCoimisiún a bheith ar fáil ag fíoraitheoirí chun cruinneas na riachtanas bliantúil a thuairiscíonn oibreoirí maidir le breosla eitlíochta a chinneadh.

| (24) | Ba cheart ceangal a chur ar oibreoirí aerárthaí tuairisciú ar bhonn bliantúil maidir leis an méid iarbhír breosla eitlíochta a thógann siad ar bord in aghaidh an aerfoirt Aontais, chun a chruthú nach ndearnadh aon fhorlíonadh umar breosla
  ar chúiseanna eacnamaíocha
  . Ba cheart na tuarascálacha a bheith fíoraithe ag fíoraitheoirí neamhspleácha agus a bheith tarchurtha chuig an nGníomhaireacht le go ndéanfaí measúnú agus faireacháin ar chomhlíontacht. Ba cheart uirlis arna formheas ag an gCoimisiún a bheith ar fáil ag fíoraitheoirí chun cruinneas na riachtanas bliantúil a thuairiscíonn oibreoirí maidir le breosla eitlíochta a chinneadh. |
| --- | --- |

(24)

Ba cheart ceangal a chur ar oibreoirí aerárthaí tuairisciú ar bhonn bliantúil maidir leis an méid iarbhír breosla eitlíochta a thógann siad ar bord in aghaidh an aerfoirt Aontais, chun a chruthú nach ndearnadh aon fhorlíonadh umar breosla
  ar chúiseanna eacnamaíocha
  . Ba cheart na tuarascálacha a bheith fíoraithe ag fíoraitheoirí neamhspleácha agus a bheith tarchurtha chuig an nGníomhaireacht le go ndéanfaí measúnú agus faireacháin ar chomhlíontacht. Ba cheart uirlis arna formheas ag an gCoimisiún a bheith ar fáil ag fíoraitheoirí chun cruinneas na riachtanas bliantúil a thuairiscíonn oibreoirí maidir le breosla eitlíochta a chinneadh.

Leasú 30

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 26 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (26a) | Mar thoradh ar shainordú a thabhairt isteach san Aontas maidir le glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, d’fhéadfadh sé go mbeadh míbhuntáiste iomaíochta míchuí ann d’aerlínte AE a oibríonn eitiltí cianaistir dhíreacha ó aerfort de chuid an Aontais i gcomparáid lena n-iomaitheoirí a nascann trí mhol aerfoirt lasmuigh den Aontas. Chun glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe san Aontas a chur chun cinn tuilleadh, a dtuartar go mbeidh difríocht shuntasach praghsanna ag baint leo i gcomparáid leis an ngnáthbhreosla amach anseo, ba cheart go mbeadh aerlínte in ann lamháltais saor in aisce a éileamh do chur ar bord breoslaí eitlíochta inbhuanaithe faoin scéim ETS. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(26a)

Mar thoradh ar shainordú a thabhairt isteach san Aontas maidir le glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, d’fhéadfadh sé go mbeadh míbhuntáiste iomaíochta míchuí ann d’aerlínte AE a oibríonn eitiltí cianaistir dhíreacha ó aerfort de chuid an Aontais i gcomparáid lena n-iomaitheoirí a nascann trí mhol aerfoirt lasmuigh den Aontas. Chun glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe san Aontas a chur chun cinn tuilleadh, a dtuartar go mbeidh difríocht shuntasach praghsanna ag baint leo i gcomparáid leis an ngnáthbhreosla amach anseo, ba cheart go mbeadh aerlínte in ann lamháltais saor in aisce a éileamh do chur ar bord breoslaí eitlíochta inbhuanaithe faoin scéim ETS.

Leasú 31

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 27

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (27) | Tá sé fíor-riachtanach d’oibreoirí aerárthaí a bheith in ann úsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a éileamh faoi scéimeanna gás ceaptha teasa amhail Córas Trádála Astaíochtaí an Aontais nó an Scéim Fritháirithe agus Laghdaithe Carbóin don Eitlíocht Idirnáisiúnta (CORSIA). Tá sé fíor-riachtanach, áfach, nach mbeadh comhaireamh dúbailte na laghduithe ar astaíochtaí ann mar thoradh ar an rialachán seo. Níor cheart d’oibreoirí aerárthaí a bheith in ann sochair a éileamh ach aon uair amháin as úsáid baisc chomhionainn breoslaí eitlíochta inbhuanaithe. Ba cheart iarraidh ar sholáthróirí breosla aon fhaisnéis a sholáthar d’oibreoirí aerárthaí saor in aisce a bhaineann le saintréithe an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe a díoladh leis an oibreoir aerárthaí sin agus atá ábhartha chun críoch tuairiscithe ag an oibreoir aerárthaí faoin Rialachán seo nó faoi scéimeanna gás ceaptha teasa. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(27)

Tá sé fíor-riachtanach d’oibreoirí aerárthaí a bheith in ann úsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a éileamh faoi scéimeanna gás ceaptha teasa amhail Córas Trádála Astaíochtaí an Aontais nó an Scéim Fritháirithe agus Laghdaithe Carbóin don Eitlíocht Idirnáisiúnta (CORSIA). Tá sé fíor-riachtanach, áfach, nach mbeadh comhaireamh dúbailte na laghduithe ar astaíochtaí ann mar thoradh ar an rialachán seo. Níor cheart d’oibreoirí aerárthaí a bheith in ann sochair a éileamh ach aon uair amháin as úsáid baisc chomhionainn breoslaí eitlíochta inbhuanaithe. Ba cheart iarraidh ar sholáthróirí breosla aon fhaisnéis a sholáthar d’oibreoirí aerárthaí saor in aisce a bhaineann le saintréithe an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe a díoladh leis an oibreoir aerárthaí sin agus atá ábhartha chun críoch tuairiscithe ag an oibreoir aerárthaí faoin Rialachán seo nó faoi scéimeanna gás ceaptha teasa.

| (27) | Chun glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a spreagadh, a bhfuil difríocht mhór praghsanna orthu i gcomparáid le gnáthbhreoslaí
  , tá sé fíor-riachtanach d’oibreoirí aerárthaí a bheith in ann úsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a éileamh faoi scéimeanna gás ceaptha teasa amhail Córas AE i ndáil le Trádáil Astaíochtaí nó CORSIA, ag brath ar bhealach a gcuid eitiltí. Tá sé fíor-riachtanach, áfach, nach mbeadh comhaireamh dúbailte na laghduithe ar astaíochtaí ann mar thoradh ar an rialachán seo. Níor cheart d’oibreoirí aerárthaí a bheith in ann sochair a éileamh ach aon uair amháin as úsáid baisc chomhionainn breoslaí eitlíochta inbhuanaithe. Ba cheart iarraidh ar sholáthróirí breosla aon fhaisnéis a sholáthar d’oibreoirí aerárthaí saor in aisce a bhaineann le saintréithe an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe a díoladh leis an oibreoir aerárthaí sin agus atá ábhartha chun críoch tuairiscithe ag an oibreoir aerárthaí faoin Rialachán seo nó faoi scéimeanna gás ceaptha teasa. |
| --- | --- |

(27)

Chun glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a spreagadh, a bhfuil difríocht mhór praghsanna orthu i gcomparáid le gnáthbhreoslaí
  , tá sé fíor-riachtanach d’oibreoirí aerárthaí a bheith in ann úsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a éileamh faoi scéimeanna gás ceaptha teasa amhail Córas AE i ndáil le Trádáil Astaíochtaí nó CORSIA, ag brath ar bhealach a gcuid eitiltí. Tá sé fíor-riachtanach, áfach, nach mbeadh comhaireamh dúbailte na laghduithe ar astaíochtaí ann mar thoradh ar an rialachán seo. Níor cheart d’oibreoirí aerárthaí a bheith in ann sochair a éileamh ach aon uair amháin as úsáid baisc chomhionainn breoslaí eitlíochta inbhuanaithe. Ba cheart iarraidh ar sholáthróirí breosla aon fhaisnéis a sholáthar d’oibreoirí aerárthaí saor in aisce a bhaineann le saintréithe an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe a díoladh leis an oibreoir aerárthaí sin agus atá ábhartha chun críoch tuairiscithe ag an oibreoir aerárthaí faoin Rialachán seo nó faoi scéimeanna gás ceaptha teasa.

Leasú 32

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 28

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (28) | Chun cothroime iomaíochta an mhargaidh eitlíochta inmheánaigh agus comhlíonadh uaillmhianta aeráide an Aontais a áirithiú, ba cheart don Rialachán seo pionóis éifeachtacha, chuí agus athchomhairleacha a ghearradh ar sholáthróirí breosla eitlíochta agus ar oibreoirí aerárthaí i gcás neamhchomhlíontachta. Ní mór leibhéal na bpionós a bheith i gcomhréir leis an damáiste don chomhshaol agus leis an dochar do chothroime iomaíochta an mhargaidh inmheánaigh de dheasca na neamhchomhlíontachta. Nuair a bhíonn fíneálacha riaracháin á bhforchur, ba cheart do na húdaráis forás phraghas an bhreosla eitlíochta agus an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe sa bhliain tuairiscithe a chur san áireamh. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(28)

Chun cothroime iomaíochta an mhargaidh eitlíochta inmheánaigh agus comhlíonadh uaillmhianta aeráide an Aontais a áirithiú, ba cheart don Rialachán seo pionóis éifeachtacha, chuí agus athchomhairleacha a ghearradh ar sholáthróirí breosla eitlíochta agus ar oibreoirí aerárthaí i gcás neamhchomhlíontachta. Ní mór leibhéal na bpionós a bheith i gcomhréir leis an damáiste don chomhshaol agus leis an dochar do chothroime iomaíochta an mhargaidh inmheánaigh de dheasca na neamhchomhlíontachta. Nuair a bhíonn fíneálacha riaracháin á bhforchur, ba cheart do na húdaráis forás phraghas an bhreosla eitlíochta agus an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe sa bhliain tuairiscithe a chur san áireamh.

| (28) | Chun cothroime iomaíochta an mhargaidh eitlíochta inmheánaigh agus comhlíonadh uaillmhianta aeráide an Aontais a áirithiú, ba cheart don Rialachán seo pionóis éifeachtacha, chuí agus athchomhairleacha a ghearradh ar sholáthróirí breosla eitlíochta agus ar oibreoirí aerárthaí i gcás neamhchomhlíontachta. Ní mór leibhéal na bpionós a bheith i gcomhréir leis an damáiste don chomhshaol agus leis an dochar do chothroime iomaíochta an mhargaidh inmheánaigh de dheasca na neamhchomhlíontachta. Nuair a bhíonn fíneálacha riaracháin
  agus pionóis eile
  á bhforchur, ba cheart do na húdaráis forás phraghas an bhreosla eitlíochta agus an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe sa bhliain tuairiscithe a chur san áireamh
  agus d’fhéadfadh siad méid an neamhchomhlíonta a chur san áireamh freisin, mar shampla i gcás sáruithe a dhéantar arís agus arís eile
  . |
| --- | --- |

(28)

Chun cothroime iomaíochta an mhargaidh eitlíochta inmheánaigh agus comhlíonadh uaillmhianta aeráide an Aontais a áirithiú, ba cheart don Rialachán seo pionóis éifeachtacha, chuí agus athchomhairleacha a ghearradh ar sholáthróirí breosla eitlíochta agus ar oibreoirí aerárthaí i gcás neamhchomhlíontachta. Ní mór leibhéal na bpionós a bheith i gcomhréir leis an damáiste don chomhshaol agus leis an dochar do chothroime iomaíochta an mhargaidh inmheánaigh de dheasca na neamhchomhlíontachta. Nuair a bhíonn fíneálacha riaracháin
  agus pionóis eile
  á bhforchur, ba cheart do na húdaráis forás phraghas an bhreosla eitlíochta agus an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe sa bhliain tuairiscithe a chur san áireamh
  agus d’fhéadfadh siad méid an neamhchomhlíonta a chur san áireamh freisin, mar shampla i gcás sáruithe a dhéantar arís agus arís eile
  .

Leasú 33

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 29

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (29) | Na pionóis ar sholáthróirí nach n-éiríonn leo na spriocanna a leagtar síos sa Rialachán seo a bhaint amach, ba cheart iad a fhorlíonadh leis an riachtanas, na cainníochtaí atá ag teastáil a chur ar fáil don mhargadh chun an cuóta a bhaint amach an bhliain dár gcionn. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(29)

Na pionóis ar sholáthróirí nach n-éiríonn leo na spriocanna a leagtar síos sa Rialachán seo a bhaint amach, ba cheart iad a fhorlíonadh leis an riachtanas, na cainníochtaí atá ag teastáil a chur ar fáil don mhargadh chun an cuóta a bhaint amach an bhliain dár gcionn.

| (29) | Na pionóis ar sholáthróirí nach n-éiríonn leo na spriocanna a leagtar síos sa Rialachán seo a bhaint amach, ba cheart iad a fhorlíonadh leis an riachtanas, na cainníochtaí atá ag teastáil a chur ar fáil don mhargadh chun an cuóta a bhaint amach an bhliain dár gcionn.
  Mar sin féin, chun pionós dúbailte míchuí a sheachaint i gcásanna nach bhfuil smacht díreach ag an soláthróir breosla orthu, níor cheart go mbeadh feidhm ag an oibleagáid maidir leis an easnamh a sholáthar don mhargadh nuair a mheasann an Coimisiún gur easpa acmhainní a bheith ar fáil is cúis leis an easnamh sin. |
| --- | --- |

(29)

Na pionóis ar sholáthróirí nach n-éiríonn leo na spriocanna a leagtar síos sa Rialachán seo a bhaint amach, ba cheart iad a fhorlíonadh leis an riachtanas, na cainníochtaí atá ag teastáil a chur ar fáil don mhargadh chun an cuóta a bhaint amach an bhliain dár gcionn.
  Mar sin féin, chun pionós dúbailte míchuí a sheachaint i gcásanna nach bhfuil smacht díreach ag an soláthróir breosla orthu, níor cheart go mbeadh feidhm ag an oibleagáid maidir leis an easnamh a sholáthar don mhargadh nuair a mheasann an Coimisiún gur easpa acmhainní a bheith ar fáil is cúis leis an easnamh sin.

Leasú 34

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 29 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (29a) | Chun aistriú rathúil chuig eitlíocht inbhuanaithe a bhaint amach, tá gá le cur chuige comhtháite agus leis an timpeallacht chumasúcháin iomchuí chun nuálaíocht a spreagadh, lena mbaineann infheistíocht phoiblí agus phríobháideach araon sa taighde agus san fhorbairt, agus tacaíocht a spreagadh d’ath-imlonnú, d’athsciliú agus d’uas-sciliú oibrithe, chomh maith le bearta teicneolaíocha agus oibríochtúla, agus imlonnú na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe agus na dteicneolaíochtaí astaíochtaí nialasacha, lena n-áirítear an bonneagar athbhreoslaithe agus athluchtaithe is gá in aerfoirt, agus céadphrionsabal na héifeachtúlachta fuinnimh á chur san áireamh. Chun na críche sin, ba cheart an t-ioncam a ghintear leis na pionóis faoin Rialachán seo a leithdháileadh ar Chiste nua Eitlíochta Inbhuanaithe. Thairis sin, trí Chomhghuaillíocht Eorpach SAF a bhunú, ar bhonn deonach agus faoi chomhordú an Choimisiúin, laistigh de bhliain amháin tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo, d’fhéadfaí cabhrú le forbairt bhreise agus méadú ar tháirgeadh SAF san Eoraip a chothú, inter alia trí shlabhra iomlán an luacha thionsclaíoch a thabhairt le chéile, trí leathadh amach na dteicneolaíochtaí is nuálaí a spreagadh agus trí bheartais agus forbairtí sa mhargadh a shainaithint, agus prionsabal na neodrachta teicneolaíochta á chur san áireamh. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(29a)

Chun aistriú rathúil chuig eitlíocht inbhuanaithe a bhaint amach, tá gá le cur chuige comhtháite agus leis an timpeallacht chumasúcháin iomchuí chun nuálaíocht a spreagadh, lena mbaineann infheistíocht phoiblí agus phríobháideach araon sa taighde agus san fhorbairt, agus tacaíocht a spreagadh d’ath-imlonnú, d’athsciliú agus d’uas-sciliú oibrithe, chomh maith le bearta teicneolaíocha agus oibríochtúla, agus imlonnú na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe agus na dteicneolaíochtaí astaíochtaí nialasacha, lena n-áirítear an bonneagar athbhreoslaithe agus athluchtaithe is gá in aerfoirt, agus céadphrionsabal na héifeachtúlachta fuinnimh á chur san áireamh. Chun na críche sin, ba cheart an t-ioncam a ghintear leis na pionóis faoin Rialachán seo a leithdháileadh ar Chiste nua Eitlíochta Inbhuanaithe. Thairis sin, trí Chomhghuaillíocht Eorpach SAF a bhunú, ar bhonn deonach agus faoi chomhordú an Choimisiúin, laistigh de bhliain amháin tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo, d’fhéadfaí cabhrú le forbairt bhreise agus méadú ar tháirgeadh SAF san Eoraip a chothú, inter alia trí shlabhra iomlán an luacha thionsclaíoch a thabhairt le chéile, trí leathadh amach na dteicneolaíochtaí is nuálaí a spreagadh agus trí bheartais agus forbairtí sa mhargadh a shainaithint, agus prionsabal na neodrachta teicneolaíochta á chur san áireamh.

Leasú 35

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 29 b (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (29 b) | Beidh ról suntasach ag an taighde agus ag an nuálaíocht i dtaobh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe agus sintéiseacha a fhorbairt agus acmhainn táirgeachta a fhorbairt. Ba cheart tosaíocht infheistíochta faoi seach a leagan síos go soiléir laistigh de na cláir chistiúcháin ábhartha de chuid an Aontais arna sainaithint ag an gCoimisiún. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(29 b)

Beidh ról suntasach ag an taighde agus ag an nuálaíocht i dtaobh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe agus sintéiseacha a fhorbairt agus acmhainn táirgeachta a fhorbairt. Ba cheart tosaíocht infheistíochta faoi seach a leagan síos go soiléir laistigh de na cláir chistiúcháin ábhartha de chuid an Aontais arna sainaithint ag an gCoimisiún.

Leasú 36

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 29 c (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (29c) | Ní mór forbairt agus táirgeadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a mhéadú i bhfad níos mó sna blianta atá le teacht. Ba cheart don Aontas agus do na Ballstáit infheistíocht a dhéanamh i dtaighde agus i dtáirgeadh tionscadal breosla eitlíochta inbhuanaithe mar go gcuirtear deis chomhshaoil agus tionsclaíoch araon ar fáil leo. Ba cheart táirgeadh breoslaí aeir inbhuanaithe a dhíriú laistigh den Aontas, rud a chruthódh deiseanna tionsclaíocha, saothair agus taighde sna Ballstáit uile. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(29c)

Ní mór forbairt agus táirgeadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a mhéadú i bhfad níos mó sna blianta atá le teacht. Ba cheart don Aontas agus do na Ballstáit infheistíocht a dhéanamh i dtaighde agus i dtáirgeadh tionscadal breosla eitlíochta inbhuanaithe mar go gcuirtear deis chomhshaoil agus tionsclaíoch araon ar fáil leo. Ba cheart táirgeadh breoslaí aeir inbhuanaithe a dhíriú laistigh den Aontas, rud a chruthódh deiseanna tionsclaíocha, saothair agus taighde sna Ballstáit uile.

Leasú 37

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 30

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (30) | Ba cheart forálacha a chuimsiú leis an Rialachán seo maidir le tuarascálacha tréimhsiúla le haghaidh Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ar fhorás na margaí eitlíochta agus breoslaí, ar éifeachtacht phríomh-shaintréithe an Rialacháin, amhail sciartha íosta na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe, ar leibhéal na bhfíneálacha riaracháin nó ar fhorbairtí beartais maidir le glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ar an leibhéal idirnáisiúnta. Is den ríthábhacht na heilimintí sin chun staid imeartha shoiléir a sholáthar maidir le margadh na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe agus ba cheart iad a chur san áireamh agus leasú ar an Rialachán á bhreith. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(30)

Ba cheart forálacha a chuimsiú leis an Rialachán seo maidir le tuarascálacha tréimhsiúla le haghaidh Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ar fhorás na margaí eitlíochta agus breoslaí, ar éifeachtacht phríomh-shaintréithe an Rialacháin, amhail sciartha íosta na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe, ar leibhéal na bhfíneálacha riaracháin nó ar fhorbairtí beartais maidir le glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ar an leibhéal idirnáisiúnta. Is den ríthábhacht na heilimintí sin chun staid imeartha shoiléir a sholáthar maidir le margadh na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe agus ba cheart iad a chur san áireamh agus leasú ar an Rialachán á bhreith.

| (30) | Ba cheart forálacha a chuimsiú leis an Rialachán seo maidir le tuarascálacha tréimhsiúla le haghaidh Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ar fhorás na margaí eitlíochta agus breoslaí, ar éifeachtacht phríomh-shaintréithe an Rialacháin, amhail sciartha íosta na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe, ar leibhéal na bhfíneálacha riaracháin nó ar fhorbairtí beartais maidir le glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ar an leibhéal idirnáisiúnta,
  agus aird chuí á tabhairt ar an bprionsabal “ceann amháin isteach, ceann amháin amach”agus ar aidhm an tsimplithe rialála
  . Is den ríthábhacht na heilimintí sin chun staid imeartha shoiléir a sholáthar maidir le margadh na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe agus ba cheart iad a chur san áireamh agus leasú ar an Rialachán á bhreith. |
| --- | --- |

(30)

Ba cheart forálacha a chuimsiú leis an Rialachán seo maidir le tuarascálacha tréimhsiúla le haghaidh Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ar fhorás na margaí eitlíochta agus breoslaí, ar éifeachtacht phríomh-shaintréithe an Rialacháin, amhail sciartha íosta na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe, ar leibhéal na bhfíneálacha riaracháin nó ar fhorbairtí beartais maidir le glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ar an leibhéal idirnáisiúnta,
  agus aird chuí á tabhairt ar an bprionsabal “ceann amháin isteach, ceann amháin amach”agus ar aidhm an tsimplithe rialála
  . Is den ríthábhacht na heilimintí sin chun staid imeartha shoiléir a sholáthar maidir le margadh na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe agus ba cheart iad a chur san áireamh agus leasú ar an Rialachán á bhreith.

Leasú 38

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 31

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (31) | Ba cheart idirthréimhse
  5
  bliana
  a chur ar fáil
  chun tréimhse réasúnta ama a éascú
  do sholáthróirí breosla eitlíochta, aerfoirt Aontais agus oibreoirí aerárthaí
  chun na hinfheistíochtaí riachtanacha teicneolaíochta agus lóistíochta a dhéanamh. I rith na céime sin,
  is féidir leas a bhaint as
  breosla eitlíochta ina bhfuil sciartha níos airde breosla eitlíochta inbhuanaithe mar chúiteamh ar sciartha níos ísle breosla eitlíochta inbhuanaithe nó infhaighteacht laghdaithe gnáthbhreosla eitlíochta in aerfoirt
  eile
  . |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(31)

Ba cheart idirthréimhse
  5
  bliana
  a chur ar fáil
  chun tréimhse réasúnta ama a éascú
  do sholáthróirí breosla eitlíochta, aerfoirt Aontais agus oibreoirí aerárthaí
  chun na hinfheistíochtaí riachtanacha teicneolaíochta agus lóistíochta a dhéanamh. I rith na céime sin,
  is féidir leas a bhaint as
  breosla eitlíochta ina bhfuil sciartha níos airde breosla eitlíochta inbhuanaithe mar chúiteamh ar sciartha níos ísle breosla eitlíochta inbhuanaithe nó infhaighteacht laghdaithe gnáthbhreosla eitlíochta in aerfoirt
  eile
  .

| (31) | Ba cheart sásra solúbthachta a chur ar bun le
  hidirthréimhse
  10
  mbliana
  ó dháta chur i bhfeidhm an Rialacháin seo maidir le soláthróirí breosla agus oibreoirí aerárthaí
  ionas go mbeidh tréimhse réasúnta ama
  acu
  chun na hinfheistíochtaí riachtanacha teicneolaíochta agus lóistíochta a dhéanamh. I rith na céime sin,
  féadfar gnéithe de chóras maidir le teastais intrádála, córas ar a dtugtar córas “book & claim” a úsáid
  , lena gceadófar do sholáthróirí breosla eitlíochta breosla a úsáid ina bhfuil sciartha níos airde breosla eitlíochta inbhuanaithe mar chúiteamh ar sciartha níos ísle breosla eitlíochta inbhuanaithe nó infhaighteacht laghdaithe gnáthbhreosla eitlíochta ag aerfoirt
  bheaga nó
  ag aerfoirt
  atá srianta ó thaobh lóistíochta de, agus d’oibreoirí aerárthaí teastas a cheannach atá nasctha le méid SAF arna fháil, agus ardleibhéal sláine comhshaoil á ráthú ag an am céanna. Leis an sásra solúbthachta sin, chabhrófaí freisin le hidirnascacht aeir a choimirciú trí chosc a chur le difear díréireach a dhéanamh do réigiúin Eorpacha nach bhfuil chomh nasctha sin agus a bhfuil níos lú roghanna malartacha iompair acu. Chun cosc a chur ar ghníomhaithe sa mhargadh mí-úsáid a bhaint as aon cheannasacht a d’fhéadfadh a bheith ann sa mhargadh, ba cheart don Choimisiún lánúsáid a bhaint as a chumhachtaí iomaíochta faoi Airteagal 102 CFAE le linn na hidirthréimhse sin. Tar éis na hidirthréimhse 10 mbliana sin, chun saobhadh míchuí ar an iomaíocht sa mhargadh inmheánach a chosc, ba cheart sciar íosta aonfhoirmeach de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a sholáthar d’aerfoirt uile an Aontais a chumhdaítear leis an Rialachán seo. |
| --- | --- |

(31)

Ba cheart sásra solúbthachta a chur ar bun le
  hidirthréimhse
  10
  mbliana
  ó dháta chur i bhfeidhm an Rialacháin seo maidir le soláthróirí breosla agus oibreoirí aerárthaí
  ionas go mbeidh tréimhse réasúnta ama
  acu
  chun na hinfheistíochtaí riachtanacha teicneolaíochta agus lóistíochta a dhéanamh. I rith na céime sin,
  féadfar gnéithe de chóras maidir le teastais intrádála, córas ar a dtugtar córas “book & claim” a úsáid
  , lena gceadófar do sholáthróirí breosla eitlíochta breosla a úsáid ina bhfuil sciartha níos airde breosla eitlíochta inbhuanaithe mar chúiteamh ar sciartha níos ísle breosla eitlíochta inbhuanaithe nó infhaighteacht laghdaithe gnáthbhreosla eitlíochta ag aerfoirt
  bheaga nó
  ag aerfoirt
  atá srianta ó thaobh lóistíochta de, agus d’oibreoirí aerárthaí teastas a cheannach atá nasctha le méid SAF arna fháil, agus ardleibhéal sláine comhshaoil á ráthú ag an am céanna. Leis an sásra solúbthachta sin, chabhrófaí freisin le hidirnascacht aeir a choimirciú trí chosc a chur le difear díréireach a dhéanamh do réigiúin Eorpacha nach bhfuil chomh nasctha sin agus a bhfuil níos lú roghanna malartacha iompair acu. Chun cosc a chur ar ghníomhaithe sa mhargadh mí-úsáid a bhaint as aon cheannasacht a d’fhéadfadh a bheith ann sa mhargadh, ba cheart don Choimisiún lánúsáid a bhaint as a chumhachtaí iomaíochta faoi Airteagal 102 CFAE le linn na hidirthréimhse sin. Tar éis na hidirthréimhse 10 mbliana sin, chun saobhadh míchuí ar an iomaíocht sa mhargadh inmheánach a chosc, ba cheart sciar íosta aonfhoirmeach de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a sholáthar d’aerfoirt uile an Aontais a chumhdaítear leis an Rialachán seo.

Leasú 39

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 31 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (31 a) | Chun spriocanna aeráide an Aontais do 2030 agus 2050 agus an sprioc 1,5  oC de Chomhaontú Pháras a bhaint amach, ba cheart don Choimisiún treochlár a fhorbairt maidir le conas agus cén uair a dhéanfar eitlíocht saor ó iontaisí a bhaint amach. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(31 a)

Chun spriocanna aeráide an Aontais do 2030 agus 2050 agus an sprioc 1,5  oC de Chomhaontú Pháras a bhaint amach, ba cheart don Choimisiún treochlár a fhorbairt maidir le conas agus cén uair a dhéanfar eitlíocht saor ó iontaisí a bhaint amach.

Leasú 40

Togra le haghaidh rialacháin

Aithris 31 b (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (31 b) | Beidh éifeacht thánaisteach freisin ag an aistriú chuig breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, go laghdófar spleáchas ar allmhairí breosla iontaise ó thríú tíortha, rud a mhéadóidh slándáil fuinnimh an Aontais. Leis an staid pholaitiúil idirnáisiúnta atá ann faoi láthair, cuirtear béim ar an ngá atá leis an mbeart sin. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(31 b)

Beidh éifeacht thánaisteach freisin ag an aistriú chuig breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, go laghdófar spleáchas ar allmhairí breosla iontaise ó thríú tíortha, rud a mhéadóidh slándáil fuinnimh an Aontais. Leis an staid pholaitiúil idirnáisiúnta atá ann faoi láthair, cuirtear béim ar an ngá atá leis an mbeart sin.

Leasú 41

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 1 – teideal

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| Ábhar | Ábhar
  agus cuspóir |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Ábhar

Ábhar
  agus cuspóir

Leasú 42

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 2 – mír 1

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir le hoibreoirí aerárthaí, aerfoirt an Aontais agus soláthróirí breosla eitlíochta. | Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir le hoibreoirí aerárthaí, aerfoirt an Aontais,
  nó i gcás inarb infheidhme, comhlacht bainistithe aerfoirt
  , agus soláthróirí breosla eitlíochta. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir le hoibreoirí aerárthaí, aerfoirt an Aontais agus soláthróirí breosla eitlíochta.

Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir le hoibreoirí aerárthaí, aerfoirt an Aontais,
  nó i gcás inarb infheidhme, comhlacht bainistithe aerfoirt
  , agus soláthróirí breosla eitlíochta.

Leasú 43

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – fleasc 1

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| — | ciallaíonn “Aerfort de chuid an Aontais” aerfort mar a shainmhínítear in Airteagal 
  2(2)
  de Threoir 2009/12/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (13),
  i gcás ina raibh trácht paisinéirí níos airde ná 1 mhilliún paisinéir nó i gcás ina raibh an trácht lasta níos airde ná 100 000 tona sa tréimhse tuairiscithe, agus
  i gcás nach bhfuil sé suite i réigiún is forimeallaí, mar a liostaítear in Airteagal 349 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

—

ciallaíonn “Aerfort de chuid an Aontais” aerfort mar a shainmhínítear in Airteagal 
  2(2)
  de Threoir 2009/12/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (13),
  i gcás ina raibh trácht paisinéirí níos airde ná 1 mhilliún paisinéir nó i gcás ina raibh an trácht lasta níos airde ná 100 000 tona sa tréimhse tuairiscithe, agus
  i gcás nach bhfuil sé suite i réigiún is forimeallaí, mar a liostaítear in Airteagal 349 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh;

| — | ciallaíonn “Aerfort de chuid an Aontais” aerfort mar a shainmhínítear in Airteagal 
  2(1)
  de Threoir 2009/12/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (13),
  nach
  bhfuil suite i réigiún is forimeallaí, mar a liostaítear in Airteagal 349 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh
  nó aerfort atá suite i réigiún is forimeallaí ar tugadh fógra don Choimisiún, don Ghníomhaireacht agus do na húdaráis inniúla gur aerfort de chuid an Aontais é
  . |
| --- | --- |

—

ciallaíonn “Aerfort de chuid an Aontais” aerfort mar a shainmhínítear in Airteagal 
  2(1)
  de Threoir 2009/12/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (13),
  nach
  bhfuil suite i réigiún is forimeallaí, mar a liostaítear in Airteagal 349 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh
  nó aerfort atá suite i réigiún is forimeallaí ar tugadh fógra don Choimisiún, don Ghníomhaireacht agus do na húdaráis inniúla gur aerfort de chuid an Aontais é
  .

Leasú 44

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – fleasc 2

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| — | ciallaíonn “oibreoir aerárthaí” duine a d’oibrigh ar a laghad
  729
  n-eitilt aeriompair tráchtála a d’imigh ó aerfoirt de chuid an Aontais sa tréimhse tuairiscithe nó, i gcás nach bhféadfar an duine sin a shainaithint, úinéir na n-aerárthaí; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

—

ciallaíonn “oibreoir aerárthaí” duine a d’oibrigh ar a laghad
  729
  n-eitilt aeriompair tráchtála a d’imigh ó aerfoirt de chuid an Aontais sa tréimhse tuairiscithe nó, i gcás nach bhféadfar an duine sin a shainaithint, úinéir na n-aerárthaí;

| — | ciallaíonn “oibreoir aerárthaí” duine a d’oibrigh ar a laghad
  52
  eitilt aeriompair tráchtála a d’imigh ó aerfoirt de chuid an Aontais sa tréimhse tuairiscithe nó, i gcás nach bhféadfar an duine sin a shainaithint, úinéir an aerárthach,
  nó duine a d’oibrigh eitiltí aeriompair a d’imigh ó aerfort de chuid an Aontais, a d’iarr ar an gCoimisiún go ndéileálfaí leis mar oibreoir aerárthaí chun críche an Rialacháin seo agus a chuir an Coimisiún, an Ghníomhaireacht agus na húdaráis inniúla ar an eolas dá réir sin; |
| --- | --- |

—

ciallaíonn “oibreoir aerárthaí” duine a d’oibrigh ar a laghad
  52
  eitilt aeriompair tráchtála a d’imigh ó aerfoirt de chuid an Aontais sa tréimhse tuairiscithe nó, i gcás nach bhféadfar an duine sin a shainaithint, úinéir an aerárthach,
  nó duine a d’oibrigh eitiltí aeriompair a d’imigh ó aerfort de chuid an Aontais, a d’iarr ar an gCoimisiún go ndéileálfaí leis mar oibreoir aerárthaí chun críche an Rialacháin seo agus a chuir an Coimisiún, an Ghníomhaireacht agus na húdaráis inniúla ar an eolas dá réir sin;

Leasú 45

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – fleasc 2 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | — | ciallaíonn “comhlacht bainistithe aerfoirt” comhlacht bainistithe de réir bhrí Airteagal 3 de Threoir 96/67/CE, nó comhlacht eile a bhfuil bainistiú na mbonneagar láraithe le haghaidh córais dáileacháin breosla forchoimeádta ag an mBallstát lena mbaineann dó de bhun Airteagal 8 de Threoir 96/67/CE; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

—

ciallaíonn “comhlacht bainistithe aerfoirt” comhlacht bainistithe de réir bhrí Airteagal 3 de Threoir 96/67/CE, nó comhlacht eile a bhfuil bainistiú na mbonneagar láraithe le haghaidh córais dáileacháin breosla forchoimeádta ag an mBallstát lena mbaineann dó de bhun Airteagal 8 de Threoir 96/67/CE;

Leasú 46

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – fleasc 5

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| — | ciallaíonn “breoslaí eitlíochta inbhuanaithe” (“SAF”) breoslaí eitlíochta
  intiteáin
  is breoslaí eitlíochta sintéiseacha, bithbhreoslaí forbartha mar a shainmhínítear in Airteagal 2, an dara mír, pointe 34 de Threoir (AE) 2018/2001, nó bithbhreoslaí arna dtáirgeadh ón amhábhar a liostaítear i gCuid B d’Iarscríbhinn IX a ghabhann leis an Treoir sin, a chomhlíonann an inbhuanaitheacht agus na critéir maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a leagtar síos in Airteagal 29(2) go (7) den Treoir sin agus atá deimhnithe i gcomhréir le hAirteagal 30 den Treoir sin; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

—

ciallaíonn “breoslaí eitlíochta inbhuanaithe” (“SAF”) breoslaí eitlíochta
  intiteáin
  is breoslaí eitlíochta sintéiseacha, bithbhreoslaí forbartha mar a shainmhínítear in Airteagal 2, an dara mír, pointe 34 de Threoir (AE) 2018/2001, nó bithbhreoslaí arna dtáirgeadh ón amhábhar a liostaítear i gCuid B d’Iarscríbhinn IX a ghabhann leis an Treoir sin, a chomhlíonann an inbhuanaitheacht agus na critéir maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a leagtar síos in Airteagal 29(2) go (7) den Treoir sin agus atá deimhnithe i gcomhréir le hAirteagal 30 den Treoir sin;

| — | ciallaíonn “breoslaí eitlíochta inbhuanaithe” (“SAF”) breoslaí eitlíochta arb é atá iontu: breoslaí eitlíochta sintéiseacha, breoslaí leachtacha agus gásacha a tháirgtear ó ghás
  próiseála dramhaíola agus gás sceite de thionscnamh neamh-inathnuaite agus a tháirgtear mar thoradh dosheachanta agus neamhbheartaithe ar an bpróiseas táirgthe i suiteálacha tionsclaíocha, dá dtagraítear i bpointe 35 den dara mír d’Airteagal 2 de Threoir (AE) 2018/2001, a chomhlíonann an tairseach maidir le laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa dá dtagraítear in Airteagal 25(2), an dara fomhír den Treoir sin
  , bithbhreoslaí ardfhorbartha mar a shainmhínítear in Airteagal 2, an dara mír, pointe 34 de Threoir (AE) 2018/2001, nó bithbhreoslaí a tháirgtear ón mbunábhar atá liostaithe i gCuid B d’Iarscríbhinn IX a ghabhann leis an Treoir sin, a chomhlíonann na critéir inbhuanaitheachta agus astaíochtaí gás ceaptha teasa a leagtar síos in Airteagal 29(2) go (7) den Treoir sin agus atá deimhnithe i gcomhréir le hAirteagal 30 den Treoir seo.
  Go dtí an 31 Nollaig 2034, féadfaidh bithbhreoslaí a chomhlíonann na critéir inbhuanaitheachta agus na critéir maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a leagtar síos in Airteagal 29 de Threoir (AE) 2018/2001 agus a dheimhnítear i gcomhréir le hAirteagal 30 den Treoir sin a bheith ar áireamh i mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe freisin, cé is moite de bhithbhreoslaí a tháirgtear ó “bharra bia agus beatha” mar a shainmhínítear i bpointe 40 den dara mír d’Airteagal 2 den Treoir sin; |
| --- | --- |

—

ciallaíonn “breoslaí eitlíochta inbhuanaithe” (“SAF”) breoslaí eitlíochta arb é atá iontu: breoslaí eitlíochta sintéiseacha, breoslaí leachtacha agus gásacha a tháirgtear ó ghás
  próiseála dramhaíola agus gás sceite de thionscnamh neamh-inathnuaite agus a tháirgtear mar thoradh dosheachanta agus neamhbheartaithe ar an bpróiseas táirgthe i suiteálacha tionsclaíocha, dá dtagraítear i bpointe 35 den dara mír d’Airteagal 2 de Threoir (AE) 2018/2001, a chomhlíonann an tairseach maidir le laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa dá dtagraítear in Airteagal 25(2), an dara fomhír den Treoir sin
  , bithbhreoslaí ardfhorbartha mar a shainmhínítear in Airteagal 2, an dara mír, pointe 34 de Threoir (AE) 2018/2001, nó bithbhreoslaí a tháirgtear ón mbunábhar atá liostaithe i gCuid B d’Iarscríbhinn IX a ghabhann leis an Treoir sin, a chomhlíonann na critéir inbhuanaitheachta agus astaíochtaí gás ceaptha teasa a leagtar síos in Airteagal 29(2) go (7) den Treoir sin agus atá deimhnithe i gcomhréir le hAirteagal 30 den Treoir seo.
  Go dtí an 31 Nollaig 2034, féadfaidh bithbhreoslaí a chomhlíonann na critéir inbhuanaitheachta agus na critéir maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a leagtar síos in Airteagal 29 de Threoir (AE) 2018/2001 agus a dheimhnítear i gcomhréir le hAirteagal 30 den Treoir sin a bheith ar áireamh i mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe freisin, cé is moite de bhithbhreoslaí a tháirgtear ó “bharra bia agus beatha” mar a shainmhínítear i bpointe 40 den dara mír d’Airteagal 2 den Treoir sin;

Leasú 47

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – fleasc 8

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| — | ciallaíonn “breoslaí eitlíochta sintéiseacha” breoslaí ar breoslaí inathnuaite de thionscnamh neamh-bhitheolaíoch iad, mar a shainmhínítear in Airteagal 2, an dara mír, pointe 36 de Threoir (AE) 2018/2001, a úsáidtear san eitlíocht; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

—

ciallaíonn “breoslaí eitlíochta sintéiseacha” breoslaí ar breoslaí inathnuaite de thionscnamh neamh-bhitheolaíoch iad, mar a shainmhínítear in Airteagal 2, an dara mír, pointe 36 de Threoir (AE) 2018/2001, a úsáidtear san eitlíocht;

| — | ciallaíonn “breoslaí eitlíochta sintéiseacha”
  hidrigin in-athnuaite nó leictreachas in-athnuaite nó
  breoslaí ar breoslaí in-athnuaite de thionscnamh neamh-bhitheolaíoch iad, mar a shainmhínítear in Airteagal 2, an dara mír, pointe 36 de Threoir (AE) 2018/2001, a úsáidtear san eitlíocht; |
| --- | --- |

—

ciallaíonn “breoslaí eitlíochta sintéiseacha”
  hidrigin in-athnuaite nó leictreachas in-athnuaite nó
  breoslaí ar breoslaí in-athnuaite de thionscnamh neamh-bhitheolaíoch iad, mar a shainmhínítear in Airteagal 2, an dara mír, pointe 36 de Threoir (AE) 2018/2001, a úsáidtear san eitlíocht;

Leasú 48

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – fleasc 9 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | — | ciallaíonn “leictreachas ó fhoinsí in-athnuaite fuinnimh” nó “leictreachas in-athnuaite” leictreachas arna tháirgeadh ó fhoinsí in-athnuaite fuinnimh mar a shainmhínítear i bpointe 1 den dara mír d’Airteagal 2 de Threoir (AE) 2018/2001; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

—

ciallaíonn “leictreachas ó fhoinsí in-athnuaite fuinnimh” nó “leictreachas in-athnuaite” leictreachas arna tháirgeadh ó fhoinsí in-athnuaite fuinnimh mar a shainmhínítear i bpointe 1 den dara mír d’Airteagal 2 de Threoir (AE) 2018/2001;

Leasú 49

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – fleasc 9 (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | — | ciallaíonn “hidrigin ó fhoinsí in-athnuaite fuinnimh” nó “hidrigin in-athnuaite” hidrigin arna táirgeadh ó leictreachas in-athnuaite nó ó bhreoslaí ar breoslaí leachtacha nó gásacha in-athnuaite de thionscnamh neamhbhitheolaíoch iad, mar a shainmhínítear i bpointe 36 den dara mír d’Airteagal 2 de Threoir (AE) 2018/2001; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

—

ciallaíonn “hidrigin ó fhoinsí in-athnuaite fuinnimh” nó “hidrigin in-athnuaite” hidrigin arna táirgeadh ó leictreachas in-athnuaite nó ó bhreoslaí ar breoslaí leachtacha nó gásacha in-athnuaite de thionscnamh neamhbhitheolaíoch iad, mar a shainmhínítear i bpointe 36 den dara mír d’Airteagal 2 de Threoir (AE) 2018/2001;

Leasú 50

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – fleasc 13

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| — | ciallaíonn “breosla eitlíochta bliantúil atá de dhíth” an méid breosla eitlíochta is gá chun iomlán na n-eitiltí aeriompair tráchtála a oibríonn oibreoir aerárthaí a oibriú, a imíonn as aerfort áirithe de chuid an Aontais, le linn tréimhse tuairiscithe; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

—

ciallaíonn “breosla eitlíochta bliantúil atá de dhíth” an méid breosla eitlíochta is gá chun iomlán na n-eitiltí aeriompair tráchtála a oibríonn oibreoir aerárthaí a oibriú, a imíonn as aerfort áirithe de chuid an Aontais, le linn tréimhse tuairiscithe;

| — | ciallaíonn “breosla eitlíochta bliantúil atá de dhíth” an méid breosla eitlíochta
  a shainmhínítear mar “breosla turais” agus “breosla innealta” faoi Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2021/1296 ón gCoimisiún
  a bhfuil gá leis chun iomlán na n-eitiltí aeriompair tráchtála a oibríonn oibreoir aerárthaí a oibriú, a imíonn as aerfort áirithe de chuid an Aontais, le linn tréimhse tuairiscithe; |
| --- | --- |

—

ciallaíonn “breosla eitlíochta bliantúil atá de dhíth” an méid breosla eitlíochta
  a shainmhínítear mar “breosla turais” agus “breosla innealta” faoi Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2021/1296 ón gCoimisiún
  a bhfuil gá leis chun iomlán na n-eitiltí aeriompair tráchtála a oibríonn oibreoir aerárthaí a oibriú, a imíonn as aerfort áirithe de chuid an Aontais, le linn tréimhse tuairiscithe;

Leasú 51

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 3 – mír 1 – fleasc 16 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | — | ciallaíonn “sásra solúbthachta SAF” córas atá le bunú ar feadh tréimhse 10 mbliana ó dháta chur i bhfeidhm Airteagal 4 agus Airteagal 5 i gcomhréir le hAirteagal 15 lena spreagtar soláthar agus glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe de bharr saoirse margaidh le solúbthacht d’oibreoirí aerárthaí agus soláthróirí breosla eitlíochta chun dáileadh agus úsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a shocrú ar bhealach costéifeachtach ag aerfoirt an Aontais dá rogha féin agus i gcomhréir lena riachtanais. Le córas den sórt sin, ina n-ionchorpraítear gnéithe de scéim maidir le teastais intrádála, ar a dtugtar scéim“book & claim”, féadfar a chur ar chumas oibreoirí aerárthaí breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a cheannach trí shocruithe conarthacha le soláthróirí breosla eitlíochta agus a éileamh go n-úsáidfear é ag aerfoirt an Aontais, i gcás inarb infheidhme, faoi scéim gás ceaptha teasa i gcomhréir le hAirteagal [...] de Threoir (AE) 2021/0207. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

—

ciallaíonn “sásra solúbthachta SAF” córas atá le bunú ar feadh tréimhse 10 mbliana ó dháta chur i bhfeidhm Airteagal 4 agus Airteagal 5 i gcomhréir le hAirteagal 15 lena spreagtar soláthar agus glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe de bharr saoirse margaidh le solúbthacht d’oibreoirí aerárthaí agus soláthróirí breosla eitlíochta chun dáileadh agus úsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a shocrú ar bhealach costéifeachtach ag aerfoirt an Aontais dá rogha féin agus i gcomhréir lena riachtanais. Le córas den sórt sin, ina n-ionchorpraítear gnéithe de scéim maidir le teastais intrádála, ar a dtugtar scéim“book & claim”, féadfar a chur ar chumas oibreoirí aerárthaí breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a cheannach trí shocruithe conarthacha le soláthróirí breosla eitlíochta agus a éileamh go n-úsáidfear é ag aerfoirt an Aontais, i gcás inarb infheidhme, faoi scéim gás ceaptha teasa i gcomhréir le hAirteagal [...] de Threoir (AE) 2021/0207.

Leasú 52

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 1

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| Áiritheoidh soláthróirí breosla eitlíochta go mbeidh sciar íosta de bhreosla eitlíochta inbhuanaithe sa bhreosla eitlíochta go léir a chuirfear ar fáil d’oibreoirí aerárthaí ag gach aerfort de chuid an Aontais, lena n-áirítear sciar íosta de bhreosla eitlíochta sintéiseach i gcomhréir leis na luachanna agus na dátaí cur i bhfeidhm a leagtar amach in Iarscríbhinn I. | Gan dochar d’Airteagal 13
  , áiritheoidh soláthróirí breosla eitlíochta go mbeidh sciar íosta de bhreosla eitlíochta inbhuanaithe sa bhreosla eitlíochta go léir a chuirfear ar fáil d’oibreoirí aerárthaí ag gach aerfort de chuid an Aontais, lena n-áirítear sciar íosta de bhreosla eitlíochta sintéiseach i gcomhréir leis na luachanna agus na dátaí cur i bhfeidhm a leagtar amach in Iarscríbhinn I. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Áiritheoidh soláthróirí breosla eitlíochta go mbeidh sciar íosta de bhreosla eitlíochta inbhuanaithe sa bhreosla eitlíochta go léir a chuirfear ar fáil d’oibreoirí aerárthaí ag gach aerfort de chuid an Aontais, lena n-áirítear sciar íosta de bhreosla eitlíochta sintéiseach i gcomhréir leis na luachanna agus na dátaí cur i bhfeidhm a leagtar amach in Iarscríbhinn I.

Gan dochar d’Airteagal 13
  , áiritheoidh soláthróirí breosla eitlíochta go mbeidh sciar íosta de bhreosla eitlíochta inbhuanaithe sa bhreosla eitlíochta go léir a chuirfear ar fáil d’oibreoirí aerárthaí ag gach aerfort de chuid an Aontais, lena n-áirítear sciar íosta de bhreosla eitlíochta sintéiseach i gcomhréir leis na luachanna agus na dátaí cur i bhfeidhm a leagtar amach in Iarscríbhinn I.

Leasú 134

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 1 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | Eisiafar na breoslaí eitlíochta inbhuanaithe seo a leanas ó ríomh sciar íosta na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn I: |
| | Breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a dhéantar as barra bia agus beatha, barra breise, driogáit aigéid shailligh pailme agus na hábhair uile atá díorthaithe ó phailm agus soighe, agus stoc gallúnaí agus a chuid díorthach. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Eisiafar na breoslaí eitlíochta inbhuanaithe seo a leanas ó ríomh sciar íosta na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn I:

Breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a dhéantar as barra bia agus beatha, barra breise, driogáit aigéid shailligh pailme agus na hábhair uile atá díorthaithe ó phailm agus soighe, agus stoc gallúnaí agus a chuid díorthach.

Leasú 53

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 2

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| Gan dochar do chur i bhfeidhm Airteagal 11(3) agus (4), i gcás ina mainneoidh soláthróir breosla eitlíochta na sciartha íosta a leagtar amach in Iarscríbhinn 1 a sholáthar le haghaidh tréimhse tuairiscithe áirithe, déanfaidh sé an t-easnamh sin a chomhlánú, ar a laghad, sa tréimhse tuairiscithe ina dhiaidh sin. | Gan dochar do chur i bhfeidhm Airteagal 11(3) agus (4), i gcás ina mainneoidh soláthróir breosla eitlíochta na sciartha íosta a leagtar amach in Iarscríbhinn 1 a sholáthar le haghaidh tréimhse tuairiscithe áirithe, déanfaidh sé
  an t-easnamh sin, agus na cúiseanna ina leith, a thuairisciú do Ghníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh
  .
  I gcás ina measann an Coimisiún nach easpa infhaighteachta acmhainní is cúis leis an easnamh sin, déanfaidh an soláthróir breosla gach iarracht is féidir chun an t-easnamh sin a chomhlánú
  ar a laghad sa tréimhse tuairiscithe ina dhiaidh sin. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Gan dochar do chur i bhfeidhm Airteagal 11(3) agus (4), i gcás ina mainneoidh soláthróir breosla eitlíochta na sciartha íosta a leagtar amach in Iarscríbhinn 1 a sholáthar le haghaidh tréimhse tuairiscithe áirithe, déanfaidh sé an t-easnamh sin a chomhlánú, ar a laghad, sa tréimhse tuairiscithe ina dhiaidh sin.

Gan dochar do chur i bhfeidhm Airteagal 11(3) agus (4), i gcás ina mainneoidh soláthróir breosla eitlíochta na sciartha íosta a leagtar amach in Iarscríbhinn 1 a sholáthar le haghaidh tréimhse tuairiscithe áirithe, déanfaidh sé
  an t-easnamh sin, agus na cúiseanna ina leith, a thuairisciú do Ghníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh
  .
  I gcás ina measann an Coimisiún nach easpa infhaighteachta acmhainní is cúis leis an easnamh sin, déanfaidh an soláthróir breosla gach iarracht is féidir chun an t-easnamh sin a chomhlánú
  ar a laghad sa tréimhse tuairiscithe ina dhiaidh sin.

Leasú 54

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 4 – mír 2 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | Féadfaidh soláthróirí breosla a léiriú go bhfuil an oibleagáid atá i mír 1 á comhlíonadh acu trí úsáid a bhaint as an gcóras cothromúcháin maise dá dtagraítear in Airteagal 30 de Threoir (AE) 2018/2001. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Féadfaidh soláthróirí breosla a léiriú go bhfuil an oibleagáid atá i mír 1 á comhlíonadh acu trí úsáid a bhaint as an gcóras cothromúcháin maise dá dtagraítear in Airteagal 30 de Threoir (AE) 2018/2001.

Leasú 55

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 5 – mír 1

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| 90 % ar a laghad den bhreosla eitlíochta bliantúil is gá a bheidh sa chainníocht bhliantúil de bhreosla eitlíochta arna chur ar bord ag oibreoir aerárthaí áirithe ag aerfort áirithe de chuid an Aontais. | 90 % ar a laghad den bhreosla eitlíochta bliantúil is gá a bheidh sa chainníocht bhliantúil de bhreosla eitlíochta arna chur ar bord ag oibreoir aerárthaí áirithe ag aerfort áirithe de chuid an Aontais,
  agus an comhlíonadh is gá leis na rialacha maidir le sábháilteacht breosla á chur san áireamh
  . |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

90 % ar a laghad den bhreosla eitlíochta bliantúil is gá a bheidh sa chainníocht bhliantúil de bhreosla eitlíochta arna chur ar bord ag oibreoir aerárthaí áirithe ag aerfort áirithe de chuid an Aontais.

90 % ar a laghad den bhreosla eitlíochta bliantúil is gá a bheidh sa chainníocht bhliantúil de bhreosla eitlíochta arna chur ar bord ag oibreoir aerárthaí áirithe ag aerfort áirithe de chuid an Aontais,
  agus an comhlíonadh is gá leis na rialacha maidir le sábháilteacht breosla á chur san áireamh
  .

Leasú 56

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 6 – teideal

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| Oibleagáidí ar
  aerfoirt an Aontais
  chun an bonneagar a chur ar fáil | Oibleagáidí chun bonneagar a chur ar fáil
  ag aerfoirt an Aontais |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Oibleagáidí ar
  aerfoirt an Aontais
  chun an bonneagar a chur ar fáil

Oibleagáidí chun bonneagar a chur ar fáil
  ag aerfoirt an Aontais

Leasú 57

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 6 – mír 1

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| Glacfaidh aerfoirt an Aontais gach beart is gá chun rochtain oibreoirí aerárthaí ar bhreoslaí eitlíochta ina bhfuil sciartha de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a éascú i gcomhréir le hIarscríbhinn I agus cuirfidh sé an bonneagar is gá ar fáil le haghaidh sheachadadh, stóráil agus chur ar bord na mbreoslaí sin. | Glacfaidh aerfoirt an Aontais,
  nó i gcás inarb infheidhme, comhlacht bainistithe an aerfoirt
  ,
  gach
  beart is gá chun rochtain oibreoirí aerárthaí ar bhreoslaí eitlíochta ina bhfuil sciartha de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a éascú i gcomhréir le hIarscríbhinn I agus cuirfidh sé an bonneagar is gá ar fáil le haghaidh sheachadadh, stóráil agus chur ar bord na mbreoslaí sin,
  lena n-áirítear bonneagar iomchuí d’athbhreoslú hidrigine agus d’athluchtú leictreach le haghaidh aerárthaí, ag teacht le glacadh na n-aerárthaí sin, i gcomhréir leis an bplean imlonnaithe faoi seach den chreat beartais náisiúnta, mar a leagtar amach in Airteagal 13(l) de Rialachán [...] maidir le himlonnú bonneagair breoslaí malartacha [AFIR]
  . |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Glacfaidh aerfoirt an Aontais gach beart is gá chun rochtain oibreoirí aerárthaí ar bhreoslaí eitlíochta ina bhfuil sciartha de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a éascú i gcomhréir le hIarscríbhinn I agus cuirfidh sé an bonneagar is gá ar fáil le haghaidh sheachadadh, stóráil agus chur ar bord na mbreoslaí sin.

Glacfaidh aerfoirt an Aontais,
  nó i gcás inarb infheidhme, comhlacht bainistithe an aerfoirt
  ,
  gach
  beart is gá chun rochtain oibreoirí aerárthaí ar bhreoslaí eitlíochta ina bhfuil sciartha de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a éascú i gcomhréir le hIarscríbhinn I agus cuirfidh sé an bonneagar is gá ar fáil le haghaidh sheachadadh, stóráil agus chur ar bord na mbreoslaí sin,
  lena n-áirítear bonneagar iomchuí d’athbhreoslú hidrigine agus d’athluchtú leictreach le haghaidh aerárthaí, ag teacht le glacadh na n-aerárthaí sin, i gcomhréir leis an bplean imlonnaithe faoi seach den chreat beartais náisiúnta, mar a leagtar amach in Airteagal 13(l) de Rialachán [...] maidir le himlonnú bonneagair breoslaí malartacha [AFIR]
  .

Leasú 58

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 6 – mír 2

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| I gcás ina dtuairisceoidh oibreoirí aerárthaí deacrachtaí do Ghníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh (“an Ghníomhaireacht”) maidir le rochtain a fháil ar bhreoslaí eitlíochta ina bhfuil breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ag aerfort áirithe de chuid an Aontais toisc go bhfuil bonneagar aerfoirt leordhóthanach in easnamh,
  féadfaidh
  an Ghníomhaireacht a iarraidh ar aerfort an Aontais an fhaisnéis is gá a chur ar fáil chun comhlíontacht mhír 1 a chruthú. Déanfaidh an t-aerfort de chuid an Aontais lena mbaineann an fhaisnéis a sholáthar gan moill mhíchuí. | I gcás ina dtuairisceoidh oibreoirí aerárthaí deacrachtaí do Ghníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh (“an Ghníomhaireacht”) maidir le rochtain a fháil ar bhreoslaí eitlíochta ina bhfuil breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ag aerfort áirithe de chuid an Aontais toisc go bhfuil bonneagar aerfoirt leormhaith in easnamh,
  déanfaidh
  an Ghníomhaireacht, i 
  gcás inarb iomchuí
  , a iarraidh ar aerfort an Aontais,
  nó i gcás inarb infheidhme, ar chomhlacht bainistithe an aerfoirt
  an fhaisnéis is gá a chur ar fáil chun comhlíontacht mhír 1 a chruthú. Déanfaidh an t-aerfort de chuid an Aontais
  nó i gcás inarb infheidhme, comhlacht bainistithe an aerfoirt
  , lena mbaineann an fhaisnéis a sholáthar gan moill mhíchuí. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

I gcás ina dtuairisceoidh oibreoirí aerárthaí deacrachtaí do Ghníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh (“an Ghníomhaireacht”) maidir le rochtain a fháil ar bhreoslaí eitlíochta ina bhfuil breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ag aerfort áirithe de chuid an Aontais toisc go bhfuil bonneagar aerfoirt leordhóthanach in easnamh,
  féadfaidh
  an Ghníomhaireacht a iarraidh ar aerfort an Aontais an fhaisnéis is gá a chur ar fáil chun comhlíontacht mhír 1 a chruthú. Déanfaidh an t-aerfort de chuid an Aontais lena mbaineann an fhaisnéis a sholáthar gan moill mhíchuí.

I gcás ina dtuairisceoidh oibreoirí aerárthaí deacrachtaí do Ghníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh (“an Ghníomhaireacht”) maidir le rochtain a fháil ar bhreoslaí eitlíochta ina bhfuil breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ag aerfort áirithe de chuid an Aontais toisc go bhfuil bonneagar aerfoirt leormhaith in easnamh,
  déanfaidh
  an Ghníomhaireacht, i 
  gcás inarb iomchuí
  , a iarraidh ar aerfort an Aontais,
  nó i gcás inarb infheidhme, ar chomhlacht bainistithe an aerfoirt
  an fhaisnéis is gá a chur ar fáil chun comhlíontacht mhír 1 a chruthú. Déanfaidh an t-aerfort de chuid an Aontais
  nó i gcás inarb infheidhme, comhlacht bainistithe an aerfoirt
  , lena mbaineann an fhaisnéis a sholáthar gan moill mhíchuí.

Leasú 59

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 6 – mír 3

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| Déanfaidh an Ghníomhaireacht an fhaisnéis a fuarthas a mheasúnú agus cuirfidh sí an Coimisiún ar an eolas má chumasaítear é leis an bhfaisnéis sin chun teacht ar an gconclúid nach gcomhlíonann an t-aerfort de chuid an Aontais a oibleagáidí. Glacfaidh aerfoirt an Aontais na bearta is gá chun an easpa bonneagair aerfoirt leordhóthanaigh a shainaithint agus chun aghaidh a thabhairt uirthi le linn na 5 bliana tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin
  nó tar éis na bliana a sháróidh siad ceann de na tairseacha in Airteagal 3(a)
  . | Déanfaidh an Ghníomhaireacht an fhaisnéis a fuarthas a mheasúnú agus cuirfidh sí an Coimisiún ar an eolas má chumasaítear é leis an bhfaisnéis sin chun teacht ar an gconclúid nach gcomhlíonann an t-aerfort de chuid an Aontais,
  nó i gcás inarb infheidhme, comhlacht bainistithe an aerfoirt
  , a oibleagáidí. Glacfaidh aerfoirt an Aontais,
  nó i gcás inarb iomchuí, comhlacht bainistithe an aerfoirt,
  na bearta
  uile
  is gá chun an easpa bonneagair aerfoirt leormhaith a shainaithint agus chun aghaidh a thabhairt uirthi
  faoi 3
  bliana tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Déanfaidh an Ghníomhaireacht an fhaisnéis a fuarthas a mheasúnú agus cuirfidh sí an Coimisiún ar an eolas má chumasaítear é leis an bhfaisnéis sin chun teacht ar an gconclúid nach gcomhlíonann an t-aerfort de chuid an Aontais a oibleagáidí. Glacfaidh aerfoirt an Aontais na bearta is gá chun an easpa bonneagair aerfoirt leordhóthanaigh a shainaithint agus chun aghaidh a thabhairt uirthi le linn na 5 bliana tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin
  nó tar éis na bliana a sháróidh siad ceann de na tairseacha in Airteagal 3(a)
  .

Déanfaidh an Ghníomhaireacht an fhaisnéis a fuarthas a mheasúnú agus cuirfidh sí an Coimisiún ar an eolas má chumasaítear é leis an bhfaisnéis sin chun teacht ar an gconclúid nach gcomhlíonann an t-aerfort de chuid an Aontais,
  nó i gcás inarb infheidhme, comhlacht bainistithe an aerfoirt
  , a oibleagáidí. Glacfaidh aerfoirt an Aontais,
  nó i gcás inarb iomchuí, comhlacht bainistithe an aerfoirt,
  na bearta
  uile
  is gá chun an easpa bonneagair aerfoirt leormhaith a shainaithint agus chun aghaidh a thabhairt uirthi
  faoi 3
  bliana tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin.

Leasú 60

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 7 – mír 1 – an chuid réamhráiteach

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| Faoin 31 Márta de chuid gach bliana tuairiscithe, tuairisceoidh oibreoirí aerárthaí an fhaisnéis seo a leanas don Ghníomhaireacht: | Faoin 31 Márta de chuid gach bliana tuairiscithe, déanfaidh oibreoirí aerárthaí an fhaisnéis seo a leanas
  i gcoibhneas leis an tréimhse tuairiscithe
  a thuairisciú don Ghníomhaireacht: |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Faoin 31 Márta de chuid gach bliana tuairiscithe, tuairisceoidh oibreoirí aerárthaí an fhaisnéis seo a leanas don Ghníomhaireacht:

Faoin 31 Márta de chuid gach bliana tuairiscithe, déanfaidh oibreoirí aerárthaí an fhaisnéis seo a leanas
  i gcoibhneas leis an tréimhse tuairiscithe
  a thuairisciú don Ghníomhaireacht:

Leasú 61

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 7 – mír 1 – pointe a

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (a) | Méid iomlán an bhreosla eitlíochta a cuireadh ar bord ag gach aerfort de chuid an Aontais, arna shloinneadh i dtonaí; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(a)

Méid iomlán an bhreosla eitlíochta a cuireadh ar bord ag gach aerfort de chuid an Aontais, arna shloinneadh i dtonaí;

| (a) | Méid iomlán an bhreosla eitlíochta a cuireadh ar bord ag gach aerfort de chuid an Aontais, arna shloinneadh i dtonaí
  de choibhéis cheirisín
  ; |
| --- | --- |

(a)

Méid iomlán an bhreosla eitlíochta a cuireadh ar bord ag gach aerfort de chuid an Aontais, arna shloinneadh i dtonaí
  de choibhéis cheirisín
  ;

Leasú 62

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 7 – mír 1 – pointe b

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (b) | An breosla eitlíochta bliantúil is gá, de réir an aerfoirt de chuid an Aontais, arna shloinneadh i dtonaí; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(b)

An breosla eitlíochta bliantúil is gá, de réir an aerfoirt de chuid an Aontais, arna shloinneadh i dtonaí;

| (b) | An breosla eitlíochta bliantúil is gá, de réir an aerfoirt de chuid an Aontais, arna shloinneadh i dtonaí
  de choibhéis cheirisín
  ; |
| --- | --- |

(b)

An breosla eitlíochta bliantúil is gá, de réir an aerfoirt de chuid an Aontais, arna shloinneadh i dtonaí
  de choibhéis cheirisín
  ;

Leasú 63

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 7 – mír 1 – pointe d

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (d) | Méid iomlán an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe arna cheannach ó sholáthróirí breosla eitlíochta, chun a n-eitiltí a imíonn as aerfoirt an Aontais a oibriú, arna shloinneadh i dtonaí. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(d)

Méid iomlán an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe arna cheannach ó sholáthróirí breosla eitlíochta, chun a n-eitiltí a imíonn as aerfoirt an Aontais a oibriú, arna shloinneadh i dtonaí.

| (d) | Méid iomlán an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe arna cheannach ó sholáthróirí breosla eitlíochta, chun a n-eitiltí a imíonn as aerfoirt an Aontais a oibriú, arna shloinneadh i dtonaí
  de choibhéis cheirisín
  . |
| --- | --- |

(d)

Méid iomlán an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe arna cheannach ó sholáthróirí breosla eitlíochta, chun a n-eitiltí a imíonn as aerfoirt an Aontais a oibriú, arna shloinneadh i dtonaí
  de choibhéis cheirisín
  .

Leasú 64

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 7 – mír 1 – pointe e

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (e) | Na nithe seo a leanas maidir le gach ceannachán de bhreosla eitlíochta inbhuanaithe: ainm an tsoláthróra breosla eitlíochta; an méid a ceannaíodh arna shloinneadh i dtonaí; an teicneolaíocht tiontúcháin; tréithe agus bunadh an amhábhair a úsáideadh sa táirgeacht; agus astaíochtaí saolré an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe. I gcás ina gcuimseofar breoslaí eitlíochta inbhuanaithe le tréithe éagsúla i gceannach amháin, déanfar an fhaisnéis seo maidir le gach cineál breosla eitlíochta inbhuanaithe a sholáthar sa tuarascáil. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(e)

Na nithe seo a leanas maidir le gach ceannachán de bhreosla eitlíochta inbhuanaithe: ainm an tsoláthróra breosla eitlíochta; an méid a ceannaíodh arna shloinneadh i dtonaí; an teicneolaíocht tiontúcháin; tréithe agus bunadh an amhábhair a úsáideadh sa táirgeacht; agus astaíochtaí saolré an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe. I gcás ina gcuimseofar breoslaí eitlíochta inbhuanaithe le tréithe éagsúla i gceannach amháin, déanfar an fhaisnéis seo maidir le gach cineál breosla eitlíochta inbhuanaithe a sholáthar sa tuarascáil.

| (e) | Na nithe seo a leanas maidir le gach ceannachán de bhreosla eitlíochta inbhuanaithe: ainm an tsoláthróra breosla eitlíochta; an méid iomlán a ceannaíodh arna shloinneadh i dtonaí
  de choibhéis cheirisín
  ; an teicneolaíocht tiontúcháin; tréithe agus bunadh an amhábhair a úsáideadh sa táirgeacht; agus astaíochtaí saolré an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe. agus astaíochtaí saolré an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe. I gcás ina gcuimseofar breoslaí eitlíochta inbhuanaithe le tréithe éagsúla i gceannach amháin, déanfar an fhaisnéis seo maidir le gach cineál breosla eitlíochta inbhuanaithe a sholáthar sa tuarascáil. |
| --- | --- |

(e)

Na nithe seo a leanas maidir le gach ceannachán de bhreosla eitlíochta inbhuanaithe: ainm an tsoláthróra breosla eitlíochta; an méid iomlán a ceannaíodh arna shloinneadh i dtonaí
  de choibhéis cheirisín
  ; an teicneolaíocht tiontúcháin; tréithe agus bunadh an amhábhair a úsáideadh sa táirgeacht; agus astaíochtaí saolré an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe. agus astaíochtaí saolré an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe. I gcás ina gcuimseofar breoslaí eitlíochta inbhuanaithe le tréithe éagsúla i gceannach amháin, déanfar an fhaisnéis seo maidir le gach cineál breosla eitlíochta inbhuanaithe a sholáthar sa tuarascáil.

Leasú 65

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 8 – mír 1 – an chuid réamhráiteach

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| Ní éileoidh oibreoirí aerárthaí sochair de bharr luchtóg chomhionann de breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a úsáid faoi níos mó ná scéim gáis ceaptha teasa amháin. Déanfaidh oibreoirí aerárthaí na nithe seo a leanas a sholáthar don Ghníomhaireacht, mar aon leis an tuarascáil dá dtagraítear in Airteagal 7: | Beidh oibreoirí aerárthaí i dteideal leithdháileadh lamháltas saor in aisce a éileamh faoi scéim CTA chun breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a ardú i gcomhréir le [hAirteagal 3c(5a)] de Threoir 2003/87/CE.
  Ní éileoidh oibreoirí aerárthaí sochair de bharr luchtóg chomhionann de breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a úsáid faoi níos mó ná scéim gáis ceaptha teasa amháin. Déanfaidh oibreoirí aerárthaí na nithe seo a leanas a sholáthar don Ghníomhaireacht, mar aon leis an tuarascáil dá dtagraítear in Airteagal 7: |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Ní éileoidh oibreoirí aerárthaí sochair de bharr luchtóg chomhionann de breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a úsáid faoi níos mó ná scéim gáis ceaptha teasa amháin. Déanfaidh oibreoirí aerárthaí na nithe seo a leanas a sholáthar don Ghníomhaireacht, mar aon leis an tuarascáil dá dtagraítear in Airteagal 7:

Beidh oibreoirí aerárthaí i dteideal leithdháileadh lamháltas saor in aisce a éileamh faoi scéim CTA chun breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a ardú i gcomhréir le [hAirteagal 3c(5a)] de Threoir 2003/87/CE.
  Ní éileoidh oibreoirí aerárthaí sochair de bharr luchtóg chomhionann de breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a úsáid faoi níos mó ná scéim gáis ceaptha teasa amháin. Déanfaidh oibreoirí aerárthaí na nithe seo a leanas a sholáthar don Ghníomhaireacht, mar aon leis an tuarascáil dá dtagraítear in Airteagal 7:

Leasú 66

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 8 – mír 2

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| Soláthróidh soláthróirí breosla eitlíochta an fhaisnéis iomchuí d'oibreoirí aerárthaí saor in aisce, chun úsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a thuairisciú faoi fhorálacha Airteagal 7 den Rialachán seo, nó faoi scéim gáis ceaptha teasa. | Soláthróidh soláthróirí breosla eitlíochta an fhaisnéis ábhartha d’oibreoirí aerárthaí
  a bhaineann leis an tréimhse tuairiscithe
  saor in aisce
  nach déanaí ná 31 Eanáir de gach bliain tuairiscithe
  , chun úsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a thuairisciú faoi fhorálacha Airteagal 7 den Rialachán seo, nó faoi scéim gás ceaptha teasa. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Soláthróidh soláthróirí breosla eitlíochta an fhaisnéis iomchuí d'oibreoirí aerárthaí saor in aisce, chun úsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a thuairisciú faoi fhorálacha Airteagal 7 den Rialachán seo, nó faoi scéim gáis ceaptha teasa.

Soláthróidh soláthróirí breosla eitlíochta an fhaisnéis ábhartha d’oibreoirí aerárthaí
  a bhaineann leis an tréimhse tuairiscithe
  saor in aisce
  nach déanaí ná 31 Eanáir de gach bliain tuairiscithe
  , chun úsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a thuairisciú faoi fhorálacha Airteagal 7 den Rialachán seo, nó faoi scéim gás ceaptha teasa.

Leasú 67

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 9 – mír 1 – an chuid réamhráiteach

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| Faoin 31
  Márta
  de chuid gach bliana tuairiscithe, tuairisceoidh soláthróirí breosla eitlíochta an fhaisnéis seo a leanas a bhaineann leis an tréimhse tuairiscithe sa Bhunachar Sonraí de chuid an Aontais dá dtagraítear in Airteagal 28 de Threoir (AE) 2018/2001: | Faoin 31
  Eanáir
  de chuid gach bliana tuairiscithe, tuairisceoidh soláthróirí breosla eitlíochta an fhaisnéis seo a leanas a bhaineann leis an tréimhse tuairiscithe sa Bhunachar Sonraí de chuid an Aontais dá dtagraítear in Airteagal 28 de Threoir (AE) 2018/2001: |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Faoin 31
  Márta
  de chuid gach bliana tuairiscithe, tuairisceoidh soláthróirí breosla eitlíochta an fhaisnéis seo a leanas a bhaineann leis an tréimhse tuairiscithe sa Bhunachar Sonraí de chuid an Aontais dá dtagraítear in Airteagal 28 de Threoir (AE) 2018/2001:

Faoin 31
  Eanáir
  de chuid gach bliana tuairiscithe, tuairisceoidh soláthróirí breosla eitlíochta an fhaisnéis seo a leanas a bhaineann leis an tréimhse tuairiscithe sa Bhunachar Sonraí de chuid an Aontais dá dtagraítear in Airteagal 28 de Threoir (AE) 2018/2001:

Leasú 68

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 9 – mír 1 – pointe a

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (a) | Toirt
  an bhreosla eitlíochta arna sholáthar ag gach aerfort de chuid an Aontais; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(a)

Toirt
  an bhreosla eitlíochta arna sholáthar ag gach aerfort de chuid an Aontais;

| (a) | Méid
  an bhreosla eitlíochta arna sholáthar ag gach aerfort de chuid an Aontais,
  arna shloinneadh i dtonaí de choibhéis cheirisín
  ; |
| --- | --- |

(a)

Méid
  an bhreosla eitlíochta arna sholáthar ag gach aerfort de chuid an Aontais,
  arna shloinneadh i dtonaí de choibhéis cheirisín
  ;

Leasú 69

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 9 – mír 1 – pointe b

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (b) | Toirt
  an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe arna sholáthar ag gach aerfort de chuid an Aontais, agus maidir le gach cineál breosla eitlíochta inbhuanaithe, mar a shonraítear i bpointe c); |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(b)

Toirt
  an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe arna sholáthar ag gach aerfort de chuid an Aontais, agus maidir le gach cineál breosla eitlíochta inbhuanaithe, mar a shonraítear i bpointe c);

| (b) | Méid
  an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe arna sholáthar ag gach aerfort de chuid an Aontais,
  arna shloinneadh i dtonaí de choibhéis cheirisín
  , agus maidir le gach cineál breosla eitlíochta inbhuanaithe, mar a shonraítear i bpointe c); |
| --- | --- |

(b)

Méid
  an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe arna sholáthar ag gach aerfort de chuid an Aontais,
  arna shloinneadh i dtonaí de choibhéis cheirisín
  , agus maidir le gach cineál breosla eitlíochta inbhuanaithe, mar a shonraítear i bpointe c);

Leasú 70

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 9 – mír 1 – pointe c

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (c) | Astaíochtaí saolré, bunadh an amhábhair agus próiseas tiontúcháin gach cineál breosla eitlíochta inbhuanaithe arna sholáthar ag aerfoirt de chuid an Aontais. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(c)

Astaíochtaí saolré, bunadh an amhábhair agus próiseas tiontúcháin gach cineál breosla eitlíochta inbhuanaithe arna sholáthar ag aerfoirt de chuid an Aontais.

| (c) | Astaíochtaí saolré,
  tréithe agus
  bunadh an bhunábhair agus próiseas tiontúcháin gach cineál breosla eitlíochta inbhuanaithe arna sholáthar ag aerfoirt de chuid an Aontais. |
| --- | --- |

(c)

Astaíochtaí saolré,
  tréithe agus
  bunadh an bhunábhair agus próiseas tiontúcháin gach cineál breosla eitlíochta inbhuanaithe arna sholáthar ag aerfoirt de chuid an Aontais.

Leasú 71

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 9 – mír 1 – pointe c a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (ca) | i gcás inarb infheidhme, méid na hidrigine agus/nó an leictreachais arna sholáthar ag gach aerfort de chuid an Aontais, arna shloinneadh i dtonaí de choibhéis cheirisín; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(ca)

i gcás inarb infheidhme, méid na hidrigine agus/nó an leictreachais arna sholáthar ag gach aerfort de chuid an Aontais, arna shloinneadh i dtonaí de choibhéis cheirisín;

Leasú 72

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 9 – mír 1 – pointe c b (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (cb) | Meánchion aramatach, naftailéine agus sulfair an bhreosla eitlíochta in aghaidh gach baisce arna soláthar ag gach aerfort de chuid an Aontais; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(cb)

Meánchion aramatach, naftailéine agus sulfair an bhreosla eitlíochta in aghaidh gach baisce arna soláthar ag gach aerfort de chuid an Aontais;

Leasú 73

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 10 – mír 1

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (1)   Ainmneoidh na Ballstáit an t-údarás inniúil nó na húdaráis inniúla a bheidh freagrach as cur chun feidhme an Rialacháin seo a fhorfheidhmiú agus as fíneálacha a fhorchur
  ar
  oibreoirí aerárthaí, aerfoirt an Aontais
  agus
  soláthróirí breosla. Cuirfidh na Ballstáit an Coimisiún ar an eolas faoin méid sin. | (1)   Ainmneoidh na Ballstáit an t-údarás inniúil nó,
  i gcás inarb infheidhme agus i gcomhréir leis an dlí náisiúnta
  , na húdaráis inniúla a bheidh freagrach as cur chun feidhme an Rialacháin seo a fhorfheidhmiú agus as fíneálacha a fhorchur
  ar
  oibreoirí aerárthaí,
  ar
  aerfoirt an Aontais,
  nó i gcás inarb infheidhme, ar chomhlachtaí bainistithe na n-aerfort agus ar sholáthróirí breosla
  . Cuirfidh na Ballstáit an Coimisiún ar an eolas faoin méid sin. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

(1)   Ainmneoidh na Ballstáit an t-údarás inniúil nó na húdaráis inniúla a bheidh freagrach as cur chun feidhme an Rialacháin seo a fhorfheidhmiú agus as fíneálacha a fhorchur
  ar
  oibreoirí aerárthaí, aerfoirt an Aontais
  agus
  soláthróirí breosla. Cuirfidh na Ballstáit an Coimisiún ar an eolas faoin méid sin.

(1)   Ainmneoidh na Ballstáit an t-údarás inniúil nó,
  i gcás inarb infheidhme agus i gcomhréir leis an dlí náisiúnta
  , na húdaráis inniúla a bheidh freagrach as cur chun feidhme an Rialacháin seo a fhorfheidhmiú agus as fíneálacha a fhorchur
  ar
  oibreoirí aerárthaí,
  ar
  aerfoirt an Aontais,
  nó i gcás inarb infheidhme, ar chomhlachtaí bainistithe na n-aerfort agus ar sholáthróirí breosla
  . Cuirfidh na Ballstáit an Coimisiún ar an eolas faoin méid sin.

Leasú 74

Leasú 74

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 10 – mír 2

Airteagal 10 – mír 2

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (2)   Déanfaidh an Ghníomhaireacht na sonraí arna bhfáil de bhun Airteagail 7 agus 9 a sheoladh chuig údaráis inniúla na mBallstát. Sonraí a dhéantar a chomhiomlánú le haghaidh na n-oibreoirí aerárthaí agus na soláthróirí breosla eitlíochta a bhfuil na húdaráis inniúil ina leith de bhun mhíreanna 3, 4 agus 5, déanfaidh an Ghníomhaireacht iad a sheoladh chuig na húdaráis inniúla freisin. | (2)   Déanfaidh an Ghníomhaireacht na sonraí arna bhfáil de bhun Airteagail 7 agus 9 a sheoladh chuig údaráis inniúla na mBallstát. Sonraí a dhéantar a chomhiomlánú le haghaidh na n-oibreoirí aerárthaí agus na soláthróirí breosla eitlíochta a bhfuil
  an t-údarás nó
  na húdaráis inniúil ina leith de bhun mhíreanna 3, 4 agus 5, déanfaidh an Ghníomhaireacht iad a sheoladh chuig an údarás inniúil nó chuig na húdaráis inniúla freisin. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(2)   Déanfaidh an Ghníomhaireacht na sonraí arna bhfáil de bhun Airteagail 7 agus 9 a sheoladh chuig údaráis inniúla na mBallstát. Sonraí a dhéantar a chomhiomlánú le haghaidh na n-oibreoirí aerárthaí agus na soláthróirí breosla eitlíochta a bhfuil na húdaráis inniúil ina leith de bhun mhíreanna 3, 4 agus 5, déanfaidh an Ghníomhaireacht iad a sheoladh chuig na húdaráis inniúla freisin.

(2)   Déanfaidh an Ghníomhaireacht na sonraí arna bhfáil de bhun Airteagail 7 agus 9 a sheoladh chuig údaráis inniúla na mBallstát. Sonraí a dhéantar a chomhiomlánú le haghaidh na n-oibreoirí aerárthaí agus na soláthróirí breosla eitlíochta a bhfuil
  an t-údarás nó
  na húdaráis inniúil ina leith de bhun mhíreanna 3, 4 agus 5, déanfaidh an Ghníomhaireacht iad a sheoladh chuig an údarás inniúil nó chuig na húdaráis inniúla freisin.

Leasú 75

Leasú 75

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 10 – mír 3

Airteagal 10 – mír 3

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (3)   Déanfar na húdaráis inniúla i leith oibreoir aerárthaí a chinneadh de bhun Rialachán (CE) Uimh. 748/2009 ón gCoimisiún (16). | (3)   Déanfar
  an t-údarás
  inniúil
  nó
  na húdaráis inniúla i leith oibreoir aerárthaí a chinneadh de bhun Rialachán (CE) Uimh. 748/2009 ón gCoimisiún (16). |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(3)   Déanfar na húdaráis inniúla i leith oibreoir aerárthaí a chinneadh de bhun Rialachán (CE) Uimh. 748/2009 ón gCoimisiún (16).

(3)   Déanfar
  an t-údarás
  inniúil
  nó
  na húdaráis inniúla i leith oibreoir aerárthaí a chinneadh de bhun Rialachán (CE) Uimh. 748/2009 ón gCoimisiún (16).

Leasú 76

Leasú 76

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 10 – mír 4

Airteagal 10 – mír 4

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (4)   Déanfar na húdaráis inniúla i leith aerfoirt an Aontais a chinneadh ar bhonn na dlínse críche sonraí. | (4)   Déanfar
  an t-údarás
  inniúil
  nó
  na húdaráis inniúla i leith aerfoirt an Aontais a chinneadh ar bhonn na dlínse críche sonraí. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(4)   Déanfar na húdaráis inniúla i leith aerfoirt an Aontais a chinneadh ar bhonn na dlínse críche sonraí.

(4)   Déanfar
  an t-údarás
  inniúil
  nó
  na húdaráis inniúla i leith aerfoirt an Aontais a chinneadh ar bhonn na dlínse críche sonraí.

Leasú 77

Leasú 77

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 10 – mír 5

Airteagal 10 – mír 5

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (5)   Déanfar na húdaráis inniúla i leith na soláthróirí breosla eitlíochta a chinneadh de bhun a mBallstáit bunaíochta. | (5)   Déanfar
  an t-údarás
  inniúil
  nó
  na húdaráis inniúla i leith na soláthróirí breosla eitlíochta a chinneadh de bhun a mBallstáit bunaíochta. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(5)   Déanfar na húdaráis inniúla i leith na soláthróirí breosla eitlíochta a chinneadh de bhun a mBallstáit bunaíochta.

(5)   Déanfar
  an t-údarás
  inniúil
  nó
  na húdaráis inniúla i leith na soláthróirí breosla eitlíochta a chinneadh de bhun a mBallstáit bunaíochta.

Leasú 78

Leasú 78

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 11 – mír 1

Airteagal 11 – mír 1

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (1)   Déanfaidh
  na Ballstáit
  na rialacha a bhaineann leis na pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar na forálacha a ghlactar de bhun an Rialacháin seo a leagan síos agus glacfaidh siad gach beart is gá lena n-áirithiú go gcuirfear chun feidhme iad. Ní mór do na pionóis dá bhforáiltear a bheith éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach. Tabharfaidh na
  Ballstáit fógra don Choimisiún
  faoi na forálacha sin faoin 31 Nollaig 2023 ar a dhéanaí agus tabharfaidh siad fógra dó, gan mhoill, faoi aon leasú ina dhiaidh sin a dhéanfaidh difear dóibh. | (1)   Déanfaidh
  an Coimisiún
  na rialacha a bhaineann leis na pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar na forálacha a ghlactar de bhun an Rialacháin seo a leagan síos agus glacfaidh na
  Ballstáit
  gach beart is gá lena n-áirithiú go gcuirfear chun feidhme iad. Ní mór do na pionóis dá bhforáiltear a bheith éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach.
  Soláthróidh an Coimisiún
  na forálacha sin do na
  Ballstáit
  faoin 31 Nollaig 2023 ar a dhéanaí agus tabharfaidh sé fógra dóibh, gan mhoill, faoi aon leasú ina dhiaidh sin a dhéanfaidh difear dóibh. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(1)   Déanfaidh
  na Ballstáit
  na rialacha a bhaineann leis na pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar na forálacha a ghlactar de bhun an Rialacháin seo a leagan síos agus glacfaidh siad gach beart is gá lena n-áirithiú go gcuirfear chun feidhme iad. Ní mór do na pionóis dá bhforáiltear a bheith éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach. Tabharfaidh na
  Ballstáit fógra don Choimisiún
  faoi na forálacha sin faoin 31 Nollaig 2023 ar a dhéanaí agus tabharfaidh siad fógra dó, gan mhoill, faoi aon leasú ina dhiaidh sin a dhéanfaidh difear dóibh.

(1)   Déanfaidh
  an Coimisiún
  na rialacha a bhaineann leis na pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar na forálacha a ghlactar de bhun an Rialacháin seo a leagan síos agus glacfaidh na
  Ballstáit
  gach beart is gá lena n-áirithiú go gcuirfear chun feidhme iad. Ní mór do na pionóis dá bhforáiltear a bheith éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach.
  Soláthróidh an Coimisiún
  na forálacha sin do na
  Ballstáit
  faoin 31 Nollaig 2023 ar a dhéanaí agus tabharfaidh sé fógra dóibh, gan mhoill, faoi aon leasú ina dhiaidh sin a dhéanfaidh difear dóibh.

Leasú 79

Leasú 79

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 11 – mír 2

Airteagal 11 – mír 2

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (2)   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh aon oibreoir aerárthaí a mhainneoidh na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 5 a chomhlíonadh faoi dhliteanas maidir le fíneáil riaracháin. Beidh an fhíneáil sin dhá oiread níos airde,
  ar a laghad
  , ná iolrú an mheánphraghais bhliantúil ar bhreosla eitlíochta in aghaidh an tona agus na cainníochta iomláine bliantúla gan rólíonadh na n-umar breosla; | (2)   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh aon oibreoir aerárthaí a mhainneoidh na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 5 a chomhlíonadh faoi dhliteanas maidir le fíneáil riaracháin. Beidh an fhíneáil sin dhá oiread níos airde ná iolrú an mheánphraghais bhliantúil ar bhreosla eitlíochta in aghaidh an tona agus na cainníochta iomláine bliantúla gan rólíonadh na n-umar breosla;
  Féadfar oibreoir aerárthaí a dhíolmhú ó fhíneáil riaracháin más féidir leis a chruthú gur imthosca eisceachtúla agus neamh-intuartha, agus nach raibh smacht aige orthu, is cúis lena mhainneachtain na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 5 a chomhlíonadh, nach bhféadfaí a n-éifeachtaí a sheachaint fiú dá ndéanfaí gach beart réasúnta; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(2)   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh aon oibreoir aerárthaí a mhainneoidh na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 5 a chomhlíonadh faoi dhliteanas maidir le fíneáil riaracháin. Beidh an fhíneáil sin dhá oiread níos airde,
  ar a laghad
  , ná iolrú an mheánphraghais bhliantúil ar bhreosla eitlíochta in aghaidh an tona agus na cainníochta iomláine bliantúla gan rólíonadh na n-umar breosla;

(2)   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh aon oibreoir aerárthaí a mhainneoidh na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 5 a chomhlíonadh faoi dhliteanas maidir le fíneáil riaracháin. Beidh an fhíneáil sin dhá oiread níos airde ná iolrú an mheánphraghais bhliantúil ar bhreosla eitlíochta in aghaidh an tona agus na cainníochta iomláine bliantúla gan rólíonadh na n-umar breosla;
  Féadfar oibreoir aerárthaí a dhíolmhú ó fhíneáil riaracháin más féidir leis a chruthú gur imthosca eisceachtúla agus neamh-intuartha, agus nach raibh smacht aige orthu, is cúis lena mhainneachtain na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 5 a chomhlíonadh, nach bhféadfaí a n-éifeachtaí a sheachaint fiú dá ndéanfaí gach beart réasúnta;

Leasú 80

Leasú 80

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 11 – mír 2 a (nua)

Airteagal 11 – mír 2 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (2a)
     
  Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh aon aerfort de chuid an Aontais, nó i gcás inarb infheidhme, an comhlacht bainistithe aerfoirt, a mhainneoidh na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 6 faoi dhliteanas maidir le fíneáil riaracháin. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(2a)
     
  Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh aon aerfort de chuid an Aontais, nó i gcás inarb infheidhme, an comhlacht bainistithe aerfoirt, a mhainneoidh na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 6 faoi dhliteanas maidir le fíneáil riaracháin.

Leasú 81

Leasú 81

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 11 – mír 3

Airteagal 11 – mír 3

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (3)   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh aon soláthróir breosla eitlíochta a mhainneoidh na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 4 maidir leis an sciar íosta de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a chomhlíonadh faoi dhliteanas maidir le fíneáil riaracháin. Beidh an fhíneáil sin dhá oiread níos airde, ar a laghad, ná iolrú na difríochta idir an meánphraghas bliantúil ar ghnáthbhreosla eitlíochta agus breosla eitlíochta inbhuanaithe in aghaidh an tona agus an chainníocht de bhreoslaí eitlíochta nach gcomhlíonann an sciar íosta dá dtagraítear in Airteagal 4 agus Iarscríbhinn I; | (3)   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh aon soláthraí breosla eitlíochta a mhainneoidh na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 4 maidir leis an sciar íosta de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe
  nó aon soláthróir breosla ar cruthaíodh gur sholáthair sé faisnéis mhíthreorach nó mhíchruinn maidir le tréithe nó bunadh an bhreosla a sholáthair sé
  faoi dhliteanas maidir le fíneáil. Beidh an fhíneáil sin dhá oiread níos airde ná iolrú na difríochta idir an meánphraghas bliantúil ar ghnáthbhreosla eitlíochta agus breosla eitlíochta inbhuanaithe in aghaidh an tona agus an chainníocht de bhreoslaí eitlíochta nach gcomhlíonann an sciar íosta dá dtagraítear in Airteagal 4 agus Iarscríbhinn I; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(3)   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh aon soláthróir breosla eitlíochta a mhainneoidh na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 4 maidir leis an sciar íosta de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a chomhlíonadh faoi dhliteanas maidir le fíneáil riaracháin. Beidh an fhíneáil sin dhá oiread níos airde, ar a laghad, ná iolrú na difríochta idir an meánphraghas bliantúil ar ghnáthbhreosla eitlíochta agus breosla eitlíochta inbhuanaithe in aghaidh an tona agus an chainníocht de bhreoslaí eitlíochta nach gcomhlíonann an sciar íosta dá dtagraítear in Airteagal 4 agus Iarscríbhinn I;

(3)   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh aon soláthraí breosla eitlíochta a mhainneoidh na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 4 maidir leis an sciar íosta de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe
  nó aon soláthróir breosla ar cruthaíodh gur sholáthair sé faisnéis mhíthreorach nó mhíchruinn maidir le tréithe nó bunadh an bhreosla a sholáthair sé
  faoi dhliteanas maidir le fíneáil. Beidh an fhíneáil sin dhá oiread níos airde ná iolrú na difríochta idir an meánphraghas bliantúil ar ghnáthbhreosla eitlíochta agus breosla eitlíochta inbhuanaithe in aghaidh an tona agus an chainníocht de bhreoslaí eitlíochta nach gcomhlíonann an sciar íosta dá dtagraítear in Airteagal 4 agus Iarscríbhinn I;

Leasú 82

Leasú 82

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 11 – mír 4

Airteagal 11 – mír 4

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (4)   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh aon soláthróir breosla eitlíochta a mhainneoidh na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 4 maidir leis an sciar íosta de bhreoslaí eitlíochta sintéiseacha a chomhlíonadh faoi dhliteanas maidir le fíneáil riaracháin. Beidh an fhíneáil sin dhá oiread níos airde, ar a laghad, ná iolrú na difríochta idir an meánphraghas bliantúil de bhreosla eitlíochta sintéiseach agus gnáthbhreosla eitlíochta in aghaidh an tona agus an chainníocht de bhreosla eitlíochta nach gcomhlíonann an sciar íosta dá dtagraítear in Airteagal 4 agus Iarscríbhinn I; | (4)   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh aon soláthróir breosla eitlíochta a mhainneoidh na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 4 maidir leis an sciar íosta de bhreoslaí eitlíochta sintéiseacha a chomhlíonadh faoi dhliteanas maidir le fíneáil riaracháin. Beidh an fhíneáil sin dhá oiread níos airde ná iolrú na difríochta idir an meánphraghas bliantúil de bhreosla eitlíochta sintéiseach agus gnáthbhreosla eitlíochta in aghaidh an tona agus an chainníocht de bhreosla eitlíochta nach gcomhlíonann an sciar íosta dá dtagraítear in Airteagal 4 agus Iarscríbhinn I; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(4)   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh aon soláthróir breosla eitlíochta a mhainneoidh na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 4 maidir leis an sciar íosta de bhreoslaí eitlíochta sintéiseacha a chomhlíonadh faoi dhliteanas maidir le fíneáil riaracháin. Beidh an fhíneáil sin dhá oiread níos airde, ar a laghad, ná iolrú na difríochta idir an meánphraghas bliantúil de bhreosla eitlíochta sintéiseach agus gnáthbhreosla eitlíochta in aghaidh an tona agus an chainníocht de bhreosla eitlíochta nach gcomhlíonann an sciar íosta dá dtagraítear in Airteagal 4 agus Iarscríbhinn I;

(4)   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh aon soláthróir breosla eitlíochta a mhainneoidh na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 4 maidir leis an sciar íosta de bhreoslaí eitlíochta sintéiseacha a chomhlíonadh faoi dhliteanas maidir le fíneáil riaracháin. Beidh an fhíneáil sin dhá oiread níos airde ná iolrú na difríochta idir an meánphraghas bliantúil de bhreosla eitlíochta sintéiseach agus gnáthbhreosla eitlíochta in aghaidh an tona agus an chainníocht de bhreosla eitlíochta nach gcomhlíonann an sciar íosta dá dtagraítear in Airteagal 4 agus Iarscríbhinn I;

Leasú 83

Leasú 83

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 11 – mír 5 a (nua)

Airteagal 11 – mír 5 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (5a)
     
  Beidh an creat dlíthiúil agus riaracháin is gá i bhfeidhm ar an leibhéal náisiúnta ag na Ballstáit chun a áirithiú go mbeidh an fhaisnéis a chuirfidh soláthróirí breosla isteach i mBunachar Sonraí de chuid an Aontais dá dtagraítear in Airteagal 28 de Threoir (AE) 2018/2001 cruinn, fíoraithe agus iniúchta. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(5a)
     
  Beidh an creat dlíthiúil agus riaracháin is gá i bhfeidhm ar an leibhéal náisiúnta ag na Ballstáit chun a áirithiú go mbeidh an fhaisnéis a chuirfidh soláthróirí breosla isteach i mBunachar Sonraí de chuid an Aontais dá dtagraítear in Airteagal 28 de Threoir (AE) 2018/2001 cruinn, fíoraithe agus iniúchta.

Leasú 84

Leasú 84

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 11 – mír 6

Airteagal 11 – mír 6

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (6)   Maidir le haon soláthróir breosla eitlíochta a chnuasaigh easnamh ón oibleagáid a leagtar síos in Airteagal 4 maidir leis an sciar íosta de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe nó de bhreoslaí sintéiseacha i dtréimhse tuairiscithe áirithe, áiritheoidh na Ballstáit go soláthróidh sé cainníocht den bhreosla sin is comhionann leis an easnamh sin don mhargadh sa tréimhse tuairiscithe ina dhiaidh sin, sa bhreis ar a oibleagáid tréimhse tuairiscithe. Ní scaoilfear an soláthróir breosla ón oibleagáid na fíneálacha a leagtar amach i míreanna 3 agus 4 den Airteagal seo a íoc tríd an oibleagáid seo a chomhlíonadh; | (6)   Maidir le haon soláthróir breosla eitlíochta a chnuasaigh easnamh ón oibleagáid a leagtar síos in Airteagal 4 maidir leis an sciar íosta de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe nó de bhreoslaí sintéiseacha i dtréimhse tuairiscithe áirithe,
  i gcás ina measann an Coimisiún nach bhfuil an easnamh sin mar thoradh ar acmhainní easnamhacha a bheith ar fáil
  , áiritheoidh na Ballstáit
  go ndéanfaidh sé gach iarracht is féidir
  cainníocht den bhreosla sin is comhionann leis an easnamh sin a sholáthar don mhargadh sa tréimhse tuairiscithe ina dhiaidh sin, sa bhreis ar a oibleagáid tréimhse tuairiscithe. Ní scaoilfear an soláthróir breosla ón oibleagáid na fíneálacha a leagtar amach i míreanna 3 agus 4 den Airteagal seo a íoc tríd an oibleagáid seo a chomhlíonadh; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(6)   Maidir le haon soláthróir breosla eitlíochta a chnuasaigh easnamh ón oibleagáid a leagtar síos in Airteagal 4 maidir leis an sciar íosta de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe nó de bhreoslaí sintéiseacha i dtréimhse tuairiscithe áirithe, áiritheoidh na Ballstáit go soláthróidh sé cainníocht den bhreosla sin is comhionann leis an easnamh sin don mhargadh sa tréimhse tuairiscithe ina dhiaidh sin, sa bhreis ar a oibleagáid tréimhse tuairiscithe. Ní scaoilfear an soláthróir breosla ón oibleagáid na fíneálacha a leagtar amach i míreanna 3 agus 4 den Airteagal seo a íoc tríd an oibleagáid seo a chomhlíonadh;

(6)   Maidir le haon soláthróir breosla eitlíochta a chnuasaigh easnamh ón oibleagáid a leagtar síos in Airteagal 4 maidir leis an sciar íosta de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe nó de bhreoslaí sintéiseacha i dtréimhse tuairiscithe áirithe,
  i gcás ina measann an Coimisiún nach bhfuil an easnamh sin mar thoradh ar acmhainní easnamhacha a bheith ar fáil
  , áiritheoidh na Ballstáit
  go ndéanfaidh sé gach iarracht is féidir
  cainníocht den bhreosla sin is comhionann leis an easnamh sin a sholáthar don mhargadh sa tréimhse tuairiscithe ina dhiaidh sin, sa bhreis ar a oibleagáid tréimhse tuairiscithe. Ní scaoilfear an soláthróir breosla ón oibleagáid na fíneálacha a leagtar amach i míreanna 3 agus 4 den Airteagal seo a íoc tríd an oibleagáid seo a chomhlíonadh;

Leasú 85

Leasú 85

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 11 – mír 7

Airteagal 11 – mír 7

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (7)   Beidh an creat dlíthiúil agus riaracháin is gá curtha i bhfeidhm ag na Ballstáit ar an leibhéal náisiúnta chun comhlíonadh na n-oibleagáidí agus bailiú na bhfíneálacha riaracháin a áirithiú. Aistreoidh na Ballstáit an méid a bhaileofar trí na fíneálacha riaracháin sin mar ranníocaíocht leis an tS
  aoráid Infheistíochta Aistrithe Ghlais InvestEU, mar bhreisiú leis an ráthaíocht AE
  . | (7)   Beidh an creat dlíthiúil agus riaracháin is gá curtha i bhfeidhm ag na Ballstáit ar an leibhéal náisiúnta chun comhlíonadh na n-oibleagáidí agus bailiú na bhfíneálacha riaracháin a áirithiú. Aistreoidh na Ballstáit an méid a bhaileofar trí na fíneálacha riaracháin sin mar ranníocaíocht leis an gC
  iste Eitlíochta Inbhuanaithe, arna bhunú faoi Airteagal 11a
  . |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(7)   Beidh an creat dlíthiúil agus riaracháin is gá curtha i bhfeidhm ag na Ballstáit ar an leibhéal náisiúnta chun comhlíonadh na n-oibleagáidí agus bailiú na bhfíneálacha riaracháin a áirithiú. Aistreoidh na Ballstáit an méid a bhaileofar trí na fíneálacha riaracháin sin mar ranníocaíocht leis an tS
  aoráid Infheistíochta Aistrithe Ghlais InvestEU, mar bhreisiú leis an ráthaíocht AE
  .

(7)   Beidh an creat dlíthiúil agus riaracháin is gá curtha i bhfeidhm ag na Ballstáit ar an leibhéal náisiúnta chun comhlíonadh na n-oibleagáidí agus bailiú na bhfíneálacha riaracháin a áirithiú. Aistreoidh na Ballstáit an méid a bhaileofar trí na fíneálacha riaracháin sin mar ranníocaíocht leis an gC
  iste Eitlíochta Inbhuanaithe, arna bhunú faoi Airteagal 11a
  .

Leasú 86

Leasú 86

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 11 a (nua)

Airteagal 11 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | Airteagal 11a |
| | Ciste Eitlíochta Inbhuanaithe |
| | 1.
     
  Bunófar Ciste Eitlíochta Inbhuanaithe (“an Ciste”) don tréimhse ó 2023 go 2050 chun dícharbónú na hearnála eitlíochta a ghéarú gan cur isteach ar a margadh inmheánach fíor-chomhtháite, agus go háirithe chun tacú le hinfheistíocht a dhéanamh i dteicneolaíochtaí nuálacha agus i mbonneagar chun breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a tháirgeadh, a ghlacadh, a imlonnú agus a stóráil, i dteicneolaíochtaí nuálacha eile tiomána aerárthaí, lena n-áirítear hidrigin agus leictreachas, taighde d’innill nua agus teicneolaíocht um ghabháil díreach ón aer, ar próiseas é lena ngabhtar CO2 go díreach ón aer agus ní ó fhoinsí pointe, agus in iarrachtaí éifeachtaí neamh-CO2 a laghdú. Déanfar gach infheistíocht a dtacaíonn an Ciste léi a phoibliú agus beidh sí comhsheasmhach le haidhmeanna an Rialacháin seo. |
| | 2.
     
  Beidh an Ciste ina chuid dhílis de bhuiséad an Aontais agus déanfar é a bhuiséadú laistigh d’uasteorainneacha CAI. Ba cheart an t-ioncam a ghintear leis na pionóis faoin Rialachán seo a leithdháileadh ar an gCiste. |
| | 3.
     
  Déanfar an Ciste a bhainistiú go lárnach trí chomhlacht de chuid an Aontais a mbeidh a struchtúr rialachais agus a phróiseas cinnteoireachta trédhearcach agus cuimsitheach, go háirithe maidir le socrú réimsí tosaíochta, critéar agus nósanna imeachta leithdháilte deontas. Beidh ról comhairliúcháin iomchuí ag geallsealbhóirí ábhartha. Cuirfear gach faisnéis faoi na hinfheistíochtaí agus gach faisnéis ábhartha eile ar fheidhmiú an Chiste ar fáil don phobal. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

Airteagal 11a

Airteagal 11a

Ciste Eitlíochta Inbhuanaithe

Ciste Eitlíochta Inbhuanaithe

1.
     
  Bunófar Ciste Eitlíochta Inbhuanaithe (“an Ciste”) don tréimhse ó 2023 go 2050 chun dícharbónú na hearnála eitlíochta a ghéarú gan cur isteach ar a margadh inmheánach fíor-chomhtháite, agus go háirithe chun tacú le hinfheistíocht a dhéanamh i dteicneolaíochtaí nuálacha agus i mbonneagar chun breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a tháirgeadh, a ghlacadh, a imlonnú agus a stóráil, i dteicneolaíochtaí nuálacha eile tiomána aerárthaí, lena n-áirítear hidrigin agus leictreachas, taighde d’innill nua agus teicneolaíocht um ghabháil díreach ón aer, ar próiseas é lena ngabhtar CO2 go díreach ón aer agus ní ó fhoinsí pointe, agus in iarrachtaí éifeachtaí neamh-CO2 a laghdú. Déanfar gach infheistíocht a dtacaíonn an Ciste léi a phoibliú agus beidh sí comhsheasmhach le haidhmeanna an Rialacháin seo.

2.
     
  Beidh an Ciste ina chuid dhílis de bhuiséad an Aontais agus déanfar é a bhuiséadú laistigh d’uasteorainneacha CAI. Ba cheart an t-ioncam a ghintear leis na pionóis faoin Rialachán seo a leithdháileadh ar an gCiste.

3.
     
  Déanfar an Ciste a bhainistiú go lárnach trí chomhlacht de chuid an Aontais a mbeidh a struchtúr rialachais agus a phróiseas cinnteoireachta trédhearcach agus cuimsitheach, go háirithe maidir le socrú réimsí tosaíochta, critéar agus nósanna imeachta leithdháilte deontas. Beidh ról comhairliúcháin iomchuí ag geallsealbhóirí ábhartha. Cuirfear gach faisnéis faoi na hinfheistíochtaí agus gach faisnéis ábhartha eile ar fheidhmiú an Chiste ar fáil don phobal.

Leasú 87

Leasú 87

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 12 – mír 1 – pointe a

Airteagal 12 – mír 1 – pointe a

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (a) | Méid an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe arna cheannach ag oibreoirí aerárthaí ar leibhéal an Aontais go comhiomlán, lena úsáid ar eitiltí a imíonn ó aerfort de chuid an Aontais, agus de réir an aerfoirt de chuid an Aontais; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(a)

Méid an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe arna cheannach ag oibreoirí aerárthaí ar leibhéal an Aontais go comhiomlán, lena úsáid ar eitiltí a imíonn ó aerfort de chuid an Aontais, agus de réir an aerfoirt de chuid an Aontais;

| (a) | Méid an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe arna cheannach ag oibreoirí aerárthaí ar leibhéal an Aontais go comhiomlán, lena úsáid ar eitiltí
  a chumhdaítear leis an Rialachán seo
  a imíonn ó aerfort de chuid an Aontais, agus de réir an aerfoirt de chuid an Aontais; |
| --- | --- |

(a)

Méid an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe arna cheannach ag oibreoirí aerárthaí ar leibhéal an Aontais go comhiomlán, lena úsáid ar eitiltí
  a chumhdaítear leis an Rialachán seo
  a imíonn ó aerfort de chuid an Aontais, agus de réir an aerfoirt de chuid an Aontais;

a chumhdaítear leis an Rialachán seo

Leasú 88

Leasú 88

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 12 – mír 1 – pointe b

Airteagal 12 – mír 1 – pointe b

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (b) | Méid an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe agus an bhreosla eitlíochta shintéisigh arna sholáthar ar leibhéal an Aontais go comhiomlán agus de réir an aerfoirt de chuid an Aontais; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(b)

Méid an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe agus an bhreosla eitlíochta shintéisigh arna sholáthar ar leibhéal an Aontais go comhiomlán agus de réir an aerfoirt de chuid an Aontais;

| (b) | Méid an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe agus méid an bhreosla eitlíochta shintéisigh arna sholáthar ar leibhéal an Aontais go comhiomlán,
  de réir an Bhallstáit, in aghaidh chineál an bhunábhair breosla
  , agus de réir an aerfoirt de chuid an Aontais; |
| --- | --- |

(b)

Méid an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe agus méid an bhreosla eitlíochta shintéisigh arna sholáthar ar leibhéal an Aontais go comhiomlán,
  de réir an Bhallstáit, in aghaidh chineál an bhunábhair breosla
  , agus de réir an aerfoirt de chuid an Aontais;

de réir an Bhallstáit, in aghaidh chineál an bhunábhair breosla

Leasú 89

Leasú 89

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 12 –mír 1 – pointe b a (nua)

Airteagal 12 –mír 1 – pointe b a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (ba) | I gcás ina bhfuil sé ar fáil, an méid breosla eitlíochta inbhuanaithe arna sholáthar agus arna cheannach ag oibreoirí aerárthaí i dtíortha comharsanachta an Aontais a bhfuil Comhaontú Eorpach um Aersheirbhísí tugtha i gcrích leo; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(ba)

(ba)

I gcás ina bhfuil sé ar fáil, an méid breosla eitlíochta inbhuanaithe arna sholáthar agus arna cheannach ag oibreoirí aerárthaí i dtíortha comharsanachta an Aontais a bhfuil Comhaontú Eorpach um Aersheirbhísí tugtha i gcrích leo;

I gcás ina bhfuil sé ar fáil, an méid breosla eitlíochta inbhuanaithe arna sholáthar agus arna cheannach ag oibreoirí aerárthaí i dtíortha comharsanachta an Aontais a bhfuil Comhaontú Eorpach um Aersheirbhísí tugtha i gcrích leo;

Leasú 90

Leasú 90

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 12 – mír 1 – pointe c

Airteagal 12 – mír 1 – pointe c

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (c) | Staid an mhargaidh, lena n-áirítear faisnéis faoi phraghsanna, agus treochtaí i dtáirgeadh breosla eitlíochta inbhuanaithe agus úsáid san Aontas; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(c)

Staid an mhargaidh, lena n-áirítear faisnéis faoi phraghsanna, agus treochtaí i dtáirgeadh breosla eitlíochta inbhuanaithe agus úsáid san Aontas;

| (c) | Staid an mhargaidh, lena n-áirítear faisnéis faoi phraghsanna, agus treochtaí i dtáirgeadh breosla eitlíochta inbhuanaithe agus úsáid san Aontas
  , agus in aghaidh an Bhallstáit
  ; |
| --- | --- |

(c)

Staid an mhargaidh, lena n-áirítear faisnéis faoi phraghsanna, agus treochtaí i dtáirgeadh breosla eitlíochta inbhuanaithe agus úsáid san Aontas
  , agus in aghaidh an Bhallstáit
  ;

, agus in aghaidh an Bhallstáit

Leasú 91

Leasú 91

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 12 – mír 1 – pointe d

Airteagal 12 – mír 1 – pointe d

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (d) | Stádas comhlíontachta aerfort maidir le hoibleagáidí a leagtar amach in Airteagal 6; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(d)

Stádas comhlíontachta aerfort maidir le hoibleagáidí a leagtar amach in Airteagal 6;

| (d) | An stádas comhlíontachta d’aerfoirt,
  nó i gcás inarb infheidhme, de chomhlacht bainistithe aerfoirt
  , maidir le hoibleagáidí a leagtar amach in Airteagal 6; |
| --- | --- |

(d)

An stádas comhlíontachta d’aerfoirt,
  nó i gcás inarb infheidhme, de chomhlacht bainistithe aerfoirt
  , maidir le hoibleagáidí a leagtar amach in Airteagal 6;

nó i gcás inarb infheidhme, de chomhlacht bainistithe aerfoirt

Leasú 92

Leasú 92

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 12 – mír 1 – pointe e

Airteagal 12 – mír 1 – pointe e

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (e) | Stádas comhlíontachta gach oibreora aerárthaí agus soláthróra breosla eitlíochta a bhfuil oibleagáid orthu faoin Rialachán seo sa tréimhse tuairiscithe; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(e)

Stádas comhlíontachta gach oibreora aerárthaí agus soláthróra breosla eitlíochta a bhfuil oibleagáid orthu faoin Rialachán seo sa tréimhse tuairiscithe;

| (e) | Stádas comhlíontachta gach oibreora aerárthaí agus soláthróra breosla eitlíochta a bhfuil oibleagáid orthu faoin Rialachán seo sa tréimhse tuairiscithe,
  lena n-áirítear iad siúd ar tugadh fógra dóibh mar oibreoir aerárthaí, de bhun Airteagal 3, mír 1, fleasc 2
  ; |
| --- | --- |

(e)

Stádas comhlíontachta gach oibreora aerárthaí agus soláthróra breosla eitlíochta a bhfuil oibleagáid orthu faoin Rialachán seo sa tréimhse tuairiscithe,
  lena n-áirítear iad siúd ar tugadh fógra dóibh mar oibreoir aerárthaí, de bhun Airteagal 3, mír 1, fleasc 2
  ;

lena n-áirítear iad siúd ar tugadh fógra dóibh mar oibreoir aerárthaí, de bhun Airteagal 3, mír 1, fleasc 2

Leasú 93

Leasú 93

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 12 – mír 1 – pointe f

Airteagal 12 – mír 1 – pointe f

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| (f) | Bunadh agus tréithe gach breosla eitlíochta inbhuanaithe arna gceannach ag oibreoirí aerárthaí lena n-úsáid ar eitiltí a imíonn ó aerfoirt an Aontais. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(f)

Bunadh agus tréithe gach breosla eitlíochta inbhuanaithe arna gceannach ag oibreoirí aerárthaí lena n-úsáid ar eitiltí a imíonn ó aerfoirt an Aontais.

| (f) | Bunadh, próiseas tiontúcháin agus tréithe gach breosla eitlíochta inbhuanaithe arna gceannach ag oibreoirí aerárthaí lena n-úsáid ar eitiltí
  a chumhdaítear faoin Rialachán seo
  a imíonn ó aerfoirt an Aontais. |
| --- | --- |

(f)

Bunadh, próiseas tiontúcháin agus tréithe gach breosla eitlíochta inbhuanaithe arna gceannach ag oibreoirí aerárthaí lena n-úsáid ar eitiltí
  a chumhdaítear faoin Rialachán seo
  a imíonn ó aerfoirt an Aontais.

a chumhdaítear faoin Rialachán seo

Leasú 94

Leasú 94

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 12 – mír 1 – pointe f a (nua)

Airteagal 12 – mír 1 – pointe f a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | (fa) | Meánchion aramatach, naftailéine agus sulfair an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe arna sholáthar ar leibhéal an Aontais go comhiomlán agus de réir an aerfoirt de chuid an Aontais; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

(fa)

(fa)

Meánchion aramatach, naftailéine agus sulfair an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe arna sholáthar ar leibhéal an Aontais go comhiomlán agus de réir an aerfoirt de chuid an Aontais;

Meánchion aramatach, naftailéine agus sulfair an bhreosla eitlíochta inbhuanaithe arna sholáthar ar leibhéal an Aontais go comhiomlán agus de réir an aerfoirt de chuid an Aontais;

Leasú 95

Leasú 95

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 12 a (nua)

Airteagal 12 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | Airteagal 12a |
| | Córas lipéadaithe de chuid an Aontais maidir le feidhmíocht chomhshaoil na heitlíochta |
| | 1.
     
  Chun dícharbónú na hearnála eitlíochta a chur chun cinn tuilleadh agus trédhearcacht na faisnéise do thomhaltóirí maidir le feidhmíocht chomhshaoil oibreoirí aerárthaí a mhéadú, déanfaidh an Coimisiún córas cuimsitheach lipéadaithe de chuid an Aontais d’fheidhmíocht chomhshaoil na heitlíochta a chur ar bun, a dhéanfaidh EASA é a fhorbairt agus a chur chun feidhme, córas a mbeidh feidhm aige maidir le hoibreoirí aerárthaí agus eitiltí aeriompair tráchtála faoi réir an Rialacháin seo. |
| | 2.
     
  Faoin 1 Eanáir 2024, déanfaidh an Coimisiún gníomh tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 13a (nua) chun an Rialachán seo a fhorlíonadh trí na forálacha mionsonraithe agus na caighdeáin theicneolaíocha a leagan amach d’fheidhmiú chóras lipéadaithe an Aontais i ndáil le feidhmíocht chomhshaoil aerárthaí, oibreoirí aerárthaí agus eitiltí tráchtála. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

Airteagal 12a

Airteagal 12a

Córas lipéadaithe de chuid an Aontais maidir le feidhmíocht chomhshaoil na heitlíochta

Córas lipéadaithe de chuid an Aontais maidir le feidhmíocht chomhshaoil na heitlíochta

1.
     
  Chun dícharbónú na hearnála eitlíochta a chur chun cinn tuilleadh agus trédhearcacht na faisnéise do thomhaltóirí maidir le feidhmíocht chomhshaoil oibreoirí aerárthaí a mhéadú, déanfaidh an Coimisiún córas cuimsitheach lipéadaithe de chuid an Aontais d’fheidhmíocht chomhshaoil na heitlíochta a chur ar bun, a dhéanfaidh EASA é a fhorbairt agus a chur chun feidhme, córas a mbeidh feidhm aige maidir le hoibreoirí aerárthaí agus eitiltí aeriompair tráchtála faoi réir an Rialacháin seo.

2.
     
  Faoin 1 Eanáir 2024, déanfaidh an Coimisiún gníomh tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 13a (nua) chun an Rialachán seo a fhorlíonadh trí na forálacha mionsonraithe agus na caighdeáin theicneolaíocha a leagan amach d’fheidhmiú chóras lipéadaithe an Aontais i ndáil le feidhmíocht chomhshaoil aerárthaí, oibreoirí aerárthaí agus eitiltí tráchtála.

Leasú 96

Leasú 96

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 13 – teideal

Airteagal 13 – teideal

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| Idirthréimhse | Sásra solúbthachta SAF |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

Idirthréimhse

Idirthréimhse

Sásra solúbthachta SAF

Sásra solúbthachta SAF

Leasú 97

Leasú 97

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 13 – mír 1

Airteagal 13 – mír 1

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| De mhaolú ar Airteagal 4,
  ón 1 Eanáir 2025 go dtí an 31 Nollaig 2029
  , le haghaidh gach tréimhse tuairiscithe, féadfaidh soláthróir breosla eitlíochta an
  sciar íosta
  de
  bhreosla
  eitlíochta inbhuanaithe mar a shainítear in Iarscríbhinn I a sholáthar
  mar mheán ualaithe thar iomlán an bhreosla eitlíochta a sholáthair sé in aerfoirt an Aontais le haghaidh na tréimhse tuairiscithe sin
  . | De mhaolú ar Airteagal 4, a
  gus le linn na tréimhse 10 mbliana ón dáta a gcuirfear Airteagail 4 agus 5 i bhfeidhm i gcomhréir le hAirteagal 15
  , le haghaidh gach tréimhse tuairiscithe, féadfaidh soláthróir breosla eitlíochta
  bonn cirt
  a thabhairt maidir le soláthar breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a shainítear in Iarscríbhinn I 
  trí thagairt do shásra solúbthachta SAF, a shainmhínítear in Airteagal 3, fleasc 16a (nua)
  . |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

De mhaolú ar Airteagal 4,
  ón 1 Eanáir 2025 go dtí an 31 Nollaig 2029
  , le haghaidh gach tréimhse tuairiscithe, féadfaidh soláthróir breosla eitlíochta an
  sciar íosta
  de
  bhreosla
  eitlíochta inbhuanaithe mar a shainítear in Iarscríbhinn I a sholáthar
  mar mheán ualaithe thar iomlán an bhreosla eitlíochta a sholáthair sé in aerfoirt an Aontais le haghaidh na tréimhse tuairiscithe sin
  .

ón 1 Eanáir 2025 go dtí an 31 Nollaig 2029

sciar íosta

bhreosla

mar mheán ualaithe thar iomlán an bhreosla eitlíochta a sholáthair sé in aerfoirt an Aontais le haghaidh na tréimhse tuairiscithe sin

De mhaolú ar Airteagal 4, a
  gus le linn na tréimhse 10 mbliana ón dáta a gcuirfear Airteagail 4 agus 5 i bhfeidhm i gcomhréir le hAirteagal 15
  , le haghaidh gach tréimhse tuairiscithe, féadfaidh soláthróir breosla eitlíochta
  bonn cirt
  a thabhairt maidir le soláthar breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a shainítear in Iarscríbhinn I 
  trí thagairt do shásra solúbthachta SAF, a shainmhínítear in Airteagal 3, fleasc 16a (nua)
  .

gus le linn na tréimhse 10 mbliana ón dáta a gcuirfear Airteagail 4 agus 5 i bhfeidhm i gcomhréir le hAirteagal 15

bonn cirt

trí thagairt do shásra solúbthachta SAF, a shainmhínítear in Airteagal 3, fleasc 16a (nua)

Leasú 98

Leasú 98

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 13 – mír 1 a (nua)

Airteagal 13 – mír 1 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | Faoin 1 Eanáir 2025, déanfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 13a chun an Rialachán seo a fhorlíonadh trí shocruithe mionsonraithe a leagan síos maidir le sásra solúbthachta SAF, lena ráthófar cothrom iomaíochta agus ardleibhéal sláine comhshaoil, chomh maith leis an riosca calaoise, mírialtachtaí agus éilimh dhúbailte a íoslaghdú. Le socruithe mionsonraithe den sórt sin, ina n-ionchorpraítear gnéithe de scéim maidir le teastais intrádála, ar a dtugtar scéim“book & claim”, féadfar córas intrádála breosla eitlíochta inbhuanaithe a chur ar bun, lena n-áirítear rialacha mionsonraithe maidir le soláthar agus glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a chlárú, a leithdháileadh agus cuntasaíocht agus tuairisciú a dhéanamh orthu. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

Faoin 1 Eanáir 2025, déanfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 13a chun an Rialachán seo a fhorlíonadh trí shocruithe mionsonraithe a leagan síos maidir le sásra solúbthachta SAF, lena ráthófar cothrom iomaíochta agus ardleibhéal sláine comhshaoil, chomh maith leis an riosca calaoise, mírialtachtaí agus éilimh dhúbailte a íoslaghdú. Le socruithe mionsonraithe den sórt sin, ina n-ionchorpraítear gnéithe de scéim maidir le teastais intrádála, ar a dtugtar scéim“book & claim”, féadfar córas intrádála breosla eitlíochta inbhuanaithe a chur ar bun, lena n-áirítear rialacha mionsonraithe maidir le soláthar agus glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a chlárú, a leithdháileadh agus cuntasaíocht agus tuairisciú a dhéanamh orthu.

Faoin 1 Eanáir 2025, déanfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 13a chun an Rialachán seo a fhorlíonadh trí shocruithe mionsonraithe a leagan síos maidir le sásra solúbthachta SAF, lena ráthófar cothrom iomaíochta agus ardleibhéal sláine comhshaoil, chomh maith leis an riosca calaoise, mírialtachtaí agus éilimh dhúbailte a íoslaghdú. Le socruithe mionsonraithe den sórt sin, ina n-ionchorpraítear gnéithe de scéim maidir le teastais intrádála, ar a dtugtar scéim“book & claim”, féadfar córas intrádála breosla eitlíochta inbhuanaithe a chur ar bun, lena n-áirítear rialacha mionsonraithe maidir le soláthar agus glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a chlárú, a leithdháileadh agus cuntasaíocht agus tuairisciú a dhéanamh orthu.

Leasú 99

Leasú 99

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 13 – mír 1 b (nua)

Airteagal 13 – mír 1 b (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | Le linn na tréimhse a leagtar amach i mír 1, déanfaidh an Coimisiún faireachán go rialta ar shláine agus ar thrédhearcacht an mhargaidh do bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe, agus leas á bhaint aige, i gcás inarb iomchuí, as an bhfaisnéis atá i mBunachar Sonraí de chuid an Aontais agus as sonraí eile a thuairiscítear do na húdaráis inniúla. Déanfaidh an Coimisiún scrúdú go háirithe ar fheidhmiú an mhargaidh, lena n-áirítear maidir le haon luaineacht sa mhargadh, éabhlóid neamhghnách praghsanna nó iompraíocht trádála rannpháirtithe sa mhargadh a d’fhéadfadh iompraíocht mhonaplach a léiriú, agus lánúsáid á baint as na cumhachtaí atá aige faoi Airteagal 102 CFAE chun cosc a chur ar ghníomhaithe ar an margadh mí-úsáid a bhaint as ceannasacht sa mhargadh. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

Le linn na tréimhse a leagtar amach i mír 1, déanfaidh an Coimisiún faireachán go rialta ar shláine agus ar thrédhearcacht an mhargaidh do bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe, agus leas á bhaint aige, i gcás inarb iomchuí, as an bhfaisnéis atá i mBunachar Sonraí de chuid an Aontais agus as sonraí eile a thuairiscítear do na húdaráis inniúla. Déanfaidh an Coimisiún scrúdú go háirithe ar fheidhmiú an mhargaidh, lena n-áirítear maidir le haon luaineacht sa mhargadh, éabhlóid neamhghnách praghsanna nó iompraíocht trádála rannpháirtithe sa mhargadh a d’fhéadfadh iompraíocht mhonaplach a léiriú, agus lánúsáid á baint as na cumhachtaí atá aige faoi Airteagal 102 CFAE chun cosc a chur ar ghníomhaithe ar an margadh mí-úsáid a bhaint as ceannasacht sa mhargadh.

Le linn na tréimhse a leagtar amach i mír 1, déanfaidh an Coimisiún faireachán go rialta ar shláine agus ar thrédhearcacht an mhargaidh do bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe, agus leas á bhaint aige, i gcás inarb iomchuí, as an bhfaisnéis atá i mBunachar Sonraí de chuid an Aontais agus as sonraí eile a thuairiscítear do na húdaráis inniúla. Déanfaidh an Coimisiún scrúdú go háirithe ar fheidhmiú an mhargaidh, lena n-áirítear maidir le haon luaineacht sa mhargadh, éabhlóid neamhghnách praghsanna nó iompraíocht trádála rannpháirtithe sa mhargadh a d’fhéadfadh iompraíocht mhonaplach a léiriú, agus lánúsáid á baint as na cumhachtaí atá aige faoi Airteagal 102 CFAE chun cosc a chur ar ghníomhaithe ar an margadh mí-úsáid a bhaint as ceannasacht sa mhargadh.

Leasú 100

Leasú 100

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 13 a (nua)

Airteagal 13 a (nua)

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| | Airteagal 13a |
| | An tarmligean a fheidhmiú |
| | 1.
     
  Is faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos san Airteagal seo a thugtar an chumhacht don Choimisiún chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh. |
| | 2.
     
  Déanfar an chumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagal 12a agus Airteagal 13 a thabhairt don Choimisiún go ceann tréimhse neamhchinntithe ama amhail ó [theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo]. |
| | 3.
     
  Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 12a agus Airteagal 13 a chúlghairm aon tráth. Le cinneadh chun cúlghairm a dhéanamh, cuirfear deireadh le tarmligean na cumhachta a shonraítear sa chinneadh sin. Gabhfaidh éifeacht leis an lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ar dháta is déanaí a shonrófar sa chinneadh. Ní dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon ghníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm cheana. |
| | 4.
     
  Sula nglacfaidh sé gníomh tarmligthe, rachaidh an Coimisiún i mbun comhairliúchán le saineolaithe arna n-ainmniú ag gach Ballstát i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr an 13 Aibreán 2016. |
| | 5.
     
  A luaithe a ghlacfaidh sé gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra, an tráth céanna, do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle faoi. |
| | 6.
     
  Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlactar de bhun Airteagal 12 agus Airteagal 13 i bhfeidhm ach amháin mura mbeidh aon agóid curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa ná ag an gComhairle laistigh de thréimhse dhá mhí tar éis fógra faoin ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle nó más rud é, roimh dhul in éag na tréimhse sin, go mbeidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon tar éis a chur in iúl don Choimisiún nach ndéanfaidh siad aon agóid. Déanfar an tréimhse sin a fhadú aon mhí amháin ar thionscnamh Pharlaimint na hEorpa nó na Comhairle. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

Airteagal 13a

Airteagal 13a

An tarmligean a fheidhmiú

An tarmligean a fheidhmiú

1.
     
  Is faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos san Airteagal seo a thugtar an chumhacht don Choimisiún chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh.

2.
     
  Déanfar an chumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagal 12a agus Airteagal 13 a thabhairt don Choimisiún go ceann tréimhse neamhchinntithe ama amhail ó [theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo].

3.
     
  Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 12a agus Airteagal 13 a chúlghairm aon tráth. Le cinneadh chun cúlghairm a dhéanamh, cuirfear deireadh le tarmligean na cumhachta a shonraítear sa chinneadh sin. Gabhfaidh éifeacht leis an lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ar dháta is déanaí a shonrófar sa chinneadh. Ní dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon ghníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm cheana.

4.
     
  Sula nglacfaidh sé gníomh tarmligthe, rachaidh an Coimisiún i mbun comhairliúchán le saineolaithe arna n-ainmniú ag gach Ballstát i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr an 13 Aibreán 2016.

5.
     
  A luaithe a ghlacfaidh sé gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra, an tráth céanna, do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle faoi.

6.
     
  Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlactar de bhun Airteagal 12 agus Airteagal 13 i bhfeidhm ach amháin mura mbeidh aon agóid curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa ná ag an gComhairle laistigh de thréimhse dhá mhí tar éis fógra faoin ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle nó más rud é, roimh dhul in éag na tréimhse sin, go mbeidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon tar éis a chur in iúl don Choimisiún nach ndéanfaidh siad aon agóid. Déanfar an tréimhse sin a fhadú aon mhí amháin ar thionscnamh Pharlaimint na hEorpa nó na Comhairle.

Leasú 101

Leasú 101

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Airteagal 14 – mír 1

Airteagal 14 – mír 1

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| Faoin 1 Eanáir
  2028
  agus gach 5 bliana dá éis, cuirfidh seirbhísí an Choimisiúin tuarascáil i láthair do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle, maidir le forás an mhargaidh breosla eitlíochta agus maidir
  lena
  thionchar ar mhargadh eitlíochta inmheánach an Aontais, lena n-áirítear
  an fhéidearthacht síneadh a chur le raon feidhme an Rialacháin seo
  go foinsí eile fuinnimh, agus cineálacha breoslaí sintéiseacha eile a shainítear faoin Treoir maidir le Fuinneamh Inathnuaite, an t-athbhreithniú a d’fhéadfaí a dhéanamh ar na sciartha íosta in Airteagal 4 agus Iarscríbhinn I, agus leibhéal na bhfíneálacha riaracháin. Áireofar sa tuarascáil faisnéis, i gcás ina bhfuil a leithéid ar fáil, ar fhorbairt an chreata beartais fhéideartha maidir le glacadh bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe ar leibhéal ICAO. Cuirfidh an tuarascáil eolas ar fáil freisin maidir le dul chun cinn teicneolaíoch sa réimse taighde agus nuálaíocht san earnáil eitlíochta atá ábhartha maidir le breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, lena n-áirítear dul chun cinn agus nuálaíocht maidir le hastaíochtaí neamh-C02 a laghdú.
  Féadfar a mheas
  leis an tuarascáil
  ar cheart an Rialachán seo a leasú, agus féadfar roghanna maidir le leasuithe
  a mheas i gcás inarb iomchuí, i gcomhréir le creat beartais féideartha maidir le glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ar leibhéal ICAO. | Faoin 1 Eanáir
  2026
  agus gach
  trí
  bliana dá éis, déanfaidh seirbhísí an Choimisiúin tuarascáil a thíolacadh do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle
  maidir le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo
  , forás an mhargaidh breosla eitlíochta agus
  an
  tionchar
  ar iomaíochas agus ar fheidhmiú
  mhargadh eitlíochta inmheánach an Aontais, lena n-áirítear,
  i gcás inarb iomchuí, maidir leis na roghanna beartais atá ar fáil chun aghaidh a thabhairt ar
  fhoinsí eile fuinnimh, agus cineálacha breoslaí sintéiseacha eile a shainítear faoin Treoir maidir le Fuinneamh In-athnuaite,
  agus ag am céanna aird chuí á tabhairt do phrionsabal na neodrachta teicneolaíche
  , an t-athbhreithniú a d’fhéadfaí a dhéanamh
  ar shainmhíniú SAF agus
  ar na sciartha íosta in Airteagal 4 agus Iarscríbhinn I,
  raon feidhme an Rialacháin
  agus leibhéal na bhfíneálacha riaracháin. Áireofar sa tuarascáil
  measúnú, a bheidh bunaithe ar an
  bhfaisnéis atá ar fáil,
  ar thionchar an Rialacháin seo agus ar a thionchar cuimsitheach agus ar a idirghníomhú leis an gcreat reachtach atá oiriúnaithe agus is infheidhme maidir leis an earnáil ina hiomláine, ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh san eitlíocht, ar iomaíochas na hearnála, ar athródú a d’fhéadfadh a bheith ann agus a mbeadh sceitheadh carbóin mar thoradh air, ar an gcothrom iomaíochta idirnáisiúnta maidir le


  haeriompróirí agus le moil aerfoirt, ar an éifeacht ar shoghluaisteacht aeir agus ar nascacht, ar chostéifeachtúlacht na laghduithe ar astaíochtaí GCT, ar riachtanais infheistíochta agus ar thionchair shocheacnamaíocha agus ar na riachtanais fostaíochta agus oiliúna gaolmhara agus
  , i gcás ina mbeidh fáil uirthi, ar
  fhaisnéis
  maidir le forbairt creata beartais a d’fhéadfadh a bheith ann le haghaidh glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ar leibhéal ICAO.
  Beidh faisnéis mhionsonraithe sa tuarascáil maidir le cur chun feidhme an Rialacháin seo
  . Cuirfidh an tuarascáil eolas ar fáil freisin maidir le dul chun cinn teicneolaíoch sa réimse taighde agus nuálaíocht san earnáil eitlíochta atá ábhartha maidir le breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, lena n-áirítear dul chun cinn agus nuálaíocht maidir le hastaíochtaí neamh-CO2 a laghdú
  nó teicneolaíochtaí um ghabháil dhíreach ón aer (DAC)
  .
  Beidh
  tograí reachtacha,
  i gcás inarb iomchuí, ag gabháil leis an tuarascáil chun an Rialachán seo a leasú
  i gcás inarb iomchuí, i gcomhréir le creat beartais féideartha maidir le glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ar leibhéal ICAO.
  Déanfar meastóireacht go sonrach sa tuarascáil freisin ar thionchar an Rialacháin seo ar idirnascacht aeir na réigiún agus na n-oileán iargúlta nach bhfuil chomh nasctha sin, lena n-áirítear a éifeachtaí ar infhaighteacht agus ar inacmhainneacht an aeriompair chuig na críocha sin agus uathu. Déanfaidh an Coimisiún faireachán, meastóireacht agus anailís rialta ar chásanna d’fhorlíonadh na n-umar breosla. Gach bliain, déanfaidh an Coimisiún tuarascáil ina mbeidh a thorthaí a thíolacadh do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle. Ar a dhéanaí faoi thrí bliana tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo, déanfaidh an Coimisiún meastóireacht, ar bhonn na dtorthaí sin, ar na forálacha a bhaineann le forlíonadh na n-umar breosla agus, i gcás inarb iomchuí, déanfaidh sé togra reachtach a thíolacadh chun iad sin a leasú. |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

Faoin 1 Eanáir
  2028
  agus gach 5 bliana dá éis, cuirfidh seirbhísí an Choimisiúin tuarascáil i láthair do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle, maidir le forás an mhargaidh breosla eitlíochta agus maidir
  lena
  thionchar ar mhargadh eitlíochta inmheánach an Aontais, lena n-áirítear
  an fhéidearthacht síneadh a chur le raon feidhme an Rialacháin seo
  go foinsí eile fuinnimh, agus cineálacha breoslaí sintéiseacha eile a shainítear faoin Treoir maidir le Fuinneamh Inathnuaite, an t-athbhreithniú a d’fhéadfaí a dhéanamh ar na sciartha íosta in Airteagal 4 agus Iarscríbhinn I, agus leibhéal na bhfíneálacha riaracháin. Áireofar sa tuarascáil faisnéis, i gcás ina bhfuil a leithéid ar fáil, ar fhorbairt an chreata beartais fhéideartha maidir le glacadh bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe ar leibhéal ICAO. Cuirfidh an tuarascáil eolas ar fáil freisin maidir le dul chun cinn teicneolaíoch sa réimse taighde agus nuálaíocht san earnáil eitlíochta atá ábhartha maidir le breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, lena n-áirítear dul chun cinn agus nuálaíocht maidir le hastaíochtaí neamh-C02 a laghdú.
  Féadfar a mheas
  leis an tuarascáil
  ar cheart an Rialachán seo a leasú, agus féadfar roghanna maidir le leasuithe
  a mheas i gcás inarb iomchuí, i gcomhréir le creat beartais féideartha maidir le glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ar leibhéal ICAO.

2028

lena

an fhéidearthacht síneadh a chur le raon feidhme an Rialacháin seo

Féadfar a mheas

ar cheart an Rialachán seo a leasú, agus féadfar roghanna maidir le leasuithe

Faoin 1 Eanáir
  2026
  agus gach
  trí
  bliana dá éis, déanfaidh seirbhísí an Choimisiúin tuarascáil a thíolacadh do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle
  maidir le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo
  , forás an mhargaidh breosla eitlíochta agus
  an
  tionchar
  ar iomaíochas agus ar fheidhmiú
  mhargadh eitlíochta inmheánach an Aontais, lena n-áirítear,
  i gcás inarb iomchuí, maidir leis na roghanna beartais atá ar fáil chun aghaidh a thabhairt ar
  fhoinsí eile fuinnimh, agus cineálacha breoslaí sintéiseacha eile a shainítear faoin Treoir maidir le Fuinneamh In-athnuaite,
  agus ag am céanna aird chuí á tabhairt do phrionsabal na neodrachta teicneolaíche
  , an t-athbhreithniú a d’fhéadfaí a dhéanamh
  ar shainmhíniú SAF agus
  ar na sciartha íosta in Airteagal 4 agus Iarscríbhinn I,
  raon feidhme an Rialacháin
  agus leibhéal na bhfíneálacha riaracháin. Áireofar sa tuarascáil
  measúnú, a bheidh bunaithe ar an
  bhfaisnéis atá ar fáil,
  ar thionchar an Rialacháin seo agus ar a thionchar cuimsitheach agus ar a idirghníomhú leis an gcreat reachtach atá oiriúnaithe agus is infheidhme maidir leis an earnáil ina hiomláine, ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh san eitlíocht, ar iomaíochas na hearnála, ar athródú a d’fhéadfadh a bheith ann agus a mbeadh sceitheadh carbóin mar thoradh air, ar an gcothrom iomaíochta idirnáisiúnta maidir le


  haeriompróirí agus le moil aerfoirt, ar an éifeacht ar shoghluaisteacht aeir agus ar nascacht, ar chostéifeachtúlacht na laghduithe ar astaíochtaí GCT, ar riachtanais infheistíochta agus ar thionchair shocheacnamaíocha agus ar na riachtanais fostaíochta agus oiliúna gaolmhara agus
  , i gcás ina mbeidh fáil uirthi, ar
  fhaisnéis
  maidir le forbairt creata beartais a d’fhéadfadh a bheith ann le haghaidh glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ar leibhéal ICAO.
  Beidh faisnéis mhionsonraithe sa tuarascáil maidir le cur chun feidhme an Rialacháin seo
  . Cuirfidh an tuarascáil eolas ar fáil freisin maidir le dul chun cinn teicneolaíoch sa réimse taighde agus nuálaíocht san earnáil eitlíochta atá ábhartha maidir le breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, lena n-áirítear dul chun cinn agus nuálaíocht maidir le hastaíochtaí neamh-CO2 a laghdú
  nó teicneolaíochtaí um ghabháil dhíreach ón aer (DAC)
  .
  Beidh
  tograí reachtacha,
  i gcás inarb iomchuí, ag gabháil leis an tuarascáil chun an Rialachán seo a leasú
  i gcás inarb iomchuí, i gcomhréir le creat beartais féideartha maidir le glacadh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ar leibhéal ICAO.
  Déanfar meastóireacht go sonrach sa tuarascáil freisin ar thionchar an Rialacháin seo ar idirnascacht aeir na réigiún agus na n-oileán iargúlta nach bhfuil chomh nasctha sin, lena n-áirítear a éifeachtaí ar infhaighteacht agus ar inacmhainneacht an aeriompair chuig na críocha sin agus uathu. Déanfaidh an Coimisiún faireachán, meastóireacht agus anailís rialta ar chásanna d’fhorlíonadh na n-umar breosla. Gach bliain, déanfaidh an Coimisiún tuarascáil ina mbeidh a thorthaí a thíolacadh do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle. Ar a dhéanaí faoi thrí bliana tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo, déanfaidh an Coimisiún meastóireacht, ar bhonn na dtorthaí sin, ar na forálacha a bhaineann le forlíonadh na n-umar breosla agus, i gcás inarb iomchuí, déanfaidh sé togra reachtach a thíolacadh chun iad sin a leasú.

2026

trí

maidir le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo

an

ar iomaíochas agus ar fheidhmiú

i gcás inarb iomchuí, maidir leis na roghanna beartais atá ar fáil chun aghaidh a thabhairt ar

agus ag am céanna aird chuí á tabhairt do phrionsabal na neodrachta teicneolaíche

ar shainmhíniú SAF agus

raon feidhme an Rialacháin

measúnú, a bheidh bunaithe ar an

ar thionchar an Rialacháin seo agus ar a thionchar cuimsitheach agus ar a idirghníomhú leis an gcreat reachtach atá oiriúnaithe agus is infheidhme maidir leis an earnáil ina hiomláine, ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh san eitlíocht, ar iomaíochas na hearnála, ar athródú a d’fhéadfadh a bheith ann agus a mbeadh sceitheadh carbóin mar thoradh air, ar an gcothrom iomaíochta idirnáisiúnta maidir le

haeriompróirí agus le moil aerfoirt, ar an éifeacht ar shoghluaisteacht aeir agus ar nascacht, ar chostéifeachtúlacht na laghduithe ar astaíochtaí GCT, ar riachtanais infheistíochta agus ar thionchair shocheacnamaíocha agus ar na riachtanais fostaíochta agus oiliúna gaolmhara agus

fhaisnéis

Beidh faisnéis mhionsonraithe sa tuarascáil maidir le cur chun feidhme an Rialacháin seo

2

nó teicneolaíochtaí um ghabháil dhíreach ón aer (DAC)

Beidh

i gcás inarb iomchuí, ag gabháil leis an tuarascáil chun an Rialachán seo a leasú

Déanfar meastóireacht go sonrach sa tuarascáil freisin ar thionchar an Rialacháin seo ar idirnascacht aeir na réigiún agus na n-oileán iargúlta nach bhfuil chomh nasctha sin, lena n-áirítear a éifeachtaí ar infhaighteacht agus ar inacmhainneacht an aeriompair chuig na críocha sin agus uathu. Déanfaidh an Coimisiún faireachán, meastóireacht agus anailís rialta ar chásanna d’fhorlíonadh na n-umar breosla. Gach bliain, déanfaidh an Coimisiún tuarascáil ina mbeidh a thorthaí a thíolacadh do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle. Ar a dhéanaí faoi thrí bliana tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo, déanfaidh an Coimisiún meastóireacht, ar bhonn na dtorthaí sin, ar na forálacha a bhaineann le forlíonadh na n-umar breosla agus, i gcás inarb iomchuí, déanfaidh sé togra reachtach a thíolacadh chun iad sin a leasú.

Leasú 102

Leasú 102

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Iarscríbhinn I

Iarscríbhinn I

| Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún | Leasú |
| --- | --- |
| Iarscríbhinn I (sciartha den toirt) | Iarscríbhinn I (sciartha toirte arna
  gcomhchuibhiú san Aontas
  ) |
| (a) | Ó 1 Eanáir 2025, sciar íosta de 2 % SAF; |

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Leasú

Iarscríbhinn I (sciartha den toirt)

Iarscríbhinn I (sciartha toirte arna
  gcomhchuibhiú san Aontas
  )

gcomhchuibhiú san Aontas

(a)

Ó 1 Eanáir 2025, sciar íosta de 2 % SAF;

| (a) | Ó 1 Eanáir 2025, sciar íosta de 2 % SAF;
  agus den mhéid sin sciar íosta 0,04  % de bhreoslaí sintéiseacha, |
| --- | --- |

(a)

Ó 1 Eanáir 2025, sciar íosta de 2 % SAF;
  agus den mhéid sin sciar íosta 0,04  % de bhreoslaí sintéiseacha,

agus den mhéid sin sciar íosta 0,04  % de bhreoslaí sintéiseacha,

| (b) | Ó 1 Eanáir 2030, sciar íosta de
  5 %
  SAF, ina bhfuil sciar íosta de
  0,7  %
  breoslaí eitlíochta sintéiseacha; |
| --- | --- |

(b)

Ó 1 Eanáir 2030, sciar íosta de
  5 %
  SAF, ina bhfuil sciar íosta de
  0,7  %
  breoslaí eitlíochta sintéiseacha;

5 %

0,7  %

| (b) | Ó 1 Eanáir 2030, sciar íosta de
  6 %
  SAF, ina bhfuil sciar íosta de
  2 %
  breoslaí eitlíochta sintéiseacha; |
| --- | --- |

(b)

Ó 1 Eanáir 2030, sciar íosta de
  6 %
  SAF, ina bhfuil sciar íosta de
  2 %
  breoslaí eitlíochta sintéiseacha;

6 %

2 %

| (c) | Ó 1 Eanáir 2035, sciar íosta de 20 % SAF, ina bhfuil sciar íosta de 5 % breoslaí eitlíochta sintéiseacha; |
| --- | --- |

(c)

Ó 1 Eanáir 2035, sciar íosta de 20 % SAF, ina bhfuil sciar íosta de 5 % breoslaí eitlíochta sintéiseacha;

| (c) | Ó 1 Eanáir 2035, sciar íosta de 20 % SAF, ina bhfuil sciar íosta de 5 % breoslaí eitlíochta sintéiseacha; |
| --- | --- |

(c)

Ó 1 Eanáir 2035, sciar íosta de 20 % SAF, ina bhfuil sciar íosta de 5 % breoslaí eitlíochta sintéiseacha;

| (d) | Ó 1 Eanáir 2040, sciar íosta de
  32 %
  SAF, ina bhfuil sciar íosta de
  8 %
  breoslaí eitlíochta sintéiseacha; |
| --- | --- |

(d)

Ó 1 Eanáir 2040, sciar íosta de
  32 %
  SAF, ina bhfuil sciar íosta de
  8 %
  breoslaí eitlíochta sintéiseacha;

32 %

8 %

| (d) | Ó 1 Eanáir 2040, sciar íosta de
  37 %
  SAF, ina bhfuil sciar íosta de
  13 %
  breoslaí eitlíochta sintéiseacha; |
| --- | --- |

(d)

Ó 1 Eanáir 2040, sciar íosta de
  37 %
  SAF, ina bhfuil sciar íosta de
  13 %
  breoslaí eitlíochta sintéiseacha;

37 %

13 %

| (e) | Ó 1 Eanáir 2045, sciar íosta de
  38 %
  SAF, ina bhfuil sciar íosta de
  11 %
  breoslaí eitlíochta sintéiseacha; |
| --- | --- |

(e)

Ó 1 Eanáir 2045, sciar íosta de
  38 %
  SAF, ina bhfuil sciar íosta de
  11 %
  breoslaí eitlíochta sintéiseacha;

38 %

11 %

| (e) | Ón 1 Eanáir 2045, sciar íosta de
  54 %
  SAF, ina bhfuil sciar íosta de
  27 %
  breoslaí eitlíochta sintéiseacha; |
| --- | --- |

(e)

Ón 1 Eanáir 2045, sciar íosta de
  54 %
  SAF, ina bhfuil sciar íosta de
  27 %
  breoslaí eitlíochta sintéiseacha;

54 %

27 %

| (f) | Ó 1 Eanáir 2050, sciar íosta de
  63 %
  SAF, ina bhfuil sciar íosta de
  28 %
  breoslaí eitlíochta sintéiseacha. |
| --- | --- |

(f)

Ó 1 Eanáir 2050, sciar íosta de
  63 %
  SAF, ina bhfuil sciar íosta de
  28 %
  breoslaí eitlíochta sintéiseacha.

63 %

28 %

| (f) | Ón 1 Eanáir 2050, sciar íosta de
  85 %
  SAF, ina bhfuil sciar íosta de
  50 %
  breoslaí eitlíochta sintéiseacha; |
| --- | --- |

(f)

Ón 1 Eanáir 2050, sciar íosta de
  85 %
  SAF, ina bhfuil sciar íosta de
  50 %
  breoslaí eitlíochta sintéiseacha;

85 %

50 %

Leasú 103

Leasú 103

Togra le haghaidh rialacháin

Togra le haghaidh rialacháin

Iarscríbhinn II

Iarscríbhinn II

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

| Iarscríbhinn II – Teimpléad do thuarascáil ar oibreoirí aerárthaí |
| --- |
| Aerfort de chuid an Aontais | Sainitheoir ICAO an Aerfoirt sin de chuid an Aontais | Breosla eitlíochta bliantúil a theastaíonn (tonaí) | Breosla eitlíochta iarmhír a cuireadh ar bord (tonaí) | Cainníocht bhliantúil gan forlíonadh na n-umar breosla (tonaí) | Cainníocht iomlán bhliantúil gan forlíonadh na n-umar breosla (tonaí) |

Iarscríbhinn II – Teimpléad do thuarascáil ar oibreoirí aerárthaí

Aerfort de chuid an Aontais

Sainitheoir ICAO an Aerfoirt sin de chuid an Aontais

Breosla eitlíochta bliantúil a theastaíonn (tonaí)

Breosla eitlíochta iarmhír a cuireadh ar bord (tonaí)

Cainníocht bhliantúil gan forlíonadh na n-umar breosla (tonaí)

Cainníocht iomlán bhliantúil gan forlíonadh na n-umar breosla (tonaí)

Leasú

Leasú

| Iarscríbhinn II – Teimpléad do thuarascáil ar oibreoirí aerárthaí |
| --- |
| Aerfort de chuid an Aontais | Sainitheoir ICAO an Aerfoirt sin de chuid an Aontais | Breosla eitlíochta bliantúil atá de dhíth (tonaí
  de choibhéis cheirisín
  ) | Breosla eitlíochta iarbhír a cuireadh ar bord (tonaí
  de choibhéis cheirisín
  ) | Cainníocht bhliantúil gan forlíonadh na n-umar breosla (tonaí
  de choibhéis cheirisín
  ) | Cainníocht iomlán bhliantúil gan forlíonadh na n-umar breosla (tonaí
  de choibhéis cheirisín
  ) |
| Teimpléad 2 |
| Soláthróir breosla | An méid a ceannaíodh (tonaí de choibhéis cheirisín) | Teicneolaíocht tiontúcháin | Saintréithe | Bunadh an bhunábhair | Astaíochtaí saolré |

Iarscríbhinn II – Teimpléad do thuarascáil ar oibreoirí aerárthaí

Aerfort de chuid an Aontais

Sainitheoir ICAO an Aerfoirt sin de chuid an Aontais

Breosla eitlíochta bliantúil atá de dhíth (tonaí
  de choibhéis cheirisín
  )

de choibhéis cheirisín

Breosla eitlíochta iarbhír a cuireadh ar bord (tonaí
  de choibhéis cheirisín
  )

de choibhéis cheirisín

Cainníocht bhliantúil gan forlíonadh na n-umar breosla (tonaí
  de choibhéis cheirisín
  )

de choibhéis cheirisín

Cainníocht iomlán bhliantúil gan forlíonadh na n-umar breosla (tonaí
  de choibhéis cheirisín
  )

de choibhéis cheirisín

Teimpléad 2

Teimpléad 2

Soláthróir breosla

Soláthróir breosla

An méid a ceannaíodh (tonaí de choibhéis cheirisín)

An méid a ceannaíodh (tonaí de choibhéis cheirisín)

Teicneolaíocht tiontúcháin

Teicneolaíocht tiontúcháin

Saintréithe

Saintréithe

Bunadh an bhunábhair

Bunadh an bhunábhair

Astaíochtaí saolré

Astaíochtaí saolré

---

(1)  Tarchuireadh an ní ar ais chuig an gcoiste freagrach le haghaidh idirbheartaíocht idirinstitiúideach de bhun Riail 59(4), an ceathrú fomhír (A9-0199/2022).

1

(10)  Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún: Straitéis um an tSoghluaisteacht Chliste agus Inbhuanaithe – iompar Eorpach a chur ar an mbóthar ceart don todhchaí (COM(2020)0789), 9.12.2020.

10

(10)  Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún: Straitéis um an tSoghluaisteacht Chliste agus Inbhuanaithe – iompar Eorpach a chur ar an mbóthar ceart don todhchaí (COM(2020)0789), 9.12.2020.

10

(12)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/TXT/PDF/?uri=CELEX:32018L2001&from=fr

12

(12)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/TXT/PDF/?uri=CELEX:32018L2001&from=fr

12

(1a)  
  EASA, aviation and air pollution: https://www.easa.europa.eu/eaer/topics/adapting-changing-climate/air-quality

1a

EASA, aviation and air pollution: https://www.easa.europa.eu/eaer/topics/adapting-changing-climate/air-quality

(1b)  
  Treoirlínte EDS maidir le Cáilíocht an Aeir ar Domhan 2021: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/345329/9789240034228-eng.pdf?sequence=1&isAllowed=y

1b

Treoirlínte EDS maidir le Cáilíocht an Aeir ar Domhan 2021: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/345329/9789240034228-eng.pdf?sequence=1&isAllowed=y

(13)  Treoir 2009/12/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Márta 2009 maidir le muirir aerfoirt.

13

(13)  Treoir 2009/12/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Márta 2009 maidir le muirir aerfoirt.

13

(16)  Rialachán (CE) Uimh. 748/2009 ón gCoimisiún an 5 Lúnasa 2009 maidir le liosta na n-oibreoirí aerárthaí a rinne gníomhaíocht eitlíochta a liostaítear in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 2003/87/CE

16

(16)  Rialachán (CE) Uimh. 748/2009 ón gCoimisiún an 5 Lúnasa 2009 maidir le liosta na n-oibreoirí aerárthaí a rinne gníomhaíocht eitlíochta a liostaítear in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 2003/87/CE

16

---