# Iris Oifigiúil C 79/2 Má

| | ISSN 1977-107X |
| --- | --- |
| Iris Oifigiúil
  an Aontais Eorpaigh | C 79 |
| | |
| An t-eagrán Gaeilge | Faisnéis agus Fógraí | 662 Márta 2023 |

ISSN 1977-107X

Iris Oifigiúil

an Aontais Eorpaigh

C 79

An t-eagrán Gaeilge

Faisnéis agus Fógraí

662 Márta 2023

---

| Clár | Leathanach |
| --- | --- |
| | I   Rúin, moltaí agus tuairimí |
| | RÚIN |
| | Coiste na Réigiún |
| | An 152ú seisiún iomlánach de CnaR, 30.11.2022 – 1.12.2022 |
| 2023/C 79/01 | Rún ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le Clár Oibre 2023 an Choimisiúin Eorpaigh agus tosaíochtaí polaitiúla CnaR do 2023 | 1 |
| 2023/C 79/02 | Rún ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le Bliain Eorpach na Scileanna 2023 | 8 |
| | TUAIRIMÍ |
| | Coiste na Réigiún |
| | An 152ú seisiún iomlánach de CnaR, 30.11.2022 – 1.12.2022 |
| 2023/C 79/03 | Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le liosta choireanna an Aontais Eorpaigh a leathnú chun an fhuathchaint agus an choireacht fuatha a chur san áireamh ann | 12 |
| 2023/C 79/04 | Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le Straitéis an Aontais Eorpaigh um Theicstílí Inbhuanaithe agus Ciorclacha | 17 |
| 2023/C 79/05 | Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún – An tslándáil bia a choimirciú agus athléimneacht na gcóras bia a neartú | 23 |
| 2023/C 79/06 | Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún – Todhchaí bheartas na hóige san Aontas Eorpach. Machnamh ar bheartas na hóige agus ar phríomhshruthú na hóige i gcomhthéacs Bhliain Eorpach na hÓige 2022 | 30 |
| 2023/C 79/07 | Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le tacaíocht an bheartais comhtháthaithe a fheabhsú do réigiúin atá faoi réir míbhuntáiste geografach agus déimeagrafach (Airteagal 174 CFAE) | 36 |
| 2023/C 79/08 | Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún – Ról ríthábhachtach na gceantar uirbeach beag chun an t-aistriú cóir a láimhseáil | 44 |
| 2023/C 79/09 | Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le Clár Oibre Eorpach Nua um Nuálaíocht | 51 |

Clár

Leathanach

I   Rúin, moltaí agus tuairimí

RÚIN

Coiste na Réigiún

An 152ú seisiún iomlánach de CnaR, 30.11.2022 – 1.12.2022

2023/C 79/01

Rún ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le Clár Oibre 2023 an Choimisiúin Eorpaigh agus tosaíochtaí polaitiúla CnaR do 2023

1

2023/C 79/02

Rún ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le Bliain Eorpach na Scileanna 2023

8

TUAIRIMÍ

Coiste na Réigiún

An 152ú seisiún iomlánach de CnaR, 30.11.2022 – 1.12.2022

2023/C 79/03

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le liosta choireanna an Aontais Eorpaigh a leathnú chun an fhuathchaint agus an choireacht fuatha a chur san áireamh ann

12

2023/C 79/04

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le Straitéis an Aontais Eorpaigh um Theicstílí Inbhuanaithe agus Ciorclacha

17

2023/C 79/05

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún – An tslándáil bia a choimirciú agus athléimneacht na gcóras bia a neartú

23

2023/C 79/06

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún – Todhchaí bheartas na hóige san Aontas Eorpach. Machnamh ar bheartas na hóige agus ar phríomhshruthú na hóige i gcomhthéacs Bhliain Eorpach na hÓige 2022

30

2023/C 79/07

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le tacaíocht an bheartais comhtháthaithe a fheabhsú do réigiúin atá faoi réir míbhuntáiste geografach agus déimeagrafach (Airteagal 174 CFAE)

36

2023/C 79/08

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún – Ról ríthábhachtach na gceantar uirbeach beag chun an t-aistriú cóir a láimhseáil

44

2023/C 79/09

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le Clár Oibre Eorpach Nua um Nuálaíocht

51

---

| | III   Gníomhartha ullmhúcháin |
| --- | --- |
| | Coiste na Réigiún |
| | An 152ú seisiún iomlánach de CnaR, 30.11.2022 – 1.12.2022 |
| 2023/C 79/10 | Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir leis an imirce dhleathach: scileanna agus tallanna a mhealladh chuig an Aontas Eorpach | 59 |
| 2023/C 79/11 | Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le athchóiriú ar chóras na dtásc geografach | 74 |
| 2023/C 79/12 | Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún — An chéad ghlúin eile d’acmhainní dílse le haghaidh bhuiséad an Aontais | 99 |

III   Gníomhartha ullmhúcháin

Coiste na Réigiún

An 152ú seisiún iomlánach de CnaR, 30.11.2022 – 1.12.2022

2023/C 79/10

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir leis an imirce dhleathach: scileanna agus tallanna a mhealladh chuig an Aontas Eorpach

59

2023/C 79/11

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le athchóiriú ar chóras na dtásc geografach

74

2023/C 79/12

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún — An chéad ghlúin eile d’acmhainní dílse le haghaidh bhuiséad an Aontais

99

---

| GA | |
| --- | --- |

GA

---

I Rúin, moltaí agus tuairimí

RÚIN

Coiste na Réigiún

An 152ú seisiún iomlánach de CnaR, 30.11.2022 – 1.12.2022

| 2.3.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 79/1 |
| --- | --- | --- | --- |

2.3.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 79/1

---

Rún ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le Clár Oibre 2023 an Choimisiúin Eorpaigh agus tosaíochtaí polaitiúla CnaR do 2023

(2023/C 79/01)

TÁ COISTE EORPACH NA RÉIGIÚN (CnaR)

Ag féachaint don mhéid seo a leanas:

| — | Clár Oibre an Choimisiúin Eorpaigh do 2023 (1); |
| --- | --- |

—

Clár Oibre an Choimisiúin Eorpaigh do 2023 (1);

| — | an Prótacal maidir le Comhar leis an gCoimisiún Eorpach ó mhí Feabhra 2012; |
| --- | --- |

—

an Prótacal maidir le Comhar leis an gCoimisiún Eorpach ó mhí Feabhra 2012;

| — | an Rún ó CnaR maidir lena Thosaíochtaí Polaitiúla do 2020-2025 (2); |
| --- | --- |

—

an Rún ó CnaR maidir lena Thosaíochtaí Polaitiúla do 2020-2025 (2);

| — | an Rún ó CnaR maidir leis na tograí ó Choiste Eorpach na Réigiún i bhfianaise Chlár Oibre 2023 an Choimisiúin Eorpaigh (3); |
| --- | --- |

—

an Rún ó CnaR maidir leis na tograí ó Choiste Eorpach na Réigiún i bhfianaise Chlár Oibre 2023 an Choimisiúin Eorpaigh (3);

| — | Tuarascáil Bhliantúil an Aontais Eorpaigh maidir le Staid na Réigiún agus na gCathracha de chuid CnaR (4) |
| --- | --- |

—

Tuarascáil Bhliantúil an Aontais Eorpaigh maidir le Staid na Réigiún agus na gCathracha de chuid CnaR (4)

| 1. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó go bhfuil Clár Oibre an Choimisiúin Eorpaigh bunaithe cuid mhaith ar na tograí ón gComhdháil ar Thodhchaí na hEorpa. Ós rud é go dteastódh leasuithe ar na Conarthaí dá mbeifí chun roinnt de na tograí sin a chur chun feidhme, tá sé á iarraidh ag CnaR, agus ag Parlaimint na hEorpa agus Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh chomh maith, go mbunófaí coinbhinsiún bunaithe ar Airteagal 48 CAE. Is oth le CnaR, áfach, nach ndéantar tagairt i gClár Oibre an Choimisiúin Eorpaigh do chonclúidí na Comhdhála ar Thodhchaí na hEorpa ná nach bhfuil aon togra nithiúil ann a bhaineann leo, ar conclúidí iad sin lena bhforáiltear d’aitheantas níos fearr don luach breise a bhaineann leis na húdaráis réigiúnacha agus áitiúla do dhaonlathas na hEorpa. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Is díol sásaimh do CnaR gealltanas athnuaite an Choimisiúin na spriocanna forbartha inbhuanaithe (SDGanna) a úsáid mar threoirchuspóir foriomlán, go háirithe trína gcomhtháthú sa Seimeastar Eorpach agus sna huirlisí um rialáil níos fearr. Tá CnaR ag iarraidh ar an gCoimisiún athbhreithniú a dhéanamh ar acmhainneacht iomlán logánú SDGanna, lena n-áirítear san athbhreithniú deonach ón Aontas, d’fhonn téarnamh inbhuanaithe a bhaint amach agus na SDGanna a chur i gcrích faoi 2030. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tá sé á chur i bhfáth ag CnaR gur léire anois ná mar a bhí sé riamh ról an chomhtháthaithe mar bhunluach an Aontais Eorpaigh, agus sin i bhfianaise na géarchéime leanúnaí aeráide, phaindéim COVID-19, chogadh na Rúise i gcoinne na hÚcráine, na rátaí boilscithe atá ann faoi láthair agus atá níos airde ná mar a bhí riamh mar gheall ar phraghsanna méadaithe bia agus fuinnimh, maille leis an imirce struchtúrach agus an ghéarchéim dhaonnúil ag teorainneacha an Aontais, ar measa an scéal sin fós i réigiún na Meánmhara agus i réigiún an Atlantaigh. An beartas comhtháthaithe, is é sin an beartas infheistíochta is tábhachtaí atá ag an Aontas agus is príomhuirlis é chun tacú leis an gcomhar críochach agus chun an dlúthpháirtíocht agus an lánpháirtiú a chur chun cinn. Ar an gcúis sin, díreoidh CnaR in 2023, i gcomhar lena chomhpháirtithe mar chuid den Chomhghuaillíocht um Chomhtháthú (#CohesionAlliance) (5), ar an mbeartas comhtháthaithe a neartú agus a chumasú tuilleadh, go háirithe laistigh den athbhreithniú ar an gcreat airgeadais ilbhliantúil (CAI). |
| --- | --- |

3.

| 4. | Tá gealltanas á thabhairt ag CnaR go leanfaidh sé air ag tacú go hiomlán leis an Úcráin agus go nglacfaidh sé a chuid freagrachtaí air maidir le hatógáil na tíre, go sonrach trí Chomhghuaillíocht Eorpach na gCathracha agus na Réigiún ar mhaithe le hAtógáil na hÚcráine, ar cheart í a aithint mar chomhpháirtí san ardán atógála don Úcráin. Tá sé á chur in iúl ag CnaR gur ábhar imní dó nár cuireadh i láthair go fóill coincheap, modhanna maoiniúcháin ná rialachas an ardáin sin. Tá sé á áitiú ag CnaR nach mór a áirithiú tríd an bpróiseas atógála cineálacha cur chuige inbhuanaithe, glasa agus digiteacha i ndáil le forbairt chríochach chomhtháite agus nach mór an próiseas sin a chur i gcrích san am céanna agus a chuirtear chun cinn an daonlathas áitiúil bunaithe ar chomhpháirtíochtaí láidre leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha san Aontas, ar an trédhearcacht agus ar an gcomhrac i gcoinne an éillithe. Tá CnaR den bharúil chomh maith go dteastóidh níos mó tacaíocht airgeadais ná mar atá ann faoi CAI reatha i dtaobh rannchuidiú an Aontais maidir le hatógáil na hÚcráine. Tá níos mó tacaíocht airgeadais ón Aontas de dhíth ar na réigiúin agus ar na cathracha a bhfuil an líon is mó dídeanaithe iontu. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Tá sé á ghealladh ag CnaR go dtacóidh sé i gcónaí le hionadaithe ó rialtas fonáisiúnta ón Úcráin, ón Moldóiv agus ón tSeoirsia trí chruinnithe rialta i gcomhthéacsanna déthaobhacha agus iltaobhacha, amhail Comhghuaillíocht Eorpach na gCathracha agus na Réigiún ar mhaithe le hAtógáil na hÚcráine, agus freisin tríd an gcomhar idir piaraí a éascú agus eagrú campaí saoire a chur chun cinn do leanaí ar cuireadh a saolta as a riocht mar gheall ar an gcogadh. |
| --- | --- |

5.

An Eoraip a thabhairt níos cóngaraí dá saoránaigh

| 6. | Is díol sásaimh do CnaR gur cuireadh na Painéil Saoránach Eorpach ar bun agus go bhfuiltear ag tabhairt isteach de réir a chéile sásraí rannpháirtíochta áitbhunaithe mar ghné nua de chinnteoireacht an Aontais, lena n-áirítear ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach agus le tacaíocht iomchuí ón Aontas ó thaobh maoiniú agus fothú acmhainneachta de. Tá CnaR den bharúil gur gá athbhreithniú a dhéanamh ar an gComhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr mar chuid den phróiseas sin agus gur gá an ghné chríochach a chomhtháthú ann, ag cur le taithí na n-údarás áitiúil agus réigiúnach maidir le cleachtais rannpháirtíochta. Tá sé á chur i bhfáth ag CnaR freisin go dteastaíonn trédhearcacht agus aiseolas soiléir ó na saoránaigh maidir lena dtograí. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Is cúis áthais do CnaR go gcuirtear béim i gClár Oibre an Choimisiúin Eorpaigh ar an ngá le ceapadh beartas eolasach bunaithe ar fhianaise, ar phrionsabail na rialála níos fearr agus ar an bhfadbhreathnaitheacht straitéiseach. De bhun na dtograí ón gComhdháil ar Thodhchaí na hEorpa, tá sé á athdhearbhú ag CnaR go gcuireann na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha, mar aon le CnaR féin, le láidreacht an bhoinn fianaise do reachtaíocht an Aontais, lena n-áirítear trí fhaireachán a dhéanamh ar an gcoimhdeacht, measúnuithe tionchair chríochaigh, athbhreithniú ar chur chun feidhme phromhadh leas na tuaithe ag líonra RegHub agus ag an ardán “Réidh don Todhchaí”. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Tá béim á cur ag CnaR ar phríomhról na n-údarás áitiúil agus réigiúnach maidir le luachanna na hEorpa a chosaint agus cur i gcoinne na ndúshlán atá roimh an daonlathas, amhail an mhífhaisnéis agus an trasnaíocht dhíobhálach. Tá CnaR réidh chun cur leis an bpacáiste maidir le cosaint an daonlathais agus leis na nuashonruithe ar an gcreat reachtach frithéillithe. Tá béim á cur ag CnaR ar phríomhról eile de chuid na n-údarás sin, mar atá an smacht reachta a chaomhnú. Ar a shon sin, tá coinne ag CnaR go dtógfaí ar shraith cruinnithe arna dtionól ar an leibhéal náisiúnta agus réigiúnach san imeacht bliantúil chun an smacht reachta a chur chun cinn, imeacht arna mholadh ag an gComhdháil ar Thodhchaí na hEorpa. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Tacaíonn CnaR go láidir le hiarrachtaí an Choimisiúin i dtreo Aontas an Chomhionannais a thógáil, lena n-áirítear trí chárta míchumais AE a mholadh, ar mhaithe le haitheantas frithpháirteach a chinntiú do stádas míchumais ar fud na mBallstát uile. Chomh maith leis sin, tá ugach á thabhairt ag CnaR don Choimisiún plean a chur chun feidhme d’fhonn ríomh-inrochtaineacht iomlán uilíoch a áirithiú san Aontas. Is díol sásaimh do CnaR chomh maith na tionscnaimh dhlíthiúla a fógraíodh chun foréigean in aghaidh na mban agus an foréigean teaghlaigh a chomhrac, maille leo siúd a bhaineann leis an trédhearcacht pá agus lena ráthú go gcuirfear plean gníomhaíochta an Aontais Eorpaigh maidir le frithchiníochas 2020-2025 chun feidhme. Ina theannta sin, tá sé á mheabhrú ag CnaR gur gá an Straitéis um Chomhionannas LGBTIQ 2020-2025 a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Tá gealltanas á thabhairt ag CnaR go leanfaidh sé d’oidhreacht Bhliain Eorpach na hÓige a chur chun cinn agus go méadóidh sé rannpháirtíocht na n-óg sa saol daonlathach ón taobh áitiúil agus ón taobh réigiúnach ar bhonn na Cairte Eorpaí um an Óige agus um an Daonlathas agus freisin trí choinneáil air le clár CnaR na bPolaiteoirí Tofa Óga, agus an t-aos óg a nascadh go dlúth le Bliain Eorpach na Scileanna 2023 san am céanna. Is díol sásaimh do CnaR freisin na tionscnaimh nua ón gCoimisiún, amhail Youth Ideas Labs agus HealthyLifestyle4All. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Tá CnaR ag tnúth go mór leis an togra reachtach ón gCoimisiún maidir leis an athbhreithniú ar an gcreat rialachais eacnamaíoch, creat nach mór a thosú as an nua i bhfianaise na héigeandála aeráide, phaindéim COVID-19 agus chogadh na Rúise i gcoinne na hÚcráine. Maille leis sin, ní mór an creat sin a bheith níos trédhearcaí agus níos daonlathaí agus ba cheart a áireamh ann gné réigiúnach agus áitiúil sa Seimeastar Eorpach. Tá sé á iarraidh an athuair ag CnaR go ndéanfaí idirdhealú idir caiteachas agus infheistíochtaí, agus an aidhm fhoriomlán maidir le laghdú a dhéanamh ar an bhfiachas foriomlán á baint amach san am céanna, agus tá sé ag súil leis go ndearfaí rialacha nua chun tacú leis an bhfás inbhuanaithe gan an bonn a bhaint de chumas na n-údarás áitiúil agus réigiúnach infheistíocht a dhéanamh i seirbhísí poiblí agus i mbonneagar poiblí. |
| --- | --- |

11.

Pobail a bhfuil teacht aniar iontu a chothú

| 12. | Tá CnaR ag súil leis go nglacfar príomhchéimeanna in 2023 chun an Limistéar Eorpach Oideachais a bhaint amach faoi mar atá beartaithe. Tá tacaíocht á léiriú aige freisin do nuashonrú a dhéanamh ar an gcreat soghluaisteachta foghlama chun go mbeadh sé níos fusa d’fhoghlaimeoirí bogadh idir na córais oideachais trí bhíthin cur chuige cuimsitheach. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Cé gur díol sásaimh do CnaR gur seoladh an scéim bhuan um an tsoghluaisteacht, i.e. An Eoraip a Bhogadh Chun Cinn tríd an gCultúr, is trua leis nach bhfuil tionscnaimh nua shonracha inti i ndáil le réimse an chultúir agus na hoidhreachta cultúrtha do 2023. Tá sé á iarraidh aige freisin go mbunófaí Plean nua Oibre don Chultúr 2023-2026 chun cabhrú leis na beartais sin a phríomhshruthú in earnálacha eile. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Tá CnaR ag tacú leis an togra ón gCoimisiún maidir le 2023 a cheapadh mar Bhliain Eorpach na Scileanna — bliain a mbeadh na réigiúin agus na cathracha gníomhach lena linn – trí oiliúint mhéadaithe atá níos éifeachtaí agus níos cuimsithí a chur chun cinn mar aon le huas-sciliú agus athsciliú le haghaidh an aistrithe ghlais, an aistrithe dhigitigh agus an téarnaimh eacnamaíoch. Tá sé á chur i bhfáth ag CnaR gur gá réitigh trasteorann ilteangacha a chur san áireamh go gníomhach in earnáil an oideachais. Tacóidh CnaR i gcónaí leis na tionscnaimh ábhartha ón gCoimisiún, amhail an Comhshocrú um Scileanna, agus leanfaidh sé dá iarrachtaí chun aghaidh a thabhairt ar an easpa mhillteanach ban i ngairmeacha beatha san eolaíocht, sa teicneolaíocht, san innealtóireacht agus sa mhatamaitice (ETIM) agus san oideachas. Thairis sin, tacóidh CnaR leis an gCoimisiún agus é ag díriú go háirithe ar ghníomhachtú méadaithe mhargadh an tsaothair, le béim ar mhná agus ar dhaoine óga, go háirithe iad siúd nach bhfuil i mbun oideachais, fostaíochta ná oiliúna (NEETanna). |
| --- | --- |

14.

| 15. | Tá CnaR ag tnúth go mór leis an tionscnamh ón gCoimisiún maidir le digitiú na gcóras slándála sóisialta agus na líontán sábhála sóisialta chun tacú le soghluaisteacht an lucht saothair, i dtaca leis an obair leanúnach ar ESSPASS (an Pas Eorpach Slándála Sóisialta). |
| --- | --- |

15.

| 16. | Tá gealltanas á thabhairt ag CnaR go gcuirfidh sé leis an togra ón gCoimisiún le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le creatchoinníollacha a fhorbairt don gheilleagar sóisialta. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Tá CnaR ag iarraidh ar an gCoimisiún tacú i gcónaí le hobair Chúnant Eorpach na Méaraí don Aeráid agus d’Fhuinneamh, agus freisin le tionscnaimh amhail Bauhaus Nua Eorpach agus misean an Aontais maidir le cathracha aeráid-neodracha cliste mar phríomhionstraimí le haghaidh chur chun feidhme an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip sna cathracha agus sna réigiúin ar fud an Aontais agus chun tacú leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha na spriocanna maidir le hoiriúnú a bhaint amach, go háirithe maidir le hoileáin, i réigiúin eile atá faoi mhíbhuntáiste geografach agus déimeagrafach agus sna réigiúin is forimeallaí. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Tá sé á chur in iúl ag CnaR gur colún bunriachtanach den Chomhaontú Glas don Eoraip é dícharbónú an chórais iompair agus an t-aistriú i dtreo modhanna iompair atá níos inbhuanaithe agus atá neamhdhíobhálach don chomhshaol. Ina fhianaise sin, is díol sásaimh do CnaR na tionscnaimh atá ar na bacáin ón gCoimisiún maidir leis an gcóras iompair a dhéanamh níos inbhuanaithe, go háirithe pacáiste maidir le hiompar lasta a ghlasú. Ar an ábhar sin, tá CnaR ag iarraidh go leanfar de leathnú trasteorann an iompair lasta agus an iompair phoiblí le go mbeadh nasc níos fearr idir na réigiúin teorann agus de ghrá éascaíocht taraifí trasteorann agus áirithintí ticéad trasteorann. Thairis sin, tá CnaR ag iarraidh ar an gCoimisiún an t-athbhreithniú ar na treoirlínte maidir le hoibleagáidí seirbhíse poiblí a dhíriú ar chur chun feidhme chuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip. Tá CnaR ag iarraidh nach gcuirfear srian iomarcach sna treoirlínte nua, atá le foilsiú in 2023, le hinniúlacht na n-údarás áitiúil iompair phoiblí agus nach dtabharfar isteach leo coincheapa nua dlíthiúla lena ngabhfadh an baol go gcruthófaí éiginnteacht dhlíthiúil agus go gcuirfí bac ar infheistíocht amach anseo sna seirbhísí iompair phoiblí agus i bhforbairt na seirbhísí sin. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Tacaíonn CnaR le cuspóir uileghabhálach REPowerEU agus is díol sásaimh dó go n-aithnítear a thábhachtaí atá na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha sa phlean. Ní mór tacú, trí bhíthin cúnamh airgeadais agus cúnamh teicniúil, cistí díreacha san áireamh, le cumas na n-údarás áitiúil agus réigiúnach na saoránaigh a chosaint. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Is díol sásaimh do CnaR an t-athchóiriú cuimsitheach a fógraíodh i dtaobh mhargadh leictreachais an Aontais agus go bhfuiltear chun Banc Hidrigine Eorpach a chruthú le go mbeadh an tAontas níos réidhe do thodhchaí dhícharbónaithe. Chuige sin, tá CnaR ag iarraidh ar an gCoimisiún togra cuimsitheach reachtach maidir leis an mbochtaineacht fuinnimh a fhorbairt chun treoir shoiléir a chur ar fáil do na Ballstáit ar mhaithe le bearta a fhorbairt chun dul i ngleic le bunchúiseanna na faidhbe. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Tá CnaR ag iarraidh ar an gCoimisiún dlús a chur lena chuid iarrachtaí chun cur le hathléimneacht na rialtas fonáisiúnta, chun bonneagar criticiúil AE a chosaint ar ionsaithe fisiciúla agus ar chibirionsaithe, go háirithe ó thaobh an chogaidh san Úcráin de. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Tá CnaR ag iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach dul i mbun plé leis na rialtais áitiúla agus réigiúnacha i dtaobh chur chun feidhme na dtionscnamh a d’eascair as Comhshocrú Aeráide Ghlaschú agus as conclúidí COP27 UNFCCC. Iarrann CnaR air freisin tacú leis an gcomhar il-leibhéil agus leis na rannchuidithe arna gcinneadh go háitiúil agus go réigiúnach (RLDCanna).-Ní foláir níos mó iarrachtaí a dhéanamh chun oiriúnú faoi stiúir áitiúil a chur chun cinn i dtaobh an athraithe aeráide ionas go bhféadfaí na spriocanna uaillmhianacha faoi Straitéis an Aontais Eorpaigh um an oiriúnú don athrú aeráide a bhaint amach agus na costais do theaghlaigh agus do ghnólachtaí a íoslaghdú. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Tá CnaR réidh leis an dúshlán atá roimhe a chur de, arb é sin: an Creat Domhanda Bithéagsúlachta iar-2020 a chur i gcrích. Chuige sin, tá sé ag iarraidh ar an gCoimisiún ról lárnach na rialtas réigiúnach agus áitiúil i gcur chun feidhme an Chreata sin a dhaingniú. Ba cheart na spriocanna bithéagsúlachta a phríomhshruthú i gceapadh beartas an Aontais d’fhonn a áirithiú go gcomhlíonfar an fhís atá i gcoiteann ag an Aontas faoi 2050, is é sin an duine agus an dúlra a bheith ag cómhaireachtáil go suaimhneach le chéile. Tá a dhá oiread iarrachtaí ag teastáil má táthar chun an chailliúint bithéagsúlachta, agus í ina géarchéim phráinneach, a leigheas agus má táthar chun sineirgí le bearta a aimsiú chun an t-athrú aeráide a chomhrac. Ina leith sin, is oth le CnaR nach bhfuil aon togra atá ceangailteach ó thaobh dlí de i gClár Oibre an Choimisiúin Eorpaigh chun dlús a chur leis an bhfaireachán, leis an tuairisciú ná leis an mbailiú sonraí san Aontas a mhéid a bhaineann le foraoisí, mar a fógraíodh i Straitéis Foraoiseachta an Aontais Eorpaigh. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Tá gealltanas á thabhairt ag CnaR go leanfaidh sé air de bheith ag obair i gcomhar le hArdán Gheallsealbhóirí na Straitéise maidir le Truailliú Nialasach, chun cur chuige il-leibhéil a chur chun cinn maidir leis an bplean gníomhaíochta maidir leis an truailliú nialasach, lena n-áirítear faireachán a dhéanamh agus, ag céim níos faide anonn, scórchlár a bhunú d’fheidhmíocht ghlas réigiúin an Aontais. Tá CnaR ag iarraidh go ndéanfaí Rialachán REACH agus Rialachán CLP a athbhreithniú agus a neartú. Tá sé á iarraidh aige an athuair dlí muirí a bheith ann, ar an mbonn céanna is ann don dlí aeráide. Is díol sásaimh do CnaR an tionscnamh nua a fógraíodh chun ithreacha an Aontais a chosaint, a bhainistiú go hinbhuanaithe agus a athbhunú. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Tá sé á chur i bhfáth ag CnaR gur ríthábhachtach iad na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha san aistriú chuig an ngeilleagar ciorclach, sa bheartas dramhaíola agus maidir le laghdú a dhéanamh ar an spleáchas ar thríú páirtithe agus ar amhábhair nár úsáideadh. Is oth le CnaR nach ndéantar tagairt i gClár Oibre an Choimisiúin Eorpaigh don tionscnamh Tomhaltas inbhuanaithe earraí — deisiú agus athúsáid a chur chun cinn. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Is díol sásaimh do CnaR an faoiseamh do FBManna agus tá sé á iarraidh aige go dtabharfar ról do na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha i bhforbairt uirlisí nua beartais, a bheadh níos fearr ná na cinn atá ann cheana, chun tionchar reachtaíochta nua ar FBManna a mheasúnú. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Tá CnaR ag tnúth leis an teachtaireacht maidir le 30 bliain den mhargadh aonair agus tá sé ag iarraidh go mbainfear leas níos mó as ról an Aontais, ina cháil mar cheannaire domhanda, ar mhaithe le caighdeáin agus noirm atá aeráidneodrach, ciorclach, teicniúil agus daonlathach a bhunú go daingean lasmuigh den Aontas. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Is chun aimhleasa na ngeilleagar áitiúil agus na ngeilleagar réigiúnach, agus is cúis aiféala do CnaR é, nár thug an Coimisiún aghaidh mar is ceart ar shaobhadh iomaíochta ar ann dó i ngeall ar na straitéisí tacaíochta a sheol an tAontas agus na Ballstáit tar éis na paindéime agus na géarchéime fuinnimh, agus i ngeall freisin ar an gcabhair a fhaigheann cuideachtaí eachtracha óna rialtais. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Is díol sásaimh do CnaR uaillmhian an Choimisiúin spriocanna na Deacáide Digití a bhaint amach i gcónaí agus leanúint air de bheith ag cur le hathléimneacht an Aontais trí fhoráil a dhéanamh do ghníomh AE um amhábhair chriticiúla, gníomh ar cheart é a bheith mar chomhlánú ar an Ionstraim Eorpach um Shliseanna agus faoinar cheart bonn a chur ar fáil i ndáil le táirgeadh príomhtháirgí san Aontas, leathsheoltóirí san áireamh. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Tá CnaR ag tacú leis an gcur chuige straitéiseach i dtaobh na himirce dleathaí agus leis na bearta breise atá dírithe ar náisiúnaigh tríú tíortha a mhealladh chun an Aontais, bídís ardoilte nó bídís ar bheagán scileanna, trí aitheantas aonfhoirmeach a thabhairt do cháilíochtaí agus trí rochtain ar na margaí saothair a éascú. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Tá sé á chur in iúl ag CnaR an athuair gur sna cathracha agus sna réigiúin atá ag teorainneacha seachtracha an Aontais a thagann na sreafa imirce i dtír ar dtús fós agus go dteastaíonn tacaíocht láidir ar leibhéal an Aontais ó na limistéir sin. Meabhraíonn CnaR don Choimisiún gan na moltaí ó thuairim de chuid CnaR, an Comhshocrú Nua maidir le hImirce agus Tearmann (níl leagan Gaeilge ann), a ligean i ndearmad agus an Treochlár Comhpháirteach maidir leis an gComhshocrú á chur chun feidhme trí ról a thabhairt do na leibhéil áitiúla agus réigiúnacha. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Tá sé á chur i bhfáth ag CnaR gur gá slándáil sheachtrach na hEorpa a fheabhsú trí bhreis tacaíochta a chur ar fáil do na Ballstáit d’fhonn teorainn sheachtrach an Aontais a chosaint. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Tá na moltaí a rinne CnaR sa tuairim uaidh Athbhreithniú ar rialachas limistéar Schengen á meabhrú aige agus tá béim á cur aige air nár cheart dul i dtuilleamaí rialuithe teorann inmheánaí ach amháin sa chás nach ann don dara rogha agus sa chás inar cíoradh cheana gach beart malartach eile a d’fhéadfaí a dhéanamh. Tá CnaR ag tacú le haontachas na Bulgáire, na Cróite agus na Rómáine le limistéar Schengen, bunaithe ar a bhfiúntas. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Is cúis aiféala do CnaR nach ndearnadh tagairt i gClár Oibre an Choimisiúin Eorpaigh don tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cé gurb í príomhionstraim an Aontais le haghaidh théarnamh inbhuanaithe an Aontais ó COVID-19. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Ó thaobh chosaint shibhialta an Aontais de, is oth le CnaR nach bhfuil plean soiléir á mholadh ag an gCoimisiún, seachas na hacmhainneachtaí comhraic dóiteáin a dhúbailt roimh shéasúr na ndóiteán foraoise in 2023, i dtaca le gealltanas nó gníomhaíochtaí fadtéarmacha. Ba cheart dul i gcomhairle mar is ceart leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha agus ról a thabhairt dóibh i soláthar, cothabháil, comhordú agus cur in úsáid na n-acmhainneachtaí sin. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Tá CnaR ag iarraidh go mbeadh níos mó tionscnamh ar leibhéal an Aontais, lena n-áirítear sásra tacaíochta níos struchtúrtha maidir le tubaistí a chosc agus bearta chun bheith réidh dóibh chun cur le hathléimneacht fhoriomlán réigiúin agus chathracha an Aontais. Ar an ábhar sin, tá sé á chur in iúl an athuair ag CnaR go bhfuil sé ar fáil chun Scórchlár Eorpach Leochaileachta a fhorbairt ar an leibhéal réigiúnach agus áitiúil. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Tá CnaR ag iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go gcuirfear an Clár Oibre Eorpach Tuaithe chun feidhme sna tréimhsí reatha cistiúcháin agus sna tréimhsí cistiúcháin a bheidh ann amach anseo i ngach beartas agus go mbeidh cuspóirí polaitiúla uaillmhianacha sa Chlár sin chun dinimic nuálach na gcríoch tuaithe agus a n-athléimneacht a neartú, chun an comhar cliste idir críocha a eagrú agus chun gníomhaíocht na saoránach a spreagadh i straitéisí forbartha áitiúla. Ní mór an coincheap “cliste” a mheas mar uirlis chomhtháite iomlánaíoch lenar féidir coincheapa na Sráidbhailte Cliste, na gCathracha Cliste agus na Réigiún Cliste a nascadh le chéile. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Is oth le CnaR nár luaigh an Coimisiún go sainráite, mar chuid de na dúshláin a bhíonn ann ó ghlúin go glúin dá dtagraíonn sé sa Chlár Oibre 2023 uaidh, an dúshlán déimeagrafach atá le sárú i roinnt mhaith réigiún san Aontas, ós rud é go bhfuil sé sin ar cheann de na mórdhúshláin nach mór don Aontas a chur san áireamh i ngach ceann dá bheartais ionas go bhféadfaí na héagothromaíochtaí a laghdú go fírinneach idir na réigiúin, rud ar príomhchuspóir é de bheartas comhtháthaithe an Aontais. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Tá CnaR á mholadh don Choimisiún an oidhreacht dhomhanda a úsáid mar uirlis chun feabhas a chur ar inbhuanaitheacht eacnamaíoch agus ar inbhuanaitheacht shóisialta na gceantar tuaithe san Eoraip. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Tá sé á chur i bhfáth ag CnaR a thábhachtaí atá sé go dtapófaí an deis, leis an gcreat reachtach atá ar na bacáin maidir le córas bia inbhuanaithe AE, chun athrú ó bhonn a dhéanamh ar an gcóras bia, ó thaobh a struchtúir de, chun cur i gcoinne na hamhantraíochta sna margaí idirnáisiúnta agus chun ioncaim na bhfeirmeoirí a chosaint. Agus iad ina bpríomhuirlisí rialála margaidh, ba cheart úsáid a bhaint as stoic phoiblí d’fhonn na margaí a chobhsú agus ba cheart stoic straitéiseacha a charnadh freisin ar mhaithe le géarchéimeanna bia a chosc. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Tá CnaR ag iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach an tairbhe is mó is féidir a bhaint as na deiseanna atá ar fáil faoi sholáthar poiblí an bhia trí thacar critéar féideartha a mholadh do na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha d’fhonn aistí bia folláine agus inbhuanaithe a chur chun cinn i scoileanna agus in institiúidí poiblí agus, ar an gcaoi sin, d’fhonn tacú le hathrú córasach ar ár gcórais bhia. Tá sé á chur i bhfáth ag CnaR freisin go bhfuil an ghníomhaíocht shistéamach ríthábhacht chun an cur amú bia a laghdú agus tá sé ag iarraidh ar an gCoimisiún treoirlínte a chur ar fáil agus faireachán a áirithiú ar bhonn na hoibre a dhéanann Ardán an Aontais Eorpaigh maidir le Caillteanas Bia agus Cur Amú Bia. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Tá CnaR ag iarraidh reachtaíocht nua Eorpach a bheith ann maidir le síolta d’fhonn úsáid agus margú síolta atá sábháilte ag feirmeoirí a éascú. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Tá CnaR ag moladh go gcuirfeadh an tAontas chun feidhme na moltaí a rinne Parlaimint na hEorpa maidir le comhchruinniú an talaimh talmhaíochta san Aontas, mar aon leis na Treoirlínte Deonacha maidir le Rialachas Freagrach ar Thionacht arna nglacadh ag an Eagraíocht Bhia agus Talmhaíochta (FAO). |
| --- | --- |

43.

| 44. | Tá CnaR réidh le cur leis an tionscnamh atá ar na bacáin maidir leis an meabhairshláinte. Tá sé á chur in iúl ag CnaR go bhfuil an mheabhairshláinte aitheanta aige mar phríomhdhúshlán sláinte sa ré tar éis COVID-19 agus chuir sé sampla de na cineálacha cur chuige ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach i láthair ina thuarascáil bhliantúil 2022 Staid na gCathracha agus na Réigiún. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Tá sé á athdhearbhú ag CnaR go dtacaíonn sé leis an gcomhrac i gcoinne na hailse agus tá sé ag súil leis go ndéanfar leibhéal na cosanta do mhuintir na hEorpa a mhéadú a bhuí leis na dréachtmholtaí maidir le timpeallachtaí saor ó thobac agus maidir le hailsí atá inchoiscthe trí vacsaíniú. Tá CnaR chun cromadh ar an obair ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach chun feasacht a mhúscailt agus na straitéisí is fearr maidir le cosc agus scagadh a chomhroinnt. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Tá béim á cur ag CnaR air gurb é ceann de phríomhiarrataí shaoránaigh na hEorpa, mar a liostaítear i dtuarascáil chríochnaitheach na Comhdhála ar Thodhchaí na hEorpa, “pas sláinte” digiteach de chuid an Aontais a bheith ann. Tá coinne ag CnaR go dtiocfaidh reachtóirí an Aontais ar chomhaontú go pras maidir leis an Spás Eorpach Sonraí Sláinte. Chuige sin, tá sé ag súil leis go gcuirfidh na reachtóirí sin na moltaí óna thuairim Spás Eorpach Sonraí Sláinte san áireamh, ós rud é nach féidir Aontas Sláinte na hEorpa a chur i gcrích in éagmais creat láidir le haghaidh aistrithe sonraí sláinte. |
| --- | --- |

46.

Comhtháthú, an bunluach seo againne

| 47. | Tá sé á athdhearbhú ag CnaR go dtacaíonn sé go láidir le cur chun feidhme éifeachtúil, solúbtha agus inbhuanaithe na gclár reatha um chomhtháthú lena gcabhrófaí le beartas láidir comhtháthaithe a dhaingniú amach anseo. Tá béim á cur ag CnaR air go gcuirtear i bhfios go láidir leis an bprionsabal “gan dochar a dhéanamh don chomhtháthú” a cuireadh chun cinn san 8ú Tuarascáil faoin gComhtháthú, gur luach foriomlán de chuid an Aontais é an comhtháthú. Ar a shon sin, tá sé le cáineadh nach bhfuil tagairt i gClár Oibre 2023 an Choimisiúin Eorpaigh do thionchar críochach neamhshiméadrach na ngéarchéimeanna atá ann faoi láthair ná don ghá le scrúdú a dhéanamh ar an tionchar críochach a d’fhéadfadh a bheith ag beartais an Aontais. Agus an scéal sin mar atá, táthar ar gcúl cheana a mhéid a bhaineann leis an ngealltanas a tugadh i gClár Oibre 2022 chun measúnuithe tionchair chríochaigh agus promhadh leas na tuaithe a neartú. Tá achainí Pharlaimint na hEorpa á meabhrú ag CnaR freisin, arb é sin chun ról a thabhairt do CnaR i ndearadh an phrionsabail “gan dochar a dhéanamh don chomhtháthú” agus tá sé á dhearbhú aige go bhfuil sé réidh le dul i mbun comhoibriú leis an gCoimisiún Eorpach i ndáil leis sin. Tá iarraidh CnaR ar an gCoimisiún á athdhearbhú go láidir aige an athuair maidir lena ráthú go n-áireofar sna measúnuithe tionchair sin meastóireacht ar an tionchar éagsúil ó thaobh críche de a d’fhéadfadh a bheith ag gach tionscnamh reachtach. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Is díol sásaimh do CnaR rún an Choimisiúin athbhreithniú tráthúil ar CAI a mholadh. Ba cheart a chuimsiú san athbhreithniú sin díospóireacht uileghabhálach maidir le struchtúr agus trealamh an chéad chreata airgeadais ilbhliantúil eile, ag díriú i gcónaí ar a shimpliú, ar fhócas téamach a ionstraimí agus, i gcás inar gá, ar chóras seachadta Chistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa (CSIE). |
| --- | --- |

48.

| 49. | Tá CnaR ag iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach anailís a dhéanamh ar shamhlacha rannpháirtíochta agus ar an mbainistíocht chomhroinnte maidir le CSIE a chaibidliú, a phleanáil agus a chur chun feidhme d’fhonn na samhlacha éagsúla ar fud an Aontais a mhapáil agus barrfheabhas a chur ar rannpháirtíocht na n-údarás réigiúnach agus áitiúil i ngach céim de chur i bhfeidhm CSIE. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Is cúis aiféala do CnaR nach moltar i gClár Oibre an Choimisiúin Eorpaigh aon tionscnamh nua chun aghaidh a thabhairt ar an mbac atá i rialachán de chuid na Comhairle maidir leis an Sásra Trasteorann Eorpach. Tá béim á cur air ag CnaR gur den ríthábhacht é an comhar trasteorann a fhorbairt agus a shimpliú tuilleadh agus é a chur san áireamh i dtionscnaimh reachtacha ar mhaithe leis an gcomhtháthú a fheabhsú. Is díol sásaimh do CnaR, áfach, an tionscnamh reachtach a fógraíodh maidir le reacht do chomhlachais trasteorann Eorpacha, chun é a chur ar a gcumas lántairbhe a bhaint as an margadh aonair, gan bacainní ar an gcomhar. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Tá CnaR ag iarraidh ar an gCoimisiún dul i mbun oibre de bhun an mholta chomhpháirtigh arna dhéanamh ag CnaR agus ag Parlaimint na hEorpa maidir le comhshocrú i leith na n-oileán agus clár oibre de chuid an Aontais le haghaidh na n-oileán a chruthú, i gcomhar leis na príomh-gheallsealbhóirí, mar atá na húdaráis náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla, na hoibreoirí eacnamaíocha agus sóisialta, an tsochaí shibhialta, an saol acadúil agus na heagraíochtaí neamhrialtasacha, dála an chomhshocraithe uirbigh agus an chomhshocraithe um an tuath atá le teacht amach anseo. Tá CnaR ag meabhrú don Choimisiún Eorpach gur gá staidéar a dhéanamh ar scéalta ilghnéitheacha na n-oileán san Aontas Eorpach. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Tá sé á chur i bhfáth ag CnaR gur den ríthábhacht é leanúint den straitéis nuashonraithe le haghaidh na réigiún is forimeallaí, ar mhaithe leis na réigiúin sin agus ar mhaithe leis an Aontas trí chéile. |
| --- | --- |

52.

| 53. | Tá CnaR fós ag cur go díreach le cur chun feidhme Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach agus leis an meastóireacht ar Phlean Gníomhaíochta an Cholúin sin ar an láthair. I ndáil leis sin, tá sé á athdhearbhú ag CnaR go dteastaíonn táscairí comhlántacha a bhfuil níos mó i gceist leo ná olltáirgeacht intíre, ar mhaithe lena thomhas an dul chun cinn eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil atá fabhrach don aistriú chuig geilleagar inbhuanaithe na dea-bhaile agus do shásraí éifeachtacha faireacháin agus bailithe sonraí i ndáil le beartais shóisialta agus fostaíochta, óir is ann i gcónaí do bhearnaí suntasacha idir na réigiúin. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Tá CnaR den bharúil gur cheart don Choimisiún togra a dhéanamh go práinneach chun tacsanomaíocht shóisialta a bhunú, tacsanomaíocht a bheadh sa bhreis ar an tacsanomaíocht ghlas, rud a chuirfeadh le cur chun feidhme an Chomhaontaithe Ghlais. Gan tacsanomaíocht shóisialta, níl aon treoir shoiléir ag infheisteoirí ná ag gnólachtaí maidir le céard is “infheistíocht shóisialta” ann. Fágann sin go mbíonn sé deacair gníomhaíochtaí a mbaineann uaillmhian shóisialta leo sa chúram sláinte, sa tithíocht shóisialta, i seirbhísí sóisialta agus tuilleadh nach iad a mhaoiniú. |
| --- | --- |

54.

| 55. | Tá CnaR á athdhearbhú gur iarr sé Straitéis Tithíochta Eorpach a chur ar bun d’fhonn breis tithíochta inacmhainne agus inbhuanaithe a chur á tógáil, mar aon le breis tithíocht shóisialta agus éigeandála. Ba cheart an Straitéis sin a áireamh sa Seimeastar Eorpach agus ba cheart spriocanna cainníochtúla infheistíochta poiblí náisiúnta a chuimsiú inti. |
| --- | --- |

55.

| 56. | Tá CnaR ag iarraidh ar an gCoimisiún a ghealltanas soiléir a dheimhniú maidir le Ciste um Aistriú Cóir agus Inbhuanaithe 2.0 a leanfaidh tar éis 2027. Tá sé á chur i bhfáth ag CnaR nach bhfuil aon deiseanna cistiúcháin ar leith i réigiúin an tionscail mótarfheithiclí faoi láthair, in ainneoin go bhfuil dúshláin mhóra rompu i bpróiseas an aistrithe freisin. Tá CnaR ag iarraidh an athuair go gcuirfí clár de chuid an Aontais chun tosaigh, ceann a mbeadh raon feidhme téamach agus críochach ann a mbeadh réigiúin an tionscail mótarfheithiclí mar chuid de. |
| --- | --- |

56.

| 57. | Is díol sásaimh do CnaR gealltanas an Choimisiúin dlús eile a chur le próiseas aontachais na dtíortha is iarrthóirí sna Balcáin Thiar, maille leis an Úcráin, an Mholdóiv agus an tSeoirsia. Déanfaidh CnaR na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha ón dá thír nua is iarrthóirí — an Úcráin agus an Mholdóiv – a leabú ina chuid oibre maidir le méadú agus tá a sheacht ndícheall á dhéanamh aige struchtúir dhéthaobhacha a chur ar bun leo. Tá sé á athdhearbhú ag CnaR go bhfuil sé réidh le bunú Comhchoiste Comhairliúcháin leis an Albáin in 2023. Leanfaidh CnaR de bheith ag tacú leis an idirphlé agus leis an gcomhar praiticiúil leis an Tuirc. Cuirfidh CnaR a bharúil in iúl maidir lena bhfuil i ndán ag tús 2023 do Comhpháirtíocht an Oirthir ón taobh áitiúil agus réigiúnach de, arna iarraidh sin d’Uachtaránacht na Seicia ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh. |
| --- | --- |

57.

| 58. | Tá gealltanas á thabhairt ag CnaR go bhforbróidh sé naisc níos láidre, ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach, le Comharsanacht Deiscirt an Aontais agus le tríú tíortha, go háirithe trí mhalartuithe agus deiseanna comhair san fhóram Cathracha agus réigiúin le haghaidh comhpháirtíochtaí idirnáisiúnta, atá le comheagrú aige leis an gCoimisiún Eorpach in 2023. |
| --- | --- |

58.

| 59. | Tá sé á iarraidh an athuair ag CnaR go ndéanfaidh an Coimisiún obair leantach maidir leis an iarraidh ó CnaR féachaint chuige go mbeidh an caidreamh idir an Ríocht Aontaithe agus an tAontas níos doimhne ar bhonn críochach. Rannchuideoidh CnaR le comhar críochach a éascú agus a fhorbairt leis na náisiúin dhíláraithe agus le húdaráis áitiúla agus réigiúnacha sa Ríocht Aontaithe, lena n-áirítear thar chreat institiúideach an Chomhaontaithe Trádála agus Comhair. |
| --- | --- |

59.

| 60. | Tá CnaR ag iarraidh ar a Uachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gCoimisiún Eorpach, chuig Parlaimint na hEorpa, chuig Uachtaránacht na Seicia, na Sualainne agus na Spáinne ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh agus chuig Uachtarán na Comhairle Eorpaí. |
| --- | --- |

60.

An Bhruiséil, an 1 Nollaig 2022

Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  COM(2022) 548 final.

1

(2)  COR-2020-01392-00-00-RES-TRA.

2

(3)  COR-2022-02657-00-00-RES-TRA.

3

(4)  https://cor.europa.eu/ga/our-work/Pages/State-of-Regions-and-Cities-2022.aspx?origin=spotlight.

4

(5)  https://cor.europa.eu/en/engage/Pages/cohesion-alliance.aspx.

5

---

| 2.3.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 79/8 |
| --- | --- | --- | --- |

2.3.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 79/8

---

Rún ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le Bliain Eorpach na Scileanna 2023

(2023/C 79/02)

TÁ COISTE EORPACH NA RÉIGIÚN (CnaR),

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach le haghaidh Cinneadh ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le Bliain Eorpach na Scileanna 2023 (1),

| 1. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó an togra ón gCoimisiún Eorpach an bhliain 2023 a ainmniú mar Bhliain Eorpach na Scileanna, agus go dtacaíonn sé le cuspóirí foriomlána an togra mar ionchur tráthúil agus luachmhar chun athléimneacht shóisialta, eacnamaíoch agus chríochach a neartú, lena n-áirítear tar éis ghéarchéim COVID-19 agus i gcomhthéacs an chogaidh san Úcráin, agus chun na riachtanais nua scileanna a chomhlíonadh, go háirithe iad siúd a bhaineann leis an aistriú glas agus an t-aistriú digiteach; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á mholadh go mbeadh dlúthbhaint ag daoine óga agus ag eagraíochtaí don óige i bpleanáil, i gcur chun feidhme agus i measúnú Bhliain Eorpach na Scileanna, mar oidhreacht de Bhliain Eorpach na hÓige agus de mheon phríomhshruthú na hóige; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil sé ríthábhachtach athrú ó bhonn a dhéanamh ar mheon agus ar iompar na ngeallsealbhóirí uile toisc gur deacair treochtaí mhargadh an tsaothair amach anseo a thuar agus luas na n-athruithe is gá ina dhiaidh sin san oideachas agus san oiliúint a réamh-mheas. Sa chomhthéacs sin, tá CnaR ag dréim leis gur deis a bheidh i mBliain Eorpach na Scileanna chun éiceachóras bríomhar agus cruthaitheach a chruthú, i gcomhar le gach leibhéal rialachais, inar féidir le daoine, agus go háirithe daoine óga, freagairtí oideachais agus oiliúna a phlé agus a chomhdhearadh, arb é is aidhm dóibh cabhrú leis an aistriú sin; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á chur chun suntais gur cheart an deis a thapú le linn Bhliain Eorpach na Scileanna chun infheistíocht a dhéanamh i mbeartas scileanna a sheasfaidh an aimsir. Chuige sin, tá gá le hathrú ó bhonn maidir le tacair scileanna go háirithe leis an ngné dhigitithe den saol gairmiúil, rud atá ag dul i méid; á thabhairt chun suntais, i ndáil leis an méid sin, gur gá na scileanna iomchuí a spreagadh agus a chur chun cinn don aistriú glas agus don aistriú digiteach, agus scileanna agus fios gnó seanbhunaithe á gcaomhnú san am céanna; |
| --- | --- |

4.

| 5. | ag súil leis go gcuirfidh Bliain Eorpach na Scileanna borradh faoi chur chun feidhme Chlár Oibre Scileanna don Eoraip 2021 agus go mbeidh sí ina cloch mhíle chun príomhspriocanna an Aontais atá leagtha síos i bPlean Gníomhaíochta Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta a bhaint amach (is é sin go mbeidh 60 % ar a laghad de dhaoine fásta rannpháirteach i ngníomhaíochtaí oiliúna gach bliain, agus go mbainfear ráta fostaíochta 78 % ar a laghad amach faoi 2030), agus go gcumasófar agus go dtacófar le mná agus daoine óga dul isteach i margadh an tsaothair den chéad uair nó an athuair; á chur in iúl go bhfuil sé ag súil, ar an gcaoi chéanna, trí dhreasachtaí a thabhairt do dhaoine aonair chun a scileanna, agus a bhuí leis sin a n-infhostaitheacht, a fheabhsú, go rannchuideoidh Bliain Eorpach na Scileanna freisin leis an tríú príomhsprioc de Phlean Gníomhaíochta Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta a bhaint amach, is é sin, laghdú 15 mhilliún ar a laghad ar líon na ndaoine atá i mbaol na bochtaineachta nó an eisiaimh shóisialta; |
| --- | --- |

5.

| 6. | ag dréim leis go rannchuideoidh cur chun feidhme Bhliain Eorpach na Scileanna le Clár Oibre 2030 na Náisiún Aontaithe agus na 17 Sprioc Forbartha Inbhuanaithe (SDGanna) a ghabhann leis a bhaint amach; |
| --- | --- |

6.

| 7. | ag dréim leis gurb í Bliain Eorpach na Scileanna is siocair le measúnú a dhéanamh ar an dul chun cinn atá déanta i gcríocha éagsúla an Aontais maidir le forálacha sonracha Next Generation EU faoina thionscnamh suaitheanta “Athsciliú agus uas-sciliú”, agus go ndéanfar na córais oideachais agus oiliúna a oiriúnú chun tacú le scileanna digiteacha agus leis an ngairmoideachas agus leis an ngairmoiliúint ag gach aois; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á chur i bhfios gur tugadh buillí suntasacha do réimsí an oideachais, na fostaíochta, na meabhairshláinte agus an ioncaim indiúscartha de dheasca ghéarchéim COVID-19 agus iarmhairtí an chogaidh leanúnaigh san Úcráin; á iarraidh, i ndáil leis sin, go gcuirfear bearta chun cinn mar chuid de Bhliain Eorpach na Scileanna chun an dífhostaíocht a chomhrac, lena n-áirítear an dífhostaíocht fhadtéarmach agus an tearcfhostaíocht, agus chun aghaidh a thabhairt ar na saincheisteanna tábhachtacha is mó is cás do na daoine óga sin nach bhfuil i mbun oideachais, fostaíochta ná oiliúna, agus ar scileanna a sheasfaidh an aimsir; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á chur i bhfios go bhféadfadh an mheantóireacht feidhmiú mar uirlis luachmhar ó thaobh bearnaí oiliúna agus scileanna a laghdú, chomh maith le rátaí dífhostaíochta, agus go príomha éagothromaíochtaí sóisialta a laghdú, agus an dlúthpháirtíocht idirghlúine á cothú ag an am céanna; á iarraidh, ina leith sin, go ndéanfaí creat meantóireachta Eorpach a fhorbairt; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á chur i bhfáth gur cheart aghaidh a thabhairt ar fhadhb na nganntanas scileanna, lena n-áirítear do phobail iargúlta nó pobail atá tearc i ndaonra, trí uas-sciliú agus athsciliú, foghlaim ar feadh an tsaoil, oideachas digiteach, oiliúint agus trí infheistíocht a dhéanamh i dteicneolaíochtaí nua; den tuairim go mbeadh athléimneacht shóisialta níos fearr agus infhostaitheacht ar feadh an tsaoil ann, agus go mbeadh lucht saothair cumhachtaithe ann a chuirfeadh go fóinteach leis an aistriú glas dá gcuirfí bunscileanna idirdhisciplíneacha atá comhlántach le scileanna glasa agus scileanna saoil eile san áireamh i ngach clár a bhaineann leis an oiliúint, an gairmoideachas agus an ghairmoiliúint; |
| --- | --- |

10.

| 11. | ag tabhairt rabhaidh freisin gur gá infheistíochtaí a dhéanamh i bhfothú acmhainneachta daoine atá fostaithe san earnáil phoiblí chun an t-aistriú glas agus an t-aistriú digiteach a bhaint amach; |
| --- | --- |

11.

| 12. | á mheabhrú, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta agus ó thaobh an rialachais il-leibhéil de, go bhfuil príomhfhreagrachtaí maidir le beartais oideachais agus oiliúna ar na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha i bhformhór na mBallstát, agus go bhfuil ról straitéiseach acu i réimsí na mbeartas fostaíochta; á chur i bhfáth, dá bhrí sin, gurb iad na cathracha agus na réigiúin an leibhéal rialachais inar láidre na naisc oibríochtúla idir institiúidí oideachais agus oiliúna agus margadh an tsaothair agus, dá bhrí sin, gur cheart iad a mhaoiniú, a chur chun feidhme agus obair leantach a dhéanamh ina leith; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á chur i dtábhacht, anuas ar an ról lárnach atá ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha, gur cheart gníomhaithe eile, lena n-áirítear an earnáil phríobháideach agus comhlachtaí sa tríú hearnáil a rannpháirtiú i mbearta a chur i gcrích chun a áirithiú go ndéanfar daoine a lánpháirtiú nó a ath-lánpháirtiú i margadh an tsaothair; den tuairim gur cheart do na scileanna agus na córais oiliúna a bheith ag teacht níos fearr le hinniúlachtaí ó ghlúin go glúin, agus riachtanais mhargadh an tsaothair ag athrú chomh tapa agus atá; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á iarraidh go ndéanfar bearta iomchuí chun na hinniúlachtaí a fhoghlaimítear tríd an oideachas neamhfhoirmiúil agus tríd an bhfoghlaim neamhfhoirmiúil a aithint tuilleadh, agus chun a áirithiú gur féidir na hinniúlachtaí sin a bhailíochtú agus iad ag dul isteach i gconairí foirmiúla oideachais nó san fhostaíocht den chéad uair nó an athuair, agus chomh maith leis sin chun scileanna trasnaí atá oiriúnach do chineál athraitheach na fostaíochta a spreagadh, agus chun scileanna teanga a chur chun cinn; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á thabhairt dá aire go bhfuil éagsúlacht mhór ann ar fud an Aontais i dtaca le glacadh scileanna agus bearta athscilithe, rud a fhágann go mbíonn bearnaí scileanna agus mímheaitseáil scileanna ó réigiún go chéile san Eoraip; ag iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach, i ndáil leis an méid sin, na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha agus na gníomhaithe ábhartha uile a rannpháirtiú níos mó, ós rud é nach ann do chur chuige éifeachtach amháin a oireann do chách; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á chur i bhfáth go bhfuil gá le hidirphlé buan idir na comhpháirtithe Eorpacha, náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla chun riachtanais shonracha áitiúla agus réigiúnacha maidir le scileanna a shainaithint; ag athdhearbhú an éilimh uaidh ar fhócas níos críochaí agus faireachán agus measúnú á dhéanamh ar an dul chun cinn maidir le cur chun feidhme Bhliain Eorpach na Scileanna; |
| --- | --- |

16.

| 17. | ag aithint an mhórthionchair a d’fhéadfadh a bheith ag Beartas Comhtháthaithe an Aontais ar scileanna, go háirithe trí Chiste Sóisialta na hEorpa (CSE) agus trí Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE), rud a chuidíonn le réimsí straitéiseacha gníomhaíochta a shainaithint agus a neartú, an comhtháthú sóisialta a chur chun cinn, cabhrú le gach saoránach a n-acmhainneacht a bhaint amach agus a n-ionchais ghairmiúla a chomhlíonadh, agus ar an iomlán tionchar dearfach fadtéarmach ar iomaíochas an Aontais a áirithiú; |
| --- | --- |

17.

| 18. | den tuairim gur cheart cuspóir breise a bheith ag Bliain Eorpach na Scileanna chun oidhreacht fhadmharthanach na Bliana sin a áirithiú agus mar aitheantas ar chineál trasearnála an bheartais scileanna, is é sin imirce daoine oilte a íoslaghdú agus inimirce daoine oilte a bharrfheabhsú chun rannchuidiú le comhtháthú críochach níos fearr a chothú; á thabhairt chun cuimhne, ar an gcaoi chéanna, gur gá bealaí breise a chruthú chun lucht oibre a mhealladh ó thríú tíortha chun folúntais a líonadh in earnálacha a bhfuil cúnamh de dhíth orthu, dála cúraim sláinte, chomh maith le daoine a mhealladh a bhfuil tallan acu agus scileanna a bhfuil géarghá leo, rud atá riachtanach chun go leanfaidh an Eoraip de bheith iomaíoch; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó an tábhacht a leagtar ar an gcuimsitheacht agus aithníonn sé nach féidir cuspóirí Bhliain Eorpach na Scileanna a chomhlíonadh ach amháin trí riachtanais agus mianta na ndaoine uile, dá éagsúla ó chéile iad uaireanta, a chur san áireamh. Áirítear leis sin na réigiúin thuaithe, na réigiúin fhorimeallacha agus na réigiúin lagfhorbartha, agus é á áirithiú nach bhfágfar aon duine ar lár; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó an togra maidir le cruinnithe de chomhordaitheoirí náisiúnta a chur ar bun chun reáchtáil Bhliain Eorpach na Scileanna a eagrú, agus a áirithiú san am céanna go mbeidh cead cainte ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha i dtaca le ceapadh, cur chun feidhme agus measúnú na Bliana; á mholadh go gcuirfí CnaR san áireamh, mar bhreathnóir, i gcruinnithe na gcomhordaitheoirí náisiúnta; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á chur i bhfáth gur cheart rochtain a bheith ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha ar dheiseanna cistiúcháin an Aontais atá dírithe ar thacú le tionscnaimh áitiúla agus réigiúnacha um scileanna le linn 2023 agus ina dhiaidh sin; |
| --- | --- |

21.

| 22. | á iarraidh go gcuirfí fiontraithe agus daoine féinfhostaithe san áireamh i dtionscnaimh uas-scilithe agus athscilithe, ós rud é go bhfuil ról suntasach acu maidir le borradh a chur faoin nuálaíocht, poist a chruthú agus rannchuidiú leis an bhfás inbhuanaithe; |
| --- | --- |

22.

| 23. | ag iarraidh ar na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha comhoibriú go dlúth le forais oideachais agus leis an earnáil tionsclaíochta chun cabhrú le riachtanais áitiúla agus réigiúnacha mhargadh an tsaothair a shainaithint agus chun rannchuidiú le haghaidh a thabhairt orthu, agus ar an gcaoi sin feabhas a chur ar dheiseanna daoine óga scileanna a fháil a mbeidh poist chuibhiúla a sheasfaidh an aimsir mar thoradh orthu; |
| --- | --- |

23.

| 24. | á thabhairt chun suntais go raibh tionchar díréireach ag na hathruithe ar shaol na hoibre a tharla de dheasca na paindéime, an aistrithe dhigitigh agus an aistrithe ghlais ar mhná go háirithe. Dá bhrí sin, ba cheart gné an chomhionannais inscne a áireamh sa dá aistriú sin, scileanna a sheasfaidh an aimsir a chur chun cinn agus rochtain ar scileanna digiteacha a bheith ina dlúthchuid d’iarrachtaí uile na foghlama ar feadh an tsaoil. Chomh maith leis sin, ní mór gné na hinscne a chur san áireamh agus aghaidh a thabhairt ar an laofacht inscne a mhéid a bhaineann le cláir oiliúna a cheapadh agus a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

24.

| 25. | ag dréim leis go gcuideoidh Bliain Eorpach na Scileanna le dlús a chur le Limistéar Eorpach Oideachais a thabhairt chun críche d’fhonn oideachas ardcháilíochta a ráthú do chách. Ba cheart don Aontas comhar a mhéadú idir córais oideachais agus oiliúna agus curaclaim éagsúla, bunaithe ar riachtanais na saoránach, agus ar riachtanais mhargadh an tsaothair; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á iarraidh go dtabharfar aird chuí ar scileanna saoránachta le linn Bhliain Eorpach na Scileanna trí mheán oideachas sibhialta iomchuí d’fhonn daoine de gach aois a chumhachtú chun leanúint de bheith ina saoránaigh ghníomhacha nó chun tosú de bheith ina saoránaigh ghníomhacha, chun páirt iomlán a ghlacadh sa saol daonlathach agus bheith athléimneach i leith na bréagaisnéise, na fuathchainte agus ionramháil na meán, ar líne agus san fhíorshaol araon; |
| --- | --- |

26.

| 27. | á chur chun suntais a phráinní atá sé gníomhaíochtaí athchóirithe a dhéanamh chun an gairmoideachas, an ghairmoiliúint agus printíseachtaí a chur in oiriúint do na dúshláin a bheidh ann amach anseo, mar atá luaite sa togra maidir le Bliain Eorpach na Scileanna. Ní mór éiceachórais réigiúnacha agus na hionaid ilfhreastail atá ann cheana a spreagadh chun rochtain ar ghairmoideachas agus gairmoiliúint ar ardchaighdeán a fheabhsú. Trí na héiceachórais sin a fheabhsú, is féidir leanúnachas riachtanach na dtionscnamh beartais rathúil a áirithiú agus naisc níos fearr a chruthú leis an tacaíocht airgeadais atá ar fáil tríd an gclár CSE+; |
| --- | --- |

27.

| 28. | á thabhairt chun suntais gur cheart an t-oideachas, an oiliúint, an gairmoideachas agus an ghairmoiliúint a thabhairt cothrom le dáta ar bhonn leanúnach agus gur cheart iad a bhunú ar scileanna atá dírithe ar an todhchaí. Is féidir leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha cuidiú le córais faireacháin agus sásraí a bhaineann le réamh-mheas agus meaitseáil scileanna a bhunú ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach; den tuairim, ina leith sin, go mbeidh an oiliúint leanúnach agus an gairmoideachas agus an ghairmoiliúint athléimneach ach iad a chomhtháthú i straitéisí eacnamaíocha, tionsclaíocha agus nuálaíochta, lena n-áirítear iad siúd a bhaineann leis an téarnamh inbhuanaithe, an t-aistriú glas agus an t-aistriú digiteach, chomh maith leis an speisialtóireacht chliste; |
| --- | --- |

28.

| 29. | á chur i bhfios go láidir, agus aird á tabhairt ar a phráinní atá sé feabhas a chur ar fheidhmíocht fuinnimh foirgneamh faoi chuimsiú an aistrithe ghlais agus na géarchéime fuinnimh atá ag teacht chun cinn, go bhfuil géarghá le díriú ar athsciliú agus uas-sciliú an lucht oibre atá ann cheana agus atá gníomhach san earnáil tógála; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á thabhairt le fios go mbeidh tionchar mór ag an aistriú i dtreo feithiclí astaíochtaí nialasacha agus digitithe ar éiceachórais réigiúnacha mótarfheithiclí agus ar struchtúir shocheacnamaíocha; á chur i bhfios go láidir, dá chomhartha sin, nach beag an tionchar a bheidh ag dícharbónú an iompair de bhóthar ar an lucht oibre speisialaithe i dtionscail na ngluaisteán agus an tsoláthair, rud a bhfuil uas-sciliú agus athoiliúint phráinneach 2,4 milliún oibrí faoi 2030 ag teastáil ina leith. Dá bhrí sin, molann sé go mbeadh creat Eorpach ann chun na hathruithe san earnáil sin a réamh-mheas agus a bhainistiú chun aistriú cóir agus cothrom a ráthú do na réigiúin ina bhfuil tionscail mótarfheithiclí agus soláthair. Ní mór pleananna don chlaochlú réigiúnach a mhionsaothrú i ndlúthchomhar leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á thabhairt dá aire, in ainneoin éileamh méadaitheach ar TFC agus ar ghairmithe cibearshlándála mar thoradh ar dhigitiú agus uathoibriú na hearnála iarnróid a mhéadú, nach mór aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar an mbearna shuntasach scileanna atá ann faoi láthair agus ar na riachtanais athraitheacha scileanna trí, inter alia, scéimeanna struchtúrtha oiliúna san earnáil iarnróid agus oideachas a chur chun cinn i ngairmeacha a bhaineann le hiarnród; |
| --- | --- |

31.

| 32. | á mheabhrú gur féidir leis na hIonaid Barr Feabhais Gairme infheistíocht sa ghnó áitiúil a spreagadh trí éiceachórais scileanna a chruthú. Tacaíonn siad leis an téarnamh inbhuanaithe, an t-aistriú glas agus an t-aistriú digiteach, mar aon leis an nuálaíocht réigiúnach agus nuálaíocht teicneolaíochta do FBManna; á chur i bhfáth, i ndáil leis an méid sin, a thábhachtaí atá sé go mbeadh na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha rannpháirteach sna hIonaid Barr Feabhais Gairme mar iolraitheoirí ar na héiceachórais sin; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á chur i dtábhacht go bhfuil solúbthacht mhéadaithe de dhíth ar an ngairmoideachas agus an ghairmoiliúint, mar fhreagairt ar na hathruithe tapa sa tsochaí agus i saol na hoibre, chun dlús a chur le digiteáil an ghairmoideachais agus na gairmoiliúna, chun cur chuige foghlama nua-aimseartha agus nuálacha a chur chun cinn agus chun tuilleadh infheistíochtaí a chothú i scileanna agus in inniúlachtaí múinteoirí agus oiliúnóirí; á chur chun suntais, i bhfianaise an bheartais fhoriomláin scileanna ar an leibhéal Eorpach, a thábhachtaí atá sé níos mó infheistíochta a dhéanamh ar uas-sciliú, ar athsciliú agus ar oiliúint go háirithe tar éis ghéarchéim COVID-19 lenar cuireadh dlús as cuimse ní hamháin leis an aistriú digiteach san oideachas ach leis na hathruithe ar phatrúin oibre freisin; |
| --- | --- |

33.

| 34. | á chur in iúl go bhfuil súil aige go nglacfar an Cinneadh maidir le Bliain Eorpach na Scileanna 2023 go pras ionas go bhféadfar gníomhaíochtaí a chur i bhfeidhm go céimneach ó thús 2023; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á chur in iúl go bhfuil sé tiomanta, i bhfianaise an mhéid thuas, go gcuideoidh sé le haidhmeanna Bhliain Eorpach na Scileanna a bhaint amach, lena n-áirítear trí Phlean Gníomhaíochta CnaR atá tiomanta don Bhliain a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

35.

| 36. | ag treorú dá Uachtarán an Rún seo a chur ar aghaidh chuig an gCoimisiún Eorpach, chuig Parlaimint na hEorpa, chuig Uachtaránacht na Sualainne agus Uachtaránacht na Spáinne ar Chomhairle an Aontais agus chuig Uachtarán na Comhairle Eorpaí. |
| --- | --- |

36.

An Bhruiséil, an 1 Nollaig 2022.

Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  COM(2022) 526 final.

1

---

TUAIRIMÍ

Coiste na Réigiún

An 152ú seisiún iomlánach de CnaR, 30.11.2022 – 1.12.2022

| 2.3.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 79/12 |
| --- | --- | --- | --- |

2.3.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 79/12

---

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le liosta choireanna an Aontais Eorpaigh a leathnú chun an fhuathchaint agus an choireacht fuatha a chur san áireamh ann

(2023/C 79/03)

| Rapóirtéir: | Aleksandra DULKIEWICZ (PL/PPE), Méara Chathair Gdańsk |
| --- | --- |
| Doiciméad tagartha: | Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle – Eoraip níos uilechuimsithí agus níos cosantaí; liosta choireanna an Aontais Eorpaigh a leathnú chun an fhuathchaint agus an choireacht fuatha a chur san áireamh ann
  COM(2021) 777 final |

Rapóirtéir:

Aleksandra DULKIEWICZ (PL/PPE), Méara Chathair Gdańsk

Doiciméad tagartha:

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle – Eoraip níos uilechuimsithí agus níos cosantaí; liosta choireanna an Aontais Eorpaigh a leathnú chun an fhuathchaint agus an choireacht fuatha a chur san áireamh ann

COM(2021) 777 final

MOLTAÍ BEARTAIS

TÁ COISTE EORPACH NA RÉIGIÚN (CnaR)

| 1. | á thabhairt dá aire go leagtar amach faoi láthair an chaoi a ndéantar an fhuathchaint agus an choireacht fuatha a choiriúlú ar leibhéal an Aontais i gCinneadh Réime 2008 ón gComhairle maidir leis an gciníochas agus an tseineafóibe a chomhrac (Cinneadh Réime 2008/913/CGB ón gComhairle (1)). Tá liosta na gcoireanna fuatha a chumhdaítear le reachtaíocht uile-Aontais teoranta d’fhorais a bhaineann le cine, cneasdath, reiligiún agus tionscnamh náisiúnta nó eitneach; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á thabhairt dá aire go bhfuil éagsúlacht ann ó Bhallstát go Ballstát maidir le coiriúlú cineálacha eile fuathchainte agus coireachta fuatha, go háirithe ar fhorais maidir le hinscne, claonadh gnéasach, aois agus míchumas. Ós rud é nach bhfuil aon bhunús sna Conarthaí faoi láthair le haghaidh freagairt choiteann ó dhlí coiriúil an Aontais chun dul i ngleic le gach cineál fuathchainte agus coireachta fuatha, iarrann CnaR ar an gComhairle liosta choireanna an Aontais faoi Airteagal 83(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) a leathnú go pras trí íoschaighdeáin choiteanna a leagan síos don fhoráil choiriúil náisiúnta ábhartha agus lánurraim á tabhairt do phrionsabal na coimhdeachta; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó an togra ón gCoimisiún Eorpach le haghaidh Cinneadh ón gComhairle chun an fhuathchaint agus an choireacht fuatha a chur leis na réimsí coireanna a leagtar síos in Airteagal 83(1) den (CFAE), atá i gceangal leis an Teachtaireacht ó mhí na Nollag 2021 Eoraip níos uilechuimsithí agus níos cosantaí; liosta choireanna an Aontais Eorpaigh a leathnú chun an fhuathchaint agus an choireacht fuatha a chur san áireamh ann; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á thabhairt le fios gur feiniméin iad an fhuathchaint, an choireacht fuatha, an bhréagnuacht, an bhréagaisnéis agus teoiricí comhcheilge ar gá aghaidh a thabhairt orthu trí ghníomhaíocht dhaingean a dhéanamh. Ba cheart a thabhairt chun suntais freisin gurb éard atá i gceist leis an gcomhrac in aghaidh na fuathchainte agus na coireachta fuatha an comhrac in aghaidh na claontachta, an chiníochais, an tseobhaineachais, na homafóibe agus an fhrithsheimíteachais. Déanann an fhuathchaint agus an choireacht fuatha difear ní hamháin do na híospartaigh aonair, ós rud é go bhfuil siad ina gcúis le fulaingt agus go gcuirtear srian tromchúiseach le cearta agus saoirsí bunúsacha na n-íospartach sin, ach déanann an dá ghné sin dochar don tsochaí i gcoitinne freisin; |
| --- | --- |

4.

| 5. | is cúis imní dó scála ollmhór an fheiniméin seo agus an neamhshuim a léirítear ina leith, rud a chruthaíonn an baol go ndéanfaí an fhuathchaint agus an choireacht fuatha a normalú, agus fiú go mbeadh siad ina ngnáthchuid dár saol laethúil; |
| --- | --- |

5.

Moltaí beartais

| 6. | ag cáineadh na gcásanna ina bhfuil an fhuathchaint mar chuid de theanga na coinbhleachta polaitiúla agus is cúis imní dó tuairimí míchuibheasacha agus an baol atá ann go n-éireodh brúidiú na teanga níos coitinne sa díospóireacht phoiblí. Tá baol ann go gcuideoidh an teanga ionsaitheach a úsáideann lucht an phobalachais sna díospóidí polaitiúla le timpeallacht a chruthú inar féidir radacachas, bréagnuacht agus bréagaisnéis a fhorbairt, rud a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le coireanna fuatha; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á chur in iúl go bhfuil sé ar an eolas go bhfuil tionchar ag an bhfuathchaint agus ag an gcoireacht fuatha ar gach aoisghrúpa, agus gurb é an t-aon éagsúlacht atá ann ná an timpeallacht ina mbíonn an dá ghné sin ag bagairt orthu; á iarraidh go dtabharfaí aird ar leith ar dhaoine óga atá, ar lámh amháin, an-leochaileach maidir le fuathchaint sa saol fíorúil agus sa saol réadúil agus le gríosú chun coireanna fuatha, agus ar an lámh eile, a d’fhéadfadh a bheith ina gcomhghuaillithe láidre chun í a chomhrac; á thabhairt dá aire, cé go ndírítear an fhuathchaint ar dhídeanaithe, ar dhaoine nach bhfuil heitreanormatach agus ar mhionlaigh náisiúnta agus reiligiúnacha níos minice ná ar ghrúpaí eile, tá méadú mór tagtha ar líon na ndaoine a bhfuil an fhuathchaint ag bagairt orthu sna meáin, sna meáin shóisialta agus i ngnáthchásanna laethúla le blianta beaga anuas; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á thabhairt dá aire nach ábhar imní do phobail mhionlaigh amháin é an foréigean briathartha agus an foréigean fisiciúil atá á spreagadh ag an bhfuath. Sa chomhthéacs sin, is minice a bhíonn pearsana údaráis – daoine ag a bhfuil sainordú toghchánach nó a fheidhmíonn freagrachtaí poiblí, agus institiúidí – ina n-íospartaigh fuathchainte agus coireachta fuatha. Tá polaiteoirí áitiúla agus réigiúnacha buailte go mór leis sin, agus cearta dídeanaithe, imirceach nó daoine LGBTIQ+ á gcosaint acu, mar shampla, agus le déanaí, i bhfianaise an chomhraic in aghaidh bagairtí domhanda amhail ionradh na Rúise ar an Úcráin nó paindéim COVID-19; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á chreidiúint go bhfuil polaiteoirí agus údaráis phoiblí in ann tionchar ar leith a imirt ar thuairimí an phobail agus ar an dioscúrsa poiblí, agus dá bhrí sin, iarrann siad ar cheannairí polaitiúla ar gach leibhéal gan teanga a úsáid a d’fhéadfadh a bheith ina cúis leis an bhfuathchaint nó le coireanna fuatha i gcoinne grúpaí ar leith; |
| --- | --- |

9.

| 10. | is ábhar imní dó go bhfuil tríú tíortha ag baint úsáid as an bhfuathchaint agus as an gcoireacht fuatha go feasach chun feachtais eagraithe a thabhairt chun críche a mbíonn tionchar acu ar an bpolarú agus deighiltí a chruthú laistigh den Aontas. Tá ról ag an bhfuathchaint agus ag an gcoireacht fuatha maidir le coinbhleachtaí armtha a spreagadh. Ní feiniméin ar an leibhéal áitiúil atá i gceist a thuilleadh ach bagairt ar fud an domhain. Sampla den sórt sin fuathchainte is ea an teachtaireacht atá á cur ar aghaidh ag rialtas Putin maidir leis na cúiseanna atá leis an ionsaí ar an Úcráin, mar aon le scála an fhoréigin agus na gcoireanna fuatha a dhéantar le linn an chogaidh sin; |
| --- | --- |

10.

| 11. | tarraingíonn sé aird ar an ngné dhomhanda den fhuathchaint agus den choireacht fuatha atá mar thoradh go páirteach ar a éasca atá sé smaointe a scaipeadh trí bhealaí éagsúla digiteacha. Dá bhrí sin, ní mór gné thrasteorann a bheith ann chun iad a ionchúiseamh go héifeachtach. I ndáil leis sin, aontaíonn an Coiste go hiomlán le measúnú an Choimisiúin Eorpaigh nach féidir aghaidh a thabhairt ar thromchúis na gcoireanna sin, mar aon lena gcineál trasteorann, ach amháin trí chomhghníomhaíocht ar leibhéal an Aontais, trí fhreagairt choiteann ó dhlí coiriúil an Aontais agus trí chomhar breithiúnach feabhsaithe idir na Ballstáit. Ní thiocfadh gníomhaíocht den sórt sin salach ar phrionsabal na coimhdeachta ná prionsabal na comhréireachta; |
| --- | --- |

11.

| 12. | ag leagan béim ar na fo-éifeachtaí diúltacha a d’fhéadfadh a bheith ag an bhfuathchaint ar líne ar phobail áitiúla agus, mar thoradh air sin, deighiltí a chruthú idir daoine agus cur isteach ar phróiseas an chomhtháthaithe shóisialta; den tuairim gur i measc na bpobal áitiúil is mó a bhraitear iarmhairtí na coireachta fuatha agus na fuathchainte; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á chur in iúl gur ábhar imní dó go scaiptear le coireanna fuathbhunaithe eagla agus stiogmatú a bhfuil tionchar díobhálach níos mó acu a théann thar theorainneacha cathrach nó réigiúin ar leith agus a d’fhéadfadh coinbhelachtaí níos mó a chruthú; |
| --- | --- |

13.

| 14. | ag leagan béim ar an bhfreagracht mhór atá ar na húdaráis réigiúnacha agus áitiúla maidir leis an gcoireacht fuatha agus an fhuathchaint a chomhrac go gníomhach agus idirdhealú agus eisiamh a chosc, lena n-áirítear foréigean arb iad an pholaitíocht nó an idé-eolaíocht is siocair leis; á thabhairt dá aire, mura nglacfar leis an staid i ndáiríre agus mura ndéanfar beart, go bhféadfadh cúrsaí dul in olcas; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á chur i bhfios go bhfuil ról ríthábhachtach ag na méaraí agus ag ceannairí réigiúnacha agus áitiúla eile agus gur féidir leo ról lárnach a imirt chun comharthaí luatha na dteagmhas sin a shainaithint ina bpobail; á iarraidh go ndéanfaí moltaí speisialaithe a dhréachtú d’údaráis réigiúnacha agus áitiúla maidir leis an mbealach chun an feiniméan sin a chosc go héifeachtach laistigh de phobail áitiúla; den tuairim freisin gur cheart údaráis áitiúla agus réigiúnacha a spreagadh chun bearta coisctheacha a dhéanamh ar bhonn a gcúinsí áitiúla; á iarraidh go mbeadh comhar comhchuí ann le comhlachtaí forfheidhmithe dlí, a bhfuiltear ag súil leis go ndéanfaidh siad an fhuathchaint agus an gcoireacht fuatha a chomhrac go comhsheasmhach agus go héifeachtach; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á mholadh go dtabharfaí isteach reachtaíocht maidir leis an bhfuathchaint a chomhrac i seirbhísí digiteacha ionas nach gcuirfidh na meáin shóisialta le tionchar na fuathchainte agus na gcoireanna a scaipeadh agus a mhéadú. Ní leor na rialacha reatha chun a áirithiú go gcuirfidh soláthraithe seirbhísí idirlín leis an bhfuathchaint a chomhrac agus a chosc go héifeachtach sna seirbhísí a sholáthraíonn siad. Léirítear le taighde (2) gur minic nach bhforfheidhmíonn soláthraithe seirbhísí digiteacha agus ardáin dhigiteacha a dtreoirlínte comhphobail féin nó nach bhfuil sé d’acmhainn acu a gcuid treoirlínte féin a fhorfheidhmiú; |
| --- | --- |

16.

| 17. | á thabhairt dá aire gur deis í an Ionstraim um Sheirbhísí Digiteacha (DSA), atá sa chéim reachtach faoi láthair, chun caighdeáin íosta a leagan síos i dtéarmaí trédhearcachta maidir leis na hacmhainní nach mór d’ardáin a úsáid chun cur chun feidhme na gcreataí dlíthiúla maidir le bréagaisnéis agus a dtreoirlínte comhphobail féin a áirithiú. D’fhéadfadh an gníomh dlí sin dreasacht a sholáthar chun feabhas a chur ar an gcaidreamh idir soláthraithe seirbhíse idirmheánacha, an pobal agus an Stát. Le hacmhainneacht shocheacnamaíoch na n-ardán an-mhór, tá gá le hiarracht chomhordaithe ar leibhéal uile-Eorpach agus leas a bhaint as neart an mhargaidh aonair Eorpaigh; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á iarraidh go nglacfaí DSA ar leibhéal an Aontais agus go gcuirfí chun feidhme é sna Ballstáit. Ba cheart do na Ballstáit tabhairt faoi obair bhreise agus páirt a ghlacadh chun DSA a chur chun cinn. Is fiú DSA a chur chun cinn mar dhlí de chuid an Aontais nach bhfuil in iomaíocht le rialacháin neamhspleácha ar leithligh maidir le seirbhísí digiteacha ná leis an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh ar líne, a d’fhéadfadh na Ballstáit aonair a ghlacadh; |
| --- | --- |

18.

| 19. | ag tabhairt aird ar ról na n-údarás forfheidhmithe dlí sa phróiseas maidir le cosc, brath agus, ar deireadh, ionchúiseamh; á chur in iúl go bhfuil súil aige go gcuirfear le freagairt chomhsheasmhach ar choireanna fuatha má dhéantar liosta uile-Aontais na gcoireanna a leathnú chun coireanna fuatha a chur san áireamh ann agus go leagfar béim ar ionchúiseamh na fuathchainte agus na coireachta fuatha ag gach céim de na himeachtaí (póilíní, seirbhís ionchúisimh, cúirteanna); ag leagan béim ar ról na gcúirteanna neamhspleácha sa phróiseas seo. Trína gcásdlí a thógáil, is féidir leis na cúirteanna sin na teorainneacha a leagan síos maidir le cad is incheadaithe agus cad a thagann laistigh de na teorainneacha maidir leis an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh agus cad is an fhuathchaint ann; ag moladh go mbeadh na caighdeáin chéanna ann maidir le conas freagairt don fhadhb seo ar fud an Aontais Eorpaigh; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á iarraidh go ndéanfaí machnamh ar shamhail a chruthú ina ndéantar an fhuathchaint a ionchúiseamh trí dhíotáil phoiblí seachas trí nósanna imeachta príobháideacha nó nósanna imeachta gearáin. Is chun leas an phobail é srian a chur leis an bhfeiniméan seo agus ba cheart do dhéantóirí na gcionta coiriúla a bheith ar an eolas go mbeidh pionós i ndán dóibh. Is gá freisin an chonstaic maidir le hanaithnideacht na ndaoine a dhéanann coireanna fuatha a shárú. Ní mór d’údaráis forfheidhmithe dlí gníomhaíocht a dhéanamh ina leith sin agus ní mór do sholáthraithe seirbhísí idirlín a bheith toilteanach comhoibriú lena chéile; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á chur in iúl go bhfuil dul chun cinn maidir le comhionannas agus cearta an duine, lena n-áirítear comhlachtaí forfheidhmithe dlí a dhéanann an choireacht fuatha agus an fhuathchaint a chomhrac go héifeachtach, ag brath cuid mhór ar an gcomhar leis na húdaráis réigiúnacha agus áitiúla; |
| --- | --- |

21.

| 22. | á thabhairt le fios gurb í an phríomhbhac atá os comhair na n-údarás forfheidhmithe dlí gníomhaíocht a dhéanamh go héifeachtach ná na coireanna fuatha nach dtuairiscítear; á chur in iúl gur cheart do na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha agus oifigigh na rialtas áitiúil leas a bhaint as an gcaidreamh dlúth atá acu leis na saoránaigh agus beartais a chur chun cinn chun feasacht ar an bhfadhb a ardú (lena n-áirítear i measc na státseirbhíseach) agus chun íospartaigh a spreagadh chun an fhuathchaint agus an choireacht fuatha a thuairisciú; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á chur in iúl gur cheart ról a bheith ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha maidir le bacainní ar theagmhais coireachta fuatha a thuairisciú, mar shampla trí fheasacht a mhúscailt maidir le cearta na n-íospartach, trí fhaisnéis dhlíthiúil a chur ar fáil maidir le conas teagmhais a thuairisciú, a áirithiú d’imircigh gur féidir leo tuarascáil a chomhdú beag beann ar a stádas dlíthiúil agus tuairisciú anaithnid trí thríú páirtithe a chur chun cinn. Ba cheart do na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha dea-chleachtais agus comhar a chur chun cinn thar ceann na n-íospartach agus do na póilíní, comhlachtaí comhionannais agus frith-idirdhealaithe áitiúla, eagraíochtaí neamhrialtasacha sóisialta agus seirbhísí eile tacaíochta d’íospartaigh a bheith rannpháirteach chomh maith; |
| --- | --- |

23.

| 24. | is é tátal an Choiste nach mbeidh na réitigh dhlíthiúla is fearr fiú ina gcabhair mura ndéanfaidh na húdaráis forfheidhmithe dlí iad a fhorfheidhmiú trí dhéantóirí na gcionta coiriúla a ionchúiseamh. Ar an gcaoi chéanna, beidh teorainn le cumas na n-údarás forfheidhmithe dlí freagairt mura roinnfidh soláthraithe seirbhísí idirlín (seirbhísí a chur ar fáil go leictreonach) sonraí na ndaoine a dhéanann coireanna fuatha agus, ar an gcaoi sin, a sháraíonn an dlí go follasach; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á áitiú, ó thaobh comhlachtaí forfheidhmithe dlí de, ós rud é gur minic a bhíonn an fhuathchaint fite fuaite le teanga na díospóireachta poiblí agus polaitiúla, go bhfuil sé níos tábhachtaí fós go bhfanfaidh na comhlachtaí sin (agus go háirithe oifig an ionchúisitheora) neamhspleách i gcónaí agus go dtabharfaí aird cheart ar an bhfeiniméan seo. Gan beann ar na difríochtaí náisiúnta atá ann faoi láthair maidir leis an bhfuathchaint agus leis an gcosaint a rialú, a chomhrac agus a chosc ar fhorais ar leith, tá sé an-tábhachtach cobhsaíocht na n-institiúidí a áirithiú. Ciallaíonn sé sin, ar an gcéad dul síos, go mbeadh gá le cúirteanna neamhspleácha, agus go mbeadh oifig an ionchúisitheora saor ó bhrú agus in ann cinntí neamhspleácha a dhéanamh maidir leis an gcineál seo coireachta a ionchúiseamh trí dhíotáil phoiblí; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á thabhairt dá aire go gcumhdaítear le sainordú na gcomhlachtaí comhionannais, i roinnt Ballstát de chuid an Aontais, an fhuathchaint agus an choireacht fuatha (3) agus, dá bhrí sin, go bhfuil ról tábhachtach acu sa phróiseas sin. Tacaíonn an Coiste leis na moltaí ón gCoimisiún Eorpach do na Ballstáit maidir leis sin chun cabhrú leo feabhas a chur ar neamhspleáchas agus éifeachtacht na gcomhlachtaí comhionannais (4) agus tá sé ag tnúth leis an togra reachtach a fógraíodh go luath agus atá le teacht maidir lena ról agus lena neamhspleáchas a neartú tuilleadh; |
| --- | --- |

26.

| 27. | á chur in iúl gur gá comhoibriú leis na heagraíochtaí neamhrialtasacha a thacaíonn le feasacht a ardú agus leis an bhfuathchaint agus le gníomhartha foréigin fuathbhunaithe a chomhrac. Ní mór an taithí atá faighte ag na príomhgheallsealbhóirí sin, lena n-áirítear na húdaráis áitiúla, a úsáid chun an fhuath a chomhrac; |
| --- | --- |

27.

| 28. | ba cheart do gach scoil cláir oideachais a chur i bhfeidhm lena dtugtar aghaidh ar an idirdhealú, lena n-áirítear na scileanna is gá chun maireachtáil i sochaí ilchultúrtha atá éagsúil ó thaobh náisiúntachta, cine, idé-eolaíochta agus creidimh. Ba cheart gníomhaíochtaí chun an fhuathchaint a chomhrac a bheith ina bpríomhghné den oideachas sin; |
| --- | --- |

28.

| 29. | á mholadh go gcuirfí an fhuathchaint san áireamh sa churaclam ginearálta oideachais agus spreagann sé réigiúin a bhfuil inniúlachtaí acu sa réimse seo beart a dhéanamh chun na críche sin; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á chur i bhfios go láidir nach mór oideachas a chur ar shaoránaigh Eorpacha an lae inniu agus na scileanna idirphearsanta a bheith acu ionas nach rachaidh siad rófhada maidir le cad is saoirse cainte nó saoirse chun tuairimí a nochtadh ann, bíodh sin ar líne nó i spásanna poiblí; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á mholadh go gcruthófaí feachtais phoiblí fhadréimseacha, lena n-áirítear feachtais phoiblí ar fud an Aontais, chun an comhionannas a chur chun cinn agus an t-idirdhealú a chosc, mar shampla trí obair leantach a dhéanamh ar an gComhdháil ar Thodhchaí na hEorpa; |
| --- | --- |

31.

| 32. | á iarraidh go dtabharfaí tacaíocht d’eagraíochtaí áitiúla agus réigiúnacha agus do chomhpháirtithe sóisialta a oibríonn sna réimsí céanna agus a thugann aghaidh ar an gcomhrac in aghaidh na fuatha briathartha agus fisicí trí oideachas ilchultúrtha a chur ar fáil; á chur in iúl gur dea-shampla de sin an smaoineamh atá taobh thiar de Ghradam an Mhéara Paweł Adamowicz arna chistiú ag Coiste na Réigiún, ag Líonra Idirnáisiúnta na gCathracha Tearmainn (ICORN) agus ag cathair Gdańsk; |
| --- | --- |

32.

Conclúidí

| 33. | á mheas gur ráthóir é an tAontas a mhéid a bhaineann le dlíthe a dhéanamh agus a chur i bhfeidhm chun gníomhú in aghaidh léirithe poiblí fuatha; |
| --- | --- |

33.

| 34. | á aithint go bhfuil gné thrasteorann ag baint le héifeachtaí na fuathchainte agus na coireachta fuatha, agus dá bhrí sin, gur gá dul i ngleic leo trí ghníomhaíocht chomhchoiteann ar leibhéal an Aontais. á iarraidh, dá bhrí sin, aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar an bhfuathchaint agus ar an gcoireacht fuatha ar fhorais eile seachas iad sin a chumhdaítear le Cinneadh Réime 2008/913/CGB, lena n-áirítear ar fhorais féiniúlachta inscne, gnéaschlaonta, aoise agus míchumais, mar a shainaithnítear iad sna tograí ón gCoimisiún maidir le hAontas an Chomhionannais. Tá sé tábhachtach go gcuirfidh an Chomhairle go tapa le liosta na gcoireanna chun coireanna fuatha a chur san áireamh ann (Airteagal 83(1) CFAE) chun a áirithiú go mbeidh na comhlachtaí forfheidhmithe dlí ag feidhmiú go héifeachtach ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á chur in iúl gurb é an t-aon fhreagairt ar an bhfuathchaint agus ar an gcoireacht fuatha ná straitéis chuimsitheach dhlíthiúil a chruthú ar mhaithe le cur i gcoinne, tuairisciú agus ionchúiseamh comhsheasmhach; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á iarraidh go mbunófaí rialacha íosta ar leibhéal an Aontais maidir le smachtbhannaí ar an bhfuathchaint agus ar an gcoireacht fuatha, lena gceadófaí reachtaíocht náisiúnta a leasú chun ballraíocht in eagraíochtaí a ghríosaíonn fuath nó a chuireann fuath chun cinn ar aon fhoras a choiriúlú, mar aon le rannpháirtíocht in aon ghníomhaíochtaí den chineál sin. Níor cheart glacadh le tuairimí frithdhaonlathacha, an fhuathchaint nó naimhdeas i gcoinne duine eile in áit ar bith ar domhan nó san Eoraip; |
| --- | --- |

36.

| 37. | á mholadh go bhfeabhsófaí na modhanna chun sonraí maidir leis an gcoireacht fuatha a thaifeadadh agus a bhailiú agus á mholadh go n-eagrófaí plé ar leibhéal na saineolaithe, le rannpháirtíocht na mBallstát agus faoi choimirce na Gníomhaireachta um Chearta Bunúsacha (FRA). D’fhéadfadh sé sin cuidiú leis na húdaráis náisiúnta aghaidh a thabhairt ar fhadhbanna a bhaineann le cur i bhfeidhm praiticiúil na reachtaíochta agus imscrúdú, ionchúiseamh agus pianbhreith éifeachtach na coireachta fuatha agus na fuathchainte a áirithiú; den tuairim freisin go bhfuil ról tábhachtach ag institiúidí sóisialta agus ag eagraíochtaí a théann i ngleic leis an bhfuathchaint agus leis an gcoireacht fuatha; |
| --- | --- |

37.

| 38. | den tuairim go bhfuil gá le réitigh eagraíochtúla agus dhlíthiúla chun íospartaigh na fuathchainte agus na gcoireanna fuatha a chosaint, agus nach mór d’institiúidí agus d’eagraíochtaí an Aontais, na Ballstáit, na húdaráis réigiúnacha agus áitiúla Eorpacha agus an tsochaí shibhialta tacaíocht agus cuidiú a thabhairt chun na réitigh sin a chur ar fáil; |
| --- | --- |

38.

| 39. | á thabhairt dá aire gur beag idir an fhuathchaint a chomhrac agus an chinsireacht. Ba cheart an ceart chun tuairimí a nochtadh a ráthú agus réitigh dhlíthiúla á bhforbairt chun an fhuathchaint agus an choireacht fuatha a chomhrac; |
| --- | --- |

39.

| 40. | á thabhairt dá aire nach ann do shainmhíniú caighdeánaithe ar an gcoireacht fuatha ar an leibhéal idirnáisiúnta; á iarraidh, dá bhrí sin, go ndéanfaí iarrachtaí chun an cásdlí a fhorbairt agus a neartú agus, sa chaoi sin, go gcuirfí feabhas ar éifeachtacht ionchúiseamh na fuathchainte agus na coireachta fuatha; d’fhéadfadh Moladh CM/Rec(2022)16 ó Choiste na nAirí chuig na Ballstáit (5), agus an sainmhíniú atá i gCinneadh Réime 2008/913/CGB a bheith ina spreagadh ina leith sin; |
| --- | --- |

40.

| 41. | á chur in iúl go bhfuil sé ar an eolas nach n-éireoidh linn an chaint pholaitiúil fhoircneach a rialú. Beidh na Ballstáit fós freagrach as cinneadh a dhéanamh maidir le conas a shainíonn siad an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh; creideann sé, áfach, nach mór dúinn caighdeáin AE a fhorchur chun teagmhais fuatha briathartha agus fisiciúla a chomhrac. Is é sin go díreach an fáth a bhfuil liosta choireanna an Aontais á leathnú chun an fhuathchaint agus an choireacht fuatha a chur san áireamh ann. |
| --- | --- |

41.

An Bhruiséil, an 1 Nollaig 2022.

Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  Cinneadh Réime 2008/913/CGB ón gComhairle an 28 Samhain 2008 maidir le cineálacha agus léirithe áirithe ciníochais agus seineafóibe a chomhrac trí bhíthin an dlí choiriúil (IO L 328, 6.12.2008, lch. 55).

1

(2)  Is féidir teacht ar thuarascáil a bhaineann leis an ábhar seo ag 210831_Reset_Facebook_Bundestagswahl_EN.pdf (hateaid.org).

2

(3)  Is sampla den sórt sin í Oifig an Ombudsman sa Pholainn.

3

(4)  Moladh ón gCoimisiún an 22.6.2018 maidir le caighdeáin do na comhlachtaí comhionannais (C(2018) 3850 final).

4

(5)  Moladh CM/Rec(2022)16 ó Choiste na nAirí chuig na Ballstáit maidir leis an bhfuathchaint a chomhrac: https://search.coe.int/cm/Pages/result_details.aspx?ObjectId=0900001680a67955

5

https://search.coe.int/cm/Pages/result_details

aspx?ObjectId=0900001680a67955

---

| 2.3.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 79/17 |
| --- | --- | --- | --- |

2.3.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 79/17

---

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le Straitéis an Aontais Eorpaigh um Theicstílí Inbhuanaithe agus Ciorclacha

(2023/C 79/04)

| Rapóirtéir: | Luca MENESINI (IT/PSE), Uachtarán Chúige Lucca (an Toscáin) |
| --- | --- |
| Doiciméad tagartha: | Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún – Straitéis an Aontais Eorpaigh um Theicstílí Inbhuanaithe agus Ciorclacha
  COM(2022) 141 |

Rapóirtéir:

Luca MENESINI (IT/PSE), Uachtarán Chúige Lucca (an Toscáin)

Doiciméad tagartha:

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún – Straitéis an Aontais Eorpaigh um Theicstílí Inbhuanaithe agus Ciorclacha

COM(2022) 141

MOLTAÍ BEARTAIS

TÁ COISTE EORPACH NA RÉIGIÚN (CnaR),

| 1. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó an cur chuige leathan atá i gceist i Straitéis an Aontais Eorpaigh um Theicstílí Inbhuanaithe agus Ciorclacha. Is é an aidhm atá leis an straitéis sin creat agus fís chomhleanúnach a chruthú le haghaidh aistriú glas na hearnála teicstílí, i gcomhréir lena bhfuil le baint amach faoin gComhaontú Glas don Eoraip, faoin bPlean Gníomhaíochta um an nGeilleagar Ciorclach agus faoin Straitéis Eorpach maidir le Tionsclaíocht; |
| --- | --- |

1.

| 2. | ag tnúth le bailchríoch a chur ar an treochlár le haghaidh aistriú glas agus aistriú digiteach éiceachóras iomlán na dteicstílí agus le foilsiú an treochláir sin; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á chur in iúl go dtuigeann sé an phráinn atá le táirgí teicstíle inbhuanaithe agus in-athchúrsáilte a chur ar fáil ar mhargadh na hEorpa, teicstílí ar snáithíní athchúrsáilte den chuid is mó atá iontu, atá saor ó shubstaintí guaiseacha agus a tháirgtear ar bhealach a urramaíonn cearta sóisialta agus an comhshaol; ag iarraidh go dtiocfaidh athrú ó bhonn ar earnáil an fhaisin chun deireadh a chur le rótháirgeadh agus róthomhaltas éadaí; |
| --- | --- |

3.

| 4. | ag tarraingt aird ar shonraí ón nGníomhaireacht Eorpach Comhshaoil (EEA) a léiríonn go mbíonn, ó thaobh an tomhaltais de, an ceathrú tionchar diúltach is mó ar an meán ag saolré táirgí teicstíle ar an aeráid agus ar an gcomhshaol, sin tar éis an bhia, na tithíochta agus na soghluaisteachta (1). Teicstílí ba chúis leis an tríú brú is mó ar úsáid uisce agus ithreach in 2020 agus an cúigiú brú is mó ar úsáid amhábhar agus astaíochtaí gás ceaptha teasa; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá earnáil na dteicstílí, an fhaisin, na dtáirgí leathair agus an choisbhirt do thionsclaíocht na hEorpa, earnáil ina bhfuil breis agus dhá mhilliún duine fostaithe agus a spreagann an fhostaíocht, an fhorbairt eacnamaíoch agus an nuálaíocht sna héiceachórais réigiúnacha ina bhfaightear í; den tuairim gur tosaíocht atá ann aistriú ó chóras táirgthe líneach eastóscach go samhail athghiniúnach chiorclach; den tuairim freisin go bhfuil ról ríthábhachtach san aistriú sin ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha, go háirithe a) na bardais agus geallsealbhóirí áitiúla ar nós na bhfiontar sóisialta, bailitheoirí agus eagraíochtaí na sochaí sibhialta maidir le córas bailithe, aisghabhála agus athúsáide a chur ar fáil, agus b) na réigiúin toisc go dtugann siad tacaíocht do na bardais agus a gcúraimí á gcur i gcrích acu agus c) an earnáil phoiblí agus an earnáil phríobháideach toisc go spreagann siad na próisis taighde agus nuálaíochta; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á chur in iúl go dtuigeann sé a éifeachtaí atá an scéim freagrachta leathnaithe táirgeora (EPR) chun feabhas a chur ar an mbailiúchán deighilte dramhaíola agus ar bhainistiú na dramhaíola i ndiaidh an bhailiúcháin de réir ord tosaíochta na dramhaíola; á iarraidh ar na comhreachtóirí cinneadh a dhéanamh ar leibhéal an Aontais maidir leis na táirgí teicstíle sin a thagann faoi raon feidhme na Treorach agus na scéime EPR comhfhreagraí, trí dhíriú ar an gcostas ard a bhaineann le diúscairt an “mhearfhaisin”; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó go mbeidh sé ina cheangal ar gach táirgeoir dramhaíola faoi mhí Eanáir 2025 teicstílí a bhailiú i mbailiúchán ar leithligh; ag súil leis, ina theannta sin, go gcuirfear san áireamh san athbhreithniú ar an Treoir Réime Dramhaíola atá beartaithe do 2024 spriocanna cainníochtúla sonracha maidir le dramhaíl teicstíle a chosc, a athúsáid agus a athchúrsáil, agus go gcuirfear an ról tábhachtach atá ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha san áireamh; |
| --- | --- |

7.

Teacht ar phatrúin nua tomhaltais

| 8. | á chur i bhfios gur tháinig méadú faoi dhó beagnach ar tháirgeadh teicstílí ar fud an domhain idir 2000 agus 2015. Ós éadaí atá sa sciar is mó den tomhaltas teicstílí san Aontas (81 %), is é an claonadh atá ann baill éadaigh a úsáid ar feadh tréimhsí níos giorra agus níos giorra sula gcaitear amach iad, thar aon chlaonadh eile, is mó a chuireann le patrúin neamh-inbhuanaithe an rótháirgthe agus an róthomhaltais; |
| --- | --- |

8.

| 9. | ag súil leis go dtiocfaidh méadú ar líon na ngníomhaíochtaí chun úsáid chomhfhiosach agus inbhuanaithe teicstílí a chur chun cinn, go háirithe maidir le héadaí ar leith ar mó an dóchúlacht go bhfaighidh tomhaltóirí réidh leo roimh dheireadh a saolré úsáide. Le gníomhaíochtaí den sórt sin, amhail scéimeanna babhtála, leabharlanna faisin agus feachtais ardaithe feasachta, tugtar aghaidh ar bhacainní éagsúla a bhaineann le réamhchlaontaí faoi éadaí athláimhe a fhad a bhaineann le caighdeán, sláinteachas nó éagsúlacht na dtáirgí atá ar fáil; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á chur i bhfáth gur gá dlús a chur leis an gcuardach ar réitigh nuálacha (meaisíní, trealamh, ardáin dhigiteacha) chun an dramhaíl teicstíle arna bailiú a shórtáil, a athúsáid agus a athchúrsáil, agus an chaoi a bhfreagraíonn fabraicí do na gníomhaíochtaí sin a bharrfheabhsú; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á thabhairt le fios nach leor fós éileamh an mhargaidh ar tháirgí agus ar sheirbhísí ciorclacha agus gur bac mór é sin ar chur chun feidhme samhlacha gnó ciorclacha; ag iarraidh ar na húdaráis náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla spreagadh a thabhairt trí leas a bhaint as uirlisí a thacaíonn le samhlacha gnó atá bunaithe ar chultúr na húsáide seachas ar chultúr na húinéireachta a ghlacadh, trí rialacha a shainiú maidir le hiompar agus trádáil teicstílí (sruthanna dramhaíola san áireamh) agus trí dhreasachtaí rialála a chur chun cinn (mar shampla laghduithe CBL nó cur i bhfeidhm an phrionsabail EPR) chun léasú seachas ceannach a chur chun cinn, sin agus ardáin chomhroinnte, seirbhísí aisghlactha, athdhíol earraí agus siopaí earraí athláimhe, agus seirbhísí deisiúcháin, uaschúrsála agus cothabhála (a raibh dulta dá dtábhacht); á aithint, lena chois sin, gur féidir leis na samhlacha gnó seo tionchar dearfach a imirt ar fheidhmíocht inbhuanaitheachta an chomhshaoil in earnálacha na sláinte, na tuarasóireachta agus na foirgníochta agus in earnálacha tábhachtacha eile de chuid na seirbhíse poiblí; |
| --- | --- |

11.

| 12. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó an tionscnamh maidir le tomhaltóirí a chumhachtú le haghaidh an aistrithe chuig an ngeilleagar glas (2) agus na rialacha Eorpacha a leanfaidh as lena n-áiritheofar go bhfaighidh na tomhaltóirí faisnéis ag an díolphointe maidir le ráthaíocht tráchtála inbhuanaitheachta na dtáirgí teicstíle, mar aon le faisnéis ábhartha a bhaineann lena ndeisiú; ag iarraidh ar an gCoimisiún leanúint den obair ar na critéir íosta maidir le gach cineál maímh comhshaoil i gcomhthéacs an tionscnaimh Green Claims (3); |
| --- | --- |

12.

Gnáthnós a dhéanamh den dearadh ciorclach

| 13. | á aithint gur féidir leis an dearadh ar mhaithe le hinbhuanaitheacht bhreise cur le saolré táirgí teicstíle, éadaí, táirgí leathair agus coisbheart (earnáil TCLF), rud a laghdóidh an dramhaíl teicstíle agus úsáid fhoriomlán na n-óghábhar agus na gceimiceán; á chur in iúl gur díol sásaimh dó an obair atá á déanamh ag an gCoimisiún chun ceanglais cheangailteacha eicidhearthóireachta a bhaineann go sonrach le táirgí a fhorbairt, obair a chuirfidh le feidhmíocht tháirgí na hearnála TCLF maidir le marthanacht, in-athúsáidteacht, indeisitheacht, in-athchúrsáilteacht snáithín go snáithín agus maidir le méid éigeantach snáithíní athchúrsáilte a bheith sa táirge teicstíle; |
| --- | --- |

13.

| 14. | den tuairim láidir go bhfuil gá le caighdeáin choiteanna inbhuanaitheachta, rud a bhfuil tábhacht leis d’fhonn na brandaí a chuimsiú sa mheasúnú a dhéantar ar an tionchar a bhíonn ag a dtáirgí ar an gcomhshaol; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó na gnéithe sin den Straitéis a bhaineann le faisnéis níos soiléire faoin gciorclaíocht san earnáil TCLF agus faoi phas táirge digiteach bunaithe ar fhaisnéis is gá a thabhairt faoi chomhlíonadh phrionsabal na ciorclaíochta agus gnéithe tábhachtacha eile a bhaineann leis an gcomhshaol; ag iarraidh ar an gCoimisiún an pas táirge digiteach a chur ar fáil do na geallsealbhóirí agus na tomhaltóirí go léir, agus faisnéis faoi dhálaí oibre agus faoin gcaoi le táirgí a dheisiú agus a athúsáid a áireamh sa phas; |
| --- | --- |

15.

| 16. | den tuairim gur cheart cloí leis na prionsabail seo a leanas agus íoscheanglais á sainiú maidir le táirgí TCLF agus gur cheart díriú ar fheabhas a chur ar fheidhmíocht chomhshaoil na dtáirgí i gcoitinne feadh a saolré:






  a) | ráthaíochtaí maidir le híosmharthanacht an táirge agus comhlíonadh na gceanglas maidir le híosmharthanacht, agus spriocanna soiléire, uaillmhianacha agus éigeantacha maidir leis an táirge a athúsáid agus an chaoi le hullmhú don athúsáid sin; |
| --- | --- | --- |

16.

a)

ráthaíochtaí maidir le híosmharthanacht an táirge agus comhlíonadh na gceanglas maidir le híosmharthanacht, agus spriocanna soiléire, uaillmhianacha agus éigeantacha maidir leis an táirge a athúsáid agus an chaoi le hullmhú don athúsáid sin;

| b) | ráthaíochtaí maidir le hindeisitheacht agus le dearadh modúlach, lena n-áirítear scálaí tomhais sonracha chun measúnú a dhéanamh ar a éasca atá sé díchóimeáil neamhscriostach a dhéanamh agus chun a áirithiú gur féidir comhpháirteanna riachtanacha na dtáirgí a athsholáthar agus a dheisiú; |
| --- | --- |

b)

ráthaíochtaí maidir le hindeisitheacht agus le dearadh modúlach, lena n-áirítear scálaí tomhais sonracha chun measúnú a dhéanamh ar a éasca atá sé díchóimeáil neamhscriostach a dhéanamh agus chun a áirithiú gur féidir comhpháirteanna riachtanacha na dtáirgí a athsholáthar agus a dheisiú;

| c) | ráthaíochtaí maidir le hin-athchúrsáilteacht, lena n-áirítear teorainneacha maidir leis na cineálacha cumaisc d’ábhair, de cheimiceáin, de ruaimeanna agus de bhailchríocha éagsúla nach bhfuil oiriúnach don athchúrsáil, agus an deis táirgí a bhfuil teicneolaíocht athchúrsála aibí ar fáil dóibh cheana féin a chur chun cinn; |
| --- | --- |

c)

ráthaíochtaí maidir le hin-athchúrsáilteacht, lena n-áirítear teorainneacha maidir leis na cineálacha cumaisc d’ábhair, de cheimiceáin, de ruaimeanna agus de bhailchríocha éagsúla nach bhfuil oiriúnach don athchúrsáil, agus an deis táirgí a bhfuil teicneolaíocht athchúrsála aibí ar fáil dóibh cheana féin a chur chun cinn;

| d) | ráthaíochtaí maidir le hábhair a bhfuil bunús inbhuanaithe agus eiticiúil leo, ar choinníoll go n-úsáidtear iad ar feadh saolré níos faide agus gur féidir iad a athchúrsáil, d’fhonn líon na snáithíní sintéiseacha nua-tháirgthe a tháirgtear ó bhreoslaí iontaise a laghdú; |
| --- | --- |

d)

ráthaíochtaí maidir le hábhair a bhfuil bunús inbhuanaithe agus eiticiúil leo, ar choinníoll go n-úsáidtear iad ar feadh saolré níos faide agus gur féidir iad a athchúrsáil, d’fhonn líon na snáithíní sintéiseacha nua-tháirgthe a tháirgtear ó bhreoslaí iontaise a laghdú;

| e) | ráthaíochtaí maidir le huasleibhéil scaoilte micreaphlaisteach le linn chéimeanna an táirgthe, na húsáide agus dheireadh na saolré; |
| --- | --- |

e)

ráthaíochtaí maidir le huasleibhéil scaoilte micreaphlaisteach le linn chéimeanna an táirgthe, na húsáide agus dheireadh na saolré;

| f) | ráthaíochtaí go bhfuil táirgí nua TCLF déanta as céatadán áirithe d’inneachar teicstíle iarthomhaltais; |
| --- | --- |

f)

ráthaíochtaí go bhfuil táirgí nua TCLF déanta as céatadán áirithe d’inneachar teicstíle iarthomhaltais;

| 17. | ag iarraidh go ndéanfaí Rialachán REACH (4) a chomhchuibhiú níos mó le prionsabail sin na ciorclaíochta a bhfuil baint acu le sainiúlachtaí na hearnála TCLF, d’fhonn tús áite a thabhairt d’iarrachtaí chun úsáid ceimiceán guaiseach a laghdú, faisnéis maidir le ceimiceáin a úsáidtear i dtáirgí críochnaithe a nochtadh agus inrianaitheacht a áirithiú; |
| --- | --- |

17.

Ról na n-údarás áitiúil a neartú ar mhaithe le haistriú ciorclach

| 18. | den tuairim go bhfuil ról tábhachtach ag na réigiúin agus na bardais maidir leis an taighde agus an nuálaíocht a chur chun cinn san earnáil seo agus le sineirgí agus naisc a chruthú le hearnálacha agus réigiúin eile a bhfuil na dúshláin chéanna le sárú acu; ag iarraidh ar an gCoimisiún cabhrú le braislí nuálaíochta réigiúnacha i réimse na dteicstílí ciorclacha a chruthú, a uas-scálú agus a nascadh le chéile ar fud an Aontais; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó an taithí a fuarthas i roinnt réigiún nó limistéir thionsclaíocha san Eoraip, i gcomhthéacs an Chomhaontaithe Ghlais ar an Leibhéal Áitiúil, cuir i gcás, nó an Circular Fashion Pact, atá bunaithe ar chomhaontuithe deonacha il-gheallsealbhóra chun tacú le haistriú na hearnála TCLF chuig samhail chiorclach. Leis na múnlaí sin, leagtar síos cuspóirí ginearálta don earnáil agus spriocanna sonracha do gach cuid den luachshlabhra. Freagraíonn na spriocanna sin do na dúshláin chomhshaoil, shóisialta agus eacnamaíocha atá le sárú ag an earnáil, agus leagtar síos oibleagáidí sonracha do na táirgeoirí, na bainisteoirí dramhaíola, na rialtais áitiúla, na heagraíochtaí bailiúcháin, d’eagraíochtaí neamhrialtasacha agus eagraíochtaí na sochaí sibhialta, agus na hionaid taighde agus teicneolaíochta; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á aithint go bhfuil sé thar a bheith tábhachtach fiontair shóisialta atá gníomhach in earnáil na hathúsáide a chur chun cinn chun poist áitiúla, inbhuanaithe agus chuimsitheacha a chruthú (5), óir is féidir le fiontair shóisialta cleachtais athúsáide áitiúla a fhorbairt agus sochair shóisialta agus eacnamaíocha inláimhsithe a chruthú freisin do na pobail ina bhfuil siad. Mar sin féin, tá a lán dúshlán roimh earnáil na bhfiontar sóisialta le go bhféadfaidh siad a bheith iomaíoch agus seirbhísí a sholáthar ar bhonn leanúnach; |
| --- | --- |

20.

| 21. | ag tathant ar an gCoimisiún, faoi chuimsiú Phlean Gníomhaíochta an Aontais Eorpaigh don Gheilleagar Sóisialta a glacadh le déanaí, treoirlínte a ghlacadh maidir leis an gcaoi is fearr le tacú le méadú an gheilleagair chiorclaigh agus leis na comhpháirtíochtaí ann idir fiontair shóisialta agus gníomhaithe eile, lena n-áirítear na fiontair sheirbhíse agus thráchtála, rud a chabhródh le hiniúchadh a dhéanamh go háirithe ar na deiseanna a chuirtear ar fáil nuair a dhéantar táirgí teicstíle a athúsáid agus a dheisiú (6); |
| --- | --- |

21.

| 22. | á aithint gur príomhdhúshlán i gcónaí éifeachtacht na gcóras áitiúil chun dramhaíl TCLF a bhailiú; á mheabhrú gur cheart don chostas iomlán a bhaineann leis an dramhaíl sin a bhailiú, a dheighilt agus a athchúrsáil a bheith ní b’ísle ná an costas a bhaineann leis an dramhaíl tí a bhainistiú, d’fhonn aistriú ciorclach éifeachtach na hearnála a chur chun cinn; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á iarraidh ar an gCoimisiún treoirshamhlacha a tharraingt suas maidir le córais áitiúla a fhorbairt chun an dramhaíl TCLF a bhailiú agus a bhainistiú agus go gcuirfí an méid seo a leanas san áireamh sna córais sin:






  a) | comhairliúchán poiblí a eagrú sula ndéanfaí bearta a cheapadh chun na cuspóirí a bhaint amach; |
| --- | --- | --- |

23.

a)

comhairliúchán poiblí a eagrú sula ndéanfaí bearta a cheapadh chun na cuspóirí a bhaint amach;

| b) | uirlisí a úsáid chun an comhar idir na geallsealbhóirí éagsúla a chur chun cinn ar mhaithe le bailiú, próiseáil bhreise agus díol na dtáirgí a fheabhsú; |
| --- | --- |

b)

uirlisí a úsáid chun an comhar idir na geallsealbhóirí éagsúla a chur chun cinn ar mhaithe le bailiú, próiseáil bhreise agus díol na dtáirgí a fheabhsú;

| c) | sásraí a úsáid chun inbhuanaitheacht eacnamaíoch an bhailiúcháin agus na próiseála a chur chun cinn le haghaidh gach geallsealbhóra sa slabhra luacha (lena n-áirítear prionsabail na freagrachta leathnaithe táirgeora (EPR)); |
| --- | --- |

c)

sásraí a úsáid chun inbhuanaitheacht eacnamaíoch an bhailiúcháin agus na próiseála a chur chun cinn le haghaidh gach geallsealbhóra sa slabhra luacha (lena n-áirítear prionsabail na freagrachta leathnaithe táirgeora (EPR));

| d) | sásraí a úsáid chun dea-chleachtais athúsáide agus deisiúcháin atá ann cheana, agus a mhol geallsealbhóirí áitiúla, a chaomhnú agus a chur chun cinn; |
| --- | --- |

d)

sásraí a úsáid chun dea-chleachtais athúsáide agus deisiúcháin atá ann cheana, agus a mhol geallsealbhóirí áitiúla, a chaomhnú agus a chur chun cinn;

Samhlacha táirgthe inbhuanaithe a chur chun cinn

| 24. | ag tathant ar an gCoimisiún a áireamh sa tionscnamh Eorpach um tháirgí inbhuanaithe bearta atá dírithe ar chosc a chur ar dhiúscairt táirgí gan díol (i.e. farasbarr fardail, stoc marbh agus earraí a thugtar ar ais, go háirithe earraí a thugtar ar ais tríd an ríomhthráchtáil), mar aon le spriocanna a leagan síos ag céim an táirgthe, rud a d’fhéadfadh cabhrú le fuílligh ón bpróiseas táirgthe a chosc agus cur le díspreagadh an rótháirgthe; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á iarraidh go dtabharfaí isteach critéir íosta éigeantacha maidir leis an soláthar poiblí glas (7), a ndéanfaí an raon feidhme a bheadh leis sin a chinneadh tar éis measúnú tionchair a dhéanamh, chomh maith le ceanglais maidir leis na dreasachtaí a thugann na Ballstáit le haghaidh táirgí teicstíle; á mholadh freisin don Choimisiún treoirlínte a fhorbairt maidir le dreasachtaí agus critéir chun treoir a chur ar fáil do chonarthaí poiblí agus eile lena gcuirtear an fhorbairt inbhuanaithe chun cinn; |
| --- | --- |

25.

| 26. | ag iarraidh ar na Ballstáit rialacha a leagan síos maidir leis an soláthar poiblí glas i bhfoirm pleananna gníomhaíochta nó straitéisí náisiúnta, agus comhchuibhiú breise a dhéanamh idir na critéir a chuirtear i bhfeidhm ar an leibhéal náisiúnta agus treoirphrionsabail an Aontais (8); den tuairim go bhfuil gá freisin le heolas agus dea-chleachtais an leibhéil áitiúil agus réigiúnaigh a mhalartú le go bhféadfar cur chun feidhme níos cuimsiththí agus níos forleithne díobh a éascú agus a chur chun cinn; |
| --- | --- |

26.

| 27. | ag iarraidh ar an Aontas, mar allmhaireoir agus onnmhaireoir tábhachtach (9) i slabhra luacha domhanda na hearnála TCLF, a bheith ina cheannródaí domhanda i ndáil le slabhraí luacha TCLF inbhuanaithe agus ciorclacha agus réitigh theicneolaíocha nuálacha agus samhlacha gnó nuálacha, lena n-áiritheofar an t-aistriú glas agus an t-aistriú digiteach, lena dtabharfar aghaidh ar dhúshláin shochaíocha agus lena n-áiritheofar go gcomhlíonfar na hoibleagáidí maidir leis an inbhuanaitheacht agus go mbeidh FBManna i réimse na monaraíochta iomaíoch ar an leibhéal domhanda; |
| --- | --- |

27.

| 28. | ag iarraidh ar an gCoimisiún togra nua reachtach a ullmhú chun toirmeasc a chur ar tháirgí a rinneadh trí shaothar éignithe, lena n-áirítear saothar leanaí, teacht isteach ar mhargadh an Aontais; ag iarraidh go gcuirfí táirgí teicstíle, éadaí, táirgí leathair agus coisbheart (earnáil TCLF) san áireamh sa reachtaíocht i dtaca le dícheall cuí i réimse na hinbhuanaitheachta corparáidí. Ní maidir leis na monaróirí AE atá i gceist, agus leo sin amháin, ba cheart feidhm a bheith ag an gcreat rialála i réimse na hinbhuanaitheachta, ach maidir le gach cuideachta mhargaíochta freisin, gan beann ar an áit a dhéantar an mhonaraíocht; |
| --- | --- |

28.

| 29. | den tuairim láidir go bhfuil sé tábhachtach a bheith ar an eolas faoin ngá le feirmeacha beaga agus móra a tháirgeann ábhair nádúrtha (amhail olann) a bheith rannpháirteach sa phróiseas agus tacú leo, toisc ról tábhachtach a bheith acu i dtáirgeadh teicstílí in-athchúrsáilte, sa phróiseas táirgthe, próiseas monaraíochta agus próiseas athúsáide; |
| --- | --- |

29.

| 30. | ag tathant ar an gCoimisiún tacaíocht shonrach a chur ar fáil don infheistíocht theicneolaíoch sa slabhra luacha agus bearta sonracha a dhéanamh i réimse an taighde, na forbartha agus na nuálaíochta, bearta a bhfuil gá leo chun claochlú dáiríre ar an bpróiseas táirgthe a bhaint amach, is é sin ó shamhail líneach go samhail níos ciorclaí in earnálacha na dteicstílí, na dtáirgí leathair agus an choisbhirt; i bhfabhar staidéar a dhéanamh ar ábhair nua is féidir a chruthú trí earnálacha éagsúla táirgthe agus athchúrsála a nascadh agus na hábhair sin a tháirgeadh; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á mholadh go ndéanfaí sainmhíniú soiléir agus raon feidhme a ghlacadh ar an leibhéal Eorpach maidir leis an bhfreagracht leathnaithe táirgeora (EPR) agus maidir le táillí éiceamhodhnaithe le haghaidh táirgí san earnáil TCLF, d’fhonn an drochthionchar ar chearta an duine, lena n-áirítear cearta saothair, agus an drochthionchar ar an gcomhshaol, atá nó a d’fhéadfadh a bheith ag oibríochtaí na gcuideachtaí féin agus ag a slabhraí luacha domhanda, a shainaithint, a chosc, a mhaolú, a thabhairt chun críche agus a chur san áireamh; |
| --- | --- |

31.

| 32. | á chur i bhfios go bhfuil gá ag an éiceachóras TCLF le lucht saothair ardoilte chun leas iomlán a bhaint as na deiseanna fostaíochta a chruthaíonn an t-aistriú glas agus an t-aistriú digiteach, agus nach bhfuil cáilíochtaí ardleibhéil ach ag 13 % den lucht saothair atá san earnáil sin faoi láthair (10). Ní mór cur le hiomaíochas FBManna chun tallann nua a choinneáil agus a ghiniúint agus is gá feabhas a chur ar na dálaí oibre agus ar an táirgiúlacht a bhaineann le hamhábhair inbhuanaithe a tháirgeadh agus táirgí teicstíle a mhonarú sa tionscal sin. D’fhonn daoine óga ardoilte a mhealladh isteach san earnáil agus cur le scileanna FBManna, tá CnaR den tuairim gur cheart comhpháirtíocht scileanna ar mhórscála a bhunú d’éiceachóras na dteicstílí le go bhféadfar an t-uas-sciliú, an t-athsciliú agus sealbhú agus aistriú scileanna glasa agus digiteacha, lena n-áirítear eolas ar an measúnú saolré agus slabhraí luacha, a chur chun cinn; ag iarraidh ar an gCoimisiún, agus uirlisí tacaíochta fostaíochta á gceapadh aige le haghaidh bhainistíocht iarthomhaltais na hearnála, an t-ardú a bhfuil súil leis ar an méid táirgí TCLF a bhaileofar de thoradh an bhailiúcháin éigeantaigh ar leithligh a bheidh ann a chur san áireamh; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á chur in iúl gur oth leis na sonraí a thugann le fios gur mná an tromlach den lucht saothair neamhoilte ar phá íseal san earnáil TCLF; suite de go bhfuil gné thábhachtach comhionannais inscne i gceist maidir le hinbhuanaitheacht an tslabhra soláthair a fheabhsú; ag éileamh gníomhaíochtaí comhaontaithe chun cur go mór le rochtain na mban ar phoist ardleibhéil; |
| --- | --- |

33.

| 34. | á mholadh freisin go mbainfí úsáid spriocdhírithe as acmhainní an chláir Erasmus+ chun tionscnaimh phíolótacha agus thurgnamhacha a chruthú i réimse na gairmoiliúna agus an ardoideachais le cabhrú le daoine na scileanna glasa agus digiteacha a theastaíonn in earnáil na dteicstílí, an fhaisin, na dtáirgí leathair agus an choisbhirt a shealbhú, le go mbeidh an earnáil sin níos tarraingtí do dhaoine óga agus chun soghluaisteacht oibrithe a spreagadh; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó an Comhshocrú Eorpach um Scileanna (11), a bhfuil sé mar aidhm leis cur leis an tionchar a bhíonn ag infheistíochtaí in uas-sciliú agus athsciliú foirne san éiceachóras iomlán TCLF, lena n-áirítear deighleoga faisin agus miondíola na hearnála; |
| --- | --- |

35.

Rud luachmhar a dhéanamh den dramhaíl

| 36. | á thabhairt dá aire go bhfuiltear ag súil leis, de thoradh chur chun feidhme an Rialacháin Eorpaigh lena gceanglaítear bailiúchán ar leithligh don dramhaíl teicstíle faoi 2025 agus de thoradh na n-éifeachtaí dearfacha ar bhailiú agus ar bhainistiú dramhaíola a bheidh ag na heagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí (PRO) a bunaíodh sna Ballstáit, gur sciar níos ísle de na hearraí a bhailítear a bheidh oiriúnach lena n-athdhíol san Eoraip agus go dtiocfaidh méadú mór ar an sciar sin den dramhaíl TCLF tí iarthomhaltais a bheidh ar fáil le haghaidh na hathchúrsála (12). Maidir leis an méadú ar acmhainneacht athchúrsála an Aontais, molann an Coiste go gcuirfí san áireamh, sa phleanáil infheistíochta, an tionchar ar na hearnálacha uaschúrsála agus athúsáide a bhíonn níos déine ó thaobh oibre de i gcoitinne, mar aon leis an dinimic fostaíochta agus cuimsithe shóisialta a bhíonn ann dá thoradh sin; |
| --- | --- |

36.

| 37. | den tuairim go bhféadfadh an táirgeadh áitiúil snáithíní athchúrsáilte a bheith an-tábhachtach maidir le slabhra luacha teicstílí na hEorpa a neartú. Cé go bhféadfadh an tionscal athchúrsála teicstílí, agus é níos aibí agus níos mó, a bheith neamhspleách agus brabús a dhéanamh, beidh gá le maoiniú le haghaidh an athraithe sin sa ghearrthéarma, lena n-áirítear, b’fhéidir, scéimeanna EPR agus tacaíocht eile chun an tionscal atá ann a chur in oiriúint le gur féidir cur le líon na dtáirgí athchúrsáilte sna hearnálacha éagsúla: faisean, feithiclí, teicstílí tí, fabraicí teicniúla, etc.; |
| --- | --- |

37.

| 38. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó (a) éadaí agus teicstílí eile a bhailítear i mbailiúchán ar leithligh agus a ullmhaítear lena n-athúsáid, (b) snáithíní ceallalósacha athshlánaithe/athchúrsáilte ó dhramhaíl TCLF agus (c) snáithíní cumaiscthe athshlánaithe/athchúrsáilte ó dhramhaíl TCLF a bheith curtha san áireamh i liosta tosaíochta na sruthanna dramhaíola ar mhaithe le tuilleadh critéir dheiridh dramhaíola a fhorbairt san Aontas, mar spreagadh chun cur le hacmhainneacht thionscal athchúrsála an Aontais san earnáil seo. |
| --- | --- |

38.

An Bhruiséil, an 30 Samhain 2022.

Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  Textiles and the environment: the role of design in Europe’s circular economy (EEA, 2022).

1

Textiles and the environment: the role of design in Europe’s circular economy

(2)  COM(2022) 143 – Togra le haghaidh Treoir maidir le tomhaltóirí a chumhachtú le haghaidh an aistrithe chuig an ngeilleagar glas trí chosaint níos fearr ar chleachtais éagóracha agus trí fhaisnéis níos fearr.

2

(3)  Initiative on substantiating green claims – An Comhshaol – An Coimisiún Eorpach (europa.eu).

3

Initiative on substantiating green claims –

(4)  Clárú, Meastóireacht, Údarú agus Srianadh Ceimiceán (REACH).

4

Clárú, Meastóireacht, Údarú agus Srianadh Ceimiceán (REACH)

(5)  Ar an meán, cruthaíonn fiontar sóisialta idir 20 post agus 35 phost in aghaidh gach 1 000 tona de theicstílí a bhailítear lena n-athúsáid. Foinse: OECD/an Coimisiún Eorpach (2022), Policy brief on making the most of the social economy’s contribution to the circular economy and RREUSE (2021), Job creation in the re-use sector: Data insights from social enterprises.

5

Policy brief on making the most of the social economy’s contribution to the circular economy and RREUSE (2021), Job creation in the re-use sector: Data insights from social enterprises

(6)  COM(2021) 778 final.

6

(7)  Leis an soláthar poiblí glas, ní hamháin go dtugtar aghaidh ar an tionchar a bhíonn ag an tomhaltas TCLF a bhaineann leis an earnáil phoiblí, ach d’fhéadfadh sé freisin comharthaí láidre a thabhairt don mhargadh i gcoitinne, ar mhaithe le réitigh nuálacha, inbhuanaithe agus níos ciorclaí a fhorbairt sa táirgeadh TCLF agus sa soláthar seirbhísí, ar réitigh iad a d’fhéadfadh an earnáil phríobháideach a ghlacadh.

7

(8)  Tuarascáil Theicniúil de chuid JRC (2020), EU Green Public Procurement (GPP) Criteria for Textile Products and Services Guidance Document.

8

EU Green Public Procurement (GPP) Criteria for Textile Products and Services Guidance Document

(9)  In 2020 allmhairíodh isteach san Aontas 8,7 milliún tona de tháirgí teicstíle críochnaithe dar luach EUR 125 bhilliún. B’éadaí a bhí i 45 % de na hallmhairí de réir toirte, agus ina dhiaidh sin teicstílí tí, teicstílí eile agus coisbheart (Foinse: Eurostat, 2021).

9

(10)  Eurostat (2019), Labour Force Survey.

10

Labour Force Survey

(11)  https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=1517&langId=ga

11

(12)  Suas le thart ar 1,7 milliún tona faoi 2030, de réir na tuarascála Scaling textile recycling in Europe – turning waste into value, McKinsey (2021).

12

Scaling textile recycling in Europe – turning waste into value,

---

| 2.3.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 79/23 |
| --- | --- | --- | --- |

2.3.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 79/23

---

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún – An tslándáil bia a choimirciú agus athléimneacht na gcóras bia a neartú

(2023/C 79/05)

| Rapóirtéir: | Piotr CAŁBECKI (PL/PPE), Uachtarán Réigiún Kujawsko-Pomorskie |
| --- | --- |
| An doiciméad tagartha: | Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle Eorpach, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún – An tSlándáil bia a choimirciú agus athléimneacht na gcóras bia a neartú
  COM(2022) 133 final |

Rapóirtéir:

Piotr CAŁBECKI (PL/PPE), Uachtarán Réigiún Kujawsko-Pomorskie

An doiciméad tagartha:

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle Eorpach, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún – An tSlándáil bia a choimirciú agus athléimneacht na gcóras bia a neartú

COM(2022) 133 final

MOLTAÍ BEARTAIS

TÁ COISTE EORPACH NA RÉIGIÚN (CnaR)

| 1. | ag cáineadh an ionraidh gan chúis gan údar a rinne an Rúis ar an Úcráin; |
| --- | --- |

1.

| 2. | ag tacú go láidir le hiarrachtaí na hÚcráine dul isteach san Aontas Eorpach; á thabhairt dá aire freisin, i gcomhthéacs ábhar na tuairime seo, go mbeadh tionchar suntasach aige sin ar shlándáil bia an Aontais a neartú; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó an Teachtaireacht ón gCoimisiún Eorpach maidir leis an tslándáil bia a choimirciú agus athléimneacht na gcóras bia a neartú; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á chur i bhfáth go bhfuil géarghá le haghaidh a thabhairt ar laigí i gcórais bia thíortha an Aontais chun athruithe móra struchtúracha a thabhairt isteach agus chun ullmhú do ghéarchéimeanna a bheidh ann amach anseo; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á mheabhrú gur glanallmhaireoir táirgí bia é an tAontas maidir le cainníocht, le calraí agus leis an talamh is gá le haghaidh saothrú agus nach glanonnmhaireoir é ach ó thaobh luacha de, a bhuí go príomha le fíonta a bhfuil tásc geografach acu agus biotáillí; den tuairim go bhfuil sé ríthábhachtach na Ballstáit a spreagadh chun táirgeadh bithbhreosla a laghdú sa ghearrthéarma, rud a mhéadódh an neamhthuilleamaíocht; |
| --- | --- |

5.

| 6. | ag tacú go láidir leis an toilteanas ceannasacht bia an Aontais a fheabhsú agus neamhspleáchas níos fearr a bhaint amach trí tháirgeadh bia éagsúil a spreagadh ar an leibhéal réigiúnach agus ar an leibhéal áitiúil; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á chur chun suntais go bhfuil tíortha a bhfuil nasc díreach acu le praghsanna trádála idirnáisiúnta, amhail an tAontas Eorpach, i ngreim faoi láthair ag an tríú géarchéim dhomhanda maidir le praghsanna bia le 15 bliana; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil ról lárnach ag CnaR mar ionadaí institiúideach ar chathracha agus réigiúin na hEorpa sa phróiseas chun tacú le comhpháirtithe san Úcráin; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á chur i bhfáth gur cheart gníomhaíochtaí i réimse na slándála bia, réimse ina bhfuil brú tobann tagtha ar an Aontas mar thoradh ar an gcogadh atá ar siúl, a úsáid ní hamháin chun aghaidh a thabhairt ar an bhfadhb atá ann faoi láthair, ach chun athruithe níos struchtúrtha a dhéanamh ar an gComhbheartas Talmhaíochta (CBT) d’fhonn feabhas a chur freisin ar an gcáilíocht saoil agus ar iomaíochas gheilleagar an Aontais, agus chun tairbhí suntasacha comhshaoil a bhaint amach i réimsí a bhaineann le soláthar bia. Ba cheart aird a thabhairt ar éilimh ionadaithe táirgeoirí agus próiseálaithe talmhaíochta, eagraíochtaí feirmeoirí agus, go háirithe, ar fheirmeacha beaga agus meánmhéide, a bhí thíos le meath nó fiú caillteanas brabúsachta san Aontas Eorpach le blianta fada anuas. D’fhág sé sin gur tháinig laghdú as cuimse ar líon na n-oibrithe talmhaíochta, gur tháinig athruithe díobhálacha sóisialta agus cultúrtha ar cheantair thuaithe agus meath ar cháilíocht an bhia, mar aon le hardú ar phraghsanna do tháirgí talmhaíochta, go háirithe do na táirgí sin a bhfuil na caighdeáin cháilíochta is airde acu ó thaobh shláinte an duine, an luacha chothaithigh agus an bhlais de agus ó thaobh na dtionchar ar an gcomhshaol a íoslaghdú; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á iarraidh go n-úsáidfí na díospóireachtaí reatha maidir leis an athchóiriú ar mhargadh leictreachais na hEorpa mar dheis chun athmhachnamh a dhéanamh ar shaincheist na stoc bia agus seasamh siar ó threoshuíomh margaidh an Chomhbheartais Talmhaíochta, agus leas a bhaint as sampla na hola, a bhfuil stoic shlándála suas le 90 lá tomhaltais ag na Ballstáit ina leith; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á cháineadh go n-úsáidtear an cogadh san Úcráin mar leithscéal chun an méid seo a leanas a sheachaint: plé agus gníomhaíocht a dhéanamh chun laigí CBT a leigheas agus chun srian a chur le treochtaí agus athruithe seanbhunaithe sa chóras táirgthe bia, lena n-áirítear cur chun feidhme na Straitéise “Ón bhfeirm go dtí an Forc”. Tá an méid sin á cháineadh aige ós rud é go raibh córas bia na hEorpa leochaileach cheana féin agus go n-eascraíonn an leochaileacht sin as an dírialáil a rinneadh tar éis deireadh a chur le huirlisí margaidh CBT, rud a d’fhág gur lagaíodh acmhainneacht táirgeachta talmhaíochta na hEorpa, de dheasca nach raibh maoiniú leordhóthanach curtha ar fáil do na tosca táirgeachta; |
| --- | --- |

11.

| 12. | ag tacú le cur chun feidhme chuspóirí na straitéise “Ón bhFeirm go dtí an Forc” agus a spriocanna maidir le húsáid lotnaidicídí, leasachán ceimiceach agus ábhar frithmhiocróbach a laghdú agus sciar na feirmeoireachta orgánaí a mhéadú, i gcomhréir leis an tuairim ó CnaR a foilsíodh roimhe seo (1); á chur i bhfios, áfach, nár cheart do spriocanna laghdaithe maidir le húsáid lotnaidicídí, ar feadh thréimhse an chogaidh san Úcráin ar a laghad, slándáil bia an domhain a chur i mbaol. Tá CnaR ag iarraidh, ag an am céanna, go ndéanfaí measúnú críochnúil ar an dul chun cinn atá déanta maidir le spriocanna cainníochtaithe na straitéise “Ón bhFeirm go dtí an Forc” a chur chun feidhme, ar gá faireachán a dhéanamh orthu; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á thabhairt le fios gur sa Rúis, san Úcráin agus sa Bhealarúis a táirgeadh formhór na leasachán ar domhan, agus na n-amhábhar agus na dtáirgí cosanta plandaí a bhaineann leis na leasacháin sin, le blianta beaga anuas. Ach laghdú a dhéanamh ar an spleáchas ar tháirgí allmhairithe, amhail leasacháin nó lotnaidicídí, cuirfear le hathléimneacht ár gcóras bia. Is gá nuálaíocht agus cur i bhfeidhm dea-chleachtas a neartú chun Fómhair a choinneáil ar bun agus, san fhadtéarma, chun iad a mhéadú (go háirithe cleachtais agus nuálaíochtaí atá ailínithe le cuspóirí éiceolaíocha); |
| --- | --- |

13.

| 14. | ag moladh don Choimisiún Eorpach gan an scéim um ghlasú a thréigean, ós rud é go bhfuil bearta eile níos éifeachtaí inti, lena n-áirítear táirgeadh bithbhreosla a chur ar fionraí; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á thabhairt chun suntais ról straitéiseach na limistéar tuaithe ó thaobh na haeráide agus na slándála bia de, ina bhfuil slabhraí luacha bia áitiúla lena gcuirtear ioncaim níos cobhsaí ar fáil agus lena mbaineann feirmeacha beaga talmhaíochta; Tá CnaR á iarraidh go ndéanfaí bainistiú an Chiste Eorpaigh Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe (CETFT) a dhílárú sna Ballstáit uile maidir le cur chun feidhme beartas talmhaíochta áitiúil agus réigiúnach; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á mholadh an athuair go stiúrfaí iompar na dtomhaltóirí i dtreo aistí bia ina bhfuil líon ard torthaí agus glasraí, agus i dtreo bia áitiúil/réigiúnach, úr agus séasúrach a cheannach a tháirgtear trí mhodhanna inbhuanaithe táirgthe, lena laghdaítear tomhaltas feola, saille agus siúcra ar fud an domhain. Ní mór gníomhaíochtaí cuimsitheacha a dhéanamh chun go mbeidh na roghanna sin éasca agus inacmhainne do chách (2). Chuige sin, molann an Coiste go neartófaí go mór cláir an Choimisiúin Eorpaigh atá ann cheana lena gcuirtear chun cinn aistí bia sláintiúla agus inbhuanaithe laistigh den Aontas, amhail clár forbartha tuaithe CSE+ agus an clár um chúnamh bia do na daoine is díothaí; |
| --- | --- |

16.

| 17. | á áitiú freisin gurb í forbairt córas bia áitiúil ar ardchaighdeán an bealach is fearr chun ioncam cobhsaí agus cuibhiúil a ráthú d’fheirmeoirí. I ndáil leis sin, is díol sásaimh do CnaR gur tugadh coinníollacht shóisialta isteach sa Chomhbheartas Talmhaíochta. Tá CnaR den tuairim gur cheart an fheidhm chéanna a bheith ag na caighdeáin atá ann cheana san Aontas sa réimse sin maidir le hallmhaireoirí; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á thabhairt chun suntais gur gá a áirithiú go mbeidh ról níos mó ag na soláthróirí áitiúla bia, leasachán agus fuinnimh, i mbunú stoc éigeandála agus domhanda. Ó thaobh na trádála idirnáisiúnta de, molann an Coiste filleadh ar na comhaontuithe faoi thráchtearraí; |
| --- | --- |

18.

| 19. | ag tacú leis an togra ón gCoimisiún Eorpach chun naisc iarnróid níos fearr leis an Úcráin a fhorbairt, mar chuid den bheartas maidir leis an ngréasán tras-Eorpach iompair, go háirithe d’fhonn iompar amhábhar bunriachtanach a chur chun cinn. I ndáil leis sin, is díol sásaimh dó an méadú atá beartaithe ar bhuiséad na Saoráide um Chónascadh na hEorpa (SCE); |
| --- | --- |

19.

| 20. | á chur i bhfáth go bhfuil gá le gníomhaíocht phráinneach ar mhórscála chun an geilleagar bia a chur in oiriúint don athrú aeráide, agus á iarraidh ag an am céanna go neartófaí an córas árachais do tháirgeadh talmhaíochta agus go mbeidh athléimneacht níos fearr ann i gcoinne éifeachtaí díobhálacha an athraithe aeráide; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á iarraidh go ndéanfaí taighde ar chórais nua maidir le huisce báistí a bhainistiú, taiscumair bhreise a thógáil agus córais uisciúcháin agus an líonra uisce óil a athchóiriú, agus, ar an gcaoi sin, táirgeadh talmhaíochta, tionscal an bhia agus infheistíochtaí nuálacha i dtáirgeadh bia a chur chun cinn; |
| --- | --- |

21.

| 22. | á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach an obair a chur i gcrích ar phleananna teagmhais maidir leis an tslándáil bia chun straitéis fhadtéarmach a fhorbairt agus a chur chun feidhme lena áiritheofar slándáil bhunúsach bia ar an leibhéal réigiúnach, a thuigfear mar an gcumas freastal ar riachtanais bhunúsacha pobail réigiúnaigh ar feadh tréimhse áirithe ama trína tháirgeadh bia féin agus trí tháirgeadh bia a réigiún comharsanachta. Tá CnaR á mholadh go mbainfí úsáid fhorleathan as pleananna bia áitiúla a fhorbraítear i roinnt tíortha Eorpacha; |
| --- | --- |

22.

| 23. | ag moladh don Choimisiún Eorpach agus do na Ballstáit tús áite a thabhairt d’úsáid bia táirgí talmhaíochta trí bheartais a dhéanamh níos solúbtha chun bithbhreoslaí agus meatán ó fhoinsí talmhaíochta a chur chun cinn ionas go ndéanfar margaí talmhaíochta a dhícheangal ó mhargaí fuinnimh nuair a thagann méadú mór ar phraghsanna, agus an t-asraon tábhachtach sin á choinneáil i gcás rótháirgeadh; |
| --- | --- |

23.

| 24. | sa chomhthéacs sin, ag tathant ar an gCoimisiún Eorpach rialáil na margaí talmhaíochta a d’fhéadfadh éirí go hiomlán éagobhsaí agus neamhéifeachtúil in aimsir an ghanntanais a fhorbairt tuilleadh, go háirithe faoi chuimsiú an Chomhbheartais Talmhaíochta. go háirithe, fágfaidh sé sin go mbeidh sé níos éasca bearta bainistithe géarchéime a chur i ngníomh agus beifear in ann, lena n-áirítear trí chaibidlíocht faoi chuimsiú na hEagraíochta Domhanda Trádála, stoic bhia agus talmhaíochta na hEorpa a mhéadú chun amhantraíocht airgeadais i ndáil le praghsanna talmhaíochta idirnáisiúnta a sheachaint. Na beartais rialála margaidh nach mór iad a athbhunú mar chuid den bheartas talmhaíochta, ní mór é a bheith d’aidhm acu freisin leibhéil luacha saothair a choinneáil d’fheirmeoirí nuair a thiocfaidh deireadh leis an teannas atá ann faoi láthair, ós rud é gurb í an fhéidearthacht a bheith in ann saol faoi dhínit a chaitheamh a bhuí le gairm na feirmeoireachta an bealach is fearr chun gníomhaíocht talmhaíochta agus fostaíocht talmhaíochta a neartú agus feirmeoirí nua a spreagadh le dul i mbun gnó mar fheirmeoir; |
| --- | --- |

24.

| 25. | ag moladh don Choimisiún Eorpach beartas tacaíochta dírí a bheith aige d’fheirmeoirí a bhfuil obair níos frith-thimthriallaí ar bun acu (a bhaineann go sonrach le méid agus le cineál an ghabháltais talmhaíochta) chun díriú níos fearr ar na hearnálacha is mó atá buailte agus, ag an am céanna, cabhair nach bhfuil gá léi d’earnálacha “sárbhrabúsacha” a sheachaint; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach béim níos mó a leagan ar an dul chun cinn i dtáirgeadh bia a spreagadh trí ghníomhaíochtaí taighde agus cur chun feidhme a mhaoiniú sna réimsí seo a leanas: táirgeadh a chur in oiriúint don athrú aeráide, spleáchas ar sholáthróirí neamh-AE a laghdú, luach sláinte an bhia a tháirgtear a fheabhsú agus saolré bia a leathnú trí mhodhanna orgánacha; |
| --- | --- |

26.

| 27. | ag iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach béim níos mó a chur ar dhul chun cinn i dtáirgeadh talmhaíochta a spreagadh trína dhéine fuinnimh a laghdú. Leis sin, beifear in ann deireadh a chur le spleáchas na héifeachtúlachta táirgeachta talmhaíochta, agus i ndeireadh thiar thall, na bpraghsanna bia, ar luaineachtaí i bpraghsanna fuinnimh; |
| --- | --- |

27.

| 28. | ag iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach béim níos mó a chur ar dhálaí fabhracha eacnamaíocha a áirithiú don fheirmeoireacht i gcomhthéacs costais táirgeachta atá ag ardú, trí thacaíocht a chur ar fáil do tháirgeoirí talmhaíochta atá i dtaithí ar chineál an táirgthe a dhéantar agus d’acmhainneacht (méid) an táirgeora lena mbaineann; |
| --- | --- |

28.

| 29. | á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach sprioc cheangailteach a leagan síos maidir le cur amú bia a laghdú faoina leath faoi 2030 mar chuid den athbhreithniú ar an Treoir Réime maidir le Dramhaíl agus ar bhonn na hoibre a rinne Ardán an Aontais Eorpaigh maidir le Caillteanas Bia agus Cur Amú Bia (3); |
| --- | --- |

29.

| 30. | á chur i bhfáth go gcomhlánaíonn agus go dtacaíonn rannpháirtíocht agus gníomhaíocht na n-údarás áitiúil agus réigiúnach leis na hiarrachtaí a dhéantar i gcomhthéacs na gníomhaíochta idirnáisiúnta agus ar an leibhéal náisiúnta i mBallstáit aonair an Aontais; |
| --- | --- |

30.

| 31. | ag leagan béim ar ról CnaR mar institiúid a n-oibríonn a chomhaltaí i gcomhpháirtíocht dhíreach le cathracha agus réigiúin na hÚcráine. |
| --- | --- |

31.

An bhagairt ar shlándáil an tsoláthair bia

| 32. | á chur i bhfáth nach dócha i láthair na huaire go mbeidh gorta san Eoraip mar thoradh ar an gcogadh san Úcráin, ach go bhfuil an choinbhleacht ina cúis cheana féin le fadhbanna soláthair do tháirgí áirithe, le ráta boilscithe bliantúil do tháirgí bia a bhain ráta 13,2 % amach i mí Lúnasa 2022 ar fud na hEorpa, agus le braistint fhorleathan dothuarthachta (d’fhéadfadh an méadú as cuimse ar an gcostas atá ar leasacháin shaorga, táirgí cosanta agus ionchuir eile, agus ar an bhfuinneamh, éifeachtaí do-ghlactha a bheith aige ar shíolchur an fhómhair agus an earraigh agus méaduithe breise ar phraghsanna bia a bheith mar thoradh air, ar méaduithe iad sin nach mbeidh an tsochaí in ann dul i ngleic leo), rud is cúis le díchobhsú na gcóras réigiúnach socheacnamaíoch freisin; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á mheabhrú go bhfuil táirgí talmhaíochta agus leasacháin á mbaint de mhargaí idirnáisiúnta de dheasca na coinbhleachta leanúnaí, táirgí a chuireann dhá onnmhaireoir mhóra ar fáil, i.e., an Úcráin – áit ina mbeidh neamhdhóthanacht talmhaíochta i ngeall ar an gcogadh (agus ina mbeidh gá le próiseas fada chun a hacmhainneacht a atógáil i ndiaidh dheireadh an chogaidh sin) – agus an Rúis, ar cheart í a eisiamh ón trádáil idirnáisiúnta, ós rud é gurb í an t-ionsaitheoir; |
| --- | --- |

33.

| 34. | á mheas go bhféadfadh sé go mbeadh fíorbhagairt ann do chobhsaíocht an bhia má leantar leis an gcogadh san Úcráin agus má dhéantar geilleagar na Rúise a leithlisiú i ngeall ar an ról atá aige mar ionsaitheoir, go háirithe i réigiúin nach réigiúin Eorpacha iad, rud a mhéadóidh gealltanais dhaonnúla an Aontais i leith réigiúin atá ag streachailt le gorta, agus a ardóidh an brú imirce sna réigiúin sin ag an am céanna; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á chur i bhfáth go bhfuil comhchruinniú an táirgthe bia ar cheann de na bagairtí is mó ar sholáthar cobhsaí bia, rud nach mór a chúiteamh trí thús áite a thabhairt do sholáthar bia ó tháirgeoirí áitiúla. Le blianta fada anuas, d’oibrigh tíortha ardfhorbartha go héasca le chéile i dtáirgeadh agus i ndáileadh bia, ach tá sé léirithe le blianta beaga anuas gur féidir leis an staid pholaitiúil, an t-athrú aeráide, tubaistí nádúrtha agus paindéimí cur isteach go tobann ar na slabhraí sin agus tionchar mór a bheith acu orthu, rud a fhágann go gcuirtear deireadh leis an rochtain atá ag limistéir fhairsinge ar sholáthar. I ngeall air sin, is gá athléimneacht bia na réigiún sin a mhéadú trí tháirgeadh a athshuí agus trí stoic íosta phríobháideacha agus phoiblí a fhorbairt; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á chur i bhfáth, dá bhrí sin, gur gá straitéis fhadtéarmach a fhorbairt chun slándáil bia na hEorpa a chosaint. Ba cheart athshuí ar tháirgeadh bia chun na hEorpa a bheith mar thoradh ar an straitéis sin, go háirithe trí chlásail chomhuaineacha i gcomhaontuithe saorthrádála arna síniú ag an gCoimisiún Eorpach chun iomaíocht éagórach ó tháirgí allmhairithe i leith táirgí Eorpacha a sheachaint. Tá CnaR á ghealladh go dtacóidh sé le hiarrachtaí coibhéiseacha maidir le biafhlaitheas arna ndéanamh ag tíortha eile ar fud an domhain, go háirithe san Afraic; |
| --- | --- |

36.

| 37. | á chur i bhfáth gur féidir infhaighteacht bia a fheabhsú trí láimhseáil bia níos freagraí, rud a fhágfaidh go laghdófar cur amú bia. Is féidir é sin a dhéanamh ar go leor bealaí, amhail rótháirgeadh a laghdú, teicneolaíochtaí le haghaidh buainte, iompair, stórála agus próiseála a fheabhsú, scála an tsoláthair miondíola agus na lónadóireachta a chur in oiriúint don fhíoréileamh, agus feasacht na dtomhaltóirí a mhúnlú; |
| --- | --- |

37.

| 38. | á chur in iúl go bhfuil sé réidh le gníomhaíocht a dhéanamh ar leibhéal na pleanála forbartha réigiúnaí chun an beartas talmhaíochta agus bia a athnascadh ar an leibhéal críochach d’fhonn slándáil inbhuanaithe bia a neartú, cáilíocht an bhia a fheabhsú agus a thionchar diúltach a laghdú, trí athruithe sistéamacha a dhéanamh ar theicneolaíochtaí le haghaidh táirgeadh bia agus bainistiú bia agus d’fhonn tionchair chomhshaoil an táirgthe bia a laghdú, spleáchas an Aontais ar sholáthróirí bia seachtracha a íoslaghdú agus córas dlúthpháirtíochta Eorpach a fhorbairt chun rochtain shlán ar bhia a áirithiú; |
| --- | --- |

38.

| 39. | á iarraidh go dtabharfaí cosaint iomlán do tháirgí a chumhdaítear le córas an Aontais um thásca geografacha, amhail iad siúd a bhfuil Sonrúchán Tionscnaimh faoi Chosaint (STFC), Tásc Geografach faoi Chosaint (TGFC) nó Tásc Geografach (TG) acu; |
| --- | --- |

39.

| 40. | á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach béim níos mó a chur ar mhaoiniú tionscadal atá dírithe ar shlándáil bia a mhéadú ar an leibhéal réigiúnach chun slándáil na bpobal áitiúil a áirithiú, ar a laghad ar feadh na tréimhse is gá chun go mbeidh tíortha comhghuaillithe in ann cabhair a eagrú; Ba cheart an cuspóir sin a bhaint amach trí tháirgeadh bia a éagsúlú, limistéir mhéadaithe chun bia a tháirgeadh, spás talmhaíochta a oiriúnú don athrú aeráide, cistiú le haghaidh taighde agus cur chun feidhme i dtreo táirgeadh bia a bhfuil seilfré níos faide aige agus sásraí stórála ar leibhéal an Aontais do na réigiúin sin nach bhfuil in ann an neamhthuilleamaíocht chéanna a bhaint amach ar chúiseanna fisiceacha agus geografacha, agus trí shlándáil bia ar leibhéal an Aontais a chosaint. |
| --- | --- |

40.

An talmhaíocht orgánach mar ghné chun an tslándáil bia a neartú agus tionchar diúltach na talmhaíochta ar an gcomhshaol a laghdú

| 41. | á mholadh, chun slándáil bia a bhaint amach, go n-aisiompófaí an treocht maidir le speisialtóireacht mhéadaitheach i dtáirgeadh bia, agus, dá bhrí sin, comhchruinniú na limistéar táirgthe bia. Is minic a thugtar an méid sin faoi deara i dtáirgeadh talmhaíochta ard tráchtearraí, atá dírithe ar an éifeachtúlacht eacnamaíoch is mó; |
| --- | --- |

41.

| 42. | den tuairim gur féidir an cuspóir sin a bhaint amach trí sciar na talmhaíochta atá bunaithe ar phrionsabal na talmhaíochta orgánaí a mhéadú go suntasach agus trí fhorbairt barr ilbhliantúil a chur chun cinn. Cuideoidh sé sin le húsáid leasachán mianraí agus táirgí cosanta plandaí ceimiceacha a laghdú, agus ag an am céanna, cuirfear feabhas suntasach ar acmhainn uisce na hithreach, rud atá tábhachtach le linn tréimhsí ganntanais uisce agus barraíochta uisce; |
| --- | --- |

42.

| 43. | á chur i bhfáth go mbaintear amach dhá phríomhthairbhe anseo: laghdú suntasach ar thionchar díobhálach na talmhaíochta déine ar an gcomhshaol, agus méadú ar neamhspleáchas an tsoláthair bhia réigiúnaigh trí mhéadú a dhéanamh ar an acmhainn táirgthe bia atá bunaithe ar tháirgeadh talmhaíochta áitiúil (slabhraí soláthair a laghdú agus spleáchas ar tháirgeadh bia a laghdú); |
| --- | --- |

43.

| 44. | ag tabhairt dá aire go bhfuil gá le tacaíocht agus cosaint do limistéir an tsaothraithe léibheannaigh agus do bharra a fhás sna limistéir sin, lenar féidir an t-athrú aeráide a mhaolú trí ionsú uisce báistí a fheabhsú, creimeadh ithreach agus an riosca maidir le tuilte agus dóiteáin foraoise a laghdú, chomh maith le feabhas a chur ar acmhainneacht na hithreach carbón orgánach a cheapadh; |
| --- | --- |

44.

| 45. | á chur i bhfios go bhfuil gá le faireachán leanúnach chun an Comhaontú Glas don Eoraip a chur chun feidhme go hiomlán sa talmhaíocht, cé nach bhfuil aon amhras ann faoi na tairbhí comhshaoil lena ngabhann, ionas nach dtiocfaidh meath ar na leibhéil táirgthe talmhaíochta lena ráthaítear slándáil an tsoláthair, go háirithe i dtéarmaí domhanda. Ba cheart a mheas, i gcás meath ar leibhéal na táirgeachta talmhaíochta san Úcráin mar thoradh ar an gcogadh agus i gcás laghduithe ar allmhairí bia ón Úcráin as a dtiocfadh gorta i dtíortha na hAfraice agus an Mheánoirthir, ar cheart do thíortha an Aontais an meath sin a chúiteamh sa ghearrthéarma. Ba cheart a bheith ag súil le méadú ar an táirgeadh talmhaíochta agus, dá bhrí sin, go ndéanfaí athbhreithniú ar chuspóirí ginearálta an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip; |
| --- | --- |

45.

| 46. | á mheabhrú gur tháinig méadú 40 % ar úsáid dhomhanda leasachán nítrigine, fosfair agus potaisiam (leasacháin trínártha) idir 2000 agus 2019 (de réir Eagraíocht Bhia agus Talmhaíochta na Náisiún Aontaithe). Faoi láthair, úsáidtear breis agus 200 milliún tona de na leasacháin sin in aghaidh na bliana, agus léirítear leis na sonraí atá ar fáil go bhfuil ró-úsáid an-ard á baint as leasacháin. Meastar nach n-ionsúnn plandaí níos mó ná leath de leasacháin nítrigine agus thart ar thrí cheathrú de leasacháin fosfáite, agus go bhfanann na leasacháin sin san ithir nó go sileann siad isteach i ndobharlaigh, rud a chineann a stádas éiceolaíoch agus ceimiceach den chuid is mó; á chur in iúl, thairis sin, gurb é cuspóir na Treorach Réime maidir le hUisce stádas maith éiceolaíoch ar a laghad a bhaint amach do dhobharlaigh. Tá úsáid iomarcach leasachán mianraí chun críche táirgthe bia ina mórchúis anois leis an díghrádú ar an gcomhshaol uisceach agus ba cheart deireadh a chur léi freisin faoi chuimsiú bheartas uisce an Chomhphobail a glacadh; |
| --- | --- |

46.

| 47. | á chur in iúl gurb iad an tSín agus an India atá freagrach as níos mó ná leath den ró-úsáid leasachán, ar sampla eile é sin den fhorbairt eacnamaíoch thapa atá ag tarlú sna tíortha sin, rud a bhfuil díghrádú an chomhshaoil mar thoradh air; níl na buntáistí iomaíocha a fhaightear ar an mbealach seo bunaithe ar an iomaíocht chóir. Ba cheart tomhaltóirí na n-earraí a allmhairítear ó na tíortha sin a chur ar an eolas faoin méid sin; |
| --- | --- |

47.

| 48. | á aithint nach féidir an talmhaíocht orgánach uilíoch a thabhairt isteach. Mar sin féin, ba cheart é a bheith mar aidhm ag an Aontas féachaint leis an bplean gníomhaíochta maidir le feirmeoireacht orgánach agus an sprioc a leagtar síos sa straitéis “Ón bhFeirm go dtí an Forc” a bhaint amach go comhsheasmhach, d’fhonn is go mbeidh cleachtais orgánacha i bhfeidhm maidir le 25 % den talamh talmhaíochta faoi 2030. Mar sin féin, níor cheart do na cuspóirí sin staid eacnamaíoch agus shóisialta na bpobal tuaithe san Eoraip, ar staid í atá deacair cheana féin, a dhéanamh níos measa. Ba cheart dóibh treochtaí diúltacha a aisiompú. Dá bhrí sin, iarrann sé ar institiúidí an Aontais anailís a dhéanamh ar mhodhanna chun cuspóirí comhshaoil an táirgthe talmhaíochta a bhaint amach. Chun na cuspóirí uaillmhianacha sin a bhaint amach, is gá tacú le feirmeoireacht atá neamhdhíobhálach don chomhshaol, lena n-áirítear, sa bhreis ar an bhfeirmeoireacht orgánach (agus comhlíonadh iomlán na gcritéar le haghaidh na feirmeoireachta orgánaí), feirmeoireacht gnáthóige (fóirdheontais d’fheirmeacha atá ag feidhmiú i limistéir a bhfuil saintréithe luachmhara nádúrtha acu) agus feirmeoireacht chomhshaoil/chomhtháite (tacaíocht d’fheirmeacha a thugann faoi bhearta éiceolaíocha roghnaithe, e.g. pacáistí faoin gclár agra-chomhshaoil atá ann faoi láthair le haghaidh na talmhaíochta inbhuanaithe, cosaint ithreach agus uisce agus criosanna maolánacha). Moltar go mbeadh dlúthbhaint ag íocaíochtaí an Aontais i réimse na talmhaíochta le cuspóirí comhshaoil agus slándála bia. Ba cheart é a bheith mar uaillmhian fhadtéarmach chomhshaoil ag an Aontas go mbeadh an tionchar diúltach is lú is féidir ar an gcomhshaol ag an mbia a tháirgtear ar a chríoch. Tá luach cothaithe níos airde ag baint leis an mbia a tháirgtear ar an gcaoi sin agus tá sé níos sláintiúla chomh maith. |
| --- | --- |

48.

Méaduithe ar phraghsanna

| 49. | á mheas nach bhfuil laghdú go dtí leibhéil atá bagrach don bheatha nó don tsláinte tagtha ar an tomhaltas bia mar thoradh ar an gcostas maireachtála atá ag ardú as cuimse, lena n-áirítear an t-ardú suntasach ar phraghsanna bia, ach gur chuir sé le meath ar an gcáilíocht saoil toisc nach acmhainn do dhaoine táirgí áirithe a cheannach a thuilleadh; |
| --- | --- |

49.

| 50. | á chur i bhfáth gur gá bearta cosanta a dhéanamh i ndáil leis na cónaitheoirí is boichte chun cúiteamh a dhéanamh ar dheacrachtaí maidir le rochtain ar bhia, a bhféadfadh iarmhairtí diúltacha sláinte a bheith acu san fhadtéarma, go háirithe trí thacú le heagraíochtaí cúnaimh bia, scoileanna agus naíscoileanna i limistéir imeallaithe agus trí chúnamh a chur ar fáil do dhaoine gan dídean; |
| --- | --- |

50.

| 51. | á chur i bhfios gurb í an iomaíocht éagórach ó tháirgí talmhaíochta allmhairithe is mó is cúis leis an gcaillteanas iomaíochais sin; á mholadh, dá bhrí sin, go gcuirfeadh an Coimisiún Eorpach clásail chomhuaineacha chun feidhme ina chomhaontuithe saorthrádála chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh táirgí talmhaíochta allmhairithe na caighdeáin chomhshaoil agus shóisialta chéanna leis na caighdeáin atá i réim san Eoraip; |
| --- | --- |

51.

| 52. | á chur in iúl go bhfuil brabúsacht an táirgthe in earnáil na talmhaíochta á laghdú go suntasach de bharr an mhéadaithe fhorchéimnithigh ar phraghsanna earraí agus seirbhísí. Ar thaobh amháin, tá costais táirgthe ag ardú agus, ar an taobh eile, ní bheidh bia níos costasaí ón Eoraip chomh hiomaíoch sin ar na margaí; |
| --- | --- |

52.

| 53. | den tuairim gurb iad na praghsanna arda ar leasacháin mianraí, breoslaí (go háirithe díosal), ar leictreachas agus ar tháirgí cosanta plandaí, praghsanna a bhfuil méadú suntasach tagtha orthu le déanaí, is cúis leis na príomhrioscaí don ghníomhaíocht talmhaíochta agus don táirgeadh bia faoi láthair. Is measa fós é sin mar gheall ar fhadhb an tsoláthair uisce sa talmhaíocht, fadhb atá ag dul i méid le blianta beaga anuas, chomh maith le dálaí aeráide atá ag dul in olcas agus teagmhais aimsire thobanna; |
| --- | --- |

53.

| 54. | á thathant go bhféadfadh laghdú ar bhrabúsacht na talmhaíochta a bheith ina bhagairt mhór ar shlándáil an tsoláthair bia, toisc go bhfuil gníomhaíocht talmhaíochta timthriallach agus nach féidir í a athrú thar oíche. Is féidir roinnt míonna a bheith i gceist le tréada ainmhithe a athnuachan nó talamh a úsáidtear le haghaidh curaíochta a athchóiriú; |
| --- | --- |

54.

| 55. | á mheas, ón taobh réigiúnach de, gur bagairt an-ard é an costas maireachtála atá ag méadú go tapa, lena n-áirítear praghsanna bia, ó thaobh chobhsaíocht na gcóras socheacnamaíoch áitiúil agus réigiúnach de. Beidh tionchar diúltach ag an gcostas maireachtála ar mhargadh an tsaothair, ar ioncam daoine agus ar ioncam na rialtas áitiúil, rud a mhéadóidh an bhochtaineacht agus a chuirfidh brú ar na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha a bheith páirteach in aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí na faidhbe. Dá bhrí sin, tá iarmhairtí i bhfad níos leithne ag an éagobhsaíocht sa mhargadh bia, agus is féidir léi difear a dhéanamh do chur chun feidhme cuí na gcúraimí a shanntar do na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha aonair agus an bonn atá le fás eacnamaíoch réigiúnach a laghdú. |
| --- | --- |

55.

| 56. | á mheabhrú, ó thaobh cúrsaí gnó de, go gcuirfidh an gá go gcosnófar bunchlocha fheidhmiú na bhfiontar teorainn leis an gcaiteachas ar fhorbairt, rud a mbeidh tionchar aige ar nuálaíocht an gheilleagair. |
| --- | --- |

56.

Dlús a chur le bearta éifeachtacha trasearnála maidir le hoiriúnú don athrú aeráide agus aghaidh a thabhairt ar chaillteanas agus ar dhamáiste

| 57. | ag tarraingt aird ar an bhfadhb chasta a bhaineann le cur amú bia, gné a fhágfaidh go mbeifear in ann roinnt tairbhí a bhaint amach ar leibhéil éagsúla dá ndéanfaí laghdú uirthi, go háirithe laghdú ar úsáid acmhainní luachmhara a bhfuil gá leo chun bia a tháirgeadh, a iompar agus a dháileadh – fuinneamh, uisce, costais saothair, achar dromchla a bheidh dírithe ar tháirgeadh agus ar astaíochtaí gás ceaptha teasa freisin; |
| --- | --- |

57.

| 58. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá gníomhaíocht shistéamach chun cur amú bia a laghdú, ós rud é go mbeidh laghdú ar scála an cheannaigh mar thoradh ar láimhseáil bia níos freagraí, rud a mbeidh iarmhairtí aige don táirgeadh, don phróiseáil, don iompar, don trádáil agus don mhargadh saothair. Is gá, dá bhrí sin, aistriú pleanáilte a áirithiú lena gcuirfear san áireamh bearta sabháilteachta; |
| --- | --- |

58.

| 59. | á chur i bhfios go láidir an tábhacht ar leith a bhaineann le slabhraí soláthair gairide agus tapa a chruthú agus a chur chun cinn ón bhfeirmeoir go dtí an tomhaltóir (rud a mbeidh praghsanna níos ísle, seachadadh ar ardchaighdeán agus tapa mar thoradh air). Má laghdaítear slabhraí soláthair bia, beidh tionchar suntasach aige sin ar an aeráid trí astaíochtaí ón iompar a laghdú; |
| --- | --- |

59.

| 60. | á chur i bhfios, chun an pobal a spreagadh chun úsáid a bhaint as bia a tháirgtear go háitiúil, gur fiú béim a leagan ar an áit ina dtáirgtear é (lena gcruthaítear brandaí réigiúnacha, ós rud é gur féidir le lipéadú iomchuí agus tírghrá eacnamaíoch áitiúil glacadh praghsanna bia níos airde a éascú, más rud é go bhfuil gá leis na praghsanna sin i bhfianaise an chostais a bhaineann le bia a tháirgeadh); |
| --- | --- |

60.

| 61. | á mheabhrú go meastar go dtiocfaidh laghdú suntasach ar tháirgeadh barr mar thoradh ar an gComhaontú Glas, agus go mbeidh leisce shóisialta i dtreo an aistrithe fuinnimh mar thoradh ar ardú praghsanna bia. Dá bhrí sin, tá gá le bearta sabháilteachta chun timpeallacht dhearfach a chruthú agus tuiscint a chothú i leith an Chomhaontaithe Ghlais; |
| --- | --- |

61.

| 62. | den tuairim go bhfuil gá le comhar trasearnála idir feirmeoirí, gnólachtaí, údaráis phoiblí agus an pobal eolaíochta chun cineálacha cur chuige a fhorbairt chun an geilleagar talmhaíochta a chur in oiriúint don athrú aeráide, lena n-áirítear bearta maolúcháin agus oiriúnúcháin i bhfianaise an ghanntanais uisce agus tubaistí nádúrtha atá ann cheana, arb é is aidhm dóibh inathraitheacht na táirgeachta talmhaíochta bliantúla a laghdú agus teipeanna agus caillteanais bhreise a d’fhéadfadh a bheith ann i dtáirgeadh bia a íoslaghdú. Ba cheart an infheistíocht phoiblí agus an nuálaíocht theicneolaíoch agus agrai-éiceolaíoch a bheith i gceist leis na bearta sin agus ba cheart iad a reáchtáil i gcomhthráth leis an gComhaontú Glas, agus acmhainní comhshaoil á n-urramú; |
| --- | --- |

62.

| 63. | á chur i bhfios go mbíonn spleáchas méadaithe mar thoradh ar thionsclaíocht an táirgthe talmhaíochta idir tíortha. Is léir an méid sin go háirithe i dtionscal na gceimiceán. Is í an Rúis an t-onnmhaireoir is mó ar domhan de leasacháin thrínártha. Ina theannta sin, bíonn lorg carbóin an-ard mar thoradh ar chomhchruinniú an táirgthe, i ngeall ar an méid iompair ar scála ollmhór a bhíonn i gceist leis sin ar fud an domhain (iompraítear níos mó ná 20 milliún tona de leasacháin gach bliain idir ilchríocha). Chun leasacháin a tháirgeadh, tá cainníochtaí an-mhór gáis ag teastáil, agus, ós rud é go mbraitheann dhá thrian den soláthar domhanda gáis ar chúig thír, tá baol mór ann gur féidir le praghsanna gáis praghsanna leasacháin agus, sa deireadh thiar thall, praghsanna bia a mhúnlú. Dá bhrí sin, ba cheart iarrachtaí a dhéanamh chun táirgeadh agus soláthar ionchur talmhaíochta a éagsúlú. |
| --- | --- |

63.

Fadhbanna a bhaineann le beartas faisnéise gheilleagar bia an Aontais

| 64. | á chur i bhfáth go bhfuil an bhréagaisnéis maidir le hinfhaighteacht bia ar cheann de na bealaí is éifeachtaí chun an tsíocháin shóisialta a dhíchobhsú agus chun daoine a spreagadh i dtreo iompraíocht mhíréasúnta, agus nach mór, dá bhrí sin, cur i gcoinne na mbagairtí sin go diongbháilte; ní mór do na Ballstáit a bheith in ann an pobal a chur ar a shuaimhneas amach anseo trí phleananna teagmhais maidir le slándáil bia a bheith acu atá uaillmhianach go leor chun obair leantach a dhéanamh ar an teachtaireacht ón gCoimisiún an 12 Samhain 2021; |
| --- | --- |

64.

| 65. | á chur i bhfáth go bhféadfadh praghsanna bia níos airde a bheith mar thoradh ar athruithe struchtúracha ar tháirgeadh bia chun spleáchas ar sholáthróirí seachtracha a laghdú agus chun an tábhacht a bhaineann le bia a tháirgtear go réigiúnach a mhéadú, rud a fhágann gur gá beartas faisnéise trédhearcach agus iontaofa a bheith ann lenar cheart aird a thabhairt ní hamháin ar shlándáil an tsoláthair ach freisin ar na costais chomhshaoil a bhaineann le táirgeadh bia a laghdú; |
| --- | --- |

65.

| 66. | á mholadh go leanfaí de bhia ardcháilíochta a tháirgtear gar don áit ina bhfuil cónaí ar dhaoine a chur chun cinn. |
| --- | --- |

66.

An Bhruiséil, an 30 Samhain 2022.

Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  IO C 37, 2.2.2021, lch. 22.

1

(2)  IO C 272, 17.8.2017, lch. 14.

2

(3)  Food waste reduction targets (europa.eu) [Spriocanna maidir le cur amú bia a laghdú].

3

Food waste reduction targets

---

| 2.3.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 79/30 |
| --- | --- | --- | --- |

2.3.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 79/30

---

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún – Todhchaí bheartas na hóige san Aontas Eorpach. Machnamh ar bheartas na hóige agus ar phríomhshruthú na hóige i gcomhthéacs Bhliain Eorpach na hÓige 2022

(2023/C 79/06)

| Rapóirtéir: | Tine RADINJA (SI/na Glasaigh), Méara Škofja Loka |
| --- | --- |

Rapóirtéir:

Tine RADINJA (SI/na Glasaigh), Méara Škofja Loka

MOLTAÍ BEARTAIS

TÁ COISTE EORPACH NA RÉIGIÚN (CnaR)

Barúlacha tosaigh

| 1. | á chur in iúl gurb é is aidhm don pháipéar seo machnamh nua cuimsitheach a chur ar fáil maidir le beartas na hóige, saincheisteanna óige a phríomhshruthú ar fud na réimsí beartais agus rannpháirtíocht ghníomhach na hóige i bhforbairt thodhchaí na hEorpa, agus an méid sin ar fad i gcomhthéacs Bhliain Eorpach na hÓige 2022, mar a spreagadh le Cinneadh (AE) 2021/2316 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (1), agus mar a mhol an Chomhdháil ar Thodhchaí na hEorpa. Ina theannta sin, tá moladh láidir á chur ar aghaidh ag CnaR maidir le príomhshruthú daoine óga, atá ar cheann de spriocanna Bhliain Eorpach na hÓige 2022; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á thabhairt chun suntais go ndearnadh difear mór do dheiseanna oideachais, obair, meabhairshláinte agus saol sóisialta a lán daoine óga le beagnach dhá bhliain anuas de dheasca phaindéim COVID-19. Dá bhrí sin, ní hamháin gur cheart aitheantas a thabhairt le Bliain Eorpach na hÓige do na híobairtí a bhí le déanamh ag na glúine óga le linn na paindéime, ach ba cheart athrú buan a spreagadh freisin a mhairfidh níos faide ná Bliain Eorpach na hÓige. De réir mar a thagann an tsochaí chuici féin ó éifeachtaí na paindéime, is den ríthábhacht é chun bogadh ar aghaidh ón ngéarchéim dul i dteagmháil le daoine óga agus tuiscint a fháil ar a gcuid fadhbanna; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á chur i bhfios go bhfuil beartas na hóige agus príomhshruthú na hóige thar a bheith íogair ó thaobh gnéithe críochacha agus sóisialta de, ós rud é go bhfuil neamhionannais shuntasacha ann maidir le rochtain ar sheirbhísí bunúsacha, oideachas, poist, tithíocht, agus maidir leis an tsoghluaisteacht shóisialta ar fud na réigiún san Aontas, rud a dhéanann difear don óige ar bhealaí éagsúla. Tá inniúlachtaí tábhachtacha ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha i neart réimsí atá ábhartha do bheartas na hóige, amhail tithíocht, oideachas, fostaíocht, an comhrac i gcoinne na bochtaineachta, an t-idirdhealú, tacaíocht do mhic léinn, cumainn na n-óg, obair óige, gníomhaíochtaí cultúrtha agus fóillíochta, agus is é sin an fáth nach mór na leibhéil áitiúla agus réigiúnacha a chur san áireamh ar bhealach níos fearr ag gach céim de chomhordú agus de chur chun feidhme Straitéis Óige an Aontais Eorpaigh; |
| --- | --- |

3.

Maidir le príomhshruthú na hóige

| 4. | á iarraidh go ndéanfaí an óige a phríomhshruthú agus dearcadh atá bunaithe ar chearta na hóige a phríomhshruthú i gceapadh beartas ar an leibhéal áitiúil, ar an leibhéal réigiúnach, ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal Eorpach, lena n-áiritheofar go córasach go gcuirfear dearcthaí na n-óg ar son na n-óg san áireamh ar fud na réimsí beartais. Thairis sin, ba cheart dul i gcomhairle le daoine óga agus le heagraíochtaí don óige maidir le plé beartais ar bith chun cur chuige phríomhshruthú na hóige a chur i bhfeidhm go comhsheasmhach, lena n-áirítear maidir le pleananna náisiúnta a chur i gcrích chun leas a bhaint as cistiú agus pacáistí téarnaimh Next Generation EU; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach Measúnú tionchair an Aontais ó thaobh na hóige de a chur chun feidhme lena bhféadfaí measúnú a dhéanamh ar an tionchar a bhíonn ag cúrsaí beartais ar dhaoine óga. Sula nglacfar aon bheartas nua, ba cheart na trí chéim seo a leanas a ghlacadh ar a laghad: rannpháirtíocht fhóinteach le geallsealbhóirí ábhartha óige lena n-áirítear saineolaithe atá ag obair ar an óige agus eagraíochtaí ionadaíocha don óige atá ag obair ar ábhair ábhartha, measúnú tionchair ar an gcaoi a rachaidh na beartais i bhfeidhm ar dhaoine óga agus bearta molta lena ndéanfaí na héifeachtaí diúltacha a d’fhéadfaí a bheith ann a mhaolú; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á iarraidh ar na hinstitiúidí Eorpacha agus ar na rialtais náisiúnta agus áitiúla sonraí atá ábhartha don óige a bhailiú i ngach réimse beartais, agus iad dí-chomhiomlánaithe go comhleanúnach de réir aoise. Ba cheart an bailiú a dhéanamh i gcomhar le heagraíochtaí don óige agus ba cheart beartais a úsáid chun feabhas a chur ar a scileanna litearthachta sonraí, rud a chuirfidh ar a gcumas faisnéis a rochtain, a anailísiú agus a léirmhíniú chun gníomhaíochtaí abhcóideachta fianaisebhunaithe agus tionscadail chun athrú a chur chun cinn a dhearadh; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á chur i dtábhacht an gá atá le beartas óige a chur san áireamh i mbeartais uile an Aontais trí chur chuige cothrománach, lena gcothófar comhar trasearnála, idir-réigiúnach agus trasteorann; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á iarraidh go mbeadh bearta ann lena ndéanfar eagraíochtaí óige a neartú agus a chumhachtú, ós rud é go gcuireann eagraíochtaí láidre Eorpacha don óige le hoideachas sibhialta, le heolas méadaithe ar an daonlathas agus le saoránaigh níos gníomhaí a chothú; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á chur in iúl gurb oth leis go bhfuil laghdú tagtha le blianta beaga anuas ar an spás sibhialta d’eagraíochtaí don óige agus á iarraidh go mbeadh acmhainní níos leordhóthanaí agus níos inbhuanaithe ann chomh maith le cistí oibriúcháin a oireann do riachtanais struchtúracha na n-eagraíochtaí don óige. Ní mór iad sin a dháileadh ar bhealach trédhearcach, rud a thacóidh le hearnáil láidir don óige lena n-áiritheofar go mbeidh rochtain ag daoine óga ó gach cúlra ar spás sábháilte chun páirt a ghlacadh ann, agus chun fás mar shaoránaigh ghníomhacha; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á thabhairt chun suntais a thábhachtaí atá réigiúin agus bardais na hEorpa chun go n-éireoidh le Straitéis Óige an Aontais agus an rannchuidiú is féidir leo a dhéanamh tríd an oideachas agus tríd an gcultúr chun sochaí chuimsitheach a chothú do dhaoine óga agus á mholadh go neartófar an ghné réigiúnach agus áitiúil d’Idirphlé Óige an Aontais; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á iarraidh ar na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha déileáil le saincheisteanna óige mar thosaíocht i gcónaí i gceapadh beartas agus á mholadh go nglacfaí straitéis óige áitiúil i ngach údarás áitiúil agus réigiúnach; |
| --- | --- |

11.

| 12. | á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach gné na hóige i gcláir Erasmus+ agus an Chóir Dlúthpháirtíochta Eorpaigh a neartú agus bearta breise a dhéanamh chun a áirithiú go mbeidh rochtain ag gach grúpa daoine óga ar rannpháirtíocht sna cláir agus go ndéanfar daoine óga a chumhachtú agus tacaíocht chuí a thabhairt dóibh lena n-áirítear i dtaca le rannpháirtíocht sna cláir; á iarraidh ar na Ballstáit agus ar na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha feachtais faisnéise a chur chun cinn lena léireofar do dhaoine óga na tairbhí pearsanta agus gairmiúla agus an saibhriú a eascraíonn as na cláir sin, agus rannpháirtíocht na hóige a chur chun cinn iontu araon i scoileanna agus in ollscoileanna; |
| --- | --- |

12.

Maidir le fostaíocht agus cosaint shóisialta

| 13. | á iarraidh go ndéanfar bearta iomchuí chun a áirithiú go n-urramófar cearta daoine óga chun fostaíocht chobhsaí fhiúntach a fháil ar fud na hEorpa le dálaí oibre cuibhiúla; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil ról dearfach ag an oideachas fiontraíochta, ag an bhfiontraíocht shóisialta agus ag an ngeilleagar sóisialta maidir le dífhostaíocht i measc na n-óg a laghdú, agus á iarraidh ar na cinnteoirí ar an leibhéal Eorpach agus ar an leibhéal náisiúnta oibriú i dtreo bacainní a bhaint d’fhiontraithe óga, lena n-áirítear bacainní ar a bheith ina bhfiontraí agus iad ina mic léinn; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á iarraidh ar na Ballstáit agus ar na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha for-rochtain don aos óg a chur chun cinn laistigh de na hinstitiúidí Eorpacha, agus borradh a chur faoi shoghluaisteacht na hóige idir na Ballstáit i scoileanna agus in ollscoileanna, agus béim á leagan ar na deiseanna forbartha pearsanta agus gairmiúla a bheidh mar thoradh ar an tsoghluaisteacht sin, chomh maith leis an tionchar dearfach a d’fhéadfadh a bheith aici ar fhorbairt na hóige san Eoraip; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á mholadh go socróidh an Coimisiún Eorpach bearta tacaíochta, forlíontacha agus comhordaithe lena ndíreofar ar an leibhéal neamhshláine post i measc daoine óga a laghdú, chun rochtain níos fearr ar chosaint shóisialta a éascú lena gcuirfear deireadh le haon chineál critéar idirdhealaithe bunaithe ar aois, ar aon dul le haoisghrúpaí níos sine, agus lena gcuirfear deireadh le pá íosta na hóige; |
| --- | --- |

16.

| 17. | á mholadh go neartófaí comhordú maidir leis an mbeartas fostaíochta don aos óg, go háirithe i ndáil le cur chun feidhme na Ráthaíochta Atreisithe don Aos Óg ag seirbhísí poiblí fostaíochta ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á iarraidh go gcuirfear toirmeasc éifeachtach ar intéirneachtaí neamhíoctha i ngach Ballstát mar chuid d’athbhreithniú an Choimisiúin Eorpaigh ar an gCreat Ardchaighdeáin do Chúrsaí Oiliúna, agus go mbeadh bearta ann, lena n-áirítear tabhairt isteach threoir AE, chun a áirithiú go mbeidh íoschaighdeán ceart maidir le dálaí oibre, go háirithe rochtain ar phá íosta reachtúil agus rochtain ar chosaint shóisialta curtha ar fáil d’intéirnigh, dóibh siúd ar thréimhsí oiliúna agus do phrintísigh; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á chur i dtreis a thábhachtaí atá cúram leanaí cuibhiúil agus inacmhainne lena gcuirfear ar chumas tuismitheoirí, lena n-áirítear tuismitheoirí óga, dul isteach sa mhargadh saothair den chéad uair nó an athuair; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit bearta nithiúla a mholadh chun feabhas a chur ar chuimsiú daoine óga ó gach cúlra i margadh an tsaothair, chun an t-idirdhealú a chomhrac agus comhionannas deiseanna a áirithiú. I ndáil leis sin, tá gá le tuilleadh comhordaithe chun feabhas a chur ar an bhfor-rochtain ar dhaoine leochaileacha óga a bhfuil bacainní iomadúla rompu, go háirithe mar gheall ar bhochtaineacht, inscne, gnéaschlaonadh agus féiniúlacht inscne, míchumas, leibhéal íseal oideachais nó cúlra eitneach mionlaigh/imirceach; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á admháil go bhfuil daoine óga LGBTI+ san Eoraip thar a bheith leochaileach toisc iad a bheith neamhchosanta ar an idirdhealú, íospairt, stiogmatú agus drochíde ó aois óg; bíonn deacrachtaí acu teacht amach chuig a dteaghlach agus a bpobal, ní bhíonn ach tuiscint theoranta ag soláthraithe seirbhíse gairmiúla agus ag an tsochaí i gcoitinne ar shaincheisteanna LGBTI+, agus bíonn dúshláin mheabhairshláinte, sláinte coirp agus sláinte gnéis rompu freisin (2); á iarraidh, chun na críche sin, go ndéanfaí bearta éifeachtacha ar an leibhéal Eorpach chun daoine óga LGBTI+ a chumhachtú go hiomlán; |
| --- | --- |

21.

| 22. | á chur i bhfios go láidir gur constaic mhór roimh neamhspleáchas daoine óga iad rochtain dheacair ar thithíocht agus ardchostas tithíochta, rud a fhágann go mbíonn deacrachtaí ag baint leis an oideachas agus le soghluaisteacht post, agus a laghdaíonn cumhacht ceannaigh na nglún níos óige. Tá CnaR á iarraidh, dá bhrí sin, tús áite a thabhairt do bhearta tacaíochta a dhéanamh, lena n-áirítear trí chistí AE a shlógadh, arb é is aidhm dóibh dálaí tithíochta oiriúnacha agus inacmhainne a áirithiú do gach duine óg san Eoraip; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á chur i bhfáth gur iomaí Eorpach óg is mó atá i mbaol bochtaineachta agus eisiaimh shóisialta de dheasca phaindéim COVID-19, agus á iarraidh go mbeidh bearta tacaíochta AE ann a mbeidh sé d’aidhm acu a áirithiú go dtabharfar dóthain tacaíocht airgeadais do dhaoine óga i gcónaí tráth géarchéime; |
| --- | --- |

23.

| 24. | á mholadh go bhfuil gá le tuilleadh comhordaithe chun dea-chleachtais, cuspóirí agus táscairí a mhalartú a bhaineann leis an mbochtaineacht a chomhrac, le baol an eisiaimh shóisialta agus le héiginnteacht shóisialta daoine óga; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á chur i bhfios an staid chriticiúil atá os comhair dídeanaithe óga, go háirithe mionaoisigh gan tionlacan, agus á iarraidh go nglacfaí bearta tacaíochta a bheadh dírithe ar rochtain a bheith ag gach dídeanaí óg, agus ag a dteaghlaigh, ar sheirbhísí bunúsacha, amhail an t-oideachas, tithíocht agus an tsláinte, chomh maith lena gcearta daonna a chaomhnú; |
| --- | --- |

25.

Maidir le sláinte coirp, meabhairshláinte agus dea-bhail daoine óga

| 26. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá rochtain ar sheirbhísí sláinte uilíocha, inacmhainne ar ardchaighdeán, idir sheirbhísí coisctheacha agus íceacha; á áitiú, chuige sin, gur gá aghaidh a thabhairt ar na bacainní atá roimh na daoine óga sin nach bhfuil rochtain acu ar shlándáil shóisialta; |
| --- | --- |

26.

| 27. | á chur i dtábhacht go bhfuil géarghá le deireadh a chur le stiogmaí agus aitheantas a thabhairt do na dúshláin mheabhairshláinte agus do na bacainní atá os comhair daoine óga de dheasca na paindéime agus gur cheart beart a dhéanamh láithreach bonn chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais mheabhairshláinte daoine óga; |
| --- | --- |

27.

| 28. | á mholadh cur chuige iomlánaíoch a chur chun feidhme maidir leis an meabhairshláinte trí chearta sóisialta agus pacáistí cosanta eacnamaíche a chur chun cinn chun aghaidh a thabhairt ar thosca socheacnamaíocha na meabhairshláinte, agus tacaíocht spriocdhírithe agus seirbhísí agus cearta bunúsacha á gcur ar fáil do dhaoine óga atá faoi eisiamh, nó a ndéantar idirdhealú nó imeallú orthu; |
| --- | --- |

28.

| 29. | á iarraidh go ndéanfaí bearta chun go mbeadh tacaíocht mheabhairshláinte inacmhainne agus inrochtana do gach duine óg, lena n-áirítear na daoine is leochailí. Ina theannta sin, tá sé á iarraidh aige go méadófaí inrochtaineacht agus cistiú an chúraim sláinte mheabhrach, lena chinntiú go mbeidh gach duine in ann an cúnamh atá de dhíth orthu a fháil; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á iarraidh go ndéanfaí tuilleadh infheistíochta i dtionscnaimh tógála comhphobail ón mbun aníos atá ann cheana i.e. lárionaid óige, gníomhaíochtaí cultúir agus spóirt saor in aisce agus inrochtana agus tacaíocht d’eagraíochtaí na sochaí sibhialta a oibríonn ar chúrsaí meabhairshláinte; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á iarraidh go mbeadh Straitéis Mheabhairshláinte AE ann lena n-áireofar bearta chun cosc a chur ar fhadhbanna meabhairshláinte, chun cumhachtú fóinteach agus rannpháirtíocht ghníomhach óige na hEorpa a áirithiú sna cinntí a dhéantar maidir lena meabhairshláinte, agus chun tacaíocht spriocdhírithe mheabhairshláinte a áirithiú ag gach céim den saol; |
| --- | --- |

31.

| 32. | á áitiú gur gá a áirithiú go ndéanfar sláinte ghnéis agus sláinte atáirgthe daoine óga agus na cearta a bhaineann leo a chosaint go hiomlán, lena n-áirítear rochtain ar tháirgí inacmhainne frithghiniúnacha agus míosta; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó go bhfuil Grúpa Stiúrtha curtha ar bun ag an gCoimisiún Eorpach um Chur Chun Cinn na Sláinte, Cosc Galar, agus Bainistiú Galar Neamhtheagmhálach; á iarraidh, áfach, go gcuirfí tuilleadh béime ar staid na ndaoine óga laistigh den Ghrúpa Stiúrtha; |
| --- | --- |

33.

Maidir le rannpháirtíocht fhóinteach

| 34. | ag athdhearbhú go dtacaíonn sé le forbairt phearsanta daoine faoi mhíchumas, go háirithe leanaí agus daoine óga, a chur chun cinn, mar a dhéantar le gach duine eile trí rochtain ar an ealaín, an cultúr, gníomhaíochtaí áineasa, gníomhaíochtaí fóillíochta, an spórt agus an turasóireacht (3) mar phríomhghné a bhaineann le dea-bhail daoine faoi mhíchumas. Chuige sin, tá sé á chur i dtreis ag CnaR an ról atá ag an spórt maidir le cuimsiú daoine faoi mhíchumas a chur chun cinn, agus tá sé ag áitiú ar na Ballstáit cláir a chur chun cinn lena gcumasófar leanaí, daoine óga agus daoine faoi mhíchumas a bhfuil srianta níos mó orthu a bheith rannpháirteach (4); |
| --- | --- |

34.

| 35. | á chur i dtreis gur deis iontach í Bliain Eorpach na hÓige 2022 chun rannpháirtíocht fhóinteach na hóige sa saol daonlathach a spreagadh agus gur cheart gurb é is aidhm don bhliain sin an daonlathas a neartú go struchtúrach do dhaoine óga, agus béim á leagan ar ról na n-eagraíochtaí ionadaíocha don óige; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á mholadh go mbeadh an óige rannpháirteach i ndearadh, i gceannaireacht, i gcur chun feidhme agus i measúnú beartas ar leibhéal an Aontais, ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar an leibhéal áitiúil, ar beartais iad a bhfuil tionchar acu ar dhaoine óga agus go mbeidís rannpháirteach sna sásraí comhairliúcháin foirmiúla lena mbaineann. Ina theannta sin, ba cheart faireachán a dhéanamh ar rath agus ar chur chun feidhme na dtionscnamh sin chun a áirithiú go mbeidh torthaí nithiúla ar rannpháirtíocht daoine óga nó go bhfuil míniú soiléir ann ar an bhfáth nach bhféadfaí smaointe nó tionscnaimh a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

36.

| 37. | á iarraidh ar na húdaráis inniúla uile ar an leibhéal áitiúil, réigiúnach, náisiúnta agus Eorpach comhairlí na n-óg a bhunú chun cur leis an muinín atá acu as feidhmiú na n-institiúidí, agus tacú le machnamh, saoirse cainte, cinnteoireacht agus eolas ar phrionsabail dhaonlathacha agus ar shaoirse aonair agus comhchoiteanna; |
| --- | --- |

37.

| 38. | á iarraidh go gcuirfí le torthaí na sásraí rannpháirtíochta atá ann cheana, amhail Idirphlé Óige an Aontais, lena gcuirtear spás ar fáil do gach duine óg ón Aontas chun a dtuairimí a chur in iúl maidir le hábhair ábhartha agus chun tionchar a bheith acu ar nósanna imeachta reachtacha trí oibriú go díreach le cinnteoirí. Ba cheart an próiseas sin a fhorbairt tuilleadh agus institiúidí eile de chuid an Aontais a áireamh ann; |
| --- | --- |

38.

| 39. | á iarraidh go mbeadh bearta ann chun tacú le daoine óga agus iad a chumhachtú chun aghaidh a thabhairt ar an bhforbairt inbhuanaithe agus an t-athrú aeráide a chomhrac, agus chun leas a bhaint as a n-acmhainneacht le haghaidh athrú fóinteach sa tsochaí; |
| --- | --- |

39.

| 40. | á iarraidh ar na Ballstáit dianbhreithniú a dhéanamh ar an aois vótála a ísliú go dtí 16 do thoghcháin áitiúla agus réigiúnacha uile na hEorpa agus á iarraidh go ndéanfaí sonraí agus malartú eolais a tháirgeadh maidir le tionchar na socruithe institiúideacha ar rannpháirtíocht pholaitiúil na n-óg, mar shampla maidir leis an aois íosta chun vótáil, chun seasamh i dtoghchán, nó maidir leis na srianta atá ar líon na sainorduithe polaitiúla; |
| --- | --- |

40.

| 41. | á iarraidh go dtacófar le bearta atá dírithe ar eolas na hóige a fhorbairt maidir le hoideachas sibhialta agus go ndéanfar na bearta sin a chomhordú, chun a áirithiú go dtuigfidh daoine óga próiseas na cinnteoireachta ina bpobail áitiúla agus go mbeidh siad ar an eolas faoi phróisis dhaonlathacha agus faoina gcearta daonna agus saoránach; |
| --- | --- |

41.

| 42. | á chur i dtábhacht gur gá a áirithiú go mbeidh rochtain ag gach duine óg ar fhaisnéis ardcháilíochta maidir le deiseanna rannpháirtíochta agus go gcuirfear rannpháirtíocht eolach chun cinn, go háirithe maidir le próisis dhaonlathacha; |
| --- | --- |

42.

Maidir le sochaí chuimsitheach

| 43. | ag tacú le comhordú agus le malartú na ndea-chleachtas maidir le ról na hinscne i gconairí oideachais agus fostaíochta, chun bacainní a shainaithint agus chun feabhas a chur ar an rochtain atá ag mná agus cailíní ar na deiseanna uile oideachais agus gairmiúla; |
| --- | --- |

43.

| 44. | ag tacú le príomhshruthú inscne sa bheartas poiblí ar gach leibhéal; ag athdhearbhú, freisin, an iarraidh uaidh go mbeadh na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha rannpháirteach i ndearadh agus i gcur chun feidhme an fheachtais múscailte feasachta agus cumarsáide ar leibhéal an Aontais is gá chun steiréitíopaí inscne a chomhrac; á chur i bhfios go láidir gur gá aird ar leith a thabhairt ar an óige, ós rud é go bhfuil siadsan ar cheann de na grúpaí is tábhachtaí maidir le hathrú a chur i bhfeidhm (5); |
| --- | --- |

44.

| 45. | den tuairim gur tosaíocht é daoine óga ó chúlra imirceach a chomhtháthú san oideachas agus sa saol sóisialta, agus á iarraidh, dá bhrí sin, go ndéanfaí tuilleadh comhordaithe agus malartuithe fios gnó agus dea-chleachtas maidir le beartais éifeachtacha chun an aidhm sin a bhaint amach; |
| --- | --- |

45.

| 46. | den tuairim gur gá bearta tacaíochta a neartú arb é is aidhm dóibh a áirithiú go mbeidh rochtain ag Romaigh óga ar sheirbhísí bunúsacha i ngach Ballstát san Aontas. Chuige sin, athdhearbhaíonn CnaR go gcreideann sé go láidir go bhfuil ról lárnach ag na ceithre phríomhthéama a shainaithin an Coimisiún Eorpach [i gcreat straitéiseach an Aontais maidir leis na Romaigh] agus a chuspóirí á ngrúpáil aige — an t-oideachas, an fhostaíocht, an cúram sláinte agus an tithíocht — sa phróiseas um chuimsiú na Romach, agus go bhfuil ról lárnach, freisin, ag na seirbhísí sóisialta, go háirithe ar an leibhéal áitiúil agus ar an leibhéal réigiúnach (6). Ina theannta sin, tá sé ag tathant go dtabharfaí tacaíocht shuntasach do leanaí Romacha chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar an leibhéal íseal oideachais a bhíonn orthu; |
| --- | --- |

46.

| 47. | den tuairim gur den ríthábhacht aghaidh a thabhairt ar an idirdhealú, an ciníochas agus cineálacha eile éadulaingthe sa chomhrac i gcoinne an radacaithe fhoréignigh agus chun daoine óga a chosc ón antoisceachas polaitiúil nó reiligiúnach. Sa chomhthéacs sin, tá sé den tuairim gur cheart ról ríthábhachtach a bheith ag an oideachas agus eagraíochtaí na sochaí sibhialta maidir le luachanna daonlathacha agus daonnúla a tharchur agus go bhféadfadh comhordú níos láidre maidir leis an réimse sin ar leibhéal an Aontais a bheith úsáideach do na Ballstáit uile; |
| --- | --- |

47.

Maidir le hobair óige

| 48. | á iarraidh go mbeidh beartais ann lena dtacófar le hobair óige ar ardcháilíocht a fhorbairt ar an leibhéal áitiúil, ar an leibhéal réigiúnach, ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal Eorpach, lena n-áirítear tuilleadh comhordaithe agus bearta tacaíochta lena ndírítear ar chaighdeán ardcháilíochta oiliúna a áirithiú d’oibrithe óige a fhaigheann íocaíocht agus d’oibrithe óige deonacha, agus leithdháileadh leordhóthanach acmhainní ar eagraíochtaí a bhaineann le hobair óige; |
| --- | --- |

48.

| 49. | á mheas gur gá go mbeadh na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha lánpháirteach chun go mbeidh rath ar an gClár Oibre Eorpach don Obair Óige a oibríonn ar son cháilíocht, nuálaíocht agus aitheantas na hoibre óige. Ina theannta sin, tá sé den tuairim gur gá a áirithiú go mbeidh sonraí leordhóthanacha agus táscairí coiteanna ar fáil, lena n-áirítear ar an leibhéal áitiúil agus ar an leibhéal réigiúnach, chun faireachán éifeachtúil ar an tionscnamh a áirithiú; |
| --- | --- |

49.

| 50. | ag tacú le creat dlíthiúil a bhunú a bhaineann le coincheap na hoibre don óige d’fhonn sainmhíniú níos fearr a thabhairt ar a bhfuil i gceist leis an obair sin, a feidhmeanna agus a hinniúlachtaí a lua go soiléir agus aitheantas sonrach a thabhairt d’oibrithe óige as a gcuid oibre; |
| --- | --- |

50.

| 51. | á iarraidh go dtabharfaí aitheantas agus tacaíocht bhreise don obair dheonach; |
| --- | --- |

51.

Maidir le hoideachas agus oiliúint

| 52. | á iarraidh ar na Ballstáit agus ar na húdaráis réigiúnacha agus áitiúla rochtain uilíoch ar oideachas ar ardchaighdeán a áirithiú ón luath-óige ar aghaidh (agus béim ar leith á cur ar shealbhú teanga) agus á mholadh tuilleadh comhordaithe agus malartuithe dea-chleachtas maidir le cuimsiú sóisialta daoine óga, go háirithe daoine óga leochaileacha, ag gach leibhéal den chóras oideachais agus maidir le luathfhágáil na scoile a chosc; |
| --- | --- |

52.

| 53. | á iarraidh go ndéanfar bearta iomchuí chun sealbhú inniúlachtaí a chur chun cinn tuilleadh agus chun na hinniúlachtaí a fhoghlaimítear tríd an oideachas neamhfhoirmiúil agus tríd an bhfoghlaim neamhfhoirmiúil a aithint ón luath-óige ar aghaidh, agus chun a áirithiú gur féidir na hinniúlachtaí sin a bhailíochtú agus iad ag dul isteach i gconairí foirmiúla oideachais, san fhostaíocht, etc. den chéad uair nó an athuair; agus á iarraidh, chomh maith leis sin, scileanna trasnaí a spreagadh, atá oiriúnach do chineál athraitheach na fostaíochta, chun scileanna teanga a chur chun cinn mar thosaíocht chun deiseanna daoine óga maidir le comhtháthú i margadh an tsaothair a mhéadú; |
| --- | --- |

53.

| 54. | á iarraidh go dtabharfar tacaíocht d’oibrithe óige a fhaigheann íocaíocht agus d’oibrithe deonacha óige agus d’eagraíochtaí don óige mar phríomhsholáthraithe oideachais tríd an oideachas neamhfhoirmiúil agus an fhoghlaim neamhfhoirmiúil; |
| --- | --- |

54.

| 55. | á iarraidh go mbeadh bearta tacaíochta ann lena ndíreofaí ar a áirithiú gur féidir le gach múinteoir an t-eolas oideolaíoch is gá chomh maith le scileanna ardleibhéil a shealbhú agus a choinneáil cothrom le dáta, agus béim ar leith á leagan ar inniúlachtaí digiteacha, agus a áirithiú go n-aithneofar a ngairm agus go gcuirfear luach uirthi sa tsochaí, lena n-áirítear an chaoi a ndéantar luach eacnamaíoch uirthi i margadh an tsaothair; |
| --- | --- |

55.

| 56. | ag tacú le cruthú agus úsáid bhreise ardán uile-Eorpach atá ann cheana chun inneachar agus uirlisí oideachais a scaipeadh go forleathan ar bhealach cuimsitheach ilteangach, agus teangacha réigiúnacha á gcur san áireamh; |
| --- | --- |

56.

Maidir leis an aistriú digiteach

| 57. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé go mbeadh rochtain ag gach duine óg ar theicneolaíochtaí nua agus ar threallamh cuí lena gcumasófar rochtain chomhionann ar dheiseanna do gach duine acu; |
| --- | --- |

57.

| 58. | á mholadh go sainmhíneofaí scileanna agus inniúlachtaí ábhartha chomh maith leis na caighdeáin is gá chun an t-oideachas a aistriú ina fhoirm dhigiteach, lena n-áirítear pointí eisiaimh nua a d’fhéadfadh a bheith ann do mhúinteoirí/oiliúnóirí agus daoine óga a fhiosrú agus a bhaint; |
| --- | --- |

58.

| 59. | ag moladh go bhforbrófaí inniúlachtaí digiteacha cuimsitheacha i gcórais oideachais don óige, lena n-áirítear inniúlachtaí maidir le conas úsáid fhóinteach a bhaint as an teicneolaíocht. |
| --- | --- |

59.

An Bhruiséil, an 1 Nollaig 2022.

Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  Cinneadh (AE) 2021/2316 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Nollaig 2021 maidir le Bliain Eorpach na hÓige (2022), (IO L 462, 28.12.2021, lch. 1).

1

(2)  Aontas an Chomhionannais: an Straitéis um Chomhionannas LGBTIQ 2020-2025 COR-2020-05861.

2

(3)  Straitéis maidir le Cearta Daoine faoi Mhíchumas (COR-2021-01679).

3

(4)  Ibidem.

4

Ibidem

(5)  Aontas an Chomhionannais: an Straitéis maidir le Comhionannas Inscne 2020-2025 (COR-2020-02016).

5

(6)  Aontas an Chomhionannais: Creat Straitéiseach AE maidir le Comhionannas, Cuimsiú agus Rannpháirtíocht na Romach (COR-2020-05625).

6

---

| 2.3.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 79/36 |
| --- | --- | --- | --- |

2.3.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 79/36

---

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le tacaíocht an bheartais comhtháthaithe a fheabhsú do réigiúin atá faoi réir míbhuntáiste geografach agus déimeagrafach (Airteagal 174 CFAE)

(2023/C 79/07)

| Rapóirtéir: | Marie-Antoinette MAUPERTUIS (FR/EA), Uachtarán Thionól na Corsaice |
| --- | --- |

Rapóirtéir:

Marie-Antoinette MAUPERTUIS (FR/EA), Uachtarán Thionól na Corsaice

MOLTAÍ BEARTAIS

TÁ COISTE EORPACH NA RÉIGIÚN (CnaR)

| 1. | á thabhairt le fios go gceanglaítear le hAirteagal 174 CFAE go ráthóidh an tAontas Eorpach agus na Ballstáit go gcuirfear cuspóir Eorpach an chomhtháthaithe eacnamaíoch, shóisialta agus chríochaigh (Airteagal 3(3) CAE) i bhfeidhm go háirithe sna limistéir thuaithe, sna limistéir a bhfuil an trasdul tionsclaíoch ag dul dóibh agus sna réigiúin a bhfuil míbhuntáistí móra buana nádúrtha nó déimeagrafacha acu ar nós na réigiún is faide ó thuaidh a bhfuil dlús fíoríseal daonra iontu agus ar nós na réigiún oileánach, na réigiún trasteorann agus na réigiún sléibhteach. Ba cheart feidhm a bheith aige sin freisin maidir le réigiúin ina bhfuil daonra i bhfad níos sine; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á áitiú, ainneoin a thábhachtaí atá an Beartas Comhtháthaithe Eorpach maidir le hAirteagal 174 CFAE a fhorfheidhmiú, go bhfuil an sainordú sin ceangailteach i leith gach beartais Eorpaigh eile freisin (go háirithe an Comhaontú Glas don Eoraip agus an Clár Oibre Digiteach), rud nár cheart dó an bonn a bhaint de sprioc an chomhtháthaithe chríochaigh idir na réigiúin sin; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á chur i bhfáth nach ceadmhach urramú phrionsabal na bainistíochta comhroinnte sa Bheartas Comhtháthaithe, ná go deimhin phrionsabal na coimhdeachta (Airteagal 5(3) CAE), a úsáid riamh mar argóint chun an bonn a bhaint de chur i bhfeidhm Airteagal 174 CFAE ar an leibhéal náisiúnta; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó go dtugtar isteach leis an timthriall nua den Bheartas Comhtháthaithe cuspóir nua beartais (CB5) “An Eoraip níos gaire do na saoránaigh”, cuspóir is féidir leis na Ballstáit a úsáid chun tacaíocht a dhíriú níos fearr ar limistéir Airteagal 174; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á thabhairt dá aire go bhfuil Comhaontuithe Comhpháirtíochta agus cláir 2021-2027 á dtabhairt chun críche faoi láthair; |
| --- | --- |

5.

| 6. | den tuairim láidir go bhfuil an Clár Oibre Críochach nua, is é sin Clár Oibre Críochach 2030, mar aon leis an bhfís fhadtéarmach nua do cheantair thuaithe, an Comhshocrú um an Tuath agus an Comhshocrú um na hOileáin (1), comhshocrú nua a moladh le déanaí, ag cur dlús láidir polaitiúil nua le hAirteagal 174; |
| --- | --- |

6.

| 7. | den tuairim gur i bhfolús den chuid is mó atá an iliomad cistí nua de chuid an Aontais a bhfuil gné dhíreach nó indíreach chríochach i gceist iontu á gclársceidealú (e.g. na Cistí Struchtúracha agus Infheistíochta, lena n-áirítear an Ciste um Aistriú Cóir, an Ciste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe, agus an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta). Is cur chuige lán-chomhtháite i leith na mbeart sin go léir a theastaíonn ó limistéir uile Airteagal 174 CFAE, na limistéir sin a bhfuil na míbhuntáistí struchtúracha céanna acu laistigh de Bhallstát, agus idir Ballstáit; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á chur in iúl gur cúis imní dó, áfach, nach leor é sin, ós rud é gur tugadh le fios san 8ú Tuarascáil faoin gComhtháthú le déanaí go bhfuil méadú tagtha ar na héagothromaíochtaí, go háirithe laistigh de na Ballstáit, a dhéanann difear díréireach do réigiúin Airteagal 174 toisc go bhfuil costais bhreise i gceist leis na míbhuntáistí struchtúracha atá acu; |
| --- | --- |

8.

| 9. | den tuairim nach mór tionchar bheartais eile an Aontais, go háirithe an beartas iompair, an beartas fuinnimh, beartas an mhargaidh aonair agus beartas na hiomaíochta, a athmheasúnú a fhad a bhaineann sé le réigiúin Airteagal 174 a chosaint agus a chur chun cinn. Is minic gur ag céimeanna deiridh an phróisis ceaptha beartas, e.g. nuair a bhíonn léarscáileanna réigiúnacha á sainaithint don státchabhair, a chuirtear riachtanais na réigiún sin san áireamh, seachas i dtús an phróisis, e.g. nuair a dhéantar na treoirlínte maidir le cabhair réigiúnach a shainiú; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á chur i bhfáth nach mór don Aontas agus do na Ballstáit Caibidil 1, Airteagal 3 agus Caibidil 3, Airteagal 20 de Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, chomh maith le hAirteagal 34(3) (cúnamh sóisialta agus tithíochta), Airteagal 35 (cúram sláinte), agus Airteagal 36 (rochtain ar sheirbhísí ar mhaithe leis an leas eacnamaíoch i gcoitinne) de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh a chomhlíonadh agus an rochtain ar leas bunúsach agus ar bhunleibhéal folláine á háirithiú acu trí sheirbhísí bunúsacha poiblí a sholáthar, go háirithe i limistéir Airteagal 174; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á mholadh go gcuirfeadh gach Ballstát seirbhísí bunúsacha poiblí ar fáil i limistéir Airteagal 174, i gcomhréir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta agus leis an gCairt um Chearta Bunúsacha. Ba cheart forálacha an Phrótacail maidir le seirbhísí leasa ghinearálta (2) a chur san áireamh go háirithe i ndáil leis sin, mar shampla an rogha leathan atá ag na húdaráis náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla maidir le seirbhísí a eagrú, an rochtain uilíoch a chur chun cinn, agus mar sin de. Ba cheart iniúchadh córasach a dhéanamh maidir le seirbhísí poiblí éifeachtacha agus inbhuanaithe a sholáthar ar bhonn trasteorann (3). Os a choinne sin, agus athbhreithniú á dhéanamh ag an gCoimisiún ar na Cláir Náisiúnta um Athchóiriú, ar an gComhaontú Comhpháirtíochta, ar Phleananna Straitéiseacha CBT, ar na Pleananna Náisiúnta Téarnaimh agus Athléimneachta agus ar sholáthar chistí comhfhreagracha an Aontais sna Ballstáit, ní mór dó a áirithiú go dtacóidh siad sin le cothabháil agus forbairt na seirbhísí bunúsacha sin. Ina theannta sin, ní mór tacaíocht an Aontais agus tacaíocht náisiúnta do limistéir Airteagal 174 a léiriú go sonrach sa Tuarascáil faoin gComhtháthú (Airteagal 175 CFAE); |
| --- | --- |

11.

| 12. | den tuairim gurb í an ionstraim nua um Infheistíocht Nuálaíochta Idir-réigiúnach (I3), a raibh ról lárnach ag CnaR san fhorbairt a rinneadh uirthi (4), mar aon le líonraí réigiúnacha amhail Tionscnamh Vanguard, Comhlachas Eorpach na nEagraíochtaí Taighde agus Teicneolaíochta (EARTO), Líonra Taighde agus Nuálaíochta na Réigiún Eorpach (ERRIN) agus Comhdháil Réigiúin Mhuirí Fhorimeallacha na hEorpa (CPMR), agus líonraí eile nach iad, an múnla trínar cheart cistí ón tionscnamh REPowerEU agus ó na Pleananna Náisiúnta faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a úsáid chun limistéir a bhfuil na dúshláin chéanna acu a nascadh le chéile chun réitigh nuálacha a thástáil, réitigh a d’fhéadfaí a úsáid mar eiseamláirí ar fud an Aontais; |
| --- | --- |

12.

| 13. | den tuairim nach rogha, mar a aithníodh i bpacáiste 2021 maidir le Rialáil Níos Fearr, ba cheart a bheith i bpromhadh leas na tuaithe, i bpromhadh leas na n-oileán agus, ar bhonn níos forleithne, sa mheasúnú tionchair chríochaigh (lena n-áirítear measúnú tionchair trasteorann) ach gur cheart iad a bheith ina ngné lárnach de phróiseas ceaptha beartas an Aontais chun an prionsabal “gan dochar a dhéanamh don chomhtháthú” a urramú. Áiritheofar leis sin go gcuirfidh beartais nua de chuid an Aontais feabhas ar an gcomhtháthú críochach sna réimsí beartais uile. Beidh ar Ardrúnaíocht an Choimisiúin na measúnuithe sin a chomhordú, dá bhrí sin, agus beidh gá leas iomlán a bhaint as an ardán “Réidh don Todhchaí”, RegHub agus CnaR féin, lena áirithiú go mbeidh fianaise mhionsonraithe ag an gCoimisiún maidir leis na tionchair a d’fhéadfadh a bheith ag a chuid beartas ar an leibhéal áitiúil; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó, ina leith sin, an chéad treoirleabhar Eorpach maidir le promhadh leas na tuaithe (5) agus gníomhaíochtaí píolótacha an Chláir Oibre Chríochaigh (6) maidir le saincheisteanna ar nós an mheasúnaithe tionchair chríochaigh agus bhánú na tuaithe, a bhfuil ionchur ó CnaR iontu (7); tiomanta úinéireacht agus úsáid na n-uirlisí tábhachtacha sin sna rialtais náisiúnta a chur chun cinn; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á chur i bhfáth, maidir leis an gcur i bhfeidhm teoranta a dhéantar i gcás Airteagal 174 CFAE faoi láthair, nár cheart dó difear ar bith a dhéanamh d’Airteagal 349 den Chonradh, lena gcuirtear cosaint speisialta ar fáil do na réigiúin is forimeallaí, ná don chaoi a gcaitear go sonrach leis na limistéir is faide ó thuaidh inar tearc an daonra agus atá faoi chosaint na gConarthaí Aontachais ar leith a bhaineann leo; |
| --- | --- |

15.

Maoiniú ón Aontas chun tacú le réigiúin a bhfuil gnéithe críochacha ar leith a bhaineann leo

| 16. | á chur in iúl gur oth leis, murab ionann agus na ceithre chuspóir beartais eile, áfach, nach n-áirítear in CB5 aon chineál ciste chríochaigh eile lasmuigh den 8 % de Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE) atá curtha i leataobh le haghaidh forbairt uirbeach inbhuanaithe (a fhéadfar a úsáid le haghaidh ITI agus forbairt áitiúil faoi stiúir an phobail). Fágann sin go dtugtar buntáiste don chur chuige téamach agus go gcuirtear bac ar limistéir a bhfuil míbhuntáistí sonracha acu agus a chosnaítear le hAirteagal 174 CFAE; |
| --- | --- |

16.

| 17. | den tuairim go gcaithfear beart cuimsitheach buiséadach a dhéanamh chun aghaidh a thabhairt ar an dúshlán déimeagrafach, trí chistí breise a leithdháileadh i ngach clár agus beartas ábhartha de chuid an Aontais, go háirithe sna Cistí Struchtúracha uile, le go bhféadfar dul i ngleic níos fearr leis an deighilt shóisialta, eacnamaíoch agus chríochach atá ag déanamh dochar do na réigiúin sin san Aontas ina bhfuil dídhaonrú ag tarlú; |
| --- | --- |

17.

| 18. | ag tathant ar an gCoimisiún, atá i mbun caibidlíochta faoi láthair leis na Ballstáit maidir leis an gComhaontú Comhpháirtíochta, Pleananna Straitéiseacha CBT agus na cláir, dúshlán na mBallstát ábhartha a thabhairt é a léiriú go bhfuil tacaíocht shonrach as na Cistí Struchtúracha agus Forbartha Tuaithe á cur ar fáil acu do limistéir Airteagal 174; |
| --- | --- |

18.

| 19. | ag moladh do na Ballstáit ábhartha cistí sonracha a chur i leataobh do limistéir Airteagal 174 sna Pleananna Náisiúnta, d’fhonn comhartha láidir a thabhairt do na húdaráis bhainistíochta na réigiúin sin a chur san áireamh ar bhealach níos éifeachtaí ina gcláir; |
| --- | --- |

19.

| 20. | ag moladh do na Ballstáit, go háirithe, ionaid ilfhreastail a chruthú ar an leibhéal réigiúnach nó foréigiúnach le haghaidh chistí an Bheartais Comhtháthaithe (CFRE, CSE+, CUAC, etc.) agus CETFT, chun an tuiscint agus an rochtain ar na cistí sin a éascú do na tairbhithe sna limistéir a chumhdaítear le hAirteagal 174 CFAE; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á mholadh go mbainfí úsáid bhreise as uirlisí críochacha amhail Infheistíochtaí Críochacha Comhtháite (ITI) agus forbairt áitiúil faoi stiúir an phobail chun cistí AE agus cistí náisiúnta a infheistiú d’fhonn míbhuntáistí críochacha a shárú ar bhealach comhtháite trí chur chuige ón mbonn aníos a úsáid; ag tathant, áfach, ar an gCoimisiún an ráta cómhaoinithe a mhéadú le haghaidh uirlisí clársceidealaithe críochacha arna gcur chun feidhme i limistéir atá faoi mhíbhuntáiste geografach agus déimeagrafach mar a chumhdaítear le hAirteagal 174, agus táscairí cur chun feidhme agus táscairí toraidh a dhearadh atá níos mó i gcomhréir leis na bearta a chuirtear chun feidhme sna limistéir sin; |
| --- | --- |

21.

| 22. | den tuairim gur ríthábhachtach an rud é go ndéanfaí na Cistí Struchtúracha a chur chun feidhme ar bhealach níos solúbtha sna limistéir thuaithe sin a bhfuil an titim sa daonra níos measa iontu, le go bhféadfar iad a úsáid le chéile sa tionscadal céanna, mar aon le hairleacain a chur ar fáil agus sin ar bhealach a chomhlánaíonn na hionstraimí airgeadais; |
| --- | --- |

22.

| 23. | den tuairim go bhfuil ról chomh tábhachtach céanna ag an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta i limistéir Airteagal 174 mar go dtacóidh formhór na bPleananna Náisiúnta Téarnaimh agus Athléimneachta le hathchóirithe struchtúracha, le nuachóiriú seirbhísí poiblí, leis an aistriú glas agus leis an tacaíocht do FBManna. Tá sé de dhualgas ar na Ballstáit a áirithiú agus ar an gCoimisiún a fhíorú, dá bhrí sin, go ndéanann infheistíochtaí an Phlean Náisiúnta Téarnaimh agus Athléimneachta riachtanais shonracha agus míbhuntáistí sonracha na limistéar sin a chur san áireamh; |
| --- | --- |

23.

| 24. | ag iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach táscairí nua a fhorbairt chun measúnú agus tomhas níos fearr a dhéanamh ar dhéine na mbacainní geografacha agus déimeagrafacha atá sna réigiúin atá luaite in Airteagal 174 CFAE; den tuairim, a luaithe a bheidh táscairí maithe den sórt sin ar fáil, gur cheart iad a úsáid chun dáileadh chistí struchtúracha agus infheistíochta na hEorpa a chur in oiriúint don chéad tréimhse eile agus dul níos faide ná an t-aon táscaire OTI amháin d’fhonn na deacrachtaí foriomlána fáis a bhíonn ag na réigiúin sin atá luaite in 174 CFAE a chúiteamh; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á iarraidh go n-áireofaí sa Bheartas Comhtháthaithe tar éis 2027 go ndíreofaí go sonrach ag leibhéal an Aontais ar na réigiúin ina bhfuil limistéir mar atá luaite in Airteagal 174 agus go gcuirfí cistí i leataobh dóibh, agus go leagfaí síos tairseach íosta maidir leis an gcúnamh a thugtar faoi na Comhaontuithe Comhpháirtíochta. D’fhéadfadh sé gur cheart an rud céanna a dhéanamh i mbeartais eile i mbuiséad AE a bhfuil gné chríochach ag baint leo, lena n-áirítear aon bheartas a thiocfadh in ionad NextGenerationEU; |
| --- | --- |

25.

Limistéir thuaithe

| 26. | á áitiú gur cheart do bheartais an Aontais tarraingteacht na limistéar sin a chur chun cinn agus an cháilíocht saoil iontu agus pobal na tuaithe a chosaint trí rochtain chomhionann ar sheirbhísí bunúsacha agus ar dheiseanna a áirithiú. Ní leis an mBeartas Comhtháthaithe, agus leis sin amháin, a bhaineann sin ach baineann sé freisin le beartais eile de chuid an Aontais, mar atá an talmhaíocht, an margadh aonair, an iomaíocht, an comhshaol agus an fuinneamh; |
| --- | --- |

26.

| 27. | den tuairim láidir gur cheart do na Cistí Struchtúracha agus NextGenerationEU, mar phleananna téarnaimh, borradh socheacnamaíoch a chur faoi na limistéir thuaithe atá thíos le bánú na tuaithe, ós rud é go bhféadfadh na míchothromaíochtaí críochacha éirí níos measa de thoradh éifeachtaí diúltacha na paindéime. Ó thaobh an digitithe de, ba cheart dóibh nascacht dhigiteach ar ardchaighdeán a áirithiú don phobal ar fad. Maidir leis an aistriú glas, ba cheart dóibh gach iarracht a dhéanamh lena áirithiú go mbeidh na limistéir thuaithe sin ina n-áiteanna le haghaidh infheistíocht agus nuálaíocht sa gheilleagar glas, san fhuinneamh in-athnuaite, sa turasóireacht inbhuanaithe agus sa gheilleagar ciorclach; |
| --- | --- |

27.

| 28. | ag tarraingt aird an Choimisiúin ar an ngá práinneach atá ann dul níos faide ná an Clár Oibre Críochach nua, is é sin Clár Oibre Críochach 2030, agus an fhís fhadtéarmach nua do cheantair thuaithe le go bhféadfar Clár Oibre Eorpach Tuaithe a chur ar bun, clár oibre ina bhféadfar leas a bhaint as táscairí sonracha chun úsáid cistí struchtúracha i réigiúin Airteagal 174 a fhíorú (agus sonraí ar leith a thabhairt maidir le sliabhraonta, oileáin, ceantair thuaithe, limistéir ina bhfuil titim sa daonra agus meath tionsclaíochta, etc.). Ba cheart na táscairí sin a shainiú ar an leibhéal foréigiúnach (amhail NUTS 3 agus leibhéal an aonaid riaracháin áitiúil) toisc gur ar an leibhéal sin atá na héagothromaíochtaí forbartha is mó, agus ba cheart na táscairí sin a úsáid d’fhonn promhadh leas na tuaithe a dhéanamh ar bheartais uile an Aontais; |
| --- | --- |

28.

| 29. | den tuairim go mbíonn orthu siúd a bhfuil cónaí orthu i limistéir thuaithe níos mó taistil a dhéanamh ná daoine a bhfuil cónaí orthu i limistéir uirbeacha chun teacht ar sheirbhísí poiblí agus príobháideacha agus go mbíonn siad ag brath ar ghluaisteáin nó ar bhusanna chun an chuid is mó de na seirbhísí a bhaint amach; ag leagan béim, mar a tugadh chun suntais san 8ú Tuarascáil faoin gComhtháthú, ar an ról atá ag cathracha meánmhéide agus, go háirithe, ag bailte móra agus ag sráidbhailte, atá ina “lárionaid réigiúnacha” ag daoine a bhfuil cónaí orthu sna limistéir thuaithe máguaird agus a thagann chuig na háiteanna sin chun teacht ar sheirbhísí; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á chur in iúl gur oth leis, áfach, go bhfuil meath struchtúrach ag teacht ar bhailte móra agus ar chathracha meánmhéide ina lán áiteanna san Eoraip, rud a théann chun tairbhe do limistéir mhóra uirbeacha, agus a dhéanann níos deacra arís é do limistéir thuaithe agus do limistéir nár tugadh aghaidh mar is ceart ar naisc a fhorbairt iontu idir an limistéar tuaithe agus an limistéar uirbeach; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á chur i bhfáth nach mór tograí atá sainithe go soiléir a leagan amach, i gcomhar leis na Ballstáit agus na réigiúin, san fhís fhadtéarmach nua do cheantair thuaithe na hEorpa idir seo agus 2040, agus sa Chomhshocrú um an Tuath agus sa Phlean Gníomhaíochta um an Tuath – tograí maidir le bearta a dhéanfaí láithreach, spriocanna sonracha, agus infheistíocht ar mhaithe le limistéir thuaithe agus pobail tuaithe níos láidre, níos nasctha, níos athléimní agus níos rathúla; |
| --- | --- |

31.

| 32. | á chur in iúl gur cúis imní dó go bhfuil an deighilt idir na limistéir thuaithe agus na limistéir uirbeacha ag cur leis an deighilt pholaitiúil, leis an tuiscint go bhfuil cearta daonlathacha á ndiúltú do dhaoine, agus leis an easpa muiníne as na hinstitiúidí náisiúnta, agus go háirithe as an Aontas Eorpach, nithe atá á dtabhairt le fios níos mó agus níos mó i staidéir eolaíochta; |
| --- | --- |

32.

| 33. | ag iarraidh ar na Ballstáit Ciste Struchtúrach a chur i leataobh le go bhféadfar an fhorbairt áitiúil faoi stiúir an phobail agus ITI a chur chun cinn i limistéir thuaithe, agus comhsheasmhacht le hinfheistíochtaí ó CETFT agus ó na Cistí Struchtúracha a áirithiú sna limistéir chéanna; |
| --- | --- |

33.

| 34. | den tuairim láidir gur cheart don Ardán um Athbheochan na Tuaithe feidhmiú mar ionad ilfhreastail do na pobail tuaithe, d’úinéirí tionscadail agus do na húdaráis le go bhféadfaidh siad oibriú as lámha a chéile, lena n-áirítear ar leibhéal teicniúil agus polaitiúil idir na húdaráis tuaithe agus na húdaráis uirbeacha; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á áitiú go láidir nach féidir le promhadh leas na tuaithe a bheith ina chleachtas siombalach ná ina chleachtas teicnealathach, ach nach mór é a bheith lárnach i bhforbairt gach píosa reachtaíochta AE ina gcaithfear aird a thabhairt ar an ngné chríochach, agus nach mór gné rannpháirtíochta a áireamh ann chun na tionchair agus na himpleachtaí a d’fhéadfadh a bheith ag an reachtaíocht sin ar na limistéir thuaithe a mheas; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á chur i bhfáth gur cheart don fhís fhadtéarmach do cheantair thuaithe tacú le córas níos leithne chun sonraí a bhailiú, le faireachán agus le fadbhreathnaitheacht a fhad a bhaineann sé le comhpháirtíochtaí tuaithe-uirbeacha ar leibhéal an Aontais, tríd an bhfaireachlann nua tuaithe nó trí thacaíocht arna soláthar ag ESPON. Ba cheart don fhaireachlann sin sonraí agus anailís a bhailiú maidir le limistéir thuaithe chun tacú leis an gceapadh beartas; |
| --- | --- |

36.

Limistéir a bhfuil an trasdul tionsclaíoch ag dul dóibh

| 37. | den tuairim láidir gur léirigh Straitéis Tionsclaíochta an Aontais agus COVID-19 gur gá na tionscail agus pobail thionsclaíocha a chur ar bharr chlár oibre beartais an Aontais ionas go dtiocfaidh méadú mór ar sciar OTI earnáil na tionsclaíochta amach anseo; |
| --- | --- |

37.

| 38. | á chur i bhfios, de thoradh iargúltacht na limistéar oileánach, go bhfuil tréithe agus dúshláin ar leith a bhaineann leo, mar gheall ar an mbriseadh críche, an déimeagrafaíocht chasta, an spás teoranta agus an ilroinnt, ar saintréithe agus dúshláin iad nach mór a chur san áireamh agus aghaidh a thabhairt orthu i bhfís fhadtéarmach do cheantair thuaithe; |
| --- | --- |

38.

| 39. | den tuairim go gcaithfear bearta an Chiste um Aistriú Cóir a chur san áireamh go cuí i straitéisí um speisialtóireacht chliste an Bheartais Comhtháthaithe ach nach leor sin agus go gcaithfear freisin dul níos faide ná an comhtháthú agus beocht nua á cur i limistéir thionsclaíocha na hEorpa atá ag meath le go bhféadfaidh an próiseas sin a bheith ina ghné lárnach den tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus de na cláir a thiocfaidh ina diaidh. Ba cheart na cláir sin a chur san áireamh freisin sa Bheartas Comhtháthaithe nó ar a laghad iad a chur chun feidhme ar bhealach atá ag teacht níos fearr leis an mBeartas Comhtháthaithe; |
| --- | --- |

39.

| 40. | á chur in iúl go bhfuil sé suite de gur deis é sin do na réigiúin a bhfuil an trasdul tionsclaíoch ag dul dóibh, ós rud é nach é an tosaíocht ba cheart a bheith ann a thuilleadh cúiteamh a thabhairt i leith an athstruchtúraithe a rinneadh roimhe seo, ach gur cheart leas a bhaint as fios gnó agus sócmhainní na réigiún sin, rudaí atá á meas faoina luach faoi láthair, chun bonn tionsclaíoch na hEorpa a athsheoladh go pras; |
| --- | --- |

40.

| 41. | den tuairim gurb iad na tosaíochtaí ba cheart a bheith ag na seanchistí agus na cistí nua sin de chuid an Aontais tacú leis an iomaíochas, leis an uas-sciliú agus le hathshlánú an chomhshaoil, ról FBManna a chur chun cinn, na coincheapa “an eolaíocht don tionsclaíocht” agus “ón ollscoil go dtí an margadh” (i.e. smaointe a thabhairt chun an mhargaidh) a chur chun cinn, agus borradh a chur faoin gcultúr tionsclaíoch; |
| --- | --- |

41.

| 42. | á chur i bhfáth go bhféadfadh athshlánú na limistéar a bhfuil an trasdul tionsclaíoch ag dul dóibh a bheith ina bhealach iontach chun bac a chur leis an sraoilleáil uirbeach, chun talamh tuaithe agus an bhithéagsúlacht a chaomhnú, agus chun an t-aistriú glas a chur i gcrích; |
| --- | --- |

42.

| 43. | suite de nár cheart do na cistí agus na bearta sin feidhmiú i bhfolús ach laistigh de phleananna comhtháite réigiúnacha atá sainithe go soiléir lena bhféadfar an comhar a fhorbairt le réimsí cosúla sa Bhallstát céanna agus sa chuid eile den Aontas, mar shampla múnla an Mhisin AE a seoladh le déanaí, is é sin tionscnamh na gCathracha Cliste agus Aeráidneodracha, a úsáid mar eiseamláir (8); |
| --- | --- |

43.

Réigiúin a bhfuil míbhuntáistí móra buana nádúrtha nó déimeagrafacha acu

| 44. | á chur in iúl gur cúis imní dó torthaí an 8ú Tuarascáil faoin gComhtháthú, lena ndeimhnítear go meastar go mbeidh an sciar de dhaonra AE atá ina gcónaí i réigiún atá ag crapadh cothrom le 50 % faoi 2040, rud a dhéanfaidh difear d’infhaighteacht seirbhísí poiblí, do dheiseanna fostaíochta, agus do dhlisteanacht dhaonlathach na n-institiúidí náisiúnta agus Eorpacha; |
| --- | --- |

44.

| 45. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó go dtugann an Coimisiún tábhacht níos mó do shaincheisteanna déimeagrafacha san 8ú Tuarascáil faoin gComhtháthú, sa tuarascáil ar an tionchar atá ag an athrú déimeagrafach san Eoraip agus sna cleachtaí mapála a rinneadh ina dhiaidh sin; |
| --- | --- |

45.

| 46. | den tuairim, i gcás na dtograí maidir le himirce daoine oilte (9), a d’iarr CnaR (10) agus atá á n-ullmhú faoi láthair chun aghaidh a thabhairt ar an meath ar an daonra, nach mar shaincheist caipitil dhaonna maidir leis an imirce go Ballstáit eile ba cheart aird a thabhairt ar an tsaincheist sin, ach gur cheart díriú go príomha ar an tionchar a bhíonn ag an laghdú daonra laistigh de na Ballstáit ar na réigiúin; |
| --- | --- |

46.

| 47. | á chur i bhfáth gur cheart an chéad sainmhíniú uile-Aontais riamh ar limistéar atá ag meath go déimeagrafach chun críocha Chistí Struchtúracha agus Infheistíochta an Aontais, arb é CnaR a mhol a chéaduair é (11) agus a áirítear i Rialachán (AE) 2021/1058 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (12), is é sin Rialachán CFRE, a úsáid chun cistí ábhartha eile nach den Bheartas Comhtháthaithe iad a dhíriú ar na réigiúin, go háirithe i gcás an Chiste um Aistriú Cóir agus na bPleananna Náisiúnta Téarnaimh agus Athléimneachta, ós rud é go rannchuideoidh na cistí sin go léir le gníomhaíochtaí comhtháite agus áitbhunaithe; |
| --- | --- |

47.

| 48. | den tuairim freisin gur cheart an sainmhíniú sin a athbhreithniú go rialta le go bhféadfar na fadhbanna a mbíonn ar na limistéir sin dul i ngleic leo a chur san áireamh agus déileáil leo go héifeachtach; ag moladh, dá bhrí sin, scrúdú a dhéanamh ar an bhféidearthacht leas a bhaint as córas aicmithe limistéar atá níos oiriúnaí don fhadhb atá ann i ngach ceann de na limistéir sin, bídís ina limistéir ar leibhéal NUTS 3, nó, faoi bhun an leibhéil sin, nó ina n-aonaid riaracháin áitiúla atá cóngarach dóibh i gcásanna áirithe; |
| --- | --- |

48.

| 49. | á chur in iúl gur cúis imní dó gur mionlach beag de na Ballstáit, na réigiúin agus de ghrúpaí réigiún atá ag forbairt straitéisí comhtháite i gcoinne bhánú na tuaithe, straitéisí ina moltar réitigh chomhtháite ar an bhfadhb sin, lena n-áirítear cistí náisiúnta agus cistí Eorpacha, dreasachtaí fioscacha/státchabhrach agus soláthar seirbhísí bunúsacha atá dírithe go sonrach ar réigiúin; |
| --- | --- |

49.

| 50. | ag iarraidh, áfach, a chur i bhfios go bhféadfadh limistéir ina bhfuil daonra dlúth nó daonra i bhfad níos sine a bheith faoi mhíbhuntáiste déimeagrafach freisin, go háirithe má tá tosca eile a luaitear in Airteagal 174 ag déanamh difear dóibh, amhail a stádas mar oileán, gníomhaíochtaí eacnamaíocha séasúracha agus an gá atá le seirbhísí bunúsacha a sholáthar ar feadh na bliana, agus tá gá, dá bhrí sin, le sonraí níos fearr ar an leibhéal foréigiúnach (NUTS 3 agus leibhéal an aonaid riaracháin áitiúil); |
| --- | --- |

50.

| 51. | den tuairim gur cheart don Choimisiún dul céim níos faide ná na treoirlínte atá á n-ullmhú aige do na húdaráis bhainistíochta agus príomhghné de na moltaí tírshonracha a dhéanamh de sin, go háirithe lena áirithiú go n-úsáidfidh na Ballstáit cistí AE ar bhealach a théann i ngleic leis an dúshlán sin seachas cur leis an dinimic atá ann cheana; |
| --- | --- |

51.

Oileáin

| 52. | den tuairim gur gné gheografach bhuan dho-athraithe é an t-oileánachas lena mbaineann costais bhreise (iompar, fuinneamh, bainistiú dramhaíola, seirbhísí poiblí, earraí agus seirbhísí riachtanacha) a chuireann bac ar fhorbairt agus iomaíochas na limistéar sin, agus iad neamhchosanta go háirithe ar chailliúint na bithéagsúlachta agus ar an athrú aeráide; |
| --- | --- |

52.

| 53. | á chur in iúl, dá bhrí sin, gur trua leis nach ndearnadh cás sonrach oileáin an Aontais a chur san áireamh san 8ú Tuarascáil faoin gComhtháthú; |
| --- | --- |

53.

| 54. | ar aon fhocal leis na conclúidí ón gComhairle a thíolaic Uachtaránacht na Fraince ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh, ina sonraítear “go bhfuil dúshláin an-tromchúiseach roimh na hoileáin agus roimh chríocha imeallacha agus iargúlta, lena n-áirítear na réigiúin is forimeallaí, i ngeall, freisin, ar chostais mhéadaithe iompair” agus “nach mór cur chuige cuimsitheach agus sonrach a úsáid ina leith, chun tacú leo agus iad ag trasdul”; |
| --- | --- |

54.

| 55. | á chur in iúl gur díol mór sásaimh dó an togra ó Pharlaimint na hEorpa lena n-iarrtar ar an gCoimisiún Eorpach “Straitéis do na hOileáin” a dhréachtú, straitéis ina mbeadh plean gníomhaíochta chun fás agus nuálaíocht a spreagadh ar bhealach inbhuanaithe, an comhshaol agus daoine a chónaíonn ar oileáin a chosaint, maille le “Comhshocrú um na hOileáin” chun ról a thabhairt do na geallsealbhóirí go léir trí chur chuige il-leibhéil trasearnálach; |
| --- | --- |

55.

| 56. | den tuairim, murab ionann agus Comhaontú Amstardam agus na straitéisí macrairéigiúnacha, go bhfuil reachtaíocht nua, cistí nua agus cur chuige nua beartais a bhaineann go sonrach leis na limistéir sin ag teastáil don Chomhshocrú um na hOileáin, agus freisin, ar ndóigh, don Chomhshocrú um an Tuath, atá á fhorbairt freisin. Ba cheart “riail na dtrí dhiúltú” a bheith níos solúbtha a fhad a bhaineann sé leis na straitéisí macrairéigiúnacha; |
| --- | --- |

56.

| 57. | á iarraidh go n-áireofaí stádas speisialta fioscach/státchabhrach do na hoileáin sa Chomhshocrú seo chun cabhrú leis na forchostais a bhaineann leis an oileánachas a chúiteamh; |
| --- | --- |

57.

| 58. | á chur i bhfáth gur féidir leis an aistriú fuinnimh muintir na n-oileán a chur faoi mhíbhuntáiste toisc gur lú an tsolúbthacht acu chun oiriúnú go tapa don athrú uaillmhianach go dtí an aeráidneodracht agus an infheistíocht i bhfoinsí malartacha fuinnimh ar na hoileáin, agus nach mór, dá bhrí sin, tacaíocht shaincheaptha Eorpach agus náisiúnta a áireamh sa Chomhshocrú; |
| --- | --- |

58.

| 59. | á iarraidh go n-áiritheofaí sa Chomhshocrú sin go mbeadh réigiúin oileánacha na hEorpa san áireamh sa tSaoráid um Chónascadh na hEorpa/sna Gréasáin Thras-Eorpacha Iompair, Fuinnimh agus Teileachumarsáide; |
| --- | --- |

59.

| 60. | á athdhearbhú go bhfuil an nasc digiteach gan bhriseadh idir na limistéir agus an comhtháthú digiteach ina bpríomhuirlisí maidir le hiargúltacht na n-oileán a shárú agus chun dul i ngleic le ceann de na dúshláin is mó atá roimh na hoileáin, is é sin an dúshlán déimeagrafach; |
| --- | --- |

60.

| 61. | á mholadh don Choimisiún straitéisí breise agus bearta sonracha tacaíochta airgeadais a shainaithint do na hoileáin agus do na réigiúin is forimeallaí, go háirithe i bhfianaise an tionchair dhíréirigh a bhí ag an bpaindéim ar an turasóireacht ar na hoileáin; |
| --- | --- |

61.

| 62. | ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit beartais athléimneachta digití a thabhairt isteach ar oileáin AE chun a áirithiú gur féidir le saoránaigh agus le fiontraithe atá lonnaithe ar na hoileáin feidhmiú i margaí uile an Aontais; |
| --- | --- |

62.

| 63. | ag tathant ar an Aontas agus ar na Ballstáit oibriú le CnaR agus leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha ar mhaithe le Bliain Eorpach na nOileán 2024 chun caipiteal uathúil socheacnamaíoch, nádúrtha agus cultúrtha na n-oileán a chur chun cinn; |
| --- | --- |

63.

Réigiúin trasteorann

| 64. | á chur in iúl gur oth leis na ciorruithe móra a rinneadh ar chláir an Chomhair Chríochaigh Eorpaigh don chlárthréimhse 2021-2027. Níl sin i gcomhréir leis an bhfírinne go bhfuil cónaí ar aon trian de shaoránaigh an Aontais i réigiúin teorann agus go bhfuil sé léirithe ag Interreg go bhfuil fíor-bhreisluach AE ann maidir leis an gcomhar trasteorann a chur chun cinn mar uirlis oiriúnach chun réigiúin teorann an Aontais a fhorbairt; |
| --- | --- |

64.

| 65. | á chur i bhfáth go bhfuil bacainní riaracháin, dlíthiúla agus teanga (cúram sláinte trasteorann, soghluaisteacht oibrithe, agus an rochtain ar sheirbhísí, rudaí a tugadh faoi deara le linn na paindéime) ann, idir Ballstáit (teorainneacha talún agus muirí) agus laistigh díobh freisin, rud a chuireann bac ar fhás, ar fhorbairt shocheacnamaíoch agus ar an gcomhtháthú i measc na réigiún teorann agus laistigh díobh; |
| --- | --- |

65.

| 66. | á chur i bhfáth nach forbairt réigiún teorann (réigiúin fhorimeallacha go minic), agus é sin amháin, an breisluach a bhaineann le Interreg ach go gcabhraíonn sé freisin le muinín a chothú i measc daoine ar thaobhanna éagsúla na teorann. Tá ról ríthábhachtach ag tionscadail idir daoine agus ba cheart tuilleadh tacaíochta a thabhairt dó sin (13); |
| --- | --- |

66.

| 67. | ag tathant ar an gComhairle an sásra trasteorann Eorpach (ECBM) a scaoileadh toisc gur uirlis i bhfad níos éifeachtaí é ná an ghrúpáil Eorpach um chomhar críochach (GECC) agus go bhfágfadh sé go gcuirfí deireadh le 50 % de na bacainní a chuireann bac ar fhorbairt na réigiún teorann, go háirithe maidir le cúram sláinte trasteorann, le nach dtarlódh sé arís go ndúnfaí na teorainneacha de thoradh COVID (covidfencing), rud a rinne dochar mór do cheithre shaoirse bhunúsacha an Aontais nuair ba mheasa an phaindéim; |
| --- | --- |

67.

| 68. | á iarraidh go mbeadh “creat Eorpach d’oibrithe trasteorann” ann as a dtiocfadh níos mó éifeachtúlachta sna margaí saothair trasteorann ar fud na hEorpa; |
| --- | --- |

68.

| 69. | ag teacht leis an taighde a choimisiúnaigh an Coimisiún inar tugadh le fios go n-ardódh OTI na réigiún teorann 2 % dá mba rud é go mbainfí 20 % de na bacainní teorann atá ann faoi láthair (14); |
| --- | --- |

69.

Réigiúin shléibhteacha

| 70. | den tuairim go bhfuil bacainní buana agus struchtúracha roimh limistéir shléibhteacha (29 % d’achar dromchla an Aontais agus 13 % den daonra), mar shampla hipiríogaireacht i leith an athraithe aeráide, tionchar na bhfánaí, iargúltacht agus saincheisteanna inrochtaineachta, an easpa digiteála (tá 25 % de limistéir thuaithe fós gan rochtain ar an idirlíon), an eisimirce (go háirithe daoine óga) agus ganntanas daonra agus cailliúint gnóthas; |
| --- | --- |

70.

| 71. | den tuairim go bhfuil cur chuige áitbhunaithe ag teastáil ó na réigiúin shléibhteacha, cur chuige a bheadh mar chuid den fhís fhadtéarmach do cheantair thuaithe agus ina gcuirfí san áireamh na sainiúlachtaí agus na riachtanais atá acu; |
| --- | --- |

71.

| 72. | á mholadh athmhachnamh a dhéanamh ar phrionsabail neamhchonspóideacha ECBM agus tús a chur le huirlis a dhearadh chun bacainní trasteorann a bhaint go córasach toisc go bhfuil sin riachtanach chun cáilíocht na beatha sna réigiúin teorann a fheabhsú; |
| --- | --- |

72.

| 73. | den tuairim gur deis ollmhór é an Beartas Comhtháthaithe, go háirithe cláir Interreg, do na réigiúin shléibhteacha aghaidh a thabhairt ar na dúshláin atá rompu chomh maith le feabhas a chur ar an nuálaíocht, ar an ngníomhaíocht aeráide, ar an turasóireacht, ar an óige, ar an bhfostaíocht agus ar an tsoghluaisteacht sna réigiúin shléibhteacha; |
| --- | --- |

73.

| 74. | ag meabhrú na moltaí uaidh maidir le seirbhísí poiblí trasteorann a fhorbairt tuilleadh san Eoraip (15), amhail creat dlíthiúil AE, comhordú níos fearr maidir le cur chun feidhme threoracha AE, pointí teagmhála náisiúnta a chruthú agus seirbhísí poiblí trasteorann a chur chun cinn ar bhealach níos fearr; |
| --- | --- |

74.

| 75. | á chur in iúl gur cúis imní dó, áfach, nach bhfuil aird chuí á tabhairt ar shliabhraonta laistigh de na Ballstáit, go háirithe nuair a thrasnaíonn siad teorainneacha réigiúnacha, maidir leis na hinfheistíochtaí arna maoiniú ag AE agus maidir le soláthar earraí poiblí; |
| --- | --- |

75.

| 76. | á thabhairt dá aire, cé go gcabhraíonn na straitéisí macrairéigiúnacha le dúshláin choiteanna a shárú maidir le réimsí sonracha, cé go gcuireann siad feabhas ar chomhlántacht straitéisí polaitiúla éagsúla agus cé go gcabhraíonn siad go mór leis an gcomhtháthú críochach a bhaint amach idir tíortha agus réigiúin, go bhfuil deis ann iad a chomhtháthú ar bhealach níos éifeachtaí i mbeartais an Aontais agus leas a bhaint as cur chuige níos comhsheasmhaí idir na beartais éagsúla náisiúnta agus réigiúnacha; |
| --- | --- |

76.

| 77. | á mheabhrú gurb í an straitéis do Réigiún na nAlp an straitéis mhacrairéigiúnach is nuaí atá ann, ach go bhféadfaí straitéisí eile a thabhairt isteach freisin do réigiúin shléibhteacha eile, go háirithe straitéis do Réigiún Shléibhte Cairp. Maidir leis an straitéis do Réigiún na nAlp, straitéis a thógann ar dhlúthchreat institiúideach agus lena gcuimsítear roinnt tionscnamh, d’fhéadfaí leas a bhaint aisti mar eiseamláir chun straitéisí nua a fhorbairt do réigiúin shléibhteacha; |
| --- | --- |

77.

| 78. | á chur i bhfios go bhfuil sé tugtha le fios i dtaighde arna maoiniú ag an gCoimisiún go bhfuil bearna fós ann idir clársceidealú an bheartais comhtháthaithe agus cur chun feidhme an bheartais sin, toisc nach leor mar a chuirtear saintréithe sonracha na limistéar sléibhteach san áireamh sa chur chun feidhme sin; |
| --- | --- |

78.

| 79. | den tuairim, maidir leis an gclárthréimhse nua, go n-oireann cuspóir beartais 5 “Eoraip atá níos gaire do na saoránaigh” go maith do na straitéisí foréigiúnacha sin ina dtugtar aghaidh ar riachtanais shonracha na réigiún, amhail riachtanais na limistéar sléibhteach. Mar sin féin, a fhad a bhaineann sé leis an gcuid eile de na limistéir a chumhdaítear le hAirteagal 174 CFAE, tá na limistéir shléibhteacha faoi mhíbhuntáiste díréireach toisc nach bhfuil, fiú mar léiriú, aon leithdháileadh don chuspóir beartais sin sa bhuiséad Eorpach. Níor cheart na limistéir shléibhteacha a eisiamh, áfach, ó CB1 ná CB2, a bhfuil 60 % ar a laghad de chistí an bheartais comhtháthaithe curtha in áirithe dóibh, ach tá an méid sin ag brath, faoi láthair, ar thoil pholaitiúil na rialtas láir agus na rialtas réigiúnach, agus air sin amháin; |
| --- | --- |

79.

| 80. | á thabhairt dá aire go bhfuil an deis ag na húdaráis bhainistíochta tacú leis na leibhéil fhoréigiúnacha trí leas a bhaint as sainiúlachtaí geografacha, amhail sliabhraonta, trí “ranna idir-réigiúnacha” a chur san áireamh sna cláir oibríochtúla, nó trí ghlaonna sonracha ar thairiscintí a eagrú do na limistéir sin faoi chláir oibríochtúla níos ginearálta nó ar a laghad trí phointí breise a bhronnadh ar thionscadail sna limistéir shléibhteacha. |
| --- | --- |

80.

An Bhruiséil, an 1 Nollaig 2022.

Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  Rún 2021/2079(INI) ó Pharlaimint na hEorpa.

1

(2)  IO C 306, 17.12.2007, lch. 158.

2

(3)  https://cor.europa.eu/ga/our-work/Pages/OpinionTimeline.aspx?opId=CDR-2615-2020

3

(4)  CnaR 3595/2018.

4

(5)  enrd_report_tg_rp_a_framework_of_rural_proofing_actions.pdf

5

(6)  https://territorialagenda.eu/pilot-actions/

6

(7)  Rural proofing – a foresight framework for resilient rural communities.

7

Rural proofing – a foresight framework for resilient rural communities

(8)  Misean AE: Cathracha Cliste agus Aeráidneodracha | An Coimisiún Eorpach.

8

(9)  Imirce daoine oilte – na dúshláin a bhaineann le titim sa daonra a mhaolú (teachtaireacht).

9

(10)  CnaR 4645/2019.

10

(11)  CnaR 3594/2018.

11

(12)  Rialachán (AE) 2021/1058 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa agus an Ciste Comhtháthaithe (IO L 231, 30.6.2021, lch. 60).

12

(13)  https://cor.europa.eu/ga/our-work/Pages/OpinionTimeline.aspx?opId=CDR-1527-2017

13

(14)  https://ec.europa.eu/regional_policy/sources/reports/KN-08-22-344-EN-N.pdf

14

(15)  https://cor.europa.eu/ga/our-work/Pages/OpinionTimeline.aspx?opId=CDR-2615-2020

15

---

| 2.3.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 79/44 |
| --- | --- | --- | --- |

2.3.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 79/44

---

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún – Ról ríthábhachtach na gceantar uirbeach beag chun an t-aistriú cóir a láimhseáil

(2023/C 79/08)

| Rapóirtéir: | Kieran McCARTHY (EI/EA), Comhghuaillíocht Eorpach) Comhalta de Chomhairle Cathrach Chorcaí |
| --- | --- |

Rapóirtéir:

Kieran McCARTHY (EI/EA), Comhghuaillíocht Eorpach) Comhalta de Chomhairle Cathrach Chorcaí

MOLTAÍ BEARTAIS

TÁ COISTE EORPACH NA RÉIGIÚN (CnaR),

| 1. | á dhearbhú go bhfuil gníomhaíocht de dhíth ar gach leibhéal i limistéir thuaithe, fho-uirbeacha agus uirbeacha d’fhonn fás cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach a chruthú ar fud na hEorpa. Tá 43 % de dhaonra an Aontais ina gcónaí i gceantair uirbeacha bheaga, agus tá cónaí ar thart ar 66 % de chónaitheoirí uirbeacha na hEorpa i gceantair ina bhfuil níos lú ná 500 000 áitritheoir. Tá thart ar 14 000 ceantar uirbeach beag ina bhfuil daonra idir 5 000 agus 50 000 san Aontas Eorpach; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á chur i bhfáth go bhfuil limistéir bheaga uirbeacha na hEorpa ilchineálach de ghnáth; tá tréithe (agus dúshláin) an-difriúil acu bunaithe ar an áit ina bhfuil siad, ar an gcomhthéacs críochach atá ann, ar an struchtúr eacnamaíoch atá acu agus ar struchtúr mhargadh an tsaothair (1); mar sin féin, tugtar faoi deara go minic gur mó an seans go mbeidh ar bhardais bheaga aghaidh a thabhairt ar na dúshláin chéanna a bhíonn roimh cheantair thuaithe mar gheall ar a ndlús daonra níos ísle; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á chur in iúl go dtugann an t-aistriú glas, an t-aistriú digiteach, an téarnamh ón bpaindéim agus lánpháirtiú na n-imirceach, go háirithe mar thoradh ar an gcogadh san Úcráin, dúshláin bhreise do cheantair bheaga uirbeacha, chomh maith leis na dúshláin ghinearálta forbartha a bhíonn ag cathracha de gach méid (amhail tithíocht inacmhainne, soghluaisteacht inbhuanaithe, soláthar seirbhísí, athrú déimeagrafach, imirce daoine oilte, sláinte uirbeach, leithscaradh sóisialta, lorg comhshaoil, gníomhú ar son na haeráide, etc.); |
| --- | --- |

3.

| 4. | á mholadh an fhostaíocht phríobháideach a chur chun cinn i gceantair thuaithe (sna hearnálacha talmhaíochta nó in earnálacha eile) toisc gurb é sin an ghné is tábhachtaí d’fhonn fás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach a chothú ar fud na hEorpa; ag áitiú go mbíonn tréigean na tuaithe mar thoradh ar an easpa seirbhísí poiblí i gceantair thuaithe (seirbhísí oideachais, sláinte, nascachta agus soghluaisteachta, cuir i gcás); á chur i bhfios go láidir, dá bhrí sin, nach mór seirbhísí den sórt sin a chur ar fáil i gceantair thuaithe mar bhunriachtanas, ós rud é nach mbeidh aon bheartas earnála eile éifeachtach gan iad; |
| --- | --- |

4.

| 5. | ag meabhrú go luaitear i gCairt Nua Leipzig nach mór do bhardais uirbeacha a bheith in ann a gcúraimí a chomhlíonadh maidir leis an leas coiteann a chur chun cinn, agus go bhfuil saoirse airgeadais, próifílí tascanna ilfheidhmeacha, dlisteanacht pholaitiúil, leas an phobail áitiúil agus inmharthanacht chríochach bunriachtanach chun go mbeidh siad in ann a bhfeidhmeanna seirbhíse poiblí a chomhlíonadh. Ceann de phríomhchuspóirí na Cairte seo is ea laghdú foriomlán ar astaíochtaí gás ceaptha teasa a bhaint amach, agus ní mór do chathracha cur leis na cuspóirí ábhartha ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais trí úsáid a bhaint as na modhanna is iomchuí; |
| --- | --- |

5.

| 6. | ag tabhairt dá aire an sainmhíniú atá beartaithe ar “ceantar uirbeach beag” (2), ag baint úsáid as modhanna agus táscairí comhchuibhithe chun iad a shonrú, arb é is aidhm dó inchomparáideacht idirnáisiúnta a chumasú, i gcomhréir le glaonna a rinneadh roimhe seo ó roinnt clár oibre Eorpach agus domhanda (an Clár Oibre Uirbeach Nua ó na Náisiúin Aontaithe/HABITAT, SFI 2030, Cairt Leipzig, Clár Oibre Críochach 2030 etc.); má úsáidtear an sainmhíniú sin maidir le dáileadh cistiúcháin, tá an baol ann go ndéanfar dochar do bhardais bheaga a bhfuil níos lú ná 5 000 cónaitheoir iontu; |
| --- | --- |

6.

Dúshláin a bhaineann le crapadh daonra

| 7. | á chur i dtábhacht go dtugtar le fios sna réamhaisnéisí go mbeidh cónaí ar 51 % de dhaonra an Aontais i réigiúin atá ag laghdú i gcomparáid le 34 % in 2020, agus gur dóchúla go dtiocfaidh laghdú tapa ar an daonra i gceantair thuaithe seachas i réigiúin uirbeacha (11 % i gcomparáid le 1 %); |
| --- | --- |

7.

| 8. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil an baol ann go dtiocfaidh laghdú déimeagrafach ar neart ceantair uirbeacha bheaga, go bhfágfar ar lár iad agus nach mbainfidh siad tairbhe as aistriú glas agus aistriú digiteach na hEorpa; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á thabhairt dá aire le teann aiféala nár mheas an Coimisiún gur ghá measúnú tionchair a dhéanamh agus sainmhíniú ar “ceantair uirbeacha” á thabhairt isteach aige faoin Rialachán “Tercet”, cé go raibh tionchar forleathan aige sin ar dháileadh cistiúcháin; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á mheabhrú go léirítear san 8ú Tuarascáil faoin gComhtháthú go bhfuil tionchar díreach ag an laghdú daonra ar sholáthar seirbhísí poiblí; tá dúshláin mhóra i ndán do bhailte agus bardais bheaga agus mheánmhéide i gceantair thuaithe agus do na gnólachtaí atá bunaithe ann; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á iarraidh ar an gCoimisiún, dá bhrí sin, measúnú tionchair a dhéanamh sula dtabharfar isteach tuilleadh sainmhínithe, go háirithe maidir leis na cuspóirí a leagtar amach in Airteagal 174 CFAE agus maidir le dáileadh cistiúcháin; |
| --- | --- |

11.

| 12. | á chur i dtreis gur cheart leithdháileadh Chistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa a dheonú le critéir a théann níos faide ná figiúirí daonra nó OTI agus gur cheart na dúshláin atá ann cheana ar leibhéal praiticiúil a chur san áireamh. Níor cheart idirdhealú iomlán a dhéanamh idir ceantair uirbeacha agus ceantair thuaithe bunaithe ar aicmiú staidrimh amháin; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á chur i dtábhacht go bhfuil an meath ar limistéir áirithe, amhail ceantair uirbeacha bheaga ag dul in olcas mar gheall ar shaincheisteanna iomadúla lena n-áirítear, ach gan a bheith teoranta do dhaonra atá ag dul in aois, rialachas áitiúil lag agus fothú acmhainneachta íseal, marbhántacht sa neamhthuilleamaíocht, táscairí maidir le dea-bhail aonair agus cáilíocht saoil atá ag dul in olcas, imirce réigiúnach, imirce intíre laistigh den Aontas agus imirce domhanda, crapadh cliste agus easpa infheistíochta in éiceachórais dhigiteacha, imirce daoine oilte, tréigean talún, méadú éagothromaíochtaí sóisialta, laghdú ar cháilíocht saoil, athruithe tionsclaíocha agus fás éiginnte eacnamaíoch, agus méadú ar an uirbiú i lárionaid mhóra réigiúnacha; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á chur in iúl gur minic a bhíonn ar chónaitheoirí tuaithe taisteal níos faide ná cónaitheoirí uirbeacha chun go mbeidh fáil acu ar sheirbhísí poiblí agus príobháideacha, agus go mbíonn siad ag brath ar charranna nó ar bhusanna chun rochtain a bheith acu ar na seirbhísí sin. Cuireann lárionaid réigiúnacha níos mó seirbhísí ar fáil do dhaoine atá ina gcónaí sna ceantair máguaird. Ní mór don bheartas soghluaisteachta feidhmiú ar leibhéal críochach níos leithne, agus tá smaointeoireacht chomhleanúnach ag teastáil i gceantair uirbeacha, thuaithe agus fho-uirbeacha. Dá lú an lonnaíocht, is amhlaidh is mó an tionchar a bheidh ag lárionad réigiúnach uirthi; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á chur i dtreis go bhfuil bailte agus sráidbhailte lárnach sa gheilleagar áitiúil mar cuireann siad feidhmeanna tábhachtacha riaracháin, sóisialta, pobail agus áineasa ar fáil. Tacaíonn siad le braislí de sheirbhísí áitiúla, bíonn sciar suntasach de thithe agus de phoist iontu, agus feidhmíonn siad mar mhoil iompair (3); |
| --- | --- |

15.

| 16. | ag athdhearbhú gur iomaí réigiún forimeallach, lena n-áirítear ceantair uirbeacha bheaga, atá faoi mhíbhuntáiste iomaíoch i láthair na huaire mar gheall ar an easpa naisc dhigiteacha, rud a fhágann go bhfuil sé níos deacra leas a bhaint as acmhainneacht forbartha, poist nua a fháil nó a chruthú, nó imirce a laghdú; |
| --- | --- |

16.

| 17. | ag dearbhú, i gcomhthéacs mhúnlú an mhargaidh, gur cheart aird a thabhairt ar na bealaí ina bhféadfadh comhlachtaí na hearnála poiblí féachaint le tacaíocht a thabhairt nó fóirdheonú a dhéanamh ar sheirbhísí nach mbeadh inmharthana ó thaobh na tráchtála de murach sin ach atá riachtanach do limistéir bheaga uirbeacha (4); |
| --- | --- |

17.

| 18. | den tuairim gur minic nach bhfuil cumas ná eolas leordhóthanach ag ceantair uirbeacha bheaga chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin. Is minic a bhíonn acmhainní teoranta airgeadais agus riaracháin ann, saincheisteanna comhair agus teorainneacha maidir le cinnteoireacht, bainistíocht, oiriúnú agus athléimneacht, rudaí a d’fhéadfadh a bheith ina mórdhúshláin, agus mar sin, baineann tábhacht ar leith leis an smaointeoireacht straitéiseach réamhbhreathnaitheach agus réitigh nuálacha; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á chur in iúl gur ábhar imní dó an léiriú geografach ar mhíshástacht pholaitiúil; is féidir leis an deighilt uirbeach-tuaithe agus an bhearna idir beartais uirbeacha agus tuaithe an deighilt pholaitiúil a mhéadú; |
| --- | --- |

19.

Aistriú cóir a bhunú

Acmhainneacht ghlas a fhorbairt

| 20. | á chur i dtábhacht gurb iad na ceantair uirbeacha bheaga a spreagann an t-aistriú glas, an t-aistriú digiteach agus an t-aistriú cóir atá de dhíth ar an Eoraip chun téarnamh a bhaint amach. Tá an t-éileamh ar cheantair fheidhmiúla atá neamhdhíobhálach don aeráid nasctha den chuid is mó le hacmhainneacht na n-údarás uirbeach dul in oiriúint do na dálaí eacnamaíocha a bhíonn ag síorathrú agus muinín a chothú an athuair; |
| --- | --- |

20.

| 21. | den tuairim, dá bhrí sin, go bhfuil gá le cur chuige spriocdhírithe lena dtabharfar fís dhearfach do mhuintir na háite i leith na todhchaí. D’fhéadfadh sé go bhfuil fiúntas ag fís fhadtéarmach an Choimisiúin Eorpaigh le haghaidh ceantair thuaithe faoi 2040 i dtaca leis seo, agus ba cheart aird iomlán a thabhairt sa Chomhshocrú um an Tuath ar bhailte beaga i gceantair thuaithe; |
| --- | --- |

21.

| 22. | á thabhairt dá aire go bhféadfaí an bonn a bhaint de na hathruithe atá ag tarlú mar thoradh ar easpa feasachta, mar aon le heaspa tacaíochta láidre sóisialta chun iarmhairtí an aistrithe ghlais a chúiteamh. Cé go bhfuil an t-aistriú glas ceangailte leis an aistriú cóir, ní mór don dá cheann feidhmiú ar bhealach cothrom agus a bheith comhordaithe; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á aithint go rannchuideoidh ceantair uirbeacha go mór, lena n-áirítear áiteanna beaga, leis an maolú ar an athrú aeráide trí acmhainní a infheistiú i ngníomhaíochtaí aistrithe glasa, in athnuachan uirbeach, sa rabharta athchóiriúcháin agus sna hiarrachtaí maidir leis an ngeilleagar ciorclach, sa tsoghluaisteacht, i bhfoirgnimh atá fuinneamhéifeachtúil, i mbainistiú dramhaíola níos fearr, agus chun saoránaigh a shlógadh agus feasacht a mhúscailt i dtaca le gníomhaíochtaí atá neamhdhíobhálach don chomhshaol; |
| --- | --- |

23.

| 24. | á thabhairt dá aire, áfach, go bhfuil gá le huasoiliúint, athoiliúint agus saineolas teicniúil chun go n-éireoidh leis an aistriú glas i gceantair uirbeacha bheaga, agus go mbeidh eolas ar chineálacha éagsúla cur chuige maidir leis an oiriúnú don athrú aeráide ag teastáil freisin. Ní mór foireann ardcháilithe a bheith ag na húdaráis áitiúla i gceantair uirbeacha bheaga sa bhreis ar an riarachán áitiúil traidisiúnta; is féidir le malartuithe dea-chleachtas idir ceantair uirbeacha bheaga cabhrú le próiseas an aistrithe; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á chur in iúl go gcreideann sé go dtacaíonn cláir náisiúnta agus cláir de chuid an Aontais le forbairt scileanna i gceantair uirbeacha bheaga. Ina theannta sin, teastaíonn dóthain acmhainní daonna leis na scileanna agus an oiliúint iomchuí le haghaidh na bpróiseas aistrithe nua. Is féidir leo tairbhe a bhaint as comhroinnt eolais ó chláir chistiúcháin de chuid an Aontais amhail Gníomhaíochtaí Nuálacha Uirbeacha, comhpháirtíochtaí an Chláir Oibre Uirbigh don Aontas, Interreg, URBACT agus TAIEX, mar is eol dúinn nach ndéantar iad sin a dháileadh go cothrom ar áiteanna beaga uirbeacha san Eoraip; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á mholadh go ndéanfaidh na Ballstáit gach iarracht athrú suntasach a chur i bhfeidhm ar bhonneagair an tsoláthair fuinnimh agus ar chaighdeáin tógála chun táirgeadh fuinnimh in-athnuaite a chumasú i gcathracha beaga agus meánmhéide, mar go gcuirfidh siad go mór leis an athrú aeráide a mhaolú; |
| --- | --- |

26.

| 27. | á mholadh go bhfuil sé ríthábhachtach réigiúin agus cathracha a chumhachtú chun a gcumas a neartú chun pobail athléimneacha a chothú d’fhonn spleáchas an Aontais ar bhreoslaí iontaise a theorannú. Áiritheofar go mbainfear amach cuspóirí plean REPowerEU le pleananna ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach maidir le táirgeadh díláraithe fuinnimh, éifeachtúlacht fuinnimh agus spáráil fuinnimh; |
| --- | --- |

27.

| 28. | ag athdhearbhú, agus stáisiúin athluchtaithe a bhfuil rochtain phoiblí orthu agus atá tiomnaithe d’fheithiclí saothair éadroim á n-imscaradh agus á gcur chun cinn acu, nach mór do na Ballstáit cuspóirí Airteagal 174 CFAE a chur san áireamh agus rochtain a áirithiú freisin i limistéir nach bhfuil an daonra chomh dlúth sin iontu; |
| --- | --- |

28.

Sásraí um aistriú cóir a fhorbairt

| 29. | á iarraidh go n-áireofar i gcur chun feidhme an Chiste um Aistriú Cóir (CUAC) tacaíocht do cheantair uirbeacha bheaga laistigh de na réigiúin réamhshainithe, chun tacú leis na bardais is mó a ndéanann an t-aistriú i dtreo na haeráidneodrachta difear dóibh; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á iarraidh ar CUAC tacú le fiontair bheaga agus mheánmhéide d’fhonn a ngnólachtaí a fhorbairt agus áiteanna tarraingteacha beoga a thógáil; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á iarraidh go dtabharfaí tacaíocht do thionscadail agus do ghníomhaíochtaí maidir le cuimsiú sóisialta do ghrúpaí leochaileacha nó do shaoránaigh atá i ngátar, mar go bhféadfadh níos mó riachtanas a bheith acu i gceantair uirbeacha bheaga agus gan iad a bheith chomh nasctha sin; |
| --- | --- |

31.

An t-aistriú digiteach a fhorbairt

| 32. | á chur in iúl an athuair gur cheart go ndéanfaí machnamh ar an aistriú digiteach i mbeartais atá deartha do chathracha (amhail cairt Leipzig), ós rud é gur gné thábhachtach thrasearnála í an digiteáil a imríonn tionchar ar fhorbairt inbhuanaithe cathracha maidir le soghluaisteacht uirbeach, éifeachtúlacht fuinnimh, an chianobair agus tithíocht inbhuanaithe, chomh maith le seirbhísí miondíola agus poiblí; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á mheabhrú go bhfuil scoilt shuntasach dhigiteach idir ceantair uirbeacha agus thuaithe i mBallstáit uile an Aontais, go mór mór mar gheall ar na hionchais ioncaim níos ísle do sholáthraithe leathanbhanda a bhaineann le bonneagar digiteach a chur i bhfeidhm i limistéir nach bhfuil chomh huirbeach sin. Mar sin féin, d’fhéadfadh an méadú a tháinig le déanaí ar an teilea-obair agus ar obair shoghluaiste atá bunaithe ar TFC a bheith ríthábhachtach maidir le forbairt na gceantar tuaithe amach anseo; á chur chun suntais, i ndáil leis sin, gur réamhriachtanas é nascacht ardluais a chur ar fáil do chách san Aontas Eorpach, lena n-áirítear i gceantair thuaithe agus iargúlta, chun go mbeidh saoránaigh in ann seirbhísí digiteacha a úsáid; |
| --- | --- |

33.

| 34. | á mholadh go ndéanfadh na Ballstáit infheistíocht i dtionscadail Sráidbhailte Cliste, lena gcuirfí chun feidhme réitigh dhigiteacha chun nascacht, an saol laethúil agus seirbhísí a bharrfheabhsú i gceantair uirbeacha bheaga, faoi chuimsiú na bpleananna náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le Cistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á chur i bhfios go láidir gur gá na naisc uirbeacha-thuaithe a neartú, ar naisc iad atá riachtanach chun gach cineál ceantar uirbeach a fhorbairt go comhchuí agus a d’fhéadfadh forbairt chríochach níos comhleanúnaí a spreagadh; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á iarraidh go bhféachfaí an bhféadfaí seirbhísí poiblí a shioncrónú ar leibhéal an bhardais, chun tacú leis an ríomhrialachas chun go mbeidh níos lú riaracháin phoiblí agus chun seirbhísí a dhigiteáil chun iad a dhéanamh níos soláimhsithe do shaoránaigh; |
| --- | --- |

36.

Acmhainneacht tithíochta a fhorbairt

| 37. | á mheabhrú go bhfuil éagothromaíochtaí suntasacha ann faoi láthair maidir le hinfhaighteacht agus rochtain ar thithíocht leordhóthanach i gcathracha agus i gceantair uirbeacha bheaga, go háirithe do dhaoine óga, do theaghlaigh ina bhfuil leanaí (lena n-áirítear tuismitheoirí aonair), d’imircigh agus do dhaoine faoi mhíchumas; |
| --- | --- |

37.

| 38. | á iarraidh go gcuirfeadh na Ballstáit dreasachtaí fioscacha chun cinn a bhaineann le haonaid tithíochta fholmha d’fhonn rochtain ar thithíocht inacmhainne a fheabhsú agus chun saoránaigh a spreagadh cur fúthu in áiteannna beaga a bhfuil an daonra ag dul i laghad iontu agus a saol a chaitheamh ann; |
| --- | --- |

38.

Bauhaus Eorpach Nua (NEB)

| 39. | ag tabhairt aitheantas do na hiarrachtaí a rinne an Coimisiún Eorpach chun béim ar leith a leagan ar cheantair uirbeacha bheaga agus ar chathracha meánmhéide sa ghlao ar thograí maidir le Tionscnaimh Áitiúla Bauhaus Eorpach Nua; agus á mheabhrú an moladh chun córas dearbhán NEB Lab a sheoladh faoin nglao ar thograí a dhéanfar amach anseo faoin Tionscnamh Uirbeach Eorpach; |
| --- | --- |

39.

Fís fhadtéarmach do cheantair thuaithe

| 40. | á mheabhrú gur féidir leis an Aontas forbairt chríochach níos cothroime a bhaint amach trí thacú le comhar feabhsaithe idir ceantair uirbeacha agus thuaithe agus trí éascú a dhéanamh ar an gcomhar sin, agus na difríochtaí san am a chuaigh thart a fhágáil ar leataobh, a raibh claonadh acu deighilt seachas nascacht a chruthú idir ceantair uirbeacha agus ceantair thuaithe; |
| --- | --- |

40.

| 41. | ag leagan béim ar an gClár Oibre Tuaithe a fhorbairt de réir an Chláir Oibre Uirbigh don Aontas atá bunaithe ar na prionsabail “cistiú níos fearr, rialáil níos fearr agus eolas níos fearr”, agus ar é a sheachadadh trí chomhpháirtíochtaí téamacha il-leibhéil agus trasearnála; |
| --- | --- |

41.

| 42. | á thabhairt le fios gur léir go bhfuil gá le comhordú níos fearr idir réimsí beartais a bhaineann le háiteanna tuaithe, fo-uirbeacha agus uirbeacha; á chur in iúl gur cheart le cur chuige comhordaithe níos fearr, na “sineirgíochtaí” a lorg go gníomhach mar aon leis an mbreisluach a bheidh le baint as comhar agus comhordú idir gníomhaithe tuaithe agus uirbeacha, ós rud é gur ríthábhachtach an ní iad sin chun tacú go rathúil leis an nuálaíocht agus leis an tástáil áitbhunaithe; |
| --- | --- |

42.

| 43. | á mholadh go ndéanfadh an Coimisiún Eorpach ceantair uirbeacha beaga a chomhtháthú sna cleachtaí um promhadh leas na tuaithe; agus á chur in iúl an athuair tairiscint CnaR comhoibriú leis an gCoimisiún i dtaca leis an ábhar sin. Ba cheart scagadh le haghaidh tionchair chríochacha agus thuaithe a bheith ina ghné éigeantach den phróiseas ceaptha beartais; |
| --- | --- |

43.

| 44. | á mholadh tuilleadh machnaimh a dhéanamh ar dheiseanna le haghaidh comhair laistigh de straitéisí críochacha AE atá ann cheana amhail Clár Oibre Críochach 2030, Cairt Nua Leipzig agus cur chun feidhme glúin nua comhpháirtíochtaí laistigh den Chlár Oibre Uirbeach don Aontas Eorpach, lena gcruthaítear fócas ar an gclár oibre uirbeach tuaithe; |
| --- | --- |

44.

| 45. | ag iarraidh comhpháirtíochtaí straitéiseacha tuaithe-uirbeacha a chur chun cinn; á chur in iúl gur fearr is féidir le ceantair uirbeacha bheaga comhpháirtíochtaí a chur chun cinn agus comhchuspóirí a bhaint amach in earnálacha traidisiúnta agus nuálacha trí acmhainní a chomhthiomsú, trí straitéisí a fhorbairt agus trí chomhaontuithe a bhaint amach ar an scála cathrach; |
| --- | --- |

45.

Maoiniú agus téarnamh

| 46. | á mheabhrú gur príomhthosca iad an neamhspleáchas fioscach áitiúil agus na hacmhainneachtaí airgeadais chun infheistíochtaí poiblí éifeachtacha a áirithiú agus chun beartais forbartha réigiúnaí a mhúnlú. Tugann siad níos mó deiseanna do cheantair uirbeacha a bhforbairt féin a stiúradh. Cuireann srianta a fhorchuirtear go lárnach féinrialtas áitiúil i mbaol; |
| --- | --- |

46.

| 47. | á chur in iúl go láidir gur minic a bhíonn tionchar ag méid an bhardais ar an acmhainn airgeadais. Is minic a bhíonn an baol ann nach mbeidh áiteanna níos lú in ann maoiniú leordhóthanach a chur ar fáil do na cúraimí atá uathu; |
| --- | --- |

47.

| 48. | á chur i bhfáth gur cheart breathnú ar an mbeartas comhtháthaithe mar phríomhuirlis infheistíochta ar an láthair, lena gcuirtear chun cinn éifeacht giarála na gcistí poiblí agus príobháideacha; |
| --- | --- |

48.

| 49. | á iarraidh ar na Ballstáit a áirithiú go mbeidh údaráis uirbeacha bheaga in ann rochtain a fháil freisin ar 8 % de chistí CFRE ar an leibhéal náisiúnta atá tiomnaithe do thionscadail forbartha uirbí inbhuanaithe agus comhtháite a mhaoiniú, agus tairseacha breise daonra á seachaint; |
| --- | --- |

49.

| 50. | á mholadh go n-úsáidfear uirlisí críochacha comhtháite ar leibhéal an aonaid riaracháin áitiúil amhail iad sin a mhaoinítear leis an mbeartas comhtháthaithe agus le cistí eile de chuid an Aontais d’fhonn infheistíochtaí a dhíriú agus iad a chur in oiriúint do na dálaí iarbhír; |
| --- | --- |

50.

| 51. | á chur in iúl an athuair gur cúis díomá dó an easpa rannpháirtíochta ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach i ndearadh na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta náisiúnta (NRRPanna), rud is cúis le héifeacht athfhillteach a bheith ann le linn chéim an chur chun feidhme; á chur i dtábhacht, i ndáil leis sin, nach n-aontaíonn sé leis an togra ón gCoimisiún Eorpach aistriú ó Chistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa chuig an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun REPowerEU a mhaoiniú; á chur i gcoinne aon iarrachta acmhainní ó réigiúin a atreorú chuig an leibhéal náisiúnta agus iad a atreorú go neamhchoinníollach ós rud é go dtagann sin salach ar phrionsabail an Aontais agus na gcomhaontuithe maidir le bainistíocht chomhroinnte; |
| --- | --- |

51.

| 52. | á mholadh go n-úsáidfí na NRRPanna chun sonraí a bhailiú a d’fhéadfaí a úsáid chun beartais phoiblí agus an leibhéal níos ísle rialachais a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

52.

Acmhainneacht chríochach a fhorbairt

| 53. | á iarraidh ar na Ballstáit an sainmhíniú nua ar na críocha (atá thíos leis an meath ar an daonra agus le hathrú déimeagrafach) a chomhtháthú i Rialachán CFRE (AE) 2021/1058 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5) mar shaincheist leathan maidir le beartais phoiblí a bhfuil gníomhaíochtaí comhtháite agus áitbhunaithe de dhíth uirthi; |
| --- | --- |

53.

| 54. | á mholadh don Choimisiún Eorpach infheistíochtaí críochacha comhtháite agus an fhorbairt áitiúil faoi stiúir an phobail (CLLD) a chur chun cinn trí ghníomhaíochtaí éagsúla idir piaraí faoi chuimsiú an Tionscnaimh Uirbigh Eorpaigh, ós rud é gur uirlisí iomchuí iad chun tacú le húdaráis uirbeacha bheaga agus mheánmhéide aghaidh a thabhairt ar dhúshláin chríochacha amhail an dídhaonrú; |
| --- | --- |

54.

| 55. | ag tathant ar an gCoimisiún Eorpach feachtas cumarsáide a chur ar aghaidh chun tionchar an Aontais ar shaol na ndaoine a bhfuil cónaí orthu in áiteanna beaga (uirbeacha agus tuaithe) a chur chun cinn d’fhonn leagan amach tíreolaíoch na míshástachta leis an Aontas Eorpach a fhrithchothromú; |
| --- | --- |

55.

| 56. | á iarraidh go mbeadh sé chomh simplí agus is féidir do cheantair uirbeacha bheaga rochtain a fháil ar thionscadail cistí Eorpacha éagsúla agus iad a riar, rud a chuirfidh cur chuige comhtháite chun cinn maidir le cistí éagsúla de chuid an Aontais a nascadh le chéile. Chuige sin, ba cheart cláir bainistíochta comhroinnte a dhílárú i ndáiríre agus ról na n-údarás bainistíochta a neartú ar an leibhéal réigiúnach, chun a áirithiú gur féidir leo tacú le cur chuige ón mbun aníos maidir le cistiú ó bhailte beaga agus ó cheantair thuaithe; |
| --- | --- |

56.

| 57. | á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach tacú le gach údarás poiblí i gceantair uirbeacha bheaga léargas a fháil ar conas dul i ngleic le dúshláin ghlasa, dhigiteacha nó dhéimeagrafacha i ndáil leis an aistriú, agus dlús a chur leis an tacaíocht dhíreach a thugann an Coimisiún Eorpach do na struchtúir fhoráitiúla atá ann cheana sna Ballstáit (amhail ranna na Fraince, ceantair thuaithe na Gearmáine, ceantair Pholannacha nó breithiúna Rómánacha, etc.) ionas gur féidir leo, de mheon phrionsabal na coimhdeachta, a n-acmhainneachtaí féin a fhorbairt chun comhairle a chur ar bhardais bheaga. Chun tacú leis an obair sin, ba cheart freagracht as gnóthaí agus cistiú AE a thabhairt go héifeachtach do gach údarás áitiúil; |
| --- | --- |

57.

| 58. | á iarraidh go ndéanfadh an Coimisiún Eorpach agus na Ballstáit forálacha maidir le tacaíocht theicniúil a úsáid do bhardais i rith saolré tionscadail; |
| --- | --- |

58.

| 59. | á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach machnamh a dhéanamh ar an bhféidearthacht faoin Tionscnamh Uirbeach Eorpach nua (EUI) cóitseáil ar an láthair a chur ar fáil do cheantair uirbeacha bheaga; agus á mholadh go ngníomhóidh pointí teagmhála náisiúnta EUI amach anseo mar idirghabhálaithe a thacaíonn le ceantair uirbeacha bheaga; |
| --- | --- |

59.

| 60. | á thabhairt chun suntais go bhféadfadh sé a bheith deacair ar cheantair uirbeacha bheaga páirt a ghlacadh sa chinnteoireacht straitéiseach, ós rud é nach bhfuil mórán acmhainní riaracháin acu agus toisc go mbíonn sé deacair orthu déileáil le próisis chasta rialachais il-leibhéil amhail cistiú AE; |
| --- | --- |

60.

| 61. | á thabhairt dá aire go bhfuil an comhoibriú riachtanach do cheantair uirbeacha bheaga. Áirítear leis sin comhar le limistéir chomharsanachta chun aghaidh a thabhairt ar shaincheisteanna idirnasctha, nó oibriú as lámha a chéile chun “mais chriticiúil chríochach” a chruthú; |
| --- | --- |

61.

| 62. | á chur i dtábhacht gur minic a bhíonn ceantair bheaga uirbeacha ag brath ar thacaíocht a gcuid saoránach agus fiontar toisc nach bhfuil na hacmhainní acu chun próisis nuálaíochta sóisialta den chineál sin a reáchtáil agus a mhaoiniú le haghaidh athruithe móra sochaíocha, amhail an t-aistriú glas agus an t-aistriú digiteach; |
| --- | --- |

62.

| 63. | á mheabhrú go neartaíonn pobail áitiúla tiomanta féiniúlachtaí áitiúla, nuálaíocht shóisialta agus comhtháthú sóisialta, agus ní hamháin sin ach spreagann siad comhoibriú freisin in aimsir meatha nó aistrithe eacnamaíoch; |
| --- | --- |

63.

Conclúidí

| 64. | ag baint de thátal as go bhfuil gá le sainmhíniú soiléir, inghlactha agus aitheanta ar cheantair bheaga uirbeacha. Tá an acmhainneacht riaracháin chuí ag teastáil uathu chun a n-aistrithe iltoiseacha a mhúnlú agus chun peirspictíochtaí fadtéarmacha a fhorbairt. Tá eolas, comhordú beartais agus cumhachtú de dhíth orthu freisin chun daoine, acmhainní agus cláir chistiúcháin an Aontais a shlógadh. |
| --- | --- |

64.

An Bhruiséil, an 1 Nollaig 2022.

Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  Tá an sainmhíniú mionsonraithe ar cheantair uirbeacha bheaga agus mheánmhéide bunaithe ar mheascán de thorthaí thionscadal ESPON TOWN (2014) agus d’aicmiú an leibhéil uirbithe de réir ECFE-CE (atá bunaithe ar dhlús daonra le méid ceirtleán uirbeach). Sainmhínítear ceantair bheaga agus mheánmhéide mar chnuasionaid uirbeacha leanúnacha a bhfuil daonra idir 5 000 agus 50 000 áitritheoir acu agus dlús daonra os cionn 300 cónaitheoir/km2 acu agus nach meastar iad a bheith ina gcnuasionaid uirbeacha ina bhfuil dlús ard daonra de réir leibhéal an uirbithe d’aonaid riaracháin áitiúla (ESPON, 2014).

1

2

(2)  Mar a d’fhormhuinigh Coimisiún Staidrimh na Náisiún Aontaithe, an 5 Márta 2020: “A recommendation on the method to delineate cities, urban and rural areas for international statistical comparisons” [Moladh maidir leis an modh chun cathracha, ceantair uirbeacha agus ceantair thuaithe a shonrú le haghaidh comparáidí staidrimh idirnáisiúnta], arna ullmhú ag an gCoimisiún Eorpach – Eurostat agus Ard-Stiúrthóireacht an Bheartais Réigiúnaigh agus Uirbigh – EIS, FAO, ECFE, UN-HABITAT, an Banc Domhanda.

2

A recommendation on the method to delineate cities, urban and rural areas for international statistical comparisons

(3)  Tuarascáil ón Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta Access and Cost of Education and Health Services: Preparing regions for demographic change [Rochtain agus Costas Seirbhísí Oideachais agus Sláinte: réigiún á n-ullmhú le haghaidh athrú déimeagrafach.]

3

Access and Cost of Education and Health Services: Preparing regions for demographic change

(4)  Féach an tionscadal ROBUST, Fís 2020,www.rural-urban.eu.

4

(5)  Rialachán (AE) 2021/1058 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa agus an Ciste Comhtháthaithe (IO L 231, 30.6.2021, lch. 60).

5

---

| 2.3.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 79/51 |
| --- | --- | --- | --- |

2.3.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 79/51

---

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le Clár Oibre Eorpach Nua um Nuálaíocht

(2023/C 79/09)

| Rapóirtéir: | Markku MARKKULA (FI/PPE), Uachtarán Réigiún Heilsincí |
| --- | --- |
| Doiciméad tagartha: | Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún – Clár Oibre Eorpach Nua um Nuálaíocht
  COM(2022) 332 final |

Rapóirtéir:

Markku MARKKULA (FI/PPE), Uachtarán Réigiún Heilsincí

Doiciméad tagartha:

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún – Clár Oibre Eorpach Nua um Nuálaíocht

COM(2022) 332 final

MOLTAÍ BEARTAIS

TÁ COISTE EORPACH NA RÉIGIÚN (CnaR),

Cén fáth a bhfuil sé ríthábhachtach? D’fhéadfadh an Clár Oibre um Nuálaíocht dlús a chur leis an gclaochlú.

| 1. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó an Clár Oibre Eorpach Nua um Nuálaíocht chun borradh a chur faoin smaointeoireacht nuálach agus chun gníomhaíocht nuálach a spreagadh agus é d’aidhm aige go mbeidh an Eoraip ar thús cadhnaíochta maidir leis an eolaíocht, an bonn tionsclaíoch, éiceachórais bhríomhara do ghnólachtaí nuathionscanta, dálaí a chothaíonn an nuálaíocht, agus an bonn tallainne. Tá sé á chur i bhfios go láidir ag CnaR gur féidir spriocanna uaillmhianacha bheartais nuálaíochta an Aontais a bhaint amach trí ilroinnt a sheachaint, trí bhearta éifeachtacha a chomhordú le comhoibriú éifeachtach idir an earnáil tionsclaíochta, an saol acadúil, tionscnaimh shóisialta agus na húdaráis riaracháin áitiúla, réigiúnacha agus thrasréigiúnacha agus trí aghaidh a thabhairt ar dhúshláin shochaíocha a eascraíonn as an athrú aeráide, ar an ngá atá le hathléimneacht mhéadaithe in aghaidh bagairtí sláinte agus ar an gclaochlú digiteach, gan ach cúpla ceann a lua; |
| --- | --- |

1.

| 2. | den tuairim, áfach, gur cheart réimsí nua a bheith molta sa teachtaireacht sin mar aon le cur chuige níos doimhne i leith na nuálaíochta i mbeartais Eorpacha. I gcomhthéacs na ndúshlán iomadúil atá romhainn (an domhandú, an comhshaol, an tsláinte, aosú an daonra, bánú na mórcheantar tuaithe, agus an tsíocháin/an chogaíocht), ba cheart don Choimisiún foghlaim ó cheachtanna na ngéarchéimeanna sin, dul i muinín na smaointeoireachta cruthaithí agus, i measc nithe eile, tús a chur le díospóireacht ar an gcineál nuálaíochta a bheadh de dhíth ar shochaí Eorpach athléimneach. Baineann tábhacht ar leith leis an ngá atá leis an bhfócas ar nuálaíochtaí sochaíocha agus sóisialta a mhéadú, iad siúd a bhaineann go díreach leis na dúshláin atá luaite, chomh maith le cinn eile, amhail fostaíocht, go háirithe fostaíocht don aos óg; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á mholadh go gcuirfeadh an Coimisiún Eorpach bearta comhlántacha leis an gClár Oibre Eorpach Nua um Nuálaíocht gan mhoill, bearta lena ndíreofaí ar shaincheisteanna sochaíocha, sóisialta agus fuinnimh agus go gcomhtháthódh sé na bearta sin chun dlús a chur le claochluithe sochaíocha i dtreo an fháis inbhuanaithe; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á chur in iúl nach mór spriocanna soiléire a áireamh sna bearta beartais chun dhá dheighilt nuálaíochta a dhúnadh: i roinnt réimsí beartais nuálaíochta, tá an Eoraip i bhfad chun deiridh ar cheannairí domhanda – na Stáit Aontaithe agus an Áise – agus laistigh den Aontas, i roinnt mhaith réigiún, déantar neamhshuim de thábhacht na nuálaíochta. Tá na réigiúin is fearr feidhmíocht naoi n-oiread níos nuálaí ná na réigiúin is ísle feidhmíocht. Meabhraíonn CnaR nach bhfuil na hacmhainní teicniúla, daonna ná airgeadais céanna ag gach réigiún chun a dtorthaí a fheabhsú i réimse na nuálaíochta; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil bearta níos radacaí de dhíth chun an Clár Oibre Nua um Nuálaíocht a chur chun feidhme ná mar a ghlacann an tAontas go hiondúil ina thionscnaimh bheartais uile-Eorpacha, agus gur gá na próisis nuálaíochta a bheith níos córasaí agus rioscabhunaithe. Ní mór an sprioc a bheith soiléir, réalaíoch, dúshlánach agus intomhaiste chun an tionchar a mhéadú faoi dhó agus an tréimhse le haghaidh tréchuir a laghdú faoina leath; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á chur chun suntais gur gá gur comhartha práinne a bheidh sa Chlár Oibre um Nuálaíocht don Aontas ar fad lena chur ina luí air gur gá gníomhaíochtaí nithiúla a dhéanamh – láithreach bonn agus ar bhonn fadtéarmach araon – chun aghaidh a thabhairt ar na deighiltí nuálaíochta agus chun éiceachórais nuálaíochta áitbhunaithe a chur chun cinn ar leibhéal áitiúil agus réigiúnach; |
| --- | --- |

6.

| 7. | ar aon intinn leis an gCoimisiún Eorpach go bhfuil an rabharta nua nuálaíochta – an nuálaíocht domhainteicneolaíochta – fréamhaithe san eolaíocht, sa teicneolaíocht agus san innealtóireacht cheannródaíoch, gur minic a chomhcheanglaítear dul chun cinn sna réimsí fisiciúla, bitheolaíocha agus digiteacha, agus go bhféadfadh an nuálaíocht nua sin beartais chlaochlaitheacha a sholáthar mar fhreagairt ar dhúshláin dhomhanda. Tá sé á chur i dtreis ag CnaR nach mór gurb é an cuspóir atá leis an rabharta nua seo dlús a chur le próisis chomhchruthaithe ildisciplíneacha lena méadófar nuálaíochtaí sochaíocha (1) agus sóisialta (2) chun feabhas a chur ar leas agus ar dhea-bhail daoine aonair agus pobal, agus go gcuirfear gnéithe daonna san áireamh go daingean sna gníomhaíochtaí sin, ionas go mbainfidh an Eoraip tairbhe níos mó as meon na ceannaireachta fiontraíochta domhanda a fhorbairt; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó go dtugtar aitheantas do ghníomhaíocht phíolótach na gComhpháirtíochtaí le haghaidh Nuálaíocht Réigiúnach (PRInna) agus, go háirithe, go n-aithnítear ról PRInna i gcur chun cinn gleannta nuálaíochta domhainteicneolaíochta, arna nascadh le chéile ó réigiún go réigiún, agus infheistíochtaí nuálaíochta idir-réigiúnacha; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á chur in iúl gurb oth leis nár thapaigh an Coimisiún Eorpach an deis aird a tharraingt ar an ngá atá le nasc láidir idir éiceachórais nuálaíochta áitiúla agus an Limistéar Eorpach Taighde a chothú trí mhoil an limistéir sin (3); |
| --- | --- |

9.

| 10. | á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach agus ar Bhallstáit an Aontais dlús a chur le moil LET a chruthú mar chuid de phlean gníomhaíochta LET, chun a áirithiú go dtabharfar tús áite do chomhpháirtíochtaí agus gníomhaíochtaí TFN i gclár oibre na gceannairí polaitiúla áitiúla agus réigiúnacha; |
| --- | --- |

10.

Cén fáth a bhfuil nuálaíochtaí agus ceannaireacht an Aontais i réimse na domhainteicneolaíochta níos criticiúla anois ná riamh?

| 11. | á thabhairt chun suntais go bhféadfadh an Eoraip a bheith ina ceannaire nuálaíochta domhanda sna réimsí seo a leanas: foinsí in-athnuaite fuinnimh, hidrigin ísealcharbóin, ceallraí, teicneolaíochtaí digiteacha, ladrainn agus intleacht shaorga, ríomhaireacht ardfheidhmíochta, táirgeadh agus dearadh leathsheoltóirí, Industry Commons (eolas agus cumais arna gcomhroinnt idir tionscail), sláinte agus bia, soláthar na nuálaíochta, agus maidir le comhar idir an tionscal agus an ollscoil trí chláir de chuid an Aontais. Tá sé á chur in iúl ag CnaR, freisin, gur ceannairí domhanda iad cuideachtaí an Aontais i bpaitinní glasa ardluacha agus i bpaitinní glasa i dtionscail dianfhuinnimh. Ina theannta sin, is as an Aontas a thagann an cúigiú cuid de na foilseacháin eolaíochta dhomhanda ardcháilíochta uile. Mar sin féin, ní féidir leis an Aontas a bheith ina cheannaire domhanda i gcúrsaí gnó agus i gcúrsaí TFN gan roinnt mhaith ionstraimí beartais uaillmhianacha a chur chun feidhme ina n-iomláine; |
| --- | --- |

11.

| 12. | á chur i bhfios go láidir nach féidir rath a bhaint amach ach amháin trí ghníomhaíocht nasctha áitiúil/réigiúnach. Tá sé á chur i dtábhacht ag CnaR go bhfuil an Eoraip fós chun deiridh ar na Stáit Aontaithe agus ar an tSín a mhéid a bhaineann leis an bpróiseas nuálaíochta ina iomláine a chistiú. Tá infheistíocht phríobháideach ag fás níos tapúla ná in áiteanna eile, ach tá col ar chaipitlithe fiontair Eorpacha fós rioscaí a ghlacadh a mhéid a bhaineann le hinfheistíochtaí suntasacha a dhéanamh i gcomparáid leo siúd sna Stáit Aontaithe agus sa tSín; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á iarraidh go bhfoghlaimeofaí ón dá chlár oibre nuálaíochta déag roimhe seo de chuid an Aontais le fiche nó tríocha bliain anuas, nár éirigh leo athrú leordhóthanach a chur i bhfeidhm ar phatrún na nuálaíochta maidir leis na nithe seo a leanas:






  — | bogadh go cruthaitheacht atá dírithe ar chuspóirí agus go cultúr nuálaíochta; |
| --- | --- | --- |

13.

—

bogadh go cruthaitheacht atá dírithe ar chuspóirí agus go cultúr nuálaíochta;

| — | bogadh ó bhraislí atá réasúnta dúnta go héiceachórais nuálaíochta atá fíoroscailte; |
| --- | --- |

—

bogadh ó bhraislí atá réasúnta dúnta go héiceachórais nuálaíochta atá fíoroscailte;

| — | meon na ceannaireachta fiontraíochta a fhorbairt; |
| --- | --- |

—

meon na ceannaireachta fiontraíochta a fhorbairt;

| — | cláir shonracha a chur chun cinn a thosaíonn ar scoil, cláir a dhíríonn go háirithe ar mhná agus ar chailíní; |
| --- | --- |

—

cláir shonracha a chur chun cinn a thosaíonn ar scoil, cláir a dhíríonn go háirithe ar mhná agus ar chailíní;

| — | díriú i gcónaí ar ghnólachtaí nuathionscanta de rogha ar uas-scálú agus fás na ngnólachtaí; |
| --- | --- |

—

díriú i gcónaí ar ghnólachtaí nuathionscanta de rogha ar uas-scálú agus fás na ngnólachtaí;

| — | bainistiú eolais, eagrúchán agus sineirgí idir tionscadail a mhéadú; |
| --- | --- |

—

bainistiú eolais, eagrúchán agus sineirgí idir tionscadail a mhéadú;

| — | comhoibriú maidir le nuálaíocht áitiúil/réigiúnach, éiceachórais áitbhunaithe agus théamacha; |
| --- | --- |

—

comhoibriú maidir le nuálaíocht áitiúil/réigiúnach, éiceachórais áitbhunaithe agus théamacha;

| — | dea-chleachtais tagarmharcála agus tagairfhoghlama agus coincheapa claochlaithe córasacha ar an leibhéal domhanda; |
| --- | --- |

—

dea-chleachtais tagarmharcála agus tagairfhoghlama agus coincheapa claochlaithe córasacha ar an leibhéal domhanda;

| — | sineirgí agus eolas a chomhroinnt idir cláir an Aontais agus tionscnaimh eile chun an bhearna nuálaíochta a dhúnadh; |
| --- | --- |

—

sineirgí agus eolas a chomhroinnt idir cláir an Aontais agus tionscnaimh eile chun an bhearna nuálaíochta a dhúnadh;

| — | comhpháirtíochtaí Eorpacha, rialachas il-leibhéil agus claochlú córasach a chruthú; |
| --- | --- |

—

comhpháirtíochtaí Eorpacha, rialachas il-leibhéil agus claochlú córasach a chruthú;

| 14. | ag moladh do chathracha agus do réigiúin cur chuige atá dírithe ar mhisin a ghlacadh chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin shochaíocha ríthábhachtacha agus chun a misin a bhunú, amhail tionscnamh an Chomhaontaithe Ghlais ar an Leibhéal Áitiúil agus treochláir agus pleananna gníomhaíochta na Digiteála. Ba cheart straitéisí réigiúnacha um speisialtóireacht chliste a chur san áireamh agus leas a bhaint as ionstraimí cistiúcháin AE, náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla, idir phoiblí agus phríobháideach. Ní mór cur leis na sineirgí idir CFRE, an clár don Eoraip Dhigiteach agus an clár Fís Eorpach, go háirithe chun an comhar idir FBManna, ollscoileanna, ionaid teicneolaíochta agus eagraíochtaí taighde agus nuálaíochta a neartú. Trí bhorradh a chur faoin Líonra Mol Eorpach maidir leis an Nuálaíocht Dhigiteach, cuidítear le héiceachórais nuálaíochta réigiúnacha a eagrú agus le conairí agus líonraí Eorpacha a bhunú le haghaidh na ceannaireachta domhanda; |
| --- | --- |

14.

| 15. | ag tarraingt aird ar thionscnaimh rathúla agus ar dhea-chleachtais na gcathracha agus na réigiún, lena n-áirítear feachtais de chuid an Aontais le CnaR, amhail Comhphlé leis na Saoránaigh, Campaí Nuálaíochta, Réigiúin Fiontraíochta Eorpacha agus an Eolaíocht sna Réigiúin; léiríonn na feachtais sin an chaoi a gcabhraíonn an leabú áitiúil le tús a chur le hidirphlé atá dírithe ar dhúshláin, idirphlé a dhéantar le líonraí áitiúla na ngníomhaithe éagsúla chun bacainní institiúideacha agus meoin a shárú agus aghaidh á tabhairt ar dhúshláin shochaíocha; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á mheabhrú go bhfuil an domhainteicneolaíocht dírithe ar dhul chun cinn sochaíoch, agus gur gá coincheap na hinghlacthachta sóisialta agus na bhfóntas sóisialta a chur san áireamh. Chuige sin, ní mór infheistíochtaí poiblí agus príobháideacha TFN a mhéadú, as a dtiocfaidh neodracht theicneolaíoch agus lena seachnófar spleáchas ar theicneolaíocht ar leith. Tá sé á chur i dtábhacht ag CnaR go bhfuil inniúlacht réitithe fadhbanna agus gnéithe fiontraíochta i gceist freisin leis an nuálaíocht shochaíoch chun dul i ngleic le suaitheadh d’fhonn luach a chruthú agus d’fhonn céimeanna ar gcúl agus drochthionchair ar an tsochaí a sheachaint. Dá bhrí sin, agus an Clár Oibre um Nuálaíocht á chur chun feidhme, ní mór aird níos mó a thabhairt ar gheallsealbhóirí uile TFN, lena n-áirítear saoránaigh agus, ar bhonn níos leithne, an caidreamh idir an tsochaí agus lucht eolaíochta agus ar na próisis chomhthógála atá ag teastáil; |
| --- | --- |

16.

| 17. | á chur i bhfios go bhfuil na líonraí eolais domhanda agus an fhoghlaim chomhoibríoch bunriachtanach, agus, dá bhrí sin, gur féidir agus gur cheart do ghníomhaithe áitiúla atá rannpháirteach i líonraí idirnáisiúnta, amhail eolaithe, cuideachtaí, agus ENRanna atá nasctha ar fud an domhain, an t-eolas ábhartha agus na réitigh a d’fhéadfadh a bheith ann a thabhairt ón taobh amuigh go dtí an comhthéacs áitiúil; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil ról lárnach ag Straitéisí um Speisialtóireacht Chliste maidir le héiceachórais nuálaíochta réigiúnacha a neartú chun fás eacnamaíoch inbhuanaithe a spreagadh ar bhealach níos fearr agus chun dúshláin shochaíocha a réiteach ón mbun aníos, ar bhealach comhoibríoch a oireann don chomhthéacs, leis na réitigh is fearr a bhfuil taighde déanta orthu. Is díol sásaimh do CnaR na hiarrachtaí amhail líonra an Tionscnaimh Vanguard chun slabhraí luacha tionsclaíocha Eorpacha a thógáil bunaithe ar chomhlántachtaí i Straitéisí um Speisialtóireacht Chliste; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á áitiú gur cheart do rialachas na nuálaíochta tairbhe a bhaint as éagsúlacht i bpatrúin cheannaireachta agus bhainistíochta chun cleachtais iompraíochta agus bhainistíochta a fhorbairt a thacóidh leis an aistriú chuig meon fiontraíochta agus sochaí foghlama. Ba cheart do na nithe sin dul chun tairbhe do chuile ghlúin, feidhmiú thar gach teorainn agus a bheith éifeachtach a mhéid a bhaineann leis an gcomhdhearadh, an comhoibriú, comhroinnt eolais agus cinnteoireacht fianaise-bhunaithe; |
| --- | --- |

19.

| 20. | den tuairim, nuair atá réitigh theicneolaíocha ar dhúshlán sochaíoch a dtugtar lántacaíocht dóibh agus atá cruthaithe go soiléir (amhail i gcás an aistrithe ghlais agus an aistrithe dhigitigh), go bhfuil ról ríthábhachtach ag an Aontas chun dálaí a chruthú le haghaidh uas-scálú, comhroinnte agus socrú caighdeán (lena ndírítear ar chuspóir agus ar thionchar) ach go gcaithfear rialáil as a dtiocfadh gaibhniú teicneolaíochta a sheachaint san am céanna. Is féidir an tacaíocht sin a fhorbairt ach rannpháirtíocht na saoránach a fheabhsú trí leas a bhaint as ionstraimí cumarsáide éagsúla; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á mheabhrú dúinn go bhfuil méadú ag teacht ar an éileamh atá ann chun beartais nuálaíochta thiomnaithe a chomhchruthú laistigh de réigiúin agus d’earnálacha tionsclaíocha – agus gur gá dul chun cinn níos tapúla a dhéanamh chuige sin maidir leis an domhainteicneolaíocht, an t-aistriú glas agus digiteach agus SDGanna; |
| --- | --- |

21.

Cineál na nuálaíochta: áitbhunaithe, struchtúrach, claochlaitheach, agus béim ar an tionchar

| 22. | á athdhearbhú gur gá a áirithiú, le beartas nuálaíochta na hEorpa, i gcomhar le beartas taighde Eorpach, go mbeidh eolaíocht ardcháilíochta ar fáil chun borradh a chur faoin nuálaíocht agus chun cabhrú leis an tsochaí agus le gnólachtaí dul i ngleic leis na géarchéimeanna agus na dúshláin atá os comhair chathracha agus réigiúin uile an Aontais sa lá atá inniu ann agus aghaidh a thabhairt orthu. Tá béim á leagan ag CnaR ar an ról tábhachtach leanúnach atá ag maoiniú réigiúnach na hEorpa trí CFRE agus tríd an gCiste um Aistriú Cóir. Tá CnaR ag tathant ar rialtais na mBallstát agus ar na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha an ráiteas ón gCoimisiún Eorpach (4) a chur san áireamh, is é sin go gceadaítear faoin gcreat rialála do 2021-2027 lena rialaítear cistí an bheartais chomhtháthaithe faoi bhainistíocht chomhroinnte agus cistí faoi bhainistíocht dhíreach, sineirgí neartaithe a chruthú idir CFRE agus Fís Eorpach; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á thabhairt dá aire le plean gníomhaíochta comhpháirteach an Choimisiúin Eorpaigh/CnaR i réimse an taighde, na nuálaíochta, an oideachais, agus na mbeartas gaolmhar chun sreafaí eolais uile-Eorpacha agus foghlaim chomhoibríoch i gceapadh beartas a mhéadú, go gcuirtear deiseanna ar fáil chun taighdeoirí, fiontraithe agus an tsochaí shibhialta a chumhachtú chun a n-éiceachórais réigiúnacha taighde agus nuálaíochta a chomhdhlúthú agus chun ról lárnach a bheith acu sa ghréasán uile-Eorpach um thaighde barr feabhais; |
| --- | --- |

23.

| 24. | á chur i bhfios nach féidir le cistiú AE ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (atá beartaithe thar aon ní eile le haghaidh an téarnaimh i ndiaidh COVID-19 agus an athnuachan eacnamaíoch) ná leis an gCiste um Aistriú Cóir (atá ceaptha thar aon ní eile chun tacú leis na réigiúin a bhfuil béim mhór ar an ngual iontu agus leis na críocha eile is mó a ndéanann an t-aistriú i dtreo aeráidneodrachta difear dóibh) a thionchar iomlán a bhaint amach go fóill maidir le nuálaíocht a chothú toisc go bhfuil na próisis úsáidte cistí an-mhall agus iad faoi réir rialacha diana an Aontais maidir le státchabhair; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á chur i bhfáth go láidir go bhfuil ról ar leith ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha agus ag CnaR é a chur ar chumas na saoránach agus a n-ionadaithe atá tofa go daonlathach tionchar a imirt ar threo agus ar chuspóir na nuálaíochta, agus réitigh a fhorbairt mar nuálaithe agus úsáideoirí. I ndáil leis an méid sin, tá sé tábhachtach na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha a chumhachtú agus a chothú ó thaobh gach gné de, agus a áirithiú go mbeidh na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha dea-ullmhaithe chun go mbeidh siad in ann tacú leis an nuálaíocht ar an leibhéal áitiúil; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á chur i dtreis gur gá an Clár Oibre um Nuálaíocht agus an Clár Oibre um Rialáil Níos Fearr a nascadh ar bhealach níos fearr trí leas a bhaint as na torthaí a fuarthas le déanaí ó líonra RegHub Choiste na Réigiún maidir le soláthar poiblí (5) agus trí bhacainní ar infheistíocht phoiblí a bhaint (6), agus trí ról a thabhairt don fhorbairt áitiúil agus réigiúnach chun teacht ar réitigh rialála nuálacha lena gcuirtear an nuálaíocht chun cinn. Tá cur chuige atá bunaithe ar earraí coiteanna na tionsclaíochta agus na sochaí ríthábhachtach anseo chun an dá chlár oibre araon a chomhtháthú; |
| --- | --- |

26.

| 27. | á iarraidh, maidir le beartas taighde an Aontais, clár oibre beartais LET, agus Fóram LET, go mbeadh an chinnteoireacht níos oscailte, agus go mbeadh na saoránaigh ina rannchuiditheoirí agus ina ngníomhaithe gníomhacha agus go gcuirfí san áireamh go hiomlán rannchuidiú Choiste na Réigiún agus geallsealbhóirí atá nasctha go réigiúnach. Ciallaíonn sé sin go ndíreofaí níos mó ar luach poiblí na heolaíochta agus na nuálaíochta agus na dúshláin nach mór don Aontas aghaidh a thabhairt orthu á roghnú agus, san am céanna, go gcuirfí an tacaíocht phoiblí is gá ar fáil chun tuilleadh forbartha agus cur chun feidhme a dhéanamh; |
| --- | --- |

27.

Pointí sonracha maidir leis na cúig réimse shuaitheanta

Tionscnamh suaitheanta maidir le cistiú do ghnólachtaí domhainteicneolaíochta atá ag méadú

| 28. | ag tabhairt dá aire go bhfuil margadh airgeadais feidhmiúil atá bunaithe ar chaipitil fiontair arna thacú ag an rialtas náisiúnta agus ar mhargaí an chothromais phríobháidigh ag formhór thíortha na hEorpa, agus gur cheart luach breise don mhargadh a bheith mar thoradh ar an gciste atá beartaithe ag an gComhairle Nuálaíochta Eorpach (CNE) lena gcuirfear deontais phoiblí agus infheistíocht chothromais othar ar fáil agus nár cheart cur isteach ar an gciste atá ann cheana; |
| --- | --- |

28.

| 29. | á chur i dtábhacht go bhfuil gá le cistiú do na tionscnaimh lena gcruthaítear dálaí fabhracha do chuideachtaí nua agus nuálacha atá bunaithe ar theicneolaíocht chun leanúint de bheith ag feidhmiú ina gceantar áitiúil trí shineirgí a úsáid agus comhlántachtaí breise a fhorbairt le geallsealbhóirí áitiúla eile, amhail eagraíochtaí taighde agus cuideachtaí eile; |
| --- | --- |

29.

| 30. | den tuairim gur cheart a áireamh, le naisc níos láidre idir taighde agus nuálaíocht, scaipeadh éifeachtach thorthaí na dtionscadal arna ndéanamh faoin gclár taighde Fís Eorpach – agus béim ar leith á leagan ar a luach maidir le feabhas a chur ar éiceachórais nuálaíochta réigiúnacha agus ar thriantán an eolais (taighde agus oideachas agus nuálaíocht), agus ar shaol laethúil na gcathracha, na réigiún agus na saoránach, go háirithe maidir le fostaíocht agus dea-bhail. Tá CnaR á chur i bhfios go láidir gur gá torthaí thionscadail taighde an chláir Fís Eorpach a scaipeadh go héifeachtach ar thairseacha sonraí oscailte na n-institiúidí; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á athdhearbhú nach bhfuil cáil ar CNE ná ar a punann i measc tionscal, gnólachtaí nuathionscanta, gnólachtaí atá i mbun fáis, agus FBManna ar fud na hEorpa. Ba cheart rochtain ar a seirbhísí a bheith níos simplí agus níos inúsáidte; |
| --- | --- |

31.

| 32. | á iarraidh go mbeidh ciste CNE ina chatalaíoch thar thréimhse atá fada ach teoranta, agus ag tathant go bhféadfaí imeacht amach go rathúil trí thairiscintí poiblí tosaigh; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á mholadh gur cheart díriú ar ghnólachtaí agus ar éiceachórais nua a bhfuil infheistíochtaí ollmhóra de dhíth orthu agus a bhfuil tréimhsí fada ama ag gabháil leo, amhail ceallraí gluaisteán leictreach, hidrigin agus leathsheoltóirí, ar gnách leo gan cistiú príobháideach díreach a mhealladh luath go leor; is cistiú poiblí a mbíonn foighne i gceist leis atá ag teastáil le haghaidh na hinfheistíochta claochlaithí seachas cistiú príobháideach a spreagann nuálaíocht atá bunaithe ar an margadh den chuid is mó; |
| --- | --- |

33.

| 34. | á thabhairt chun suntais gur bealaí éifeachtacha iad “teannas cruthaitheach” agus “scrios cruthaitheach” chun rud éigin a chumadh iomlán as an nua – tionscnaimh cheannródaíocha a d’fhéadfadh a bheith ann a chomhchruthú. Chuige sin, is gá úsáid a bhaint go páirteach as maoiniú ón Aontas chun tallann agus acmhainní a choinneáil, a mhealladh agus a atheagrú ó thionscnaimh ar ardchaighdeán maidir leis an ngeilleagar margaidh ar tionscnaimh iad a chuaigh i ngleic le dúshláin chomhchosúla trí leas a bhaint as comhpháirtíochtaí atá dírithe ar ghnó le fada an lá agus/nó comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á mheabhrú nach mór don Eoraip dlús a chur leis an bpróiseas nuálaíochta ina iomláine ar an leibhéal praiticiúil bunaithe ar scagadh smaointe cruthaitheacha, turgnamh, tástáil, fréamhshamhaltú, tagairfhoghlaim, agus uas-scálú. Ba cheart don Choimisiún Eorpach a nuálaíocht a léiriú trí bhealaí nua a chruthú chun maoiniú a chur ar fáil do ghníomhaíochtaí áitiúla a léirítear acmhainneacht shoiléir dhomhanda ina gcéad chéim. Leis na scéimeanna maoinithe sin de chuid an Aontais spreagfaí maoiniú féidearthachta náisiúnta agus réigiúnach, lena n-áirítear úsáid ghníomhach na gcistí comhtháthaithe; |
| --- | --- |

35.

| 36. | ag tathant ar an gCoimisiún Eorpach a bheith ar thús cadhnaíochta agus aghaidh a thabhairt ar an bhfadhb struchtúrach is suntasaí sa stocmhargadh trí chur ar chumas cuideachtaí liostaithe scaireanna nua a eisiúint agus iad a dhíol ar an margadh gan ualach an phróisis eisiúna scaireanna; |
| --- | --- |

36.

| 37. | á thabhairt chun suntais, cé go bhfuil rath aon chláir oibre nuálaíochta ag brath ar an acmhainneacht leanúnach atá ann táirgí agus seirbhísí nua a chur in ionad seantáirgí agus seanseirbhísí, gur cheart aghaidh a thabhairt ar na héifeachtaí suaiteacha a bhaineann leis tríd an gcomhdhearadh agus tríd an gcomhthógáil chun glacadh fadtéarmach a áirithiú, agus ról á thabhairt freisin do ghníomhaithe áitiúla agus réigiúnacha; |
| --- | --- |

37.

Tionscnamh suaitheanta maidir le nuálaíocht domhainteicneolaíochta a chumasú trí spásanna turgnamhaíochta agus trí sholáthar poiblí

| 38. | á chur chun suntais an tábhacht a bhaineann leis an bPróiseas Oscailte Fionnachtana agus tagairt á déanamh aige do bhailiúchán taighde agus modhanna cruthaithe chun próisis comhair agus turgnamhaíochta il-leibhéil a eagrú agus a bhainistiú i gclaochlú córasach radacach. Aithníonn CnaR gur gá scileanna gairmiúla agus ionaid oibre a fheabhsú chun timpeallachtaí foghlama a chruthú ina gcuirtear smaointe inúsáidte ar fáil, trí dhálaí fabhracha a chruthú don mhuinín agus don tástáil i dtionscadail chomhpháirteacha a bhfuil fís, spriocanna, straitéisí agus pleananna gníomhaíochta formheasta ina leith; |
| --- | --- |

38.

| 39. | á chur i bhfáth, i gcur chuige atá bunaithe ar an gcomhar il-leibhéil, gur cheart réitigh ar fhadhbanna áitiúla a fhorbairt, i bhformhór na gcásanna, go comhpháirteach le geallsealbhóirí uile an héilics cheathrúil ar bhealach nasctha i dtimpeallachtaí an fhíorshaoil. Beidh foghlaim ghasta, uas-scálú agus ceartuithe tapa ar chonair na nuálaíochta mar thoradh ar an bhforbairt sin, fad is a dhéanfar codanna áirithe den chomhordú agus den fhaireachán sna líonraí trasréigiúnacha. Tá sé d’aidhm aige sin na féidearthachtaí a aithint agus iad a leathnú chun an rud nach bhfuil indéanta fiú a áireamh iontu. Cuirfear cleachtais mhalartacha i gcomparáid le chéile ansin agus déanfar meastóireacht ar thurgnaimh ar éirigh leo agus ar thurgnaimh nár éirigh leo, chomh maith le scaipeadh agus glacadh na nuálaíochta a spreagadh lasmuigh dá comhthéacs bunaidh; |
| --- | --- |

39.

| 40. | á athdhearbhú go bhfuil sé ríthábhachtach faireachán agus measúnú cuí a dhéanamh ar an nuálaíocht chun beartais a chur chun feidhme go héifeachtach. Meabhraíonn CnaR (7) úsáid agus forbairt bhreise an Scórchláir Nuálaíochta Réigiúnaí maidir le beartais réigiúnacha áitbhunaithe. Meabhraíonn CnaR gur uirlis riachtanach é sin chun comparáid a dhéanamh idir athruithe ar fheidhmíocht na mbeartas nuálaíochta réigiúnach agus chun próisis tagairfhoghlama a eagrú idir réigiúin, agus, ar an gcaoi sin, feabhas a chur ar na héiceachórais nuálaíochta réigiúnacha agus ar an speisialtóireacht chliste; |
| --- | --- |

40.

| 41. | á thabhairt chun suntais go bhfuil gá le Comhpháirtíochtaí Eorpacha faoin gclár Fís Eorpach, úsáid an tsoláthair phoiblí nuálach, agus tacaíocht ó CNE ar feadh shaolré iomlán na nuálaíochta (ó luathchéimeanna an taighde go cruthúnas coincheapa, go haistriú teicneolaíochta, agus maoiniú agus uas-scálú turgnamh, cuideachtaí, agus gnólachtaí nuathionscanta) chun go n-éireoidh le turgnamh ar mhórscála i dtionscadail thábhachtacha ar mhaithe le leas na hEorpa i gcoitinne (IPCEInna) agus i nGleannta Hidrigine, mar fhoinse inspioráide; |
| --- | --- |

41.

Tionscnamh suaitheanta maidir le nuálaíocht a luathú agus a neartú in Éiceachórais Nuálaíochta Eorpacha ar fud an Aontais Eorpaigh agus aghaidh a thabhairt ar an deighilt nuálaíochta

| 42. | á mholadh gur cheart na gleannta nuálaíochta réigiúnacha, in éineacht le príomhinstitiúidí ardoideachais, a bheith ina spreagadh bunriachtanach d’athrú sochaíoch agus tionsclaíoch agus gur cheart réigiúin a bhfuil réimsí comhchosúla speisialtóireachta acu a chumasú comhoibriú le chéile agus tionscadail nuálaíochta chomhpháirteacha a thabhairt chun cinn. Sa chomhthéacs sin, beidh córas cuimsitheach, comhordaithe agus díláraithe de dhíth chun faireachán agus measúnú a dhéanamh ar chláir; |
| --- | --- |

42.

| 43. | á thabhairt dá aire, chun na spriocanna a leagadh síos a bhaint amach, go gcuirfidh an clár Fís Eorpach agus na hInfheistíochtaí Nuálaíochta Idir-réigiúnacha (I3) faoi CFRE acmhainní ar fáil don chreat tosaigh agus don chreat sin amháin (EUR 100 milliún agus EUR 70 milliún faoi seach), ach beidh iarrachtaí i bhfad Éireann níos forleithne agus maoiniú breise de dhíth air amach anseo. Tá CnaR ag tathant ar an gCoimisiún Eorpach sineirgí éifeachtacha a fhorbairt idir na sruthanna cistiúcháin sin trí chur le tionscnaimh amhail na Comhpháirtíochtaí le haghaidh Nuálaíocht Réigiúnach agus an Líonra Mol Eorpach maidir leis an Nuálaíocht Dhigiteach; |
| --- | --- |

43.

| 44. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó bearta éifeachtacha an Choimisiúin Eorpaigh agus an tábhacht a leagtar iontu ar an ngné réigiúnach i mbeartas an Aontais agus in éiceachórais nuálaíochta réigiúnacha chun iomaíochas na hEorpa a neartú agus chun neamhspleáchas straitéiseach an Aontais a bhaint amach ar mhaithe le fás cliste agus inbhuanaithe. Tá sé á chur in iúl ag CnaR go bhfuil institiúidí ardoideachais i gcroílár éiceachórais nuálaíochta réigiúnacha ina bhfuil cultúr láidir gnólachtaí nuathionscanta agus gnó. Ní mór do gach institiúid ardoideachais, go háirithe ollscoileanna eolaíochtaí feidhmeacha agus institiúidí ardoideachais comhchosúla eile atá ag feidhmiú chun cleachtas fíorshaoil a fhorbairt, a ról mar spreagthóirí gníomhacha nuálaíochta sna réigiúin a neartú. Anuas air sin, ní mór dóibh a áirithiú go gcuirfear oiliúint ar ghairmithe a bhfuil géarghá leo, go meallfaidh siad tallann nua ar an leibhéal praiticiúil, agus go mbeifear in ann nuálaíochtaí tábhachtacha teicneolaíochta a aistriú chuig an ngeilleagar áitiúil; |
| --- | --- |

44.

| 45. | á chur i bhfios go bhfuil ról tábhachtach ag an ngairmoideachas, rud lena ndírítear ar oiliúint teicneoirí agus gairmithe eile atá dírithe ar chleachtas, i gcur chun feidhme an Chláir Oibre Nuálaíochta seo; |
| --- | --- |

45.

| 46. | á chur chun suntais an dúshlán bunúsach a bhaineann le clár oibre nuálaíochta na domhainteicneolaíochta san Eoraip, a bhfuil dreasachtaí, taithí agus acmhainní neamhleora aige chun geallsealbhóirí a rannpháirtiú in aistriú córasach. Tá gá freisin le dreasachtaí do na hinstitiúidí ardoideachais is fearr chun imeacht ón gcur chuige “foilsiú nó teip” agus béim a leagan ina ionad sin ar an gcaoi is fearr le haghaidh a thabhairt ar mhórdhúshláin shochaíocha phráinneacha agus tacú leis an nuálaíocht domhainteicneolaíochta agus le haistriú teicneolaíochta domhanda i gcomhar le lucht tionscail; |
| --- | --- |

46.

| 47. | á mholadh gur gá d’institiúidí ardoideachais i gcomhpháirt le gníomhaithe eile an héilics cheathrúil forbairt a dhéanamh ar róil agus freagrachtaí eagraithe gairmiúla na n-éiceachóras áitiúil ina ndéanann taighdeoirí, mic léinn agus cuideachtaí turgnaimh le chéile agus teicneolaíochtaí nua a thriail i gcultúr nua na fiontraíochta agus na nuálaíochta; |
| --- | --- |

47.

| 48. | ag athdhearbhú a thábhachtaí atá sé díriú ar na tionscnaimh agus iad a mhaoiniú chun an dá bhearna nuálaíochta a dhúnadh chun comhpháirtíochtaí ilghníomhaithe comhordaithe barrfeabhais a éascú ar leibhéal domhanda agus chun rochtain orthu sin a chur ar fáil freisin do chomhpháirtithe ó thíortha agus ó réigiúin tearcfheidhmíochta. Is mór is tábhachtach éiceachóras nuálaíochta AE níos láidre agus níos comhtháite a chruthú; |
| --- | --- |

48.

| 49. | á athdhearbhú gur uirlis idéalach iad na moil LET lena nasctar cinnteoirí agus gníomhaithe TFN, chun na buntáistí a bhaineann leis an gcur chuige áitbhunaithe i leith na heolaíochta agus na nuálaíochta a aithint, agus réitigh nua á gcomhchruthú chun aghaidh a thabhairt ar ghéarchéimeanna reatha le cur chuige réigiúnach ón mbun aníos; |
| --- | --- |

49.

| 50. | á mholadh gníomhaíochtaí a dhéanamh tríd an Líonra Fiontar Eorpach i dtéarmaí aistriú teicneolaíochta idirnáisiúnta agus comhar teicneolaíochta in TFN; |
| --- | --- |

50.

Tionscnamh suaitheanta maidir le daoine a bhfuil tallann sa domhainteicneolaíocht acu a chothú, a mhealladh agus a choinneáil

| 51. | ag tathant go gcruthófaí plean gníomhaíochta ar leith le dreasachtaí agus maoiniú leordhóthanach chun institiúidí ardoideachais a spreagadh chun ról gníomhach a bheith acu maidir le mórdhúshláin shochaíocha a réiteach, an nuálaíocht domhainteicneolaíochta, comhoibriú agus comhtháthú tionsclaíoch a chur chun cinn ar an leibhéal Eorpach, agus oiliúint a chur ar na daoine is gá chun go mbeidh an tallann ar fáil san Eoraip; |
| --- | --- |

51.

| 52. | á chur chun suntais ról na n-institiúidí ardoideachais agus go háirithe a gcuid mac léinn chun nasc a chruthú idir meon na ngnólachtaí nuathionscanta agus meon na heolaíochta agus chun comhpháirtíochtaí idir an saol acadúil agus an tionsclaíocht a chur chun cinn chun tacú leis an nuálaíocht domhainteicneolaíochta agus leis an aistriú teicneolaíochta. Ba cheart d’institiúidí ardoideachais an t-athrú struchtúrach is gá chun dlús a chur leis an nuálaíocht domhainteicneolaíochta a chur chun cinn chun tallann a chruthú, a choinneáil agus a chothabháil san Eoraip. I ndáil leis an méid sin, d’fhéadfadh ról tábhachtach a bheith ag ionaid teicneolaíochta mar idirghabhálaithe agus mar éascaitheoirí; |
| --- | --- |

52.

| 53. | á mholadh, mar a dhéantar sna Stáit Aontaithe, go dtabharfadh na hinstitiúidí ardoideachais is fearr dea-shampla do dhaoine eile a mhéid a bhaineann leis an athrú meoin i dtreo sochaí a bhfuil meas aici ar an bhfiontraíocht, ar chuideachtaí nuathionscanta agus fáis, ar chomhar idir ollscoileanna agus an tionscal, ar an domhainteicneolaíocht, agus ar aghaidh a thabhairt ar dhúshláin shochaíocha; |
| --- | --- |

53.

| 54. | á athdhearbhú nach bhfuil cáil go fóill ar an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht, ar a Pobail Eolais agus Nuálaíochta ná ar a bpunanna i measc cathracha, réigiún, mac léinn, saoránach, agus lucht acadúil na hEorpa; |
| --- | --- |

54.

Tionscnamh suaitheanta maidir le huirlisí ceaptha beartas a fheabhsú

| 55. | á mholadh tuiscint níos fearr a fháil ar chineál athraitheach na nuálaíochta i gceapadh beartas áitiúil agus réigiúnach tríd an tionscnamh PRI agus an comhar idir an tAirmheán Comhpháirteach Taighde (JRC), AS RTD, AS GROW, AS REGIO agus CnaR. Ba cheart é sin a dhéanamh i gcomhar leis na críocha a bhfuil baint acu le gníomhaíocht phíolótach CnaR-JRC PRI agus le líonraí ar fud na hEorpa a bhfuil taithí acu agus atá dírithe ar an nuálaíocht amhail EARTO, ERRIN, agus ENoLL; |
| --- | --- |

55.

| 56. | ag tabhairt dá aire go n-áirítear sa tionscnamh suaitheanta sin pointí gníomhaíochta atá thar a bheith ábhartha do réigiúin agus do chathracha. Aontaíonn CnaR leis na ráitis ón gCoimisiún Eorpach maidir le tacaíocht a chur ar fáil do na réigiúin beartais nuálaíochta níos fearr a cheapadh agus a chur chun feidhme agus molann sé plean cur chun feidhme comhpháirteach a chaibidliú ina gcuirfear gnéithe éagsúla den Chlár Oibre um Nuálaíocht agus an tuairim seo san áireamh; |
| --- | --- |

56.

| 57. | á mheabhrú (do chuile réigiún) gur iarracht ríthábhachtach agus fhairsing atá sa Chlár Oibre Nua um Nuálaíocht d’fhonn ionstraimí nua a chruthú chun dul i ngleic le mórdhúshláin na sochaí a bhfuil comhar Eorpach ag teastáil ina leith, agus á mholadh go n-úsáidfeadh an Coimisiún Eorpach PRI agus uirlisí eile chun tacaíocht a chur ar fáil do chathracha agus do réigiúin chun a gcláir oibre nuálaíochta réigiúnacha a ullmhú agus chun dlús a chur le bearta nuálaíochta i gcomhar lena ngeallsealbhóirí; |
| --- | --- |

57.

| 58. | ag aontú gur gá príomhthéarmaíocht, táscairí, tacsanomaíocht sonraí agus tacair sonraí inchomparáide a shainiú agus a úsáid chun tacú le ceapadh beartas atá fianaisebhunaithe, beartais a fhoilseofar ar thairseacha sonraí oscailte institiúideacha chun rochtain, úsáid agus comhairliúchán a éascú; |
| --- | --- |

58.

Na chéad chéimeanna eile

| 59. | á mholadh go gcruthódh JRC ardán comhair fhíorúil Eorpach chun na modhanna, uirlisí agus cleachtais a chomhroinnt, a thástáil agus triail a bhaint astu le haghaidh beartais agus bearta TFN is féidir leis na Ballstáit, réigiúin agus bardais a úsáid chun a mbeartais nuálaíochta a fhorbairt agus a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

59.

| 60. | á chur i bhfáth go n-éilítear le próiseas an Chláir Oibre um Nuálaíocht go ndéanfar measúnú rialta ar dhul chun cinn agus ar choigeartuithe i gcomhar leis na geallsealbhóirí; |
| --- | --- |

60.

| 61. | á chur i bhfáth a ríthábhachtaí atá sé sineirgí agus comhar idir mórthionscnaimh an Aontais a mhéadú agus léiriú a thabhairt ar an gcaoi a dtarlaíonn sé sin i gcleachtas fíorshaoil maidir leis an gClár Oibre Eorpach Nua um Nuálaíocht a chur chun feidhme ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach. Sa mhéid sin, ba cheart don Aontas agus do rialtais na mBallstát cur leis an úsáid shineirgeach a bhaintear as foinsí éagsúla maoinithe Eorpacha agus náisiúnta atá dírithe go sonrach ar bhonn nuálaíochta na gcathracha agus na réigiún a neartú; |
| --- | --- |

61.

| 62. | á chur i bhfáth, má táthar le gnólachtaí atá i mbun fáis san Eoraip a fhorbairt ar bhonn níos leithne, gur gá do cheannairí polaitiúla ar gach leibhéal gealltanas a thabhairt go maoineoidh siad TFN i bhfad níos mó ná mar a rinneadh go dtí seo, agus leis an gcabhair sin, ardáin nua fáis agus éiceachórais nuálaíochta oscailte áit-bhunaithe a bhfuil tionchar acu a leathnú ar fud na hEorpa. Is féidir an chéim cheannródaíoch a chruthú trí leas a bhaint as réigiúin agus cathracha píolótacha PRI; |
| --- | --- |

62.

| 63. | á mholadh go ndéanfaí forbairt mhodheolaíoch bhreise chun próisis an chlaochlaithe chórasaigh a dhéanamh ar gach leibhéal rialachais, lena ndírítear, thar aon ní eile, ar nuálaíochtaí claochlaitheacha a bhfuil gá leo chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin dhomhanda. Ceann de na spriocanna is ea úsáid an eolais eolaíochtbhunaithe is fearr a mhéadú sna próisis chlaochlaithe sin. Is é an sprioc eile cleachtais ar an leibhéal áitiúil a chomhchruthú le haghaidh cheannaireacht na hEorpa sna láidreachtaí atá ann cheana amhail an Comhaontú Glas, cur chuige an dá aistriú, agus treisiú na hathléimneachta straitéisí; |
| --- | --- |

63.

| 64. | á iarraidh go rachfaí i ngleic le hiomaíocht dhomhanda le haghaidh tallann agus ceannaireacht san eolaíocht, sa teicneolaíocht, san innealtóireacht, sa mhatamaitic agus san acmhainneacht nuálaíochta, agus tagairt á déanamh do dhá thionscnamh de chuid na Stát Aontaithe: tionscnamh maoinithe nua na Fondúireachta Náisiúnta Eolaíochta, ar a dtugtar Innill na Nuálaíochta Réigiúnaí (Regional Innovation Engines), clár lena ndéantar éiceachórais nuálaíochta a chothú agus a chur chun cinn ar fud na Stát Aontaithe; agus Clár Luasghéarúcháin Fiontraíochta Réigiúnaí MIT (Regional Entrepreneurship Acceleration Program), tionscnamh domhanda a chuidíonn le réigiúin dlús a chur leis an bhfás eacnamaíoch agus dul chun cinn sóisialta a chothú trí fhiontraíocht atá dírithe ar an nuálaíocht; |
| --- | --- |

64.

| 65. | á chur i dtreis nach n-éireoidh leis an gClár Oibre um Nuálaíocht ach amháin má sheachnaítear an ilroinnt agus má chuirtear na bearta chun feidhme ar bhealach éifeachtach. Beidh an Eoraip ar thús cadhnaíochta ar fud an domhain maidir leis an eolaíocht, an bonn tionsclaíoch, éiceachórais bhríomhara nuathionscanta, dálaí nuálaíochta, agus an bonn tallainne, rud a chruthóidh dálaí fabhracha don Chomhaontú Glas don Eoraip agus do SDGanna na Náisiún Aontaithe. |
| --- | --- |

65.

An Bhruiséil, an 1 Nollaig 2022.

Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  Luaitear sa PRI Playbook (Prótacal oibríochtúil na gComhpháirtíochtaí le haghaidh Nuálaíocht Réigiúnach) gur gá claochluithe sochaíocha a dhéanamh agus leas a bhaint as an nuálaíocht shochaíoch mar cheann de na hionstraimí.

1

PRI Playbook

(2)  Sainmhíniú ECFE ar an nuálaíocht shóisialta (https://www.oecd.org/regional/leed/social-innovation.htm).

2

(3)  Ba cheart a mheabhrú gur dhréachtaigh an Chomhairle Eorpach 20 gníomhaíocht tosaíochta i mí na Samhna 2021, inar leagadh amach i gceann acu (“Éiceachórais réigiúnacha agus náisiúnta T&N a mhéadú chun barr feabhais agus an t-iomaíochas réigiúnach/náisiúnta a fheabhsú”) an gá atá le Moil LET a shainiú agus a thriail chun teacht chun cinn éiceachórais iomaíocha T&N ar fud an Aontais a chumasú, chun bearnaí críochacha a dhúnadh agus chun sreabhadh saor na tallainne agus na n-infheistíochtaí a áirithiú.

3

(4)  An Bhruiséil, 5.7.2022 C(2022) 4747 final Annex to the Communication to the Commission approval of the content of a draft Commission Notice on the synergies between ERDF programmes and Horizon Europe.

4

Annex to the Communication to the Commission approval of the content of a draft Commission Notice on the synergies between ERDF programmes and Horizon Europe.

(5)  https://cor.europa.eu/en/engage/Documents/RegHub/report-consultation-01-public-procurement.pdf

5

(6)  https://cor.europa.eu/en/engage/Documents/RegHub/RegHub%20report%20on%2021%20century%20rules.pdf

6

(7)  CnaR-517-2020.

7

---

III Gníomhartha ullmhúcháin

Coiste na Réigiún

An 152ú seisiún iomlánach de CnaR, 30.11.2022 – 1.12.2022

| 2.3.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 79/59 |
| --- | --- | --- | --- |

2.3.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 79/59

---

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir leis an imirce dhleathach: scileanna agus tallanna a mhealladh chuig an Aontas Eorpach

(2023/C 79/10)

| Rapóirtéir: | Giuseppe VARACALLI (IT/Renew Europe), Comhalta de Chomhairle Bardais Gerace |
| --- | --- |
| Doiciméid tagartha: | Togra le haghaidh Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le stádas náisiúnach tríú tír ar cónaitheoirí fadtéarmacha iad (athmhúnlú)
  COM(2022) 650
  Togra le haghaidh Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le nós imeachta um iarratas aonair le haghaidh cead aonair do náisiúnaigh tríú tír chun cónaí agus obair a dhéanamh ar chríoch Ballstáit agus maidir le tacar coiteann de chearta d’oibreoirí tríú tír a chónaíonn go dleathach i mBallstát (athmhúnlú)
  COM(2022) 655
  Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún – Scileanna agus tallanna a mhealladh chuig an Aontas Eorpach
  COM(2022) 657 |

Rapóirtéir:

Giuseppe VARACALLI (IT/Renew Europe), Comhalta de Chomhairle Bardais Gerace

Doiciméid tagartha:

Togra le haghaidh Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le stádas náisiúnach tríú tír ar cónaitheoirí fadtéarmacha iad (athmhúnlú)

COM(2022) 650

Togra le haghaidh Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le nós imeachta um iarratas aonair le haghaidh cead aonair do náisiúnaigh tríú tír chun cónaí agus obair a dhéanamh ar chríoch Ballstáit agus maidir le tacar coiteann de chearta d’oibreoirí tríú tír a chónaíonn go dleathach i mBallstát (athmhúnlú)

COM(2022) 655

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún – Scileanna agus tallanna a mhealladh chuig an Aontas Eorpach

COM(2022) 657

I.   MOLTAÍ LE hAGHAIDH LEASUITHE

Togra le haghaidh Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le stádas náisiúnach tríú tír ar cónaitheoirí fadtéarmacha iad

COM(2022) 650

Leasú 1

Aithris 8

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Chun an riosca go bhfaighfear stádas cónaitheora fhadtéarmaigh AE ar bhealach míchuí a chosc, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go ndéanfar faireachán cuí ar an gceanglas maidir le cónaí dlíthiúil agus leanúnach i gcás gach catagóire de náisiúnaigh tríú tír. Baineann an riosca sin go háirithe leis na náisiúnaigh tríú tír sin a bhfuil cead cónaithe acu, ar cead cónaithe é a dheonaítear ar bhonn aon chineál infheistíochta i mBallstát, ós rud é nach mbíonn eisiúint na gceadanna cónaithe sin i gcónaí faoi réir an cheanglais maidir le hinfheisteoirí a bheith i láthair go leanúnach sa Bhallstát nó nach mbíonn sí ach faoi réir an cheanglais maidir leo a bheith i láthair sa Bhallstát ar feadh tréimhse teoranta. Chun an riosca sin a chosc, ba cheart do na Ballstáit seiceálacha ar an gceanglas maidir le cónaí dlíthiúil agus leanúnach a neartú agus aird ar leith á tabhairt ar iarratais ar stádas cónaitheora fhadtéarmaigh AE arna dtíolacadh ag náisiúnaigh tríú tír a bhfuil cónaí orthu i mBallstát mar mhalairt ar aon chineál infheistíochta, amhail aistrithe caipitil, maoin a cheannach nó a fháil ar cíos, infheistíocht i mbannaí rialtais, infheistíocht in eintitis chorparáideacha, deonú nó dearlacadh gníomhaíochta a rannchuidíonn le leas an phobail agus ranníocaíochtaí le buiséad an stáit. | Chun an riosca go bhfaighfear stádas cónaitheora fhadtéarmaigh AE ar bhealach míchuí a chosc, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go ndéanfar faireachán cuí ar an gceanglas maidir le cónaí dlíthiúil agus leanúnach i gcás gach catagóire de náisiúnaigh tríú tír. Baineann an riosca sin go háirithe leis na náisiúnaigh tríú tír sin a bhfuil cead cónaithe acu, ar cead cónaithe é a dheonaítear ar bhonn aon chineál infheistíochta i mBallstát, ós rud é nach mbíonn eisiúint na gceadanna cónaithe sin i gcónaí faoi réir an cheanglais maidir le hinfheisteoirí a bheith i láthair go leanúnach sa Bhallstát nó nach mbíonn sí ach faoi réir an cheanglais maidir leo a bheith i láthair sa Bhallstát ar feadh tréimhse teoranta. Chun an riosca sin a chosc, ba cheart do na Ballstáit
  , i ndlúthchomhar leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha inniúla,
  seiceálacha ar an gceanglas maidir le cónaí dlíthiúil agus leanúnach a neartú agus aird ar leith á tabhairt ar iarratais ar stádas cónaitheora fhadtéarmaigh AE arna dtíolacadh ag náisiúnaigh tríú tír a bhfuil cónaí orthu i mBallstát mar mhalairt ar aon chineál infheistíochta, amhail aistrithe caipitil, maoin a cheannach nó a fháil ar cíos, infheistíocht i mbannaí rialtais, infheistíocht in eintitis chorparáideacha, deonú nó dearlacadh gníomhaíochta a rannchuidíonn le leas an phobail agus ranníocaíochtaí le buiséad an stáit. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Chun an riosca go bhfaighfear stádas cónaitheora fhadtéarmaigh AE ar bhealach míchuí a chosc, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go ndéanfar faireachán cuí ar an gceanglas maidir le cónaí dlíthiúil agus leanúnach i gcás gach catagóire de náisiúnaigh tríú tír. Baineann an riosca sin go háirithe leis na náisiúnaigh tríú tír sin a bhfuil cead cónaithe acu, ar cead cónaithe é a dheonaítear ar bhonn aon chineál infheistíochta i mBallstát, ós rud é nach mbíonn eisiúint na gceadanna cónaithe sin i gcónaí faoi réir an cheanglais maidir le hinfheisteoirí a bheith i láthair go leanúnach sa Bhallstát nó nach mbíonn sí ach faoi réir an cheanglais maidir leo a bheith i láthair sa Bhallstát ar feadh tréimhse teoranta. Chun an riosca sin a chosc, ba cheart do na Ballstáit seiceálacha ar an gceanglas maidir le cónaí dlíthiúil agus leanúnach a neartú agus aird ar leith á tabhairt ar iarratais ar stádas cónaitheora fhadtéarmaigh AE arna dtíolacadh ag náisiúnaigh tríú tír a bhfuil cónaí orthu i mBallstát mar mhalairt ar aon chineál infheistíochta, amhail aistrithe caipitil, maoin a cheannach nó a fháil ar cíos, infheistíocht i mbannaí rialtais, infheistíocht in eintitis chorparáideacha, deonú nó dearlacadh gníomhaíochta a rannchuidíonn le leas an phobail agus ranníocaíochtaí le buiséad an stáit.

Chun an riosca go bhfaighfear stádas cónaitheora fhadtéarmaigh AE ar bhealach míchuí a chosc, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go ndéanfar faireachán cuí ar an gceanglas maidir le cónaí dlíthiúil agus leanúnach i gcás gach catagóire de náisiúnaigh tríú tír. Baineann an riosca sin go háirithe leis na náisiúnaigh tríú tír sin a bhfuil cead cónaithe acu, ar cead cónaithe é a dheonaítear ar bhonn aon chineál infheistíochta i mBallstát, ós rud é nach mbíonn eisiúint na gceadanna cónaithe sin i gcónaí faoi réir an cheanglais maidir le hinfheisteoirí a bheith i láthair go leanúnach sa Bhallstát nó nach mbíonn sí ach faoi réir an cheanglais maidir leo a bheith i láthair sa Bhallstát ar feadh tréimhse teoranta. Chun an riosca sin a chosc, ba cheart do na Ballstáit
  , i ndlúthchomhar leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha inniúla,
  seiceálacha ar an gceanglas maidir le cónaí dlíthiúil agus leanúnach a neartú agus aird ar leith á tabhairt ar iarratais ar stádas cónaitheora fhadtéarmaigh AE arna dtíolacadh ag náisiúnaigh tríú tír a bhfuil cónaí orthu i mBallstát mar mhalairt ar aon chineál infheistíochta, amhail aistrithe caipitil, maoin a cheannach nó a fháil ar cíos, infheistíocht i mbannaí rialtais, infheistíocht in eintitis chorparáideacha, deonú nó dearlacadh gníomhaíochta a rannchuidíonn le leas an phobail agus ranníocaíochtaí le buiséad an stáit.

Cúis

Ós rud é go mbíonn ar na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha seiceáil agus faireachán a dhéanamh ar an gceanglas maidir le cónaí dlíthiúil agus leanúnach (e.g. tríd an áit chónaithe a chlárú), ba cheart aon athrú ar an nós imeachta nó aon “neartú” ar na seiceálacha sin a dhéanamh i gcomhar leis na húdaráis sin. D’fhágfadh sin go seachnófaí ualach riaracháin díréireach agus go gcuirfí a bhfuil ag titim amach ar “an leibhéal áitiúil” san áireamh.

Leasú 2

Aithris 20

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Ba cheart cáilíochtaí gairmiúla a bronnadh ar náisiúnach tríú tír i mBallstát eile a aithint mar a aithnítear cáilíochtaí shaoránaigh an Aontais. Cáilíochtaí a bronnadh i dtríú tír, ba cheart iad a chur san áireamh i gcomhréir le Treoir 2005/36/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (*). Ba cheart an Treoir seo a bheith gan dochar do na coinníollacha a leagtar amach faoin dlí náisiúnta maidir le cleachtadh na ngairmeacha rialaithe. | Ba cheart cáilíochtaí gairmiúla a bronnadh ar náisiúnach tríú tír i mBallstát eile a aithint mar a aithnítear cáilíochtaí shaoránaigh an Aontais. Cáilíochtaí a bronnadh i dtríú tír, ba cheart iad a chur san áireamh i gcomhréir le Treoir 2005/36/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (*)
  , cé go bhféadfaí leas a bhaint as forálacha speisialta chun cás dídeanaithe nach mbeadh in acmhainn, b’fhéidir, fianaise dhoiciméadach ábhartha agus cruthúnas ar cháilíochtaí a chur ar fáil, a bhreithniú go solúbtha
  . Ba cheart an Treoir seo a bheith gan dochar do na coinníollacha a leagtar amach faoin dlí náisiúnta maidir le cleachtadh na ngairmeacha rialaithe.
  Níor cheart baint den oibleagáid atá ar na Ballstáit rochtain a thabhairt do leanaí imirceacha, gan beann ar a stádas dlíthiúil, ar an gcóras oideachais faoi choinníollacha atá ar aon dul leis na coinníollacha a leagtar síos do náisiúnaigh na mBallstát féin, agus aird ar leith á tabhairt ar chailíní ar imircigh iad, ar mó an seans go bhfágfar chun deiridh iad sa chóras oideachais. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Ba cheart cáilíochtaí gairmiúla a bronnadh ar náisiúnach tríú tír i mBallstát eile a aithint mar a aithnítear cáilíochtaí shaoránaigh an Aontais. Cáilíochtaí a bronnadh i dtríú tír, ba cheart iad a chur san áireamh i gcomhréir le Treoir 2005/36/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (*). Ba cheart an Treoir seo a bheith gan dochar do na coinníollacha a leagtar amach faoin dlí náisiúnta maidir le cleachtadh na ngairmeacha rialaithe.

Ba cheart cáilíochtaí gairmiúla a bronnadh ar náisiúnach tríú tír i mBallstát eile a aithint mar a aithnítear cáilíochtaí shaoránaigh an Aontais. Cáilíochtaí a bronnadh i dtríú tír, ba cheart iad a chur san áireamh i gcomhréir le Treoir 2005/36/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (*)
  , cé go bhféadfaí leas a bhaint as forálacha speisialta chun cás dídeanaithe nach mbeadh in acmhainn, b’fhéidir, fianaise dhoiciméadach ábhartha agus cruthúnas ar cháilíochtaí a chur ar fáil, a bhreithniú go solúbtha
  . Ba cheart an Treoir seo a bheith gan dochar do na coinníollacha a leagtar amach faoin dlí náisiúnta maidir le cleachtadh na ngairmeacha rialaithe.
  Níor cheart baint den oibleagáid atá ar na Ballstáit rochtain a thabhairt do leanaí imirceacha, gan beann ar a stádas dlíthiúil, ar an gcóras oideachais faoi choinníollacha atá ar aon dul leis na coinníollacha a leagtar síos do náisiúnaigh na mBallstát féin, agus aird ar leith á tabhairt ar chailíní ar imircigh iad, ar mó an seans go bhfágfar chun deiridh iad sa chóras oideachais.

Cúis

I gcomhréir le Treoir 2013/33/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Meitheamh 2013 lena leagtar síos caighdeáin maidir le glacadh le hiarratasóirí ar chosaint idirnáisiúnta (IO L 180, 29.6.2013, lch. 96), tá ceangal ar na Ballstáit rochtain ar an gcóras oideachais a thabhairt do leanaí mionaoiseacha na n-iarratasóirí agus d’iarratasóirí ar mionaoisigh iad féin, faoi choinníollacha atá ar aon dul leis na coinníollacha a bhfuil feidhm acu maidir le náisiúnaigh an Bhallstáit. Dá bhrí sin, ba cheart an mhír seo a choinneáil, óir tá sé ráite níos mó ná uair amháin nach féidir duine a lánpháirtiú gan cearta a thabhairt dó nó di, agus má tá na cearta sin le bheith ar aon dul leis na cearta atá ag náisiúnaigh an Bhallstáit, caithfear an ceart chun oideachais a bheith ar cheann acu. Tá sé tábhachtach gan dearmad a dhéanamh ar na constaicí a bhíonn roimh chailíní, go háirithe i gcásanna lena mbaineann contúirt agus leithlisiú ar drochthaithí le linn imirce is cúis leo uaireanta.

Leasú 3

Aithris 28

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Trí chomhchuibhiú a dhéanamh ar na téarmaí maidir le stádas cónaitheora fhadtéarmaigh AE a fháil, cuirtear chun cinn an mhuinín fhrithpháirteach idir na Ballstáit. Ba cheart, áfach, an Treoir seo a bheith gan dochar do cheart na mBallstát ceadanna cónaithe a bhfuil bailíocht bhuan nó neamhtheoranta acu a eisiúint seachas cead cónaithe fadtéarmach AE. Leis na ceadanna cónaithe sin níor cheart an ceart a thabhairt cónaí i mBallstáit eile. | Trí chomhchuibhiú a dhéanamh ar na téarmaí maidir le stádas cónaitheora fhadtéarmaigh AE a fháil, cuirtear chun cinn an mhuinín fhrithpháirteach idir na Ballstáit. Ba cheart, áfach, an Treoir seo a bheith gan dochar do cheart na mBallstát ceadanna cónaithe a bhfuil bailíocht bhuan nó neamhtheoranta acu a eisiúint seachas cead cónaithe fadtéarmach AE. Leis na ceadanna cónaithe sin níor cheart an ceart a thabhairt cónaí i mBallstáit eile.
  Féadfaidh stádas cónaitheora fhadtéarmaigh AE maille le cead cónaithe náisiúnta nó cead cónaithe buan AE nach é a bheith ag náisiúnach tríú tír. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Trí chomhchuibhiú a dhéanamh ar na téarmaí maidir le stádas cónaitheora fhadtéarmaigh AE a fháil, cuirtear chun cinn an mhuinín fhrithpháirteach idir na Ballstáit. Ba cheart, áfach, an Treoir seo a bheith gan dochar do cheart na mBallstát ceadanna cónaithe a bhfuil bailíocht bhuan nó neamhtheoranta acu a eisiúint seachas cead cónaithe fadtéarmach AE. Leis na ceadanna cónaithe sin níor cheart an ceart a thabhairt cónaí i mBallstáit eile.

Trí chomhchuibhiú a dhéanamh ar na téarmaí maidir le stádas cónaitheora fhadtéarmaigh AE a fháil, cuirtear chun cinn an mhuinín fhrithpháirteach idir na Ballstáit. Ba cheart, áfach, an Treoir seo a bheith gan dochar do cheart na mBallstát ceadanna cónaithe a bhfuil bailíocht bhuan nó neamhtheoranta acu a eisiúint seachas cead cónaithe fadtéarmach AE. Leis na ceadanna cónaithe sin níor cheart an ceart a thabhairt cónaí i mBallstáit eile.
  Féadfaidh stádas cónaitheora fhadtéarmaigh AE maille le cead cónaithe náisiúnta nó cead cónaithe buan AE nach é a bheith ag náisiúnach tríú tír.

Cúis

Ba cheart a shoiléiriú go bhfuil náisiúnach tríú tír a bhfuil stádas cónaitheora fhadtéarmaigh aige nó aici san Aontas cheana féin i dteideal cead cónaithe náisiúnta buan a fháil, toisc go dtabharfadh sé sin cearta breise dó/di. Ní fhoráiltear le Treoir 2003/109/CE ón gComhairle an 25 Samhain 2003 maidir le stádas náisiúnach tríú tír ar cónaitheoirí fadtéarmacha iad (IO L 16, 23.1.2004, lch. 44) ná leis an athmhúnlú gur cheart d’iarrthóir ar stádas AE a chead nó a cead cónaithe náisiúnta buan a thabhairt suas. Ina theannta sin, faoi dhlí an Aontais, d’fhéadfadh dhá stádas cónaithe éagsúla a bheith ag náisiúnaigh tríú tír.

Leasú 4

Airteagal 4(2)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Bunóidh na Ballstáit sásraí rialaithe iomchuí chun a áirithiú go ndéanfar faireachán cuí ar an gceanglas maidir le cónaí dlíthiúil agus leanúnach, agus aird ar leith á tabhairt ar iarratais arna gcur isteach ag náisiúnaigh tríú tíortha a bhfuil cead cónaithe acu a deonaíodh ar bhonn aon chineál infheistíochta i mBallstát. | Bunóidh na Ballstáit
  , i ndlúthchomhar leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha inniúla,
  sásraí rialaithe iomchuí chun a áirithiú go ndéanfar faireachán cuí ar an gceanglas maidir le cónaí dlíthiúil agus leanúnach, agus aird ar leith á tabhairt ar iarratais arna gcur isteach ag náisiúnaigh tríú tíortha a bhfuil cead cónaithe acu a deonaíodh ar bhonn aon chineál infheistíochta i mBallstát. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Bunóidh na Ballstáit sásraí rialaithe iomchuí chun a áirithiú go ndéanfar faireachán cuí ar an gceanglas maidir le cónaí dlíthiúil agus leanúnach, agus aird ar leith á tabhairt ar iarratais arna gcur isteach ag náisiúnaigh tríú tíortha a bhfuil cead cónaithe acu a deonaíodh ar bhonn aon chineál infheistíochta i mBallstát.

Bunóidh na Ballstáit
  , i ndlúthchomhar leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha inniúla,
  sásraí rialaithe iomchuí chun a áirithiú go ndéanfar faireachán cuí ar an gceanglas maidir le cónaí dlíthiúil agus leanúnach, agus aird ar leith á tabhairt ar iarratais arna gcur isteach ag náisiúnaigh tríú tíortha a bhfuil cead cónaithe acu a deonaíodh ar bhonn aon chineál infheistíochta i mBallstát.

Cúis

Ós rud é go mbíonn ar na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha seiceáil agus faireachán a dhéanamh ar an gceanglas maidir le cónaí dlíthiúil agus leanúnach (e.g. tríd an áit chónaithe a chlárú), ba cheart aon athrú ar an nós imeachta nó aon “neartú” ar na seiceálacha sin a dhéanamh i gcomhar leis na húdaráis sin. D’fhágfadh sin go seachnófaí ualach riaracháin díréireach agus go gcuirfí a bhfuil ag titim amach ar “an leibhéal áitiúil” san áireamh.

Leasú 5

Airteagal 4(5)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Aon tréimhse chónaithe a chaitear mar shealbhóir víosa fadfhanachta nó ceada cónaithe arna eisiúint faoi dhlí an Aontais nó faoin dlí náisiúnta, lena n-áirítear na cásanna a chumhdaítear in Airteagal 3(2), pointí (a), (b), (c) agus (e), cuirfear san áireamh í chun an tréimhse dá dtagraítear i mír 1 a ríomh, i gcás ina mbeidh teideal cónaithe faighte ag an náisiúnach tríú tír lena bhféadfar stádas cónaithe fadtéarmach AE a dheonú dó.


  Maidir le daoine dár deonaíodh cosaint idirnáisiúnta, déanfar ar a laghad leath den tréimhse idir an dáta ar taisceadh an t-iarratas ar chosaint idirnáisiúnta ar ar a bhonn a deonaíodh an chosaint idirnáisiúnta sin agus an dáta a deonaíodh an cead cónaithe dá dtagraítear in Airteagal 24 de Threoir 2011/95/AE, nó an tréimhse iomlán sin más faide ná 18 mhí í, a chur san áireamh agus an tréimhse dá dtagraítear i mír 1 á ríomh
  . | Aon tréimhse chónaithe a chaitear mar shealbhóir víosa fadfhanachta nó ceada cónaithe arna eisiúint faoi dhlí an Aontais nó faoin dlí náisiúnta, lena n-áirítear na cásanna a chumhdaítear in Airteagal 3(2), pointí (a), (b), (c)
  , (d)
  agus (e), cuirfear san áireamh í chun an tréimhse dá dtagraítear i mír 1 a ríomh, i gcás ina mbeidh teideal cónaithe faighte ag an náisiúnach tríú tír lena bhféadfar stádas cónaithe fadtéarmach AE a dheonú dó. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Aon tréimhse chónaithe a chaitear mar shealbhóir víosa fadfhanachta nó ceada cónaithe arna eisiúint faoi dhlí an Aontais nó faoin dlí náisiúnta, lena n-áirítear na cásanna a chumhdaítear in Airteagal 3(2), pointí (a), (b), (c) agus (e), cuirfear san áireamh í chun an tréimhse dá dtagraítear i mír 1 a ríomh, i gcás ina mbeidh teideal cónaithe faighte ag an náisiúnach tríú tír lena bhféadfar stádas cónaithe fadtéarmach AE a dheonú dó.

Maidir le daoine dár deonaíodh cosaint idirnáisiúnta, déanfar ar a laghad leath den tréimhse idir an dáta ar taisceadh an t-iarratas ar chosaint idirnáisiúnta ar ar a bhonn a deonaíodh an chosaint idirnáisiúnta sin agus an dáta a deonaíodh an cead cónaithe dá dtagraítear in Airteagal 24 de Threoir 2011/95/AE, nó an tréimhse iomlán sin más faide ná 18 mhí í, a chur san áireamh agus an tréimhse dá dtagraítear i mír 1 á ríomh
  .

Aon tréimhse chónaithe a chaitear mar shealbhóir víosa fadfhanachta nó ceada cónaithe arna eisiúint faoi dhlí an Aontais nó faoin dlí náisiúnta, lena n-áirítear na cásanna a chumhdaítear in Airteagal 3(2), pointí (a), (b), (c)
  , (d)
  agus (e), cuirfear san áireamh í chun an tréimhse dá dtagraítear i mír 1 a ríomh, i gcás ina mbeidh teideal cónaithe faighte ag an náisiúnach tríú tír lena bhféadfar stádas cónaithe fadtéarmach AE a dheonú dó.

Cúis

Toisc nach bhfuil cásanna faoi Airteagal 3(2)(d) san áireamh, is córas neamh-chomhsheasmhach maidir le lucht iarrtha tearmainn atá á sholáthar leis an bhforáil mar atá sí beartaithe faoi láthair. Le go gcaithfear go comhsheasmhach le lucht iarrtha tearmainn, moltar an dara mír a scriosadh.

Leasú 6

Airteagal 5(3)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Féadfaidh na Ballstáit a cheangal ar náisiúnaigh tríú tíortha coinníollacha lánpháirtíochta a chomhlíonadh, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta. | Féadfaidh na Ballstáit a cheangal ar náisiúnaigh tríú tíortha coinníollacha lánpháirtíochta a chomhlíonadh, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta.
  Chun na críche sin, ba cheart córas rialachais il-gheallsealbhóra a neartú maidir leis an imirce. Ba cheart don Bhallstát tacaíocht chuí oibríochtúil agus airgeadais, agus í curtha in oiriúint don tseirbhís atá á tairiscint, a thabhairt do na húdaráis áitiúla agus/nó réigiúnacha, líonraí áitiúla agus réigiúnacha, comhlachais trádála agus eintitis phríobháideacha chreidiúnaithe a bhfuil na cláir lánpháirtíochta á n-eagrú acu. Ba cheart na cláir lánpháirtíochta sin a chur san áireamh sna beartais uile i réimsí an oideachais, na fostaíochta, na sláinte, na tithíochta agus na rannpháirtíochta. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Féadfaidh na Ballstáit a cheangal ar náisiúnaigh tríú tíortha coinníollacha lánpháirtíochta a chomhlíonadh, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta.

Féadfaidh na Ballstáit a cheangal ar náisiúnaigh tríú tíortha coinníollacha lánpháirtíochta a chomhlíonadh, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta.
  Chun na críche sin, ba cheart córas rialachais il-gheallsealbhóra a neartú maidir leis an imirce. Ba cheart don Bhallstát tacaíocht chuí oibríochtúil agus airgeadais, agus í curtha in oiriúint don tseirbhís atá á tairiscint, a thabhairt do na húdaráis áitiúla agus/nó réigiúnacha, líonraí áitiúla agus réigiúnacha, comhlachais trádála agus eintitis phríobháideacha chreidiúnaithe a bhfuil na cláir lánpháirtíochta á n-eagrú acu. Ba cheart na cláir lánpháirtíochta sin a chur san áireamh sna beartais uile i réimsí an oideachais, na fostaíochta, na sláinte, na tithíochta agus na rannpháirtíochta.

Cúis

Ós rud é gur údaráis áitiúla agus réigiúnacha, chomh maith le heagraíochtaí seachbhrabúsacha agus ceardchumainn, agus líonraí áitiúla agus réigiúnacha, a chuireann na cúrsaí teanga agus saoránachta – mar chuid den chlár lánpháirtíochta – agus/nó na cúrsaí gairmoiliúna ar fáil, tá sé ríthábhachtach go bhfaighidís an tacaíocht chuí ón mBallstát chuige sin. Tríd an lánpháirtíocht a chur san áireamh i mbeartais ábhartha, cuirtear dlús leis an bpróiseas lánpháirtíochta agus urramaítear na luachanna a bhaineann le cearta an duine, an dlúthpháirtíocht agus an comhionannas, agus cruthaítear cur chuige cuimsitheach i leith na himirce ina mbaintear leas as buntáistí na héagsúlachta.

Leasú 7

Airteagal 7

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 1.   Chun stádas cónaithe fadtéarmach AE a fháil, taiscfidh an náisiúnach tríú tír lena mbaineann iarratas le húdaráis inniúla an Bhallstáit ina bhfuil cónaí air nó uirthi. Beidh ag gabháil leis an iarratas fianaise dhoiciméadach a bheidh le cinneadh leis an dlí náisiúnta go gcomhlíonann sé nó sí na coinníollacha a leagtar amach in Airteagail 4 agus 5 agus, má cheanglaítear sin, doiciméad taistil bailí nó cóip dheimhnithe de. | 1.   Chun stádas cónaithe fadtéarmach AE a fháil, taiscfidh an náisiúnach tríú tír lena mbaineann iarratas le húdaráis inniúla an Bhallstáit ina bhfuil cónaí air nó uirthi. Beidh ag gabháil leis an iarratas fianaise dhoiciméadach a bheidh le cinneadh leis an dlí náisiúnta go gcomhlíonann sé nó sí na coinníollacha a leagtar amach in Airteagail 4 agus 5 agus, má cheanglaítear sin, doiciméad taistil bailí nó cóip dheimhnithe de.
  Cuirfidh na húdaráis náisiúnta inniúla an náisiúnach tríú tír ar an eolas faoin bpróiseas iarratais laistigh de thrí mhí tar éis dó nó di an tréimhse cónaithe dhlíthiúil leanúnaigh is gá a bheith curtha isteach aige nó aici ar chríoch an Bhallstáit. |
| 2.   Tabharfaidh na húdaráis inniúla náisiúnta fógra i scríbhinn faoin gcinneadh don iarratasóir a luaithe is féidir agus ar aon chuma tráth nach déanaí ná sé mhí ón dáta a taisceadh an t-iarratas iomlán. Tabharfar fógra faoi aon chinneadh den sórt sin don náisiúnach tríú tír lena mbaineann i gcomhréir leis na nósanna imeachta um fhógra a thabhairt faoin reachtaíocht náisiúnta ábhartha. | 2.   Tabharfaidh na húdaráis inniúla náisiúnta fógra i scríbhinn faoin gcinneadh don iarratasóir a luaithe is féidir agus ar aon chuma tráth nach déanaí ná sé mhí ón dáta a taisceadh an t-iarratas iomlán. Tabharfar fógra faoi aon chinneadh den sórt sin don náisiúnach tríú tír lena mbaineann i gcomhréir leis na nósanna imeachta um fhógra a thabhairt faoin reachtaíocht náisiúnta ábhartha. |
| I gcás ina mbeidh na doiciméid a thíolactar nó an fhaisnéis a chuirtear ar fáil mar thaca leis an iarratas easnamhach nó neamhiomlán, tabharfaidh na húdaráis inniúla fógra don iarratasóir faoi na doiciméid bhreise nó an fhaisnéis bhreise a cheanglaítear agus socróidh siad sprioc-am réasúnta faoi nach mór iad a thíolacadh nó a sholáthar. Cuirfear an tréimhse dá dtagraítear sa chéad fhomhír ar fionraí go dtí go mbeidh na doiciméid bhreise nó an fhaisnéis bhreise a cheanglaítear faighte ag na húdaráis. Más rud é nach soláthraítear na doiciméid bhreise nó an fhaisnéis bhreise is gá faoin sprioc-am, is féidir an t-iarratas a dhiúltú. | I gcás ina mbeidh na doiciméid a thíolactar nó an fhaisnéis a chuirtear ar fáil mar thaca leis an iarratas easnamhach nó neamhiomlán, tabharfaidh na húdaráis inniúla fógra don iarratasóir faoi na doiciméid bhreise nó an fhaisnéis bhreise a cheanglaítear agus socróidh siad sprioc-am réasúnta faoi nach mór iad a thíolacadh nó a sholáthar. Cuirfear an tréimhse dá dtagraítear sa chéad fhomhír ar fionraí go dtí go mbeidh na doiciméid bhreise nó an fhaisnéis bhreise a cheanglaítear faighte ag na húdaráis. Más rud é nach soláthraítear na doiciméid bhreise nó an fhaisnéis bhreise is gá faoin sprioc-am, is féidir an t-iarratas a dhiúltú. |
| Cuirfear an duine lena mbaineann ar an eolas faoina chearta agus oibleagáidí faoin Treoir seo. | Cuirfear an duine lena mbaineann ar an eolas faoina chearta agus oibleagáidí faoin Treoir seo. |
| Is le reachtaíocht náisiúnta an Bhallstáit ábhartha a chinnfear aon iarmhairtí mura ndéanfar cinneadh faoi dheireadh na tréimhse dá bhforáiltear san fhoráil seo. | Is le reachtaíocht náisiúnta an Bhallstáit ábhartha a chinnfear aon iarmhairtí mura ndéanfar cinneadh faoi dheireadh na tréimhse dá bhforáiltear san fhoráil seo. |
| 3.   Má chomhlíontar na coinníollacha dá bhforáiltear in Airteagail 4 agus 5, agus mura bhfuil an duine ina bhagairt de réir bhrí Airteagal 6, tabharfaidh an Ballstát lena mbaineann stádas cónaithe fadtéarmach AE don náisiúnach tríú tír lena mbaineann. | 3.   Má chomhlíontar na coinníollacha dá bhforáiltear in Airteagail 4 agus 5, agus mura bhfuil an duine ina bhagairt de réir bhrí Airteagal 6, tabharfaidh an Ballstát lena mbaineann stádas cónaithe fadtéarmach AE don náisiúnach tríú tír lena mbaineann. |
| 4.   I gcás ina mbainfidh iarratas ar chead cónaithe fadtéarmach AE le náisiúnach tríú tír ag a bhfuil cead cónaithe náisiúnta arna eisiúint ag an mBallstát céanna i gcomhréir le hAirteagal 14, ní cheanglóidh an Ballstát sin ar an iarratasóir fianaise a thabhairt ar na coinníollacha dá bhforáiltear in Airteagal 5(1) agus (2), más rud é gur fíoraíodh cheana féin gur comhlíonadh na coinníollacha sin i gcomhthéacs an iarratais ar chead cónaithe náisiúnta. | 4.   I gcás ina mbainfidh iarratas ar chead cónaithe fadtéarmach AE le náisiúnach tríú tír ag a bhfuil cead cónaithe náisiúnta arna eisiúint ag an mBallstát céanna i gcomhréir le hAirteagal 14, ní cheanglóidh an Ballstát sin ar an iarratasóir fianaise a thabhairt ar na coinníollacha dá bhforáiltear in Airteagal 5(1) agus (2), más rud é gur fíoraíodh cheana féin gur comhlíonadh na coinníollacha sin i gcomhthéacs an iarratais ar chead cónaithe náisiúnta. |
| | 5.
     
  Sa chinneadh maidir le hiarratas ar chónaí fadtéarmach a dhiúltú, cuirfear imthosca sonracha an cháis san áireamh agus urramófar prionsabal na comhréireachta. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

1.   Chun stádas cónaithe fadtéarmach AE a fháil, taiscfidh an náisiúnach tríú tír lena mbaineann iarratas le húdaráis inniúla an Bhallstáit ina bhfuil cónaí air nó uirthi. Beidh ag gabháil leis an iarratas fianaise dhoiciméadach a bheidh le cinneadh leis an dlí náisiúnta go gcomhlíonann sé nó sí na coinníollacha a leagtar amach in Airteagail 4 agus 5 agus, má cheanglaítear sin, doiciméad taistil bailí nó cóip dheimhnithe de.

1.   Chun stádas cónaithe fadtéarmach AE a fháil, taiscfidh an náisiúnach tríú tír lena mbaineann iarratas le húdaráis inniúla an Bhallstáit ina bhfuil cónaí air nó uirthi. Beidh ag gabháil leis an iarratas fianaise dhoiciméadach a bheidh le cinneadh leis an dlí náisiúnta go gcomhlíonann sé nó sí na coinníollacha a leagtar amach in Airteagail 4 agus 5 agus, má cheanglaítear sin, doiciméad taistil bailí nó cóip dheimhnithe de.
  Cuirfidh na húdaráis náisiúnta inniúla an náisiúnach tríú tír ar an eolas faoin bpróiseas iarratais laistigh de thrí mhí tar éis dó nó di an tréimhse cónaithe dhlíthiúil leanúnaigh is gá a bheith curtha isteach aige nó aici ar chríoch an Bhallstáit.

2.   Tabharfaidh na húdaráis inniúla náisiúnta fógra i scríbhinn faoin gcinneadh don iarratasóir a luaithe is féidir agus ar aon chuma tráth nach déanaí ná sé mhí ón dáta a taisceadh an t-iarratas iomlán. Tabharfar fógra faoi aon chinneadh den sórt sin don náisiúnach tríú tír lena mbaineann i gcomhréir leis na nósanna imeachta um fhógra a thabhairt faoin reachtaíocht náisiúnta ábhartha.

2.   Tabharfaidh na húdaráis inniúla náisiúnta fógra i scríbhinn faoin gcinneadh don iarratasóir a luaithe is féidir agus ar aon chuma tráth nach déanaí ná sé mhí ón dáta a taisceadh an t-iarratas iomlán. Tabharfar fógra faoi aon chinneadh den sórt sin don náisiúnach tríú tír lena mbaineann i gcomhréir leis na nósanna imeachta um fhógra a thabhairt faoin reachtaíocht náisiúnta ábhartha.

I gcás ina mbeidh na doiciméid a thíolactar nó an fhaisnéis a chuirtear ar fáil mar thaca leis an iarratas easnamhach nó neamhiomlán, tabharfaidh na húdaráis inniúla fógra don iarratasóir faoi na doiciméid bhreise nó an fhaisnéis bhreise a cheanglaítear agus socróidh siad sprioc-am réasúnta faoi nach mór iad a thíolacadh nó a sholáthar. Cuirfear an tréimhse dá dtagraítear sa chéad fhomhír ar fionraí go dtí go mbeidh na doiciméid bhreise nó an fhaisnéis bhreise a cheanglaítear faighte ag na húdaráis. Más rud é nach soláthraítear na doiciméid bhreise nó an fhaisnéis bhreise is gá faoin sprioc-am, is féidir an t-iarratas a dhiúltú.

I gcás ina mbeidh na doiciméid a thíolactar nó an fhaisnéis a chuirtear ar fáil mar thaca leis an iarratas easnamhach nó neamhiomlán, tabharfaidh na húdaráis inniúla fógra don iarratasóir faoi na doiciméid bhreise nó an fhaisnéis bhreise a cheanglaítear agus socróidh siad sprioc-am réasúnta faoi nach mór iad a thíolacadh nó a sholáthar. Cuirfear an tréimhse dá dtagraítear sa chéad fhomhír ar fionraí go dtí go mbeidh na doiciméid bhreise nó an fhaisnéis bhreise a cheanglaítear faighte ag na húdaráis. Más rud é nach soláthraítear na doiciméid bhreise nó an fhaisnéis bhreise is gá faoin sprioc-am, is féidir an t-iarratas a dhiúltú.

Cuirfear an duine lena mbaineann ar an eolas faoina chearta agus oibleagáidí faoin Treoir seo.

Cuirfear an duine lena mbaineann ar an eolas faoina chearta agus oibleagáidí faoin Treoir seo.

Is le reachtaíocht náisiúnta an Bhallstáit ábhartha a chinnfear aon iarmhairtí mura ndéanfar cinneadh faoi dheireadh na tréimhse dá bhforáiltear san fhoráil seo.

Is le reachtaíocht náisiúnta an Bhallstáit ábhartha a chinnfear aon iarmhairtí mura ndéanfar cinneadh faoi dheireadh na tréimhse dá bhforáiltear san fhoráil seo.

3.   Má chomhlíontar na coinníollacha dá bhforáiltear in Airteagail 4 agus 5, agus mura bhfuil an duine ina bhagairt de réir bhrí Airteagal 6, tabharfaidh an Ballstát lena mbaineann stádas cónaithe fadtéarmach AE don náisiúnach tríú tír lena mbaineann.

3.   Má chomhlíontar na coinníollacha dá bhforáiltear in Airteagail 4 agus 5, agus mura bhfuil an duine ina bhagairt de réir bhrí Airteagal 6, tabharfaidh an Ballstát lena mbaineann stádas cónaithe fadtéarmach AE don náisiúnach tríú tír lena mbaineann.

4.   I gcás ina mbainfidh iarratas ar chead cónaithe fadtéarmach AE le náisiúnach tríú tír ag a bhfuil cead cónaithe náisiúnta arna eisiúint ag an mBallstát céanna i gcomhréir le hAirteagal 14, ní cheanglóidh an Ballstát sin ar an iarratasóir fianaise a thabhairt ar na coinníollacha dá bhforáiltear in Airteagal 5(1) agus (2), más rud é gur fíoraíodh cheana féin gur comhlíonadh na coinníollacha sin i gcomhthéacs an iarratais ar chead cónaithe náisiúnta.

4.   I gcás ina mbainfidh iarratas ar chead cónaithe fadtéarmach AE le náisiúnach tríú tír ag a bhfuil cead cónaithe náisiúnta arna eisiúint ag an mBallstát céanna i gcomhréir le hAirteagal 14, ní cheanglóidh an Ballstát sin ar an iarratasóir fianaise a thabhairt ar na coinníollacha dá bhforáiltear in Airteagal 5(1) agus (2), más rud é gur fíoraíodh cheana féin gur comhlíonadh na coinníollacha sin i gcomhthéacs an iarratais ar chead cónaithe náisiúnta.

5.
     
  Sa chinneadh maidir le hiarratas ar chónaí fadtéarmach a dhiúltú, cuirfear imthosca sonracha an cháis san áireamh agus urramófar prionsabal na comhréireachta.

Cúis

Cúis

Tá sé tábhachtach go gcuirfeadh na húdaráis inniúla na daoine atá i dteideal iarratas a dhéanamh ar chead cónaithe fadtéarmach ar an eolas go cuí faoin bhféidearthacht sin, toisc nach leor an fhaisnéis a chuirtear ar fáil dóibh siúd a d’fhéadfadh iarratas a dhéanamh ar chead cónaithe, rud a chruthaíonn mearbhall agus míthuiscint agus a thugann dóchas gan údar dóibh, ach, lena chois sin, a chuireann an iomarca brú, mar aon le moill, ar an bpróiseas riaracháin. Ba cheart mír 5 nua a chur freisin le hAirteagal 7 – bunaithe ar Airteagal 7(3) den athmhúnlú ar an Treoir maidir le Cárta Gorm AE – chun a áirithiú go ngníomhóidh na húdaráis atá freagrach as an inimirce mar is cóir agus imthosca sonracha an cháis á gcur san áireamh acu.

Leasú 8

Leasú 8

Airteagal 9(1)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Ní bheidh cónaitheoirí fadtéarmacha AE i dteideal a thuilleadh an stádas cónaithe fadtéarmach AE a choimeád sna cásanna seo a leanas: | Ní bheidh cónaitheoirí fadtéarmacha AE i dteideal a thuilleadh an stádas cónaithe fadtéarmach AE a choimeád sna cásanna seo a leanas: |
| (a) | stádas cónaithe fadtéarmach AE a fhaightear go calaoiseach a bhrath; |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Ní bheidh cónaitheoirí fadtéarmacha AE i dteideal a thuilleadh an stádas cónaithe fadtéarmach AE a choimeád sna cásanna seo a leanas:

Ní bheidh cónaitheoirí fadtéarmacha AE i dteideal a thuilleadh an stádas cónaithe fadtéarmach AE a choimeád sna cásanna seo a leanas:

(a)

stádas cónaithe fadtéarmach AE a fhaightear go calaoiseach a bhrath;

| (a) | stádas cónaithe fadtéarmach AE a fhaightear go calaoiseach a bhrath; |
| --- | --- |

(a)

stádas cónaithe fadtéarmach AE a fhaightear go calaoiseach a bhrath;

| (b) | glacadh cinneadh lena gcuirtear deireadh leis an bhfanacht dlíthiúil faoi na coinníollacha dá bhforáiltear in Airteagal 13; |
| --- | --- |

(b)

glacadh cinneadh lena gcuirtear deireadh leis an bhfanacht dlíthiúil faoi na coinníollacha dá bhforáiltear in Airteagal 13;

| (b) | glacadh cinneadh lena gcuirtear deireadh leis an bhfanacht dlíthiúil faoi na coinníollacha dá bhforáiltear in Airteagal 13; |
| --- | --- |

(b)

glacadh cinneadh lena gcuirtear deireadh leis an bhfanacht dlíthiúil faoi na coinníollacha dá bhforáiltear in Airteagal 13;

| (c) | i gcás nach mbeidh sé ar chríoch an Aontais ar feadh tréimhse 24 mhí as a chéile. |
| --- | --- |

(c)

i gcás nach mbeidh sé ar chríoch an Aontais ar feadh tréimhse 24 mhí as a chéile.

| (c) | i gcás nach mbeidh sé ar chríoch an Aontais ar feadh tréimhse
  is faide ná
  24 mhí as a chéile. |
| --- | --- |

(c)

i gcás nach mbeidh sé ar chríoch an Aontais ar feadh tréimhse
  is faide ná
  24 mhí as a chéile.

is faide ná

Cúis

Cúis

Tá sé beartaithe na focail “is faide ná” a chur isteach le go mbeidh an mhír sin ag teacht leis an méid a luaitear níos faide síos sa Treoir.

Leasú 9

Leasú 9

Airteagal 14

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Ceadanna cónaithe náisiúnta buana agus ceadanna cónaithe náisiúnta nach bhfuil teorainn lena mbailíocht | Ceadanna cónaithe náisiúnta buana agus ceadanna cónaithe náisiúnta nach bhfuil teorainn lena mbailíocht |
| Tá an Treoir seo gan dochar don cheart atá ag na Ballstáit ceadanna cónaithe náisiúnta buana agus ceadanna cónaithe náisiúnta nach bhfuil teorainn lena mbailíocht a eisiúint
  ach iad
  an cead cónaithe fadtéarmach AE a eisítear i gcomhréir leis an Treoir seo. Ní bhronnfar, ar bhonn na gceadanna cónaithe sin, an ceart cónaithe sna Ballstáit eile mar a fhoráiltear i gCaibidil III den Treoir seo. | Tá an Treoir seo gan dochar don cheart atá ag na Ballstáit ceadanna cónaithe náisiúnta buana agus ceadanna cónaithe náisiúnta nach bhfuil teorainn lena mbailíocht a eisiúint
  nach ionann iad agus
  an cead cónaithe fadtéarmach AE a eisítear i gcomhréir leis an Treoir seo. Ní bhronnfar, ar bhonn na gceadanna cónaithe sin, an ceart cónaithe sna Ballstáit eile mar a fhoráiltear i gCaibidil III den Treoir seo.
  Agus Ballstát ag eisiúint ceadanna cónaithe náisiúnta buana, tabharfaidh sé do náisiúnaigh tríú tír ar tugadh stádas cónaitheora fhadtéarmaigh AE dóibh na cearta agus na sochair chéanna dá bhforáiltear faoina chóras náisiúnta má tá na cearta agus na sochair faoi na scéimeanna náisiúnta sin níos fabhraí. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Ceadanna cónaithe náisiúnta buana agus ceadanna cónaithe náisiúnta nach bhfuil teorainn lena mbailíocht

Ceadanna cónaithe náisiúnta buana agus ceadanna cónaithe náisiúnta nach bhfuil teorainn lena mbailíocht

Tá an Treoir seo gan dochar don cheart atá ag na Ballstáit ceadanna cónaithe náisiúnta buana agus ceadanna cónaithe náisiúnta nach bhfuil teorainn lena mbailíocht a eisiúint
  ach iad
  an cead cónaithe fadtéarmach AE a eisítear i gcomhréir leis an Treoir seo. Ní bhronnfar, ar bhonn na gceadanna cónaithe sin, an ceart cónaithe sna Ballstáit eile mar a fhoráiltear i gCaibidil III den Treoir seo.

ach iad

Tá an Treoir seo gan dochar don cheart atá ag na Ballstáit ceadanna cónaithe náisiúnta buana agus ceadanna cónaithe náisiúnta nach bhfuil teorainn lena mbailíocht a eisiúint
  nach ionann iad agus
  an cead cónaithe fadtéarmach AE a eisítear i gcomhréir leis an Treoir seo. Ní bhronnfar, ar bhonn na gceadanna cónaithe sin, an ceart cónaithe sna Ballstáit eile mar a fhoráiltear i gCaibidil III den Treoir seo.
  Agus Ballstát ag eisiúint ceadanna cónaithe náisiúnta buana, tabharfaidh sé do náisiúnaigh tríú tír ar tugadh stádas cónaitheora fhadtéarmaigh AE dóibh na cearta agus na sochair chéanna dá bhforáiltear faoina chóras náisiúnta má tá na cearta agus na sochair faoi na scéimeanna náisiúnta sin níos fabhraí.

nach ionann iad agus

Agus Ballstát ag eisiúint ceadanna cónaithe náisiúnta buana, tabharfaidh sé do náisiúnaigh tríú tír ar tugadh stádas cónaitheora fhadtéarmaigh AE dóibh na cearta agus na sochair chéanna dá bhforáiltear faoina chóras náisiúnta má tá na cearta agus na sochair faoi na scéimeanna náisiúnta sin níos fabhraí.

Cúis

Cúis

Chun cothrom na Féinne a áirithiú idir cead cónaithe fadtéarmach AE agus an cead cónaithe náisiúnta buan, ní mór do na Ballstáit na cearta agus na sochair chéanna agus atá ag náisiúnaigh na mBallstát a thabhairt do náisiúnaigh tríú tír a bhfuil stádas cónaitheora fhadtéarmaigh acu. Tá an leasú seo atá beartaithe ag teacht leis an gclásal in Airteagal 11(6) de Threoir (AE) 2021/1883 maidir le Cárta Gorm AE (athmhúnlú) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Deireadh Fómhair 2021 maidir le coinníollacha iontrála agus cónaithe do náisiúnaigh tríú tír chun críche fostaíochta ardcháilíochta, agus lena n-aisghairtear Treoir 2009/50/CE ón gComhairle (IO L 382, 28.10.2021, lch. 1).

Leasú 10

Leasú 10

Airteagal 21(3)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Eiseoidh an dara Ballstát ceadanna cónaithe in-athnuaite do bhaill teaghlaigh an chónaitheora fhadtearma AE a mbeidh an tréimhse bailíochta chéanna acu agus atá ag an cead a eisíodh don chónaitheoir fadtéarmach AE . | Eiseoidh an dara Ballstát ceadanna cónaithe in-athnuaite do bhaill teaghlaigh an chónaitheora fhadtearma AE a mbeidh an tréimhse bailíochta chéanna acu agus atá ag an cead a eisíodh don chónaitheoir fadtéarmach AE .
  Eiseofar an cead cónaithe i gcomhréir leis na rialacha agus an tsamhail chaighdeánach a leagtar síos i Rialachán (CE) Uimh. 1030/2002. Faoin gceannteideal “Nótaí”, cuirfidh na Ballstáit isteach an nóta “beidh ag an sealbhóir na cearta céanna agus atá ag cónaitheoir fadtéarmach AE faoi Chaibidil III”. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Eiseoidh an dara Ballstát ceadanna cónaithe in-athnuaite do bhaill teaghlaigh an chónaitheora fhadtearma AE a mbeidh an tréimhse bailíochta chéanna acu agus atá ag an cead a eisíodh don chónaitheoir fadtéarmach AE .

Eiseoidh an dara Ballstát ceadanna cónaithe in-athnuaite do bhaill teaghlaigh an chónaitheora fhadtearma AE a mbeidh an tréimhse bailíochta chéanna acu agus atá ag an cead a eisíodh don chónaitheoir fadtéarmach AE .
  Eiseofar an cead cónaithe i gcomhréir leis na rialacha agus an tsamhail chaighdeánach a leagtar síos i Rialachán (CE) Uimh. 1030/2002. Faoin gceannteideal “Nótaí”, cuirfidh na Ballstáit isteach an nóta “beidh ag an sealbhóir na cearta céanna agus atá ag cónaitheoir fadtéarmach AE faoi Chaibidil III”.

Eiseofar an cead cónaithe i gcomhréir leis na rialacha agus an tsamhail chaighdeánach a leagtar síos i Rialachán (CE) Uimh. 1030/2002. Faoin gceannteideal “Nótaí”, cuirfidh na Ballstáit isteach an nóta “beidh ag an sealbhóir na cearta céanna agus atá ag cónaitheoir fadtéarmach AE faoi Chaibidil III”.

Cúis

Cúis

Ba cheart a lua go sonrach ar an gcead cónaithe gur eisíodh é do chónaitheoir fadtéarmach sa dara Ballstát. Mura ndéanfar sin, ní thuigfidh údaráis phoiblí, eagraíochtaí príobháideacha ná daoine eile go bhfuil stádas cónaitheora fhadtéarmaigh AE ag náisiúnach tríú tír agus go bhfuil na cearta a thugann an stádas sin, e.g. an chóir chomhionann, aige nó aici.

Leasú 11

Leasú 11

Airteagal 24

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| An chóir a dheonófar sa dara Ballstát | An chóir a dheonófar sa dara Ballstát |
| 1.   A luaithe a bheidh an cead cónaithe dá bhforáiltear le hAirteagal 21 faighte ag cónaitheoirí fadtéarmacha AE agus ag a mbaill teaghlaigh sa dara Ballstát faighte acu, teachtfaidh siad cóir chomhionann sna réimsí agus faoi na coinníollacha dá dtagraítear in Airteagal 12. | 1.   A luaithe a bheidh an cead cónaithe dá bhforáiltear le hAirteagal 21 faighte ag cónaitheoirí fadtéarmacha AE agus ag a mbaill teaghlaigh sa dara Ballstát faighte acu, teachtfaidh siad cóir chomhionann sna réimsí agus faoi na coinníollacha dá dtagraítear in Airteagal 12. |
| 2.   Beidh rochtain ag cónaitheoirí fadtéarmacha AE agus ag a mbaill teaghlaigh ar an margadh saothair i gcomhréir le mír 1. | 2.   Beidh rochtain ag cónaitheoirí fadtéarmacha AE agus ag a mbaill teaghlaigh ar an margadh saothair i gcomhréir le mír 1. |
| Féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh go ndéanfaidh na cónaitheoirí fadtéarmacha AE agus a mbaill teaghlaigh a fheidhmíonn gníomhaíocht eacnamaíoch i gcáil fhostaithe nó fhéinfhostaithe aon athrú fostóra nó gníomhaíochta eacnamaíche a chur in iúl do na húdaráis inniúla. Le ceanglas den sórt sin, ní dhéanfar difear do cheart na ndaoine lena mbaineann dul i mbun na gníomhaíochta nua agus an ghníomhaíocht nua a shaothrú. | Féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh go ndéanfaidh na cónaitheoirí fadtéarmacha AE agus a mbaill teaghlaigh a fheidhmíonn gníomhaíocht eacnamaíoch i gcáil fhostaithe nó fhéinfhostaithe aon athrú fostóra nó gníomhaíochta eacnamaíche a chur in iúl do na húdaráis inniúla. Le ceanglas den sórt sin, ní dhéanfar difear do cheart na ndaoine lena mbaineann dul i mbun na gníomhaíochta nua agus an ghníomhaíocht nua a shaothrú. |
| Féadfaidh na Ballstáit a chinneadh, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, na coinníollacha faoina bhféadfaidh na daoine dá dtagraítear in Airteagal 16(2)
  , pointí (b) nó
  (c), agus a mbaill teaghlaigh rochtain a bheith acu ar ghníomhaíocht fhostaithe nó fhéinfhostaithe. | Féadfaidh na Ballstáit a chinneadh, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, na coinníollacha faoina bhféadfaidh na daoine dá dtagraítear in Airteagal 16(2)(c), agus a mbaill teaghlaigh rochtain a bheith acu ar ghníomhaíocht fhostaithe nó fhéinfhostaithe. |
| | 3.
     
  Beidh sé de cheart ag na daoine dá dtagraítear in Airteagal 16(2)(b), lasmuigh dá n-am staidéir agus faoi réir na rialacha agus na gcoinníollacha is infheidhme maidir leis an ngníomhaíocht atá i gceist sa Bhallstát lena mbaineann, dul i mbun gníomhaíocht mar dhuine fostaithe agus féadfar iad a údarú gníomhaíocht eacnamaíoch fhéinfhostaithe a shaothrú. Cinnfidh gach Ballstát an t-uaslíon uaireanta in aghaidh na seachtaine nó an t-uaslíon laethanta nó míonna in aghaidh na bliana ina bhféadfar gníomhaíocht den sórt sin a chleachtadh, agus is 15 uair an chloig in aghaidh na seachtaine, nó a choibhéis sin i laethanta nó míonna in aghaidh na bliana, an t-íoslíon. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

An chóir a dheonófar sa dara Ballstát

An chóir a dheonófar sa dara Ballstát

1.   A luaithe a bheidh an cead cónaithe dá bhforáiltear le hAirteagal 21 faighte ag cónaitheoirí fadtéarmacha AE agus ag a mbaill teaghlaigh sa dara Ballstát faighte acu, teachtfaidh siad cóir chomhionann sna réimsí agus faoi na coinníollacha dá dtagraítear in Airteagal 12.

1.   A luaithe a bheidh an cead cónaithe dá bhforáiltear le hAirteagal 21 faighte ag cónaitheoirí fadtéarmacha AE agus ag a mbaill teaghlaigh sa dara Ballstát faighte acu, teachtfaidh siad cóir chomhionann sna réimsí agus faoi na coinníollacha dá dtagraítear in Airteagal 12.

2.   Beidh rochtain ag cónaitheoirí fadtéarmacha AE agus ag a mbaill teaghlaigh ar an margadh saothair i gcomhréir le mír 1.

2.   Beidh rochtain ag cónaitheoirí fadtéarmacha AE agus ag a mbaill teaghlaigh ar an margadh saothair i gcomhréir le mír 1.

Féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh go ndéanfaidh na cónaitheoirí fadtéarmacha AE agus a mbaill teaghlaigh a fheidhmíonn gníomhaíocht eacnamaíoch i gcáil fhostaithe nó fhéinfhostaithe aon athrú fostóra nó gníomhaíochta eacnamaíche a chur in iúl do na húdaráis inniúla. Le ceanglas den sórt sin, ní dhéanfar difear do cheart na ndaoine lena mbaineann dul i mbun na gníomhaíochta nua agus an ghníomhaíocht nua a shaothrú.

Féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh go ndéanfaidh na cónaitheoirí fadtéarmacha AE agus a mbaill teaghlaigh a fheidhmíonn gníomhaíocht eacnamaíoch i gcáil fhostaithe nó fhéinfhostaithe aon athrú fostóra nó gníomhaíochta eacnamaíche a chur in iúl do na húdaráis inniúla. Le ceanglas den sórt sin, ní dhéanfar difear do cheart na ndaoine lena mbaineann dul i mbun na gníomhaíochta nua agus an ghníomhaíocht nua a shaothrú.

Féadfaidh na Ballstáit a chinneadh, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, na coinníollacha faoina bhféadfaidh na daoine dá dtagraítear in Airteagal 16(2)
  , pointí (b) nó
  (c), agus a mbaill teaghlaigh rochtain a bheith acu ar ghníomhaíocht fhostaithe nó fhéinfhostaithe.

, pointí (b) nó

Féadfaidh na Ballstáit a chinneadh, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, na coinníollacha faoina bhféadfaidh na daoine dá dtagraítear in Airteagal 16(2)(c), agus a mbaill teaghlaigh rochtain a bheith acu ar ghníomhaíocht fhostaithe nó fhéinfhostaithe.

3.
     
  Beidh sé de cheart ag na daoine dá dtagraítear in Airteagal 16(2)(b), lasmuigh dá n-am staidéir agus faoi réir na rialacha agus na gcoinníollacha is infheidhme maidir leis an ngníomhaíocht atá i gceist sa Bhallstát lena mbaineann, dul i mbun gníomhaíocht mar dhuine fostaithe agus féadfar iad a údarú gníomhaíocht eacnamaíoch fhéinfhostaithe a shaothrú. Cinnfidh gach Ballstát an t-uaslíon uaireanta in aghaidh na seachtaine nó an t-uaslíon laethanta nó míonna in aghaidh na bliana ina bhféadfar gníomhaíocht den sórt sin a chleachtadh, agus is 15 uair an chloig in aghaidh na seachtaine, nó a choibhéis sin i laethanta nó míonna in aghaidh na bliana, an t-íoslíon.

Cúis

Cúis

De réir an léirmhínithe a moladh ar an abairt dheireanach d’Airteagal 24(2), náisiúnach tríú tír a bhfuil cead cónaithe fhadtéarmaigh aige nó aici a bhogfadh go Ballstát eile mar mhac léinn faoi Airteagal 16(2)(b), bheadh sé nó sí ag brath go hiomlán ar na rialacha náisiúnta ábhartha maidir le fostaíocht a fháil. Níl údar ar bith leis gur lú rochtain ar fhostaíocht a bheadh ag an náisiúnach tríú tír sin a bhfuil cónaí dlíthiúil cúig bliana ar a laghad aige nó aici san Aontas ná a bheadh ag mac léinn tríú tír faoi Airteagal 24 de Threoir 2016/801 maidir le Mic Léinn agus Taighdeoirí, Treoir (AE) 2016/801 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Bealtaine 2016, maidir le coinníollacha iontrála agus cónaithe do náisiúnaigh tríú tír chun críche taighde, staidéir, oiliúna, seirbhís dheonach, scéimeanna malartaithe daltaí nó tionscadail oideachais agus obair au pair (IO L 132, 21.5.2016, lch. 21). Tá an mhír bhreise ar aon dul le hAirteagal 24 den treoir sin.

Leasú 12

Leasú 12

Airteagal 27

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Rochtain ar fhaisnéis | Rochtain ar fhaisnéis |
| 1.   Cuirfidh na Ballstáit an fhaisnéis a leanas ar fáil ar bhealach éasca d’iarratasóirí ar chead cónaitheora fhadtéarmaigh AE | 1.   Cuirfidh na Ballstáit an fhaisnéis a leanas ar fáil ar bhealach éasca d’iarratasóirí ar chead cónaitheora fhadtéarmaigh AE |
| (a) | faisnéis faoin bhfianaise dhoiciméadach is gá le haghaidh iarratais; |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Rochtain ar fhaisnéis

Rochtain ar fhaisnéis

Rochtain ar fhaisnéis

Rochtain ar fhaisnéis

1.   Cuirfidh na Ballstáit an fhaisnéis a leanas ar fáil ar bhealach éasca d’iarratasóirí ar chead cónaitheora fhadtéarmaigh AE

1.   Cuirfidh na Ballstáit an fhaisnéis a leanas ar fáil ar bhealach éasca d’iarratasóirí ar chead cónaitheora fhadtéarmaigh AE

(a)

faisnéis faoin bhfianaise dhoiciméadach is gá le haghaidh iarratais;

| (a) | faisnéis faoin bhfianaise dhoiciméadach is gá le haghaidh iarratais; |
| --- | --- |

(a)

faisnéis faoin bhfianaise dhoiciméadach is gá le haghaidh iarratais;

| (b) | faisnéis faoi na coinníollacha maidir le stádas a fháil agus maidir le cónaí is infheidhme ar náisiúnaigh tríú tír agus ar bhaill a dteaghlaigh, lena n-áirítear a gcearta agus a n-oibleagáidí agus na coimircí nós imeachta. |
| --- | --- |

(b)

faisnéis faoi na coinníollacha maidir le stádas a fháil agus maidir le cónaí is infheidhme ar náisiúnaigh tríú tír agus ar bhaill a dteaghlaigh, lena n-áirítear a gcearta agus a n-oibleagáidí agus na coimircí nós imeachta.

| (b) | faisnéis faoi na coinníollacha maidir le stádas a fháil agus maidir le cónaí is infheidhme ar náisiúnaigh tríú tír agus ar bhaill a dteaghlaigh, lena n-áirítear a gcearta agus a n-oibleagáidí agus na coimircí nós imeachta. |
| --- | --- |

(b)

faisnéis faoi na coinníollacha maidir le stádas a fháil agus maidir le cónaí is infheidhme ar náisiúnaigh tríú tír agus ar bhaill a dteaghlaigh, lena n-áirítear a gcearta agus a n-oibleagáidí agus na coimircí nós imeachta.

2.   I gcás ina n-eisíonn Ballstáit ceadanna cónaithe náisiúnta i gcomhréir le hAirteagal 14, áiritheoidh siad go mbeidh an rochtain chéanna ar an bhfaisnéis faoin gcead cónaitheora fhadtéarmaigh AE agus atá ar an bhfaisnéis faoi na ceadanna cónaithe náisiúnta.

2.   I gcás ina n-eisíonn Ballstáit ceadanna cónaithe náisiúnta i gcomhréir le hAirteagal 14, áiritheoidh siad go mbeidh an rochtain chéanna ar an bhfaisnéis faoin gcead cónaitheora fhadtéarmaigh AE agus atá ar an bhfaisnéis faoi na ceadanna cónaithe náisiúnta.

3.
     
  Tar éis tréimhse cúig bliana a bheith caite ag náisiúnach tríú tír ina chónaí nó ina cónaí go dlíthiúil agus go leanúnach ar chríoch Ballstáit, cuirfidh an Ballstát sin an náisiúnach tríú tír ar an eolas faoi dheireadh na tréimhse sin agus faoin bhféidearthacht iarratas a dhéanamh ar an stádas dá dtagraítear in Airteagal 7, ar choinníoll go gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar síos in Airteagal 3, Airteagal 4 agus Airteagal 5 nó in Airteagal 26.

Cúis

Cúis

Go dtí seo, is tearc an úsáid a baineadh as stádas cónaitheora fhadtéarmaigh san Aontas, sin mar gheall, i bpáirt, ar easpa feasachta agus faisnéise maidir leis na cearta agus na sochair a bhaineann leis an stádas. Lena chur sin ina cheart, moltar náisiúnaigh tríú tír a bhfuil cónaí orthu go dlíthiúil sa Bhallstát agus a d’fhéadfadh a bheith i dteideal an stádais a chur ar an eolas faoi sin agus faoin gcaoi le hiarratas a dhéanamh ar an stádas sin.

Togra le haghaidh Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le nós imeachta um iarratas aonair le haghaidh cead aonair do náisiúnaigh tríú tír chun cónaí agus obair a dhéanamh ar chríoch Ballstáit agus maidir le tacar coiteann de chearta d’oibrithe tríú tír a chónaíonn go dleathach i mBallstát

Togra le haghaidh Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le nós imeachta um iarratas aonair le haghaidh cead aonair do náisiúnaigh tríú tír chun cónaí agus obair a dhéanamh ar chríoch Ballstáit agus maidir le tacar coiteann de chearta d’oibrithe tríú tír a chónaíonn go dleathach i mBallstát

COM(2022) 655

COM(2022) 655

Leasú 13

Leasú 13

Aithris 4

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Ba cheart tacar rialacha lena rialaítear an nós imeachta chun an t-iarratas ar chead aonair a scrúdú, ba cheart an tacar rialacha sin a leagan síos. Ba cheart an nós imeachta sin a bheith éifeachtach agus inbhainistithe
  agus gnáthualach oibre riaracháin na mBallstát a chur san áireamh ann,
  agus ba cheart é a bheith trédhearcach agus cothrom, le gur féidir an chinnteacht dlí iomchuí a thabhairt dóibh siúd lena mbaineann. | Ba cheart tacar rialacha lena rialaítear an nós imeachta chun an t-iarratas ar chead aonair a scrúdú, ba cheart an tacar rialacha sin a leagan síos. Ba cheart an nós imeachta sin a bheith éifeachtach agus inbhainistithe, agus ba cheart é a bheith trédhearcach agus cothrom, le gur féidir an chinnteacht dlí iomchuí
  agus freagra tapa
  a thabhairt dóibh siúd lena mbaineann. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Ba cheart tacar rialacha lena rialaítear an nós imeachta chun an t-iarratas ar chead aonair a scrúdú, ba cheart an tacar rialacha sin a leagan síos. Ba cheart an nós imeachta sin a bheith éifeachtach agus inbhainistithe
  agus gnáthualach oibre riaracháin na mBallstát a chur san áireamh ann,
  agus ba cheart é a bheith trédhearcach agus cothrom, le gur féidir an chinnteacht dlí iomchuí a thabhairt dóibh siúd lena mbaineann.

agus gnáthualach oibre riaracháin na mBallstát a chur san áireamh ann,

Ba cheart tacar rialacha lena rialaítear an nós imeachta chun an t-iarratas ar chead aonair a scrúdú, ba cheart an tacar rialacha sin a leagan síos. Ba cheart an nós imeachta sin a bheith éifeachtach agus inbhainistithe, agus ba cheart é a bheith trédhearcach agus cothrom, le gur féidir an chinnteacht dlí iomchuí
  agus freagra tapa
  a thabhairt dóibh siúd lena mbaineann.

agus freagra tapa

Cúis

Cúis

Ós rud é go bhfuil an ráta imirce ag méadú faoi láthair, ní dóigh linn gurb é seo an t-am ceart chun tús áite a thabhairt do chineálacha eile oibre riaracháin ar an nós imeachta maidir le scrúdú na n-iarratas ar chead aonair, a mbeadh pearsanra tiomnaithe ag teastáil ina chomhair.

Leasú 14

Leasú 14

Aithris 5

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Ba cheart forálacha na Treorach seo a bheith gan dochar d’inniúlacht na mBallstát an ligean isteach a rialáil, lena n-áirítear líon na náisiúnach tríú tír a ligtear isteach chun críche oibre. | Ba cheart forálacha na Treorach seo a bheith gan dochar d’inniúlacht na mBallstát an ligean isteach a rialáil, lena n-áirítear líon na náisiúnach tríú tír a ligtear isteach chun críche oibre.
  Agus líon na ndaoine a ligfí isteach á socrú, moltar do na Ballstáit dul i gcomhairle lena n-údaráis áitiúla agus réigiúnacha féin agus leis na gníomhaithe áitiúla ábhartha. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Ba cheart forálacha na Treorach seo a bheith gan dochar d’inniúlacht na mBallstát an ligean isteach a rialáil, lena n-áirítear líon na náisiúnach tríú tír a ligtear isteach chun críche oibre.

Ba cheart forálacha na Treorach seo a bheith gan dochar d’inniúlacht na mBallstát an ligean isteach a rialáil, lena n-áirítear líon na náisiúnach tríú tír a ligtear isteach chun críche oibre.
  Agus líon na ndaoine a ligfí isteach á socrú, moltar do na Ballstáit dul i gcomhairle lena n-údaráis áitiúla agus réigiúnacha féin agus leis na gníomhaithe áitiúla ábhartha.

Agus líon na ndaoine a ligfí isteach á socrú, moltar do na Ballstáit dul i gcomhairle lena n-údaráis áitiúla agus réigiúnacha féin agus leis na gníomhaithe áitiúla ábhartha.

Cúis

Cúis

Cé gur inniúlacht náisiúnta atá sna cuótaí maidir le ligean isteach, is féidir éagsúlacht mhór a bheith idir staid an mhargaidh saothair ó réigiún go chéile laistigh de Bhallstát agus nach mbeadh na sonraí meánacha náisiúnta ina léargas beacht ar na riachtanais lucht saothair. Dá bhrí sin, ba cheart an deis a thabhairt do na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha a gcuid riachtanas a chur san áireamh sna cuótaí náisiúnta maidir le ligean isteach. Tá geallsealbhóirí áitiúla amhail comhlachais áitiúla agus réigiúnacha, eagraíochtaí neamhrialtasacha a mbíonn baint acu le cuimsiú na n-imirceach agus le fáilte a chur roimh dhídeanaithe, comhairlí dídeanaithe, etc. in ann grinnmheastachán a thabhairt freisin ar líon na náisiúnach tríú tír a ligtear isteach.

Leasú 15

Leasú 15

Aithris 15

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Ba cheart ainmniúchán an údaráis inniúil faoin Treoir seo a bheith gan dochar do ról agus freagrachtaí údarás eile agus, i gcás inarb infheidhme, gan dochar do chomhpháirtithe sóisialta, maidir leis an iarratas a scrúdú agus le cinneadh a dhéanamh ina thaobh. | Ba cheart ainmniúchán an údaráis inniúil faoin Treoir seo a bheith gan dochar do ról agus freagrachtaí údarás eile
  , lena n-áirítear na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha,
  agus, i gcás inarb infheidhme, gan dochar do chomhpháirtithe sóisialta, maidir leis an iarratas a scrúdú agus le cinneadh a dhéanamh ina thaobh. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Ba cheart ainmniúchán an údaráis inniúil faoin Treoir seo a bheith gan dochar do ról agus freagrachtaí údarás eile agus, i gcás inarb infheidhme, gan dochar do chomhpháirtithe sóisialta, maidir leis an iarratas a scrúdú agus le cinneadh a dhéanamh ina thaobh.

Ba cheart ainmniúchán an údaráis inniúil faoin Treoir seo a bheith gan dochar do ról agus freagrachtaí údarás eile
  , lena n-áirítear na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha,
  agus, i gcás inarb infheidhme, gan dochar do chomhpháirtithe sóisialta, maidir leis an iarratas a scrúdú agus le cinneadh a dhéanamh ina thaobh.

, lena n-áirítear na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha,

Cúis

Cúis

Is é an aidhm atá leis an leasú seo a áirithiú go gcoimeádfaidh na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha a róil agus a bhfreagrachtaí faoi seach.

Leasú 16

Leasú 16

Aithris 16

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Maidir leis an spriocdháta chun cinneadh a ghlacadh faoin iarratas, níor cheart, mar sin féin, an t-am a theastaíonn chun aitheantas a thabhairt do cháilíochtaí gairmiúla a chur san áireamh
  ná an t-am a theastaíonn chun víosa a eisiúint
  .
  Ba cheart an Treoir seo
  a bheith gan dochar do nósanna imeachta náisiúnta maidir le haitheantas a thabhairt do dhioplómaí. | Maidir leis an spriocdháta chun cinneadh a ghlacadh faoin iarratas, níor cheart, mar sin féin, an t-am a theastaíonn chun aitheantas a thabhairt do cháilíochtaí gairmiúla
  agus oideachais
  a chur san áireamh
  agus ba cheart é
  a bheith gan dochar do nósanna imeachta náisiúnta
  nó réigiúnacha
  maidir le haitheantas a thabhairt do dhioplómaí. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Maidir leis an spriocdháta chun cinneadh a ghlacadh faoin iarratas, níor cheart, mar sin féin, an t-am a theastaíonn chun aitheantas a thabhairt do cháilíochtaí gairmiúla a chur san áireamh
  ná an t-am a theastaíonn chun víosa a eisiúint
  .
  Ba cheart an Treoir seo
  a bheith gan dochar do nósanna imeachta náisiúnta maidir le haitheantas a thabhairt do dhioplómaí.

ná an t-am a theastaíonn chun víosa a eisiúint

Ba cheart an Treoir seo

Maidir leis an spriocdháta chun cinneadh a ghlacadh faoin iarratas, níor cheart, mar sin féin, an t-am a theastaíonn chun aitheantas a thabhairt do cháilíochtaí gairmiúla
  agus oideachais
  a chur san áireamh
  agus ba cheart é
  a bheith gan dochar do nósanna imeachta náisiúnta
  nó réigiúnacha
  maidir le haitheantas a thabhairt do dhioplómaí.

agus oideachais

agus ba cheart é

nó réigiúnacha

Cúis

Cúis

Bíonn lámh ag údaráis éagsúla in aithint cáilíochtaí, rud a d’fhéadfadh moill a chur ar phróiseáil an iarratais aonair ar chead. I mBallstáit áirithe, déantar a lán gairmeacha a rialú ar an leibhéal réigiúnach. Le go dtabharfar aitheantas do na cáilíochtaí sin, ní mór do na réigiúin rialacháin dlí a chur chun feidhme.

Leasú 17

Leasú 17

Aithris 32

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Chun forfheidhmiú cuí na Treorach seo a áirithiú, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil sásraí iomchuí i bhfeidhm chun faireachán a dhéanamh ar fhostóirí agus, i gcás inarb iomchuí, go ndéanfar cigireachtaí éifeachtacha agus leordhóthanacha ar a gcríocha faoi seach. Ba cheart roghnú na bhfostóirí a mbeidh cigireacht le déanamh orthu a bheith bunaithe go príomha ar mheasúnú riosca a bheidh le déanamh ag na húdaráis inniúla sna Ballstáit agus aird á tabhairt ar thosca amhail an earnáil ina n-oibríonn cuideachta agus aon taifead a bhí ann roimhe sin maidir le sárú. | Chun forfheidhmiú cuí na Treorach seo a áirithiú, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú
  , i gcomhar leis na húdaráis áitiúla agus na réigiúin,
  go bhfuil sásraí iomchuí i bhfeidhm chun faireachán a dhéanamh ar fhostóirí agus, i gcás inarb iomchuí, go ndéanfar cigireachtaí éifeachtacha agus leordhóthanacha ar a gcríocha faoi seach. Ba cheart roghnú na bhfostóirí a mbeidh cigireacht le déanamh orthu a bheith bunaithe go príomha ar mheasúnú riosca a bheidh le déanamh ag na húdaráis inniúla sna Ballstáit agus aird á tabhairt ar thosca amhail an earnáil ina n-oibríonn cuideachta agus aon taifead a bhí ann roimhe sin maidir le sárú. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Chun forfheidhmiú cuí na Treorach seo a áirithiú, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil sásraí iomchuí i bhfeidhm chun faireachán a dhéanamh ar fhostóirí agus, i gcás inarb iomchuí, go ndéanfar cigireachtaí éifeachtacha agus leordhóthanacha ar a gcríocha faoi seach. Ba cheart roghnú na bhfostóirí a mbeidh cigireacht le déanamh orthu a bheith bunaithe go príomha ar mheasúnú riosca a bheidh le déanamh ag na húdaráis inniúla sna Ballstáit agus aird á tabhairt ar thosca amhail an earnáil ina n-oibríonn cuideachta agus aon taifead a bhí ann roimhe sin maidir le sárú.

Chun forfheidhmiú cuí na Treorach seo a áirithiú, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú
  , i gcomhar leis na húdaráis áitiúla agus na réigiúin,
  go bhfuil sásraí iomchuí i bhfeidhm chun faireachán a dhéanamh ar fhostóirí agus, i gcás inarb iomchuí, go ndéanfar cigireachtaí éifeachtacha agus leordhóthanacha ar a gcríocha faoi seach. Ba cheart roghnú na bhfostóirí a mbeidh cigireacht le déanamh orthu a bheith bunaithe go príomha ar mheasúnú riosca a bheidh le déanamh ag na húdaráis inniúla sna Ballstáit agus aird á tabhairt ar thosca amhail an earnáil ina n-oibríonn cuideachta agus aon taifead a bhí ann roimhe sin maidir le sárú.

, i gcomhar leis na húdaráis áitiúla agus na réigiúin,

Cúis

Cúis

Dá gcuirfí an faireachán faoi chúram na n-údarás áitiúil agus réigiúnach freisin, thabharfaí ról do na póilíní áitiúla sa chosaint a thugtar d’oibrithe agus, ar an gcaoi sin, sna seiceálacha a dhéantar sna hionaid oibre.

Leasú 18

Leasú 18

Airteagal 5

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Údarás inniúil | Údarás inniúil |
| 1.   Ainmneoidh na Ballstáit an t-údarás atá inniúil ar an iarratas a fháil agus ar an gcead aonair a eisiúint. | 1.   Ainmneoidh na Ballstáit an t-údarás atá inniúil ar an iarratas a fháil agus ar an gcead aonair a eisiúint. |
| 2.   Glacfaidh an t-údarás inniúil cinneadh faoin iarratas ina iomláine a luaithe agus is féidir agus i gcás ar bith laistigh de cheithre mhí ón uair a cuireadh an t-iarratas isteach. | 2.   Glacfaidh an t-údarás inniúil cinneadh faoin iarratas ina iomláine a luaithe agus is féidir agus i gcás ar bith laistigh de cheithre mhí ón uair a cuireadh an t-iarratas isteach. |
| Féadfar síneadh a chur leis an
  teorainn ama dá dtagraítear sa chéad fhomhír cumhdófar léi seiceáil staid an mhargaidh saothair agus eisiúint an víosa riachtanaigh dá dtagraítear in Airteagal 4(3). Féadfar síneadh a chur leis an teorainn ama
  dá dtagraítear sa chéad fhomhír
  i gcásanna eisceachtúla a bhaineann le castacht an scrúduithe a dhéanfar ar an iarratas. | An
  teorainn ama dá dtagraítear sa chéad fhomhír cumhdófar léi seiceáil staid an mhargaidh saothair agus eisiúint an víosa riachtanaigh dá dtagraítear in Airteagal 4(3). Féadfar síneadh a chur leis an teorainn ama i gcásanna eisceachtúla a bhaineann le castacht an scrúdaithe a dhéanfar ar an iarratas
  , sin nó an teorainn ama a laghdú le linn drochdhálaí polaitiúla/sóisialta nó tubaistí nádúrtha, ar choinníoll go bhfíoraítear na ceanglais tráth níos faide anonn
  . |
| I gcás nach bhfuil cinneadh déanta laistigh den teorainn ama dá bhforáiltear sa mhír sin, is leis an dlí náisiúnta a dhéanfar aon iarmhairt a chinneadh. | I gcás nach bhfuil cinneadh déanta laistigh den teorainn ama dá bhforáiltear sa mhír sin, is leis an dlí náisiúnta a dhéanfar aon iarmhairt a chinneadh. |
| 3.   Tabharfaidh an t-údarás inniúil fógra i scríbhinn faoin gcinneadh don iarrthóir i gcomhréir leis na nósanna imeachta um fhógra a thabhairt a leagtar síos sa dlí náisiúnta ábhartha. | 3.   Tabharfaidh an t-údarás inniúil fógra i scríbhinn faoin gcinneadh don iarrthóir i gcomhréir leis na nósanna imeachta um fhógra a thabhairt a leagtar síos sa dlí náisiúnta ábhartha. |
| 4.   Más neamhiomlán de réir na gcritéar a shonraítear sa dlí náisiúnta atá an fhaisnéis nó na doiciméid a thacaíonn leis an iarratas, tabharfaidh an t-údarás inniúil fógra i scríbhinn don iarrthóir faoin bhfaisnéis bhreise nó faoi na doiciméid bhreise atá ag teastáil agus leagfaidh sé amach spriocdháta réasúnta chun iad a sholáthar. Cuirfear an teorainn ama dá dtagraítear i mír 2 ar fionraí go dtí go bhfaighidh an t-údarás inniúil nó údaráis ábhartha eile an fhaisnéis bhreise atá ag teastáil. Mura ndéantar an fhaisnéis bhreise nó na doiciméid bhreise a sholáthar laistigh den teorainn ama atá leagtha síos, féadfaidh an t-údarás inniúil diúltú don iarratas. | 4.   Más neamhiomlán de réir na gcritéar a shonraítear sa dlí náisiúnta atá an fhaisnéis nó na doiciméid a thacaíonn leis an iarratas, tabharfaidh an t-údarás inniúil fógra i scríbhinn don iarrthóir faoin bhfaisnéis bhreise nó faoi na doiciméid bhreise atá ag teastáil agus leagfaidh sé amach spriocdháta réasúnta chun iad a sholáthar. Cuirfear an teorainn ama dá dtagraítear i mír 2 ar fionraí go dtí go bhfaighidh an t-údarás inniúil nó údaráis ábhartha eile an fhaisnéis bhreise atá ag teastáil. Mura ndéantar an fhaisnéis bhreise nó na doiciméid bhreise a sholáthar laistigh den teorainn ama atá leagtha síos, féadfaidh an t-údarás inniúil diúltú don iarratas. |
| | 5.
     
  I gcás ina bhfuil seoladh an fhostóra i réigiún nó i gcathair a thug le fios d’údarás inniúil an Bhallstáit go raibh ganntanas lucht saothair nach féidir a chúiteamh leis an bhfórsa saothair náisiúnta ann nó inti, féadfar fíorú staid an mhargaidh saothair a fhágáil ar lár nó é a dhéanamh níos luaithe. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Údarás inniúil

Údarás inniúil

1.   Ainmneoidh na Ballstáit an t-údarás atá inniúil ar an iarratas a fháil agus ar an gcead aonair a eisiúint.

1.   Ainmneoidh na Ballstáit an t-údarás atá inniúil ar an iarratas a fháil agus ar an gcead aonair a eisiúint.

2.   Glacfaidh an t-údarás inniúil cinneadh faoin iarratas ina iomláine a luaithe agus is féidir agus i gcás ar bith laistigh de cheithre mhí ón uair a cuireadh an t-iarratas isteach.

2.   Glacfaidh an t-údarás inniúil cinneadh faoin iarratas ina iomláine a luaithe agus is féidir agus i gcás ar bith laistigh de cheithre mhí ón uair a cuireadh an t-iarratas isteach.

Féadfar síneadh a chur leis an
  teorainn ama dá dtagraítear sa chéad fhomhír cumhdófar léi seiceáil staid an mhargaidh saothair agus eisiúint an víosa riachtanaigh dá dtagraítear in Airteagal 4(3). Féadfar síneadh a chur leis an teorainn ama
  dá dtagraítear sa chéad fhomhír
  i gcásanna eisceachtúla a bhaineann le castacht an scrúduithe a dhéanfar ar an iarratas.

Féadfar síneadh a chur leis an

dá dtagraítear sa chéad fhomhír

An
  teorainn ama dá dtagraítear sa chéad fhomhír cumhdófar léi seiceáil staid an mhargaidh saothair agus eisiúint an víosa riachtanaigh dá dtagraítear in Airteagal 4(3). Féadfar síneadh a chur leis an teorainn ama i gcásanna eisceachtúla a bhaineann le castacht an scrúdaithe a dhéanfar ar an iarratas
  , sin nó an teorainn ama a laghdú le linn drochdhálaí polaitiúla/sóisialta nó tubaistí nádúrtha, ar choinníoll go bhfíoraítear na ceanglais tráth níos faide anonn
  .

An

, sin nó an teorainn ama a laghdú le linn drochdhálaí polaitiúla/sóisialta nó tubaistí nádúrtha, ar choinníoll go bhfíoraítear na ceanglais tráth níos faide anonn

I gcás nach bhfuil cinneadh déanta laistigh den teorainn ama dá bhforáiltear sa mhír sin, is leis an dlí náisiúnta a dhéanfar aon iarmhairt a chinneadh.

I gcás nach bhfuil cinneadh déanta laistigh den teorainn ama dá bhforáiltear sa mhír sin, is leis an dlí náisiúnta a dhéanfar aon iarmhairt a chinneadh.

3.   Tabharfaidh an t-údarás inniúil fógra i scríbhinn faoin gcinneadh don iarrthóir i gcomhréir leis na nósanna imeachta um fhógra a thabhairt a leagtar síos sa dlí náisiúnta ábhartha.

3.   Tabharfaidh an t-údarás inniúil fógra i scríbhinn faoin gcinneadh don iarrthóir i gcomhréir leis na nósanna imeachta um fhógra a thabhairt a leagtar síos sa dlí náisiúnta ábhartha.

4.   Más neamhiomlán de réir na gcritéar a shonraítear sa dlí náisiúnta atá an fhaisnéis nó na doiciméid a thacaíonn leis an iarratas, tabharfaidh an t-údarás inniúil fógra i scríbhinn don iarrthóir faoin bhfaisnéis bhreise nó faoi na doiciméid bhreise atá ag teastáil agus leagfaidh sé amach spriocdháta réasúnta chun iad a sholáthar. Cuirfear an teorainn ama dá dtagraítear i mír 2 ar fionraí go dtí go bhfaighidh an t-údarás inniúil nó údaráis ábhartha eile an fhaisnéis bhreise atá ag teastáil. Mura ndéantar an fhaisnéis bhreise nó na doiciméid bhreise a sholáthar laistigh den teorainn ama atá leagtha síos, féadfaidh an t-údarás inniúil diúltú don iarratas.

4.   Más neamhiomlán de réir na gcritéar a shonraítear sa dlí náisiúnta atá an fhaisnéis nó na doiciméid a thacaíonn leis an iarratas, tabharfaidh an t-údarás inniúil fógra i scríbhinn don iarrthóir faoin bhfaisnéis bhreise nó faoi na doiciméid bhreise atá ag teastáil agus leagfaidh sé amach spriocdháta réasúnta chun iad a sholáthar. Cuirfear an teorainn ama dá dtagraítear i mír 2 ar fionraí go dtí go bhfaighidh an t-údarás inniúil nó údaráis ábhartha eile an fhaisnéis bhreise atá ag teastáil. Mura ndéantar an fhaisnéis bhreise nó na doiciméid bhreise a sholáthar laistigh den teorainn ama atá leagtha síos, féadfaidh an t-údarás inniúil diúltú don iarratas.

5.
     
  I gcás ina bhfuil seoladh an fhostóra i réigiún nó i gcathair a thug le fios d’údarás inniúil an Bhallstáit go raibh ganntanas lucht saothair nach féidir a chúiteamh leis an bhfórsa saothair náisiúnta ann nó inti, féadfar fíorú staid an mhargaidh saothair a fhágáil ar lár nó é a dhéanamh níos luaithe.

Cúis

Cúis

Leis an leasú atá beartaithe, d’fhéadfaí próiseáil níos tapa a dhéanamh ar iarratais oibrithe atá ag teacht isteach i réigiúin atá sa tóir ar oibrithe ón gcoigríoch chun gur féidir leo aghaidh a thabhairt ar ghanntanas lucht saothair.

II.   MOLTAÍ BEARTAIS

MOLTAÍ BEARTAIS

TÁ COISTE EORPACH NA RÉIGIÚN (CnaR),

| 1. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó an cur chuige straitéiseach maidir leis an imirce dhleathach; |
| --- | --- |

1.

á chur in iúl gur díol sásaimh dó an cur chuige straitéiseach maidir leis an imirce dhleathach;

| 2. | á chur in iúl go dtuigeann sé an ról tábhachtach atá ag imircigh dhleathacha i ngeilleagar agus i sochaí na hEorpa agus gur féidir le himircigh an fhorbairt a spreagadh nuair a chuirtear na beartais chuí i bhfeidhm; á chur i bhfáth gur spreagadh tábhachtach fáis i gcathracha atá san imirce dhleathach agus go gcuireann sí leis an éagsúlacht agus beocht an gheilleagair sna cathracha; á chur i bhfáth freisin a oiread a chabhraigh an líon ard príomhoibrithe imirceacha a rinne a gcion féin le linn phaindéim COVID-19; ag leagan béim ar an ngá atá leis an gcóir chomhionann a neartú d’oibrithe tríú tír, go háirithe maidir le dálaí oibre, saoirse comhlachais agus cleamhnachta, agus sochair leasa shóisialta, agus ar an ngá atá le cosaint níos fearr do chearta na mban agus do ghné na hinscne, go háirithe in earnálacha ar mná imirceacha is mó a bhíonn ag obair iontu, agus ar an ngá atá le cosaint a thabhairt do dhaoine faoi mhíchumas, agus dá gcearta agus don rochtain atá acu ar an gcúram; |
| --- | --- |

2.

á chur in iúl go dtuigeann sé an ról tábhachtach atá ag imircigh dhleathacha i ngeilleagar agus i sochaí na hEorpa agus gur féidir le himircigh an fhorbairt a spreagadh nuair a chuirtear na beartais chuí i bhfeidhm; á chur i bhfáth gur spreagadh tábhachtach fáis i gcathracha atá san imirce dhleathach agus go gcuireann sí leis an éagsúlacht agus beocht an gheilleagair sna cathracha; á chur i bhfáth freisin a oiread a chabhraigh an líon ard príomhoibrithe imirceacha a rinne a gcion féin le linn phaindéim COVID-19; ag leagan béim ar an ngá atá leis an gcóir chomhionann a neartú d’oibrithe tríú tír, go háirithe maidir le dálaí oibre, saoirse comhlachais agus cleamhnachta, agus sochair leasa shóisialta, agus ar an ngá atá le cosaint níos fearr do chearta na mban agus do ghné na hinscne, go háirithe in earnálacha ar mná imirceacha is mó a bhíonn ag obair iontu, agus ar an ngá atá le cosaint a thabhairt do dhaoine faoi mhíchumas, agus dá gcearta agus don rochtain atá acu ar an gcúram;

| 3. | á thabhairt le fios gurb iad na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha is fearr atá in ann léargas cuimsitheach a fháil ar na ganntanais agus na deiseanna atá ann faoi láthair sa mhargadh saothair áitiúil nó a bhfuil baint acu le struchtúr an mhargaidh sin. Ba cheart, dá bhrí sin, iad a áireamh i gcóras rialachais il-leibhéil le go bhféadfar tallann idirnáisiúnta a mhealladh agus a choinneáil chun freastal ar riachtanais an mhargaidh saothair áitiúil. Chuige sin, ní mór cur le líon na spásanna atá ar fáil le haghaidh idirphlé il-leibhéil sa struchtúr rialachais ar an leibhéal áitiúil, ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais; |
| --- | --- |

3.

á thabhairt le fios gurb iad na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha is fearr atá in ann léargas cuimsitheach a fháil ar na ganntanais agus na deiseanna atá ann faoi láthair sa mhargadh saothair áitiúil nó a bhfuil baint acu le struchtúr an mhargaidh sin. Ba cheart, dá bhrí sin, iad a áireamh i gcóras rialachais il-leibhéil le go bhféadfar tallann idirnáisiúnta a mhealladh agus a choinneáil chun freastal ar riachtanais an mhargaidh saothair áitiúil. Chuige sin, ní mór cur le líon na spásanna atá ar fáil le haghaidh idirphlé il-leibhéil sa struchtúr rialachais ar an leibhéal áitiúil, ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais;

| 4. | á chur i bhfáth gur gá cur chuige iomlánaíoch a ghlacadh maidir leis an gcaoi a bhfostaítear oibrithe imirceacha, le go bhféadfar gach gné den phróiseas imirce a chur san áireamh: idir earcaíocht, lánpháirtiú éifeachtach, agus, ar deireadh, saoirse gluaiseachta i margadh saothair an Aontais; á chur i bhfáth, ar an gcuma chéanna, go bhfuil sé tábhachtach leibhéil na himirce eacnamaíche dleathaí a chur in oiriúint do riachtanais an mhargaidh saothair sna Ballstáit. Ba cheart comhpháirtithe san earnáil phríobháideach agus na fostóirí, mar aon le hoibrithe imirceacha de gach leibhéal scileanna, a chur san áireamh sa phróiseas sin; |
| --- | --- |

4.

á chur i bhfáth gur gá cur chuige iomlánaíoch a ghlacadh maidir leis an gcaoi a bhfostaítear oibrithe imirceacha, le go bhféadfar gach gné den phróiseas imirce a chur san áireamh: idir earcaíocht, lánpháirtiú éifeachtach, agus, ar deireadh, saoirse gluaiseachta i margadh saothair an Aontais; á chur i bhfáth, ar an gcuma chéanna, go bhfuil sé tábhachtach leibhéil na himirce eacnamaíche dleathaí a chur in oiriúint do riachtanais an mhargaidh saothair sna Ballstáit. Ba cheart comhpháirtithe san earnáil phríobháideach agus na fostóirí, mar aon le hoibrithe imirceacha de gach leibhéal scileanna, a chur san áireamh sa phróiseas sin;

| 5. | á chur in iúl go dtuigeann sé go mbeidh sainscileanna agus athstruchtúrú geilleagar agus margaí saothair a dhíth le go bhféadfaidh an tAontas Eorpach aistriú go geilleagar glas agus digiteach agus go dteastóidh lucht saothair breise agus scileanna nua chuige sin tríd an oiliúint agus oideachas teicneolaíochta agus gairme; ag iarraidh go mbeadh na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha páirteach sa phróiseas sin, óir is iadsan is fearr a thuigeann riachtanais na margaí saothair áitiúla agus réigiúnacha; |
| --- | --- |

5.

á chur in iúl go dtuigeann sé go mbeidh sainscileanna agus athstruchtúrú geilleagar agus margaí saothair a dhíth le go bhféadfaidh an tAontas Eorpach aistriú go geilleagar glas agus digiteach agus go dteastóidh lucht saothair breise agus scileanna nua chuige sin tríd an oiliúint agus oideachas teicneolaíochta agus gairme; ag iarraidh go mbeadh na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha páirteach sa phróiseas sin, óir is iadsan is fearr a thuigeann riachtanais na margaí saothair áitiúla agus réigiúnacha;

| 6. | á chur i bhfáth go bhfuil ról ríthábhachtach ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha maidir le héascaíocht a dhéanamh do chuimsiú na náisiúnach tríú tír, gan beann ar a stádas dlíthiúil. Is minic a chuireann na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha an éagsúlacht agus an comhtháthú sóisialta chun cinn trí réimse beartas forásach lena gcothaítear muinín as an gcóras riaracháin áitiúil, rochtain chothrom ar chomhsheirbhísí, agus cuimsiú socheacnamaíoch. Tá siad lárnach sa phróiseas trína nglactar le dídeanaithe agus trína dtugtar cúnamh dóibh. Tá ról lárnach acu freisin maidir le riachtanais an mhargaidh saothair a shainaithint agus maidir leis na coinníollacha lena gceanglaítear cur chun feidhme nósanna imeachta coimirce (anailís ar an margadh saothair) a shainiú, agus maidir lena áirithiú go dtabharfar aitheantas don éagsúlacht sa mhargadh saothair agus go n-urramófar í, chomh maith le comhdheiseanna a chur ar fáil do chách; |
| --- | --- |

6.

á chur i bhfáth go bhfuil ról ríthábhachtach ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha maidir le héascaíocht a dhéanamh do chuimsiú na náisiúnach tríú tír, gan beann ar a stádas dlíthiúil. Is minic a chuireann na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha an éagsúlacht agus an comhtháthú sóisialta chun cinn trí réimse beartas forásach lena gcothaítear muinín as an gcóras riaracháin áitiúil, rochtain chothrom ar chomhsheirbhísí, agus cuimsiú socheacnamaíoch. Tá siad lárnach sa phróiseas trína nglactar le dídeanaithe agus trína dtugtar cúnamh dóibh. Tá ról lárnach acu freisin maidir le riachtanais an mhargaidh saothair a shainaithint agus maidir leis na coinníollacha lena gceanglaítear cur chun feidhme nósanna imeachta coimirce (anailís ar an margadh saothair) a shainiú, agus maidir lena áirithiú go dtabharfar aitheantas don éagsúlacht sa mhargadh saothair agus go n-urramófar í, chomh maith le comhdheiseanna a chur ar fáil do chách;

| 7. | á iarraidh go mbeadh modh cuimsitheach ann ar leibhéal an Aontais chun sonraí a bhailiú maidir leis an éileamh ar oibrithe ardoilte i ngairmeacha beatha agus i margaí saothair éagsúla, rud a d’éileodh tuilleadh forbartha a dhéanamh ar thionscnaimh amhail tairseach EURES, EuroPass agus na gníomhaíochtaí atá beartaithe faoi láthair faoin gClár Oibre Nua Scileanna. D’fhéadfaí, mar a d’iarr na comhpháirtithe sóisialta náisiúnta go minic, ardáin chomhair atá bunaithe ar riachtanais iarbhír an mhargaidh a bhunú ar bhealach níos simplithe; |
| --- | --- |

7.

á iarraidh go mbeadh modh cuimsitheach ann ar leibhéal an Aontais chun sonraí a bhailiú maidir leis an éileamh ar oibrithe ardoilte i ngairmeacha beatha agus i margaí saothair éagsúla, rud a d’éileodh tuilleadh forbartha a dhéanamh ar thionscnaimh amhail tairseach EURES, EuroPass agus na gníomhaíochtaí atá beartaithe faoi láthair faoin gClár Oibre Nua Scileanna. D’fhéadfaí, mar a d’iarr na comhpháirtithe sóisialta náisiúnta go minic, ardáin chomhair atá bunaithe ar riachtanais iarbhír an mhargaidh a bhunú ar bhealach níos simplithe;

| 8. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó an tacaíocht a thugann an tÚdarás Eorpach Saothair (ELA) lena áirithiú go ndéantar rialacha AE maidir le soghluaisteacht an lucht saothair agus comhordú na slándála sóisialta a fhorfheidhmiú ar bhealach cothrom simplí éifeachtach, lena n-áirítear trí fhaisnéis a sholáthar, cigireachtaí comhbheartaithe agus comhpháirteacha a dhéanamh, comhar riaracháin níos fearr agus soghluaisteacht an lucht saothair a chur chun cinn, go háirithe trí EURES; |
| --- | --- |

8.

á chur in iúl gur díol sásaimh dó an tacaíocht a thugann an tÚdarás Eorpach Saothair (ELA) lena áirithiú go ndéantar rialacha AE maidir le soghluaisteacht an lucht saothair agus comhordú na slándála sóisialta a fhorfheidhmiú ar bhealach cothrom simplí éifeachtach, lena n-áirítear trí fhaisnéis a sholáthar, cigireachtaí comhbheartaithe agus comhpháirteacha a dhéanamh, comhar riaracháin níos fearr agus soghluaisteacht an lucht saothair a chur chun cinn, go háirithe trí EURES;

| 9. | den tuairim go bhfuil athmhúnlú an dá Threoir i gcomhréir le prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta; |
| --- | --- |

9.

den tuairim go bhfuil athmhúnlú an dá Threoir i gcomhréir le prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta;

| 10. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó na bearta breise a leagtar amach sa phacáiste “Scileanna agus Tallanna”, lena n-áirítear treoirthionscadal AE a chruthú maidir le tallann, rud a bheadh dírithe go sonrach ar dhaoine atá ag teitheadh ó ionradh na Rúise san Úcráin, agus linn tallann an Aontais Eorpaigh atá beartaithe; |
| --- | --- |

10.

á chur in iúl gur díol sásaimh dó na bearta breise a leagtar amach sa phacáiste “Scileanna agus Tallanna”, lena n-áirítear treoirthionscadal AE a chruthú maidir le tallann, rud a bheadh dírithe go sonrach ar dhaoine atá ag teitheadh ó ionradh na Rúise san Úcráin, agus linn tallann an Aontais Eorpaigh atá beartaithe;

| 11. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó an fógra a thug an Coimisiún Eorpach go gcuirfear dídeanaithe a bhfuil cónaí orthu san Aontas agus i dtíortha lasmuigh den Aontas san áireamh i linn tallann an Aontais Eorpaigh, rud a réiteoidh an bóthar le haghaidh cur chuige níos inbhuanaithe agus níos cuimsithí maidir le soghluaisteacht an lucht saothair agus réitigh i dtríú tíortha; á mheabhrú nach mór, agus na huirlisí sin á gceapadh, níos mó a dhéanamh chun scéimeanna cothroma um imirce lucht saothair a fhorbairt lena n-áiritheofar obair chuibhiúil do gach oibrí, agus a mbeidh teacht ag dídeanaithe orthu ar bhonn cothrom, gan beann ar a náisiúntacht ná a n-áit fanachta, agus an chosaint chuí acu. Tá na creataí dlíthiúla agus riaracháin atá ann cheana róchasta agus is gnách gur bac iad ar scálaí móra a bhaint amach. Is féidir le nósanna imeachta atá rómhaorlathach cur isteach ar an rochtain a bhíonn ag dídeanaithe ar an margadh saothair, rud is cúis de réir a chéile le méadú ar an mbaol go mbeadh orthu glacadh le hobair neamhdhearbhaithe agus iad neamhchosanta ar mhí-úsáid agus ar dhúshaothrú; |
| --- | --- |

11.

á chur in iúl gur díol sásaimh dó an fógra a thug an Coimisiún Eorpach go gcuirfear dídeanaithe a bhfuil cónaí orthu san Aontas agus i dtíortha lasmuigh den Aontas san áireamh i linn tallann an Aontais Eorpaigh, rud a réiteoidh an bóthar le haghaidh cur chuige níos inbhuanaithe agus níos cuimsithí maidir le soghluaisteacht an lucht saothair agus réitigh i dtríú tíortha; á mheabhrú nach mór, agus na huirlisí sin á gceapadh, níos mó a dhéanamh chun scéimeanna cothroma um imirce lucht saothair a fhorbairt lena n-áiritheofar obair chuibhiúil do gach oibrí, agus a mbeidh teacht ag dídeanaithe orthu ar bhonn cothrom, gan beann ar a náisiúntacht ná a n-áit fanachta, agus an chosaint chuí acu. Tá na creataí dlíthiúla agus riaracháin atá ann cheana róchasta agus is gnách gur bac iad ar scálaí móra a bhaint amach. Is féidir le nósanna imeachta atá rómhaorlathach cur isteach ar an rochtain a bhíonn ag dídeanaithe ar an margadh saothair, rud is cúis de réir a chéile le méadú ar an mbaol go mbeadh orthu glacadh le hobair neamhdhearbhaithe agus iad neamhchosanta ar mhí-úsáid agus ar dhúshaothrú;

| 12. | á chur i bhfáth gur cheart a áireamh, uaidh seo amach, i gcur chun feidhme tionscadal soghluaisteachta agus comhpháirtíochtaí tallainne: (a) na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha a mbeadh sé de chúram orthu cabhrú leis na tionscadail a dhearadh, (b) an diaspóra a mbeadh sé de chúram orthu riachtanais na n-imirceach a shainiú agus cabhrú leis na tionscadail a mhúnlú ina dtíortha dúchais, agus (c) na comhlachais trádála agus na comhlachais fostóirí a mbeadh sé de chúram orthu riachtanais an mhargaidh saothair a shainaithint ar an leibhéal náisiúnta agus áitiúil agus cabhrú le bearta éifeachtacha a cheapadh; |
| --- | --- |

12.

á chur i bhfáth gur cheart a áireamh, uaidh seo amach, i gcur chun feidhme tionscadal soghluaisteachta agus comhpháirtíochtaí tallainne: (a) na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha a mbeadh sé de chúram orthu cabhrú leis na tionscadail a dhearadh, (b) an diaspóra a mbeadh sé de chúram orthu riachtanais na n-imirceach a shainiú agus cabhrú leis na tionscadail a mhúnlú ina dtíortha dúchais, agus (c) na comhlachais trádála agus na comhlachais fostóirí a mbeadh sé de chúram orthu riachtanais an mhargaidh saothair a shainaithint ar an leibhéal náisiúnta agus áitiúil agus cabhrú le bearta éifeachtacha a cheapadh;

| 13. | á chur i bhfáth gur cheart riachtanais na ngeallsealbhóirí éagsúla (imircigh, an diaspóra, na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha, na fostóirí agus na comhlachais trádála) a chur san áireamh, d’fhonn a áirithiú go mbeidh na tionscadail amach anseo éifeachtach agus inbhuanaithe agus ina n-uirlis lena bhféadfar an imirce dhleathach a bhainistiú go fadtéarmach; ag iarraidh, dá bhrí sin, cruinniú comhchéime a bhunú idir an Coimisiún Eorpach, Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, Coiste Eorpach na Réigiún agus Parlaimint na hEorpa, a mbeadh an malartú eatarthu bunaithe ar chomhairliúchán agus ar idirphlé a bhí ann roimhe seo le príomh-gheallsealbhóirí i dtaobh lánpháirtiú na n-imirceach; ag iarraidh, freisin, sineirgí a chruthú leis an ardán um imirce lucht saothair atá beartaithe ag an gCoimisiún Eorpach; á mheabhrú gur cheart an cás leochaileach ina bhfuil na dídeanaithe a chur san áireamh i dtionscadail nua le go mbeidh dídeanaithe in ann rochtain chothrom a fháil ar dheiseanna an mhargaidh saothair agus go mbeidh an chosaint dlí is gá i bhfeidhm; |
| --- | --- |

13.

á chur i bhfáth gur cheart riachtanais na ngeallsealbhóirí éagsúla (imircigh, an diaspóra, na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha, na fostóirí agus na comhlachais trádála) a chur san áireamh, d’fhonn a áirithiú go mbeidh na tionscadail amach anseo éifeachtach agus inbhuanaithe agus ina n-uirlis lena bhféadfar an imirce dhleathach a bhainistiú go fadtéarmach; ag iarraidh, dá bhrí sin, cruinniú comhchéime a bhunú idir an Coimisiún Eorpach, Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, Coiste Eorpach na Réigiún agus Parlaimint na hEorpa, a mbeadh an malartú eatarthu bunaithe ar chomhairliúchán agus ar idirphlé a bhí ann roimhe seo le príomh-gheallsealbhóirí i dtaobh lánpháirtiú na n-imirceach; ag iarraidh, freisin, sineirgí a chruthú leis an ardán um imirce lucht saothair atá beartaithe ag an gCoimisiún Eorpach; á mheabhrú gur cheart an cás leochaileach ina bhfuil na dídeanaithe a chur san áireamh i dtionscadail nua le go mbeidh dídeanaithe in ann rochtain chothrom a fháil ar dheiseanna an mhargaidh saothair agus go mbeidh an chosaint dlí is gá i bhfeidhm;

| 14. | ag tacú le clár oibre agus taistil de chuid an Aontais a bhunú do dhaoine óga ó thíortha nach tíortha den Aontas iad, mar a bhí beartaithe ag an gCoimisiún sa Teachtaireacht uaidh maidir le scileanna agus tallanna a mhealladh chuig an Aontas Eorpach, agus leis an síneadh a chuirfear leis an gclár DiscoverEU, is é sin go tíortha eile nach tríú tíortha iad atá comhlachaithe le Erasmus+; á iarraidh go mbeadh cur chuige den chineál céanna ann maidir leis an gCór Dlúthpháirtíochta Eorpach le go bhféadfaí níos mó tríú tíortha ná mar a fhoráiltear faoi láthair a áireamh sa chlár, d’fhonn aghaidh a thabhairt ar dhúshláin agus ar dheiseanna na himirce feadh thimthriall iomlán na himirce; |
| --- | --- |

14.

ag tacú le clár oibre agus taistil de chuid an Aontais a bhunú do dhaoine óga ó thíortha nach tíortha den Aontas iad, mar a bhí beartaithe ag an gCoimisiún sa Teachtaireacht uaidh maidir le scileanna agus tallanna a mhealladh chuig an Aontas Eorpach, agus leis an síneadh a chuirfear leis an gclár DiscoverEU, is é sin go tíortha eile nach tríú tíortha iad atá comhlachaithe le Erasmus+; á iarraidh go mbeadh cur chuige den chineál céanna ann maidir leis an gCór Dlúthpháirtíochta Eorpach le go bhféadfaí níos mó tríú tíortha ná mar a fhoráiltear faoi láthair a áireamh sa chlár, d’fhonn aghaidh a thabhairt ar dhúshláin agus ar dheiseanna na himirce feadh thimthriall iomlán na himirce;

| 15. | den tuairim nach bhfuil COM(2022) 657, arb é an príomhchuspóir agus an fócas atá leis scileanna agus tallann a mhealladh chun na hEorpa, curtha san áireamh go leormhaith sna tograí le haghaidh Threoracha COM(2022) 650 agus 655, cé gur spreagadh tábhachtach é d’athrú paraidíme san anailís ar an imirce; |
| --- | --- |

15.

den tuairim nach bhfuil COM(2022) 657, arb é an príomhchuspóir agus an fócas atá leis scileanna agus tallann a mhealladh chun na hEorpa, curtha san áireamh go leormhaith sna tograí le haghaidh Threoracha COM(2022) 650 agus 655, cé gur spreagadh tábhachtach é d’athrú paraidíme san anailís ar an imirce;

| 16. | á mheabhrú go bhfuil grúpaí áirithe ann i measc na náisiúnach tríú tír sin a chuireann le margadh saothair an Aontais, agus gur cheart aird a thabhairt ar na grúpaí sin sa reachtaíocht, ós rud é go bhfuil siad ag éirí níos ábhartha de réir a chéile in earnálacha ríthábhachtacha i margaí saothair na hEorpa, mar shampla sna tionscnaimh atá dírithe ar na hearnálacha sláinte agus cúraim a neartú, amhail an Ráthaíocht Eorpach do Leanaí nó an Páipéar Uaine maidir le hAosú; á iarraidh go dtabharfaí tacaíocht ní ba spriocdhírithe do náisiúnaigh tríú tír chun cabhrú leo stádas mar chónaitheoir fadtéarmach a fháil, agus cur lena saoirse gluaisteachta agus lena lánpháirtiú laistigh den Aontas, agus béim ar leith orthu siúd a fuair cosaint idirnáisiúnta agus, i gcás na treorach atá beartaithe maidir le cónaitheoirí fadtéarmacha, a thagann faoi na rialacha céanna agus a thagann gach náisiúnach tríú tír eile faoi raon feidhme na treorach sin, treoir nach gcuireann cás speisialta na ndídeanaithe ná a leochaileachtaí san áireamh; |
| --- | --- |

16.

á mheabhrú go bhfuil grúpaí áirithe ann i measc na náisiúnach tríú tír sin a chuireann le margadh saothair an Aontais, agus gur cheart aird a thabhairt ar na grúpaí sin sa reachtaíocht, ós rud é go bhfuil siad ag éirí níos ábhartha de réir a chéile in earnálacha ríthábhachtacha i margaí saothair na hEorpa, mar shampla sna tionscnaimh atá dírithe ar na hearnálacha sláinte agus cúraim a neartú, amhail an Ráthaíocht Eorpach do Leanaí nó an Páipéar Uaine maidir le hAosú; á iarraidh go dtabharfaí tacaíocht ní ba spriocdhírithe do náisiúnaigh tríú tír chun cabhrú leo stádas mar chónaitheoir fadtéarmach a fháil, agus cur lena saoirse gluaisteachta agus lena lánpháirtiú laistigh den Aontas, agus béim ar leith orthu siúd a fuair cosaint idirnáisiúnta agus, i gcás na treorach atá beartaithe maidir le cónaitheoirí fadtéarmacha, a thagann faoi na rialacha céanna agus a thagann gach náisiúnach tríú tír eile faoi raon feidhme na treorach sin, treoir nach gcuireann cás speisialta na ndídeanaithe ná a leochaileachtaí san áireamh;

| 17. | á mheabhrú gur féidir le soghluaisteacht an lucht saothair a bheith ina rogha dhlíthiúil eile trínar féidir le dídeanaithe an Eoraip nó cinn scríbe eile a bhaint amach gan gá dul i muinín bealaí neamhdhleathacha óir is bealach sábháilte atá ann inar féidir le dídeanaithe leas a bhaint as a gcuid scileanna agus barr a gcumais a bhaint amach i réigiúin atá ag iarraidh dul i ngleic le ganntanas scileanna áirithe; á mholadh gur cheart dídeanaithe a bhfuil cónaí orthu i dtríú tíortha a mheas mar chatagóir eile oibrithe cáilithe, agus gur féidir tríd an rogha dhlíthiúil bhreise sin a sholáthar an brú atá ar chórais tearmainn na hEorpa a mhaolú; |
| --- | --- |

17.

á mheabhrú gur féidir le soghluaisteacht an lucht saothair a bheith ina rogha dhlíthiúil eile trínar féidir le dídeanaithe an Eoraip nó cinn scríbe eile a bhaint amach gan gá dul i muinín bealaí neamhdhleathacha óir is bealach sábháilte atá ann inar féidir le dídeanaithe leas a bhaint as a gcuid scileanna agus barr a gcumais a bhaint amach i réigiúin atá ag iarraidh dul i ngleic le ganntanas scileanna áirithe; á mholadh gur cheart dídeanaithe a bhfuil cónaí orthu i dtríú tíortha a mheas mar chatagóir eile oibrithe cáilithe, agus gur féidir tríd an rogha dhlíthiúil bhreise sin a sholáthar an brú atá ar chórais tearmainn na hEorpa a mhaolú;

| 18. | á fhógairt, ainneoin nach bhfuil i gceist leis an imirce neamhrialta ach céatadán beag d’iomlán na himirce chuig an Aontas, go gcuireann an imirce neamhrialta brú mór ar a shon sin ar na réigiúin agus na cathracha atá suite ar theorainn sheachtrach an Aontais; á iarraidh, dá bhrí sin, go gcuirfí prionsabal na comhroinnte dualgas i bhfeidhm go cuí idir na Ballstáit agus go rachfaí i ngleic leis an imirce neamhrialta, lena n-áirítear trí aghaidh a thabhairt ar na gáinneálaithe a dhéanann dúshaothrú ar iarrthóirí tearmainn agus ar imircigh eacnamaíocha agus a chuireann ina luí orthu turais chontúirteacha a dhéanamh; |
| --- | --- |

18.

á fhógairt, ainneoin nach bhfuil i gceist leis an imirce neamhrialta ach céatadán beag d’iomlán na himirce chuig an Aontas, go gcuireann an imirce neamhrialta brú mór ar a shon sin ar na réigiúin agus na cathracha atá suite ar theorainn sheachtrach an Aontais; á iarraidh, dá bhrí sin, go gcuirfí prionsabal na comhroinnte dualgas i bhfeidhm go cuí idir na Ballstáit agus go rachfaí i ngleic leis an imirce neamhrialta, lena n-áirítear trí aghaidh a thabhairt ar na gáinneálaithe a dhéanann dúshaothrú ar iarrthóirí tearmainn agus ar imircigh eacnamaíocha agus a chuireann ina luí orthu turais chontúirteacha a dhéanamh;

| 19. | á thabhairt le fios gur gá i gcás grúpaí gairmiúla áirithe (oibrithe sláinte, innealtóirí, etc.) ligean isteach na n-imirceach a éascú trí fháil réidh leis an rómhaorlathas, agus i gcás na mílte folúntas i réimsí ina dteastaíonn oiliúint theicniúil seachas oiliúint acadúil – an talmhaíocht, an fhoirgníocht, an t-iompar, an innealtóireacht mheicniúil, etc. – nach leor díriú ar na tairiscintí ar an margadh a mheaitseáil leis an éileamh, ach go gcaithfear cineál eile comhair a shamhlú, lena n-áirítear na tairiscintí a mheaitseáil leis an éileamh agus freisin comhar níos dlúithe a bheith ann leis na comhpháirtithe sóisialta agus le hionaid oiliúna ábhartha. Ba cheart na húdaráis áitiúla agus na réigiúin a áireamh sa chomhar sin freisin; |
| --- | --- |

19.

á thabhairt le fios gur gá i gcás grúpaí gairmiúla áirithe (oibrithe sláinte, innealtóirí, etc.) ligean isteach na n-imirceach a éascú trí fháil réidh leis an rómhaorlathas, agus i gcás na mílte folúntas i réimsí ina dteastaíonn oiliúint theicniúil seachas oiliúint acadúil – an talmhaíocht, an fhoirgníocht, an t-iompar, an innealtóireacht mheicniúil, etc. – nach leor díriú ar na tairiscintí ar an margadh a mheaitseáil leis an éileamh, ach go gcaithfear cineál eile comhair a shamhlú, lena n-áirítear na tairiscintí a mheaitseáil leis an éileamh agus freisin comhar níos dlúithe a bheith ann leis na comhpháirtithe sóisialta agus le hionaid oiliúna ábhartha. Ba cheart na húdaráis áitiúla agus na réigiúin a áireamh sa chomhar sin freisin;

| 20. | ag iarraidh freisin ar na Ballstáit, d’fhonn scileanna agus tallann a mhealladh, féachaint an bhféadfaí stádas mar chónaitheoir fadtéarmach a dheonú do na himircigh dhleathacha sin go léir a bhfuil cáilíochtaí agus poist ardleibhéil acu, agus do chatagóirí sonracha oibrithe meánoilte arb as tríú tíortha iad, rud a dteastódh, ar ndóigh, scála tosaíochta a leagan síos dó. D’fhéadfadh sin cabhrú chun an bhearna a dhúnadh in earnálacha ina bhfuil ganntanas lucht saothair, amhail TF agus an tsláinte. Bheadh gá, dá bhrí sin, liostaí post a chruthú inar léir go bhfuil ganntanas oibrithe iontu, chomh maith le díolúine a chruthú ón tástáil ar an margadh saothair maidir le rochtain a thabhairt d’oibrithe oilte; |
| --- | --- |

20.

ag iarraidh freisin ar na Ballstáit, d’fhonn scileanna agus tallann a mhealladh, féachaint an bhféadfaí stádas mar chónaitheoir fadtéarmach a dheonú do na himircigh dhleathacha sin go léir a bhfuil cáilíochtaí agus poist ardleibhéil acu, agus do chatagóirí sonracha oibrithe meánoilte arb as tríú tíortha iad, rud a dteastódh, ar ndóigh, scála tosaíochta a leagan síos dó. D’fhéadfadh sin cabhrú chun an bhearna a dhúnadh in earnálacha ina bhfuil ganntanas lucht saothair, amhail TF agus an tsláinte. Bheadh gá, dá bhrí sin, liostaí post a chruthú inar léir go bhfuil ganntanas oibrithe iontu, chomh maith le díolúine a chruthú ón tástáil ar an margadh saothair maidir le rochtain a thabhairt d’oibrithe oilte;

| 21. | á mholadh go ndéanfaí córas áitiúil aitheantais scileanna (limistéar réigiúnach nó cathrach) a ghníomhachtú chun dlús a chur le cuimsiú socheacnamaíoch na náisiúnach tríú tír, bídís ina n-imircigh atá tar éis teacht chun na hEorpa nó ina gcónaitheoirí cheana féin, agus ceann de na stádais a ráthaítear leis an reachtaíocht náisiúnta reatha acu. Ní thiocfadh an córas aitheantais scileanna sin in ionad an chórais náisiúnta, ach is comhlánú air a bheadh ann, rud lena ráthófaí lánpháirtiú níos tapa i margadh saothair an limistéir réigiúnaigh nó cathrach; |
| --- | --- |

21.

á mholadh go ndéanfaí córas áitiúil aitheantais scileanna (limistéar réigiúnach nó cathrach) a ghníomhachtú chun dlús a chur le cuimsiú socheacnamaíoch na náisiúnach tríú tír, bídís ina n-imircigh atá tar éis teacht chun na hEorpa nó ina gcónaitheoirí cheana féin, agus ceann de na stádais a ráthaítear leis an reachtaíocht náisiúnta reatha acu. Ní thiocfadh an córas aitheantais scileanna sin in ionad an chórais náisiúnta, ach is comhlánú air a bheadh ann, rud lena ráthófaí lánpháirtiú níos tapa i margadh saothair an limistéir réigiúnaigh nó cathrach;

| 22. | á thabhairt le fios gur léiriú é an sreabhadh dídeanaithe ardoilte ón Úcráin gur gá dlús a chur leis an bpróiseas aitheantais scileanna do gach náisiúnach tríú tír, rud atá á rialú cheana leis an Treoir nua maidir le Cárta Gorm AE. Tá beartas AE lena rialaítear iontráil oibrithe imirceacha agus mar a chaitear leo bunriachtanach chun dea-chothromaíocht a áirithiú idir an soláthar lucht saothair agus an t-éileamh, rud atá an-neamhchothrom faoi láthair, go háirithe i bpoist áirithe atá ábhartha go sóisialta amhail na poist sin a bhaineann le hearnáil an chúraim agus leis an earnáil sláinte; |
| --- | --- |

22.

á thabhairt le fios gur léiriú é an sreabhadh dídeanaithe ardoilte ón Úcráin gur gá dlús a chur leis an bpróiseas aitheantais scileanna do gach náisiúnach tríú tír, rud atá á rialú cheana leis an Treoir nua maidir le Cárta Gorm AE. Tá beartas AE lena rialaítear iontráil oibrithe imirceacha agus mar a chaitear leo bunriachtanach chun dea-chothromaíocht a áirithiú idir an soláthar lucht saothair agus an t-éileamh, rud atá an-neamhchothrom faoi láthair, go háirithe i bpoist áirithe atá ábhartha go sóisialta amhail na poist sin a bhaineann le hearnáil an chúraim agus leis an earnáil sláinte;

| 23. | á thabhairt le fios gur cheart gairmithe i réimse na n-ealaíon a chur san áireamh freisin, óir cé nach mbíonn na próifílí gairmiúla a mbítear sa tóir orthu acu, is féidir leo cultúr an Stáit óstaigh a shaibhriú, tríd an malartú cultúir, rud ar féidir leis an Eoraip a bheith bródúil as; |
| --- | --- |

23.

á thabhairt le fios gur cheart gairmithe i réimse na n-ealaíon a chur san áireamh freisin, óir cé nach mbíonn na próifílí gairmiúla a mbítear sa tóir orthu acu, is féidir leo cultúr an Stáit óstaigh a shaibhriú, tríd an malartú cultúir, rud ar féidir leis an Eoraip a bheith bródúil as;

| 24. | á mholadh go gcuirfí beartais fhadtéarmacha chun feidhme chun dul níos faide ná na bearta atá dírithe ar an tslándáil trí chuimsiú níos fearr a chur chun cinn agus, ag an am céanna, dul i ngleic leis na rudaí sin is cúis leis an imirce; |
| --- | --- |

24.

á mholadh go gcuirfí beartais fhadtéarmacha chun feidhme chun dul níos faide ná na bearta atá dírithe ar an tslándáil trí chuimsiú níos fearr a chur chun cinn agus, ag an am céanna, dul i ngleic leis na rudaí sin is cúis leis an imirce;

| 25. | ag iarraidh go gcuirfí an fhiontraíocht chun cinn trí chur leis na roghanna imirce chuig an Aontas ar mhaithe le gnólachtaí a chruthú agus a bhunú as an nua agus trí cheadanna a éascú do náisiúnaigh tríú tír maidir le gnó a bhunú; á chur i bhfios gur féidir leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha treoir a thabhairt agus nuatheachtaithe a chur i dteagmháil le gnólachtaí áitiúla agus gur gá tacaíocht leanúnach a chur ar fáil do na tionscnaimh sin tríd an maoiniú Eorpach; |
| --- | --- |

25.

ag iarraidh go gcuirfí an fhiontraíocht chun cinn trí chur leis na roghanna imirce chuig an Aontas ar mhaithe le gnólachtaí a chruthú agus a bhunú as an nua agus trí cheadanna a éascú do náisiúnaigh tríú tír maidir le gnó a bhunú; á chur i bhfios gur féidir leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha treoir a thabhairt agus nuatheachtaithe a chur i dteagmháil le gnólachtaí áitiúla agus gur gá tacaíocht leanúnach a chur ar fáil do na tionscnaimh sin tríd an maoiniú Eorpach;

| 26. | á thabhairt le fios gur gá cultúr na caoinfhulaingthe a chur chun cinn trí fheasacht idirchultúrtha a ardú agus trí mhuintearas comhroinnte a chruthú; |
| --- | --- |

26.

á thabhairt le fios gur gá cultúr na caoinfhulaingthe a chur chun cinn trí fheasacht idirchultúrtha a ardú agus trí mhuintearas comhroinnte a chruthú;

| 27. | á mholadh go neartófaí córas rialachais il-gheallsealbhóra na himirce, go dtabharfaí tacaíocht ar mhaithe le comhar ní b’fearr idir na húdaráis réigiúnacha agus an tsochaí shibhialta maidir leis an imirce, an éagsúlacht agus an cuimsiú a bhainistiú, go bhfeabhsófaí an t-idirphlé agus an comhar maidir leis an imirce, agus go gcruthófaí cur chuige fíorchuimsitheach chun aghaidh a thabhairt ar gach gné den imirce, agus cearta an duine á n-urramú go hiomlán. |
| --- | --- |

27.

á mholadh go neartófaí córas rialachais il-gheallsealbhóra na himirce, go dtabharfaí tacaíocht ar mhaithe le comhar ní b’fearr idir na húdaráis réigiúnacha agus an tsochaí shibhialta maidir leis an imirce, an éagsúlacht agus an cuimsiú a bhainistiú, go bhfeabhsófaí an t-idirphlé agus an comhar maidir leis an imirce, agus go gcruthófaí cur chuige fíorchuimsitheach chun aghaidh a thabhairt ar gach gné den imirce, agus cearta an duine á n-urramú go hiomlán.

An Bhruiséil, an 30 Samhain 2022.

Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún

Vasco ALVES CORDEIRO

---

| 2.3.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 79/74 |
| --- | --- | --- | --- |

2.3.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 79/74

---

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le athchóiriú ar chóras na dtásc geografach

(2023/C 79/11)

| Rapóirtéir: | Karine GLOANEC MAURIN (FR/PSE), Leas-mhéara toscaire pharóiste nua Couëtron-au-Perche |
| --- | --- |
| Doiciméad tagartha: | Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le tásca geografacha an Aontais Eorpaigh le haghaidh fíona, deochanna biotáilleacha agus táirgí talmhaíochta, agus scéimeanna cáilíochta le haghaidh táirgí talmhaíochta, lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1308/2013, (AE) 2017/1001 agus (AE) 2019/787 agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012
  COM(2022) 134 final |

Rapóirtéir:

Karine GLOANEC MAURIN (FR/PSE), Leas-mhéara toscaire pharóiste nua Couëtron-au-Perche

Doiciméad tagartha:

Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le tásca geografacha an Aontais Eorpaigh le haghaidh fíona, deochanna biotáilleacha agus táirgí talmhaíochta, agus scéimeanna cáilíochta le haghaidh táirgí talmhaíochta, lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1308/2013, (AE) 2017/1001 agus (AE) 2019/787 agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012

COM(2022) 134 final

I.   MOLTAÍ LE hAGHAIDH LEASUITHE

Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le tásca geografacha an Aontais Eorpaigh le haghaidh fíona, deochanna biotáilleacha agus táirgí talmhaíochta, agus scéimeanna cáilíochta le haghaidh táirgí talmhaíochta, lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1308/2013, (AE) 2017/1001 agus (AE) 2019/787 agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012

COM(2022) 134 final

Leasú 1

Aithris nua i ndiaidh Aithris 3

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| | Ina Theachtaireacht an 30 Meitheamh 2021 A long-term vision for EU rural areas – Towards stronger, connected, resilient and prosperous rural areas by 2040 [Fís fhadtéarmach do cheantair thuaithe an Aontais – i dtreo ceantair thuaithe níos láidre, nasctha, athléimneacha agus rathúla faoi 2040], shainaithin an Coimisiún tásca geografacha mar cheann de na tionscnaimh shuaitheanta lena gcuirtear limistéir rathúla chun cinn, mar gheall ar an méid a chuireann siad le héagsúlú na heacnamaíochta sna limistéir thuaithe. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Ina Theachtaireacht an 30 Meitheamh 2021 A long-term vision for EU rural areas – Towards stronger, connected, resilient and prosperous rural areas by 2040 [Fís fhadtéarmach do cheantair thuaithe an Aontais – i dtreo ceantair thuaithe níos láidre, nasctha, athléimneacha agus rathúla faoi 2040], shainaithin an Coimisiún tásca geografacha mar cheann de na tionscnaimh shuaitheanta lena gcuirtear limistéir rathúla chun cinn, mar gheall ar an méid a chuireann siad le héagsúlú na heacnamaíochta sna limistéir thuaithe.

Cúis

A bhuíochas leis an iliomad seachtrachtaí dearfacha atá acu, cuireann tásca geografacha le fás inbhuanaithe na tuaithe.

Leasú 2

Aithris nua i ndiaidh Aithris 3

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| | Na leasuithe a tugadh isteach i gcóras tásca geografacha an Aontais le Rialachán (AE) 2021/2117, mar chuid den athchóiriú ar an gcomhbheartas talmhaíochta (CBT). |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Na leasuithe a tugadh isteach i gcóras tásca geografacha an Aontais le Rialachán (AE) 2021/2117, mar chuid den athchóiriú ar an gcomhbheartas talmhaíochta (CBT).

Cúis

Ní mór comhsheasmhacht a áirithiú leis an dul chun cinn atá déanta ag an Rialachán maidir le CEM agus ag Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 21 Samhain 2012 maidir le scéimeanna cáilíochta do tháirgí talmhaíochta agus do bhia-earraí (IO L 343, 14.12.2012, lch. 1), i gcomhthéacs CBT le déanaí.

Leasú 3

Aithris nua i ndiaidh Aithris 11

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| | Is beartas poiblí é beartas cáilíochta an Aontais, beartas a bhaineann le táirgeadh earraí poiblí, agus ba cheart measúnú a dhéanamh ar a rannpháirtíocht san aistriú chuig córas bia inbhuanaithe, trí chur chuige iomlánaíoch agus ilghnéitheach, lena gcuimsítear inbhuanaitheacht chomhshaoil, eacnamaíoch agus shoch-chultúrtha. Is uirlisí iad na tásca geografacha lenar féidir cur le forbairt inbhuanaithe na tuaithe; le héagsúlú gheilleagar na tuaithe; le fostaíocht agus FBManna a chosaint; le bánú na tuaithe a chosc; leis an éagsúlacht chultúrtha agus shocheacnamaíoch a chaomhnú; le cosaint na tuaithe; le bainistiú agus atáirgeadh inbhuanaithe na n-acmhainní nádúrtha; le caomhnú na bithéagsúlachta; le leas na n-ainmhithe; sábháilteacht agus inrianaitheacht an bhia, a bhuíochas leis na sásraí a áirítear sna sonraíochtaí táirge. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Is beartas poiblí é beartas cáilíochta an Aontais, beartas a bhaineann le táirgeadh earraí poiblí, agus ba cheart measúnú a dhéanamh ar a rannpháirtíocht san aistriú chuig córas bia inbhuanaithe, trí chur chuige iomlánaíoch agus ilghnéitheach, lena gcuimsítear inbhuanaitheacht chomhshaoil, eacnamaíoch agus shoch-chultúrtha. Is uirlisí iad na tásca geografacha lenar féidir cur le forbairt inbhuanaithe na tuaithe; le héagsúlú gheilleagar na tuaithe; le fostaíocht agus FBManna a chosaint; le bánú na tuaithe a chosc; leis an éagsúlacht chultúrtha agus shocheacnamaíoch a chaomhnú; le cosaint na tuaithe; le bainistiú agus atáirgeadh inbhuanaithe na n-acmhainní nádúrtha; le caomhnú na bithéagsúlachta; le leas na n-ainmhithe; sábháilteacht agus inrianaitheacht an bhia, a bhuíochas leis na sásraí a áirítear sna sonraíochtaí táirge.

Cúis

Is tábhachtach an méid a chuireann tásca geografacha (TGanna) le hinbhuanaitheacht chomhshaoil, eacnamaíoch agus shoch-chultúrtha a aithint, mar gheall ar an nasc doscaoilte atá acu leis an áit.

Leasú 4

Aithris 12

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| (12) | Chun rannchuidiú leis an aistriú chuig córas bia inbhuanaithe agus chun freagairt d’éilimh ón tsochaí ar mhodhanna táirgthe atá inbhuanaithe, neamhdhíobhálach don chomhshaol agus don aeráid, atá tíosach ar acmhainní agus atá freagrach ó thaobh na sochaí agus na heitice de agus lena n-áirithítear leas ainmhithe, ba cheart táirgeoirí tásc geografach a spreagadh chun
  cloí le caighdeáin inbhuanaitheachta atá níos déine ná na caighdeáin sainordaitheacha agus a théann níos faide ná an dea-chleachtas.
  D’fhéadfaí na
  ceanglais
  shonracha sin a leagan amach sa tsonraíocht táirge. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

(12)

Chun rannchuidiú leis an aistriú chuig córas bia inbhuanaithe agus chun freagairt d’éilimh ón tsochaí ar mhodhanna táirgthe atá inbhuanaithe, neamhdhíobhálach don chomhshaol agus don aeráid, atá tíosach ar acmhainní agus atá freagrach ó thaobh na sochaí agus na heitice de agus lena n-áirithítear leas ainmhithe, ba cheart táirgeoirí tásc geografach a spreagadh chun
  cloí le caighdeáin inbhuanaitheachta atá níos déine ná na caighdeáin sainordaitheacha agus a théann níos faide ná an dea-chleachtas.
  D’fhéadfaí na
  ceanglais
  shonracha sin a leagan amach sa tsonraíocht táirge.

| (12) | Chun rannchuidiú leis an aistriú chuig córas bia inbhuanaithe agus chun freagairt d’éilimh na sochaí ar mhodhanna táirgthe atá inbhuanaithe, neamhdhíobhálach don chomhshaol agus don aeráid, iad tíosach ar acmhainní agus freagrach ó thaobh na sochaí agus na heitice de agus lena n-áirithítear leas ainmhithe, ba cheart táirgeoirí tásc geografach a spreagadh chun
  teacht ar chomhaontú maidir le gealltanais inbhuanaitheachta a chuidíonn leis na cuspóirí inbhuanaitheachta comhshaoil, eacnamaíocha agus soch-chultúrtha a chomhlíonadh
  . D’fhéadfaí na
  gealltanais
  shonracha sin a leagan amach sa tsonraíocht táirge. |
| --- | --- |

(12)

Chun rannchuidiú leis an aistriú chuig córas bia inbhuanaithe agus chun freagairt d’éilimh na sochaí ar mhodhanna táirgthe atá inbhuanaithe, neamhdhíobhálach don chomhshaol agus don aeráid, iad tíosach ar acmhainní agus freagrach ó thaobh na sochaí agus na heitice de agus lena n-áirithítear leas ainmhithe, ba cheart táirgeoirí tásc geografach a spreagadh chun
  teacht ar chomhaontú maidir le gealltanais inbhuanaitheachta a chuidíonn leis na cuspóirí inbhuanaitheachta comhshaoil, eacnamaíocha agus soch-chultúrtha a chomhlíonadh
  . D’fhéadfaí na
  gealltanais
  shonracha sin a leagan amach sa tsonraíocht táirge.

Cúis

Níl aon sainmhíniú ar “caighdeáin inbhuanaitheachta” ann a gcaithfear cloí leis. Dá bhrí sin, an téarmaíocht atá in Airteagal 12, áit a dtagraítear do ghealltanais inbhuanaitheachta, is téarmaíocht í ba cheart a choinneáil.

Leasú 5

Aithris nua i ndiaidh Aithris 12

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| | Ba cheart do na gealltanais sin rannchuidiú le ceann amháin nó níos mó ná ceann amháin de na cuspóirí comhshaoil, eacnamaíocha nó soch-chultúrtha seo a leanas: |
| | 1. | Cuspóirí comhshaoil, lena n-áirítear inter alia:








  — | maolú ar an athrú aeráide agus oiriúnú don athrú sin, lena n-áirítear éifeachtúlacht fuinnimh agus laghdú ar an méid uisce a bhíonn á úsáid; |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Ba cheart do na gealltanais sin rannchuidiú le ceann amháin nó níos mó ná ceann amháin de na cuspóirí comhshaoil, eacnamaíocha nó soch-chultúrtha seo a leanas:

1.

Cuspóirí comhshaoil, lena n-áirítear inter alia:

—

maolú ar an athrú aeráide agus oiriúnú don athrú sin, lena n-áirítear éifeachtúlacht fuinnimh agus laghdú ar an méid uisce a bhíonn á úsáid;

| — | ithir, tírdhreacha agus acmhainní nádúrtha a chaomhnú agus a úsáid ar bhealach inbhuanaithe; |
| --- | --- |

—

ithir, tírdhreacha agus acmhainní nádúrtha a chaomhnú agus a úsáid ar bhealach inbhuanaithe;

| — | an éagsúlacht bhithchultúrtha a chaomhnú agus síolta neamhchoitianta, pórtha áitiúla agus cineálacha plandaí a chaomhnú; |
| --- | --- |

—

an éagsúlacht bhithchultúrtha a chaomhnú agus síolta neamhchoitianta, pórtha áitiúla agus cineálacha plandaí a chaomhnú;

| — | sláinte agus leas na n-ainmhithe a bhainistiú agus a fheabhsú; |
| --- | --- |

—

sláinte agus leas na n-ainmhithe a bhainistiú agus a fheabhsú;

| — | an t-aistriú chuig geilleagar ciorclach. |
| --- | --- |

—

an t-aistriú chuig geilleagar ciorclach.

| 2. | Cuspóirí eacnamaíocha, lena n-áirítear inter alia:








  — | ioncaim inmharthana agus athléimneacht táirgeoirí TG a áirithiú; |
| --- | --- | --- |

2.

Cuspóirí eacnamaíocha, lena n-áirítear inter alia:

—

ioncaim inmharthana agus athléimneacht táirgeoirí TG a áirithiú;

| — | feabhas a chur ar luach eacnamaíoch táirgí TG agus ar athdháileadh an bhreisluacha; |
| --- | --- |

—

feabhas a chur ar luach eacnamaíoch táirgí TG agus ar athdháileadh an bhreisluacha;

| — | rannchuidiú le héagsúlú gheilleagar na tuaithe; |
| --- | --- |

—

rannchuidiú le héagsúlú gheilleagar na tuaithe;

| — | creatlach na tuaithe agus an fhorbairt áitiúil a chaomhnú, lena n-áirítear fostaíocht talmhaíochta. |
| --- | --- |

—

creatlach na tuaithe agus an fhorbairt áitiúil a chaomhnú, lena n-áirítear fostaíocht talmhaíochta.

| 3. | Cuspóirí soch-chultúrtha, lena n-áirítear inter alia:








  — | táirgeoirí óga TG agus táirgeoirí nua TG a mhealladh, tacú leo, agus tarchur an fheasa gnó agus an chultúir ó ghlúin go glúin a éascú; |
| --- | --- | --- |

3.

Cuspóirí soch-chultúrtha, lena n-áirítear inter alia:

—

táirgeoirí óga TG agus táirgeoirí nua TG a mhealladh, tacú leo, agus tarchur an fheasa gnó agus an chultúir ó ghlúin go glúin a éascú;

| — | rannchuidiú le féiniúlacht na tuaithe agus an oidhreacht chultúrtha agus ghastranómach a chur chun cinn; |
| --- | --- |

—

rannchuidiú le féiniúlacht na tuaithe agus an oidhreacht chultúrtha agus ghastranómach a chur chun cinn;

| — | oideachas a chur chun cinn maidir le saincheisteanna a bhaineann le córas cáilíochta, slándáil bia agus aistí bia cothroma agus éagsúla; |
| --- | --- |

—

oideachas a chur chun cinn maidir le saincheisteanna a bhaineann le córas cáilíochta, slándáil bia agus aistí bia cothroma agus éagsúla;

| — | comhordú idir na táirgeoirí a fheabhsú trí éifeachtacht na n-ionstraimí rialachais a fheabhsú. |
| --- | --- |

—

comhordú idir na táirgeoirí a fheabhsú trí éifeachtacht na n-ionstraimí rialachais a fheabhsú.

Cúis

Ar lorg Aithris 12, ba thábhachtach sainmhíniú a thabhairt ar ghealltanais inbhuanaitheachta, agus é á mheabhrú go n-áirítear leis sin trí cholún, colún eacnamaíoch, colún sóisialta agus colún an chomhshaoil.

Leasú 6

Aithris nua i ndiaidh Aithris 12

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| | Chun córais táirgthe bia áitiúla agus réigiúnacha a dhéanamh níos inbhuanaithe, agus chun rannchuidiú le haistí bia éagsúla a bheidh cothrom agus inbhuanaithe, ba cheart tásca geografacha a áireamh sna híoschritéir éigeantacha maidir le soláthar poiblí an bhia inbhuanaithe. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Chun córais táirgthe bia áitiúla agus réigiúnacha a dhéanamh níos inbhuanaithe, agus chun rannchuidiú le haistí bia éagsúla a bheidh cothrom agus inbhuanaithe, ba cheart tásca geografacha a áireamh sna híoschritéir éigeantacha maidir le soláthar poiblí an bhia inbhuanaithe.

Cúis

Faoi mar a moladh i staidéar ó Choiste Eorpach na Réigiún (1), ba cheart spreagadh i dtreo bianna inbhuanaithe a chur san áireamh, lena n-áirítear táirgí STFC agus TGFC.

Leasú 7

Aithris 39

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| (39) | Na nósanna imeachta um thásca geografacha a chlárú, a leasú agus a chur ar ceal, lena n-áirítear an nós imeachta um ghrinnscrúdú agus an nós imeachta freasúra, ba cheart iad a dhéanamh ar an mbealach is éifeachtúla. Is féidir sin a dhéanamh trí leas a bhaint as an gcúnamh le haghaidh grinnscrúdú a dhéanamh ar iarratais, ar cúnamh é a sholáthraíonn Oifig Maoine Intleachtúla an Aontais Eorpaigh (EUIPO). Cé gur breithníodh seachfhoinsiú páirteach chuig EUIPO, bheadh an Coimisiún fós freagrach as an gclárúchán, as an leasúchán agus as an gcur ar ceal, mar gheall ar an ngaol láidir leis an gComhbheartas Talmhaíochta agus leis an saineolas is gá chun a áirithiú go ndéantar measúnú leormhaith ar shainiúlachtaí fíona, deochanna biotáilleacha agus táirgí talmhaíochta. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

(39)

Na nósanna imeachta um thásca geografacha a chlárú, a leasú agus a chur ar ceal, lena n-áirítear an nós imeachta um ghrinnscrúdú agus an nós imeachta freasúra, ba cheart iad a dhéanamh ar an mbealach is éifeachtúla. Is féidir sin a dhéanamh trí leas a bhaint as an gcúnamh le haghaidh grinnscrúdú a dhéanamh ar iarratais, ar cúnamh é a sholáthraíonn Oifig Maoine Intleachtúla an Aontais Eorpaigh (EUIPO). Cé gur breithníodh seachfhoinsiú páirteach chuig EUIPO, bheadh an Coimisiún fós freagrach as an gclárúchán, as an leasúchán agus as an gcur ar ceal, mar gheall ar an ngaol láidir leis an gComhbheartas Talmhaíochta agus leis an saineolas is gá chun a áirithiú go ndéantar measúnú leormhaith ar shainiúlachtaí fíona, deochanna biotáilleacha agus táirgí talmhaíochta.

| (39) | Na nósanna imeachta um thásca geografacha a chlárú, a leasú agus a chur ar ceal, lena n-áirítear an nós imeachta um ghrinnscrúdú agus an nós imeachta freasúra, ba cheart iad a dhéanamh ar an mbealach is éifeachtúla. Is féidir sin a dhéanamh trí leas a bhaint as an gcúnamh le haghaidh grinnscrúdú a dhéanamh ar iarratais, ar cúnamh é a sholáthraíonn Oifig Maoine Intleachtúla an Aontais Eorpaigh (EUIPO),
  a mhéid a bhaineann lena réimse inniúlachta maidir le gnéithe na maoine intleachtúla
  .
  Níor cheart go gcuirfeadh rannpháirtíocht EUIPO san obair ró-ualach ar na nósanna imeachta ná síneadh ama lena ré.
  Cé gur breithníodh seachfhoinsiú páirteach chuig EUIPO, bheadh an Coimisiún fós freagrach as an gclárúchán, as an leasúchán agus as an gcur ar ceal, mar gheall ar an ngaol láidir leis an gComhbheartas Talmhaíochta agus leis an saineolas is gá chun a áirithiú go ndéantar measúnú leormhaith ar shainiúlachtaí fíona, deochanna biotáilleacha agus táirgí talmhaíochta. |
| --- | --- |

(39)

Na nósanna imeachta um thásca geografacha a chlárú, a leasú agus a chur ar ceal, lena n-áirítear an nós imeachta um ghrinnscrúdú agus an nós imeachta freasúra, ba cheart iad a dhéanamh ar an mbealach is éifeachtúla. Is féidir sin a dhéanamh trí leas a bhaint as an gcúnamh le haghaidh grinnscrúdú a dhéanamh ar iarratais, ar cúnamh é a sholáthraíonn Oifig Maoine Intleachtúla an Aontais Eorpaigh (EUIPO),
  a mhéid a bhaineann lena réimse inniúlachta maidir le gnéithe na maoine intleachtúla
  .
  Níor cheart go gcuirfeadh rannpháirtíocht EUIPO san obair ró-ualach ar na nósanna imeachta ná síneadh ama lena ré.
  Cé gur breithníodh seachfhoinsiú páirteach chuig EUIPO, bheadh an Coimisiún fós freagrach as an gclárúchán, as an leasúchán agus as an gcur ar ceal, mar gheall ar an ngaol láidir leis an gComhbheartas Talmhaíochta agus leis an saineolas is gá chun a áirithiú go ndéantar measúnú leormhaith ar shainiúlachtaí fíona, deochanna biotáilleacha agus táirgí talmhaíochta.

Cúis

Tá níos mó i gceist le TGanna ná cearta ar an maoin intleachtúil. I bhfianaise an dlúthnaisc atá acu leis an mbeartas forbartha tuaithe, níor cheart TGanna a bhainistiú mar bhrandaí. Dá bhrí sin, ba cheart a shoiléiriú sa Rialachán atá beartaithe nach mbainfidh tacaíocht theicniúil EUIPO ach amháin le scrúdú ghnéithe a thagann faoina réimse inniúlachta féin i.e. an mhaoin intleachtúil.

Leasú 8

Aithris nua i ndiaidh Aithris 39

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| | Rannchuideoidh EUIPO le feidhmiú chóras tásca geografacha an Aontais trína shaineolas ar mhaoin intleachtúil a chur ar fáil i gcomhlíonadh na gcúram a bhaineann le cosaint na dtásc geografach, cúram an idirlín san áireamh. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Rannchuideoidh EUIPO le feidhmiú chóras tásca geografacha an Aontais trína shaineolas ar mhaoin intleachtúil a chur ar fáil i gcomhlíonadh na gcúram a bhaineann le cosaint na dtásc geografach, cúram an idirlín san áireamh.

Cúis

D’fhéadfadh saineolas teicniúil maidir le cearta maoine intleachtúla agus acmhainní EUIPO tacaíocht luachmhar a chur ar fáil chun cosaint TGanna a neartú. Chuirfeadh sé sin ar chumas EUIPO inniúlachtaí AS AGRI sa talmhaíocht agus san fhorbairt tuaithe a chomhlánú le saineolas maidir le CMI.

Leasú 9

Aithris nua i ndiaidh Aithris 39

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| | Le spriocdhátaí níos soiléire agus nósanna imeachta níos tapa chun sonraíochtaí a leasú, tríd an deighilt idir leasuithe an Aontais agus leasuithe caighdeánacha, rannchuideofar le héifeachtúlacht an chórais a fheabhsú. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Le spriocdhátaí níos soiléire agus nósanna imeachta níos tapa chun sonraíochtaí a leasú, tríd an deighilt idir leasuithe an Aontais agus leasuithe caighdeánacha, rannchuideofar le héifeachtúlacht an chórais a fheabhsú.

Cúis

Le simpliú na nósanna imeachta chun na sonraíochtaí a glacadh i mí na Nollag 2021 a leasú, tabharfar aghaidh ar an ualach riaracháin. Is tábhachtach sin mar bíonn tionchar mór ag athruithe ar shonraíochtaí ar ghlacadh na gcoigeartuithe ar an bpróiseas táirgthe.

Leasú 10

Aithris 56

| Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| (56) | Chun eilimintí neamhriachtanacha áirithe den Rialachán seo a fhorlíonadh nó a leasú, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith
  caighdeáin inbhuanaitheachta a shainiú agus critéir a leagan síos chun na caighdeáin inbhuanaitheachta atá ann cheana a aithint
  ; nithe atá le soláthar mar chuid den fhaisnéis tionlacain a shoiléiriú nó a chur isteach; cúraimí a shannadh do EUIPO ar cúraimí iad a bhaineann le
  grinnscrúdú le haghaidh freasúra agus an nós imeachta freasúra
  , leis an gclár a oibriú, le leasuithe caighdeánacha ar shonraíocht táirge a fhoilsiú,
  le comhairliúchán i gcomhthéacs an nós imeachta um chur ar ceal,
  le córas rabhaidh a bhunú agus a bhainistiú lena gcuirtear iarratasóirí ar an eolas faoi infhaighteacht a dtásc geografach mar ainm fearainn, le grinnscrúdú a dhéanamh ar thásca geografacha tríú tír seachas tásca geografacha faoi Ionstraim na Ginéive de Chomhaontú Liospóin i dtaca le hAinmniúcháin Tionscnaimh agus Tásca Geografacha, ar thásca geografacha iad atá beartaithe lena gcosaint de bhun idirbheartaíocht idirnáisiúnta nó comhaontuithe idirnáisiúnta; critéir iomchuí a leagan síos chun faireachán a dhéanamh ar fheidhmiú EUIPO i bhforfheidhmiú na gcúraimí a shanntar dó;
  rialacha breise a leagan síos maidir le húsáid tásc geografach chun na comhábhair atá i dtáirgí próiseáilte a shainaithint; rialacha breise a leagan síos maidir le stádas cineálach na dtéarmaí a chinneadh
  ; srianta agus maoluithe a leagan síos maidir leis an bhfoinse atá ag beatha na n-ainmhithe i gcás sonrúchán tionscnaimh; srianta agus maoluithe a leagan síos maidir le marú ainmhithe beo nó maidir le foinse na n-amhábhar; rialacha a leagan síos chun úsáid ainmníochta cineáil planda nó póir ainmhí a chinneadh; rialacha a leagan síos lena dteorannaítear an fhaisnéis a chuimsítear sa tsonraíocht táirge le haghaidh tásca geografacha agus sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; sonraí breise a leagan síos maidir leis na critéir incháilitheachta le haghaidh sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; rialacha breise a leagan síos chun foráil a dhéanamh maidir le nósanna imeachta iomchuí deimhniúcháin agus creidiúnúcháin a mbeadh feidhm acu i leith comhlachtaí deimhnithe táirgí; rialacha breise a bhunú chun na coinníollacha a shonrú maidir le sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht a chosaint; rialacha a leagan síos maidir le sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht chun stádas cineálach téarmaí a chinneadh, agus coinníollacha a leagan síos maidir le hainmníochtaí cineálacha plandaí agus pórtha ainmnithe a úsáid agus maidir le cearta na maoine intleachtúla; rialacha breise a shainmhíniú maidir le hiarratais chomhpháirteacha a bhaineann le níos mó ná críoch náisiúnta amháin agus rialacha an phróisis iarratais a chomhlánú le haghaidh sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; na rialacha maidir leis an nós imeachta freasúra um shainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht a chomhlánú chun nósanna imeachta agus sprioc-amanna mionsonraithe a leagan síos; na rialacha a fhorlíonadh maidir leis an bpróiseas chun iarratas a dhéanamh ar leasú i gcás sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; na rialacha a fhorlíonadh maidir leis an bpróiseas cur ar ceal i gcás sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; rialacha mionsonraithe a leagan síos maidir leis na critéir le haghaidh téarmaí roghnacha cáilíochta; téarma roghnach breise cáilíochta a fhorchoimeád, agus coinníollacha a úsáide a leagan síos; maoluithe a leagan síos le haghaidh úsáid an téarma “táirge sléibhe” agus na modhanna táirgeachta agus critéir eile atá ábhartha maidir le cur i bhfeidhm an téarma roghnach cáilíochta sin a leagan síos, go háirithe na coinníollacha a leagan síos faoina gceadaítear amhábhair nó beatha ainmhithe teacht ó áiteanna lasmuigh de na limistéir sléibhe. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfaí na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr. Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe. |

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

(56)

Chun eilimintí neamhriachtanacha áirithe den Rialachán seo a fhorlíonadh nó a leasú, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith
  caighdeáin inbhuanaitheachta a shainiú agus critéir a leagan síos chun na caighdeáin inbhuanaitheachta atá ann cheana a aithint
  ; nithe atá le soláthar mar chuid den fhaisnéis tionlacain a shoiléiriú nó a chur isteach; cúraimí a shannadh do EUIPO ar cúraimí iad a bhaineann le
  grinnscrúdú le haghaidh freasúra agus an nós imeachta freasúra
  , leis an gclár a oibriú, le leasuithe caighdeánacha ar shonraíocht táirge a fhoilsiú,
  le comhairliúchán i gcomhthéacs an nós imeachta um chur ar ceal,
  le córas rabhaidh a bhunú agus a bhainistiú lena gcuirtear iarratasóirí ar an eolas faoi infhaighteacht a dtásc geografach mar ainm fearainn, le grinnscrúdú a dhéanamh ar thásca geografacha tríú tír seachas tásca geografacha faoi Ionstraim na Ginéive de Chomhaontú Liospóin i dtaca le hAinmniúcháin Tionscnaimh agus Tásca Geografacha, ar thásca geografacha iad atá beartaithe lena gcosaint de bhun idirbheartaíocht idirnáisiúnta nó comhaontuithe idirnáisiúnta; critéir iomchuí a leagan síos chun faireachán a dhéanamh ar fheidhmiú EUIPO i bhforfheidhmiú na gcúraimí a shanntar dó;
  rialacha breise a leagan síos maidir le húsáid tásc geografach chun na comhábhair atá i dtáirgí próiseáilte a shainaithint; rialacha breise a leagan síos maidir le stádas cineálach na dtéarmaí a chinneadh
  ; srianta agus maoluithe a leagan síos maidir leis an bhfoinse atá ag beatha na n-ainmhithe i gcás sonrúchán tionscnaimh; srianta agus maoluithe a leagan síos maidir le marú ainmhithe beo nó maidir le foinse na n-amhábhar; rialacha a leagan síos chun úsáid ainmníochta cineáil planda nó póir ainmhí a chinneadh; rialacha a leagan síos lena dteorannaítear an fhaisnéis a chuimsítear sa tsonraíocht táirge le haghaidh tásca geografacha agus sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; sonraí breise a leagan síos maidir leis na critéir incháilitheachta le haghaidh sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; rialacha breise a leagan síos chun foráil a dhéanamh maidir le nósanna imeachta iomchuí deimhniúcháin agus creidiúnúcháin a mbeadh feidhm acu i leith comhlachtaí deimhnithe táirgí; rialacha breise a bhunú chun na coinníollacha a shonrú maidir le sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht a chosaint; rialacha a leagan síos maidir le sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht chun stádas cineálach téarmaí a chinneadh, agus coinníollacha a leagan síos maidir le hainmníochtaí cineálacha plandaí agus pórtha ainmnithe a úsáid agus maidir le cearta na maoine intleachtúla; rialacha breise a shainmhíniú maidir le hiarratais chomhpháirteacha a bhaineann le níos mó ná críoch náisiúnta amháin agus rialacha an phróisis iarratais a chomhlánú le haghaidh sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; na rialacha maidir leis an nós imeachta freasúra um shainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht a chomhlánú chun nósanna imeachta agus sprioc-amanna mionsonraithe a leagan síos; na rialacha a fhorlíonadh maidir leis an bpróiseas chun iarratas a dhéanamh ar leasú i gcás sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; na rialacha a fhorlíonadh maidir leis an bpróiseas cur ar ceal i gcás sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; rialacha mionsonraithe a leagan síos maidir leis na critéir le haghaidh téarmaí roghnacha cáilíochta; téarma roghnach breise cáilíochta a fhorchoimeád, agus coinníollacha a úsáide a leagan síos; maoluithe a leagan síos le haghaidh úsáid an téarma “táirge sléibhe” agus na modhanna táirgeachta agus critéir eile atá ábhartha maidir le cur i bhfeidhm an téarma roghnach cáilíochta sin a leagan síos, go háirithe na coinníollacha a leagan síos faoina gceadaítear amhábhair nó beatha ainmhithe teacht ó áiteanna lasmuigh de na limistéir sléibhe. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfaí na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr. Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

| (56) | Chun eilimintí neamhriachtanacha áirithe den Rialachán seo a fhorlíonadh nó a leasú, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith nithe atá le soláthar mar chuid den fhaisnéis tionlacain a shoiléiriú nó a chur isteach; cúraimí a shannadh do EUIPO ar curaimí iad a bhaineann leis an gclár a oibriú feidhmiú an chláir, le leasuithe caighdeánacha ar shonraíocht táirge a fhoilsiú, le córas rabhaidh a bhunú agus a bhainistiú lena gcuirtear iarratasóirí ar an eolas faoi infhaighteacht na dtásc geografach mar ainm fearainn, le grinnscrúdú a dhéanamh ar thásca geografacha tríú tír seachas tásca geografacha faoi Ionstraim na Ginéive de Chomhaontú Liospóin i dtaca le hAinmniúcháin Tionscnaimh agus Tásca Geografacha, ar thásca geografacha iad atá beartaithe lena gcosaint de bhun idirbheartaíocht idirnáisiúnta nó comhaontuithe idirnáisiúnta; critéir iomchuí a leagan síos chun faireachán a dhéanamh ar fheidhmiú EUIPO i bhforfheidhmiú na gcúraimí a shanntar dó; srianta agus maoluithe a leagan síos maidir leis an bhfoinse atá ag beatha na n-ainmhithe i gcás sonrúchán tionscnaimh; srianta agus maoluithe a leagan síos maidir le marú ainmhithe beo nó maidir le foinse na n-amhábhar; rialacha a leagan síos chun úsáid ainmníochta cineáil planda nó póir ainmhí a chinneadh; rialacha a leagan síos lena dteorannaítear an fhaisnéis a chuimsítear sa tsonraíocht táirge le haghaidh tásca geografacha agus sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; sonraí breise a leagan síos maidir leis na critéir incháilitheachta le haghaidh sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; rialacha breise a leagan síos chun foráil a dhéanamh maidir le nósanna imeachta iomchuí deimhniúcháin agus creidiúnúcháin a mbeadh feidhm acu i leith comhlachtaí deimhnithe táirgí; rialacha breise a bhunú chun na coinníollacha a shonrú maidir le sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht a chosaint; rialacha a leagan síos maidir le sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht chun stádas cineálach téarmaí a chinneadh, agus coinníollacha a leagan síos maidir le hainmníochtaí cineálacha plandaí agus pórtha ainmnithe a úsáid agus maidir le cearta na maoine intleachtúla; rialacha breise a shainmhíniú maidir le hiarratais chomhpháirteacha a bhaineann le níos mó ná críoch náisiúnta amháin agus rialacha an phróisis iarratais a chomhlánú le haghaidh sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; na rialacha maidir leis an nós imeachta freasúra um shainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht a chomhlánú chun nósanna imeachta agus sprioc-amanna mionsonraithe a leagan síos; na rialacha a fhorlíonadh maidir leis an bpróiseas chun iarratas a dhéanamh ar leasú i gcás sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; na rialacha a fhorlíonadh maidir leis an bpróiseas cur ar ceal i gcás sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; rialacha mionsonraithe a leagan síos maidir leis na critéir le haghaidh téarmaí roghnacha cáilíochta; téarma roghnach breise cáilíochta a fhorchoimeád, agus coinníollacha a úsáide a leagan síos; maoluithe a leagan síos le haghaidh úsáid an téarma “táirge sléibhe” agus na modhanna táirgeachta agus critéir eile atá ábhartha maidir le cur i bhfeidhm an téarma roghnach cáilíochta sin a leagan síos, go háirithe na coinníollacha a leagan síos faoina gceadaítear amhábhair nó beatha ainmhithe teacht ó áiteanna lasmuigh de na limistéir sléibhe. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfaí na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr. Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe. |
| --- | --- |

(56)

Chun eilimintí neamhriachtanacha áirithe den Rialachán seo a fhorlíonadh nó a leasú, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith nithe atá le soláthar mar chuid den fhaisnéis tionlacain a shoiléiriú nó a chur isteach; cúraimí a shannadh do EUIPO ar curaimí iad a bhaineann leis an gclár a oibriú feidhmiú an chláir, le leasuithe caighdeánacha ar shonraíocht táirge a fhoilsiú, le córas rabhaidh a bhunú agus a bhainistiú lena gcuirtear iarratasóirí ar an eolas faoi infhaighteacht na dtásc geografach mar ainm fearainn, le grinnscrúdú a dhéanamh ar thásca geografacha tríú tír seachas tásca geografacha faoi Ionstraim na Ginéive de Chomhaontú Liospóin i dtaca le hAinmniúcháin Tionscnaimh agus Tásca Geografacha, ar thásca geografacha iad atá beartaithe lena gcosaint de bhun idirbheartaíocht idirnáisiúnta nó comhaontuithe idirnáisiúnta; critéir iomchuí a leagan síos chun faireachán a dhéanamh ar fheidhmiú EUIPO i bhforfheidhmiú na gcúraimí a shanntar dó; srianta agus maoluithe a leagan síos maidir leis an bhfoinse atá ag beatha na n-ainmhithe i gcás sonrúchán tionscnaimh; srianta agus maoluithe a leagan síos maidir le marú ainmhithe beo nó maidir le foinse na n-amhábhar; rialacha a leagan síos chun úsáid ainmníochta cineáil planda nó póir ainmhí a chinneadh; rialacha a leagan síos lena dteorannaítear an fhaisnéis a chuimsítear sa tsonraíocht táirge le haghaidh tásca geografacha agus sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; sonraí breise a leagan síos maidir leis na critéir incháilitheachta le haghaidh sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; rialacha breise a leagan síos chun foráil a dhéanamh maidir le nósanna imeachta iomchuí deimhniúcháin agus creidiúnúcháin a mbeadh feidhm acu i leith comhlachtaí deimhnithe táirgí; rialacha breise a bhunú chun na coinníollacha a shonrú maidir le sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht a chosaint; rialacha a leagan síos maidir le sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht chun stádas cineálach téarmaí a chinneadh, agus coinníollacha a leagan síos maidir le hainmníochtaí cineálacha plandaí agus pórtha ainmnithe a úsáid agus maidir le cearta na maoine intleachtúla; rialacha breise a shainmhíniú maidir le hiarratais chomhpháirteacha a bhaineann le níos mó ná críoch náisiúnta amháin agus rialacha an phróisis iarratais a chomhlánú le haghaidh sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; na rialacha maidir leis an nós imeachta freasúra um shainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht a chomhlánú chun nósanna imeachta agus sprioc-amanna mionsonraithe a leagan síos; na rialacha a fhorlíonadh maidir leis an bpróiseas chun iarratas a dhéanamh ar leasú i gcás sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; na rialacha a fhorlíonadh maidir leis an bpróiseas cur ar ceal i gcás sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht; rialacha mionsonraithe a leagan síos maidir leis na critéir le haghaidh téarmaí roghnacha cáilíochta; téarma roghnach breise cáilíochta a fhorchoimeád, agus coinníollacha a úsáide a leagan síos; maoluithe a leagan síos le haghaidh úsáid an téarma “táirge sléibhe” agus na modhanna táirgeachta agus critéir eile atá ábhartha maidir le cur i bhfeidhm an téarma roghnach cáilíochta sin a leagan síos, go háirithe na coinníollacha a leagan síos faoina gceadaítear amhábhair nó beatha ainmhithe teacht ó áiteanna lasmuigh de na limistéir sléibhe. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfaí na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr. Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

Cúis

Is tábhachtach go ndéanfaí roinnt eilimintí riachtanacha den chóras a shainiú sa Rialachán seachas trí ghníomhartha tarmligthe.

Leasú 11

Airteagal 2

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Chun críocha an Rialacháin seo beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:






  g) | is éard a chiallaíonn “téarma cineálach”:








  i) | ainmneacha táirgí, agus bíodh is go mbaineann siad leis an ionad, leis an réigiún nó leis an tír inar táirgeadh nó inar margaíodh an táirge i dtosach, arb iad an t-ainm coitianta ar an táirge san Aontas anois iad;
  agus |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Chun críocha an Rialacháin seo beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

g)

is éard a chiallaíonn “téarma cineálach”:

i)

ainmneacha táirgí, agus bíodh is go mbaineann siad leis an ionad, leis an réigiún nó leis an tír inar táirgeadh nó inar margaíodh an táirge i dtosach, arb iad an t-ainm coitianta ar an táirge san Aontas anois iad;
  agus

| ii) | téarma coiteann lena dtuairiscítear ar chineálacha táirgí, airíonna táirgí nó téarmaí eile nach dtagraíonn do tháirge sonrach; |
| --- | --- |

ii)

téarma coiteann lena dtuairiscítear ar chineálacha táirgí, airíonna táirgí nó téarmaí eile nach dtagraíonn do tháirge sonrach;

Chun críocha an Rialacháin seo beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

| g) | is éard a chiallaíonn” téarma cineálach”:
  ainmneacha táirgí, agus bíodh is go mbaineann siad leis an ionad, leis an réigiún nó leis an tír inar táirgeadh nó inar margaíodh an táirge i dtosach, arb iad an t-ainm coitianta ar an táirge san Aontas anois iad; |
| --- | --- |

g)

is éard a chiallaíonn” téarma cineálach”:

ainmneacha táirgí, agus bíodh is go mbaineann siad leis an ionad, leis an réigiún nó leis an tír inar táirgeadh nó inar margaíodh an táirge i dtosach, arb iad an t-ainm coitianta ar an táirge san Aontas anois iad;

Cúis

I bpointe (g)(ii), cuirtear isteach foráil nua maidir leis an sainmhíniú ar théarma cineálach. Is faoi na cúirteanna ba cheart an tsaincheist sin a fhágáil.

Leasú 12

Airteagal 4

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú |
| --- | --- |
| | 1.
     
  Tá sé beartaithe leis na bearta a leagtar amach sa Rialachán seo tacú le gníomhaíochtaí talmhaíochta agus próiseála agus na córais feirmeoireachta a bhaineann le táirgí ardcháilíochta, agus ar an dóigh sin rannchuidiú le cuspóirí an bheartais forbartha tuaithe a bhaint amach. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú

1.
     
  Tá sé beartaithe leis na bearta a leagtar amach sa Rialachán seo tacú le gníomhaíochtaí talmhaíochta agus próiseála agus na córais feirmeoireachta a bhaineann le táirgí ardcháilíochta, agus ar an dóigh sin rannchuidiú le cuspóirí an bheartais forbartha tuaithe a bhaint amach.

Cúis

Cúis

Tá ról tábhachtach ag TGanna an Aontais maidir le gníomhaíocht eacnamaíoch agus shóisialta a choinneáil ar bun sna ceantair thuaithe agus, dá bhrí sin, tá siad ríthábhachtach chun cothromaíocht chríochach a choinneáil ar an leibhéal réigiúnach. Ós rud é go bhfuil tásca geografacha aitheanta ag an gCoimisiún féin mar “spreagadh lárnach d’fhás na tuaithe”, ba cheart tagairt do thásca geografacha mar uirlisí a chuireann le forbairt na tuaithe a thabhairt isteach an athuair.

Leasú 13

Leasú 13

Airteagal 4

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 1.   Leis an Teideal seo foráiltear maidir le córas aonadach eisiach tásc geografach lena gcosnaítear ainmneacha fíona, deochanna biotáilleacha agus táirgí talmhaíochta a bhfuil saintréithe nó airíonna acu, nó cáil orthu, a bhfuil nasc idir iad agus a láthair táirgthe, lena n-áirithítear ar an gcaoi sin an méid seo a leanas: | 1.   Leis an Teideal seo foráiltear maidir le córas aonadach eisiach tásc geografach lena gcosnaítear ainmneacha fíona, deochanna biotáilleacha agus táirgí talmhaíochta a bhfuil saintréithe nó airíonna acu, nó cáil orthu, a bhfuil nasc idir iad agus a láthair táirgthe, lena n-áirithítear ar an gcaoi sin an méid seo a leanas: |
| a) | go mbeidh an chumhacht agus na freagrachtaí is gá ag táirgeoirí, ag gníomhú dóibh le chéile, a dtásc geografach a bhainistiú, lena n-áirítear freagairt d’éilimh shochaíocha ar tháirgí a thagann as táirgeacht inbhuanaithe sna trí réimse, luach eacnamaíoch, luach comhshaoil agus luach sóisialta agus oibriú sa mhargadh; |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

1.   Leis an Teideal seo foráiltear maidir le córas aonadach eisiach tásc geografach lena gcosnaítear ainmneacha fíona, deochanna biotáilleacha agus táirgí talmhaíochta a bhfuil saintréithe nó airíonna acu, nó cáil orthu, a bhfuil nasc idir iad agus a láthair táirgthe, lena n-áirithítear ar an gcaoi sin an méid seo a leanas:

1.   Leis an Teideal seo foráiltear maidir le córas aonadach eisiach tásc geografach lena gcosnaítear ainmneacha fíona, deochanna biotáilleacha agus táirgí talmhaíochta a bhfuil saintréithe nó airíonna acu, nó cáil orthu, a bhfuil nasc idir iad agus a láthair táirgthe, lena n-áirithítear ar an gcaoi sin an méid seo a leanas:

a)

go mbeidh an chumhacht agus na freagrachtaí is gá ag táirgeoirí, ag gníomhú dóibh le chéile, a dtásc geografach a bhainistiú, lena n-áirítear freagairt d’éilimh shochaíocha ar tháirgí a thagann as táirgeacht inbhuanaithe sna trí réimse, luach eacnamaíoch, luach comhshaoil agus luach sóisialta agus oibriú sa mhargadh;

| a) | go mbeidh an chumhacht agus na freagrachtaí is gá ag táirgeoirí, ag gníomhú dóibh le chéile, a dtásc geografach a bhainistiú, lena n-áirítear
  le breisluach a chruthú agus le
  freagairt d’éilimh shochaíocha ar tháirgí a thagann as táirgeacht inbhuanaithe sna trí réimse, luach eacnamaíoch, luach comhshaoil agus luach sóisialta agus oibriú sa mhargadh; |
| --- | --- |

a)

go mbeidh an chumhacht agus na freagrachtaí is gá ag táirgeoirí, ag gníomhú dóibh le chéile, a dtásc geografach a bhainistiú, lena n-áirítear
  le breisluach a chruthú agus le
  freagairt d’éilimh shochaíocha ar tháirgí a thagann as táirgeacht inbhuanaithe sna trí réimse, luach eacnamaíoch, luach comhshaoil agus luach sóisialta agus oibriú sa mhargadh;

le breisluach a chruthú agus le

| b) | iomaíocht chóir le haghaidh táirgeoirí sa slabhra margaíochta; |
| --- | --- |

b)

iomaíocht chóir le haghaidh táirgeoirí sa slabhra margaíochta;

| b) | iomaíocht chóir le haghaidh táirgeoirí sa slabhra margaíochta; |
| --- | --- |

b)

iomaíocht chóir le haghaidh táirgeoirí sa slabhra margaíochta;

| c) | go bhfaighidh na tomhaltóirí faisnéis iontaofa agus ráthaíocht maidir le barántúlacht na dtáirgí sin agus go mbeidh siad in ann iad a shainaithint go héasca sa mhargadh, lena n-áirítear sa ríomhthráchtáil; |
| --- | --- |

c)

go bhfaighidh na tomhaltóirí faisnéis iontaofa agus ráthaíocht maidir le barántúlacht na dtáirgí sin agus go mbeidh siad in ann iad a shainaithint go héasca sa mhargadh, lena n-áirítear sa ríomhthráchtáil;

| c) | go bhfaighidh tomhaltóirí faisnéis iontaofa agus ráthaíocht maidir le barántúlacht na dtáirgí sin agus go mbeidh siad in ann iad a shainaithint go héasca sa mhargadh, lena n-áirítear i g
  córas na n-ainmneacha fearainn agus sa
  ríomhthráchtáil; |
| --- | --- |

c)

go bhfaighidh tomhaltóirí faisnéis iontaofa agus ráthaíocht maidir le barántúlacht na dtáirgí sin agus go mbeidh siad in ann iad a shainaithint go héasca sa mhargadh, lena n-áirítear i g
  córas na n-ainmneacha fearainn agus sa
  ríomhthráchtáil;

córas na n-ainmneacha fearainn agus sa

| d) | clárú éifeachtúil na dtásc geografach agus cosaint iomchuí na gceart maoine intleachtúla á cur san áireamh;
  agus |
| --- | --- |

d)

clárú éifeachtúil na dtásc geografach agus cosaint iomchuí na gceart maoine intleachtúla á cur san áireamh;
  agus

agus

| d) | clárú éifeachtúil na dtásc geografach agus cosaint iomchuí na gceart maoine intleachtúla
  i margadh aonair agus i margadh digiteach an Aontais á cur san áireamh
  ; |
| --- | --- |

d)

clárú éifeachtúil na dtásc geografach agus cosaint iomchuí na gceart maoine intleachtúla
  i margadh aonair agus i margadh digiteach an Aontais á cur san áireamh
  ;

i margadh aonair agus i margadh digiteach an Aontais á cur san áireamh

| e) | forfheidhmiú agus margú éifeachtach ar fud an Aontais agus sa ríomhthráchtáil lena n-áirithítear sláine an mhargaidh inmheánaigh. |
| --- | --- |

e)

forfheidhmiú agus margú éifeachtach ar fud an Aontais agus sa ríomhthráchtáil lena n-áirithítear sláine an mhargaidh inmheánaigh.

| e) | forfheidhmiú agus margaíocht éifeachtach ar fud an Aontais,
  agus i gcóras na n-ainmneacha fearainn
  agus sa ríomhthráchtáil, lena n-áirithítear sláine an mhargaidh inmheánaigh; |
| --- | --- |

e)

forfheidhmiú agus margaíocht éifeachtach ar fud an Aontais,
  agus i gcóras na n-ainmneacha fearainn
  agus sa ríomhthráchtáil, lena n-áirithítear sláine an mhargaidh inmheánaigh;

agus i gcóras na n-ainmneacha fearainn

| f) | roinntear an breisluach a bhaineann le táirgí TG ar fud an tslabhra luacha ionas gur féidir le táirgeoirí a gcuid praghsanna a chobhsú agus infheistíocht a dhéanamh i gcáilíocht agus i ndea-chlú a gcuid táirgí. |
| --- | --- |

f)

f)

roinntear an breisluach a bhaineann le táirgí TG ar fud an tslabhra luacha ionas gur féidir le táirgeoirí a gcuid praghsanna a chobhsú agus infheistíocht a dhéanamh i gcáilíocht agus i ndea-chlú a gcuid táirgí.

roinntear an breisluach a bhaineann le táirgí TG ar fud an tslabhra luacha ionas gur féidir le táirgeoirí a gcuid praghsanna a chobhsú agus infheistíocht a dhéanamh i gcáilíocht agus i ndea-chlú a gcuid táirgí.

Cúis

Cúis

Faoi mar a tugadh isteach i gcás fíonta TG le hAirteagal 172 c de CEM, is gá a chur i bhfáth nach mór do thásca geografacha féachaint le breisluach a chruthú ar fud an tslabhra d’fhonn a gcáilíocht agus a gcáil a fheabhsú.

c

Leasú 14

Leasú 14

Airteagal 12

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 1.   Féadfaidh grúpa táirgeoirí teacht ar chomhaontú maidir le gealltanais
  inbhuanaitheachta
  a bheidh le comhlíonadh maidir le táirgeadh an táirge arna ainmniú le tásc geografach.
  Leis na gealltanais sin féachfar le caighdeán inbhuanaitheachta a chur i bhfeidhm atá níos airde ná an caighdeán a shainordaítear le dlí an Aontais nó an dlí náisiúnta agus, go praiticiúil, le dul thar an méid is gá ó thaobh dea-chleachtais de i dtéarmaí gealltanas sóisialta, comhshaoil nó eacnamaíoch.
  Is gealltanais shonracha a bheidh iontu, cuirfear san áireamh leo cleachtais inbhuanaithe atá ann cheana agus a úsáidtear le haghaidh táirgí arna n-ainmniú le tásca geografacha agus féadfar tagairt a dhéanamh iontu do scéimeanna inbhuanaitheachta atá ann cheana. | 1.   Féadfaidh grúpa táirgeoirí teacht ar chomhaontú maidir le gealltanais inbhuanaitheachta
  eacnamaíoch, comhshaoil nó sóisialta
  a bheidh le comhlíonadh maidir le táirgeadh an táirge arna ainmniú le tásc geografach. Is gealltanais shonracha a bheidh iontu, cuirfear san áireamh leo cleachtais inbhuanaithe atá ann cheana agus a úsáidtear le haghaidh táirgí arna n-ainmniú le tásca geografacha agus féadfar tagairt a dhéanamh iontu do scéimeanna inbhuanaitheachta atá ann cheana. |
| 2.   
  Cuimseofar
  na gealltanais inbhuanaitheachta dá dtagraítear i mír 1 sa tsonraíocht táirge. | 2.   
  Féadfar
  na gealltanais inbhuanaitheachta dá dtagraítear i mír 1 a áireamh sa tsonraíocht táirge
  agus/nó féadfar iad a fhorbairt mar chuid de thionscnaimh ar leith
  . |
| 3.   Beidh na gealltanais inbhuanaitheachta dá dtagraítear i mír 1 gan dochar do cheanglais maidir le comhlíontacht le sláinteachas, caighdeáin sábháilteachta agus rialacha iomaíochta. | 3.   Beidh na gealltanais inbhuanaitheachta dá dtagraítear i mír 1 gan dochar do cheanglais maidir le comhlíontacht le sláinteachas, caighdeáin sábháilteachta agus rialacha iomaíochta. |
| 4
  .   
  Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 84 lena sainítear caighdeáin inbhunaitheachta in earnálacha éagsúla agus lena leagtar síos critéir maidir le haitheantas a thabhairt do chaighdeáin inbhuanaitheachta atá ann cheana a bhféadfaidh táirgeoirí táirgí arna n-ainmniú le tásca geografacha déanamh dá réir. | |
| 5.
     
  Féadfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh lena sainítear cur i láthair comhchuibhithe gealltanas inbhuanaitheachta. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 53(2). | |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

1.   Féadfaidh grúpa táirgeoirí teacht ar chomhaontú maidir le gealltanais
  inbhuanaitheachta
  a bheidh le comhlíonadh maidir le táirgeadh an táirge arna ainmniú le tásc geografach.
  Leis na gealltanais sin féachfar le caighdeán inbhuanaitheachta a chur i bhfeidhm atá níos airde ná an caighdeán a shainordaítear le dlí an Aontais nó an dlí náisiúnta agus, go praiticiúil, le dul thar an méid is gá ó thaobh dea-chleachtais de i dtéarmaí gealltanas sóisialta, comhshaoil nó eacnamaíoch.
  Is gealltanais shonracha a bheidh iontu, cuirfear san áireamh leo cleachtais inbhuanaithe atá ann cheana agus a úsáidtear le haghaidh táirgí arna n-ainmniú le tásca geografacha agus féadfar tagairt a dhéanamh iontu do scéimeanna inbhuanaitheachta atá ann cheana.

1.   Féadfaidh grúpa táirgeoirí teacht ar chomhaontú maidir le gealltanais inbhuanaitheachta
  eacnamaíoch, comhshaoil nó sóisialta
  a bheidh le comhlíonadh maidir le táirgeadh an táirge arna ainmniú le tásc geografach. Is gealltanais shonracha a bheidh iontu, cuirfear san áireamh leo cleachtais inbhuanaithe atá ann cheana agus a úsáidtear le haghaidh táirgí arna n-ainmniú le tásca geografacha agus féadfar tagairt a dhéanamh iontu do scéimeanna inbhuanaitheachta atá ann cheana.

2.   
  Cuimseofar
  na gealltanais inbhuanaitheachta dá dtagraítear i mír 1 sa tsonraíocht táirge.

2.   
  Féadfar
  na gealltanais inbhuanaitheachta dá dtagraítear i mír 1 a áireamh sa tsonraíocht táirge
  agus/nó féadfar iad a fhorbairt mar chuid de thionscnaimh ar leith
  .

3.   Beidh na gealltanais inbhuanaitheachta dá dtagraítear i mír 1 gan dochar do cheanglais maidir le comhlíontacht le sláinteachas, caighdeáin sábháilteachta agus rialacha iomaíochta.

3.   Beidh na gealltanais inbhuanaitheachta dá dtagraítear i mír 1 gan dochar do cheanglais maidir le comhlíontacht le sláinteachas, caighdeáin sábháilteachta agus rialacha iomaíochta.

4
  .   
  Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 84 lena sainítear caighdeáin inbhunaitheachta in earnálacha éagsúla agus lena leagtar síos critéir maidir le haitheantas a thabhairt do chaighdeáin inbhuanaitheachta atá ann cheana a bhféadfaidh táirgeoirí táirgí arna n-ainmniú le tásca geografacha déanamh dá réir.

5.
     
  Féadfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh lena sainítear cur i láthair comhchuibhithe gealltanas inbhuanaitheachta. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 53(2).

Cúis

Cúis

Ní féidir an sainmhíniú ar chritéir inbhuanaitheachta a tabhairt chun cruinnis trí bhíthin gníomhartha tarmligthe. Ní mór an sainmhíniú sin a lua go sonrach sa Rialachán ionas go mbeidh sé de rogha ag grúpaí táirgeoirí gealltanais inbhuanaitheachta formheasta a chur sna sonraíochtaí, nó iad a chur in áit eile.

Leasú 15

Leasú 15

Airteagal 17

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 2.   Ní
  mhairfidh
  an grinnscrúdú níos faide ná 6 mhí. I gcás inar faide an tréimhse sin ná 6 mhí nó inar dócha gur faide ná 6 mhí í,
  cuirfidh an Coimisiún
  an t-iarratasóir ar an eolas faoi chúiseanna na moille i scríbhinn. | 2.   
  Níor cheart don ghrinnscrúdú


  maireachtáil
  níos faide ná 6 mhí. I gcás inar faide an tréimhse ghrinnscrúdaithe sin ná 6 mhí nó inar dócha gur faide ná 6 mhí í,
  níor mhór don Choimisiún
  cúiseanna na moille
  a chur
  in iúl don iarratasóir i scríbhinn. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

2.   Ní
  mhairfidh
  an grinnscrúdú níos faide ná 6 mhí. I gcás inar faide an tréimhse sin ná 6 mhí nó inar dócha gur faide ná 6 mhí í,
  cuirfidh an Coimisiún
  an t-iarratasóir ar an eolas faoi chúiseanna na moille i scríbhinn.

2.   
  Níor cheart don ghrinnscrúdú


  maireachtáil
  níos faide ná 6 mhí. I gcás inar faide an tréimhse ghrinnscrúdaithe sin ná 6 mhí nó inar dócha gur faide ná 6 mhí í,
  níor mhór don Choimisiún
  cúiseanna na moille
  a chur
  in iúl don iarratasóir i scríbhinn.

Cúis

Cúis

De ghnáth, ní chloíonn an Coimisiún Eorpach leis an spriocdháta sé mhí a leagtar síos sa Rialachán, agus ní chuirtear táirgeoirí ná Ballstáit ar an eolas riamh faoin gcúis atá leis an moill (de bhrí go bhfuil foráil sa Rialachán maidir leis sin). Ba chóir a rá go cruinn nach mairfidh an scrúdú níos faide ná sé mhí.

Leasú 16

Leasú 16

Airteagal 17

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 5.
     
  Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 84 lena bhforlíontar an Rialachán seo le rialacha maidir leis na cúraimí a leagtar amach san Airteagal sin a shannadh do EUIPO. | |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

5.
     
  Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 84 lena bhforlíontar an Rialachán seo le rialacha maidir leis na cúraimí a leagtar amach san Airteagal sin a shannadh do EUIPO.

Cúis

Cúis

Ba cheart a shoiléiriú gurb é an Coimisiún atá freagrach as scrúdú a dhéanamh ar na hiarratais ar chlárúchán. I gcás saincheisteanna a bhaineann le cúrsaí maoine intleachtúla, féadfaidh an Coimisiún brath ar thacaíocht theicniúil ó EUIPO. Mar sin féin, ní mór roinnt na n-inniúlachtaí sin i ndáil le CMInna a shainiú go soiléir sa togra reachtach agus ní trí ghníomhartha tarmligthe.

Leasú 17

Leasú 17

Airteagal 19

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 10.
     
  Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 84 lena bhforlíontar an Rialachán seo trí bhíthin nósanna imeachta mionsonraithe agus sprioc-amanna le haghaidh an nós imeachta freasúra, le haghaidh barúlacha a chur isteach go hoifigiúil ag na húdaráis náisiúnta agus ag daoine a bhfuil leas dlisteanach acu, nach dtionscnóidh an nós imeachta freasúra, agus trí rialacha maidir lena chúraimí a leagtar amach san Airteagal seo a shannadh do EUIPO. | |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

10.
     
  Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 84 lena bhforlíontar an Rialachán seo trí bhíthin nósanna imeachta mionsonraithe agus sprioc-amanna le haghaidh an nós imeachta freasúra, le haghaidh barúlacha a chur isteach go hoifigiúil ag na húdaráis náisiúnta agus ag daoine a bhfuil leas dlisteanach acu, nach dtionscnóidh an nós imeachta freasúra, agus trí rialacha maidir lena chúraimí a leagtar amach san Airteagal seo a shannadh do EUIPO.

Cúis

Cúis

Ní mór a lua go soiléir gurb é an Coimisiún atá freagrach as an nós imeachta freasúra. I gcás tarmligean na gcúram chuig EUIPO, ba cheart iad sin a shainiú go soiléir sa togra reachtach agus ní trí bhíthin ghníomhartha tarmligthe.

Leasú 18

Leasú 18

Airteagal 25

| An téacs a mhol an Coimisiún | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 5.   Measfar gur leasú sealadach a bheidh i leasú caighdeánach má bhaineann sé le hathrú sealadach ar an sonraíocht táirge mar thoradh ar bhearta éigeantacha sláintíochta nó fíteashláintíochta a d’fhorchuir na húdaráis phoiblí nó leasú sealadach ab éigean a dhéanamh de dheasca tubaiste nádúrtha nó dálaí díobhálacha aimsire a ndearna na húdaráis inniúla iad a aithint go foirmiúil. | 5.   Measfar gur leasú sealadach a bheidh i leasú caighdeánach má bhaineann sé le hathrú sealadach ar an sonraíocht táirge mar thoradh ar bhearta éigeantacha sláintíochta nó fíteashláintíochta a d’fhorchuir na húdaráis phoiblí nó leasú sealadach ab éigean a dhéanamh de dheasca tubaiste nádúrtha nó dálaí díobhálacha aimsire
  nó na hiarmhairtí a bhí ar eachtra gheo-pholaitiúil eisceachtúil
  a ndearna na húdaráis inniúla iad a aithint go foirmiúil. |

An téacs a mhol an Coimisiún

Leasú ó CnaR

5.   Measfar gur leasú sealadach a bheidh i leasú caighdeánach má bhaineann sé le hathrú sealadach ar an sonraíocht táirge mar thoradh ar bhearta éigeantacha sláintíochta nó fíteashláintíochta a d’fhorchuir na húdaráis phoiblí nó leasú sealadach ab éigean a dhéanamh de dheasca tubaiste nádúrtha nó dálaí díobhálacha aimsire a ndearna na húdaráis inniúla iad a aithint go foirmiúil.

5.   Measfar gur leasú sealadach a bheidh i leasú caighdeánach má bhaineann sé le hathrú sealadach ar an sonraíocht táirge mar thoradh ar bhearta éigeantacha sláintíochta nó fíteashláintíochta a d’fhorchuir na húdaráis phoiblí nó leasú sealadach ab éigean a dhéanamh de dheasca tubaiste nádúrtha nó dálaí díobhálacha aimsire
  nó na hiarmhairtí a bhí ar eachtra gheo-pholaitiúil eisceachtúil
  a ndearna na húdaráis inniúla iad a aithint go foirmiúil.

Cúis

Cúis

Léiríonn an méid a tharla le déanaí go mbeadh sé úsáideach cásanna geopholaitiúla a chur san áireamh, cogadh, cuir i gcás, chun athruithe sealadacha ar shonraíochtaí a cheadú.

Leasú 19

Leasú 19

Airteagal 25

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 8.   Maidir le hiarratas ar leasú Aontais ar shonraíocht táirge táisc gheografaigh chláraithe, má chuimsítear ann freisin leasuithe caighdeánacha nó leasuithe sealadacha, ní dhéanfaidh an Coimisiún grinnscrúdú ach ar an leasú Aontais amháin. Maidir le haon leasú caighdeánach nó leasú sealadach, measfar nár cuireadh isteach iad. Leis an ngrinnscrúdú ar iarratais den sórt sin, beifear ag díriú ar na leasuithe atá molta ar leibhéal an Aontais.
  I gcás inarb iomchuí sin, féadfaidh an Coimisiún nó an Ballstát lena mbaineann deis a thairiscint don iarratasóir eilimintí eile de na sonraíochtaí táirge a mhodhnú. | 8.   Maidir le hiarratas ar leasú Aontais ar shonraíocht táirge táisc gheografaigh chláraithe, má chuimsítear ann freisin leasuithe caighdeánacha nó leasuithe sealadacha, ní dhéanfaidh an Coimisiún grinnscrúdú ach ar an leasú Aontais amháin. Maidir le haon leasú caighdeánach nó leasú sealadach, measfar nár cuireadh isteach iad. Leis an ngrinnscrúdú ar iarratais den sórt sin, beifear ag díriú ar na leasuithe atá molta ar leibhéal an Aontais.
  Ar a mhuin sin, tá sé de cheanglas ar an gCoimisiún leasú an Aontais ar shonraíocht TG a mheas féachaint an lagaíonn sé aon tásc geografach nó aon sonrúchán tionscnaimh eile a bhí ann cheana. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

8.   Maidir le hiarratas ar leasú Aontais ar shonraíocht táirge táisc gheografaigh chláraithe, má chuimsítear ann freisin leasuithe caighdeánacha nó leasuithe sealadacha, ní dhéanfaidh an Coimisiún grinnscrúdú ach ar an leasú Aontais amháin. Maidir le haon leasú caighdeánach nó leasú sealadach, measfar nár cuireadh isteach iad. Leis an ngrinnscrúdú ar iarratais den sórt sin, beifear ag díriú ar na leasuithe atá molta ar leibhéal an Aontais.
  I gcás inarb iomchuí sin, féadfaidh an Coimisiún nó an Ballstát lena mbaineann deis a thairiscint don iarratasóir eilimintí eile de na sonraíochtaí táirge a mhodhnú.

8.   Maidir le hiarratas ar leasú Aontais ar shonraíocht táirge táisc gheografaigh chláraithe, má chuimsítear ann freisin leasuithe caighdeánacha nó leasuithe sealadacha, ní dhéanfaidh an Coimisiún grinnscrúdú ach ar an leasú Aontais amháin. Maidir le haon leasú caighdeánach nó leasú sealadach, measfar nár cuireadh isteach iad. Leis an ngrinnscrúdú ar iarratais den sórt sin, beifear ag díriú ar na leasuithe atá molta ar leibhéal an Aontais.
  Ar a mhuin sin, tá sé de cheanglas ar an gCoimisiún leasú an Aontais ar shonraíocht TG a mheas féachaint an lagaíonn sé aon tásc geografach nó aon sonrúchán tionscnaimh eile a bhí ann cheana.

Cúis

Cúis

D’fhéadfadh baol a bheith ann go mbeadh an Coimisiún in ann athruithe a iarraidh ar na sonraíochtaí a théann níos faide ná an iarraidh ar leasú a cuireadh isteach.

Leasú 20

Leasú 20

Airteagal 26

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 6.
     
  Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 84 lena bhforlíontar an Rialachán seo le rialacha maidir leis na cúraimí a leagtar amach i mír 5 a shannadh do EUIPO. | |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

6.
     
  Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 84 lena bhforlíontar an Rialachán seo le rialacha maidir leis na cúraimí a leagtar amach i mír 5 a shannadh do EUIPO.

Cúis

Cúis

Níl sé inghlactha na cúraimí sin a tharmligean chuig EUIPO.

Leasú 21

Leasú 21

Airteagal 27 (1)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 1.   Déanfar tásca geografacha a chuirtear isteach i gclár an Aontais um thásca geografacha a chosaint ar: | 1.   Déanfar tásca geografacha a chuirtear isteach i gclár an Aontais um thásca geografacha,
  mar aon leis na tásca geografacha atá faoi chosaint ag comhaontuithe idirnáisiúnta san Aontas
  , a chosaint ar: |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

1.   Déanfar tásca geografacha a chuirtear isteach i gclár an Aontais um thásca geografacha a chosaint ar:

1.   Déanfar tásca geografacha a chuirtear isteach i gclár an Aontais um thásca geografacha,
  mar aon leis na tásca geografacha atá faoi chosaint ag comhaontuithe idirnáisiúnta san Aontas
  , a chosaint ar:

Cúis

Cúis

TG atá faoi chosaint ag comhaontuithe déthaobhacha nó iltaobhacha, ní ceart a áireamh go huathoibríoch i gClárlann an Aontais.

Leasú 22

Leasú 22

Airteagal 27(1)(a)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| a) | aon úsáid dhíreach nó indíreach tráchtála a bhaintear as an tásc geografach maidir le táirgí nach gcumhdaítear faoin gclárú i gcás ina bhfuil na táirgí sin inchomparáide leis na táirgí atá cláraithe faoin ainm sin nó i gcás ina dtagann úsáid an ainm sin i dtír ar chlú an ainm atá faoi chosaint nó i gcás ina lagaítear nó ina gcaolaítear ar an ainm sin nó ina ndéantar dochar dá chlú; |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

a)

aon úsáid dhíreach nó indíreach tráchtála a bhaintear as an tásc geografach maidir le táirgí nach gcumhdaítear faoin gclárú i gcás ina bhfuil na táirgí sin inchomparáide leis na táirgí atá cláraithe faoin ainm sin nó i gcás ina dtagann úsáid an ainm sin i dtír ar chlú an ainm atá faoi chosaint nó i gcás ina lagaítear nó ina gcaolaítear ar an ainm sin nó ina ndéantar dochar dá chlú;

| a) | aon úsáid dhíreach nó indíreach tráchtála a bhaintear as an tásc geografach maidir le táirgí nach gcumhdaítear faoin gclárú i gcás ina bhfuil na táirgí sin inchomparáide leis na táirgí atá cláraithe faoin ainm sin nó i gcás ina dtagann úsáid an ainm sin i dtír ar chlú an ainm atá faoi chosaint nó i gcás ina lagaítear nó ina gcaolaítear ar an ainm sin nó ina ndéantar dochar dá chlú,
  lena n-áirítear i gcás ina n-úsáidtear na táirgí mar chógaisí |
| --- | --- |

a)

aon úsáid dhíreach nó indíreach tráchtála a bhaintear as an tásc geografach maidir le táirgí nach gcumhdaítear faoin gclárú i gcás ina bhfuil na táirgí sin inchomparáide leis na táirgí atá cláraithe faoin ainm sin nó i gcás ina dtagann úsáid an ainm sin i dtír ar chlú an ainm atá faoi chosaint nó i gcás ina lagaítear nó ina gcaolaítear ar an ainm sin nó ina ndéantar dochar dá chlú,
  lena n-áirítear i gcás ina n-úsáidtear na táirgí mar chógaisí

lena n-áirítear i gcás ina n-úsáidtear na táirgí mar chógaisí

Cúis

Cúis

Ar mhaithe le comhsheasmhacht leis na forálacha nua maidir le cosaint na dtásc geografach a úsáidtear mar chomhábhair, rud atá in Airteagal 28 den togra seo le haghaidh Rialacháin, is maith an rud an tagairt do TGanna a úsáidtear mar chomhábhair a thabhairt isteach athuair.

Leasú 23

Leasú 23

Airteagal 27(1)(b)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| b) | aon mhí-úsáid, aithris nó tabhairt chun cuimhne, fiú má léirítear fíorthionscnamh na dtáirgí nó na seirbhísí nó má aistrítear an t-ainm faoi chosaint nó má chuirtear frása leis amhail “ar nós”, “cineál”, “modh”, “mar a tháirgtear i”, “aithris”, “blas”, “cosúil le” nó a leithéidí. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

b)

aon mhí-úsáid, aithris nó tabhairt chun cuimhne, fiú má léirítear fíorthionscnamh na dtáirgí nó na seirbhísí nó má aistrítear an t-ainm faoi chosaint nó má chuirtear frása leis amhail “ar nós”, “cineál”, “modh”, “mar a tháirgtear i”, “aithris”, “blas”, “cosúil le” nó a leithéidí.

| b) | aon mhí-úsáid, aithris nó tabhairt chun cuimhne,
  fiú i gcás ina bhfuil baint ag na Ballstáit nó ag na húdaráis phoiblí leis


  agus
  fiú má léirítear fíorthionscnamh na dtáirgí nó na seirbhísí nó má aistrítear,
  má thras-scríobhtar nó má thraslitrítear
  an t-ainm faoi chosaint nó má chuirtear frása leis amhail “ar nós”, “cineál”, “modh”, “mar a tháirgtear i”, “aithris”, “blas”, “cosúil le” nó a leithéidí,
  an uair a úsáidtear táirgí den sórt sin mar chomhábhair san áireamh
  ; |
| --- | --- |

b)

aon mhí-úsáid, aithris nó tabhairt chun cuimhne,
  fiú i gcás ina bhfuil baint ag na Ballstáit nó ag na húdaráis phoiblí leis


  agus
  fiú má léirítear fíorthionscnamh na dtáirgí nó na seirbhísí nó má aistrítear,
  má thras-scríobhtar nó má thraslitrítear
  an t-ainm faoi chosaint nó má chuirtear frása leis amhail “ar nós”, “cineál”, “modh”, “mar a tháirgtear i”, “aithris”, “blas”, “cosúil le” nó a leithéidí,
  an uair a úsáidtear táirgí den sórt sin mar chomhábhair san áireamh
  ;

fiú i gcás ina bhfuil baint ag na Ballstáit nó ag na húdaráis phoiblí leis

agus

má thras-scríobhtar nó má thraslitrítear

an uair a úsáidtear táirgí den sórt sin mar chomhábhair san áireamh

Cúis

Cúis

Ní mór an chosaint a neartú freisin i gcoinne aon ghníomhaíocht a dhéanann Ballstáit eile agus údaráis phoiblí, gníomhaíocht a bheadh fós laistigh de theorainneacha na dlíthiúlachta go foirmiúil ach í ag féachaint le leas a bhaint as an éileamh a bhíonn ar TG.

Leasú 24

Leasú 24

Airteagal 27(1)(c)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| c) | aon tásc bréagach nó míthreorach eile maidir le foinse, tionscnamh, nádúr nó cáilíochtaí sár-riachtanacha an táirge a úsáidtear ar an bpacáistiú laistigh nó ar an bpacáistiú lasmuigh, san ábhar fógraíochta nó sna doiciméid nó san fhaisnéis a chuirtear ar fáil ar shuíomhanna gréasáin a bhaineann leis an táirge áirithe, chomh maith le pacáistiú an táirge i gcoimeádán a d’fhéadfadh barúil bhréige a chur in iúl faoina thionscnamh; |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

c)

aon tásc bréagach nó míthreorach eile maidir le foinse, tionscnamh, nádúr nó cáilíochtaí sár-riachtanacha an táirge a úsáidtear ar an bpacáistiú laistigh nó ar an bpacáistiú lasmuigh, san ábhar fógraíochta nó sna doiciméid nó san fhaisnéis a chuirtear ar fáil ar shuíomhanna gréasáin a bhaineann leis an táirge áirithe, chomh maith le pacáistiú an táirge i gcoimeádán a d’fhéadfadh barúil bhréige a chur in iúl faoina thionscnamh;

| c) | aon tásc bréagach nó míthreorach eile maidir le foinse, tionscnamh, nádúr nó cáilíochtaí sár-riachtanacha an táirge a úsáidtear ar an bpacáistiú laistigh nó ar an bpacáistiú lasmuigh, san ábhar fógraíochta nó sna doiciméid nó san fhaisnéis a chuirtear ar fáil ar shuíomhanna gréasáin
  nó ar na hainmneacha fearainn
  a bhaineann leis an táirge áirithe, chomh maith le pacáistiú an táirge i gcoimeádán a d’fhéadfadh barúil bhréige a chur in iúl faoina thionscnamh; |
| --- | --- |

c)

aon tásc bréagach nó míthreorach eile maidir le foinse, tionscnamh, nádúr nó cáilíochtaí sár-riachtanacha an táirge a úsáidtear ar an bpacáistiú laistigh nó ar an bpacáistiú lasmuigh, san ábhar fógraíochta nó sna doiciméid nó san fhaisnéis a chuirtear ar fáil ar shuíomhanna gréasáin
  nó ar na hainmneacha fearainn
  a bhaineann leis an táirge áirithe, chomh maith le pacáistiú an táirge i gcoimeádán a d’fhéadfadh barúil bhréige a chur in iúl faoina thionscnamh;

nó ar na hainmneacha fearainn

Leasú 25

Leasú 25

Airteagal 27(2)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 2.
     
  Chun críocha mhír 1(b), beidh ann do thabhairt chun cuimhne táisc gheografaigh, go háirithe i gcás ina ndéantar le téarma, comhartha, nó suaitheantas lipéadaithe nó pacáistithe nasc díreach soiléir leis an táirge a chumhdaítear leis an tásc geografach cláraithe in intinn an tomhaltóra réasúnta cáiréiseach agus, ar an gcaoi sin, teacht i dtír ar chlú an ainm atá cláraithe nó i gcás ina lagaítear nó ina gcaolaítear ar an ainm cláraithe sin nó ina ndéantar dochar dá chlú. | |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

2.
     
  Chun críocha mhír 1(b), beidh ann do thabhairt chun cuimhne táisc gheografaigh, go háirithe i gcás ina ndéantar le téarma, comhartha, nó suaitheantas lipéadaithe nó pacáistithe nasc díreach soiléir leis an táirge a chumhdaítear leis an tásc geografach cláraithe in intinn an tomhaltóra réasúnta cáiréiseach agus, ar an gcaoi sin, teacht i dtír ar chlú an ainm atá cláraithe nó i gcás ina lagaítear nó ina gcaolaítear ar an ainm cláraithe sin nó ina ndéantar dochar dá chlú.

Cúis

Cúis

Níl aon sainmhíniú ar an tagairt i Rialacháin reatha AE maidir le TG. Is í Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh a thug léirmhíniú ginearálta ar an tagairt, rud nach léirítear san airteagal atá beartaithe. Is faoi Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh is fearr measúnú a fhágáil ar cheist na tagartha agus sin a dhéanamh cás ar chás.

Leasú 26

Leasú 26

Airteagal 27(7)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 7.
     
  I gcás inarb é atá i dtásc geografach ainm comhshuite ina bhfuil téarma a meastar a bheith cineálach, ní hé a bheidh in úsáid an téarma sin an t-iompar dá dtagraítear i mír 1(a) agus (b). | |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

7.
     
  I gcás inarb é atá i dtásc geografach ainm comhshuite ina bhfuil téarma a meastar a bheith cineálach, ní hé a bheidh in úsáid an téarma sin an t-iompar dá dtagraítear i mír 1(a) agus (b).

Cúis

Cúis

D’fhéadfadh an fhoráil seo a bheith ina contúirt do chuid de na fíonta STFC.

Leasú 27

Leasú 27

Mír nua – Airteagal 27

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| | 8.
     
  Glacfaidh na Ballstáit céimeanna iomchuí riaracháin agus breithiúnacha chun úsáid neamhdhleathach na n-ainmniúchán tionscnaimh faoi chosaint agus na dtásc tionscnaimh faoi chosaint, dá dtagraítear i mír 1, a tháirgfear nó a mhargófar sa Bhallstát sin, a chosc nó a stopadh.




  Chuige sin, ainmneoidh na Ballstáit na húdaráis a bheidh freagrach as bearta den sórt sin i gcomhréir leis na nósanna imeachta a chinnfidh gach Ballstát. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

8.
     
  Glacfaidh na Ballstáit céimeanna iomchuí riaracháin agus breithiúnacha chun úsáid neamhdhleathach na n-ainmniúchán tionscnaimh faoi chosaint agus na dtásc tionscnaimh faoi chosaint, dá dtagraítear i mír 1, a tháirgfear nó a mhargófar sa Bhallstát sin, a chosc nó a stopadh.

Chuige sin, ainmneoidh na Ballstáit na húdaráis a bheidh freagrach as bearta den sórt sin i gcomhréir leis na nósanna imeachta a chinnfidh gach Ballstát.

Cúis

Cúis

Ba rud tábhachtach an fhoráil sin d’Airteagal 13(3) de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 a thabhairt isteach athuair.

Leasú 28

Leasú 28

Airteagal 28(2)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 2.   Maidir leis an tásc geografach lena n-ainmnítear comhábhar táirge, ní úsáidfear é in ainm bia an táirge phróiseáilte lena mbaineann, ach amháin i gcásanna ina dtagtar ar chomhaontú
  le grúpa táirgeoirí
  ina bhfuil níos mó ná dhá thrian de na táirgeoirí. | 2.   Maidir leis an tásc geografach lena n-ainmnítear comhábhar táirge, ní úsáidfear é in ainm bia an táirge phróiseáilte lena mbaineann, ach amháin i gcásanna ina dtagtar ar chomhaontú
  leis an ngrúpa táirgeoirí a fhéadfaidh foráil a dhéanamh maidir le coinníollacha íosta lena úsáid
  .
  D’fhéadfadh an úsáid seo mar chomhábhar a bheith ina cúis le cúiteamh airgeadais ón bpróiseálaí a úsáideann an TG. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

2.   Maidir leis an tásc geografach lena n-ainmnítear comhábhar táirge, ní úsáidfear é in ainm bia an táirge phróiseáilte lena mbaineann, ach amháin i gcásanna ina dtagtar ar chomhaontú
  le grúpa táirgeoirí
  ina bhfuil níos mó ná dhá thrian de na táirgeoirí.

2.   Maidir leis an tásc geografach lena n-ainmnítear comhábhar táirge, ní úsáidfear é in ainm bia an táirge phróiseáilte lena mbaineann, ach amháin i gcásanna ina dtagtar ar chomhaontú
  leis an ngrúpa táirgeoirí a fhéadfaidh foráil a dhéanamh maidir le coinníollacha íosta lena úsáid
  .
  D’fhéadfadh an úsáid seo mar chomhábhar a bheith ina cúis le cúiteamh airgeadais ón bpróiseálaí a úsáideann an TG.

Cúis

Cúis

Ba cheart a lua go bhféadfaidh grúpaí táirgeoirí íoschritéir a shainiú maidir le húsáid a TG féin mar chomhábhar, chomh maith le hiarratas a dhéanamh ar ranníocaíocht airgeadais nó ar aisíocaíocht, chun costais mhéadaithe oibriúcháin agus bhainistíochta a gcuid gnáthghníomhaíochtaí a chomhlíonadh.

Leasú 29

Leasú 29

Airteagal 28(3)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 3.
     
  Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 84 lena bhforlíontar an Rialachán seo le rialacha breise maidir le tásca geografacha a úsáid chun comhábhair i dtáirgí próiseáilte, dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo, a shainaithint
  . | |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

3.
     
  Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 84 lena bhforlíontar an Rialachán seo le rialacha breise maidir le tásca geografacha a úsáid chun comhábhair i dtáirgí próiseáilte, dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo, a shainaithint
  .

Cúis

Cúis

Ba cheart rialacha nua a leagan síos sa Rialachán seo maidir le tásca geografacha a úsáidtear mar chomhábhair.

Leasú 30

Leasú 30

Airteagal 29

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 3.
     
  Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 84 lena bhforlíontar an Rialachán seo le rialacha breise maidir le stádas cineálach na dtéarmaí dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo a chinneadh. | |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

3.
     
  Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 84 lena bhforlíontar an Rialachán seo le rialacha breise maidir le stádas cineálach na dtéarmaí dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo a chinneadh.

Cúis

Cúis

Ba cheart rialacha breise maidir le ginearáltacht, más ann dóibh, a leagan síos sa Rialachán seachas trí ghníomhartha tarmligthe.

Leasú 31

Leasú 31

Airteagal 32(1)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 1.   Cuirfear grúpa táirgeoirí ar bun ar thionscnamh na bpáirtithe leasmhara
  , lena n-áirítear feirmeoirí, soláthraithe feirme, próiseálaithe idirmheánacha agus próiseálaithe deiridh
  de réir mar a shonraíonn na húdaráis náisiúnta agus de réir chineál an táirge lena mbaineann. Fíoróidh na Ballstáit go bhfeidhmeoidh an grúpa táirgeoirí ar bhealach trédhearcach daonlathach agus go mbeidh an ceart chun ballraíocht sa ghrúpa ag táirgeoirí uile an táirge arna ainmniú leis an tásc geografach.
  Féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh go mbeidh oifigigh phoiblí agus páirtithe leasmhara eile amhail grúpaí tomhaltóirí, miondíoltóirí agus soláthraithe rannpháirteach in oibreacha an ghrúpa táirgeoirí. | 1.   Cuirfear grúpa táirgeoirí ar bun ar thionscnamh na bpáirtithe leasmhara
  agus féadfaidh táirgeoirí agus/nó próiseálaithe a bheith sa ghrúpa
  , de réir mar a shonraíonn na húdaráis
  inniúla
  agus de réir chineál an táirge lena mbaineann. Fíoróidh na Ballstáit go bhfeidhmeoidh an grúpa táirgeoirí ar bhealach trédhearcach daonlathach agus go mbeidh an ceart chun ballraíocht sa ghrúpa ag táirgeoirí uile an táirge arna ainmniú leis an tásc geografach. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

1.   Cuirfear grúpa táirgeoirí ar bun ar thionscnamh na bpáirtithe leasmhara
  , lena n-áirítear feirmeoirí, soláthraithe feirme, próiseálaithe idirmheánacha agus próiseálaithe deiridh
  de réir mar a shonraíonn na húdaráis náisiúnta agus de réir chineál an táirge lena mbaineann. Fíoróidh na Ballstáit go bhfeidhmeoidh an grúpa táirgeoirí ar bhealach trédhearcach daonlathach agus go mbeidh an ceart chun ballraíocht sa ghrúpa ag táirgeoirí uile an táirge arna ainmniú leis an tásc geografach.
  Féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh go mbeidh oifigigh phoiblí agus páirtithe leasmhara eile amhail grúpaí tomhaltóirí, miondíoltóirí agus soláthraithe rannpháirteach in oibreacha an ghrúpa táirgeoirí.

1.   Cuirfear grúpa táirgeoirí ar bun ar thionscnamh na bpáirtithe leasmhara
  agus féadfaidh táirgeoirí agus/nó próiseálaithe a bheith sa ghrúpa
  , de réir mar a shonraíonn na húdaráis
  inniúla
  agus de réir chineál an táirge lena mbaineann. Fíoróidh na Ballstáit go bhfeidhmeoidh an grúpa táirgeoirí ar bhealach trédhearcach daonlathach agus go mbeidh an ceart chun ballraíocht sa ghrúpa ag táirgeoirí uile an táirge arna ainmniú leis an tásc geografach.

Cúis

Cúis

Na catagóirí a bhaineann le grúpaí táirgeoirí, is catagóirí iad a bhíonn ag athrú de réir an chineáil slabhra luacha atá ann, agus ní hionann na catagóirí ó Bhallstát go chéile ach oiread; Dá bhrí sin, b’fhearr gan bacadh ach na dtáirgeoirí agus le sonraíocht na bpróiseálaithe. Thairis sin amach, an breisluach a bhaineann leis na gníomhaithe nach nglacann páirt sa phróiseas táirgthe i measc na mball atá i ngrúpa táirgeoirí, is breisluach é is deacair a thuiscint.

Leasú 32

Leasú 32

Airteagal 32(2)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 2.   Féadfaidh grúpa táirgeoirí na cumhachtaí agus na freagrachtaí seo a leanas go háirithe a fheidhmiú: | 2.   Féadfaidh grúpa táirgeoirí na cumhachtaí agus na freagrachtaí seo a leanas go háirithe a fheidhmiú: |
| a) | an tsonraíocht táirge a fhorbairt agus
  rialuithe inmheánacha
  a bhainistiú lena n-áirithítear go gcomhlíonann céimeanna táirgthe an táirge arna ainmniú leis an tásc geografach, go gcomhlíonann siad an tsonraíocht sin; |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

2.   Féadfaidh grúpa táirgeoirí na cumhachtaí agus na freagrachtaí seo a leanas go háirithe a fheidhmiú:

2.   Féadfaidh grúpa táirgeoirí na cumhachtaí agus na freagrachtaí seo a leanas go háirithe a fheidhmiú:

a)

an tsonraíocht táirge a fhorbairt agus
  rialuithe inmheánacha
  a bhainistiú lena n-áirithítear go gcomhlíonann céimeanna táirgthe an táirge arna ainmniú leis an tásc geografach, go gcomhlíonann siad an tsonraíocht sin;

rialuithe inmheánacha

| a) | an tsonraíocht táirge a fhorbairt agus
  na gníomhaíochtaí
  a bhainistiú lena n-áirithítear go gcomhlíonann céimeanna táirgthe an táirge arna ainmniú leis an tásc geografach, go gcomhlíonann siad an tsonraíocht sin; |
| --- | --- |

a)

an tsonraíocht táirge a fhorbairt agus
  na gníomhaíochtaí
  a bhainistiú lena n-áirithítear go gcomhlíonann céimeanna táirgthe an táirge arna ainmniú leis an tásc geografach, go gcomhlíonann siad an tsonraíocht sin;

na gníomhaíochtaí

| b) | beart dlíthiúil a dhéanamh chun cosaint a áirithiú don tásc geografach agus do na cearta maoine intleachtúla atá nasctha go díreach leis; |
| --- | --- |

b)

beart dlíthiúil a dhéanamh chun cosaint a áirithiú don tásc geografach agus do na cearta maoine intleachtúla atá nasctha go díreach leis;

| b) | beart dlíthiúil a dhéanamh chun cosaint a áirithiú don tásc geografach agus do na cearta maoine intleachtúla atá nasctha go díreach, |
| --- | --- |

b)

beart dlíthiúil a dhéanamh chun cosaint a áirithiú don tásc geografach agus do na cearta maoine intleachtúla atá nasctha go díreach,

| c) | gealltanais inbhuanaitheachta a chomhaontú, bíodh sin san áireamh sa tsonraíocht táirge nó mar thionscnamh ar leithligh nó ná bíodh, lena n-áirítear socruithe chun fíorú a dhéanamh ar chomhlíonadh na ngealltanas sin agus poiblíocht leordhóthanach a áirithiú dóibh i gcóras faisnéise arna sholáthar ag an gCoimisiún; |
| --- | --- |

c)

gealltanais inbhuanaitheachta a chomhaontú, bíodh sin san áireamh sa tsonraíocht táirge nó mar thionscnamh ar leithligh nó ná bíodh, lena n-áirítear socruithe chun fíorú a dhéanamh ar chomhlíonadh na ngealltanas sin agus poiblíocht leordhóthanach a áirithiú dóibh i gcóras faisnéise arna sholáthar ag an gCoimisiún;

| c) | gealltanais inbhuanaitheachta a chomhaontú, bíodh sin san áireamh sa tsonraíocht táirge nó mar thionscnamh ar leithligh nó ná bíodh, lena n-áirítear socruithe chun fíorú a dhéanamh ar chomhlíonadh na ngealltanas sin agus poiblíocht leordhóthanach a áirithiú dóibh i gcóras faisnéise arna sholáthar ag an gCoimisiún; |
| --- | --- |

c)

gealltanais inbhuanaitheachta a chomhaontú, bíodh sin san áireamh sa tsonraíocht táirge nó mar thionscnamh ar leithligh nó ná bíodh, lena n-áirítear socruithe chun fíorú a dhéanamh ar chomhlíonadh na ngealltanas sin agus poiblíocht leordhóthanach a áirithiú dóibh i gcóras faisnéise arna sholáthar ag an gCoimisiún;

| d) | dea-chleachtais a roinnt le chéile agus feasacht a mhúscailt i measc na dtáirgeoirí maidir le gealltanais inbhuanaitheachta amhail a shainmhínítear in Airteagal 12. Maidir le tacaíocht den sórt sin, féadfaidh sí a bheith, inter alia, ina faisnéis maidir leis an tacaíocht airgeadais atá ar fáil, nó ina forbairt pleananna agus gníomhaíochta; |
| --- | --- |

d)

dea-chleachtais a roinnt le chéile agus feasacht a mhúscailt i measc na dtáirgeoirí maidir le gealltanais inbhuanaitheachta amhail a shainmhínítear in Airteagal 12. Maidir le tacaíocht den sórt sin, féadfaidh sí a bheith, inter alia, ina faisnéis maidir leis an tacaíocht airgeadais atá ar fáil, nó ina forbairt pleananna agus gníomhaíochta;

dea-chleachtais a roinnt le chéile agus feasacht a mhúscailt i measc na dtáirgeoirí maidir le gealltanais inbhuanaitheachta amhail a shainmhínítear in Airteagal 12. Maidir le tacaíocht den sórt sin, féadfaidh sí a bheith, inter alia, ina faisnéis maidir leis an tacaíocht airgeadais atá ar fáil, nó ina forbairt pleananna agus gníomhaíochta;

| d) | beart a dhéanamh chun feabhas a chur ar fheidhmíocht an táisc gheografaigh, lena n-áirítear: |
| --- | --- |

d)

beart a dhéanamh chun feabhas a chur ar fheidhmíocht an táisc gheografaigh, lena n-áirítear:

| e
  ) | beart a dhéanamh chun feabhas a chur ar fheidhmíocht an táisc gheografaigh, lena n-áirítear: |
| --- | --- |

e
  )

e

beart a dhéanamh chun feabhas a chur ar fheidhmíocht an táisc gheografaigh, lena n-áirítear:

| | i) | feachtais mhargaíochta agus fógraíochta chomhchoiteanna a fhorbairt, a eagrú agus a reáchtáil; |
| --- | --- | --- |

i)

feachtais mhargaíochta agus fógraíochta chomhchoiteanna a fhorbairt, a eagrú agus a reáchtáil;

| | i) | feachtais mhargaíochta agus fógraíochta chomhchoiteanna a fhorbairt, a eagrú agus a reáchtáil; |
| --- | --- | --- |

i)

feachtais mhargaíochta agus fógraíochta chomhchoiteanna a fhorbairt, a eagrú agus a reáchtáil;

| | ii) | gníomhaíochtaí faisnéise agus tionscnaimh a fhorbairt a bheidh dírithe ar airíonna an táirge arna ainmniú le tásc geografach a chur in iúl do thomhaltóirí; |
| --- | --- | --- |

ii)

gníomhaíochtaí faisnéise agus tionscnaimh a fhorbairt a bheidh dírithe ar airíonna an táirge arna ainmniú le tásc geografach a chur in iúl do thomhaltóirí;

| | ii) | gníomhaíochtaí faisnéise agus tionscnaimh a fhorbairt a bheidh dírithe ar airíonna an táirge arna ainmniú le tásc geografach a chur in iúl do thomhaltóirí; |
| --- | --- | --- |

ii)

gníomhaíochtaí faisnéise agus tionscnaimh a fhorbairt a bheidh dírithe ar airíonna an táirge arna ainmniú le tásc geografach a chur in iúl do thomhaltóirí;

| | iii) | anailís a dhéanamh ar fheidhmíocht eacnamaíoch, inbhuanaitheacht táirgthe, próifíl chothaitheach agus próifíl orgánaileipteach an táirge arna ainmniú leis an tásc geografach; |
| --- | --- | --- |

iii)

anailís a dhéanamh ar fheidhmíocht eacnamaíoch, inbhuanaitheacht táirgthe, próifíl chothaitheach agus próifíl orgánaileipteach an táirge arna ainmniú leis an tásc geografach;

| | iii) | anailís a dhéanamh ar fheidhmíocht eacnamaíoch, inbhuanaitheacht táirgthe, próifíl chothaitheach agus próifíl orgánaileipteach an táirge arna ainmniú leis an tásc geografach; |
| --- | --- | --- |

iii)

anailís a dhéanamh ar fheidhmíocht eacnamaíoch, inbhuanaitheacht táirgthe, próifíl chothaitheach agus próifíl orgánaileipteach an táirge arna ainmniú leis an tásc geografach;

| | iv) | faisnéis a scaipeadh faoin tásc geografach agus an tsiombail Aontais ábhartha; agus |
| --- | --- | --- |

iv)

faisnéis a scaipeadh faoin tásc geografach agus an tsiombail Aontais ábhartha; agus

| | iv) | faisnéis a scaipeadh faoin tásc geografach agus an tsiombail Aontais ábhartha; agus |
| --- | --- | --- |

iv)

faisnéis a scaipeadh faoin tásc geografach agus an tsiombail Aontais ábhartha; agus

| | v) | comhairle agus oiliúint a chur ar na táirgeoirí atá ann cheana agus ar na táirgeoirí a bheidh ann amach anseo, lena n-áirítear gné na hinscne a chomhtháthadh i saol na linne, sin agus an chothromaíocht idir na fir agus na mór a chur i réim. |
| --- | --- | --- |

v)

comhairle agus oiliúint a chur ar na táirgeoirí atá ann cheana agus ar na táirgeoirí a bheidh ann amach anseo, lena n-áirítear gné na hinscne a chomhtháthadh i saol na linne, sin agus an chothromaíocht idir na fir agus na mór a chur i réim.

| | v) | comhairle agus oiliúint a chur ar na táirgeoirí atá ann cheana agus ar na táirgeoirí a bheidh ann amach anseo, lena n-áirítear gné na hinscne a chomhtháthadh i saol na linne, sin agus an chothromaíocht idir na fir agus na mór a chur i réim. |
| --- | --- | --- |

v)

comhairle agus oiliúint a chur ar na táirgeoirí atá ann cheana agus ar na táirgeoirí a bheidh ann amach anseo, lena n-áirítear gné na hinscne a chomhtháthadh i saol na linne, sin agus an chothromaíocht idir na fir agus na mór a chur i réim.

| e
  ) | comhrac a dhéanamh ar ghóchumadh agus úsáidí calaoiseacha amhrasta a bhaint as úsáid táisc gheografaigh, ar an margadh inmheánach, lena n-ainmnítear táirgí nach bhfuil i gcomhréir leis an tsonraíocht táirge, trí fhaireachán a dhéanamh ar an úsáid a bhaintear as an tasc geografach ar fud an mhargaidh inmheánaigh agus ar mhargaí tríú tíortha ina bhfuil na tásca geografacha faoi chosaint, lena n-áirítear ar an idirlíon, agus de réir mar is gá, na húdaráis forfheidhmithe a chur ar eolas trí úsáid a bhaint as na córais rúnda atá ar fáil. |
| --- | --- |

e
  )

e

comhrac a dhéanamh ar ghóchumadh agus úsáidí calaoiseacha amhrasta a bhaint as úsáid táisc gheografaigh, ar an margadh inmheánach, lena n-ainmnítear táirgí nach bhfuil i gcomhréir leis an tsonraíocht táirge, trí fhaireachán a dhéanamh ar an úsáid a bhaintear as an tasc geografach ar fud an mhargaidh inmheánaigh agus ar mhargaí tríú tíortha ina bhfuil na tásca geografacha faoi chosaint, lena n-áirítear ar an idirlíon, agus de réir mar is gá, na húdaráis forfheidhmithe a chur ar eolas trí úsáid a bhaint as na córais rúnda atá ar fáil.

| f) | comhrac a dhéanamh ar ghóchumadh agus úsáidí calaoiseacha amhrasta a bhaint as úsáid táisc gheografaigh, ar an margadh inmheánach, lena n-ainmnítear táirgí nach bhfuil i gcomhréir leis an tsonraíocht táirge, trí fhaireachán a dhéanamh ar an úsáid a bhaintear as an tasc geografach ar fud an mhargaidh inmheánaigh agus ar mhargaí tríú tíortha ina bhfuil na tásca geografacha faoi chosaint, lena n-áirítear ar an idirlíon, agus de réir mar is gá, na húdaráis forfheidhmithe a chur ar eolas trí úsáid a bhaint as na córais rúnda atá ar fáil. |
| --- | --- |

f)

f)

comhrac a dhéanamh ar ghóchumadh agus úsáidí calaoiseacha amhrasta a bhaint as úsáid táisc gheografaigh, ar an margadh inmheánach, lena n-ainmnítear táirgí nach bhfuil i gcomhréir leis an tsonraíocht táirge, trí fhaireachán a dhéanamh ar an úsáid a bhaintear as an tasc geografach ar fud an mhargaidh inmheánaigh agus ar mhargaí tríú tíortha ina bhfuil na tásca geografacha faoi chosaint, lena n-áirítear ar an idirlíon, agus de réir mar is gá, na húdaráis forfheidhmithe a chur ar eolas trí úsáid a bhaint as na córais rúnda atá ar fáil.

Cúis

Cúis

Ní leor acmhainní na ngrúpaí táirgeoirí neamh-aitheanta chun na cúraimí nua sin a chuimsiú. Go deimhin féin, de réir mar atá cumhachtaí nua á n-aistriú chuig grúpaí táirgeoirí aitheanta, d’fhéadfaí na grúpaí neamhaitheanta is gníomhaí a spreagadh chun aitheantas a fháil agus ar an gcaoi sin an struchtúr atá orthu a fheabhsú.

Leasú 33

Leasú 33

Airteagal 32 – pointe nua (g) chuig mír 2

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| | g) | beart a dhéanamh chun luach táirgí a fheabhsú agus, i gcás inar gá, céimeanna a ghlacadh chun aon bheart atá díobhálach d’íomhá na dtáirgí sin, nó a bhfuil an baol ann go mbeadh sé díobhálach dó, a chosc nó dul ina choinne. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

g)

g)

beart a dhéanamh chun luach táirgí a fheabhsú agus, i gcás inar gá, céimeanna a ghlacadh chun aon bheart atá díobhálach d’íomhá na dtáirgí sin, nó a bhfuil an baol ann go mbeadh sé díobhálach dó, a chosc nó dul ina choinne.

beart a dhéanamh chun luach táirgí a fheabhsú agus, i gcás inar gá, céimeanna a ghlacadh chun aon bheart atá díobhálach d’íomhá na dtáirgí sin, nó a bhfuil an baol ann go mbeadh sé díobhálach dó, a chosc nó dul ina choinne.

Cúis

Cúis

Ní mór an fhoráil sin d’Airteagal 45(1)(f) de Rialachán (AE) 1151/2012 a thabhairt isteach athuair d’fhonn ról agus cumhachtaí na ngrúpaí táirgeoirí TG a neartú.

Leasú 34

Leasú 34

Airteagal 33

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 1.   Ainmneoidh na Ballstáit, arna iarraidh sin do ghrúpaí táirgeoirí
  a chomhlíonann coinníollacha mhír 3
  , i gcomhréir lena ndlí náisiúnta, grúpa táirgeoirí amháin mar ghrúpa táirgeoirí aitheanta le haghaidh
  gach táisc gheografaigh de thionscnamh a gcríche atá cláraithe nó atá faoi réir iarratas ar chlárú nó le haghaidh ainmneacha táirge a d’fhéadfadh a bheith ina n-ábhar iarratais ar chlárú
  . | 1.   Ainmneoidh na Ballstáit, arna iarraidh sin do ghrúpaí táirgeoirí, i gcomhréir lena ndlí náisiúnta, grúpa táirgeoirí amháin mar ghrúpa táirgeoirí aitheanta le haghaidh
  ceann amháin nó níos mó de na tásca geografacha de thionscnamh a gcríoch féin. |
| 2.   Féadfar grúpa táirgeoirí a ainmniú mar ghrúpa táirgeoirí aitheanta
  faoi réir comhaontú a bheith ann roimh ré idir dhá thrian de tháirgeoirí an táirge arb ann do thásc geografach ina leith, grúpa a dhéanann ar a laghad dhá thrian de tháirgeadh an táirge sin sa limistéar geografach dá dtagraítear sa tsonraíocht táirge. Go heisceachtúil, measfar gur grúpa táirgeoirí aitheanta a bheidh sna húdarás dá dtagraítear in Airteagal 8(2), sin agus sna táirgeoirí aonair dá dtagraítear in Airteagal 8(3). | 2.   Féadfar grúpa táirgeoirí a ainmniú mar ghrúpa aitheanta táirgeoirí
  sna cásanna seo a leanas: |
| | a) | go bhfuil líon íosta comhaltaí aige agus/nó go gcumhdaíonn sé toirt íosta nó luach íosta de tháirgeadh indíolta, rud atá le socrú ag an mBallstát lena mbaineann sa limistéar ina n-oibríonn sé. Ní chuirfidh na forálacha sin bac ar aitheantas do ghrúpaí táirgeoirí atá i mbun táirgeadh ar an scála beag; a bis) nó lagaíonn sé tásca geografacha eile ná sonraíochtaí tionscnaimh a dtarlódh dóibh a bheith ann cheana; |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

1.   Ainmneoidh na Ballstáit, arna iarraidh sin do ghrúpaí táirgeoirí
  a chomhlíonann coinníollacha mhír 3
  , i gcomhréir lena ndlí náisiúnta, grúpa táirgeoirí amháin mar ghrúpa táirgeoirí aitheanta le haghaidh
  gach táisc gheografaigh de thionscnamh a gcríche atá cláraithe nó atá faoi réir iarratas ar chlárú nó le haghaidh ainmneacha táirge a d’fhéadfadh a bheith ina n-ábhar iarratais ar chlárú
  .

1.   Ainmneoidh na Ballstáit, arna iarraidh sin do ghrúpaí táirgeoirí, i gcomhréir lena ndlí náisiúnta, grúpa táirgeoirí amháin mar ghrúpa táirgeoirí aitheanta le haghaidh
  ceann amháin nó níos mó de na tásca geografacha de thionscnamh a gcríoch féin.

2.   Féadfar grúpa táirgeoirí a ainmniú mar ghrúpa táirgeoirí aitheanta
  faoi réir comhaontú a bheith ann roimh ré idir dhá thrian de tháirgeoirí an táirge arb ann do thásc geografach ina leith, grúpa a dhéanann ar a laghad dhá thrian de tháirgeadh an táirge sin sa limistéar geografach dá dtagraítear sa tsonraíocht táirge. Go heisceachtúil, measfar gur grúpa táirgeoirí aitheanta a bheidh sna húdarás dá dtagraítear in Airteagal 8(2), sin agus sna táirgeoirí aonair dá dtagraítear in Airteagal 8(3).

2.   Féadfar grúpa táirgeoirí a ainmniú mar ghrúpa aitheanta táirgeoirí
  sna cásanna seo a leanas:

a)

a)

go bhfuil líon íosta comhaltaí aige agus/nó go gcumhdaíonn sé toirt íosta nó luach íosta de tháirgeadh indíolta, rud atá le socrú ag an mBallstát lena mbaineann sa limistéar ina n-oibríonn sé. Ní chuirfidh na forálacha sin bac ar aitheantas do ghrúpaí táirgeoirí atá i mbun táirgeadh ar an scála beag; a bis) nó lagaíonn sé tásca geografacha eile ná sonraíochtaí tionscnaimh a dtarlódh dóibh a bheith ann cheana;

go bhfuil líon íosta comhaltaí aige agus/nó go gcumhdaíonn sé toirt íosta nó luach íosta de tháirgeadh indíolta, rud atá le socrú ag an mBallstát lena mbaineann sa limistéar ina n-oibríonn sé. Ní chuirfidh na forálacha sin bac ar aitheantas do ghrúpaí táirgeoirí atá i mbun táirgeadh ar an scála beag; a bis) nó lagaíonn sé tásca geografacha eile ná sonraíochtaí tionscnaimh a dtarlódh dóibh a bheith ann cheana;

| b) | má chuireann sé a dhóthain fianaise ar fáil gur féidir leis a chuid gníomhaíochtaí a chur i gcrích, thar thréimhse ama agus ó thaobh éifeachtúlachta de, le tacaíocht dhaonna, ábhartha agus theicniúil a sholáthar dá chuid comhaltaí; |
| --- | --- |

b)

b)

má chuireann sé a dhóthain fianaise ar fáil gur féidir leis a chuid gníomhaíochtaí a chur i gcrích, thar thréimhse ama agus ó thaobh éifeachtúlachta de, le tacaíocht dhaonna, ábhartha agus theicniúil a sholáthar dá chuid comhaltaí;

má chuireann sé a dhóthain fianaise ar fáil gur féidir leis a chuid gníomhaíochtaí a chur i gcrích, thar thréimhse ama agus ó thaobh éifeachtúlachta de, le tacaíocht dhaonna, ábhartha agus theicniúil a sholáthar dá chuid comhaltaí;

| c) | feidhmeoidh sé a chuid chumhachtaí agus a chuid freagrachtaí i gcomhréir leis na critéir maidir le hionadaíocht chóir chothrom ar na catagóirí oibreoirí atá páirteach sa phróiseas táirgthe, arna mbunú nó le bunú ag an mBallstát lena mbaineann, chun eisiaimh a sheachaint agus chun rialachas daonlathach an ghrúpa aitheanta a cheadú. |
| --- | --- |

c)

c)

feidhmeoidh sé a chuid chumhachtaí agus a chuid freagrachtaí i gcomhréir leis na critéir maidir le hionadaíocht chóir chothrom ar na catagóirí oibreoirí atá páirteach sa phróiseas táirgthe, arna mbunú nó le bunú ag an mBallstát lena mbaineann, chun eisiaimh a sheachaint agus chun rialachas daonlathach an ghrúpa aitheanta a cheadú.

feidhmeoidh sé a chuid chumhachtaí agus a chuid freagrachtaí i gcomhréir leis na critéir maidir le hionadaíocht chóir chothrom ar na catagóirí oibreoirí atá páirteach sa phróiseas táirgthe, arna mbunú nó le bunú ag an mBallstát lena mbaineann, chun eisiaimh a sheachaint agus chun rialachas daonlathach an ghrúpa aitheanta a cheadú.

3.   De bhreis ar na cumhachtaí agus na freagrachtaí dá dtagraítear in Airteagal 32(2), féadfaidh grúpa táirgeoirí aitheanta na cumhachtaí agus na freagrachtaí seo a leanas a fheidhmiú:

3.   De bhreis ar na cumhachtaí agus na freagrachtaí dá dtagraítear in Airteagal 32(2), féadfaidh grúpa táirgeoirí aitheanta na cumhachtaí agus na freagrachtaí seo a leanas a fheidhmiú:

| a) | idirchaidreamh a dhéanamh le comhlachtaí forfheidhmithe maoine intleachtúla agus frith-ghóchumtha agus a bheith rannpháirteach i líonraí forfheidhmithe maoine intleachtúla ina cháil mar shealbhóir cirt táisc geografaigh; |
| --- | --- |

a)

idirchaidreamh a dhéanamh le comhlachtaí forfheidhmithe maoine intleachtúla agus frith-ghóchumtha agus a bheith rannpháirteach i líonraí forfheidhmithe maoine intleachtúla ina cháil mar shealbhóir cirt táisc geografaigh;

| a) | idirchaidreamh a dhéanamh le comhlachtaí forfheidhmithe maoine intleachtúla agus frith-ghóchumtha agus a bheith rannpháirteach i líonraí forfheidhmithe maoine intleachtúla ina cháil mar shealbhóir cirt táisc geografaigh; |
| --- | --- |

a)

idirchaidreamh a dhéanamh le comhlachtaí forfheidhmithe maoine intleachtúla agus frith-ghóchumtha agus a bheith rannpháirteach i líonraí forfheidhmithe maoine intleachtúla ina cháil mar shealbhóir cirt táisc geografaigh;

| b) | gníomhartha forfheidhmiúcháin a ghlacadh, lena n-áirítear iarratais ar ghníomhartha a dhéanamh chuig údaráis chustaim, chun aon bheart atá díobhálach d’íomhá na dtáirgí sin nó a bhfuil an baol ann go mbeidís díobhálach dó a chosc nó cur ina gcoinne; |
| --- | --- |

b)

gníomhartha forfheidhmiúcháin a ghlacadh, lena n-áirítear iarratais ar ghníomhartha a dhéanamh chuig údaráis chustaim, chun aon bheart atá díobhálach d’íomhá na dtáirgí sin nó a bhfuil an baol ann go mbeidís díobhálach dó a chosc nó cur ina gcoinne;

| b) | gníomhartha forfheidhmiúcháin a ghlacadh, lena n-áirítear iarratais ar ghníomhartha a dhéanamh chuig údaráis chustaim, chun aon bheart atá díobhálach d’íomhá na dtáirgí sin nó a bhfuil an baol ann go mbeidís díobhálach dó a chosc nó cur ina gcoinne; |
| --- | --- |

b)

gníomhartha forfheidhmiúcháin a ghlacadh, lena n-áirítear iarratais ar ghníomhartha a dhéanamh chuig údaráis chustaim, chun aon bheart atá díobhálach d’íomhá na dtáirgí sin nó a bhfuil an baol ann go mbeidís díobhálach dó a chosc nó cur ina gcoinne;

| c) | rialacha ceangailteacha a mholadh do na húdaráis náisiúnta a bheidh le glacadh i gcomhréir le hAirteagal 166a de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 chun soláthar táirgí arna n-ainmniú le tásc geografach a rialú; |
| --- | --- |

c)

rialacha ceangailteacha a mholadh do na húdaráis náisiúnta a bheidh le glacadh i gcomhréir le hAirteagal 166a de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 chun soláthar táirgí arna n-ainmniú le tásc geografach a rialú;

| c) | rialacha ceangailteacha a mholadh do na húdaráis náisiúnta a bheidh le glacadh i gcomhréir le hAirteagal 166 bis de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 chun soláthar táirgí arna n-ainmniú le tásc geografach a rialú; |
| --- | --- |

c)

rialacha ceangailteacha a mholadh do na húdaráis náisiúnta a bheidh le glacadh i gcomhréir le hAirteagal 166 bis de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 chun soláthar táirgí arna n-ainmniú le tásc geografach a rialú;

bis

| d) | d’fhonn an tásc geografach a chosaint i gcórais idirlín na n-ainmneacha fearainn lasmuigh de dhlínse an Aontais, trádmharc aonair, comhchoiteann nó deimhniúcháin a chlárú ag brath ar an gcóras trádmhairc lena mbaineann, ina bhfuil, mar cheann dá phríomh-shaintréithe, tásc geografach agus gan é a bheith bainteach ach amháin le táirge a chomhlíonann an tsonraíocht táirge chomhfhreagrach. |
| --- | --- |

d)

d’fhonn an tásc geografach a chosaint i gcórais idirlín na n-ainmneacha fearainn lasmuigh de dhlínse an Aontais, trádmharc aonair, comhchoiteann nó deimhniúcháin a chlárú ag brath ar an gcóras trádmhairc lena mbaineann, ina bhfuil, mar cheann dá phríomh-shaintréithe, tásc geografach agus gan é a bheith bainteach ach amháin le táirge a chomhlíonann an tsonraíocht táirge chomhfhreagrach.

| d) | d’fhonn an tásc geografach a chosaint i gcórais idirlín na n-ainmneacha fearainn lasmuigh de dhlínse an Aontais, trádmharc aonair, comhchoiteann nó deimhniúcháin a chlárú ag brath ar an gcóras trádmhairc lena mbaineann, ina bhfuil, mar cheann dá phríomh-shaintréithe, tásc geografach agus gan é a bheith bainteach ach amháin le táirge a chomhlíonann an tsonraíocht táirge chomhfhreagrach; |
| --- | --- |

d)

d’fhonn an tásc geografach a chosaint i gcórais idirlín na n-ainmneacha fearainn lasmuigh de dhlínse an Aontais, trádmharc aonair, comhchoiteann nó deimhniúcháin a chlárú ag brath ar an gcóras trádmhairc lena mbaineann, ina bhfuil, mar cheann dá phríomh-shaintréithe, tásc geografach agus gan é a bheith bainteach ach amháin le táirge a chomhlíonann an tsonraíocht táirge chomhfhreagrach;

| e) | clásail chaighdeánacha a bhunú de réir bhrí Airteagal 172 bis de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 maidir le comhroinnt luacha, lena n-áirítear préimheanna margaidh agus caillteanais, trí aon athrú ar phraghsanna ábhartha na dtáirgí ar an margadh lena mbaineann nó praghsanna na n-earraí eile a chinneadh; |
| --- | --- |

e)

e)

clásail chaighdeánacha a bhunú de réir bhrí Airteagal 172 bis de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 maidir le comhroinnt luacha, lena n-áirítear préimheanna margaidh agus caillteanais, trí aon athrú ar phraghsanna ábhartha na dtáirgí ar an margadh lena mbaineann nó praghsanna na n-earraí eile a chinneadh;

clásail chaighdeánacha a bhunú de réir bhrí Airteagal 172 bis de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 maidir le comhroinnt luacha, lena n-áirítear préimheanna margaidh agus caillteanais, trí aon athrú ar phraghsanna ábhartha na dtáirgí ar an margadh lena mbaineann nó praghsanna na n-earraí eile a chinneadh;

| f) | rialacha a leagan síos maidir le húsáid an táirge TG mar chomhábhar, go háirithe: i) íoschoinníollacha a bhunú maidir lena TG féin a úsáid mar chomhábhar; ii) ranníocaíocht airgeadais nó aisíocaíocht a iarraidh ar an bpróiseálaí a úsáideann an TG mar chomhábhar; iii) gníomhaíochtaí rialaithe agus maoirseachta a dhéanamh ar fud mhargadh inmheánach an Aontais
  ; |
| --- | --- |

f)

f)

rialacha a leagan síos maidir le húsáid an táirge TG mar chomhábhar, go háirithe: i) íoschoinníollacha a bhunú maidir lena TG féin a úsáid mar chomhábhar; ii) ranníocaíocht airgeadais nó aisíocaíocht a iarraidh ar an bpróiseálaí a úsáideann an TG mar chomhábhar; iii) gníomhaíochtaí rialaithe agus maoirseachta a dhéanamh ar fud mhargadh inmheánach an Aontais
  ;

rialacha a leagan síos maidir le húsáid an táirge TG mar chomhábhar, go háirithe: i) íoschoinníollacha a bhunú maidir lena TG féin a úsáid mar chomhábhar; ii) ranníocaíocht airgeadais nó aisíocaíocht a iarraidh ar an bpróiseálaí a úsáideann an TG mar chomhábhar; iii) gníomhaíochtaí rialaithe agus maoirseachta a dhéanamh ar fud mhargadh inmheánach an Aontais

| g) | rachaidh an Coimisiún Eorpach i gcomhairle leis i gcomhthéacs na gcaibidlíochtaí ar chomhaontuithe trádála idirnáisiúnta maidir lena gcuid ainmneacha féin a chosaint. |
| --- | --- |

g)

g)

rachaidh an Coimisiún Eorpach i gcomhairle leis i gcomhthéacs na gcaibidlíochtaí ar chomhaontuithe trádála idirnáisiúnta maidir lena gcuid ainmneacha féin a chosaint.

rachaidh an Coimisiún Eorpach i gcomhairle leis i gcomhthéacs na gcaibidlíochtaí ar chomhaontuithe trádála idirnáisiúnta maidir lena gcuid ainmneacha féin a chosaint.

4.   Beidh na cumhachtaí agus na freagrachtaí dá dtagraítear i mír 
  2 faoi réir comhaontú a bheith ann roimh ré idir dhá thrian de tháirgeoirí an táirge arna n-ainmniú le tásc geografach, ar táirgeoirí iad a dhéanann ar a laghad dhá thrian de tháirgeadh an táirge sin sa limistéar geografach dá dtagraítear sa tsonraíocht táirge
  .

4.   Déanfaidh na Ballstáit seiceálacha chun a áirithiú go gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar síos i mír 2. I gcás ina bhfaigheann na húdaráis náisiúnta inniúla nach bhfuil na coinníollacha sin á gcomhlíonadh, déanfaidh na Ballstáit an cinneadh maidir le haitheantas a thabhairt don ghrúpa táirgeoirí a neamhniú.

5
  .   Déanfaidh na Ballstáit seiceálacha chun a áirithiú go gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar síos i mír 2. I gcás ina bhfaigheann na húdaráis náisiúnta inniúla nach bhfuil na coinníollacha sin á gcomhlíonadh, déanfaidh na Ballstáit an cinneadh maidir le haitheantas a thabhairt don ghrúpa táirgeoirí a neamhniú.

Cúis

Cúis

Faoin bhfoclaíocht atá ann faoi láthair, níl éagsúlacht na staideanna dlíthiúla sna Ballstáit san áireamh. Sa togra reachtach, ionas go gcuirfear sainiúlachtaí náisiúnta chomh maith le difríochtaí idir earnálacha san áireamh, ba cheart go leagfaí amach prionsabail ghinearálta maidir leis an gcaoi ar féidir le Ballstát grúpa tásca geografacha a aithint. Ar an ásc deiridh, is rud ríthábhachtach go n-áiritheofar leis na critéir le haghaidh ionadaíochas an ghrúpa aitheanta cothromaíocht sa chinnteoireacht idir na baill éagsúla den ghrúpa.

Leasú 35

Leasú 35

Airteagal 33, mír nua (6)

| An téacs a mhol an Coimisiún | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| | 6.
     
  I gcásanna a bhfuil údar cuí leo, féadfaidh na Ballstáit a chinneadh, ar bhonn critéar oibiachtúil agus neamh-idirdhealaitheach, go gcomhlíonfar na coinníollacha a leagtar amach i mír 1 maidir le grúpaí táirgeoirí atá aitheanta cheana ar an leibhéal náisiúnta ar bhonn na rialacha náisiúnta a bhí i bhfeidhm roimh dháta theacht i bhfeidhm don Rialachán seo, agus nach ndéanann sé sin dochar d’fheidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh. |

An téacs a mhol an Coimisiún

Leasú ó CnaR

6.
     
  I gcásanna a bhfuil údar cuí leo, féadfaidh na Ballstáit a chinneadh, ar bhonn critéar oibiachtúil agus neamh-idirdhealaitheach, go gcomhlíonfar na coinníollacha a leagtar amach i mír 1 maidir le grúpaí táirgeoirí atá aitheanta cheana ar an leibhéal náisiúnta ar bhonn na rialacha náisiúnta a bhí i bhfeidhm roimh dháta theacht i bhfeidhm don Rialachán seo, agus nach ndéanann sé sin dochar d’fheidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh.

Cúis

Cúis

I mBallstáit áirithe, is ann cheana do chóras na ngrúpaí táirgeoirí aitheanta.

Leasú 36

Leasú 36

Airteagal 34(1)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 1.   Maidir le clárlanna ainm fearainn
  tírchóid uasleibhéil atá bunaithe san Aontas, féadfaidh
  siad, arna iarraidh sin do dhuine nádúrtha nó dlítheanach a bhfuil leas dlisteanach nó cearta dlisteanacha aige, ainm fearainn atá cláraithe
  faoi fhearann tírchóid uasleibhéil
  a athghairm nó a aistriú chuig grúpa táirgeoirí aitheanta na dtáirgí lena ngabhann an tásc geografach i gceist tar éis nós imeachta malartach réitigh díospóide nó nós imeachta breithiúnais más rud é gur chláraigh sealbhóir, nach bhfuil cearta ná leas dlisteanach aige sa tásc geografach, an t-ainm fearainn sin nó más rud é gur cláraíodh é nó go bhfuil úsáid á baint as de mheon mímhacánta agus más sárú ar Airteagal 27 an úsáid sin. | 1.   
  Beidh feidhm ag na hoibleagáidí seo a leanas maidir le croísheirbhísí ardáin a bhíonn á soláthar nó á dtairiscint ag geatóirí d’úsáideoirí deiridh atá bunaithe san Aontas nó lonnaithe ann, agus d’úsáideoirí gnó, gan beann ar áit bhunaithe nó chónaithe na maor geata ná na n-úsáideoirí gnó agus gan beann ar an dlí is infheidhme ar shlí eile maidir le soláthar seirbhísí, i gcomhréir le hAirteagal 1 de Rialachán (AE) 2022/xxx.




  Déanfaidh
  clárlanna ainmneacha fearainn,
  ex officio
  nó tar éis do dhuine nádúrtha nó dlítheanach a bhfuil leas dlisteanach nó cearta dlisteanach aige a n-iarraidh, ainm fearainn cláraithe a chúlghairm nó a aistriú chuig an ngrúpa aitheanta táirgeoirí táirgí a ainmnítear sa tásc geografach lena mbaineann, sin
  nó chuig Ballstát tionscnaimh an táisc gheografaigh lena mbaineann
  , tar éis nós imeachta iomchuí eile um réiteach díospóide nó breithiúnach, más rud é gur chláraigh an sealbhóir an t-ainm fearainn sin gan aon chearta ná leas dlisteanach sa tásc geografach nó má cláraíodh é nó má úsáideadh é de mheon mímhacánta agus más i gcontrárthacht le hAirteagal 27 atáthar á úsáid. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

1.   Maidir le clárlanna ainm fearainn
  tírchóid uasleibhéil atá bunaithe san Aontas, féadfaidh
  siad, arna iarraidh sin do dhuine nádúrtha nó dlítheanach a bhfuil leas dlisteanach nó cearta dlisteanacha aige, ainm fearainn atá cláraithe
  faoi fhearann tírchóid uasleibhéil
  a athghairm nó a aistriú chuig grúpa táirgeoirí aitheanta na dtáirgí lena ngabhann an tásc geografach i gceist tar éis nós imeachta malartach réitigh díospóide nó nós imeachta breithiúnais más rud é gur chláraigh sealbhóir, nach bhfuil cearta ná leas dlisteanach aige sa tásc geografach, an t-ainm fearainn sin nó más rud é gur cláraíodh é nó go bhfuil úsáid á baint as de mheon mímhacánta agus más sárú ar Airteagal 27 an úsáid sin.

1.   
  Beidh feidhm ag na hoibleagáidí seo a leanas maidir le croísheirbhísí ardáin a bhíonn á soláthar nó á dtairiscint ag geatóirí d’úsáideoirí deiridh atá bunaithe san Aontas nó lonnaithe ann, agus d’úsáideoirí gnó, gan beann ar áit bhunaithe nó chónaithe na maor geata ná na n-úsáideoirí gnó agus gan beann ar an dlí is infheidhme ar shlí eile maidir le soláthar seirbhísí, i gcomhréir le hAirteagal 1 de Rialachán (AE) 2022/xxx.

Déanfaidh
  clárlanna ainmneacha fearainn,
  ex officio
  nó tar éis do dhuine nádúrtha nó dlítheanach a bhfuil leas dlisteanach nó cearta dlisteanach aige a n-iarraidh, ainm fearainn cláraithe a chúlghairm nó a aistriú chuig an ngrúpa aitheanta táirgeoirí táirgí a ainmnítear sa tásc geografach lena mbaineann, sin
  nó chuig Ballstát tionscnaimh an táisc gheografaigh lena mbaineann
  , tar éis nós imeachta iomchuí eile um réiteach díospóide nó breithiúnach, más rud é gur chláraigh an sealbhóir an t-ainm fearainn sin gan aon chearta ná leas dlisteanach sa tásc geografach nó má cláraíodh é nó má úsáideadh é de mheon mímhacánta agus más i gcontrárthacht le hAirteagal 27 atáthar á úsáid.

Cúis

Cúis

Ní chumhdaítear le hAirteagal 34 ach na fearainn chéad leibhéal de chuid an Chóid Tíre (ccTLDanna) san Aontas. Ní infheidhme don fhoráil sin i gcás ainmneacha fearainn seachas ccTLDanna. Dá bhrí sin, is iomchuí an fhoclaíocht a thabhairt i gcomhréir le foclaíocht na hIonstraime um Margaí Digiteacha.

Leasú 37

Leasú 37

Airteagal 34(2)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 2.   Áiritheoidh clárlanna ainmneacha fearainn
  tírchóid uasleibhéil atá bunaithe san Aontas
  go n-aithneofar, le haon nós imeachta malartach réitigh díospóide a bhunaítear chun díospóidí a bhaineann le clárú ainmneacha fearainn dá dtagraítear i mír 1 a réiteach, gurb é atá i dtásca geografacha cearta lena bhféadfar cosc a chur ar chlárú ainm fearainn nó ar úsáid a bhaint as de mheon mímhacánta. | 2.   Áiritheoidh clárlanna ainmneacha fearainn go n-aithneofar, le haon nós imeachta malartach réitigh díospóide a bhunaítear chun díospóidí a bhaineann le clárú ainmneacha fearainn dá dtagraítear i mír 1 a réiteach, gurb é atá i dtásca geografacha cearta lena bhféadfar cosc a chur ar chlárú ainm fearainn nó ar úsáid a bhaint as de mheon mímhacánta. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

2.   Áiritheoidh clárlanna ainmneacha fearainn
  tírchóid uasleibhéil atá bunaithe san Aontas
  go n-aithneofar, le haon nós imeachta malartach réitigh díospóide a bhunaítear chun díospóidí a bhaineann le clárú ainmneacha fearainn dá dtagraítear i mír 1 a réiteach, gurb é atá i dtásca geografacha cearta lena bhféadfar cosc a chur ar chlárú ainm fearainn nó ar úsáid a bhaint as de mheon mímhacánta.

2.   Áiritheoidh clárlanna ainmneacha fearainn go n-aithneofar, le haon nós imeachta malartach réitigh díospóide a bhunaítear chun díospóidí a bhaineann le clárú ainmneacha fearainn dá dtagraítear i mír 1 a réiteach, gurb é atá i dtásca geografacha cearta lena bhféadfar cosc a chur ar chlárú ainm fearainn nó ar úsáid a bhaint as de mheon mímhacánta.

Leasú 38

Leasú 38

Airteagal nua tar éis Airteagal 45

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| | 1.
     
  Féadfaidh EUIPO a bheith rannpháirteach i bhfeidhmiú chóras tásca geografacha an Aontais ach cúnamh teicniúil a sholáthar don Choimisiún Eorpach sna cásanna dá bhforáiltear sa Rialachán seo agus ar an mbealach sin, gan dul thar a réimse inniúlachta féin amach, fad a bhaineann le cearta na maoine intleachtúla. |
| | 2.
     
  Níor cheart go gcuirfeadh rannpháirtíocht EUIPO san obair ró-ualach ar na nósanna imeachta ná síneadh ama lena ré. |
| | 3.
     
  Féadfaidh EUIPO tacú leis an gCoimisiún Eorpach i ndéanamh na gcúraimí seo a leanas: |
| | a) | cúnamh le gnéithe den mhaoin intleachtúil le linn scrúdú na n-iarratas sna nósanna imeachta maidir le tásca geografacha a chlárú, a mhodhnú, sin agus an cur i gcoinne; |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

1.
     
  Féadfaidh EUIPO a bheith rannpháirteach i bhfeidhmiú chóras tásca geografacha an Aontais ach cúnamh teicniúil a sholáthar don Choimisiún Eorpach sna cásanna dá bhforáiltear sa Rialachán seo agus ar an mbealach sin, gan dul thar a réimse inniúlachta féin amach, fad a bhaineann le cearta na maoine intleachtúla.

2.
     
  Níor cheart go gcuirfeadh rannpháirtíocht EUIPO san obair ró-ualach ar na nósanna imeachta ná síneadh ama lena ré.

3.
     
  Féadfaidh EUIPO tacú leis an gCoimisiún Eorpach i ndéanamh na gcúraimí seo a leanas:

a)

a)

cúnamh le gnéithe den mhaoin intleachtúil le linn scrúdú na n-iarratas sna nósanna imeachta maidir le tásca geografacha a chlárú, a mhodhnú, sin agus an cur i gcoinne;

cúnamh le gnéithe den mhaoin intleachtúil le linn scrúdú na n-iarratas sna nósanna imeachta maidir le tásca geografacha a chlárú, a mhodhnú, sin agus an cur i gcoinne;

| b) | leasuithe caighdeánacha ar shonraíocht táirge a fhoilsiú; |
| --- | --- |

b)

b)

leasuithe caighdeánacha ar shonraíocht táirge a fhoilsiú;

leasuithe caighdeánacha ar shonraíocht táirge a fhoilsiú;

| c) | na tásca geografacha a chosaint, lena n-áirítear ar an idirlíon; |
| --- | --- |

c)

c)

na tásca geografacha a chosaint, lena n-áirítear ar an idirlíon;

na tásca geografacha a chosaint, lena n-áirítear ar an idirlíon;

| d) | feidhmiú chlár na TGanna; |
| --- | --- |

d)

d)

feidhmiú chlár na TGanna;

feidhmiú chlár na TGanna;

| e) | córas foláirimh a bhunú agus a bhainistiú a chuirfidh iarratasóirí ar an eolas faoi infhaighteacht a dtásc geografach mar ainm fearainn. |
| --- | --- |

e)

e)

córas foláirimh a bhunú agus a bhainistiú a chuirfidh iarratasóirí ar an eolas faoi infhaighteacht a dtásc geografach mar ainm fearainn.

córas foláirimh a bhunú agus a bhainistiú a chuirfidh iarratasóirí ar an eolas faoi infhaighteacht a dtásc geografach mar ainm fearainn.

Cúis

Cúis

Caibidil 5 den Rialachán atá beartaithe, sin é an áit chuí chun na cineálacha cúraimí ar féidir le EUIPO cúnamh a thabhairt don Choimisiún ina leith a shoiléiriú agus a liostú go trédhearcach. Chuirfeadh sé sin ar chumas EUIPO inniúlachtaí AS AGRI sa talmhaíocht agus san fhorbairt tuaithe a chomhlánú le saineolas maidir le CMI.

Leasú 39

Leasú 39

Airteagal 47

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 1.   I gcás
  ina bhfeidhmíonn an Coimisiún aon cheann de na cumhachtuithe dá bhforáiltear sa Rialachán seo chun cúraimí a shannadh do EUIPO
  , tabharfar de chumhacht dó
  freisin
  gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 84 chun an Rialachán seo a fhorlíonadh le critéir maidir le faireachán a dhéanamh ar fheidhmiú i bhforghníomhú na gcúraimí sin. Féadfar a áireamh leis na critéir sin: | 1.   I gcás
  ina n-iarrfaidh an Coimisiún cúnamh EUIPO nuair atá na cúraimí thuasluaite á ndéanamh aige
  , tabharfar de chumhacht dó gníomhartha tarmligthe a ghlacadh, i gcomhréir le hAirteagal 84, chun an Rialachán seo a fhorlíonadh le critéir maidir le faireachán a dhéanamh ar fheidhmiú i bhforghníomhú na gcúraimí sin. Féadfar a áireamh leis na critéir sin: |
| a) | an méid a chomhtháthaítear tosca talmhaíochta sa phróiseas grinnscrúdaithe; |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

1.   I gcás
  ina bhfeidhmíonn an Coimisiún aon cheann de na cumhachtuithe dá bhforáiltear sa Rialachán seo chun cúraimí a shannadh do EUIPO
  , tabharfar de chumhacht dó
  freisin
  gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 84 chun an Rialachán seo a fhorlíonadh le critéir maidir le faireachán a dhéanamh ar fheidhmiú i bhforghníomhú na gcúraimí sin. Féadfar a áireamh leis na critéir sin:

1.   I gcás
  ina n-iarrfaidh an Coimisiún cúnamh EUIPO nuair atá na cúraimí thuasluaite á ndéanamh aige
  , tabharfar de chumhacht dó gníomhartha tarmligthe a ghlacadh, i gcomhréir le hAirteagal 84, chun an Rialachán seo a fhorlíonadh le critéir maidir le faireachán a dhéanamh ar fheidhmiú i bhforghníomhú na gcúraimí sin. Féadfar a áireamh leis na critéir sin:

a)

an méid a chomhtháthaítear tosca talmhaíochta sa phróiseas grinnscrúdaithe;

an méid a chomhtháthaítear tosca talmhaíochta sa phróiseas grinnscrúdaithe;

| a) | cáilíocht na measúnuithe; |
| --- | --- |

a)

cáilíocht na measúnuithe;

| b) | cáilíocht na measúnuithe; |
| --- | --- |

b)

b)

cáilíocht na measúnuithe;

| b) | comhleanúnachas na measúnuithe ar thásca geografacha ó fhoinsí éagsúla; |
| --- | --- |

b)

b)

comhleanúnachas na measúnuithe ar thásca geografacha ó fhoinsí éagsúla;

| c) | comhleanúnachas na measúnuithe ar thásca geografacha ó fhoinsí éagsúla; |
| --- | --- |

c)

c)

comhleanúnachas na measúnuithe ar thásca geografacha ó fhoinsí éagsúla;

| c) | éifeachtúlacht na gcúraimí; |
| --- | --- |

c)

c)

éifeachtúlacht na gcúraimí;

| d) | éifeachtúlacht na gcúraimí;
  agus |
| --- | --- |

d)

d)

éifeachtúlacht na gcúraimí;
  agus

agus

| d) | aga próiseála laghdaithe chun iarratais a scrúdú; agus |
| --- | --- |

d)

d)

aga próiseála laghdaithe chun iarratais a scrúdú; agus

aga próiseála laghdaithe chun iarratais a scrúdú; agus

| e) | sástacht na n-úsáideoirí. |
| --- | --- |

e)

sástacht na n-úsáideoirí.

| e) | sástacht na n-úsáideoirí. |
| --- | --- |

e)

sástacht na n-úsáideoirí.

2.   Tráth nach déanaí ná 5 bliana tar éis aon chúram a tharmligean chuig EUIPO den chéad uair, déanfaidh an Coimisiún tuarascáil a ullmhú agus a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le torthaí agus an taithí a fuarthas ó fheidhmiú na gcúraimí sin ag EUIPO.

2.   Tráth nach déanaí ná 5 bliana tar éis aon chúram a tharmligean chuig EUIPO den chéad uair, déanfaidh an Coimisiún tuarascáil a ullmhú agus a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le torthaí agus an taithí a fuarthas ó fheidhmiú na gcúraimí sin ag EUIPO.

Cúis

Cúis

Beidh rannchuidiú EUIPO chun na cúraimí sin a chur i gcrích teoranta do ghnéithe den CMI, agus caithfear idirghabháil an EUIPO a mheasúnú ó thaobh an fad a mhaireann na himeachtaí a ghiorrú.

Leasú 40

Leasú 40

Airteagal 48(3)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 3.   Eisiatar sonrúchán tionscnaimh faoi chosaint ná tásc geografach faoi chosaint a bheith ann i leith na dtáirgí talmhaíochta seo a leanas: | 3.   Eisiatar sonrúchán tionscnaimh faoi chosaint ná tásc geografach faoi chosaint a bheith ann i leith na dtáirgí talmhaíochta seo a leanas: |
| a) | táirgí nach féidir a thrádáil laistigh den mhargadh inmheánach de thoradh a gcineáil agus nach féidir a thomhailt ach amháin ina n-áit mhonaraíochta nó gar dá n-áit mhonaraíochta, sin agus i mbialanna; |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

3.   Eisiatar sonrúchán tionscnaimh faoi chosaint ná tásc geografach faoi chosaint a bheith ann i leith na dtáirgí talmhaíochta seo a leanas:

3.   Eisiatar sonrúchán tionscnaimh faoi chosaint ná tásc geografach faoi chosaint a bheith ann i leith na dtáirgí talmhaíochta seo a leanas:

a)

a)

táirgí nach féidir a thrádáil laistigh den mhargadh inmheánach de thoradh a gcineáil agus nach féidir a thomhailt ach amháin ina n-áit mhonaraíochta nó gar dá n-áit mhonaraíochta, sin agus i mbialanna;

táirgí nach féidir a thrádáil laistigh den mhargadh inmheánach de thoradh a gcineáil agus nach féidir a thomhailt ach amháin ina n-áit mhonaraíochta nó gar dá n-áit mhonaraíochta, sin agus i mbialanna;

| b) | táirgí atá, gan dochar do na rialacha dá dtagraítear in Airteagal 5(2), ar neamhréir le beartas poiblí nó le prionsabail na moráltachta a bhfuil glacadh leo go forleathan agus nach féidir a chur ar an margadh inmheánach. |
| --- | --- |

b)

b)

táirgí atá, gan dochar do na rialacha dá dtagraítear in Airteagal 5(2), ar neamhréir le beartas poiblí nó le prionsabail na moráltachta a bhfuil glacadh leo go forleathan agus nach féidir a chur ar an margadh inmheánach.

táirgí atá, gan dochar do na rialacha dá dtagraítear in Airteagal 5(2), ar neamhréir le beartas poiblí nó le prionsabail na moráltachta a bhfuil glacadh leo go forleathan agus nach féidir a chur ar an margadh inmheánach.

Cúis

Cúis

Ós rud é nach bhfuil sainiú soiléir ar an gcineál táirgí a d’fhéadfaí a eisiamh, d’fhéadfadh gur foráil idirdhealaitheach a bheadh san airteagal seo.

Leasú 41

Leasú 41

Airteagal 60

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 2.   
  Ní mhairfidh an grinnscrúdú
  níos faide ná 6 mhí. I gcás inar faide an tréimhse sin ná 6 mhí nó inar dóchúil gur faide ná 6 mhí í,
  cuirfidh an Coimisiún
  an t-iarratasóir ar an eolas faoi chúiseanna na moille i scríbhinn. | 2.   Ní mhairfidh an grinnscrúdú níos faide ná 6 mhí. I gcás inar faide an tréimhse sin ná 6 mhí nó inar dócha gur faide ná 6 mhí í,
  níor mhór don Choimisiún
  an t-iarratasóir
  a chur
  ar an eolas faoi chúiseanna na moille i scríbhinn. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

2.   
  Ní mhairfidh an grinnscrúdú
  níos faide ná 6 mhí. I gcás inar faide an tréimhse sin ná 6 mhí nó inar dóchúil gur faide ná 6 mhí í,
  cuirfidh an Coimisiún
  an t-iarratasóir ar an eolas faoi chúiseanna na moille i scríbhinn.

2.   Ní mhairfidh an grinnscrúdú níos faide ná 6 mhí. I gcás inar faide an tréimhse sin ná 6 mhí nó inar dócha gur faide ná 6 mhí í,
  níor mhór don Choimisiún
  an t-iarratasóir
  a chur
  ar an eolas faoi chúiseanna na moille i scríbhinn.

Cúis

Cúis

De ghnáth, ní chloíonn an Coimisiún Eorpach leis an spriocdháta sé mhí a leagtar síos sa Rialachán. Ba chóir a rá go cruinn nach mairfidh an scrúdú níos faide ná sé mhí.

Leasú 42

Leasú 42

Airteagal 84

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 2.   Maidir leis an gcumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagal 12(4), Airteagal 14(2),
  Airteagal 15(6),
  Airteagal 17(5), Airteagal 19(10)
  , Airteagal 23(7), Airteagal 25(10),
  Airteagal 26(6), Airteagal 28(3), Airteagal 29(3)
  , Airteagal 34(3), Airteagal 46(1), Airteagal 46, Airteagal 47(1), Airteagal 48(6), Airteagal 48(7), Airteagal 49(4), Airteagal 51(3), Airteagal 55(5), Airteagal 56(2), Airteagal 73(10), Airteagal 69(4), Airteagal 70(2), Airteagal 58(3), Airteagal 62(10), Airteagal 67(3), Airteagal 68(6), Airteagal 76(4), Airteagal 77(1), Airteagal 78(3), Airteagal 78(4), tabharfar an chumhacht sin don Choimisiún ar feadh tréimhse 7 mbliana ó [dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo]. Déanfaidh an Coimisiún, tráth nach déanaí ná 9 mí roimh dheireadh na tréimhse 7 mbliana, tuarascáil a tharraingt suas maidir le tarmligean na cumhachta. Déanfar tarmligean na cumhachta a fhadú go hintuigthe go ceann tréimhsí comhfhaid, mura rud é go gcuireann Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle in aghaidh an fhadaithe sin tráth nach déanaí ná 3 mhí roimh dheireadh gach tréimhse. | 2.   Déanfar an chumhacht chun gníomhartha tarmligthe dá dtagraítear in Airteagal 15(6) a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagal 23(7), Airteagal 25(10),Airteagal 34(3), Airteagal 46(1), Airteagal 46, Airteagal 47(1), Airteagal 48(6), Airteagal 48(7), Airteagal 49(4), Airteagal 51(3), Airteagal 55(5), Airteagal 56(2), Airteagal 73(10), Airteagal 69(4), Airteagal 70(2), Airteagal 58(3), Airteagal 62(10), Airteagal 67(3), Airteagal 68(6), Airteagal 76(4), Airteagal 77(1), Airteagal 78(3), Airteagal 78(4) a thabhairt don Choimisiún go ceann tréimhse seacht mbliana ón [dáta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo]. Déanfaidh an Coimisiún, tráth nach déanaí ná 9 mí roimh dheireadh na tréimhse 7 mbliana, tuarascáil a tharraingt suas maidir le tarmligean na cumhachta. Déanfar tarmligean na cumhachta a fhadú go hintuigthe go ceann tréimhsí comhfhaid, mura rud é go gcuireann Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle in aghaidh an fhadaithe sin tráth nach déanaí ná 3 mhí roimh dheireadh gach tréimhse. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

2.   Maidir leis an gcumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagal 12(4), Airteagal 14(2),
  Airteagal 15(6),
  Airteagal 17(5), Airteagal 19(10)
  , Airteagal 23(7), Airteagal 25(10),
  Airteagal 26(6), Airteagal 28(3), Airteagal 29(3)
  , Airteagal 34(3), Airteagal 46(1), Airteagal 46, Airteagal 47(1), Airteagal 48(6), Airteagal 48(7), Airteagal 49(4), Airteagal 51(3), Airteagal 55(5), Airteagal 56(2), Airteagal 73(10), Airteagal 69(4), Airteagal 70(2), Airteagal 58(3), Airteagal 62(10), Airteagal 67(3), Airteagal 68(6), Airteagal 76(4), Airteagal 77(1), Airteagal 78(3), Airteagal 78(4), tabharfar an chumhacht sin don Choimisiún ar feadh tréimhse 7 mbliana ó [dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo]. Déanfaidh an Coimisiún, tráth nach déanaí ná 9 mí roimh dheireadh na tréimhse 7 mbliana, tuarascáil a tharraingt suas maidir le tarmligean na cumhachta. Déanfar tarmligean na cumhachta a fhadú go hintuigthe go ceann tréimhsí comhfhaid, mura rud é go gcuireann Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle in aghaidh an fhadaithe sin tráth nach déanaí ná 3 mhí roimh dheireadh gach tréimhse.

2.   Déanfar an chumhacht chun gníomhartha tarmligthe dá dtagraítear in Airteagal 15(6) a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagal 23(7), Airteagal 25(10),Airteagal 34(3), Airteagal 46(1), Airteagal 46, Airteagal 47(1), Airteagal 48(6), Airteagal 48(7), Airteagal 49(4), Airteagal 51(3), Airteagal 55(5), Airteagal 56(2), Airteagal 73(10), Airteagal 69(4), Airteagal 70(2), Airteagal 58(3), Airteagal 62(10), Airteagal 67(3), Airteagal 68(6), Airteagal 76(4), Airteagal 77(1), Airteagal 78(3), Airteagal 78(4) a thabhairt don Choimisiún go ceann tréimhse seacht mbliana ón [dáta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo]. Déanfaidh an Coimisiún, tráth nach déanaí ná 9 mí roimh dheireadh na tréimhse 7 mbliana, tuarascáil a tharraingt suas maidir le tarmligean na cumhachta. Déanfar tarmligean na cumhachta a fhadú go hintuigthe go ceann tréimhsí comhfhaid, mura rud é go gcuireann Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle in aghaidh an fhadaithe sin tráth nach déanaí ná 3 mhí roimh dheireadh gach tréimhse.

Cúis

Cúis

Thabharfadh an téacs sin de shaoirse don Choimisiún Eorpach athruithe a dhéanamh ar bheartas TG trí bhíthin gníomhartha tarmligthe. Níl sé sin inghlactha óir is gá na príomh-shaincheisteanna a leagan síos i dtéacs an Rialacháin agus sa nós imeachta comhchinnteoireachta.

II.   MOLTAÍ BEARTAIS

MOLTAÍ BEARTAIS

TÁ COISTE EORPACH NA RÉIGIÚN (CnaR),

| 1. | á chur in iúl gur díol sásaimh dó an togra reachtach ón gCoimisiún Eorpach, agus ag tathant ar Pharlaimint na hEorpa agus ar an gComhairle na feabhsuithe suntasacha ar chóras na dtásc geografach (TGanna) a tugadh isteach leis an athchóiriú a rinneadh le déanaí ar an gComhbheartas Talmhaíochta (CBT) a chur san áireamh; |
| --- | --- |

1.

á chur in iúl gur díol sásaimh dó an togra reachtach ón gCoimisiún Eorpach, agus ag tathant ar Pharlaimint na hEorpa agus ar an gComhairle na feabhsuithe suntasacha ar chóras na dtásc geografach (TGanna) a tugadh isteach leis an athchóiriú a rinneadh le déanaí ar an gComhbheartas Talmhaíochta (CBT) a chur san áireamh;

| 2. | á mheabhrú gur gné bhunúsach de bheartas forbartha na tuaithe tásca geografacha a bhfuil tionchar acu ar ghníomhaíocht eacnamaíoch agus shóisialta na réigiún; |
| --- | --- |

2.

á mheabhrú gur gné bhunúsach de bheartas forbartha na tuaithe tásca geografacha a bhfuil tionchar acu ar ghníomhaíocht eacnamaíoch agus shóisialta na réigiún;

| 3. | á chur in iúl gurb oth leis, dá bhrí sin, go ndearnadh an tagairt do chomhlíónadh chuspóirí an bheartais forbartha tuaithe sna haithrisí a aisghairm leis an togra le haghaidh rialacháin, cé gur luadh é sin roimhe seo in Airteagal 1 den Rialachán; |
| --- | --- |

3.

á chur in iúl gurb oth leis, dá bhrí sin, go ndearnadh an tagairt do chomhlíónadh chuspóirí an bheartais forbartha tuaithe sna haithrisí a aisghairm leis an togra le haghaidh rialacháin, cé gur luadh é sin roimhe seo in Airteagal 1 den Rialachán;

| 4. | ag tacú le bunú sraith aonair rialacha nós imeachta do gach earnáil, d’fhonn comhsheasmhacht a áirithiú agus córas TG a dhéanamh níos sothuigthe, á mholadh nach ndéanfar aon bhearta eile chun sainiúlachtaí gach earnála a chaomhnú; |
| --- | --- |

4.

ag tacú le bunú sraith aonair rialacha nós imeachta do gach earnáil, d’fhonn comhsheasmhacht a áirithiú agus córas TG a dhéanamh níos sothuigthe, á mholadh nach ndéanfar aon bhearta eile chun sainiúlachtaí gach earnála a chaomhnú;

| 5. | ag tacú leis an togra chun an deis a chur isteach do chomhlachtaí poiblí réigiúnacha nó áitiúla chun cabhrú le hullmhú an iarratais agus an phróisis chlárúcháin TG, ós rud é go gcuireann sé bonn foirmiúil faoi rannchuidiú na réigiún le hullmhú agus réamhchéimeanna phróiseas clárúcháin TG; |
| --- | --- |

5.

ag tacú leis an togra chun an deis a chur isteach do chomhlachtaí poiblí réigiúnacha nó áitiúla chun cabhrú le hullmhú an iarratais agus an phróisis chlárúcháin TG, ós rud é go gcuireann sé bonn foirmiúil faoi rannchuidiú na réigiún le hullmhú agus réamhchéimeanna phróiseas clárúcháin TG;

| 6. | á mheabhrú nár cheart tásca geografacha a mheas mar chearta maoine intleachtúla (CMI) amháin, agus gur uirlisí forbartha tuaithe iad chomh maith; |
| --- | --- |

6.

á mheabhrú nár cheart tásca geografacha a mheas mar chearta maoine intleachtúla (CMI) amháin, agus gur uirlisí forbartha tuaithe iad chomh maith;

| 7. | á mheas, dá bhrí sin, gur cheart do AS AGRI, mar gheall ar an saineolas atá aige ar an talmhaíocht agus ar fhorbairt na tuaithe, leanúint air ag déileáil leis an measúnú ar chlárú na n-iarratas, ar an gcur i gcoinne, agus ar chealú tásc geografach, chomh maith leis na leasuithe ar na sonraíochtaí; |
| --- | --- |

7.

á mheas, dá bhrí sin, gur cheart do AS AGRI, mar gheall ar an saineolas atá aige ar an talmhaíocht agus ar fhorbairt na tuaithe, leanúint air ag déileáil leis an measúnú ar chlárú na n-iarratas, ar an gcur i gcoinne, agus ar chealú tásc geografach, chomh maith leis na leasuithe ar na sonraíochtaí;

| 8. | á mheas go bhféadfadh Oifig Maoine Intleachtúla an Aontais Eorpaigh (EUIPO), mar gheall ar an saineolas teicniúil atá aici ar CMI agus a cuid acmhainní, a bheith rannpháirteach i bhfeidhmiú chóras TG AE trí chúnamh teicniúil a sholáthar don Choimisiún Eorpach i gcásanna a bhaineann le gnéithe den mhaoin intleachtúla agus ar bhealach a shaineofaí go soiléir sa togra reachtach seachas trí bhíthin gníomhartha tarmligthe; |
| --- | --- |

8.

á mheas go bhféadfadh Oifig Maoine Intleachtúla an Aontais Eorpaigh (EUIPO), mar gheall ar an saineolas teicniúil atá aici ar CMI agus a cuid acmhainní, a bheith rannpháirteach i bhfeidhmiú chóras TG AE trí chúnamh teicniúil a sholáthar don Choimisiún Eorpach i gcásanna a bhaineann le gnéithe den mhaoin intleachtúla agus ar bhealach a shaineofaí go soiléir sa togra reachtach seachas trí bhíthin gníomhartha tarmligthe;

| 9. | á chur i bhfáth nach mór rannpháirtíocht EUIPO i gclárú, i leasú sonraíochtaí agus i nósanna imeachta freasúra a theorannú dá réimse inniúlachta féin i ngort na gceart maoine intleachtúla agus nár cheart go mbeadh ró-ualach ar nósanna imeachta ná síneadh ar a ré mar thoradh air; |
| --- | --- |

9.

á chur i bhfáth nach mór rannpháirtíocht EUIPO i gclárú, i leasú sonraíochtaí agus i nósanna imeachta freasúra a theorannú dá réimse inniúlachta féin i ngort na gceart maoine intleachtúla agus nár cheart go mbeadh ró-ualach ar nósanna imeachta ná síneadh ar a ré mar thoradh air;

| 10. | ag tabhairt dá haire, áfach, de réir thuarascáil na Cúirte Iniúchóirí (2), nár ghiorraigh an idirghabháil a rinne EUIPO an fad a mhair na himeachtaí; |
| --- | --- |

10.

ag tabhairt dá haire, áfach, de réir thuarascáil na Cúirte Iniúchóirí (2

| 11. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé spriocdhátaí soiléire a chur ar fáil agus dlús a chur leis na nósanna imeachta chun sonraíochtaí a leasú, ós mór an tionchar atá acu ar ghlacadh na gcoigeartuithe ar an bpróiseas táirgthe; |
| --- | --- |

11.

á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé spriocdhátaí soiléire a chur ar fáil agus dlús a chur leis na nósanna imeachta chun sonraíochtaí a leasú, ós mór an tionchar atá acu ar ghlacadh na gcoigeartuithe ar an bpróiseas táirgthe;

| 12. | ag tabhairt dá aire freisin go bhfuil saineolas iarbhír forbartha ag EUIPO i réimse na dtásc geografach, agus go bhfuil togha na n-uirlisí aige a d’fhéadfadh a bheith an-úsáideach chun faireacháin ar thásca geografacha, chun na tásca sin a chur chun cinn, agus chun cleachtadh na calaoise a chomhrac; |
| --- | --- |

12.

ag tabhairt dá aire freisin go bhfuil saineolas iarbhír forbartha ag EUIPO i réimse na dtásc geografach, agus go bhfuil togha na n-uirlisí aige a d’fhéadfadh a bheith an-úsáideach chun faireacháin ar thásca geografacha, chun na tásca sin a chur chun cinn, agus chun cleachtadh na calaoise a chomhrac;

| 13. | ag moladh breithniú ar an aistriú inniúlachta páirteach sin laistigh de dhá bhliain i bhfianaise chumhdach iomlán chlárú TGanna neamhthalmhaíochta, breithniú a dhéanfadh EUIPO, féachaint ar cheart aon leasú a dhéanamh ar an Rialachán; |
| --- | --- |

13.

ag moladh breithniú ar an aistriú inniúlachta páirteach sin laistigh de dhá bhliain i bhfianaise chumhdach iomlán chlárú TGanna neamhthalmhaíochta, breithniú a dhéanfadh EUIPO, féachaint ar cheart aon leasú a dhéanamh ar an Rialachán;

| 14. | i bhfianaise ghné na gcríoch sna tásca geografacha, ba mhaith an rud CnaR a bheith páirteach sa sásra meastóireachta; |
| --- | --- |

14.

i bhfianaise ghné na gcríoch sna tásca geografacha, ba mhaith an rud CnaR a bheith páirteach sa sásra meastóireachta;

| 15. | ag admháil rannchuidiú TGanna le hinbhuanaitheacht chomhshaoil, shóisialta agus eacnamaíoch, tríd an dlúthnasc atá le críoch an tionscnaimh, chomh maith le haistí bia a bhfuil idir éagsúlacht agus cothromaíocht iontu; |
| --- | --- |

15.

ag admháil rannchuidiú TGanna le hinbhuanaitheacht chomhshaoil, shóisialta agus eacnamaíoch, tríd an dlúthnasc atá le críoch an tionscnaimh, chomh maith le haistí bia a bhfuil idir éagsúlacht agus cothromaíocht iontu;

| 16. | ag tacú le gealltanais dheonacha inbhuanaitheachta a chur san áireamh i TGanna, rud ba cheart a sainmhíniú go soiléir sa rialachán, le deis a thabhairt do ghrúpaí táirgeoirí caighdeáin inbhuanaitheachta a oiriúnú de réir a gcríoch féin; |
| --- | --- |

16.

ag tacú le gealltanais dheonacha inbhuanaitheachta a chur san áireamh i TGanna, rud ba cheart a sainmhíniú go soiléir sa rialachán, le deis a thabhairt do ghrúpaí táirgeoirí caighdeáin inbhuanaitheachta a oiriúnú de réir a gcríoch féin;

| 17. | á chur in iúl gur geal leis uaillmhian an Choimisiúin táirgeoirí TG a spreagadh chun oibriú go héifeachtach le chéile laistigh de ghrúpaí táirgeoirí agus tuilleadh cumhachtaí a thabhairt dóibh, ós rud é go bhfuil rialachas láidir comhchoiteann i gcroílár an chórais TGanna; |
| --- | --- |

17.

á chur in iúl gur geal leis uaillmhian an Choimisiúin táirgeoirí TG a spreagadh chun oibriú go héifeachtach le chéile laistigh de ghrúpaí táirgeoirí agus tuilleadh cumhachtaí a thabhairt dóibh, ós rud é go bhfuil rialachas láidir comhchoiteann i gcroílár an chórais TGanna;

| 18. | á chur in iúl gur oth leis go gcruthaíonn an togra ón gCoimisiún Eorpach, mar a ceapadh trí fhoráil a dhéanamh do dhá leibhéal ionadaíochachta, mearbhall nach beag maidir leis na grúpaí éagsúla táirgeoirí, a gcumhachtaí agus a bhfreagrachtaí agus á mheas nach gcuirtear éagsúlacht na staideanna dlíthiúla sna Ballstáit san áireamh san fhoclaíocht atá ann faoi láthair; |
| --- | --- |

18.

á chur in iúl gur oth leis go gcruthaíonn an togra ón gCoimisiún Eorpach, mar a ceapadh trí fhoráil a dhéanamh do dhá leibhéal ionadaíochachta, mearbhall nach beag maidir leis na grúpaí éagsúla táirgeoirí, a gcumhachtaí agus a bhfreagrachtaí agus á mheas nach gcuirtear éagsúlacht na staideanna dlíthiúla sna Ballstáit san áireamh san fhoclaíocht atá ann faoi láthair;

| 19. | ag tacú le feabhsú chosaint na dtásc geografach, go háirithe cosaint an idirlín agus cosaint an díolacháin ar ardáin ar líne, cosaint ar chlárú agus ar úsáid na dtásc geografach de mheon mímhacánta sa chóras ainmneacha fearainn; |
| --- | --- |

19.

ag tacú le feabhsú chosaint na dtásc geografach, go háirithe cosaint an idirlín agus cosaint an díolacháin ar ardáin ar líne, cosaint ar chlárú agus ar úsáid na dtásc geografach de mheon mímhacánta sa chóras ainmneacha fearainn;

| 20. | ag aontú leis na soiléirithe i dtaca le tásca geografacha a úsáidtear mar chomhábhair; |
| --- | --- |

20.

ag aontú leis na soiléirithe i dtaca le tásca geografacha a úsáidtear mar chomhábhair;

| 21. | de bhrí gurb ionann luach TGanna agus luach díolacháin EUR 74,76 billiún agus 15,5 % d’onnmhairí agraibhia iomlána an Aontais, á mholadh go leanfaí den chosaint atá á tabhairt dóibh sna comhaontuithe trádála; |
| --- | --- |

21.

de bhrí gurb ionann luach TGanna agus luach díolacháin EUR 74,76 billiún agus 15,5 % d’onnmhairí agraibhia iomlána an Aontais, á mholadh go leanfaí den chosaint atá á tabhairt dóibh sna comhaontuithe trádála;

| 22. | de bhrí gurb ionann luach TGanna beaga agus meánmhéide agus 48 % de líon iomlán TGanna an Aontais, ach gan iontu ach 0,5 % de luach iomlán na ndíolachán faoi TG (3), ag moladh tacaíocht leormhaith chun a chur ar a gcumas do na táirgeoirí costais táirgthe a sheasamh agus, ar an gcaoi sin, tréigean an deimhnithe a sheachaint; |
| --- | --- |

22.

de bhrí gurb ionann luach TGanna beaga agus meánmhéide agus 48 % de líon iomlán TGanna an Aontais, ach gan iontu ach 0,5 % de luach iomlán na ndíolachán faoi TG (3

| 23. | á mheas, laistigh de na téarmaí roghnacha cáilíochta (MQF), gurbh úsáideach dá bhféadfaí an téarma “táirge ó fheirmeoireacht oileán” a thabhairt isteach arís agus machnamh a dhéanamh ar thagairt do “bainne, cáis agus feoil innilte” a thabhairt isteach do tháirgí lena náirithítear go dtiocfaidh níos mó ná 80 % den bheatha ó fhéarach le linn an tséasúir innilte; |
| --- | --- |

23.

á mheas, laistigh de na téarmaí roghnacha cáilíochta (MQF), gurbh úsáideach dá bhféadfaí an téarma “táirge ó fheirmeoireacht oileán” a thabhairt isteach arís agus machnamh a dhéanamh ar thagairt do “bainne, cáis agus feoil innilte” a thabhairt isteach do tháirgí lena náirithítear go dtiocfaidh níos mó ná 80 % den bheatha ó fhéarach le linn an tséasúir innilte;

| 24. | á mholadh go gcuirfí dlús le cur chun feidhme “táirgí sléibhe” MQF, ag meabhrú do na Ballstáit na deiseanna a chuirtear ar fáil leis an téarma sin agus faireachán a dhéanamh ar a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

24.

á mholadh go gcuirfí dlús le cur chun feidhme “táirgí sléibhe” MQF, ag meabhrú do na Ballstáit na deiseanna a chuirtear ar fáil leis an téarma sin agus faireachán a dhéanamh ar a chur chun feidhme;

| 25. | á aithint gur féidir le TGanna a bheith ina bpríomhfhachtóir freisin chun Lipéad “Oidhreacht Dhomhanda UNESCO” (4) a fháil agus, d’fhonn ceantair thuaithe a fheabhsú, molann sé sineirgíocht idir an dá lipéad sin, rud a chuirfeadh ar a cumas don oidhreacht chultúrtha luach a chur le slabhraí luacha talmhaíochta agus, ar an gcaoi sin, le geilleagar na críche ina iomláine. |
| --- | --- |

25.

á aithint gur féidir le TGanna a bheith ina bpríomhfhachtóir freisin chun Lipéad “Oidhreacht Dhomhanda UNESCO” (4

An Bhruiséil, an 30 Samhain 2022.

Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  Coiste Eorpach na Réigiún, Soldi, R. (2018), Soláthar poiblí inbhuanaithe bia, https://data.europa.eu/doi/10.2863/1187.

1

(2)  Tuarascáil speisialta Uimh. 06/2022 Cearta maoine intleachtúla AE – Cosaint nach bhfuil go hiomlán fónta 2022/C 174/03.

2

(3)  An Coimisiún Eorpach (feabhra 2021) Study on economic value of EU quality schemes, geographical indications (GI) amd traditional specialities guaranteed (TSG).

3

(4)  Coiste Eorpach na Réigiún (Márta 2022), “Conas is féidir úsáid a bhaint as tírdhreacha talmhaíochta na hOidhreachta Domhanda mar uirlis chun feabhas a chur ar inbhuanaitheacht eacnamaíoch agus shóisialta na gceantar tuaithe? Cás-staidéir agus moltaí maidir le haistriú eolais faoi chúrsaí oidhreachta a mbeidh dea-thoradh air”.

4

---

| 2.3.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 79/99 |
| --- | --- | --- | --- |

2.3.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 79/99

---

Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún — An chéad ghlúin eile d’acmhainní dílse le haghaidh bhuiséad an Aontais

(2023/C 79/12)

| Rapóirtéir: | Nathalie SARRABEZOLLES (FR/PSE), Comhalta de Chomhairle Roinne Finistère |
| --- | --- |
| Doiciméid tagartha: | Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún — An chéad ghlúin eile d’acmhainní dílse le haghaidh bhuiséad an Aontais
  COM(2021) 566 final
  Togra le haghaidh Cinneadh ón gComhairle lena leasaítear Cinneadh (AE, Euratom) 2020/2053 maidir le córas acmhainní dílse an Aontais Eorpaigh
  COM(2021) 570
  Togra le haghaidh Rialachán ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE, Euratom) 2020/2093 lena leagtar síos an creat airgeadais ilbhliantúil do na blianta 2021 go 2027
  COM(2021) 569 |

Rapóirtéir:

Nathalie SARRABEZOLLES (FR/PSE), Comhalta de Chomhairle Roinne Finistère

Doiciméid tagartha:

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún — An chéad ghlúin eile d’acmhainní dílse le haghaidh bhuiséad an Aontais

COM(2021) 566 final

Togra le haghaidh Cinneadh ón gComhairle lena leasaítear Cinneadh (AE, Euratom) 2020/2053 maidir le córas acmhainní dílse an Aontais Eorpaigh

COM(2021) 570

Togra le haghaidh Rialachán ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE, Euratom) 2020/2093 lena leagtar síos an creat airgeadais ilbhliantúil do na blianta 2021 go 2027

COM(2021) 569

I.   MOLTAÍ LE hAGHAIDH LEASUITHE

Togra le haghaidh Cinneadh ón gComhairle lena leasaítear Cinneadh (AE, Euratom) 2020/2053 maidir le córas acmhainní dílse an Aontais Eorpaigh

COM(2021) 570

Leasú 1

Aithris 3

| Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Córas Trádála Astaíochtaí an Aontais, a bunaíodh le Treoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (*), is cuid lárnach de bheartas aeráide an Aontais é. I bhfianaise an dlúthnaisc idir an trádáil astaíochtaí agus cuspóirí beartais an Aontais maidir leis an aeráid,
  is
  iomchuí
  cuid
  de na hioncaim lena mbaineann a leithdháileadh ar bhuiséad an Aontais. | Córas Trádála Astaíochtaí an Aontais, a bunaíodh le Treoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (*), is cuid lárnach de bheartas aeráide an Aontais é. I bhfianaise an dlúthnaisc idir an trádáil astaíochtaí agus cuspóirí beartais an Aontais maidir leis an aeráid,
  chomh maith le cineál trasteorann na n-astaíochtaí carbóin, d’fhéadfadh sé a bheith
  iomchuí
  machnamh a dhéanamh ar chuid
  de na hioncaim lena mbaineann a leithdháileadh ar bhuiséad an Aontais
  , faoi réir na gcoinníollacha dochta: (1) nach mbeidh tionchar diúltach aige ar acmhainneacht airgeadais na n-údarás náisiúnta cuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais a chomhlíonadh; |

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Córas Trádála Astaíochtaí an Aontais, a bunaíodh le Treoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (*), is cuid lárnach de bheartas aeráide an Aontais é. I bhfianaise an dlúthnaisc idir an trádáil astaíochtaí agus cuspóirí beartais an Aontais maidir leis an aeráid,
  is
  iomchuí
  cuid
  de na hioncaim lena mbaineann a leithdháileadh ar bhuiséad an Aontais.

Córas Trádála Astaíochtaí an Aontais, a bunaíodh le Treoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (*), is cuid lárnach de bheartas aeráide an Aontais é. I bhfianaise an dlúthnaisc idir an trádáil astaíochtaí agus cuspóirí beartais an Aontais maidir leis an aeráid,
  chomh maith le cineál trasteorann na n-astaíochtaí carbóin, d’fhéadfadh sé a bheith
  iomchuí
  machnamh a dhéanamh ar chuid
  de na hioncaim lena mbaineann a leithdháileadh ar bhuiséad an Aontais
  , faoi réir na gcoinníollacha dochta: (1) nach mbeidh tionchar diúltach aige ar acmhainneacht airgeadais na n-údarás náisiúnta cuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais a chomhlíonadh;

Cúis

Má aistrítear na hioncaim ón gcóras trádála astaíochtaí (CTA) ar leibhéal na mBallstát go dtí leibhéal an Aontais Eorpaigh, d’fhéadfadh sé sin acmhainneacht infheistíochta na mBallstát i mbearta maidir leis an athrú aeráide a laghdú mar gheall ar ioncaim níos lú.

Leasú 2

Aithris 5

| Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Chun tionchar ró-chúlchéimnitheach ar na ranníocaíochtaí ón trádáil astaíochtaí a sheachaint, ba cheart ranníocaíocht uasta a leagan síos le haghaidh na mBallstát incháilithe. Le haghaidh na tréimhse 2023 go 2027, tá na Ballstáit incháilithe má tá an t-ollioncam náisiúnta per capita, arna thomhas i gcaighdeán cumhachta ceannaigh agus arna ríomh ar bhonn
  fhigiúirí an Aontais le haghaidh 2020
  , má tá an t-ollioncam náisiúnta per capita sin faoi bhun 90 % den mheán san Aontas. Le haghaidh na tréimhse 2028 go 2030, ba cheart an t-ollioncam náisiúnta per capita
  in 2025
  a úsáid. Ba cheart an ranníocaíocht uasta a leagan síos trí sciar na mBallstát san acmhainn dhílis atá bunaithe ar thrádáil iomlán astaíochtaí a chur i gcomparáid le sciar na mBallstát sin in ollioncam náisiúnta an Aontais. Ba cheart ranníocaíocht íosta a leagan síos le haghaidh na mBallstát uile ar lú a sciar de mhéid iomlán na n-acmhainní dílse bunaithe ar CTA ná 75 % dá sciar d’ollioncam náisiúnta an Aontais. | Chun tionchar ró-chúlchéimnitheach ar na ranníocaíochtaí ón trádáil astaíochtaí a sheachaint, ba cheart ranníocaíocht uasta a leagan síos le haghaidh na mBallstát incháilithe. Le haghaidh na tréimhse 2023 go 2027, tá na Ballstáit incháilithe má tá an t-ollioncam náisiúnta per capita, arna thomhas i gcaighdeán cumhachta ceannaigh agus arna ríomh ar bhonn
  fhigiúirí an Aontais le haghaidh na tréimhse 2018-2020
  , má tá an t-ollioncam náisiúnta per capita sin faoi bhun 90 % den mheán san Aontas. Le haghaidh na tréimhse 2028 go 2030, ba cheart an t-ollioncam náisiúnta per capita
  sa tréimhse 2023-2025
  a úsáid. Ba cheart an ranníocaíocht uasta a leagan síos trí sciar na mBallstát san acmhainn dhílis atá bunaithe ar thrádáil iomlán astaíochtaí a chur i gcomparáid le sciar na mBallstát sin in ollioncam náisiúnta an Aontais. Ba cheart ranníocaíocht íosta a leagan síos le haghaidh na mBallstát uile ar lú a sciar de mhéid iomlán na n-acmhainní dílse bunaithe ar CTA ná 75 % dá sciar d’ollioncam náisiúnta an Aontais. |

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Chun tionchar ró-chúlchéimnitheach ar na ranníocaíochtaí ón trádáil astaíochtaí a sheachaint, ba cheart ranníocaíocht uasta a leagan síos le haghaidh na mBallstát incháilithe. Le haghaidh na tréimhse 2023 go 2027, tá na Ballstáit incháilithe má tá an t-ollioncam náisiúnta per capita, arna thomhas i gcaighdeán cumhachta ceannaigh agus arna ríomh ar bhonn
  fhigiúirí an Aontais le haghaidh 2020
  , má tá an t-ollioncam náisiúnta per capita sin faoi bhun 90 % den mheán san Aontas. Le haghaidh na tréimhse 2028 go 2030, ba cheart an t-ollioncam náisiúnta per capita
  in 2025
  a úsáid. Ba cheart an ranníocaíocht uasta a leagan síos trí sciar na mBallstát san acmhainn dhílis atá bunaithe ar thrádáil iomlán astaíochtaí a chur i gcomparáid le sciar na mBallstát sin in ollioncam náisiúnta an Aontais. Ba cheart ranníocaíocht íosta a leagan síos le haghaidh na mBallstát uile ar lú a sciar de mhéid iomlán na n-acmhainní dílse bunaithe ar CTA ná 75 % dá sciar d’ollioncam náisiúnta an Aontais.

Chun tionchar ró-chúlchéimnitheach ar na ranníocaíochtaí ón trádáil astaíochtaí a sheachaint, ba cheart ranníocaíocht uasta a leagan síos le haghaidh na mBallstát incháilithe. Le haghaidh na tréimhse 2023 go 2027, tá na Ballstáit incháilithe má tá an t-ollioncam náisiúnta per capita, arna thomhas i gcaighdeán cumhachta ceannaigh agus arna ríomh ar bhonn
  fhigiúirí an Aontais le haghaidh na tréimhse 2018-2020
  , má tá an t-ollioncam náisiúnta per capita sin faoi bhun 90 % den mheán san Aontas. Le haghaidh na tréimhse 2028 go 2030, ba cheart an t-ollioncam náisiúnta per capita
  sa tréimhse 2023-2025
  a úsáid. Ba cheart an ranníocaíocht uasta a leagan síos trí sciar na mBallstát san acmhainn dhílis atá bunaithe ar thrádáil iomlán astaíochtaí a chur i gcomparáid le sciar na mBallstát sin in ollioncam náisiúnta an Aontais. Ba cheart ranníocaíocht íosta a leagan síos le haghaidh na mBallstát uile ar lú a sciar de mhéid iomlán na n-acmhainní dílse bunaithe ar CTA ná 75 % dá sciar d’ollioncam náisiúnta an Aontais.

Cúis

Gnáthchleachtas sa bheartas comhtháthaithe é figiúirí ollioncaim náisiúnta (OIN) a úsáid le haghaidh meántréimhse trí bliana chun réigiúin agus Ballstáit a aicmiú mar réigiúin nó Ballstáit níos forbartha, lagfhorbartha nó trasdula. Molaimid an cur chuige seo a ghlacadh chun an sásra lacáiste a cuireadh i bhfeidhm maidir leis an acmhainn dhílis bunaithe ar CTA a ríomh.

Leasú 3

Aithris 6

| Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| Le Rialachán (AE) [XXX] ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle15, bunaítear sásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha chun Córas Trádála Astaíochtaí an Aontais a chomhlánú agus chun éifeachtacht bheartas aeráide an Aontais a áirithiú. I bhfianaise an dlúthnaisc idir an sásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha agus beartas aeráide an Aontais, ba cheart sciar de na hioncaim ó na díolacháin deimhnithe a aistriú chuig buiséad an Aontais mar acmhainn dhílis. | Le Rialachán (AE) [XXX] ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle15, bunaítear sásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha chun Córas Trádála Astaíochtaí an Aontais a chomhlánú agus chun éifeachtacht bheartas aeráide an Aontais a áirithiú. I bhfianaise an dlúthnaisc idir an sásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha agus beartas aeráide an Aontais
  chomh maith le cineál trasteorann na n-astaíochtaí carbóin agus na slabhraí luacha tionsclaíocha
  , ba cheart sciar de na hioncaim ó na díolacháin deimhnithe a aistriú chuig buiséad an Aontais mar acmhainn dhílis. |

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Le Rialachán (AE) [XXX] ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle15, bunaítear sásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha chun Córas Trádála Astaíochtaí an Aontais a chomhlánú agus chun éifeachtacht bheartas aeráide an Aontais a áirithiú. I bhfianaise an dlúthnaisc idir an sásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha agus beartas aeráide an Aontais, ba cheart sciar de na hioncaim ó na díolacháin deimhnithe a aistriú chuig buiséad an Aontais mar acmhainn dhílis.

Le Rialachán (AE) [XXX] ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle15, bunaítear sásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha chun Córas Trádála Astaíochtaí an Aontais a chomhlánú agus chun éifeachtacht bheartas aeráide an Aontais a áirithiú. I bhfianaise an dlúthnaisc idir an sásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha agus beartas aeráide an Aontais
  chomh maith le cineál trasteorann na n-astaíochtaí carbóin agus na slabhraí luacha tionsclaíocha
  , ba cheart sciar de na hioncaim ó na díolacháin deimhnithe a aistriú chuig buiséad an Aontais mar acmhainn dhílis.

Cúis

De dheasca chineál trasteorann na n-astaíochtaí carbóin agus na slabhraí luacha tionsclaíocha, tá sé deacair na hioncaim ón sásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha a shannadh do Bhallstáit aonair agus fágann sin cás láidir ann i bhfabhar na hioncaim a leithdháileadh ar leibhéal an Aontais.

Leasú 4

Aithris 7

| Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| I mí Dheireadh Fómhair 2021, le Creat Cuimsitheach na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta agus G20 um Chreimeadh an Bhoinn agus Aistriú Brabúis, thángthas ar chomhaontú maidir le 25 % de bhrabúis iarmharacha na bhfiontar mór ilnáisiúnta os cionn na tairsí brabúsachta de 10 % a leithdháileadh ar na dlínsí margaidh rannpháirteacha (“Comhaontú Cholún 1 faoi Chreat Cuimsitheach ECFE/G20”). Is é ba cheart a bheith san acmhainn dhílis glaoráta aonfhoirmeach a chur i bhfeidhm maidir leis an sciar de bhrabúis iarmharacha na bhfiontar ilnáisiúnta a athdháiltear ar na Ballstáit [de bhun na Treorach maidir le cur chun feidhme an chomhaontaithe dhomhanda maidir le cearta chun cánachais a athdháileadh.] | I mí Dheireadh Fómhair 2021, le Creat Cuimsitheach na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta agus G20 um Chreimeadh an Bhoinn agus Aistriú Brabúis, thángthas ar chomhaontú maidir le 25 % de bhrabúis iarmharacha na bhfiontar mór ilnáisiúnta os cionn na tairsí brabúsachta de 10 % a leithdháileadh ar na dlínsí margaidh rannpháirteacha (“Comhaontú Cholún 1 faoi Chreat Cuimsitheach ECFE/G20”). Is é ba cheart a bheith san acmhainn dhílis glaoráta aonfhoirmeach a chur i bhfeidhm maidir leis an sciar de bhrabúis iarmharacha na bhfiontar ilnáisiúnta a athdháiltear ar na Ballstáit [de bhun
  theacht i bhfeidhm an Choinbhinsiúin Iltaobhaigh agus
  na Treorach maidir le cur chun feidhme an chomhaontaithe dhomhanda maidir le cearta chun cánachais a athdháileadh.] |

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

I mí Dheireadh Fómhair 2021, le Creat Cuimsitheach na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta agus G20 um Chreimeadh an Bhoinn agus Aistriú Brabúis, thángthas ar chomhaontú maidir le 25 % de bhrabúis iarmharacha na bhfiontar mór ilnáisiúnta os cionn na tairsí brabúsachta de 10 % a leithdháileadh ar na dlínsí margaidh rannpháirteacha (“Comhaontú Cholún 1 faoi Chreat Cuimsitheach ECFE/G20”). Is é ba cheart a bheith san acmhainn dhílis glaoráta aonfhoirmeach a chur i bhfeidhm maidir leis an sciar de bhrabúis iarmharacha na bhfiontar ilnáisiúnta a athdháiltear ar na Ballstáit [de bhun na Treorach maidir le cur chun feidhme an chomhaontaithe dhomhanda maidir le cearta chun cánachais a athdháileadh.]

I mí Dheireadh Fómhair 2021, le Creat Cuimsitheach na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta agus G20 um Chreimeadh an Bhoinn agus Aistriú Brabúis, thángthas ar chomhaontú maidir le 25 % de bhrabúis iarmharacha na bhfiontar mór ilnáisiúnta os cionn na tairsí brabúsachta de 10 % a leithdháileadh ar na dlínsí margaidh rannpháirteacha (“Comhaontú Cholún 1 faoi Chreat Cuimsitheach ECFE/G20”). Is é ba cheart a bheith san acmhainn dhílis glaoráta aonfhoirmeach a chur i bhfeidhm maidir leis an sciar de bhrabúis iarmharacha na bhfiontar ilnáisiúnta a athdháiltear ar na Ballstáit [de bhun
  theacht i bhfeidhm an Choinbhinsiúin Iltaobhaigh agus
  na Treorach maidir le cur chun feidhme an chomhaontaithe dhomhanda maidir le cearta chun cánachais a athdháileadh.]

Cúis

Is gá a shonrú go bhfuil bunú na hacmhainne dílse nua seo ag brath ar thabhairt i gcrích an Choinbhinsiúin Iltaobhaigh atá dírithe ar Cholún 1 de chomhaontú ECFE/G20 a chur chun feidhme.

Leasú 5

Airteagal 1

Leasú ar phointe (1)(d)

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| 2a.   De mhaolú ar mhír 1, pointe (e), beidh feidhm ag an méid seo a leanas go dtí an bhliain airgeadais 2030: | 2a.   De mhaolú ar mhír 1, pointe (e), beidh feidhm ag an méid seo a leanas go dtí an bhliain airgeadais 2030: |
| (a) | maidir le sciar Ballstáit sa mhéid iomlán ioncaim a bheidh ann mar thoradh ar mhír 1, pointe (e) a chur i bhfeidhm, i gcás inar lú an sciar sin ná 75 % dá sciar in ollioncam náisiúnta an Aontais, cuirfidh an Ballstát sin méid ar fáil atá cothrom le 75 % den sciar sin den ollioncam náisiúnta, arna iolrú faoi mhéid iomlán an ioncaim a bheidh ann mar thoradh ar mhír 1, pointe (e) a chur i bhfeidhm. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

2a.   De mhaolú ar mhír 1, pointe (e), beidh feidhm ag an méid seo a leanas go dtí an bhliain airgeadais 2030:

2a.   De mhaolú ar mhír 1, pointe (e), beidh feidhm ag an méid seo a leanas go dtí an bhliain airgeadais 2030:

(a)

maidir le sciar Ballstáit sa mhéid iomlán ioncaim a bheidh ann mar thoradh ar mhír 1, pointe (e) a chur i bhfeidhm, i gcás inar lú an sciar sin ná 75 % dá sciar in ollioncam náisiúnta an Aontais, cuirfidh an Ballstát sin méid ar fáil atá cothrom le 75 % den sciar sin den ollioncam náisiúnta, arna iolrú faoi mhéid iomlán an ioncaim a bheidh ann mar thoradh ar mhír 1, pointe (e) a chur i bhfeidhm.

| (a) | maidir le sciar Ballstáit sa mhéid iomlán ioncaim a bheidh ann mar thoradh ar mhír 1, pointe (e) a chur i bhfeidhm, i gcás inar lú an sciar sin ná 75 % dá sciar in ollioncam náisiúnta an Aontais, cuirfidh an Ballstát sin méid ar fáil atá cothrom le 75 % den sciar sin den ollioncam náisiúnta, arna iolrú faoi mhéid iomlán an ioncaim a bheidh ann mar thoradh ar mhír 1, pointe (e) a chur i bhfeidhm. |
| --- | --- |

(a)

maidir le sciar Ballstáit sa mhéid iomlán ioncaim a bheidh ann mar thoradh ar mhír 1, pointe (e) a chur i bhfeidhm, i gcás inar lú an sciar sin ná 75 % dá sciar in ollioncam náisiúnta an Aontais, cuirfidh an Ballstát sin méid ar fáil atá cothrom le 75 % den sciar sin den ollioncam náisiúnta, arna iolrú faoi mhéid iomlán an ioncaim a bheidh ann mar thoradh ar mhír 1, pointe (e) a chur i bhfeidhm.

| (b) | sciar Ballstáit sa mhéid iomlán ioncaim a bheidh ann mar thoradh ar mhír 1, pointe (e) a chur i bhfeidhm, ní bheidh sé níos mó ná 150 % de sciar an Bhallstáit sin in ollioncam náisiúnta an Aontais i gcás na mBallstát ag a bhfuil ollioncam náisiúnta per capita atá faoi bhun 90 % de mheán an Aontais, arna thomhas i gcaighdeán cumhachta ceannaigh agus arna ríomh ar bhonn na bhfigiúirí le haghaidh
  2020
  , i gcás na tréimhse 2023 go 2027 agus ar bhonn na bhfigiúirí le haghaidh
  2025
  , i gcás na tréimhse 2028 go 2030. |
| --- | --- |

(b)

sciar Ballstáit sa mhéid iomlán ioncaim a bheidh ann mar thoradh ar mhír 1, pointe (e) a chur i bhfeidhm, ní bheidh sé níos mó ná 150 % de sciar an Bhallstáit sin in ollioncam náisiúnta an Aontais i gcás na mBallstát ag a bhfuil ollioncam náisiúnta per capita atá faoi bhun 90 % de mheán an Aontais, arna thomhas i gcaighdeán cumhachta ceannaigh agus arna ríomh ar bhonn na bhfigiúirí le haghaidh
  2020
  , i gcás na tréimhse 2023 go 2027 agus ar bhonn na bhfigiúirí le haghaidh
  2025
  , i gcás na tréimhse 2028 go 2030.

2020

2025

| (b) | sciar Ballstáit sa mhéid iomlán ioncaim a bheidh ann mar thoradh ar mhír 1, pointe (e) a chur i bhfeidhm, ní bheidh sé níos mó ná 150 % de sciar an Bhallstáit sin in ollioncam náisiúnta an Aontais i gcás na mBallstát ag a bhfuil ollioncam náisiúnta per capita atá faoi bhun 90 % de mheán an Aontais, arna thomhas i gcaighdeán cumhachta ceannaigh agus arna ríomh ar bhonn na bhfigiúirí le haghaidh
  2018-2020
  , i gcás na tréimhse 2023 go 2027 agus ar bhonn na bhfigiúirí le haghaidh
  2023-2025
  , i gcás na tréimhse 2028 go 2030. |
| --- | --- |

(b)

sciar Ballstáit sa mhéid iomlán ioncaim a bheidh ann mar thoradh ar mhír 1, pointe (e) a chur i bhfeidhm, ní bheidh sé níos mó ná 150 % de sciar an Bhallstáit sin in ollioncam náisiúnta an Aontais i gcás na mBallstát ag a bhfuil ollioncam náisiúnta per capita atá faoi bhun 90 % de mheán an Aontais, arna thomhas i gcaighdeán cumhachta ceannaigh agus arna ríomh ar bhonn na bhfigiúirí le haghaidh
  2018-2020
  , i gcás na tréimhse 2023 go 2027 agus ar bhonn na bhfigiúirí le haghaidh
  2023-2025
  , i gcás na tréimhse 2028 go 2030.

2018-2020

2023-2025

Cúis

Cúis

Gnáthchleachtas sa bheartas comhtháthaithe é figiúirí ollioncaim náisiúnta (OIN) a úsáid le haghaidh meántréimhse trí bliana chun réigiúin agus Ballstáit a aicmiú mar réigiúin nó Ballstáit níos forbartha, lagfhorbartha nó trasdula. Molaimid an cur chuige seo a ghlacadh chun an sásra lacáiste a cuireadh i bhfeidhm maidir leis an acmhainn dhílis bunaithe ar CTA a ríomh.

Togra le haghaidh Rialachán ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE, Euratom) 2020/2093 lena leagtar síos an creat airgeadais ilbhliantúil do na blianta 2021 go 2027

Togra le haghaidh Rialachán ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE, Euratom) 2020/2093 lena leagtar síos an creat airgeadais ilbhliantúil do na blianta 2021 go 2027

COM(2021) 569

COM(2021) 569

Leasú 6

Leasú 6

Aithris 3

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| D’fhéadfadh tionchair shóisialta ghearrthéarmacha a bheith mar thoradh ar thrádáil astaíochtaí AE le haghaidh foirgneamh agus iompar de bhóthar a thabhairt isteach, mar a leagtar amach i dTreoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle14. Chun aghaidh a thabhairt ar an dúshlán sin, bunaíodh, le Rialachán (AE) [XXX] final ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle15, Ciste Sóisialta Aeráide, a bheadh le maoiniú le buiséad ginearálta an Aontais faoin gcreat airgeadais ilbhliantúil. Ba cheart, dá bhrí sin, an uasteorainn do leithreasuithe faoi chomhair gealltanas faoi cheannteideal 3, “Acmhainní Nádúrtha agus an Comhshaol”, agus an uasteorainn do leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí a oiriúnú le
  haghaidh na mblianta 2025, 2026 agus 2027. | D’fhéadfadh tionchair shóisialta ghearrthéarmacha a bheith mar thoradh ar thrádáil astaíochtaí AE le haghaidh foirgneamh agus iompar de bhóthar a thabhairt isteach, mar a leagtar amach i dTreoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle14. Chun aghaidh a thabhairt ar an dúshlán sin, bunaíodh, le Rialachán (AE) [XXX] final ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle15, Ciste Sóisialta Aeráide, a bheadh le maoiniú le buiséad ginearálta an Aontais faoin gcreat airgeadais ilbhliantúil. Ba cheart, dá bhrí sin, an uasteorainn do leithreasuithe faoi chomhair gealltanas faoi cheannteideal 3, “Acmhainní Nádúrtha agus an Comhshaol”, agus an uasteorainn do leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí a oiriúnú
  le haghaidh na mblianta 2024, 2025, 2026 agus 2027. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

D’fhéadfadh tionchair shóisialta ghearrthéarmacha a bheith mar thoradh ar thrádáil astaíochtaí AE le haghaidh foirgneamh agus iompar de bhóthar a thabhairt isteach, mar a leagtar amach i dTreoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle14. Chun aghaidh a thabhairt ar an dúshlán sin, bunaíodh, le Rialachán (AE) [XXX] final ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle15, Ciste Sóisialta Aeráide, a bheadh le maoiniú le buiséad ginearálta an Aontais faoin gcreat airgeadais ilbhliantúil. Ba cheart, dá bhrí sin, an uasteorainn do leithreasuithe faoi chomhair gealltanas faoi cheannteideal 3, “Acmhainní Nádúrtha agus an Comhshaol”, agus an uasteorainn do leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí a oiriúnú le
  haghaidh na mblianta 2025, 2026 agus 2027.

14

15

haghaidh na mblianta 2025, 2026 agus 2027.

D’fhéadfadh tionchair shóisialta ghearrthéarmacha a bheith mar thoradh ar thrádáil astaíochtaí AE le haghaidh foirgneamh agus iompar de bhóthar a thabhairt isteach, mar a leagtar amach i dTreoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle14. Chun aghaidh a thabhairt ar an dúshlán sin, bunaíodh, le Rialachán (AE) [XXX] final ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle15, Ciste Sóisialta Aeráide, a bheadh le maoiniú le buiséad ginearálta an Aontais faoin gcreat airgeadais ilbhliantúil. Ba cheart, dá bhrí sin, an uasteorainn do leithreasuithe faoi chomhair gealltanas faoi cheannteideal 3, “Acmhainní Nádúrtha agus an Comhshaol”, agus an uasteorainn do leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí a oiriúnú
  le haghaidh na mblianta 2024, 2025, 2026 agus 2027.

14

15

le haghaidh na mblianta 2024, 2025, 2026 agus 2027.

Cúis

Cúis

Ba cheart an Ciste Aeráide Sóisialta a thosú bliain níos luaithe ná leathnú CTA go hearnáil an iompair agus go hearnáil na bhfoirgneamh chun dóthain ama a thabhairt do theaghlaigh leochaileacha, do mhicrifhiontair agus fiontair bheaga leochaileacha, agus d’úsáideoirí leochaileacha soghluaisteachta le hiad féin a chur in oiriúint.

Leasú 7

Leasú 7

Aithris nua i ndiaidh Aithris 3

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| | Is iomchuí “coigeartú luaineachta i bpraghsanna carbóin” atá uathoibríoch a thabhairt isteach le haghaidh uasteorainn cheannteideal 3 chun go bhféadfaí athneartuithe bliantúla leithreasuithe le haghaidh an Chiste Aeráide Shóisialta a dhéanamh i gcás ardú ar phraghsanna carbóin in earnáil na bhfoirgneamh agus in earnáil na soghluaisteachta. |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Is iomchuí “coigeartú luaineachta i bpraghsanna carbóin” atá uathoibríoch a thabhairt isteach le haghaidh uasteorainn cheannteideal 3 chun go bhféadfaí athneartuithe bliantúla leithreasuithe le haghaidh an Chiste Aeráide Shóisialta a dhéanamh i gcás ardú ar phraghsanna carbóin in earnáil na bhfoirgneamh agus in earnáil na soghluaisteachta.

Is iomchuí “coigeartú luaineachta i bpraghsanna carbóin” atá uathoibríoch a thabhairt isteach le haghaidh uasteorainn cheannteideal 3 chun go bhféadfaí athneartuithe bliantúla leithreasuithe le haghaidh an Chiste Aeráide Shóisialta a dhéanamh i gcás ardú ar phraghsanna carbóin in earnáil na bhfoirgneamh agus in earnáil na soghluaisteachta.

Cúis

Cúis

Is gá a áirithiú go ndéanfar buiséad an Chiste Aeráide Shóisialta a athneartú i gcás ina mbeidh an praghas carbóin in earnálacha CTA2 níos airde ná toimhdí tosaigh an Choimisiúin.

Leasú 8

Leasú 8

Airteagal 1, mír (3) nua lena gcuirtear Airteagal 4b isteach

| An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach | Leasú ó CnaR |
| --- | --- |
| | Cuirtear 4b isteach:






  “Airteagal 4b




  Sásra um choigeartú praghais carbóin





  1.
     
  Ag tosú in 2024, tar éis na cuntais shealadacha don bhliain n-1 a chur isteach i gcomhréir le hAirteagal 245(3) den Rialachán Airgeadais, i gcás ina mbeidh an praghas carbóin in earnálacha CTA2 níos airde ná toimhdí tosaigh an Choimisiúin, déanfar coigeartú suas ar an uasteorainn caiteachais do leithreasuithe faoi chomhair gealltanas faoi cheannteideal 3 agus ar an uasteorainn do leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí don bhliain reatha.






  2.
     
  Ríomhfar an coigeartú bliantúil ar bhonn mheánleibhéal AE-27 maidir le praghas carbóin CTA sa bhliain - 1.” |

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach

Leasú ó CnaR

Cuirtear 4b isteach:

Cuirtear 4b isteach:

“Airteagal 4b

Sásra um choigeartú praghais carbóin

1.
     
  Ag tosú in 2024, tar éis na cuntais shealadacha don bhliain n-1 a chur isteach i gcomhréir le hAirteagal 245(3) den Rialachán Airgeadais, i gcás ina mbeidh an praghas carbóin in earnálacha CTA2 níos airde ná toimhdí tosaigh an Choimisiúin, déanfar coigeartú suas ar an uasteorainn caiteachais do leithreasuithe faoi chomhair gealltanas faoi cheannteideal 3 agus ar an uasteorainn do leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí don bhliain reatha.

2.
     
  Ríomhfar an coigeartú bliantúil ar bhonn mheánleibhéal AE-27 maidir le praghas carbóin CTA sa bhliain - 1.”

Cúis

Cúis

Is gá a áirithiú go ndéanfar buiséad an Chiste Aeráide Shóisialta a athneartú i gcás ina mbeidh an praghas carbóin in earnálacha CTA2 níos airde ná toimhdí tosaigh an Choimisiúin.

II.   MOLTAÍ BEARTAIS

MOLTAÍ BEARTAIS

TÁ COISTE EORPACH NA RÉIGIÚN (CnaR)

| 1. | á thabhairt dá aire an togra ón gCoimisiún chun trí acmhainn dhílse nua a thabhairt isteach le haghaidh bhuiséad an Aontais; á chur in iúl, mar sin féin, gur cúis mhór imní dó fós a laghad measúnuithe tionchair inchreidte atá ann maidir le costais thabhaithe na mbeart sin do chuideachtaí agus tomhaltóirí na hEorpa; |
| --- | --- |

1.

á thabhairt dá aire an togra ón gCoimisiún chun trí acmhainn dhílse nua a thabhairt isteach le haghaidh bhuiséad an Aontais; á chur in iúl, mar sin féin, gur cúis mhór imní dó fós a laghad measúnuithe tionchair inchreidte atá ann maidir le costais thabhaithe na mbeart sin do chuideachtaí agus tomhaltóirí na hEorpa;

| 2. | á chur i bhfáth an gá atá le hacmhainní nua a bhunú ní hamháin chun fiachas Ionstraim Théarnaimh an Aontais Eorpaigh (NGEU) a aisíoc, ach freisin chun neamhspleáchas airgeadais bhuiséad an Aontais a mhéadú ar bhealach buan agus chun dreasachtaí na mBallstát a laghdú a mhéid a bhaineann le meon juste retour a ghlacadh; ba cheart na hacmhainní dílse a bhunú ar bhealach inbhuanaithe le haghaidh bhuiséid na mBallstát; |
| --- | --- |

2.

á chur i bhfáth an gá atá le hacmhainní nua a bhunú ní hamháin chun fiachas Ionstraim Théarnaimh an Aontais Eorpaigh (NGEU) a aisíoc, ach freisin chun neamhspleáchas airgeadais bhuiséad an Aontais a mhéadú ar bhealach buan agus chun dreasachtaí na mBallstát a laghdú a mhéid a bhaineann le meon juste retour

| 3. | á thabhairt faoi deara nach bhfuil an chéad acmhainn dhílis bunaithe ar an dramhaíl ó phacáistíocht, atá i bhfeidhm ón 1 Eanáir 2021, curtha i leataobh dá hinfheistiú go díreach in athúsáid agus in athchúrsáil dramhaíola plaistí; á iarraidh go gcuirfí le huaillmhian an Aontais maidir le laghdú a dhéanamh ar úsáid plaisteach agus maidir le hathchúrsáil dramhaíola; |
| --- | --- |

3.

á thabhairt faoi deara nach bhfuil an chéad acmhainn dhílis bunaithe ar an dramhaíl ó phacáistíocht, atá i bhfeidhm ón 1 Eanáir 2021, curtha i leataobh dá hinfheistiú go díreach in athúsáid agus in athchúrsáil dramhaíola plaistí; á iarraidh go gcuirfí le huaillmhian an Aontais maidir le laghdú a dhéanamh ar úsáid plaisteach agus maidir le hathchúrsáil dramhaíola;

| 4. | á thabhairt le fios, maidir leis an gcéad bhascaed d’acmhainní dílse nua a thabharfar isteach in 2023 i gcomhréir leis an treochlár a bunaíodh le Comhaontú Idirinstitiúideach an 16 Nollaig 2021, go mbeidh sé sin ina dhea-chomhartha do na hinfheisteoirí sna margaí airgeadais agus do na gníomhaireachtaí rátála; á mheabhrú gur den riachtanas fáltais leordhóthanacha a fháil ó acmhainní dílse nua chun a ráthú go n-aisíocfar fiachas NGEU gan cláir de chuid an Aontais sa chéad chreat airgeadais ilbhliantúil (CAI) eile a chur i mbaol; |
| --- | --- |

4.

á thabhairt le fios, maidir leis an gcéad bhascaed d’acmhainní dílse nua a thabharfar isteach in 2023 i gcomhréir leis an treochlár a bunaíodh le Comhaontú Idirinstitiúideach an 16 Nollaig 2021, go mbeidh sé sin ina dhea-chomhartha do na hinfheisteoirí sna margaí airgeadais agus do na gníomhaireachtaí rátála; á mheabhrú gur den riachtanas fáltais leordhóthanacha a fháil ó acmhainní dílse nua chun a ráthú go n-aisíocfar fiachas NGEU gan cláir de chuid an Aontais sa chéad chreat airgeadais ilbhliantúil (CAI) eile a chur i mbaol;

Sásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha

Sásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha

| 5. | i bhfách an togra maidir le sásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha a bhunú chun gníomhaíocht dhomhanda ar son na haeráide a spreagadh. Ba cheart an sásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha a leabú i straitéis thionsclaíoch níos leithne an Aontais maidir le haistrithe; |
| --- | --- |

5.

i bhfách an togra maidir le sásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha a bhunú chun gníomhaíocht dhomhanda ar son na haeráide a spreagadh. Ba cheart an sásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha a leabú i straitéis thionsclaíoch níos leithne an Aontais maidir le haistrithe;

| 6. | á chur in iúl go bhféadfadh laghdú teacht ar an ioncam ón margadh carbóin agus ó thobhach carbóin ar theorainneacha de réir mar a dhéanfar geilleagar na hEorpa a dhícharbónú agus mar a ghlacfaidh tríú tíortha sásraí comhchosúla praghais carbóin de réir a chéile; |
| --- | --- |

6.

á chur in iúl go bhféadfadh laghdú teacht ar an ioncam ón margadh carbóin agus ó thobhach carbóin ar theorainneacha de réir mar a dhéanfar geilleagar na hEorpa a dhícharbónú agus mar a ghlacfaidh tríú tíortha sásraí comhchosúla praghais carbóin de réir a chéile;

| 7. | den tuairim gur uirlis úsáideach é an sásra chun cabhrú leis an Aontas na hastaíochtaí CO2 ar fud an domhain a laghdú; á chur chun suntais roinnt ábhair imní, áfach, amhail tionchar dothuartha an tsásra ar mhargaí an Aontais, lena n-áirítear ar FBManna agus ar an bhfeirmeoireacht. Caithfidh an Coimisiún Eorpach dlús a chur lena fhaireachán agus lena thuairisciú don Pharlaimint agus don Chomhairle maidir le cur chun feidhme an tsásra agus an tionchar atá aige ar na margaí; |
| --- | --- |

7.

den tuairim gur uirlis úsáideach é an sásra chun cabhrú leis an Aontas na hastaíochtaí CO2

| 8. | á chur i bhfáth gur cheart deireadh a chur de réir a chéile le leithdháiltí CTA (1) i gcás earnálacha a chumhdaítear leis an sásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha agus ceantanna a chur ina n-ionad le haghaidh na lamháltas astaíochtaí ar fad d’fhonn comhoiriúnacht leis an Eagraíocht Dhomhanda Trádála san fhadtéarma a áirithiú; |
| --- | --- |

8.

á chur i bhfáth gur cheart deireadh a chur de réir a chéile le leithdháiltí CTA (1

Acmhainn dhílis nua bunaithe ar CTA

Acmhainn dhílis nua bunaithe ar CTA

| 9. | i bhfách an togra maidir le hacmhainní dílse nua a chruthú bunaithe ar leagan leasaithe de Chóras Trádála Astaíochtaí (CTA) an Aontais; á chur i bhfáth, i bhfianaise chineál trasteorann na n-astaíochtaí carbóin, a bhaineann le seachtrachtaí diúltacha nach bhfuil teoranta do na tíortha astaithe, go bhfuil réasúnaíocht mhaith ann ioncaim cheantála ó dheimhnithe CTA an Aontais a leithdháileadh ar leibhéal an Aontais; á chur i bhfáth nach ceart tionchar diúltach a bheith aige sin ar acmhainneacht na mBallstát a gcláir náisiúnta um athrú aeráide a mhaoiniú; |
| --- | --- |

9.

i bhfách an togra maidir le hacmhainní dílse nua a chruthú bunaithe ar leagan leasaithe de Chóras Trádála Astaíochtaí (CTA) an Aontais; á chur i bhfáth, i bhfianaise chineál trasteorann na n-astaíochtaí carbóin, a bhaineann le seachtrachtaí diúltacha nach bhfuil teoranta do na tíortha astaithe, go bhfuil réasúnaíocht mhaith ann ioncaim cheantála ó dheimhnithe CTA an Aontais a leithdháileadh ar leibhéal an Aontais; á chur i bhfáth nach ceart tionchar diúltach a bheith aige sin ar acmhainneacht na mBallstát a gcláir náisiúnta um athrú aeráide a mhaoiniú;

| 10. | á chur in iúl go bhfuil sé ríthábhachtach na héifeachtaí sóisialta agus críochacha diúltacha a bhaineann le CTA a leathnú go hearnáil na bhfoirgneamh agus earnáil an iompair (CTA 2) a mhaolú; den tuairim nach leor in aon chor an togra ón gCoimisiún maidir le Ciste Aeráide Sóisialta a chur ar bun a mhaoineofaí le suim arb ionann í agus 25 % dá bhfaightear faoi CTA2 chun an scála fairsing athchóirithe tithe agus leictriú an iompair de bhóthar a chúiteamh. Tá sé á chur i bhfáth ag CnaR a thábhachtaí atá sé go mbeadh na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha rannpháirteach go hiomlán i mbainistiú acmhainní CTA agus i mbainistiú an Chiste Aeráide Shóisialta. Tá comhtháthú an Chiste Aeráide Shóisialta isteach i Rialachán na bhForálacha Coiteanna den bheartas comhtháthaithe á mholadh ag CnaR ar mhaithe le bainistiú an Chiste sa chleachtas a éascú d’údaráis bhainistíochta agus do thairbhithe. Ba cheart tús áite a thabhairt do na huirlisí infheistíochta agus comhtháthaithe atá ann cheana a dhéanamh níos fearr agus níos tapúla in áit cistí nua a chur ar bun atá mar an gcéanna leis na sásraí agus cuspóirí atá bunaithe cheana ach amháin rialacha difriúla a chur i bhfeidhm ina leith agus an baol a bheith ann go rachfaí thart ar na rialacha reatha maidir le hincháilitheacht foinsí fuinnimh; |
| --- | --- |

10.

á chur in iúl go bhfuil sé ríthábhachtach na héifeachtaí sóisialta agus críochacha diúltacha a bhaineann le CTA a leathnú go hearnáil na bhfoirgneamh agus earnáil an iompair (CTA 2) a mhaolú; den tuairim nach leor in aon chor an togra ón gCoimisiún maidir le Ciste Aeráide Sóisialta a chur ar bun a mhaoineofaí le suim arb ionann í agus 25 % dá bhfaightear faoi CTA2 chun an scála fairsing athchóirithe tithe agus leictriú an iompair de bhóthar a chúiteamh. Tá sé á chur i bhfáth ag CnaR a thábhachtaí atá sé go mbeadh na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha rannpháirteach go hiomlán i mbainistiú acmhainní CTA agus i mbainistiú an Chiste Aeráide Shóisialta. Tá comhtháthú an Chiste Aeráide Shóisialta isteach i Rialachán na bhForálacha Coiteanna den bheartas comhtháthaithe á mholadh ag CnaR ar mhaithe le bainistiú an Chiste sa chleachtas a éascú d’údaráis bhainistíochta agus do thairbhithe. Ba cheart tús áite a thabhairt do na huirlisí infheistíochta agus comhtháthaithe atá ann cheana a dhéanamh níos fearr agus níos tapúla in áit cistí nua a chur ar bun atá mar an gcéanna leis na sásraí agus cuspóirí atá bunaithe cheana ach amháin rialacha difriúla a chur i bhfeidhm ina leith agus an baol a bheith ann go rachfaí thart ar na rialacha reatha maidir le hincháilitheacht foinsí fuinnimh;

| 11. | den tuairim gur cheart an CBAM a bheith dinimiciúil chun déileáil le hathruithe teicneolaíochta, rialála agus margaidh agus gur cheart athbhreithniú rialta a dhéanamh ar a raon feidhme earnála agus a chumhdach astaíochtaí, agus tionchar áitiúil agus réigiúnach an tsásra á chur san áireamh. Tá sé réidh chun tacú leis an measúnú ar thionchair chríochacha CBAM; |
| --- | --- |

11.

den tuairim gur cheart an CBAM a bheith dinimiciúil chun déileáil le hathruithe teicneolaíochta, rialála agus margaidh agus gur cheart athbhreithniú rialta a dhéanamh ar a raon feidhme earnála agus a chumhdach astaíochtaí, agus tionchar áitiúil agus réigiúnach an tsásra á chur san áireamh. Tá sé réidh chun tacú leis an measúnú ar thionchair chríochacha CBAM;

| 12. | i bhfách an smaoinimh an Ciste Aeráide Sóisialta a mhaoiniú le hacmhainní dílse in áit na fáltais ó CTA2 a chur in áirithe trí bhíthin ioncaim shannta; á thabhairt le fios go gcruthódh sásra comharthaithe deacrachtaí i dtaobh pleanáil fhadtéarmach ós rud é go mbeadh na suimeanna bliantúla dothuartha agus luaineach; |
| --- | --- |

12.

i bhfách an smaoinimh an Ciste Aeráide Sóisialta a mhaoiniú le hacmhainní dílse in áit na fáltais ó CTA2 a chur in áirithe trí bhíthin ioncaim shannta; á thabhairt le fios go gcruthódh sásra comharthaithe deacrachtaí i dtaobh pleanáil fhadtéarmach ós rud é go mbeadh na suimeanna bliantúla dothuartha agus luaineach;

| 13. | ag tarraingt aird air go dtiocfaidh 71 % de na fáltais iomlána ón gcéad bhascaed sin d’acmhainní dílse nua ón acmhainn dhílis bunaithe ar CTA. Tá sé ríthábhachtach, dá bhrí sin, acmhainn dhílis bunaithe ar CTA a choimeád ar mhaithe le hinchreidteacht an phacáiste; |
| --- | --- |

13.

ag tarraingt aird air go dtiocfaidh 71 % de na fáltais iomlána ón gcéad bhascaed sin d’acmhainní dílse nua ón acmhainn dhílis bunaithe ar CTA. Tá sé ríthábhachtach, dá bhrí sin, acmhainn dhílis bunaithe ar CTA a choimeád ar mhaithe le hinchreidteacht an phacáiste;

| 14. | in imní, áfach, go bhféadfadh sé nár leor méid na n-acmhainní don Chiste Aeráide Sóisialta i gcás ina mbeidh praghsanna carbóin an-ard. Tacaíonn CnaR leis an smaoineamh (2)“coigeartú luaineachta i bpraghsanna carbóin” atá uathoibríoch a chruthú chun buiséad bliantúil an Chiste Aeráide Shóisialta a athneartú i gcás ina mbeidh praghsanna níos airde carbóin in earnálacha ETS2; |
| --- | --- |

14.

in imní, áfach, go bhféadfadh sé nár leor méid na n-acmhainní don Chiste Aeráide Sóisialta i gcás ina mbeidh praghsanna carbóin an-ard. Tacaíonn CnaR leis an smaoineamh (2

| 15. | den tuairim gur cheart an Ciste Aeráide Sóisialta a thosú in 2024, bliain roimh chur chun feidhme CTA in earnáil an iompair de bhóthar agus in earnáil na bhfoirgneamh chun dóthain ama a thabhairt do theaghlaigh leochaileacha, do mhicrifhiontair agus fiontair bheaga leochaileacha, agus d’úsáideoirí leochaileacha soghluaisteachta – go háirithe iad siúd a bhfuil an bhochtaineacht soghluaisteachta ag bagairt orthu – le hiad féin a chur in oiriúint; |
| --- | --- |

15.

den tuairim gur cheart an Ciste Aeráide Sóisialta a thosú in 2024, bliain roimh chur chun feidhme CTA in earnáil an iompair de bhóthar agus in earnáil na bhfoirgneamh chun dóthain ama a thabhairt do theaghlaigh leochaileacha, do mhicrifhiontair agus fiontair bheaga leochaileacha, agus d’úsáideoirí leochaileacha soghluaisteachta – go háirithe iad siúd a bhfuil an bhochtaineacht soghluaisteachta ag bagairt orthu – le hiad féin a chur in oiriúint;

Acmhainn dhílis bunaithe ar chomhaontú “Colún 1” ECFE/G20

Acmhainn dhílis bunaithe ar chomhaontú “Colún 1” ECFE/G20

| 16. | i bhfách an togra ón gCoimisiún acmhainn dhílis nua a chruthú bunaithe ar “Colún 1” de chomhaontú EFCE/G20 um chánachas idirnáisiúnta; á thabhairt le fios, áfach, go bhfuil bunú na hacmhainne dílse nua seo ag brath ar thabhairt i gcrích Choinbhinsiún Iltaobhach ECFE/G20 i rith 2022; |
| --- | --- |

16.

i bhfách an togra ón gCoimisiún acmhainn dhílis nua a chruthú bunaithe ar “Colún 1” de chomhaontú EFCE/G20 um chánachas idirnáisiúnta; á thabhairt le fios, áfach, go bhfuil bunú na hacmhainne dílse nua seo ag brath ar thabhairt i gcrích Choinbhinsiún Iltaobhach ECFE/G20 i rith 2022;

| 17. | ag tathant ar an gCoimisiún é féin a ullmhú i gcás nach ndéanfaidh dlínsí móra, agus go háirithe na Stáit Aontaithe, an comhaontú a dhaingniú; den tuairim gur cheart don Aontas, i gcás mar sin, bogadh ar aghaidh agus Cáin AE ar Sheirbhísí Digiteacha a mholadh a bheadh mar réiteach idirlinne go dtí go mbunófaí réiteach níos cuimsithí i leith cáin a ghearradh ar chuideachtaí ilnáisiúnta móra; |
| --- | --- |

17.

ag tathant ar an gCoimisiún é féin a ullmhú i gcás nach ndéanfaidh dlínsí móra, agus go háirithe na Stáit Aontaithe, an comhaontú a dhaingniú; den tuairim gur cheart don Aontas, i gcás mar sin, bogadh ar aghaidh agus Cáin AE ar Sheirbhísí Digiteacha a mholadh a bheadh mar réiteach idirlinne go dtí go mbunófaí réiteach níos cuimsithí i leith cáin a ghearradh ar chuideachtaí ilnáisiúnta móra;

| 18. | á mheabhrú gur foráladh i gcomhaontú ECFE/G20 ó 2021 maidir le cánachas domhanda go dtabharfar an obair ullmhúcháin ar an gCoinbhinsiún Iltaobhach chun críche faoi thús 2022; á thabhairt chun suntais go bhfuil moill ar an dul chun cinn ó thaobh an chur chun feidhme de toisc nár chuir ECFE clabhsúr ar théacs an Choinbhinsiúin Iltaobhaigh go fóill; in imní maidir leis na toghcháin mheántéarmacha sna Stáit Aontaithe ós rud é go bhféadfaí acmhainneacht na Stát Aontaithe an Coinbhinsiún Iltaobhach a shíniú agus a dhaingniú a chur i mbaol dá mbeadh athrú polaitiúil ann; |
| --- | --- |

18.

á mheabhrú gur foráladh i gcomhaontú ECFE/G20 ó 2021 maidir le cánachas domhanda go dtabharfar an obair ullmhúcháin ar an gCoinbhinsiún Iltaobhach chun críche faoi thús 2022; á thabhairt chun suntais go bhfuil moill ar an dul chun cinn ó thaobh an chur chun feidhme de toisc nár chuir ECFE clabhsúr ar théacs an Choinbhinsiúin Iltaobhaigh go fóill; in imní maidir leis na toghcháin mheántéarmacha sna Stáit Aontaithe ós rud é go bhféadfaí acmhainneacht na Stát Aontaithe an Coinbhinsiún Iltaobhach a shíniú agus a dhaingniú a chur i mbaol dá mbeadh athrú polaitiúil ann;

Acmhainní dílse féideartha eile

Acmhainní dílse féideartha eile

| 19. | á chur in iúl go mbeidh, ar an iomlán, toradh suas le EUR 17 mbilliún in aghaidh na bliana ó 2026 go 2030 ar na trí hacmhainn dhílse nua de réir mheastacháin an Choimisiúin Eorpaigh; á thabhairt le fios nach mbeidh an tsuim sin leordhóthanach chun na costais a bhaineann le fiachas NGEU a aisíoc (EUR 15 bhilliún in aghaidh na bliana) agus na costais a bhaineann leis an gCiste Aeráide Sóisialta a mhaoiniú chomh maith (EUR 9,7 billiún in aghaidh na bliana); á chur i bhfáth, mar sin, go mbeidh gá le breis acmhainní dílse nua; ag léiriú á thábhachtaí atá measúnuithe tionchair; ag iarraidh, ina fhianaise sin, ar an gCoimisiún é sin a chur san áireamh agus na hacmhainní dílse á dtíolacadh aige; |
| --- | --- |

19.

á chur in iúl go mbeidh, ar an iomlán, toradh suas le EUR 17 mbilliún in aghaidh na bliana ó 2026 go 2030 ar na trí hacmhainn dhílse nua de réir mheastacháin an Choimisiúin Eorpaigh; á thabhairt le fios nach mbeidh an tsuim sin leordhóthanach chun na costais a bhaineann le fiachas NGEU a aisíoc (EUR 15 bhilliún in aghaidh na bliana) agus na costais a bhaineann leis an gCiste Aeráide Sóisialta a mhaoiniú chomh maith (EUR 9,7 billiún in aghaidh na bliana); á chur i bhfáth, mar sin, go mbeidh gá le breis acmhainní dílse nua; ag léiriú á thábhachtaí atá measúnuithe tionchair; ag iarraidh, ina fhianaise sin, ar an gCoimisiún é sin a chur san áireamh agus na hacmhainní dílse á dtíolacadh aige;

| 20. | in imní faoin togra ón gCoimisiún Eorpach go bhféadfadh na Ballstáit cistí nár caitheadh ó Chistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa a athdhíriú ar an bPlean REPowerEU ós rud é gur baolach go mbainfeadh sé an bonn de chúrsaí comhtháthaithe san Aontas; á athdhearbhú gur cheart beartais nua a mhaoiniú le hacmhainní nua airgeadais; |
| --- | --- |

20.

in imní faoin togra ón gCoimisiún Eorpach go bhféadfadh na Ballstáit cistí nár caitheadh ó Chistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa a athdhíriú ar an bPlean REPowerEU ós rud é gur baolach go mbainfeadh sé an bonn de chúrsaí comhtháthaithe san Aontas; á athdhearbhú gur cheart beartais nua a mhaoiniú le hacmhainní nua airgeadais;

| 21. | á thabhairt le fios go mbeidh acmhainní dílse an Aontais, ar cúltaca iad leis an aistriú cóir go geilleagair iomaíocha chiorclacha, ag teastáil don athchóiriú a dhéanfar ar chóras buiséadach an Aontais amach anseo; ag iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach machnamh a dhéanamh ar thograí Ex’Tax chun cánachas a aistriú ón saothar go dtí an truailliú agus úsáid acmhainní, de réir mar a leagadh síos sa Chomhaontú Glas don Eoraip. Tá aistriú cánach den sórt sin bunaithe ar an bprionsabal gurb é “údar an truaillithe a íocfaidh as”, agus freisin ar na prionsabail “cinntiú gur fiú an luach saothair an obair” agus “gan aon duine a fhágáil ar lár”. Ach na prionsabail sin a chur i bhfeidhm, chuirfí na beartais chánach i gcomhréir le spriocanna an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip agus an Phlean Gníomhaíochta um Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, i measc tionscnaimh eile; |
| --- | --- |

21.

á thabhairt le fios go mbeidh acmhainní dílse an Aontais, ar cúltaca iad leis an aistriú cóir go geilleagair iomaíocha chiorclacha, ag teastáil don athchóiriú a dhéanfar ar chóras buiséadach an Aontais amach anseo; ag iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach machnamh a dhéanamh ar thograí Ex’Tax chun cánachas a aistriú ón saothar go dtí an truailliú agus úsáid acmhainní, de réir mar a leagadh síos sa Chomhaontú Glas don Eoraip. Tá aistriú cánach den sórt sin bunaithe ar an bprionsabal gurb é “údar an truaillithe a íocfaidh as”, agus freisin ar na prionsabail “cinntiú gur fiú an luach saothair an obair” agus “gan aon duine a fhágáil ar lár”. Ach na prionsabail sin a chur i bhfeidhm, chuirfí na beartais chánach i gcomhréir le spriocanna an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip agus an Phlean Gníomhaíochta um Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, i measc tionscnaimh eile;

| 22. | ag tathant ar an gCoimisiún dul i mbun oibre gan mhoill ar thograí le haghaidh acmhainní dílse nua; den tuairim gur smaoineamh an-dóchúil é acmhainn dhílis a chruthú atá nasctha le corparáidí móra, a thógfar ar Business in Europe: Framework for Income Taxation (BEFIT) [Gnólachtaí san Eoraip: Creat le haghaidh Cánachas Ioncaim] dá bhforáiltear le haghaidh 2023; á thabhairt chun suntais, de réir roinnt staidéar, go bhféadfadh ardú níos mó ná EUR 80 billiún in aghaidh na bliana teacht as comhaontú ECFE/G20 ar an ioncam ó cháin chorparáide san Eoraip (3); |
| --- | --- |

22.

ag tathant ar an gCoimisiún dul i mbun oibre gan mhoill ar thograí le haghaidh acmhainní dílse nua; den tuairim gur smaoineamh an-dóchúil é acmhainn dhílis a chruthú atá nasctha le corparáidí móra, a thógfar ar Business in Europe: Framework for Income Taxation

3

| 23. | á chur i bhfáth go bhfuil sé beartaithe ag an gCoimisiún Eorpach Saoráid “RebuildUkraine” a bhunú chun bheith ina príomhionstraim dlí le haghaidh thacaíocht an Aontais Eorpaigh d’atógáil na hÚcráine; á chur chun suntais go bhfuil foinsí nua airgeadais ag teastáil le haghaidh tascanna nua; á chur in iúl, ar an ábhar sin, gur díol sásaimh dó an fógra ón gCoimisiún go bhfuil na riachtanais bhreise a chruthaítear i ngeall ar an gcogadh i bhfad thar na hacmhainní atá ar fáil faoin gcreat airgeadais ilbhliantúil atá ann faoi láthair agus an gealltanas go mbeidh gá le foinsí maoiniúcháin nua a shainaithint; |
| --- | --- |

23.

á chur i bhfáth go bhfuil sé beartaithe ag an gCoimisiún Eorpach Saoráid “RebuildUkraine” a bhunú chun bheith ina príomhionstraim dlí le haghaidh thacaíocht an Aontais Eorpaigh d’atógáil na hÚcráine; á chur chun suntais go bhfuil foinsí nua airgeadais ag teastáil le haghaidh tascanna nua; á chur in iúl, ar an ábhar sin, gur díol sásaimh dó an fógra ón gCoimisiún go bhfuil na riachtanais bhreise a chruthaítear i ngeall ar an gcogadh i bhfad thar na hacmhainní atá ar fáil faoin gcreat airgeadais ilbhliantúil atá ann faoi láthair agus an gealltanas go mbeidh gá le foinsí maoiniúcháin nua a shainaithint;

| 24. | á chur in iúl gur cúis mhór áthais dó go bhfuil greillí coimhdeachta curtha ag an gCoimisiún leis an togra le haghaidh scéim nua ETS agus leis an dréachtrialachán lena mbunaítear CBAM. An réasúnaíocht a cuireadh ar fáil maidir le breisluach Eorpach na dtograí agus cur i bhfeidhm na mbeart a eascraíonn as inniúlachtaí an Aontais i réimse an athraithe aeráide mar a shainítear in Airteagal 191 go hAirteagal 193 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), tagann an réasúnaíocht sin le measúnú CnaR féin ar chomhoiriúnacht iomlán na dtograí le prionsabal na coimhdeachta. |
| --- | --- |

24.

á chur in iúl gur cúis mhór áthais dó go bhfuil greillí coimhdeachta curtha ag an gCoimisiún leis an togra le haghaidh scéim nua ETS agus leis an dréachtrialachán lena mbunaítear CBAM. An réasúnaíocht a cuireadh ar fáil maidir le breisluach Eorpach na dtograí agus cur i bhfeidhm na mbeart a eascraíonn as inniúlachtaí an Aontais i réimse an athraithe aeráide mar a shainítear in Airteagal 191 go hAirteagal 193 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), tagann an réasúnaíocht sin le measúnú CnaR féin ar chomhoiriúnacht iomlán na dtograí le prionsabal na coimhdeachta.

An Bhruiséil, an 30 Samhain 2022.

Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  Faoi Chóras Trádála Astaíochtaí an Aontais, ní mór do chuideachtaí lamháltais astaíochtaí a fháil a chumhdaíonn a n-astaíochtaí carbóin. Socraítear leithdháileadh saor in aisce mar mhodh idirthréimhseach chun lamháltais a leithdháileadh i gcodarsnacht le modh réamhshocraithe na ceantála. Mar sin féin, is iad na lamháltais a leithdháiltear saor in aisce a dhéanann breis agus 40 % de líon iomlán na liúntas atá ar fáil i gcónaí.

1

(2)  Dréacht-tuairim den Choiste um Buiséid maidir leis an togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear Ciste Aeráide Sóisialta (COM(2021)568 — C9-324/2021 — 2021/206(COD), 9.2.2022.

2

(3)  Barake, Mona et al. 2021 Revenue Effects of the Global Minimum Tax: Country-by-Country Estimates, an Fhaireachlann Eorpach um Cháin, nóta uimh. 2, Deireadh Fómhair 2021.

3

et al.

Revenue Effects of the Global Minimum Tax: Country-by-Country Estimates

---