# Dziennik Urzędowy L 309/2011

| | ISSN 1977-0766
  doi:10.3000/19770766.L_2011.309.pol |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | L 309 |
| | |
| Wydanie polskie | Legislacja | Tom 5424 listopada 2011 |

ISSN 1977-0766

doi:10.3000/19770766.L_2011.309.pol

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

L 309

Wydanie polskie

Legislacja

Tom 5424 listopada 2011

---

| Spis treści | | II   Akty o charakterze nieustawodawczym | Strona |
| --- | --- | --- | --- |
| | | DECYZJE |
| | | 2011/746/UE |
| | * | Decyzja Komisji z dnia 23 lutego 2011 r. w sprawie pomocy państwa udzielonej przez Włochy spółkom Portovesme Srl, ILA SpA, Eurallumina SpA oraz Syndial SpA (środki pomocy państwa C 38/B/04 (ex NN 58/04) i C 13/06 (ex N 587/05))
  (notyfikowana jako dokument nr C(2011) 956)

   (
  1
  ) | 1 |
| | | 2011/747/UE |
| | * | Decyzja Komisji z dnia 24 maja 2011 r. w sprawie pomocy państwa C 88/97 udzielonej przez Republikę Francuską na rzecz Crédit Mutuel
  (notyfikowana jako dokument nr C(2011) 3436)

   (
  1
  ) | 23 |

Spis treści

II   Akty o charakterze nieustawodawczym

Strona

DECYZJE

2011/746/UE

*

Decyzja Komisji z dnia 23 lutego 2011 r. w sprawie pomocy państwa udzielonej przez Włochy spółkom Portovesme Srl, ILA SpA, Eurallumina SpA oraz Syndial SpA (środki pomocy państwa C 38/B/04 (ex NN 58/04) i C 13/06 (ex N 587/05))
  (notyfikowana jako dokument nr C(2011) 956)

   (
  1
  )

(notyfikowana jako dokument nr C(2011) 956)

1

1

2011/747/UE

*

Decyzja Komisji z dnia 24 maja 2011 r. w sprawie pomocy państwa C 88/97 udzielonej przez Republikę Francuską na rzecz Crédit Mutuel
  (notyfikowana jako dokument nr C(2011) 3436)

   (
  1
  )

(notyfikowana jako dokument nr C(2011) 3436)

1

23

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Tekst mający znaczenie dla EOG |

---

(1)   Tekst mający znaczenie dla EOG

1

| PL | Akty, których tytuły wydrukowano zwykłą czcionką, odnoszą się do bieżącego zarządzania sprawami rolnictwa i generalnie zachowują ważność przez określony czas.
  Tytuły wszystkich innych aktów poprzedza gwiazdka, a drukuje się je czcionką pogrubioną. |
| --- | --- |

PL

Akty, których tytuły wydrukowano zwykłą czcionką, odnoszą się do bieżącego zarządzania sprawami rolnictwa i generalnie zachowują ważność przez określony czas.

Tytuły wszystkich innych aktów poprzedza gwiazdka, a drukuje się je czcionką pogrubioną.

---

II Akty o charakterze nieustawodawczym

DECYZJE

| 24.11.2011 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 309/1 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2011

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 309/1

---

DECYZJA KOMISJI

z dnia 23 lutego 2011 r.

w sprawie pomocy państwa udzielonej przez Włochy spółkom Portovesme Srl, ILA SpA, Eurallumina SpA oraz Syndial SpA (środki pomocy państwa C 38/B/04 (ex NN 58/04) i C 13/06 (ex N 587/05))

(notyfikowana jako dokument nr C(2011) 956)

(Jedynie tekst w języku włoskim jest autentyczny)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2011/746/UE)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 108 ust. 2 akapit pierwszy,

uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności jego art. 62 ust. 1 lit. a),

po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia uwag zgodnie z przywołanymi artykułami (1) i uwzględniając otrzymane odpowiedzi,

a także mając na uwadze, co następuje:

1.   PROCEDURA

1.1.   Sprawa C 38/B/04

| (1) | Pismem z dnia 4 grudnia 2003 r. kancelaria prawna reprezentująca skarżącego zwróciła uwagę Komisji na serię opublikowanych we włoskiej prasie artykułów dotyczących zamiaru przyznania przez rząd włoski preferencyjnych taryf opłat za energię elektryczną wybranym przedsiębiorstwom na Sardynii. |
| --- | --- |

(1)

Pismem z dnia 4 grudnia 2003 r. kancelaria prawna reprezentująca skarżącego zwróciła uwagę Komisji na serię opublikowanych we włoskiej prasie artykułów dotyczących zamiaru przyznania przez rząd włoski preferencyjnych taryf opłat za energię elektryczną wybranym przedsiębiorstwom na Sardynii.

| (2) | Taryfy wprowadzono na mocy art. 1 dekretu Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 lutego 2004 r. (zwanego dalej „dekretem z 2004 r.”). Dekret miał dwa różne skutki: a) wprowadził nowe preferencyjne taryfy opłat za energię elektryczną dla przedsiębiorstw Portovesme Srl, ILA SpA i Eurallumina SpA; oraz b) przedłużył obowiązywanie istniejącej preferencyjnej taryfy dla Alcoa Transformazioni, producenta aluminium hutniczego („Alcoa”). |
| --- | --- |

(2)

Taryfy wprowadzono na mocy art. 1 dekretu Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 lutego 2004 r. (zwanego dalej „dekretem z 2004 r.”). Dekret miał dwa różne skutki: a) wprowadził nowe preferencyjne taryfy opłat za energię elektryczną dla przedsiębiorstw Portovesme Srl, ILA SpA i Eurallumina SpA; oraz b) przedłużył obowiązywanie istniejącej preferencyjnej taryfy dla Alcoa Transformazioni, producenta aluminium hutniczego („Alcoa”).

| (3) | W pismach z dnia 22 stycznia 2004 r. i 19 marca 2004 r. Komisja wystąpiła o przekazanie dodatkowych informacji na temat tych środków. Władze włoskie udzieliły odpowiedzi w pismach z dnia 9 lutego 2004 r. i 9 czerwca 2004 r. Dalsze informacje zostały przesłane przez władze włoskie w piśmie z dnia 20 września 2004 r. |
| --- | --- |

(3)

W pismach z dnia 22 stycznia 2004 r. i 19 marca 2004 r. Komisja wystąpiła o przekazanie dodatkowych informacji na temat tych środków. Władze włoskie udzieliły odpowiedzi w pismach z dnia 9 lutego 2004 r. i 9 czerwca 2004 r. Dalsze informacje zostały przesłane przez władze włoskie w piśmie z dnia 20 września 2004 r.

| (4) | W piśmie z dnia 16 listopada 2004 r. Komisja poinformowała Włochy o swojej decyzji o wszczęciu postępowania określonego w art. 108 ust. 2 TFUE w odniesieniu do środka pomocy. |
| --- | --- |

(4)

W piśmie z dnia 16 listopada 2004 r. Komisja poinformowała Włochy o swojej decyzji o wszczęciu postępowania określonego w art. 108 ust. 2 TFUE w odniesieniu do środka pomocy.

| (5) | Decyzja Komisji o wszczęciu postępowania została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
   (2). Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag na temat środków pomocy. |
| --- | --- |

(5)

Decyzja Komisji o wszczęciu postępowania została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
   (2). Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag na temat środków pomocy.

| (6) | Włochy przedłożyły uwagi w pismach z dnia 4 lutego 2005 r. i 11 lutego 2005 r. |
| --- | --- |

(6)

Włochy przedłożyły uwagi w pismach z dnia 4 lutego 2005 r. i 11 lutego 2005 r.

| (7) | Komisja otrzymała również uwagi od innych zainteresowanych stron, w tym trzech przedsiębiorstw korzystających ze środków i jednego konkurenta przedsiębiorstwa Portovesme. Pismem z dnia 22 marca 2005 r. Komisja przekazała te uwagi władzom włoskim, które miały możliwość udzielenia na nie odpowiedzi. Uwagi Włoch otrzymano w piśmie z dnia 20 września 2005 r. |
| --- | --- |

(7)

Komisja otrzymała również uwagi od innych zainteresowanych stron, w tym trzech przedsiębiorstw korzystających ze środków i jednego konkurenta przedsiębiorstwa Portovesme. Pismem z dnia 22 marca 2005 r. Komisja przekazała te uwagi władzom włoskim, które miały możliwość udzielenia na nie odpowiedzi. Uwagi Włoch otrzymano w piśmie z dnia 20 września 2005 r.

| (8) | W dniu 29 października 2008 r. sprawa C 38/04 została podzielona na część A, dotyczącą przedsiębiorstwa Alcoa, i część B, dotyczącą przedsiębiorstw Portovesme, ILA oraz Eurallumina. |
| --- | --- |

(8)

W dniu 29 października 2008 r. sprawa C 38/04 została podzielona na część A, dotyczącą przedsiębiorstwa Alcoa, i część B, dotyczącą przedsiębiorstw Portovesme, ILA oraz Eurallumina.

| (9) | W dniu 19 listopada 2009 r. Komisja przyjęła ostateczną negatywną decyzję w odniesieniu do Alcoa i nakazała odzyskanie pomocy (3). |
| --- | --- |

(9)

W dniu 19 listopada 2009 r. Komisja przyjęła ostateczną negatywną decyzję w odniesieniu do Alcoa i nakazała odzyskanie pomocy (3).

1.2.   Sprawa C 13/06

| (10) | Na mocy art. 11 ust. 12 dekretu z mocą ustawy nr 35 z dnia 14 marca 2005 r., przekształconego w ustawę nr 80/2005 z dnia 14 maja 2005 r. w sprawie pilnych przepisów dotyczących planu działań na rzecz rozwoju gospodarczego, społecznego i terytorialnego („ustawa nr 80/2005”), władze włoskie wydłużyły do 2010 r. preferencyjne taryfy opłat za energię elektryczną dla Portovesme, ILA i Eurallumina oraz objęły nimi dodatkowo Syndial SpA, przedsiębiorstwo produkujące chlor, również zlokalizowane na Sardynii. |
| --- | --- |

(10)

Na mocy art. 11 ust. 12 dekretu z mocą ustawy nr 35 z dnia 14 marca 2005 r., przekształconego w ustawę nr 80/2005 z dnia 14 maja 2005 r. w sprawie pilnych przepisów dotyczących planu działań na rzecz rozwoju gospodarczego, społecznego i terytorialnego („ustawa nr 80/2005”), władze włoskie wydłużyły do 2010 r. preferencyjne taryfy opłat za energię elektryczną dla Portovesme, ILA i Eurallumina oraz objęły nimi dodatkowo Syndial SpA, przedsiębiorstwo produkujące chlor, również zlokalizowane na Sardynii.

| (11) | Komisja otrzymała skargę od przedsiębiorstwa konkurującego z przedsiębiorstwem Syndial pismem z dnia 22 lipca 2005 r., po którym przedsiębiorstwo to przesłało jeszcze dodatkowe informacje w dniach 7 października 2005 r. i 7 grudnia 2005 r. |
| --- | --- |

(11)

Komisja otrzymała skargę od przedsiębiorstwa konkurującego z przedsiębiorstwem Syndial pismem z dnia 22 lipca 2005 r., po którym przedsiębiorstwo to przesłało jeszcze dodatkowe informacje w dniach 7 października 2005 r. i 7 grudnia 2005 r.

| (12) | Władze włoskie zgłosiły środek Komisji pismem z dnia 23 listopada 2005 r. Dodatkowe informacje zostały przedstawione przez władze włoskie pismem z dnia 28 listopada 2005 r. |
| --- | --- |

(12)

Władze włoskie zgłosiły środek Komisji pismem z dnia 23 listopada 2005 r. Dodatkowe informacje zostały przedstawione przez władze włoskie pismem z dnia 28 listopada 2005 r.

| (13) | Pismem z dnia 22 grudnia 2005 r. Komisja wezwała do udzielenia dodatkowych informacji; odpowiedź została przedstawiona przez władze włoskie pismem z dnia 3 marca 2006 r. |
| --- | --- |

(13)

Pismem z dnia 22 grudnia 2005 r. Komisja wezwała do udzielenia dodatkowych informacji; odpowiedź została przedstawiona przez władze włoskie pismem z dnia 3 marca 2006 r.

| (14) | W międzyczasie pismem z dnia 20 stycznia 2006 r. ten sam konkurent przedsiębiorstwa Portovesme, który przesłał uwagi w sprawie C 38/B/04, złożył skargę w odniesieniu do nowego środka. |
| --- | --- |

(14)

W międzyczasie pismem z dnia 20 stycznia 2006 r. ten sam konkurent przedsiębiorstwa Portovesme, który przesłał uwagi w sprawie C 38/B/04, złożył skargę w odniesieniu do nowego środka.

| (15) | W piśmie z dnia 26 kwietnia 2006 r. Komisja poinformowała władze włoskie o swojej decyzji o wszczęciu postępowania określonego w art. 108 ust. 2 TFUE w odniesieniu do zmiany i rozszerzenia specjalnego systemu taryfowego wprowadzonego ustawą nr 80/2005. |
| --- | --- |

(15)

W piśmie z dnia 26 kwietnia 2006 r. Komisja poinformowała władze włoskie o swojej decyzji o wszczęciu postępowania określonego w art. 108 ust. 2 TFUE w odniesieniu do zmiany i rozszerzenia specjalnego systemu taryfowego wprowadzonego ustawą nr 80/2005.

| (16) | Komisja zwróciła się do władz włoskich o dalsze wyjaśnienia pismem z dnia 22 sierpnia 2006 r.; władze włoskie udzieliły odpowiedzi pismem z dnia 28 września 2006 r. |
| --- | --- |

(16)

Komisja zwróciła się do władz włoskich o dalsze wyjaśnienia pismem z dnia 22 sierpnia 2006 r.; władze włoskie udzieliły odpowiedzi pismem z dnia 28 września 2006 r.

| (17) | Decyzja Komisji o wszczęciu postępowania została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
   (4). Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag na temat środków pomocy. |
| --- | --- |

(17)

Decyzja Komisji o wszczęciu postępowania została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
   (4). Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag na temat środków pomocy.

| (18) | Komisja otrzymała uwagi od zainteresowanych stron, w tym beneficjentów, dwóch konkurentów przedsiębiorstw Portovesme i Syndial oraz producenta energii odnawialnej. Pismem z dnia 5 października 2006 r. Komisja przekazała te uwagi władzom włoskim, które miały możliwość udzielenia na nie odpowiedzi. Uwagi władz włoskich otrzymano pismem z dnia 1 grudnia 2006 r. |
| --- | --- |

(18)

Komisja otrzymała uwagi od zainteresowanych stron, w tym beneficjentów, dwóch konkurentów przedsiębiorstw Portovesme i Syndial oraz producenta energii odnawialnej. Pismem z dnia 5 października 2006 r. Komisja przekazała te uwagi władzom włoskim, które miały możliwość udzielenia na nie odpowiedzi. Uwagi władz włoskich otrzymano pismem z dnia 1 grudnia 2006 r.

| (19) | Dodatkowe informacje zostały przedstawione przez władze włoskie pismami z dnia 16 kwietnia 2007 r., 10 maja 2007 r., 14 maja 2007 r. i 22 czerwca 2010 r. |
| --- | --- |

(19)

Dodatkowe informacje zostały przedstawione przez władze włoskie pismami z dnia 16 kwietnia 2007 r., 10 maja 2007 r., 14 maja 2007 r. i 22 czerwca 2010 r.

1.3.   Zakres niniejszej decyzji

| (20) | Niniejsza decyzja dotyczy zarówno taryf wprowadzonych na mocy art. 1 dekretu z 2004 r. dla beneficjentów innych niż Alcoa („taryfy z 2004 r.”), jak i taryf wprowadzonych na mocy art. 11 ust. 12 ustawy nr 80/2005, a następnie określonych w decyzjach przyjętych przez Agencję ds. Energii Elektrycznej i Gazu (Autorità per l’Energia Elettrica e il Gas – „AEEG”) („taryfy z 2005 r.”). |
| --- | --- |

(20)

Niniejsza decyzja dotyczy zarówno taryf wprowadzonych na mocy art. 1 dekretu z 2004 r. dla beneficjentów innych niż Alcoa („taryfy z 2004 r.”), jak i taryf wprowadzonych na mocy art. 11 ust. 12 ustawy nr 80/2005, a następnie określonych w decyzjach przyjętych przez Agencję ds. Energii Elektrycznej i Gazu (Autorità per l’Energia Elettrica e il Gas – „AEEG”) („taryfy z 2005 r.”).

2.   SZCZEGÓŁOWY OPIS ŚRODKA

2.1.   Kwestionowane taryfy z 2004 r.

| (21) | Artykuł 1 dekretu z 2004 r. rozszerzył „przywileje [taryfowe] przewidziane w art. 2 dekretu Ministerstwa Przemysłu, Handlu i Rzemiosła z dnia 19 grudnia 1995 r. [»dekret w sprawie Alcoa«] na dostawy energii na potrzeby produkcji i przetwarzania aluminium, ołowiu, srebra i cynku, lecz jedynie w odniesieniu do zakładów już istniejących w momencie wejścia w życie niniejszego dekretu i zlokalizowanych na obszarach wyspiarskich charakteryzujących się niewystarczającym dostępem do krajowej sieci elektroenergetycznej i gazowej lub całkowitym brakiem takiego dostępu”. |
| --- | --- |

(21)

Artykuł 1 dekretu z 2004 r. rozszerzył „przywileje [taryfowe] przewidziane w art. 2 dekretu Ministerstwa Przemysłu, Handlu i Rzemiosła z dnia 19 grudnia 1995 r. [»dekret w sprawie Alcoa«] na dostawy energii na potrzeby produkcji i przetwarzania aluminium, ołowiu, srebra i cynku, lecz jedynie w odniesieniu do zakładów już istniejących w momencie wejścia w życie niniejszego dekretu i zlokalizowanych na obszarach wyspiarskich charakteryzujących się niewystarczającym dostępem do krajowej sieci elektroenergetycznej i gazowej lub całkowitym brakiem takiego dostępu”.

| (22) | Powyższe przywileje taryfowe miały mieć charakter tymczasowy; ich stosowanie miało zakończyć się „w momencie stworzenia lub polepszenia dostępu do krajowej sieci elektroenergetycznej i gazowej”, najpóźniej jednak w dniu 30 czerwca 2007 r. |
| --- | --- |

(22)

Powyższe przywileje taryfowe miały mieć charakter tymczasowy; ich stosowanie miało zakończyć się „w momencie stworzenia lub polepszenia dostępu do krajowej sieci elektroenergetycznej i gazowej”, najpóźniej jednak w dniu 30 czerwca 2007 r.

| (23) | W praktyce dekret z 2004 r. rozszerzył zasięg taryf preferencyjnych, z których korzystał już producent aluminium Alcoa, na trzy przedsiębiorstwa energochłonne z siedzibą na Sardynii: Portovesme – producenta cynku, srebra i ołowiu (5); ILA – producenta przetworzonych wyrobów aluminiowych; oraz Eurallumina – producenta tlenku glinu (6). |
| --- | --- |

(23)

W praktyce dekret z 2004 r. rozszerzył zasięg taryf preferencyjnych, z których korzystał już producent aluminium Alcoa, na trzy przedsiębiorstwa energochłonne z siedzibą na Sardynii: Portovesme – producenta cynku, srebra i ołowiu (5); ILA – producenta przetworzonych wyrobów aluminiowych; oraz Eurallumina – producenta tlenku glinu (6).

| (24) | Na poziomie regulacyjnym taryfy zostały wdrożone w drodze decyzji (delibere) podjętych przez AEEG. |
| --- | --- |

(24)

Na poziomie regulacyjnym taryfy zostały wdrożone w drodze decyzji (delibere) podjętych przez AEEG.

| (25) | W decyzji AEEG nr 110/04 przewidziano, że taryfy preferencyjne będą miały zastosowanie tylko w przypadku pozytywnego wyniku procedury zgłoszenia. Zgodnie z instrukcjami Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, w których stwierdzono, że dekret z 2004 r. nie został formalnie zgłoszony w oparciu o zasady pomocy państwa, a jedynie „przedstawiony” Komisji w ramach „badania wstępnego”(indagine conoscitiva preliminare), AEEG wdrożyła jednak dekret z 2004 r. w drodze decyzji nr 148/04 (7). |
| --- | --- |

(25)

W decyzji AEEG nr 110/04 przewidziano, że taryfy preferencyjne będą miały zastosowanie tylko w przypadku pozytywnego wyniku procedury zgłoszenia. Zgodnie z instrukcjami Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, w których stwierdzono, że dekret z 2004 r. nie został formalnie zgłoszony w oparciu o zasady pomocy państwa, a jedynie „przedstawiony” Komisji w ramach „badania wstępnego”(indagine conoscitiva preliminare), AEEG wdrożyła jednak dekret z 2004 r. w drodze decyzji nr 148/04 (7).

| (26) | System umożliwiał beneficjentom uzyskiwanie płatności wyrównawczych na warunkach określonych w dekrecie w sprawie Alcoa. Dla danego zakładu objętego programem płatność wyrównawcza była równa różnicy między ceną płaconą przedsiębiorstwu zaopatrującemu zakład w energię elektryczną a ceną preferencyjną określoną przez państwo, pomnożonej przez zużycie energii elektrycznej w tym zakładzie. Metoda wykorzystywana przy obliczaniu ceny preferencyjnej (czyli „taryfy preferencyjnej”) została określona w decyzji CIP nr 15/1993. Cena była poddawana działaniu mechanizmu indeksacji w oparciu o zmienną kosztów wytwarzania energii elektrycznej we Włoszech („komponent Ct”). W 2004 r. cena preferencyjna stosowana w odniesieniu do beneficjentów na Sardynii wynosiła od 26 do 35 EUR za MWh. |
| --- | --- |

(26)

System umożliwiał beneficjentom uzyskiwanie płatności wyrównawczych na warunkach określonych w dekrecie w sprawie Alcoa. Dla danego zakładu objętego programem płatność wyrównawcza była równa różnicy między ceną płaconą przedsiębiorstwu zaopatrującemu zakład w energię elektryczną a ceną preferencyjną określoną przez państwo, pomnożonej przez zużycie energii elektrycznej w tym zakładzie. Metoda wykorzystywana przy obliczaniu ceny preferencyjnej (czyli „taryfy preferencyjnej”) została określona w decyzji CIP nr 15/1993. Cena była poddawana działaniu mechanizmu indeksacji w oparciu o zmienną kosztów wytwarzania energii elektrycznej we Włoszech („komponent Ct”). W 2004 r. cena preferencyjna stosowana w odniesieniu do beneficjentów na Sardynii wynosiła od 26 do 35 EUR za MWh.

| (27) | Zarządzanie administracyjne systemem powierzono Funduszowi Wyrównawczemu dla Sektora Energetycznego (Cassa Conguaglio per il Settore Elettrico)
   (8). W praktyce system funkcjonował następująco: beneficjenci wysyłali Funduszowi Wyrównawczemu szczegółowe miesięczne dane na temat ilości zużytej energii elektrycznej oraz cen płaconych dostawom tej energii. Następnie otrzymywali z Funduszu Wyrównawczego płatności gotówkowe obliczone w sposób wskazany powyżej (9). |
| --- | --- |

(27)

Zarządzanie administracyjne systemem powierzono Funduszowi Wyrównawczemu dla Sektora Energetycznego (Cassa Conguaglio per il Settore Elettrico)
   (8). W praktyce system funkcjonował następująco: beneficjenci wysyłali Funduszowi Wyrównawczemu szczegółowe miesięczne dane na temat ilości zużytej energii elektrycznej oraz cen płaconych dostawom tej energii. Następnie otrzymywali z Funduszu Wyrównawczego płatności gotówkowe obliczone w sposób wskazany powyżej (9).

| (28) | Zasoby wymagane do finansowania płatności wyrównawczych zostały pozyskane w drodze opłaty parapodatkowej nałożonej na wszystkich konsumentów poprzez komponent A4 standardowej taryfy opłat za energię elektryczną (10). |
| --- | --- |

(28)

Zasoby wymagane do finansowania płatności wyrównawczych zostały pozyskane w drodze opłaty parapodatkowej nałożonej na wszystkich konsumentów poprzez komponent A4 standardowej taryfy opłat za energię elektryczną (10).

| (29) | System miał zakończyć działanie 30 czerwca 2007 r. Jego wdrażanie zostało jednak przerwane na zalecenie AEEG wkrótce po wszczęciu przez Komisję w listopadzie 2004 r. formalnego postępowania wyjaśniającego (11). |
| --- | --- |

(29)

System miał zakończyć działanie 30 czerwca 2007 r. Jego wdrażanie zostało jednak przerwane na zalecenie AEEG wkrótce po wszczęciu przez Komisję w listopadzie 2004 r. formalnego postępowania wyjaśniającego (11).

| (30) | Dane przedstawione przez władze włoskie pokazują, że przedsiębiorstwa Portovesme i Eurallumina uzyskały dotacje do energii zużytej od kwietnia do października 2004 r., zaś przedsiębiorstwo ILA otrzymało dotacje do energii elektrycznej zużytej od kwietnia do września 2004 r. Poniżej przedstawiono płatności ogółem dokonane przez Fundusz Wyrównawczy na rzecz tych trzech przedsiębiorstw w ramach przedmiotowego systemu (w EUR).






  Portovesme Srl | 12 845 892,82 |
| --- | --- | --- |
| Eurallumina SpA | 5 208 152,05 |
| ILA SpA | 291 120,27 |

(30)

Dane przedstawione przez władze włoskie pokazują, że przedsiębiorstwa Portovesme i Eurallumina uzyskały dotacje do energii zużytej od kwietnia do października 2004 r., zaś przedsiębiorstwo ILA otrzymało dotacje do energii elektrycznej zużytej od kwietnia do września 2004 r. Poniżej przedstawiono płatności ogółem dokonane przez Fundusz Wyrównawczy na rzecz tych trzech przedsiębiorstw w ramach przedmiotowego systemu (w EUR).

Portovesme Srl

12 845 892,82

Eurallumina SpA

5 208 152,05

ILA SpA

291 120,27

2.2.   Kwestionowane taryfy z 2005 r.

| (31) | Na mocy art. 11 ust. 12 ustawy nr 80/2005 władze włoskie rozszerzyły „przywileje taryfowe przewidziane w dekrecie Ministerstwa Przemysłu, Handlu i Rzemiosła z dnia 19 grudnia 1995 r. [...] na dostawy energii na potrzeby produkcji i przetwarzania aluminium, ołowiu, srebra i cynku oraz na potrzeby cyklu produkcji chloru/sody poprzez odniesienie do cen stosowanych do podobnych dostaw na rynkach europejskich, jednak tylko w odniesieniu do zakładów już istniejących w momencie wejścia w życie niniejszego dekretu, zlokalizowanych na Sardynii i podłączonych do sieci wysokiego napięcia. Te przywileje taryfowe podlegają umowom długoterminowym zawieranym pomiędzy beneficjentami, władzami lokalnymi Sardynii i właściwymi ministerstwami”. |
| --- | --- |

(31)

Na mocy art. 11 ust. 12 ustawy nr 80/2005 władze włoskie rozszerzyły „przywileje taryfowe przewidziane w dekrecie Ministerstwa Przemysłu, Handlu i Rzemiosła z dnia 19 grudnia 1995 r. [...] na dostawy energii na potrzeby produkcji i przetwarzania aluminium, ołowiu, srebra i cynku oraz na potrzeby cyklu produkcji chloru/sody poprzez odniesienie do cen stosowanych do podobnych dostaw na rynkach europejskich, jednak tylko w odniesieniu do zakładów już istniejących w momencie wejścia w życie niniejszego dekretu, zlokalizowanych na Sardynii i podłączonych do sieci wysokiego napięcia. Te przywileje taryfowe podlegają umowom długoterminowym zawieranym pomiędzy beneficjentami, władzami lokalnymi Sardynii i właściwymi ministerstwami”.

| (32) | Stąd też treść ustawy nr 80/2005 w istocie wprowadziła ponownie system taryfowy wdrożony w 2004 r., który rozszerzał zasady stosowane wobec Alcoa na innych beneficjentów energochłonnych z siedzibą na Sardynii. W praktyce ustawa miała zastosowanie wyłącznie do przedsiębiorstw Portovesme, ILA i Eurallumina, a także do przedsiębiorstwa Syndial – producenta chloru/sodu – które wcześniej nie korzystało z cen preferencyjnych. |
| --- | --- |

(32)

Stąd też treść ustawy nr 80/2005 w istocie wprowadziła ponownie system taryfowy wdrożony w 2004 r., który rozszerzał zasady stosowane wobec Alcoa na innych beneficjentów energochłonnych z siedzibą na Sardynii. W praktyce ustawa miała zastosowanie wyłącznie do przedsiębiorstw Portovesme, ILA i Eurallumina, a także do przedsiębiorstwa Syndial – producenta chloru/sodu – które wcześniej nie korzystało z cen preferencyjnych.

| (33) | Należy zauważyć, że począwszy od 2005 r. cena preferencyjna nie była już ustalana w stosunku do wcześniejszej taryfy, zawartej pierwotnie w dekrecie w sprawie Alcoa z 1995 r., i miała być od tego momentu ustalana niezależnie przez AEEG w taki sposób, by odpowiadała średnim cenom energii elektrycznej płaconym przez konkurentów beneficjentów na rynku europejskim (12). Cena podlegała corocznym aktualizacjom: zgodnie z art. 11 ust. 13 ustawy nr 80/2005 „warunki obowiązywania taryfy, o których mowa w art. 11 (13) i 12, mają zastosowanie od dnia 1 stycznia 2005 r. i podlegają aktualizacji przez AEEG, która co roku podwyższa wartość nominalną taryf o 4 % lub o wartość procentową wzrostu średniej ceny hurtowej energii elektrycznej odnotowanej na głównych europejskich giełdach energii elektrycznej, przede wszystkim we Frankfurcie i Amsterdamie, w zależności od tego, która wartość jest wyższa”. W decyzji nr 217/05 AEEG zawarła bardziej korzystną dla beneficjentów interpretację powyższego mechanizmu aktualizacji, ponieważ uznała, że roczny wzrost wartości taryfy nie może przekroczyć 4 %. |
| --- | --- |

(33)

Należy zauważyć, że począwszy od 2005 r. cena preferencyjna nie była już ustalana w stosunku do wcześniejszej taryfy, zawartej pierwotnie w dekrecie w sprawie Alcoa z 1995 r., i miała być od tego momentu ustalana niezależnie przez AEEG w taki sposób, by odpowiadała średnim cenom energii elektrycznej płaconym przez konkurentów beneficjentów na rynku europejskim (12). Cena podlegała corocznym aktualizacjom: zgodnie z art. 11 ust. 13 ustawy nr 80/2005 „warunki obowiązywania taryfy, o których mowa w art. 11 (13) i 12, mają zastosowanie od dnia 1 stycznia 2005 r. i podlegają aktualizacji przez AEEG, która co roku podwyższa wartość nominalną taryf o 4 % lub o wartość procentową wzrostu średniej ceny hurtowej energii elektrycznej odnotowanej na głównych europejskich giełdach energii elektrycznej, przede wszystkim we Frankfurcie i Amsterdamie, w zależności od tego, która wartość jest wyższa”. W decyzji nr 217/05 AEEG zawarła bardziej korzystną dla beneficjentów interpretację powyższego mechanizmu aktualizacji, ponieważ uznała, że roczny wzrost wartości taryfy nie może przekroczyć 4 %.

| (34) | W tej samej decyzji AEEG ustaliła następujące ceny preferencyjne mające zastosowanie do różnych gałęzi przemysłu w 2005 r.:






  Gałęzie przemysłu kwalifikujące się do taryf preferencyjnych | Cena preferencyjna w
  EUR/MWh |
| --- | --- | --- |
| Przetwarzanie aluminium | 50 |
| Ołów i cynk | 23 |
| Produkcja aluminium | 27 |
| Cykl produkcji chloru | 27 |

(34)

W tej samej decyzji AEEG ustaliła następujące ceny preferencyjne mające zastosowanie do różnych gałęzi przemysłu w 2005 r.:

Gałęzie przemysłu kwalifikujące się do taryf preferencyjnych

Cena preferencyjna w

EUR/MWh

Przetwarzanie aluminium

50

Ołów i cynk

23

Produkcja aluminium

27

Cykl produkcji chloru

27

| (35) | Podobnie jak taryfy z 2004 r., taryfy z 2005 r. miały być finansowane przy wykorzystaniu opłaty parapodatkowej nałożonej na wszystkich odbiorców końcowych energii elektrycznej poprzez komponent A4 standardowej taryfy opłat za energię elektryczną. Zarządzanie przepływami finansowymi w ramach systemu powierzono ponownie Funduszowi Wyrównawczemu. |
| --- | --- |

(35)

Podobnie jak taryfy z 2004 r., taryfy z 2005 r. miały być finansowane przy wykorzystaniu opłaty parapodatkowej nałożonej na wszystkich odbiorców końcowych energii elektrycznej poprzez komponent A4 standardowej taryfy opłat za energię elektryczną. Zarządzanie przepływami finansowymi w ramach systemu powierzono ponownie Funduszowi Wyrównawczemu.

| (36) | Prawo do korzystania z przedmiotowych taryf uzależniono od podjęcia przez beneficjentów zobowiązania do przeprowadzenia inwestycji produkcyjnych w Sardynii na podstawie planów przemysłowych, które mają być przedkładane władzom regionalnym. Przykładowo, przedsiębiorstwo Portovesme zobowiązało się do inwestycji w produkcję własną energii elektrycznej lub do udziału w budowie nowych elektrowni. |
| --- | --- |

(36)

Prawo do korzystania z przedmiotowych taryf uzależniono od podjęcia przez beneficjentów zobowiązania do przeprowadzenia inwestycji produkcyjnych w Sardynii na podstawie planów przemysłowych, które mają być przedkładane władzom regionalnym. Przykładowo, przedsiębiorstwo Portovesme zobowiązało się do inwestycji w produkcję własną energii elektrycznej lub do udziału w budowie nowych elektrowni.

| (37) | Władze włoskie zgłosiły art. 11 ust. 12 ustawy nr 80/2005 zgodnie z art. 108 ust. 3 TFUE. Wypłata w odniesieniu do taryf z 2005 r. była uzależniona od zatwierdzenia systemu przez Komisję. Dlatego też taryfy z 2005 r. nie zostały wdrożone. |
| --- | --- |

(37)

Władze włoskie zgłosiły art. 11 ust. 12 ustawy nr 80/2005 zgodnie z art. 108 ust. 3 TFUE. Wypłata w odniesieniu do taryf z 2005 r. była uzależniona od zatwierdzenia systemu przez Komisję. Dlatego też taryfy z 2005 r. nie zostały wdrożone.

2.3.   Postępowania prowadzone przed sądami krajowymi

| (38) | Przedsiębiorstwa Solvay Chimica Italia i Solvay Chimica Bussi SpA, prowadzące działalność w sektorze produkcji chloru i sody i zlokalizowane poza Sardynią, wniosły sprawę do Regionalnego Sądu Administracyjnego Lombardii (14) kwestionując decyzje podjęte przez AEEG w ramach wdrażania art. 11 ust. 12 ustawy nr 80/2005, które zdaniem tych przedsiębiorstw wiązały się z bezprawnym przyznaniem pomocy państwa oraz naruszeniem innych przepisów prawa włoskiego (15). W dniu 27 listopada 2006 r. Sąd zawiesił toczące się przed nim postępowanie, odkładając wydanie orzeczenia do momentu zakończenia dochodzenia w sprawie pomocy państwa wszczętego przez Komisję w sprawie C 13/06. |
| --- | --- |

(38)

Przedsiębiorstwa Solvay Chimica Italia i Solvay Chimica Bussi SpA, prowadzące działalność w sektorze produkcji chloru i sody i zlokalizowane poza Sardynią, wniosły sprawę do Regionalnego Sądu Administracyjnego Lombardii (14) kwestionując decyzje podjęte przez AEEG w ramach wdrażania art. 11 ust. 12 ustawy nr 80/2005, które zdaniem tych przedsiębiorstw wiązały się z bezprawnym przyznaniem pomocy państwa oraz naruszeniem innych przepisów prawa włoskiego (15). W dniu 27 listopada 2006 r. Sąd zawiesił toczące się przed nim postępowanie, odkładając wydanie orzeczenia do momentu zakończenia dochodzenia w sprawie pomocy państwa wszczętego przez Komisję w sprawie C 13/06.

2.4.   Połączenie z wcześniejszym przypadkiem pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym – deggendorf

| (39) | Po tym, jak wszczęto postępowanie, władze włoskie wskazały, że przedsiębiorstwo Eurallumina nie zwróciło pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym będącej przedmiotem postępowania w sprawie C 80/01 (pomoc na produkcję tlenku glinu) (16), ale że według informacji podanych przez to przedsiębiorstwo regionalne władze Sardynii wydały w dniu 8 maja 2006 r. nakaz odzyskania środków w odniesieniu do tego środka pomocy. |
| --- | --- |

(39)

Po tym, jak wszczęto postępowanie, władze włoskie wskazały, że przedsiębiorstwo Eurallumina nie zwróciło pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym będącej przedmiotem postępowania w sprawie C 80/01 (pomoc na produkcję tlenku glinu) (16), ale że według informacji podanych przez to przedsiębiorstwo regionalne władze Sardynii wydały w dniu 8 maja 2006 r. nakaz odzyskania środków w odniesieniu do tego środka pomocy.

3.   DECYZJA O WSZCZĘCIU POSTĘPOWANIA ZGODNIE Z ART. 108 UST. 2 TFUE

| (40) | Komisja postanowiła wszcząć formalne postępowanie wyjaśniające z poniższych względów. |
| --- | --- |

(40)

Komisja postanowiła wszcząć formalne postępowanie wyjaśniające z poniższych względów.

3.1.   Sprawa C 38/b/04

| (41) | W swojej decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego (17) Komisja rozważała, czy możliwe jest, by taryfy z 2004 r. dla Portovesme, ILA i Eurallumina nie stanowiły pomocy państwa z uwagi na fakt, że są bardzo podobne do preferencyjnych taryf opłat przyznanych Alcoa w 1996 r., wobec których Komisja w swojej decyzji z dnia 4 grudnia 1996 r. („decyzja w sprawie Alumix”) (18) uznała, że nie stanowią pomocy państwa. |
| --- | --- |

(41)

W swojej decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego (17) Komisja rozważała, czy możliwe jest, by taryfy z 2004 r. dla Portovesme, ILA i Eurallumina nie stanowiły pomocy państwa z uwagi na fakt, że są bardzo podobne do preferencyjnych taryf opłat przyznanych Alcoa w 1996 r., wobec których Komisja w swojej decyzji z dnia 4 grudnia 1996 r. („decyzja w sprawie Alumix”) (18) uznała, że nie stanowią pomocy państwa.

| (42) | Komisja zauważyła, że wydaje się, iż nowe taryfy różnią się od taryf Alumix, ponieważ taryfy Alumix zostały przyznane bezpośrednio przez ENEL, włoskiego monopolistę na rynku energii elektrycznej, natomiast nowe taryfy wiązały się z selektywną interwencją państwa mającą na celu zrekompensowanie różnicy pomiędzy ceną rynkową uzgodnioną przez beneficjentów z dostawcami energii a ceną preferencyjną ustaloną w 1996 r. Komisja stwierdziła, że dekret z 2004 r. nie ograniczył się do rozszerzenia zakresu istniejącego środka, który nie stanowił pomocy państwa, na nowych beneficjentów, ale raczej wprowadził nowy program, stanowiący korzyść dla trzech odnośnych przedsiębiorstw, o mechanizmie finansowym znacząco różniącym się od mechanizmu taryf Alumix. |
| --- | --- |

(42)

Komisja zauważyła, że wydaje się, iż nowe taryfy różnią się od taryf Alumix, ponieważ taryfy Alumix zostały przyznane bezpośrednio przez ENEL, włoskiego monopolistę na rynku energii elektrycznej, natomiast nowe taryfy wiązały się z selektywną interwencją państwa mającą na celu zrekompensowanie różnicy pomiędzy ceną rynkową uzgodnioną przez beneficjentów z dostawcami energii a ceną preferencyjną ustaloną w 1996 r. Komisja stwierdziła, że dekret z 2004 r. nie ograniczył się do rozszerzenia zakresu istniejącego środka, który nie stanowił pomocy państwa, na nowych beneficjentów, ale raczej wprowadził nowy program, stanowiący korzyść dla trzech odnośnych przedsiębiorstw, o mechanizmie finansowym znacząco różniącym się od mechanizmu taryf Alumix.

| (43) | W decyzji wszczynającej postępowanie taryfy wprowadzone dekretem z 2004 r. zaklasyfikowano jako pomoc operacyjną i oceniono, czy taką pomoc można było zatwierdzić zgodnie z wytycznymi w sprawie krajowej pomocy regionalnej (zwanych dalej „wytycznymi w sprawie pomocy regionalnej”) (19), ponieważ do końca 2006 r. Sardynia była obszarem objętym pomocą w rozumieniu art. 107 ust. 3 lit. a). Komisja wyraziła wątpliwości co do możliwości zatwierdzenia pomocy na tej podstawie, jako że tego rodzaju pomoc ad hoc, przyznawana ograniczonej liczbie przedsiębiorstw nie wydaje się przyczyniać do promowania rozwoju regionalnego. |
| --- | --- |

(43)

W decyzji wszczynającej postępowanie taryfy wprowadzone dekretem z 2004 r. zaklasyfikowano jako pomoc operacyjną i oceniono, czy taką pomoc można było zatwierdzić zgodnie z wytycznymi w sprawie krajowej pomocy regionalnej (zwanych dalej „wytycznymi w sprawie pomocy regionalnej”) (19), ponieważ do końca 2006 r. Sardynia była obszarem objętym pomocą w rozumieniu art. 107 ust. 3 lit. a). Komisja wyraziła wątpliwości co do możliwości zatwierdzenia pomocy na tej podstawie, jako że tego rodzaju pomoc ad hoc, przyznawana ograniczonej liczbie przedsiębiorstw nie wydaje się przyczyniać do promowania rozwoju regionalnego.

| (44) | Ponadto Komisja wyraziła obawę, że przedmiotowy środek mógł przynieść skutek w postaci obniżenia poziomu opodatkowania w odniesieniu do energii elektrycznej. Podstawę prawną dla każdej takiej obniżki musiałaby stanowić dyrektywa 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (20). |
| --- | --- |

(44)

Ponadto Komisja wyraziła obawę, że przedmiotowy środek mógł przynieść skutek w postaci obniżenia poziomu opodatkowania w odniesieniu do energii elektrycznej. Podstawę prawną dla każdej takiej obniżki musiałaby stanowić dyrektywa 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (20).

3.2.   Sprawa C 13/06

| (45) | W decyzji z dnia 27 kwietnia 2006 r. wszczynającej formalne postępowanie wyjaśniające Komisja zaklasyfikowała system taryfowy z 2005 r. jako nową pomoc operacyjną. |
| --- | --- |

(45)

W decyzji z dnia 27 kwietnia 2006 r. wszczynającej formalne postępowanie wyjaśniające Komisja zaklasyfikowała system taryfowy z 2005 r. jako nową pomoc operacyjną.

| (46) | Komisja rozważyła, czy preferencyjne taryfy można było zatwierdzić jako regionalną pomoc operacyjną zgodnie z wytycznymi w sprawie pomocy regionalnej, ponieważ do końca 2006 r. Sardynia miała być obszarem objętym pomocą w rozumieniu art. 107 ust. 3 lit. a) TFUE. |
| --- | --- |

(46)

Komisja rozważyła, czy preferencyjne taryfy można było zatwierdzić jako regionalną pomoc operacyjną zgodnie z wytycznymi w sprawie pomocy regionalnej, ponieważ do końca 2006 r. Sardynia miała być obszarem objętym pomocą w rozumieniu art. 107 ust. 3 lit. a) TFUE.

| (47) | Chociaż władze włoskie zapewniały, że wysokie ceny energii elektrycznej na Sardynii stanowią przeszkodę dla rozwoju wyspy, Komisja ustaliła, że Włochy nie wykazały istnienia znacznie wyższych cen na Sardynii – ani średnich, ani konkretnych w odniesieniu do odbiorców energochłonnych (21). Komisja zauważyła, że nadmiar zdolności produkcyjnych istniejący w produkcji energii elektrycznej na Sardynii mógł jedynie zachęcić producentów energii do sprzedawania jej po możliwie najniższej cenie do chwili gdy dzięki takiemu zdarzeniu, jak zakończenie projektów dotyczących połączeń międzysystemowych, które zaplanowano na 2010 r., mogliby prowadzić eksport energii z Sardynii. |
| --- | --- |

(47)

Chociaż władze włoskie zapewniały, że wysokie ceny energii elektrycznej na Sardynii stanowią przeszkodę dla rozwoju wyspy, Komisja ustaliła, że Włochy nie wykazały istnienia znacznie wyższych cen na Sardynii – ani średnich, ani konkretnych w odniesieniu do odbiorców energochłonnych (21). Komisja zauważyła, że nadmiar zdolności produkcyjnych istniejący w produkcji energii elektrycznej na Sardynii mógł jedynie zachęcić producentów energii do sprzedawania jej po możliwie najniższej cenie do chwili gdy dzięki takiemu zdarzeniu, jak zakończenie projektów dotyczących połączeń międzysystemowych, które zaplanowano na 2010 r., mogliby prowadzić eksport energii z Sardynii.

| (48) | Ponadto Włochy nie wyjaśniły, dlaczego wyższe ceny miałyby stanowić przeszkodę dla rozwoju regionalnego, ani też w jaki sposób taryfa miałaby się przyczynić do rozwoju regionalnego. Komisja wyraziła zatem wątpliwości co do niezbędności pomocy. |
| --- | --- |

(48)

Ponadto Włochy nie wyjaśniły, dlaczego wyższe ceny miałyby stanowić przeszkodę dla rozwoju regionalnego, ani też w jaki sposób taryfa miałaby się przyczynić do rozwoju regionalnego. Komisja wyraziła zatem wątpliwości co do niezbędności pomocy.

| (49) | Komisja miała również wątpliwości, czy taka pomoc ad hoc była proporcjonalna do niekorzystnej sytuacji regionu, w szczególności biorąc pod uwagę metodę wykorzystaną do obliczania ceny preferencyjnej, która nie miała związku z cenami stosowanymi w innych częściach Włoch, a która była oparta na średnich cenach stosowanych w Europie wobec odbiorców energochłonnych. |
| --- | --- |

(49)

Komisja miała również wątpliwości, czy taka pomoc ad hoc była proporcjonalna do niekorzystnej sytuacji regionu, w szczególności biorąc pod uwagę metodę wykorzystaną do obliczania ceny preferencyjnej, która nie miała związku z cenami stosowanymi w innych częściach Włoch, a która była oparta na średnich cenach stosowanych w Europie wobec odbiorców energochłonnych.

| (50) | Komisja zauważyła, że czas trwania środka przekroczył okres pięciu lat, który był zazwyczaj maksymalnym okresem, na jaki zatwierdza się regionalną pomoc operacyjną, oraz że pomoc nie miała faktycznie charakteru malejącego ze względu na nałożony na podwyżki taryf pułap na poziomie 4 %. |
| --- | --- |

(50)

Komisja zauważyła, że czas trwania środka przekroczył okres pięciu lat, który był zazwyczaj maksymalnym okresem, na jaki zatwierdza się regionalną pomoc operacyjną, oraz że pomoc nie miała faktycznie charakteru malejącego ze względu na nałożony na podwyżki taryf pułap na poziomie 4 %.

| (51) | W odniesieniu do okresu objętego wytycznymi w sprawie krajowej pomocy regionalnej w latach 2007–2013 (22) Komisja zauważyła, że Sardynia przestanie się kwalifikować do otrzymywania pomocy na mocy art. 107 ust. 3 lit. a) TFUE, a w szczególności do pomocy operacyjnej. Wytyczne umożliwiłyby dwuletni okres przejściowy dla liniowego systemu wycofywania istniejących programów pomocy operacyjnej, jednak zatwierdzenie wprowadzenia nowej pomocy operacyjnej na kilka miesięcy nie wydawało się właściwe w świetle planowanego wycofywania, uwzględniając dodatkowo wyrażone wątpliwości i charakter pomocy zakłócający konkurencję. |
| --- | --- |

(51)

W odniesieniu do okresu objętego wytycznymi w sprawie krajowej pomocy regionalnej w latach 2007–2013 (22) Komisja zauważyła, że Sardynia przestanie się kwalifikować do otrzymywania pomocy na mocy art. 107 ust. 3 lit. a) TFUE, a w szczególności do pomocy operacyjnej. Wytyczne umożliwiłyby dwuletni okres przejściowy dla liniowego systemu wycofywania istniejących programów pomocy operacyjnej, jednak zatwierdzenie wprowadzenia nowej pomocy operacyjnej na kilka miesięcy nie wydawało się właściwe w świetle planowanego wycofywania, uwzględniając dodatkowo wyrażone wątpliwości i charakter pomocy zakłócający konkurencję.

| (52) | Podsumowując, Komisja wyraziła wątpliwości co do możliwości zatwierdzenia preferencyjnej taryfy dla Portovesme, ILA, Eurallumina and Syndial w charakterze pomocy regionalnej lub na innej podstawie, której w każdym razie Włochy nie wskazały. |
| --- | --- |

(52)

Podsumowując, Komisja wyraziła wątpliwości co do możliwości zatwierdzenia preferencyjnej taryfy dla Portovesme, ILA, Eurallumina and Syndial w charakterze pomocy regionalnej lub na innej podstawie, której w każdym razie Włochy nie wskazały.

| (53) | W odniesieniu do Eurallumina Komisja zauważa, że przedsiębiorstwo to nie zwróciło jeszcze otrzymanej pomocy państwa niezgodnej z prawem i z rynkiem wewnętrznym (23) i że zgodnie z orzeczeniem w sprawie Deggendorf
   (24) nie mogło otrzymać pomocy w ramach nowego środka. |
| --- | --- |

(53)

W odniesieniu do Eurallumina Komisja zauważa, że przedsiębiorstwo to nie zwróciło jeszcze otrzymanej pomocy państwa niezgodnej z prawem i z rynkiem wewnętrznym (23) i że zgodnie z orzeczeniem w sprawie Deggendorf
   (24) nie mogło otrzymać pomocy w ramach nowego środka.

4.   UWAGI PRZEKAZANE PRZEZ ZAINTERESOWANE STRONY

4.1.   Sprawa C 38/B/04

| (54) | W odpowiedzi na zaproszenie Komisji do przesłania uwag na temat decyzji z 2004 r. o wszczęciu szczegółowego postępowania wyjaśniającego otrzymano uwagi od pierwotnego skarżącego, kilku beneficjentów (Portovesme, Eurallumina i Alcoa) i innych zainteresowanych stron. Poniższej streszczono jedynie uwagi odnoszące się do preferencyjnych taryf dla Portovesme, ILA i Eurallumina. Pominięto uwagi poczynione przez Alcoa, ponieważ są one w pełni omówione w decyzji ostatecznej odnoszącej się konkretnie do tego przedsiębiorstwa (25). |
| --- | --- |

(54)

W odpowiedzi na zaproszenie Komisji do przesłania uwag na temat decyzji z 2004 r. o wszczęciu szczegółowego postępowania wyjaśniającego otrzymano uwagi od pierwotnego skarżącego, kilku beneficjentów (Portovesme, Eurallumina i Alcoa) i innych zainteresowanych stron. Poniższej streszczono jedynie uwagi odnoszące się do preferencyjnych taryf dla Portovesme, ILA i Eurallumina. Pominięto uwagi poczynione przez Alcoa, ponieważ są one w pełni omówione w decyzji ostatecznej odnoszącej się konkretnie do tego przedsiębiorstwa (25).

4.1.1.   Uwagi przekazane przez przedsiębiorstwo Portovesme

| (55) | Przedsiębiorstwo Portovesme stwierdziło, że taryfa preferencyjna stanowi reakcję na niedoskonałości rynku, mianowicie niedoskonałość niedawno zliberalizowanego rynku energii elektrycznej Sardynii, polegającą na braku konkurencji cenowej w związku z władzą rynkową operatorów zasiedziałych. Portovesme stwierdziło, że ENEL i Endesa (których aktywa do wytwarzania energii na Sardynii zostały następnie sprzedane E.ON) tworzą duopol i sztucznie utrzymują ceny na Sardynii na poziomie średnich włoskich cen, podczas gdy w rzeczywistości ceny na Sardynii powinni być dużo niższe, w szczególności w przypadku przedsiębiorstw o dużym zapotrzebowaniu na energię, ze względu na nadmiar zdolności produkcyjnych w sektorze produkcji energii elektrycznej, który powinien zachęcać producentów do sprzedaży energii po konkurencyjnych cenach. |
| --- | --- |

(55)

Przedsiębiorstwo Portovesme stwierdziło, że taryfa preferencyjna stanowi reakcję na niedoskonałości rynku, mianowicie niedoskonałość niedawno zliberalizowanego rynku energii elektrycznej Sardynii, polegającą na braku konkurencji cenowej w związku z władzą rynkową operatorów zasiedziałych. Portovesme stwierdziło, że ENEL i Endesa (których aktywa do wytwarzania energii na Sardynii zostały następnie sprzedane E.ON) tworzą duopol i sztucznie utrzymują ceny na Sardynii na poziomie średnich włoskich cen, podczas gdy w rzeczywistości ceny na Sardynii powinni być dużo niższe, w szczególności w przypadku przedsiębiorstw o dużym zapotrzebowaniu na energię, ze względu na nadmiar zdolności produkcyjnych w sektorze produkcji energii elektrycznej, który powinien zachęcać producentów do sprzedaży energii po konkurencyjnych cenach.

| (56) | Portovesme utrzymuje, że uzyskana przez nie preferencyjna cena odpowiada cenie, jaką przedsiębiorstwo uzyskałoby w normalnych warunkach rynkowych, tj. gdyby rynek energii elektrycznej funkcjonował prawidłowo. |
| --- | --- |

(56)

Portovesme utrzymuje, że uzyskana przez nie preferencyjna cena odpowiada cenie, jaką przedsiębiorstwo uzyskałoby w normalnych warunkach rynkowych, tj. gdyby rynek energii elektrycznej funkcjonował prawidłowo.

| (57) | Według Portovesme płatności wyrównawcze uzyskane z Funduszu Wyrównawczego (w wysokości 37 EUR/MWh) doprowadziły cenę płaconą przez Portovesme do poziomu cen energii płaconych przez jego konkurentów i nie zakłóciły konkurencji, ponieważ wszyscy producenci cynku w UE płacili takie same ceny, a środek ten jedynie równoważył niekorzystną sytuację konkurencyjną przedsiębiorstwa spowodowaną strukturalnymi problemami Sardynii (w tym brakiem gazu ziemnego). |
| --- | --- |

(57)

Według Portovesme płatności wyrównawcze uzyskane z Funduszu Wyrównawczego (w wysokości 37 EUR/MWh) doprowadziły cenę płaconą przez Portovesme do poziomu cen energii płaconych przez jego konkurentów i nie zakłóciły konkurencji, ponieważ wszyscy producenci cynku w UE płacili takie same ceny, a środek ten jedynie równoważył niekorzystną sytuację konkurencyjną przedsiębiorstwa spowodowaną strukturalnymi problemami Sardynii (w tym brakiem gazu ziemnego).

| (58) | Takie metale, jak cynk, aluminium i ołów, to towary, dla których istnieje jedna cena na rynku światowym ustalana na Londyńskiej Giełdzie Metali. Zmiany w lokalnych kosztach produkcji nie przełożyły się na zmiany w cenach na rynku światowym. W szczególności produkcja cynku Portovesme była tak mała (na poziomie poniżej 1 % światowej produkcji), że nie mogła wpłynąć na cenę na rynku światowym. |
| --- | --- |

(58)

Takie metale, jak cynk, aluminium i ołów, to towary, dla których istnieje jedna cena na rynku światowym ustalana na Londyńskiej Giełdzie Metali. Zmiany w lokalnych kosztach produkcji nie przełożyły się na zmiany w cenach na rynku światowym. W szczególności produkcja cynku Portovesme była tak mała (na poziomie poniżej 1 % światowej produkcji), że nie mogła wpłynąć na cenę na rynku światowym.

| (59) | Bez taryfy Portovesme byłoby zmuszone zamknąć swój zakład, ale zamknięcie nie byłoby korzystne dla innych producentów cynku UE, którzy nie byliby w stanie zwiększyć produkcji, a lukę wypełniłby przywóz z państw trzecich. Portovesme stwierdziło na zakończenie, że preferencyjna taryfa nie wypłynęła na konkurencję ani na wymianę handlową w UE. |
| --- | --- |

(59)

Bez taryfy Portovesme byłoby zmuszone zamknąć swój zakład, ale zamknięcie nie byłoby korzystne dla innych producentów cynku UE, którzy nie byliby w stanie zwiększyć produkcji, a lukę wypełniłby przywóz z państw trzecich. Portovesme stwierdziło na zakończenie, że preferencyjna taryfa nie wypłynęła na konkurencję ani na wymianę handlową w UE.

| (60) | Co więcej, zdaniem Portovesme płatności wyrównawcze z Funduszu Wyrównawczego nie angażują zasobów państwowych, ponieważ Fundusz Wyrównawczy jedynie redystrybuował prywatne środki pochodzące od odbiorców końcowych energii elektrycznej. |
| --- | --- |

(60)

Co więcej, zdaniem Portovesme płatności wyrównawcze z Funduszu Wyrównawczego nie angażują zasobów państwowych, ponieważ Fundusz Wyrównawczy jedynie redystrybuował prywatne środki pochodzące od odbiorców końcowych energii elektrycznej.

| (61) | Portovesme zauważyło, że pobór energii przez sektory energochłonne był istotny dla zapewnienia bezpieczeństwa i ciągłości dostaw na Sardynii i uniknięcia niedoborów w wytwarzaniu energii, co prowadziłoby do wyższych kosztów energii elektrycznej dla odbiorców końcowych. |
| --- | --- |

(61)

Portovesme zauważyło, że pobór energii przez sektory energochłonne był istotny dla zapewnienia bezpieczeństwa i ciągłości dostaw na Sardynii i uniknięcia niedoborów w wytwarzaniu energii, co prowadziłoby do wyższych kosztów energii elektrycznej dla odbiorców końcowych.

| (62) | Przedsiębiorstwo zauważa również, że gdyby było zmuszone do zamknięcia zakładu, skutki dla bazy produkcyjnej Sardynii byłyby bardzo poważne, biorąc pod uwagę fakt, że zostałoby zlikwidowane 790 bezpośrednich i 500 pośrednich miejsc pracy. |
| --- | --- |

(62)

Przedsiębiorstwo zauważa również, że gdyby było zmuszone do zamknięcia zakładu, skutki dla bazy produkcyjnej Sardynii byłyby bardzo poważne, biorąc pod uwagę fakt, że zostałoby zlikwidowane 790 bezpośrednich i 500 pośrednich miejsc pracy.

4.1.2.   Uwagi przekazane przez przedsiębiorstwo Eurallumina

| (63) | Przedsiębiorstwo Eurallumina stwierdziło, że koszty produkcji tlenku glinu w Europie były wyższe niż w innych regionach na świecie, głównie z powodu wyższych cen energii elektrycznej i paliwa oraz kosztów przewozu boksytu (26). Wyższych kosztów nie można było przenieść w formie wyższych cen, ponieważ cena tlenku glinu była określana na Londyńskiej Giełdzie Metali i indywidualni producenci nie mieli na nią wpływu. Europejski sektor produkcji tlenku glinu był tym samym w niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej w porównaniu z resztą świata. |
| --- | --- |

(63)

Przedsiębiorstwo Eurallumina stwierdziło, że koszty produkcji tlenku glinu w Europie były wyższe niż w innych regionach na świecie, głównie z powodu wyższych cen energii elektrycznej i paliwa oraz kosztów przewozu boksytu (26). Wyższych kosztów nie można było przenieść w formie wyższych cen, ponieważ cena tlenku glinu była określana na Londyńskiej Giełdzie Metali i indywidualni producenci nie mieli na nią wpływu. Europejski sektor produkcji tlenku glinu był tym samym w niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej w porównaniu z resztą świata.

| (64) | Oprócz ogólnych problemów wpływających na europejskie rafinerie tlenku glinu przedsiębiorstwo Eurallumina wskazało również problemy specyficzne dla Sardynii, które uniemożliwiały lokalnym zakładom czerpanie korzyści z liberalizacji rynku energii elektrycznej, w szczególności w związku z władzą rynkową operatorów zasiedziałych (zobacz uwagi Portovesme w motywie 55 powyżej). Przedsiębiorstwo Eurallumina utrzymuje również, że brak gazu ziemnego był szczególną przeszkodą w produkcji tlenku glinu na Sardynii, ponieważ duże ilości pary wymagane w procesie produkcyjnym muszą być uzyskiwane przy użyciu droższego oleju ciężkiego. |
| --- | --- |

(64)

Oprócz ogólnych problemów wpływających na europejskie rafinerie tlenku glinu przedsiębiorstwo Eurallumina wskazało również problemy specyficzne dla Sardynii, które uniemożliwiały lokalnym zakładom czerpanie korzyści z liberalizacji rynku energii elektrycznej, w szczególności w związku z władzą rynkową operatorów zasiedziałych (zobacz uwagi Portovesme w motywie 55 powyżej). Przedsiębiorstwo Eurallumina utrzymuje również, że brak gazu ziemnego był szczególną przeszkodą w produkcji tlenku glinu na Sardynii, ponieważ duże ilości pary wymagane w procesie produkcyjnym muszą być uzyskiwane przy użyciu droższego oleju ciężkiego.

| (65) | Według Eurallumina po liberalizacji władza rynkowa producentów energii elektrycznej na Sardynii doprowadziła do wzrostu cen energii: bez taryfy Eurallumina musiałoby płacić za dostawy energii elektrycznej 65,95 EUR za MWh wobec stawki 44 EUR za MWh, którą płaciło przed liberalizacją. Taryfa z 2004 r. obniżyła cenę do 35 EUR za MWh. |
| --- | --- |

(65)

Według Eurallumina po liberalizacji władza rynkowa producentów energii elektrycznej na Sardynii doprowadziła do wzrostu cen energii: bez taryfy Eurallumina musiałoby płacić za dostawy energii elektrycznej 65,95 EUR za MWh wobec stawki 44 EUR za MWh, którą płaciło przed liberalizacją. Taryfa z 2004 r. obniżyła cenę do 35 EUR za MWh.

| (66) | Podobnie jak Portovesme, przedsiębiorstwo Eurallumina utrzymuje, że gdyby było zmuszone zamknąć działalność, inni producenci tlenku glinu UE nie byliby w stanie wkroczyć, ponieważ pracują już przy wykorzystaniu maksymalnych zdolności produkcyjnych i lukę wypełniłby przywóz z państw trzecich. Zamknięcie działalności doprowadziłoby do likwidacji 400 bezpośrednich i 250 pośrednich miejsc pracy (27). Przedsiębiorstwo Eurallumina stwierdziło, że ponieważ jest jedynym dostawcą tlenku glinu dla huty Alcoa, zamknięcie zakładu tlenku glinu tego przedsiębiorstwa mogłoby również zagrozić rentowności Alcoa na Sardynii. |
| --- | --- |

(66)

Podobnie jak Portovesme, przedsiębiorstwo Eurallumina utrzymuje, że gdyby było zmuszone zamknąć działalność, inni producenci tlenku glinu UE nie byliby w stanie wkroczyć, ponieważ pracują już przy wykorzystaniu maksymalnych zdolności produkcyjnych i lukę wypełniłby przywóz z państw trzecich. Zamknięcie działalności doprowadziłoby do likwidacji 400 bezpośrednich i 250 pośrednich miejsc pracy (27). Przedsiębiorstwo Eurallumina stwierdziło, że ponieważ jest jedynym dostawcą tlenku glinu dla huty Alcoa, zamknięcie zakładu tlenku glinu tego przedsiębiorstwa mogłoby również zagrozić rentowności Alcoa na Sardynii.

| (67) | Przedsiębiorstwo Eurallumina stwierdziło ponadto że taryfa wprowadzona dekretem z 2004 r. była konieczna, dopóki nie zostanie rozwinięta nowa infrastruktura, która usunęłaby główne czynniki niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej wpływającej na przemysł na Sardynii. |
| --- | --- |

(67)

Przedsiębiorstwo Eurallumina stwierdziło ponadto że taryfa wprowadzona dekretem z 2004 r. była konieczna, dopóki nie zostanie rozwinięta nowa infrastruktura, która usunęłaby główne czynniki niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej wpływającej na przemysł na Sardynii.

4.1.3.   Uwagi przedłożone przez inne zainteresowane strony

| (68) | Konkurent Portovesme – to samo przedsiębiorstwo, które pierwotnie przedstawiło sprawę Komisji – napisało do Komisji jeszcze raz po wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego. Przesłało analizę taryfy preferencyjnej z 2004 r., w której stwierdziło, że taryfa stanowi pomoc państwa niezgodną z prawem. Kwestionowany system taryfowy był znacząco różny od taryfy Alumix przyznanej Alcoa: nie można było uznać, że nie stanowił on pomocy państwa. Pomoc należy uznać za niezgodną z rynkiem wewnętrznym, ponieważ nie może zostać zatwierdzona jako regionalna pomoc operacyjna ani jako pomoc na restrukturyzację. |
| --- | --- |

(68)

Konkurent Portovesme – to samo przedsiębiorstwo, które pierwotnie przedstawiło sprawę Komisji – napisało do Komisji jeszcze raz po wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego. Przesłało analizę taryfy preferencyjnej z 2004 r., w której stwierdziło, że taryfa stanowi pomoc państwa niezgodną z prawem. Kwestionowany system taryfowy był znacząco różny od taryfy Alumix przyznanej Alcoa: nie można było uznać, że nie stanowił on pomocy państwa. Pomoc należy uznać za niezgodną z rynkiem wewnętrznym, ponieważ nie może zostać zatwierdzona jako regionalna pomoc operacyjna ani jako pomoc na restrukturyzację.

| (69) | Solvay Chimica Italia i Solvay Chimica Bussi, przedsiębiorstwa, które działają w przemyśle chloru/sodu, przesłały uwagi na temat taryf z 2004 r. w lipcu 2005 r. po upływie miesięcznego terminu przesyłania uwag w odpowiedzi na decyzję o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego. Mimo opóźnienia przedsiębiorstwa te zwróciły się o uwzględnienie ich jako zainteresowanych stron. W swoich uwagach twierdziły zgodnie, że zarówno taryfy z 2004 r., jak i z 2005 r. stanowią pomoc państwa niezgodną z prawem i rynkiem wewnętrznym. |
| --- | --- |

(69)

Solvay Chimica Italia i Solvay Chimica Bussi, przedsiębiorstwa, które działają w przemyśle chloru/sodu, przesłały uwagi na temat taryf z 2004 r. w lipcu 2005 r. po upływie miesięcznego terminu przesyłania uwag w odpowiedzi na decyzję o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego. Mimo opóźnienia przedsiębiorstwa te zwróciły się o uwzględnienie ich jako zainteresowanych stron. W swoich uwagach twierdziły zgodnie, że zarówno taryfy z 2004 r., jak i z 2005 r. stanowią pomoc państwa niezgodną z prawem i rynkiem wewnętrznym.

4.1.4.   Uwagi przekazane przez Włochy

| (70) | Władze włoskie twierdzą, że rynek energii elektrycznej w UE nie jest jeszcze w pełni konkurencyjny, jak Komisja sama przyznała w czwartym sprawozdaniu rocznym w sprawie wprowadzenia wewnętrznego rynku gazu i energii elektrycznej (28). Przedsiębiorstwa, szczególnie te energochłonne, nie były w stanie swobodnie wybrać dostawcy i dostarczać energii na podobnych warunkach w poszczególnych państwach członkowskich. Trudności te nie były związane z przedsiębiorczością samych przedsiębiorstw, a wynikały ze strukturalnych niedoskonałości rynków energii elektrycznej. Obecna sytuacja na rynku energii elektrycznej UE ma negatywne skutki dla wolnej konkurencji na rynkach produktowych odbiorców energochłonnych. |
| --- | --- |

(70)

Władze włoskie twierdzą, że rynek energii elektrycznej w UE nie jest jeszcze w pełni konkurencyjny, jak Komisja sama przyznała w czwartym sprawozdaniu rocznym w sprawie wprowadzenia wewnętrznego rynku gazu i energii elektrycznej (28). Przedsiębiorstwa, szczególnie te energochłonne, nie były w stanie swobodnie wybrać dostawcy i dostarczać energii na podobnych warunkach w poszczególnych państwach członkowskich. Trudności te nie były związane z przedsiębiorczością samych przedsiębiorstw, a wynikały ze strukturalnych niedoskonałości rynków energii elektrycznej. Obecna sytuacja na rynku energii elektrycznej UE ma negatywne skutki dla wolnej konkurencji na rynkach produktowych odbiorców energochłonnych.

| (71) | Pomimo liberalizacji sektora we Włoszech występowały szczególne niedoskonałości strukturalne, takie jak niedostateczne połączenia międzysystemowe pomiędzy różnymi częściami krajowej sieci oraz skoncentrowana struktura rynkowa. W tych okolicznościach liberalizacja nie przełożyła się na lepsze ceny dla odbiorców energochłonnych. Problemy były szczególnie poważne na Sardynii, gdzie połączenia międzysystemowe były ograniczone. |
| --- | --- |

(71)

Pomimo liberalizacji sektora we Włoszech występowały szczególne niedoskonałości strukturalne, takie jak niedostateczne połączenia międzysystemowe pomiędzy różnymi częściami krajowej sieci oraz skoncentrowana struktura rynkowa. W tych okolicznościach liberalizacja nie przełożyła się na lepsze ceny dla odbiorców energochłonnych. Problemy były szczególnie poważne na Sardynii, gdzie połączenia międzysystemowe były ograniczone.

| (72) | W związku z tym Włochy stwierdziły, że specjalny system taryfowy, odzwierciedlający profile zapotrzebowania, należy uznać za uzasadniony jako środek regulacyjny, stymulujący mechanizmy, które funkcjonowałyby na rynku w pełni konkurencyjnym. Środek przywrócił równe szanse między przedsiębiorstwami energochłonnymi działającymi w różnych państwach członkowskich, eliminując nierówności wynikające z położenia geograficznego, które miały wpływ na przedsiębiorstwa mające siedzibę na Sardynii. System wyprzedzał oczekiwane skutki procesu liberalizacji. Według władz włoskich podobne środki zostały wprowadzone w innych państwach członkowskich, w których energochłonni odbiorcy osiągnęli korzyść dzięki uregulowanym taryfom energii elektrycznej. |
| --- | --- |

(72)

W związku z tym Włochy stwierdziły, że specjalny system taryfowy, odzwierciedlający profile zapotrzebowania, należy uznać za uzasadniony jako środek regulacyjny, stymulujący mechanizmy, które funkcjonowałyby na rynku w pełni konkurencyjnym. Środek przywrócił równe szanse między przedsiębiorstwami energochłonnymi działającymi w różnych państwach członkowskich, eliminując nierówności wynikające z położenia geograficznego, które miały wpływ na przedsiębiorstwa mające siedzibę na Sardynii. System wyprzedzał oczekiwane skutki procesu liberalizacji. Według władz włoskich podobne środki zostały wprowadzone w innych państwach członkowskich, w których energochłonni odbiorcy osiągnęli korzyść dzięki uregulowanym taryfom energii elektrycznej.

| (73) | Zdaniem Włoch dekret z 2004 r. miał dwa główne cele: wsparcie zatrudnienia na Sardynii, które koncentruje się w sektorze metali, oraz utrzymanie dostatecznego poziomu zapotrzebowania na produkcję energii na Sardynii, która to produkcja charakteryzowała się nadmiarem zdolności produkcyjnych. |
| --- | --- |

(73)

Zdaniem Włoch dekret z 2004 r. miał dwa główne cele: wsparcie zatrudnienia na Sardynii, które koncentruje się w sektorze metali, oraz utrzymanie dostatecznego poziomu zapotrzebowania na produkcję energii na Sardynii, która to produkcja charakteryzowała się nadmiarem zdolności produkcyjnych.

| (74) | Włochy utrzymują, że nowy system taryfowy był de facto odpowiednikiem taryf Alumix, wobec których Komisja uznała, że nie stanowiły pomocy państwa. Różnice pomiędzy starym a nowym programem wynikały jedynie z nowej „struktury taryfy”, która stała się konieczna w wyniku uruchomienia zliberalizowanego rynku energii elektrycznej. |
| --- | --- |

(74)

Włochy utrzymują, że nowy system taryfowy był de facto odpowiednikiem taryf Alumix, wobec których Komisja uznała, że nie stanowiły pomocy państwa. Różnice pomiędzy starym a nowym programem wynikały jedynie z nowej „struktury taryfy”, która stała się konieczna w wyniku uruchomienia zliberalizowanego rynku energii elektrycznej.

| (75) | Władze włoskie stwierdziły, że system taryfowy nie stanowi pomocy państwa. Jeśli chodzi o wykorzystanie zasobów państwowych, system taryfowy jest porównywalny z mechanizmem ze sprawy PreussenElektra, który Trybunał Sprawiedliwości uznał za mechanizm nieangażujący zasobów państwowych (29). Fundusz Wyrównawczy to instytucja techniczna, która przechowuje rachunki systemu i nie może swobodnie dysponować zasobami finansowymi, jakie przechowuje. Fakt, że AEEG i Ministerstwo Finansów sprawowały kontrolę nad działalnością Funduszu Wyrównawczego nie oznacza, że państwo mogło swobodnie dysponować tymi zasobami. Według Włoch środki wykorzystane do sfinansowania mechanizmu taryfy były zatem w całości prywatne. |
| --- | --- |

(75)

Władze włoskie stwierdziły, że system taryfowy nie stanowi pomocy państwa. Jeśli chodzi o wykorzystanie zasobów państwowych, system taryfowy jest porównywalny z mechanizmem ze sprawy PreussenElektra, który Trybunał Sprawiedliwości uznał za mechanizm nieangażujący zasobów państwowych (29). Fundusz Wyrównawczy to instytucja techniczna, która przechowuje rachunki systemu i nie może swobodnie dysponować zasobami finansowymi, jakie przechowuje. Fakt, że AEEG i Ministerstwo Finansów sprawowały kontrolę nad działalnością Funduszu Wyrównawczego nie oznacza, że państwo mogło swobodnie dysponować tymi zasobami. Według Włoch środki wykorzystane do sfinansowania mechanizmu taryfy były zatem w całości prywatne.

| (76) | Włochy twierdzą ponadto że taryfa nie miała wpływu na wymianę handlową w obrębie Unii i nie mogła zakłócić konkurencji ze względów związanych z istnieniem ceny na rynku światowym dla produktów, które były towarami (zob. uwagi przedłożone przez Portovesme, motyw 55 powyżej). Ponadto ani produkcji UE, ani włoskiej nie udało się podążać za rosnącym popytem na odnośne metale. W 2005 r. krajowa produkcja obejmowała jedynie 12 % włoskiego popytu na aluminium, 55 % włoskiego popytu na cynk i 80 % włoskiego popytu na ołów. Wzrastał deficyt produkcji na te metale w UE i we Włoszech, a popyt coraz częściej był zaspokajany przez przywóz z państw trzecich. Jeśli zniknąłby przemysł metali we Włoszech, żaden nowy operator UE nie zastąpiłby mocy produkcyjnych zlikwidowanych we Włoszech, ponieważ zakłady UE już wtedy wykorzystywały w pełni swoje moce produkcyjne i żaden istniejący producent lub nowy operator nie miałby bodźca do zwiększenia mocy produkcyjnych zważywszy na niepewne perspektywy długoterminowe dotyczące dostępności niedrogiej energii elektrycznej. Utrzymanie we Włoszech tych zdolności produkcyjnych nie mogłoby w rezultacie zaszkodzić konkurentom. Ponieważ taryfa preferencyjna nie była niższa od ceny energii elektrycznej płaconej średnio przez konkurentów przedsiębiorstw, nie wspierała ona eksportu energii z Sardynii do innych państw członkowskich. |
| --- | --- |

(76)

Włochy twierdzą ponadto że taryfa nie miała wpływu na wymianę handlową w obrębie Unii i nie mogła zakłócić konkurencji ze względów związanych z istnieniem ceny na rynku światowym dla produktów, które były towarami (zob. uwagi przedłożone przez Portovesme, motyw 55 powyżej). Ponadto ani produkcji UE, ani włoskiej nie udało się podążać za rosnącym popytem na odnośne metale. W 2005 r. krajowa produkcja obejmowała jedynie 12 % włoskiego popytu na aluminium, 55 % włoskiego popytu na cynk i 80 % włoskiego popytu na ołów. Wzrastał deficyt produkcji na te metale w UE i we Włoszech, a popyt coraz częściej był zaspokajany przez przywóz z państw trzecich. Jeśli zniknąłby przemysł metali we Włoszech, żaden nowy operator UE nie zastąpiłby mocy produkcyjnych zlikwidowanych we Włoszech, ponieważ zakłady UE już wtedy wykorzystywały w pełni swoje moce produkcyjne i żaden istniejący producent lub nowy operator nie miałby bodźca do zwiększenia mocy produkcyjnych zważywszy na niepewne perspektywy długoterminowe dotyczące dostępności niedrogiej energii elektrycznej. Utrzymanie we Włoszech tych zdolności produkcyjnych nie mogłoby w rezultacie zaszkodzić konkurentom. Ponieważ taryfa preferencyjna nie była niższa od ceny energii elektrycznej płaconej średnio przez konkurentów przedsiębiorstw, nie wspierała ona eksportu energii z Sardynii do innych państw członkowskich.

| (77) | Włochy argumentowały, że nawet jeśli Komisja miałaby stwierdzić, że środek rzeczywiście był pomocą państwa, taryfę można by uznać za zgodną z rynkiem wewnętrznym, ponieważ jest to regionalna pomoc operacyjna, która była dopuszczalna na Sardynii na podstawie wyłączenia przewidzianego w art. 107 ust. 3 lit. a) TFUE. |
| --- | --- |

(77)

Włochy argumentowały, że nawet jeśli Komisja miałaby stwierdzić, że środek rzeczywiście był pomocą państwa, taryfę można by uznać za zgodną z rynkiem wewnętrznym, ponieważ jest to regionalna pomoc operacyjna, która była dopuszczalna na Sardynii na podstawie wyłączenia przewidzianego w art. 107 ust. 3 lit. a) TFUE.

| (78) | Według władz włoskich niedoskonałości rynku energii elektrycznej na Sardynii (koncentracja rynku, słabe połączenia międzysystemowe i nadmiar zdolności produkcyjnych w sektorze produkcji energii) oraz brak dostępu do infrastruktury gazowej stanowi ograniczenia regionalne, a taryfa miała na celu zniesienie tej przeszkody. |
| --- | --- |

(78)

Według władz włoskich niedoskonałości rynku energii elektrycznej na Sardynii (koncentracja rynku, słabe połączenia międzysystemowe i nadmiar zdolności produkcyjnych w sektorze produkcji energii) oraz brak dostępu do infrastruktury gazowej stanowi ograniczenia regionalne, a taryfa miała na celu zniesienie tej przeszkody.

| (79) | Ceny energii elektrycznej we Włoszech były o 38 % wyższe niż średnia UE dla odbiorców energochłonnych. Doprowadziło to do powstania problemu w zakresie konkurencyjności, który na Sardynii pogarszały niedobory na lokalnym rynku energii elektrycznej i brak dostępu do sieci gazu ziemnego. |
| --- | --- |

(79)

Ceny energii elektrycznej we Włoszech były o 38 % wyższe niż średnia UE dla odbiorców energochłonnych. Doprowadziło to do powstania problemu w zakresie konkurencyjności, który na Sardynii pogarszały niedobory na lokalnym rynku energii elektrycznej i brak dostępu do sieci gazu ziemnego.

| (80) | Władze włoskie utrzymują, że środek przyczynia się do rozwoju regionalnego, ponieważ przemysł metali ma znaczący wpływ na gospodarkę i zatrudnienie na Sardynii: przemysł metali obejmował 12 % zatrudnionej siły roboczej i 12,2 % regionalnego PNB w produkcji. Taryfa miała pozytywne skutki dla zatrudnienia oraz utrzymania społecznej i gospodarczej struktury na wyspie. |
| --- | --- |

(80)

Władze włoskie utrzymują, że środek przyczynia się do rozwoju regionalnego, ponieważ przemysł metali ma znaczący wpływ na gospodarkę i zatrudnienie na Sardynii: przemysł metali obejmował 12 % zatrudnionej siły roboczej i 12,2 % regionalnego PNB w produkcji. Taryfa miała pozytywne skutki dla zatrudnienia oraz utrzymania społecznej i gospodarczej struktury na wyspie.

| (81) | Według władz włoskich taryfa była proporcjonalna do niekorzystnej sytuacji beneficjentów, ponieważ jedynie dostosowała ceny energii elektrycznej płacone przez producentów na Sardynii do średnich cen płaconych przez ich konkurentów w UE. |
| --- | --- |

(81)

Według władz włoskich taryfa była proporcjonalna do niekorzystnej sytuacji beneficjentów, ponieważ jedynie dostosowała ceny energii elektrycznej płacone przez producentów na Sardynii do średnich cen płaconych przez ich konkurentów w UE.

| (82) | Taryfa była również krótkoterminowym i miała charakter przejściowy, ponieważ miała zostać zniesiona po zakończeniu projektów infrastrukturalnych mających na celu poprawę połączeń międzysystemowych z sieciami elektroenergetycznymi i gazowymi (nowe kablowe połączenie międzysystemowe SAPEI i gazociąg GALSI) (30). |
| --- | --- |

(82)

Taryfa była również krótkoterminowym i miała charakter przejściowy, ponieważ miała zostać zniesiona po zakończeniu projektów infrastrukturalnych mających na celu poprawę połączeń międzysystemowych z sieciami elektroenergetycznymi i gazowymi (nowe kablowe połączenie międzysystemowe SAPEI i gazociąg GALSI) (30).

| (83) | Według władz włoskich środek miał również charakter malejący, ponieważ cena preferencyjna była indeksowana w oparciu o zmiany cen paliw i mogła jedynie albo wzrosnąć, albo pozostawać na tym samym poziomie. |
| --- | --- |

(83)

Według władz włoskich środek miał również charakter malejący, ponieważ cena preferencyjna była indeksowana w oparciu o zmiany cen paliw i mogła jedynie albo wzrosnąć, albo pozostawać na tym samym poziomie.

4.2.   Sprawa C 13/06

4.2.1.   Uwagi przekazane przez przedsiębiorstwo Portovesme

| (84) | Przedsiębiorstwo Portovesme uznało, że taryfy ustanowione w 2005 r. nie zakłócały konkurencji, że ich wprowadzenie było konieczne do zapewnienia przetrwania zainteresowanych przedsiębiorstw oraz że mogły one być uznane za zgodne z zasadami pomocy regionalnej. Argumenty wysunięte przez przedsiębiorstwo są podobne do argumentów przedstawionych przez władze włoskie, do których można się odnieść w tym zakresie (zob. motywy 87 do 104). |
| --- | --- |

(84)

Przedsiębiorstwo Portovesme uznało, że taryfy ustanowione w 2005 r. nie zakłócały konkurencji, że ich wprowadzenie było konieczne do zapewnienia przetrwania zainteresowanych przedsiębiorstw oraz że mogły one być uznane za zgodne z zasadami pomocy regionalnej. Argumenty wysunięte przez przedsiębiorstwo są podobne do argumentów przedstawionych przez władze włoskie, do których można się odnieść w tym zakresie (zob. motywy 87 do 104).

4.2.2.   Uwagi przekazane przez przedsiębiorstwo Eurallumina

| (85) | Przedsiębiorstwo Eurallumina podobnie uznało, że taryfy wprowadzone w 2005 r. nie zakłócały konkurencji, że ich wprowadzenie było konieczne do zapewnienia przetrwania odnośnych przedsiębiorstw, oraz że mogły one być uznane za zgodne z zasadami pomocy regionalnej. Argumenty wysunięte przez przedsiębiorstwo są podobne do argumentów przedstawionych przez władze włoskie, do których można się odnieść w tym zakresie. |
| --- | --- |

(85)

Przedsiębiorstwo Eurallumina podobnie uznało, że taryfy wprowadzone w 2005 r. nie zakłócały konkurencji, że ich wprowadzenie było konieczne do zapewnienia przetrwania odnośnych przedsiębiorstw, oraz że mogły one być uznane za zgodne z zasadami pomocy regionalnej. Argumenty wysunięte przez przedsiębiorstwo są podobne do argumentów przedstawionych przez władze włoskie, do których można się odnieść w tym zakresie.

4.2.3.   Uwagi przekazane przez pozostałe zainteresowane strony

| (86) | Dwaj konkurenci Portovesme i Syndial, którzy przedłożyli swoje uwagi w odniesieniu do sprawy C 38/B/04, przekazali również swoje uwagi w odniesieniu do niniejszej sprawy. Obydwaj konkurenci utrzymywali, że kwestionowany środek stanowił pomoc operacyjną, którą należy uznać za niezgodną z rynkiem wewnętrznym. |
| --- | --- |

(86)

Dwaj konkurenci Portovesme i Syndial, którzy przedłożyli swoje uwagi w odniesieniu do sprawy C 38/B/04, przekazali również swoje uwagi w odniesieniu do niniejszej sprawy. Obydwaj konkurenci utrzymywali, że kwestionowany środek stanowił pomoc operacyjną, którą należy uznać za niezgodną z rynkiem wewnętrznym.

4.2.4.   Uwagi przekazane przez Włochy

| (87) | Włochy utrzymują, że taryfy wprowadzone w 2005 r. w istotny sposób różniły się od taryf wprowadzonych w 2004 r., ponieważ były już zgodne z wymaganiami określonymi w wytycznych w sprawie pomocy regionalnej. |
| --- | --- |

(87)

Włochy utrzymują, że taryfy wprowadzone w 2005 r. w istotny sposób różniły się od taryf wprowadzonych w 2004 r., ponieważ były już zgodne z wymaganiami określonymi w wytycznych w sprawie pomocy regionalnej.

| (88) | Zdaniem władz włoskich na podstawie powierzchownej oceny można uznać taryfy za pomoc operacyjną, ale w rzeczywistości stanowiły one część pakietu środków opracowanych w celu wspierania rozwoju regionalnego na Sardynii. W szczególności władze włoskie zwróciły uwagę na ścisły związek między taryfami a zobowiązaniem do realizacji inwestycji długoterminowych, o którego podjęcie zwrócono się do beneficjentów. Zdaniem Włoch istnienie klauzuli zawieszającej, uzależniającej wdrożenie środka od wydania zezwolenia przez Komisję, świadczy o tym, że środek ma charakter pomocy regionalnej. |
| --- | --- |

(88)

Zdaniem władz włoskich na podstawie powierzchownej oceny można uznać taryfy za pomoc operacyjną, ale w rzeczywistości stanowiły one część pakietu środków opracowanych w celu wspierania rozwoju regionalnego na Sardynii. W szczególności władze włoskie zwróciły uwagę na ścisły związek między taryfami a zobowiązaniem do realizacji inwestycji długoterminowych, o którego podjęcie zwrócono się do beneficjentów. Zdaniem Włoch istnienie klauzuli zawieszającej, uzależniającej wdrożenie środka od wydania zezwolenia przez Komisję, świadczy o tym, że środek ma charakter pomocy regionalnej.

| (89) | Protokół ustaleń (protocollo d’intesa), podpisany przez przedstawicieli regionu oraz beneficjentów, stanowił trzon tej strategii. Obejmował on następujące elementy:






  a) | inwestycje produkcyjne opisane w planach przemysłowych przedstawionych przez beneficjentów; |
| --- | --- | --- |

(89)

Protokół ustaleń (protocollo d’intesa), podpisany przez przedstawicieli regionu oraz beneficjentów, stanowił trzon tej strategii. Obejmował on następujące elementy:

a)

inwestycje produkcyjne opisane w planach przemysłowych przedstawionych przez beneficjentów;

| b) | szybkie zatwierdzanie infrastruktury połączeń międzysystemowych umożliwiającej beneficjentom zaopatrywanie się w energię po konkurencyjnych cenach (gazociąg GALSI oraz międzysystemowe połączenie kablowe SAPEI); |
| --- | --- |

b)

szybkie zatwierdzanie infrastruktury połączeń międzysystemowych umożliwiającej beneficjentom zaopatrywanie się w energię po konkurencyjnych cenach (gazociąg GALSI oraz międzysystemowe połączenie kablowe SAPEI);

| c) | przyznanie zintegrowanej koncesji na eksploatację kopalni węgla Sulcis oraz zbudowanie/obsługę nowej elektrowni zasilanej węglem, której zadaniem jest zaopatrywanie beneficjentów w energię; oraz |
| --- | --- |

c)

przyznanie zintegrowanej koncesji na eksploatację kopalni węgla Sulcis oraz zbudowanie/obsługę nowej elektrowni zasilanej węglem, której zadaniem jest zaopatrywanie beneficjentów w energię; oraz

| d) | taryfy preferencyjne. |
| --- | --- |

d)

taryfy preferencyjne.

| (90) | Władze włoskie zajęły stanowisko, zgodnie z którym taryfy należy postrzegać jako instrument polityki mający na celu ochronę sektorów zagrożonych wysokimi cenami energii, które w przeciwnym wypadku przeniosłyby się poza obszar Włoch i Europy z uwagi na agresywną konkurencję ze strony przedsiębiorstw spoza UE o niższych kosztach produkcji. Taryfy miały być stosowane do zakończenia planowanych projektów infrastrukturalnych oraz do momentu stworzenia konkurencyjnego wewnętrznego rynku energii. Środek był zgodny z duchem pomocy regionalnej, ponieważ wspierał wzrost gospodarczy oraz zatrudnienie na wyspie, na której energochłonny proces produkcji był narażony na niekorzystną sytuację konkurencyjną nie tylko z uwagi na niedoskonały stan liberalizacji rynku energii elektrycznej, ale również z powodu wyjątkowych niedoborów infrastrukturalnych na Sardynii w zakresie połączeń międzysystemowych między krajowymi sieciami elektroenergetycznymi i gazowymi. |
| --- | --- |

(90)

Władze włoskie zajęły stanowisko, zgodnie z którym taryfy należy postrzegać jako instrument polityki mający na celu ochronę sektorów zagrożonych wysokimi cenami energii, które w przeciwnym wypadku przeniosłyby się poza obszar Włoch i Europy z uwagi na agresywną konkurencję ze strony przedsiębiorstw spoza UE o niższych kosztach produkcji. Taryfy miały być stosowane do zakończenia planowanych projektów infrastrukturalnych oraz do momentu stworzenia konkurencyjnego wewnętrznego rynku energii. Środek był zgodny z duchem pomocy regionalnej, ponieważ wspierał wzrost gospodarczy oraz zatrudnienie na wyspie, na której energochłonny proces produkcji był narażony na niekorzystną sytuację konkurencyjną nie tylko z uwagi na niedoskonały stan liberalizacji rynku energii elektrycznej, ale również z powodu wyjątkowych niedoborów infrastrukturalnych na Sardynii w zakresie połączeń międzysystemowych między krajowymi sieciami elektroenergetycznymi i gazowymi.

| (91) | Na poparcie tego zintegrowanego podejścia Włochy zacytowały treść pierwszego sprawozdania Grupy wysokiego szczebla ds. konkurencyjności, energii i środowiska (31), w którym stwierdzono, że proces liberalizacji sektora energetycznego nie przyniósł zadowalających rezultatów, że należy zapewnić lepsze połączenia międzysystemowe, oraz że zaleca się, aby dostawcy energii zawierali z klientami długoterminowe umowy na dostawy energii z przewidywalnymi cenami lub porozumienia. Włochy argumentowały, że środki, które planowano podjąć w odniesieniu do Sardynii, zmierzały w tym kierunku, ale że należało również zastosować środki krótkoterminowe, takie jak taryfy, by ochronić konkurencyjność przemysłu na Sardynii i zapewnić jego przetrwanie do czasu zrealizowania planowanych inwestycji i rozwiązania problemów strukturalnych. |
| --- | --- |

(91)

Na poparcie tego zintegrowanego podejścia Włochy zacytowały treść pierwszego sprawozdania Grupy wysokiego szczebla ds. konkurencyjności, energii i środowiska (31), w którym stwierdzono, że proces liberalizacji sektora energetycznego nie przyniósł zadowalających rezultatów, że należy zapewnić lepsze połączenia międzysystemowe, oraz że zaleca się, aby dostawcy energii zawierali z klientami długoterminowe umowy na dostawy energii z przewidywalnymi cenami lub porozumienia. Włochy argumentowały, że środki, które planowano podjąć w odniesieniu do Sardynii, zmierzały w tym kierunku, ale że należało również zastosować środki krótkoterminowe, takie jak taryfy, by ochronić konkurencyjność przemysłu na Sardynii i zapewnić jego przetrwanie do czasu zrealizowania planowanych inwestycji i rozwiązania problemów strukturalnych.

| (92) | Włochy utrzymują, że porównanie cen energii płaconych przez beneficjentów z Sardynii ze średnimi cenami energii płaconymi przez porównywalne przedsiębiorstwa w kontynentalnej części Włoch nie jest możliwe, ponieważ przedsiębiorstwa energochłonne dokonywały zakupu energii elektrycznej za pośrednictwem umów dwustronnych, które nie należą do domeny publicznej. Zdaniem władz włoskich Komisja popełniła błąd, dokonując porównania w oparciu o ceny obowiązujące na giełdach energii elektrycznej, ponieważ tylko nieznaczna część zasobów energetycznych tych przedsiębiorstw została nabyta na giełdzie. |
| --- | --- |

(92)

Włochy utrzymują, że porównanie cen energii płaconych przez beneficjentów z Sardynii ze średnimi cenami energii płaconymi przez porównywalne przedsiębiorstwa w kontynentalnej części Włoch nie jest możliwe, ponieważ przedsiębiorstwa energochłonne dokonywały zakupu energii elektrycznej za pośrednictwem umów dwustronnych, które nie należą do domeny publicznej. Zdaniem władz włoskich Komisja popełniła błąd, dokonując porównania w oparciu o ceny obowiązujące na giełdach energii elektrycznej, ponieważ tylko nieznaczna część zasobów energetycznych tych przedsiębiorstw została nabyta na giełdzie.

| (93) | Zdaniem Włoch ceny wynegocjowane w ramach umów dwustronnych byłyby korzystne dla konsumentów tylko wówczas, gdyby mogli oni swobodnie wybierać swoich dostawców oraz zaopatrywać się w energię elektryczną, która została wytworzona przy zastosowaniu konkurencyjnych technologii. W przypadku Sardynii, gdzie elektrownie wytwarzające energię nie mogły produkować taniej energii elektrycznej z uwagi na brak dostępu do gazu ziemnego, nie było to możliwe. Ponadto realizacja nowych inwestycji w nowoczesne wytwarzanie energii elektrycznej była utrudniona przez ograniczone połączenia międzysystemowe, które uniemożliwiały eksport energii elektrycznej. Kolejnym czynnikiem była koncentracja na rynku oraz rola, jaką odegrali operatorzy zasiedziali. |
| --- | --- |

(93)

Zdaniem Włoch ceny wynegocjowane w ramach umów dwustronnych byłyby korzystne dla konsumentów tylko wówczas, gdyby mogli oni swobodnie wybierać swoich dostawców oraz zaopatrywać się w energię elektryczną, która została wytworzona przy zastosowaniu konkurencyjnych technologii. W przypadku Sardynii, gdzie elektrownie wytwarzające energię nie mogły produkować taniej energii elektrycznej z uwagi na brak dostępu do gazu ziemnego, nie było to możliwe. Ponadto realizacja nowych inwestycji w nowoczesne wytwarzanie energii elektrycznej była utrudniona przez ograniczone połączenia międzysystemowe, które uniemożliwiały eksport energii elektrycznej. Kolejnym czynnikiem była koncentracja na rynku oraz rola, jaką odegrali operatorzy zasiedziali.

| (94) | Zdaniem władz włoskich w tych okolicznościach zastosowanie taryf, które ustabilizowały ceny energii elektrycznej do czasu zapewnienia bardziej efektywnej konkurencji na rynku energii elektrycznej, było uzasadnione. Włochy ponownie argumentowały, że taryfy preferencyjne symulowały mechanizm obowiązujący na rynku w pełni konkurencyjnym. |
| --- | --- |

(94)

Zdaniem władz włoskich w tych okolicznościach zastosowanie taryf, które ustabilizowały ceny energii elektrycznej do czasu zapewnienia bardziej efektywnej konkurencji na rynku energii elektrycznej, było uzasadnione. Włochy ponownie argumentowały, że taryfy preferencyjne symulowały mechanizm obowiązujący na rynku w pełni konkurencyjnym.

| (95) | Jeżeli chodzi o nadmiar zdolności produkcyjnych w zakresie produkcji energii elektrycznej, który skłonił Komisję do nabrania wątpliwości w kwestii tego, czy ceny energii elektrycznej na Sardynii były wyższe niż ceny we Włoszech kontynentalnych (ponieważ nadmiar zdolności produkcyjnych powinien raczej zachęcać producentów do sprzedaży energii dużym konsumentom po konkurencyjnych cenach – zob. motyw 47), Włochy przedstawiły następujące argumenty. Nadmiar zdolności produkcyjnych w zakresie produkcji energii elektrycznej na Sardynii nie mógł doprowadzić do obniżenia cen energii dla konsumentów, ponieważ w tym konkretnym przypadku nadmiar zdolności produkcyjnych wynikał z ograniczonych połączeń międzysystemowych, co sprawiło, że konieczne stało się ustanowienie bardzo dużej rezerwy mocy w celu zabezpieczenia ciągłości dostaw energii elektrycznej na wyspie (32). Ponieważ rezerwa ta zostałaby w każdym przypadku wypłacona za pośrednictwem opłat nakładanych na wszystkich odbiorców końcowych energii elektrycznej, sprzedaż energii elektrycznej wytworzonej za pośrednictwem tych niewykorzystanych mocy produkcyjnych po bardziej konkurencyjnych cenach nie leżała w interesie dostawców energii. |
| --- | --- |

(95)

Jeżeli chodzi o nadmiar zdolności produkcyjnych w zakresie produkcji energii elektrycznej, który skłonił Komisję do nabrania wątpliwości w kwestii tego, czy ceny energii elektrycznej na Sardynii były wyższe niż ceny we Włoszech kontynentalnych (ponieważ nadmiar zdolności produkcyjnych powinien raczej zachęcać producentów do sprzedaży energii dużym konsumentom po konkurencyjnych cenach – zob. motyw 47), Włochy przedstawiły następujące argumenty. Nadmiar zdolności produkcyjnych w zakresie produkcji energii elektrycznej na Sardynii nie mógł doprowadzić do obniżenia cen energii dla konsumentów, ponieważ w tym konkretnym przypadku nadmiar zdolności produkcyjnych wynikał z ograniczonych połączeń międzysystemowych, co sprawiło, że konieczne stało się ustanowienie bardzo dużej rezerwy mocy w celu zabezpieczenia ciągłości dostaw energii elektrycznej na wyspie (32). Ponieważ rezerwa ta zostałaby w każdym przypadku wypłacona za pośrednictwem opłat nakładanych na wszystkich odbiorców końcowych energii elektrycznej, sprzedaż energii elektrycznej wytworzonej za pośrednictwem tych niewykorzystanych mocy produkcyjnych po bardziej konkurencyjnych cenach nie leżała w interesie dostawców energii.

| (96) | Zdaniem władz włoskich środek był proporcjonalny, ponieważ cena ustalona przez AEEG na 2005 r. (zob. motyw 34 powyżej) odpowiadała średniej cenie płaconej w UE przez podmioty będące konkurentami beneficjentów, obliczonej w sposób obiektywny przez organ regulacyjny. Włochy zwróciły również uwagę na fakt, że w państwach członkowskich stosujących taryfy regulowane ceny za dostawy energii elektrycznej płacone w 2005 r. przez dużych konsumentów przemysłowych wynosiły zaledwie 25 EUR za MWh. |
| --- | --- |

(96)

Zdaniem władz włoskich środek był proporcjonalny, ponieważ cena ustalona przez AEEG na 2005 r. (zob. motyw 34 powyżej) odpowiadała średniej cenie płaconej w UE przez podmioty będące konkurentami beneficjentów, obliczonej w sposób obiektywny przez organ regulacyjny. Włochy zwróciły również uwagę na fakt, że w państwach członkowskich stosujących taryfy regulowane ceny za dostawy energii elektrycznej płacone w 2005 r. przez dużych konsumentów przemysłowych wynosiły zaledwie 25 EUR za MWh.

| (97) | W związku z tym władze włoskie zakwestionowały dane przekazane przez skarżących, które ich zdaniem zawierały błędy metodologiczne, ponieważ zawyżały średnią wysokość cen energii płaconych przez podmioty będące konkurentami beneficjentów w UE. |
| --- | --- |

(97)

W związku z tym władze włoskie zakwestionowały dane przekazane przez skarżących, które ich zdaniem zawierały błędy metodologiczne, ponieważ zawyżały średnią wysokość cen energii płaconych przez podmioty będące konkurentami beneficjentów w UE.

| (98) | Zdaniem Włoch ustalenie okresu obowiązywania programu na sześć, a nie na pięć lat, było uzasadnione koniecznością odczekania aż do zakończenia procesu tworzenia infrastruktury energetycznej. |
| --- | --- |

(98)

Zdaniem Włoch ustalenie okresu obowiązywania programu na sześć, a nie na pięć lat, było uzasadnione koniecznością odczekania aż do zakończenia procesu tworzenia infrastruktury energetycznej.

| (99) | Władze włoskie utrzymują również, że wymóg dotyczący stopniowego zmniejszania został spełniony: zastosowane taryfy miały charakter malejący, ponieważ zostały skorygowane w oparciu o średnią ważoną zmian cen na giełdach energii elektrycznej w Amsterdamie i Frankfurcie a ich wysokość mogła wyłącznie ulec zwiększeniu, a nie obniżeniu. |
| --- | --- |

(99)

Władze włoskie utrzymują również, że wymóg dotyczący stopniowego zmniejszania został spełniony: zastosowane taryfy miały charakter malejący, ponieważ zostały skorygowane w oparciu o średnią ważoną zmian cen na giełdach energii elektrycznej w Amsterdamie i Frankfurcie a ich wysokość mogła wyłącznie ulec zwiększeniu, a nie obniżeniu.

| (100) | Wysokość taryf została ustalona w stosunku do zmian cen na giełdach energii elektrycznej, ponieważ – zdaniem Włoch – ceny te stanowiły obiektywny punkt odniesienia, w znacznym stopniu odzwierciedlający tendencje w dziedzinie cen energii. Władze włoskie utrzymują jednak, że faktyczny wzrost cen dla energochłonnych odbiorców z UE był na ogół znacznie niższy od wzrostu odnotowanego na giełdach, ponieważ tacy odbiorcy płacą ceny uzgodnione za pośrednictwem umów dwustronnych lub, w przypadku taryf regulowanych, ustanowione przez państwo, a ceny te były mniej podatne na zmiany. |
| --- | --- |

(100)

Wysokość taryf została ustalona w stosunku do zmian cen na giełdach energii elektrycznej, ponieważ – zdaniem Włoch – ceny te stanowiły obiektywny punkt odniesienia, w znacznym stopniu odzwierciedlający tendencje w dziedzinie cen energii. Władze włoskie utrzymują jednak, że faktyczny wzrost cen dla energochłonnych odbiorców z UE był na ogół znacznie niższy od wzrostu odnotowanego na giełdach, ponieważ tacy odbiorcy płacą ceny uzgodnione za pośrednictwem umów dwustronnych lub, w przypadku taryf regulowanych, ustanowione przez państwo, a ceny te były mniej podatne na zmiany.

| (101) | Włochy stwierdziły, że roczny wzrost o 4 % stosowany w odniesieniu do sardyńskich taryf odpowiadał wzrostowi cen energii, który miał zastosowanie w odniesieniu do ich bezpośrednich konkurentów w UE. |
| --- | --- |

(101)

Włochy stwierdziły, że roczny wzrost o 4 % stosowany w odniesieniu do sardyńskich taryf odpowiadał wzrostowi cen energii, który miał zastosowanie w odniesieniu do ich bezpośrednich konkurentów w UE.

| (102) | Włochy zwróciły uwagę na fakt, że w ramach UE istnieją środki wywołujące skutki równoważne do kwestionowanych taryf preferencyjnych, i stwierdziły, że wszystkie te środki powinny być oceniane w taki sam sposób bez względu na ich postać, ponieważ mają one na celu zapewnienie przetrwania energochłonnych przedsiębiorstw w UE i zapobieżenie ich przeniesieniu poza terytorium kraju. |
| --- | --- |

(102)

Włochy zwróciły uwagę na fakt, że w ramach UE istnieją środki wywołujące skutki równoważne do kwestionowanych taryf preferencyjnych, i stwierdziły, że wszystkie te środki powinny być oceniane w taki sam sposób bez względu na ich postać, ponieważ mają one na celu zapewnienie przetrwania energochłonnych przedsiębiorstw w UE i zapobieżenie ich przeniesieniu poza terytorium kraju.

| (103) | Chociaż począwszy od 2007 r. Sardynia nie mogła już korzystać z regionalnej pomocy operacyjnej, Włochy argumentują, że w wytycznych w sprawie pomocy regionalnej przewidziano możliwość stopniowego wycofywania programów, które były realizowane w momencie, gdy region przestał kwalifikować się do wyłączenia przewidzianego w art. 107 ust. 3 TFUE. W związku z tym Komisja mogła nadal zatwierdzić środek zgodnie z wytycznymi w sprawie pomocy regionalnej z 2007 r. Włochy utrzymują, że w każdym razie kwestionowany środek nie powinien być postrzegany jako zwykła pomoc operacyjna. |
| --- | --- |

(103)

Chociaż począwszy od 2007 r. Sardynia nie mogła już korzystać z regionalnej pomocy operacyjnej, Włochy argumentują, że w wytycznych w sprawie pomocy regionalnej przewidziano możliwość stopniowego wycofywania programów, które były realizowane w momencie, gdy region przestał kwalifikować się do wyłączenia przewidzianego w art. 107 ust. 3 TFUE. W związku z tym Komisja mogła nadal zatwierdzić środek zgodnie z wytycznymi w sprawie pomocy regionalnej z 2007 r. Włochy utrzymują, że w każdym razie kwestionowany środek nie powinien być postrzegany jako zwykła pomoc operacyjna.

| (104) | Włochy ponownie stwierdziły, że taryfy nie miały wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi, opierając się na argumentach dotyczących aluminium, cynku oraz ołowiu przytoczonych już w motywie 76. Włochy utrzymują, że ten sam tok rozumowania powinien zostać zastosowany w odniesieniu do przemysłu chemicznego. Włochy zwróciły uwagę na fakt, że w 2003 r. wielkość przywozu produktów chemicznych do Włoch przekroczyła wielkość wywozu i że od 2001 r. poziom produkcji włoskiej i unijnej gwałtownie się obniżył. Odnosząc się w szczególności do produkcji polichlorku winylu, która stanowi główne zastosowanie chloru, władze włoskie zwróciły uwagę na poziom krajowego deficytu produkcji: w 2002 r. we Włoszech wyprodukowano jedynie 470 000 ton polichlorku winylu, podczas gdy zużycie wynosiło 970 000 ton. |
| --- | --- |

(104)

Włochy ponownie stwierdziły, że taryfy nie miały wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi, opierając się na argumentach dotyczących aluminium, cynku oraz ołowiu przytoczonych już w motywie 76. Włochy utrzymują, że ten sam tok rozumowania powinien zostać zastosowany w odniesieniu do przemysłu chemicznego. Włochy zwróciły uwagę na fakt, że w 2003 r. wielkość przywozu produktów chemicznych do Włoch przekroczyła wielkość wywozu i że od 2001 r. poziom produkcji włoskiej i unijnej gwałtownie się obniżył. Odnosząc się w szczególności do produkcji polichlorku winylu, która stanowi główne zastosowanie chloru, władze włoskie zwróciły uwagę na poziom krajowego deficytu produkcji: w 2002 r. we Włoszech wyprodukowano jedynie 470 000 ton polichlorku winylu, podczas gdy zużycie wynosiło 970 000 ton.

5.   OCENA ŚRODKA

5.1.   Istnienie pomocy państwa w rozumieniu ART. 107 UST. 1 TFUE

| (105) | Środek stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, jeżeli spełnione są następujące warunki: środek a) przyznaje beneficjentowi korzyść ekonomiczną; b) jest przyznawany przez państwo lub przy użyciu zasobów państwowych; c) ma charakter selektywny; oraz d) wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi i może zakłócać konkurencję w ramach UE. |
| --- | --- |

(105)

Środek stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, jeżeli spełnione są następujące warunki: środek a) przyznaje beneficjentowi korzyść ekonomiczną; b) jest przyznawany przez państwo lub przy użyciu zasobów państwowych; c) ma charakter selektywny; oraz d) wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi i może zakłócać konkurencję w ramach UE.

5.1.1.   Istnienie korzyści

| (106) | Na mocy ustaleń taryfowych z 2004 r. i 2005 r. państwo podjęło interwencję polegającą na subsydiowaniu ceny energii elektrycznej wynegocjowanej przez beneficjentów z ich dostawcami. Na przykład w 2004 r., na podstawie dwustronnych umów na dostawy obowiązujących w tym czasie i przy braku płatności wyrównawczych, przedsiębiorstwo Portovesme zapłaciłoby 63 EUR za MWh (33), natomiast przedsiębiorstwo Eurallumina – 65,95 EUR. Liczby te zostały przedstawione przez władze włoskie i przez samych beneficjentów i w związku z tym nie są kwestionowane. |
| --- | --- |

(106)

Na mocy ustaleń taryfowych z 2004 r. i 2005 r. państwo podjęło interwencję polegającą na subsydiowaniu ceny energii elektrycznej wynegocjowanej przez beneficjentów z ich dostawcami. Na przykład w 2004 r., na podstawie dwustronnych umów na dostawy obowiązujących w tym czasie i przy braku płatności wyrównawczych, przedsiębiorstwo Portovesme zapłaciłoby 63 EUR za MWh (33), natomiast przedsiębiorstwo Eurallumina – 65,95 EUR. Liczby te zostały przedstawione przez władze włoskie i przez samych beneficjentów i w związku z tym nie są kwestionowane.

| (107) | Zgodnie z danymi przedstawionymi przez Włochy cena energii elektrycznej wynegocjowana przez przedsiębiorstwo Syndial z jego dostawcą przekraczała w 2005 r. 60 EUR za MWh, podczas gdy zastosowanie taryfy obniżyło ją do 27 EUR za MWh. W założeniu zastosowanie tych dwóch środków miało polegać na tym, że państwo zwróciłoby beneficjentom dodatkowe koszty poniesione w celu zakupienia energii elektrycznej na Sardynii w porównaniu ze średnimi cenami płaconymi przez konkurentów w UE. |
| --- | --- |

(107)

Zgodnie z danymi przedstawionymi przez Włochy cena energii elektrycznej wynegocjowana przez przedsiębiorstwo Syndial z jego dostawcą przekraczała w 2005 r. 60 EUR za MWh, podczas gdy zastosowanie taryfy obniżyło ją do 27 EUR za MWh. W założeniu zastosowanie tych dwóch środków miało polegać na tym, że państwo zwróciłoby beneficjentom dodatkowe koszty poniesione w celu zakupienia energii elektrycznej na Sardynii w porównaniu ze średnimi cenami płaconymi przez konkurentów w UE.

| (108) | Przedsiębiorstwo Portovesme utrzymuje, że cena preferencyjna odpowiada cenie, która występowałaby na rynku w pełni konkurencyjnym i w związku z tym nie zapewnia korzyści. Komisja odrzuciła już ten tok rozumowania przy rozpatrywaniu sprawy Alcoa, która dotyczyła praktycznie identycznych taryf. Przeprowadzając ocenę istnienia korzyści, ani sądy unijne, ani Komisja nigdy nie brały pod uwagę warunków, które występowałyby na hipotetycznym, lepiej funkcjonującym rynku. Za ramy odniesienia zawsze uznawano warunki panujące na danych, faktycznie istniejących, rynkach (34). |
| --- | --- |

(108)

Przedsiębiorstwo Portovesme utrzymuje, że cena preferencyjna odpowiada cenie, która występowałaby na rynku w pełni konkurencyjnym i w związku z tym nie zapewnia korzyści. Komisja odrzuciła już ten tok rozumowania przy rozpatrywaniu sprawy Alcoa, która dotyczyła praktycznie identycznych taryf. Przeprowadzając ocenę istnienia korzyści, ani sądy unijne, ani Komisja nigdy nie brały pod uwagę warunków, które występowałyby na hipotetycznym, lepiej funkcjonującym rynku. Za ramy odniesienia zawsze uznawano warunki panujące na danych, faktycznie istniejących, rynkach (34).

| (109) | Argument ten zakłada również, że jeżeli rynek nie funkcjonowałby prawidłowo, państwo członkowskie byłoby uprawnione do ustanowienia cen symulujących warunki efektywnej konkurencji (zob. uwaga Włoch przedstawiona w motywie 72 powyżej). |
| --- | --- |

(109)

Argument ten zakłada również, że jeżeli rynek nie funkcjonowałby prawidłowo, państwo członkowskie byłoby uprawnione do ustanowienia cen symulujących warunki efektywnej konkurencji (zob. uwaga Włoch przedstawiona w motywie 72 powyżej).

| (110) | Nie można przyjąć takiego toku rozumowania, ponieważ jest on niezgodny z zasadą ustanowioną w orzecznictwie unijnym, zgodnie z którą „dążenie państwa członkowskiego do przybliżenia warunków konkurencji określonego sektora gospodarki do warunków panujących w innych państwach członkowskich przez jednostronne zastosowanie odpowiednich środków nie odbiera tym środkom charakteru pomocy” (35). Komisja uważa, że powyższa zasada ma również zastosowanie do sytuacji, w których państwo członkowskie dąży do przybliżenia warunków konkurencji do warunków panujących na w pełni konkurencyjnym rynku. |
| --- | --- |

(110)

Nie można przyjąć takiego toku rozumowania, ponieważ jest on niezgodny z zasadą ustanowioną w orzecznictwie unijnym, zgodnie z którą „dążenie państwa członkowskiego do przybliżenia warunków konkurencji określonego sektora gospodarki do warunków panujących w innych państwach członkowskich przez jednostronne zastosowanie odpowiednich środków nie odbiera tym środkom charakteru pomocy” (35). Komisja uważa, że powyższa zasada ma również zastosowanie do sytuacji, w których państwo członkowskie dąży do przybliżenia warunków konkurencji do warunków panujących na w pełni konkurencyjnym rynku.

| (111) | Ponadto jeżeli przyjęto by powyższe twierdzenie, to nie można byłoby mówić o istnieniu jakiejkolwiek pomocy państwa w sytuacji, w której państwo członkowskie przyznawałoby dotację w celu zniwelowania różnicy między ceną swobodnie wynegocjowaną między dwoma podmiotami rynkowymi a teoretyczną ceną, która mogłaby zostać uzgodniona w warunkach pełnej konkurencji. Byłoby to niezgodne z podstawowym celem kontroli pomocy państwa. |
| --- | --- |

(111)

Ponadto jeżeli przyjęto by powyższe twierdzenie, to nie można byłoby mówić o istnieniu jakiejkolwiek pomocy państwa w sytuacji, w której państwo członkowskie przyznawałoby dotację w celu zniwelowania różnicy między ceną swobodnie wynegocjowaną między dwoma podmiotami rynkowymi a teoretyczną ceną, która mogłaby zostać uzgodniona w warunkach pełnej konkurencji. Byłoby to niezgodne z podstawowym celem kontroli pomocy państwa.

| (112) | Włochy utrzymują, że zastosowane taryfy są takie same, jak taryfy zastosowane w sprawie Alumix, co do których Komisja stwierdziła, że nie stanowią pomocy (zob. motyw 74 powyżej), i w związku z tym one również powinny zostać uznane za niezawierające elementu pomocy państwa. |
| --- | --- |

(112)

Włochy utrzymują, że zastosowane taryfy są takie same, jak taryfy zastosowane w sprawie Alumix, co do których Komisja stwierdziła, że nie stanowią pomocy (zob. motyw 74 powyżej), i w związku z tym one również powinny zostać uznane za niezawierające elementu pomocy państwa.

| (113) | Komisja zwraca uwagę na fakt, że sytuacja, w odniesieniu do której Komisja zajęła stanowisko w sprawie Alumix, w istotny sposób różniła się od sytuacji rozpatrywanej obecnie. W sprawie Alumix taryfa została przyznana przez ENEL, który był wówczas podmiotem prawa publicznego dostarczającym energię elektryczną na zasadzie monopolu na rynku energii elektrycznej, który jeszcze nie został zliberalizowany (36). W takiej sytuacji Komisja musiała ustalić, czy ENEL sprzedawał po sztucznie zaniżonej cenie, czy postępował jak racjonalny podmiot gospodarki rynkowej. Ze względu na monopol ENEL na wytwarzanie i dostawy energii elektrycznej nie istniała cena na konkurencyjnym rynku, do której Komisja mogłaby odnieść się w celu dokonania oceny istnienia korzyści. W związku z tym Komisja opracowała metodę określenia najniższej teoretycznej ceny rynkowej, po której racjonalnie działający dostawca byłby gotów sprzedawać energię elektryczną swojemu „najlepszemu klientowi”. |
| --- | --- |

(113)

Komisja zwraca uwagę na fakt, że sytuacja, w odniesieniu do której Komisja zajęła stanowisko w sprawie Alumix, w istotny sposób różniła się od sytuacji rozpatrywanej obecnie. W sprawie Alumix taryfa została przyznana przez ENEL, który był wówczas podmiotem prawa publicznego dostarczającym energię elektryczną na zasadzie monopolu na rynku energii elektrycznej, który jeszcze nie został zliberalizowany (36). W takiej sytuacji Komisja musiała ustalić, czy ENEL sprzedawał po sztucznie zaniżonej cenie, czy postępował jak racjonalny podmiot gospodarki rynkowej. Ze względu na monopol ENEL na wytwarzanie i dostawy energii elektrycznej nie istniała cena na konkurencyjnym rynku, do której Komisja mogłaby odnieść się w celu dokonania oceny istnienia korzyści. W związku z tym Komisja opracowała metodę określenia najniższej teoretycznej ceny rynkowej, po której racjonalnie działający dostawca byłby gotów sprzedawać energię elektryczną swojemu „najlepszemu klientowi”.

| (114) | Metoda ta nie może być jednak stosowana w sytuacji, w której ceny są przedmiotem negocjacji między odbiorcami końcowymi a dostawcami energii na zliberalizowanym rynku i są subsydiowane za pośrednictwem płatności wyrównawczych ex post. W związku z tym analiza przeprowadzona w decyzji w sprawie Alumix oraz ustalenia Komisji w odniesieniu do tej sprawy są ewidentnie nieistotne w przypadku omawianej sytuacji. Znalazło to potwierdzenie w wyroku Sądu z dnia 25 marca 2009 r., który podtrzymał decyzję o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego w sprawie Alcoa
   (37) (pkt 132 wyroku). |
| --- | --- |

(114)

Metoda ta nie może być jednak stosowana w sytuacji, w której ceny są przedmiotem negocjacji między odbiorcami końcowymi a dostawcami energii na zliberalizowanym rynku i są subsydiowane za pośrednictwem płatności wyrównawczych ex post. W związku z tym analiza przeprowadzona w decyzji w sprawie Alumix oraz ustalenia Komisji w odniesieniu do tej sprawy są ewidentnie nieistotne w przypadku omawianej sytuacji. Znalazło to potwierdzenie w wyroku Sądu z dnia 25 marca 2009 r., który podtrzymał decyzję o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego w sprawie Alcoa
   (37) (pkt 132 wyroku).

| (115) | W omawianej sprawie zasada dotycząca racjonalnie działającego podmiotu gospodarczego nie ma zastosowania. Pozycja musiałaby zostać oceniona w oparciu o test prywatnego inwestora w przypadku, gdyby państwo sprzedawało energię elektryczną danym przedsiębiorstwom bezpośrednio lub za pośrednictwem przedsiębiorstwa będącego własnością państwa, jak miało to miejsce w sprawie Alumix. Jednak w przedmiotowej sprawie energia elektryczna jest dostarczana przez przedsiębiorstwa prywatne. W związku z tym nie zachodzi konieczność zbadania, jak miało to miejsce w sprawie Alumix, czy zachowanie państwa było porównywalne z racjonalnym zachowaniem podmiotu gospodarczego. |
| --- | --- |

(115)

W omawianej sprawie zasada dotycząca racjonalnie działającego podmiotu gospodarczego nie ma zastosowania. Pozycja musiałaby zostać oceniona w oparciu o test prywatnego inwestora w przypadku, gdyby państwo sprzedawało energię elektryczną danym przedsiębiorstwom bezpośrednio lub za pośrednictwem przedsiębiorstwa będącego własnością państwa, jak miało to miejsce w sprawie Alumix. Jednak w przedmiotowej sprawie energia elektryczna jest dostarczana przez przedsiębiorstwa prywatne. W związku z tym nie zachodzi konieczność zbadania, jak miało to miejsce w sprawie Alumix, czy zachowanie państwa było porównywalne z racjonalnym zachowaniem podmiotu gospodarczego.

| (116) | Należy stwierdzić, że systemy płatności wyrównawczych z 2004 r. i 2005 r. zmniejszają opłaty przewidziane w zawartych przez beneficjentów umowach na dostawy energii, które w normalnych okolicznościach musiałyby zostać uwzględnione w budżetach przedsiębiorstw. W związku z tym, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, kwestionowany środek przynosi jego odbiorcom korzyść ekonomiczną (38). |
| --- | --- |

(116)

Należy stwierdzić, że systemy płatności wyrównawczych z 2004 r. i 2005 r. zmniejszają opłaty przewidziane w zawartych przez beneficjentów umowach na dostawy energii, które w normalnych okolicznościach musiałyby zostać uwzględnione w budżetach przedsiębiorstw. W związku z tym, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, kwestionowany środek przynosi jego odbiorcom korzyść ekonomiczną (38).

5.1.2.   Selektywny charakter środków

| (117) | Ponieważ preferencyjne taryfy opłat za energię elektryczną we Włoszech są przyznawane wyłącznie przedsiębiorstwom posiadającym zakłady zlokalizowane na Sardynii oraz należącym do zamkniętego wykazu sektorów określonych w ustawodawstwie i instrumentach regulacyjnych, które stanowią podstawę prawną środków, wynikająca z nich korzyść ma charakter selektywny. |
| --- | --- |

(117)

Ponieważ preferencyjne taryfy opłat za energię elektryczną we Włoszech są przyznawane wyłącznie przedsiębiorstwom posiadającym zakłady zlokalizowane na Sardynii oraz należącym do zamkniętego wykazu sektorów określonych w ustawodawstwie i instrumentach regulacyjnych, które stanowią podstawę prawną środków, wynikająca z nich korzyść ma charakter selektywny.

5.1.3.   Zasoby państwowe i możliwość przypisania ich państwu

| (118) | Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem korzyść stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 TFUE wyłącznie wtedy, gdy przyznano ją bezpośrednio lub pośrednio z zasobów państwowych (39) i można ją przypisać państwu (40). |
| --- | --- |

(118)

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem korzyść stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 TFUE wyłącznie wtedy, gdy przyznano ją bezpośrednio lub pośrednio z zasobów państwowych (39) i można ją przypisać państwu (40).

| (119) | Jak wyjaśniono w motywie 28, przedmiotowe płatności wyrównawcze są finansowane z opłaty parapodatkowej pobieranej przez Fundusz Wyrównawczy w formie komponentu A4 taryfy opłat za energię elektryczną. Opłata ta jest obowiązkowa, ponieważ nakłada ją AEEG w drodze decyzji wdrażającej prawodawstwo krajowe. Fundusz Wyrównawczy jest podmiotem prawa publicznego ustanowionym na mocy ustawy, pełniącym swoje funkcje na podstawie szczegółowych instrukcji zawartych w decyzjach AEEG. |
| --- | --- |

(119)

Jak wyjaśniono w motywie 28, przedmiotowe płatności wyrównawcze są finansowane z opłaty parapodatkowej pobieranej przez Fundusz Wyrównawczy w formie komponentu A4 taryfy opłat za energię elektryczną. Opłata ta jest obowiązkowa, ponieważ nakłada ją AEEG w drodze decyzji wdrażającej prawodawstwo krajowe. Fundusz Wyrównawczy jest podmiotem prawa publicznego ustanowionym na mocy ustawy, pełniącym swoje funkcje na podstawie szczegółowych instrukcji zawartych w decyzjach AEEG.

| (120) | Także zgodnie z ustalonym orzecznictwem zyski z opłaty, która na mocy prawa krajowego jest obowiązkowa i uiszczana na rzecz powołanego na mocy ustawy podmiotu prawa publicznego, stanowią zasoby państwowe w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu, jeżeli przeznacza się je na finansowanie środka spełniającego kryteria określone w tym artykule (41). |
| --- | --- |

(120)

Także zgodnie z ustalonym orzecznictwem zyski z opłaty, która na mocy prawa krajowego jest obowiązkowa i uiszczana na rzecz powołanego na mocy ustawy podmiotu prawa publicznego, stanowią zasoby państwowe w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu, jeżeli przeznacza się je na finansowanie środka spełniającego kryteria określone w tym artykule (41).

| (121) | W celu potwierdzenia tezy, że przedmiotowy środek nie jest finansowany z zasobów państwowych, Włochy opierają się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawie PreussenElektra
   (42). Władze włoskie twierdzą, że fundusze wymagane do sfinansowania taryfy są przekazywane podmiotom prywatnym (beneficjentom) przez podmioty prywatne (konsumentów energii elektrycznej); rola państwa ogranicza się do uchwalenia ustawy nakazującej płatność wymaganych sum bez pozostawienia żadnej swobody decyzji co do wykorzystania funduszy w inny sposób niż do realizacji ustawowego programu. W szczególności, według władz włoskich i szeregu beneficjentów, Fundusz Wyrównawczy nie ma żadnej kontroli nad funduszami i pełni jedynie funkcję pośrednika w zakresie rachunkowości. |
| --- | --- |

(121)

W celu potwierdzenia tezy, że przedmiotowy środek nie jest finansowany z zasobów państwowych, Włochy opierają się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawie PreussenElektra
   (42). Władze włoskie twierdzą, że fundusze wymagane do sfinansowania taryfy są przekazywane podmiotom prywatnym (beneficjentom) przez podmioty prywatne (konsumentów energii elektrycznej); rola państwa ogranicza się do uchwalenia ustawy nakazującej płatność wymaganych sum bez pozostawienia żadnej swobody decyzji co do wykorzystania funduszy w inny sposób niż do realizacji ustawowego programu. W szczególności, według władz włoskich i szeregu beneficjentów, Fundusz Wyrównawczy nie ma żadnej kontroli nad funduszami i pełni jedynie funkcję pośrednika w zakresie rachunkowości.

| (122) | W sprawie PreussenElektra Trybunał uznał, że obowiązek nałożony na prywatnych dostawców energii elektrycznej, aby nabywać energię elektryczną ze źródeł odnawialnych po cenach minimalnych wyższych od rzeczywistej wartości ekonomicznej tego rodzaju energii, nie stanowi pomocy państwa, ponieważ środek nie wiąże się z bezpośrednim lub pośrednim przekazaniem zasobów państwowych. |
| --- | --- |

(122)

W sprawie PreussenElektra Trybunał uznał, że obowiązek nałożony na prywatnych dostawców energii elektrycznej, aby nabywać energię elektryczną ze źródeł odnawialnych po cenach minimalnych wyższych od rzeczywistej wartości ekonomicznej tego rodzaju energii, nie stanowi pomocy państwa, ponieważ środek nie wiąże się z bezpośrednim lub pośrednim przekazaniem zasobów państwowych.

| (123) | Komisja zwraca uwagę, że w sprawie PreussenElektra zasoby wymagane do sfinansowania środka były przekazywane producentom energii odnawialnej bezpośrednio przez dostawców energii elektrycznej bez udziału jakiegokolwiek podmiotu prawa publicznego. W ramach tamtego systemu przekazywane sumy nie mogły nigdy znaleźć się w gestii organów państwa członkowskiego. W przedmiotowym przypadku środki pieniężne, zanim zostaną skierowane do beneficjenta końcowego, przepływają jednak przez podmiot prawa publicznego, Fundusz Wyrównawczy. Sprawa PreussenElektra dotyczy zatem innych okoliczności faktycznych i jest bez znaczenia dla niniejszej sprawy. |
| --- | --- |

(123)

Komisja zwraca uwagę, że w sprawie PreussenElektra zasoby wymagane do sfinansowania środka były przekazywane producentom energii odnawialnej bezpośrednio przez dostawców energii elektrycznej bez udziału jakiegokolwiek podmiotu prawa publicznego. W ramach tamtego systemu przekazywane sumy nie mogły nigdy znaleźć się w gestii organów państwa członkowskiego. W przedmiotowym przypadku środki pieniężne, zanim zostaną skierowane do beneficjenta końcowego, przepływają jednak przez podmiot prawa publicznego, Fundusz Wyrównawczy. Sprawa PreussenElektra dotyczy zatem innych okoliczności faktycznych i jest bez znaczenia dla niniejszej sprawy.

| (124) | Również wyrok w sprawie Pearle
   (43) nie może posłużyć do uzasadnienia argumentów wysuwanych przez Włochy lub beneficjentów. W sprawie Pearle Trybunał stwierdził, że w pewnych określonych warunkach środki pochodzące z opłaty przepływające przez podmiot prawa publicznego nie stanowią zasobów państwowych. W sprawie Pearle środki były finansowane w całości przez określony sektor zawodowy z jego wyłącznej inicjatywy. Środki pieniężne pobierano z opłat parapodatkowych przepływających przez podmiot prawa publicznego, który nie mógł w żadnym przypadku wykorzystywać tych funduszy. Ponadto istniała korespondencja między podmiotami, które uiszczały opłaty, i podmiotami otrzymującymi korzyści płynące ze środka. |
| --- | --- |

(124)

Również wyrok w sprawie Pearle
   (43) nie może posłużyć do uzasadnienia argumentów wysuwanych przez Włochy lub beneficjentów. W sprawie Pearle Trybunał stwierdził, że w pewnych określonych warunkach środki pochodzące z opłaty przepływające przez podmiot prawa publicznego nie stanowią zasobów państwowych. W sprawie Pearle środki były finansowane w całości przez określony sektor zawodowy z jego wyłącznej inicjatywy. Środki pieniężne pobierano z opłat parapodatkowych przepływających przez podmiot prawa publicznego, który nie mógł w żadnym przypadku wykorzystywać tych funduszy. Ponadto istniała korespondencja między podmiotami, które uiszczały opłaty, i podmiotami otrzymującymi korzyści płynące ze środka.

| (125) | Władze włoskie utrzymują, że Fundusz Wykonawczy nie ma swobody decyzyjnej co do wypłat funduszy, które przeznaczono na finansowanie taryf i których w żadnym przypadku nie zalicza się do „sfery finansów publicznych”. Dlatego państwo nie może swobodnie dysponować funduszami i w związku z tym nie stanowią one zasobów państwowych. |
| --- | --- |

(125)

Władze włoskie utrzymują, że Fundusz Wykonawczy nie ma swobody decyzyjnej co do wypłat funduszy, które przeznaczono na finansowanie taryf i których w żadnym przypadku nie zalicza się do „sfery finansów publicznych”. Dlatego państwo nie może swobodnie dysponować funduszami i w związku z tym nie stanowią one zasobów państwowych.

| (126) | Na wstępie należy zauważyć, że chociaż niektóre z kryteriów w sprawie Pearle można subiektywnie uznać za ważniejsze od innych, nie występuje w przypadku tej sprawy „kryterium kluczowe”. Testy wymienione w wyroku mają charakter kumulatywny. Taką interpretację przedstawił także Sąd w sprawie Earl Salvat, w której zbadał zaskarżone opłaty parapodatkowe w świetle wszystkich kryteriów ze sprawy Pearle łącznie oraz każdego z osobna (44). |
| --- | --- |

(126)

Na wstępie należy zauważyć, że chociaż niektóre z kryteriów w sprawie Pearle można subiektywnie uznać za ważniejsze od innych, nie występuje w przypadku tej sprawy „kryterium kluczowe”. Testy wymienione w wyroku mają charakter kumulatywny. Taką interpretację przedstawił także Sąd w sprawie Earl Salvat, w której zbadał zaskarżone opłaty parapodatkowe w świetle wszystkich kryteriów ze sprawy Pearle łącznie oraz każdego z osobna (44).

| (127) | Przed rozważeniem roli pełnionej przez Fundusz Wyrównawczy Komisja upewniła się, czy spełniono któregokolwiek z innych testów wymienionych w sprawie Pearle. Jest oczywiste, że w przedmiotowej sprawie, w odróżnieniu od sprawy Pearle, kwestionowane taryfy ustanowiono z inicjatywy państwa, a nie sektora gospodarczego. Ponadto w sprawie Pearle beneficjenci środka także jako jedyni wnosili wkład w wykorzystywane środki, tak że interwencja podmiotu prawa publicznego nie zmierzała do przysporzenia korzyści, która stanowiłaby dodatkowe obciążenie dla państwa. W przedmiotowej sprawie beneficjenci nie ponoszą obciążenia finansowego wynikającego z opłaty; ciężar ten spoczywa wyłącznie na odbiorcach energii elektrycznej. Dlatego nie można skutecznie powoływać się na treść wyroku w sprawie Pearle bez względu na to, czy można uznać za zasadną argumentację dotyczącą roli Funduszu Wyrównawczego wyłącznie jako pośrednika w zakresie rachunkowości. |
| --- | --- |

(127)

Przed rozważeniem roli pełnionej przez Fundusz Wyrównawczy Komisja upewniła się, czy spełniono któregokolwiek z innych testów wymienionych w sprawie Pearle. Jest oczywiste, że w przedmiotowej sprawie, w odróżnieniu od sprawy Pearle, kwestionowane taryfy ustanowiono z inicjatywy państwa, a nie sektora gospodarczego. Ponadto w sprawie Pearle beneficjenci środka także jako jedyni wnosili wkład w wykorzystywane środki, tak że interwencja podmiotu prawa publicznego nie zmierzała do przysporzenia korzyści, która stanowiłaby dodatkowe obciążenie dla państwa. W przedmiotowej sprawie beneficjenci nie ponoszą obciążenia finansowego wynikającego z opłaty; ciężar ten spoczywa wyłącznie na odbiorcach energii elektrycznej. Dlatego nie można skutecznie powoływać się na treść wyroku w sprawie Pearle bez względu na to, czy można uznać za zasadną argumentację dotyczącą roli Funduszu Wyrównawczego wyłącznie jako pośrednika w zakresie rachunkowości.

| (128) | Odwołując się do samego Funduszu Wyrównawczego, Komisja zwraca uwagę na fakt, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie należy rozróżniać przypadków, w których pomoc jest przyznawana bezpośrednio przez państwo, i przypadków, w których jest ona udzielana za pośrednictwem podmiotu prawa publicznego lub organu prywatnego, wskazanego lub utworzonego przez to państwo (45). Dlatego publiczny lub prywatny status Funduszu Wyrównawczego nie stanowi decydującego czynnika do celów zastosowania zasad pomocy państwa. Fakt, iż Fundusz Wyrównawczy jest podmiotem prawa publicznego, nie oznacza automatycznie, że ma zastosowanie art. 107 TFUE (46); podobnie interwencja organu prywatnego sama w sobie nie wyklucza możliwości zastosowania tego artykułu. |
| --- | --- |

(128)

Odwołując się do samego Funduszu Wyrównawczego, Komisja zwraca uwagę na fakt, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie należy rozróżniać przypadków, w których pomoc jest przyznawana bezpośrednio przez państwo, i przypadków, w których jest ona udzielana za pośrednictwem podmiotu prawa publicznego lub organu prywatnego, wskazanego lub utworzonego przez to państwo (45). Dlatego publiczny lub prywatny status Funduszu Wyrównawczego nie stanowi decydującego czynnika do celów zastosowania zasad pomocy państwa. Fakt, iż Fundusz Wyrównawczy jest podmiotem prawa publicznego, nie oznacza automatycznie, że ma zastosowanie art. 107 TFUE (46); podobnie interwencja organu prywatnego sama w sobie nie wyklucza możliwości zastosowania tego artykułu.

| (129) | Analiza nie może jednak ograniczać się do kompetencji Funduszu Wyrównawczego jako podmiotu prawa publicznego. Należy raczej ustalić, czy, ogólniej rzecz ujmując, państwo może sprawować kontrolę nad funduszami wykorzystanymi do finansowania taryfy bezpośrednio lub za pośrednictwem innego wskazanego przez siebie organu. Ten sam test należałoby zastosować, gdyby Fundusz Wyrównawczy był organem prywatnym. |
| --- | --- |

(129)

Analiza nie może jednak ograniczać się do kompetencji Funduszu Wyrównawczego jako podmiotu prawa publicznego. Należy raczej ustalić, czy, ogólniej rzecz ujmując, państwo może sprawować kontrolę nad funduszami wykorzystanymi do finansowania taryfy bezpośrednio lub za pośrednictwem innego wskazanego przez siebie organu. Ten sam test należałoby zastosować, gdyby Fundusz Wyrównawczy był organem prywatnym.

| (130) | Niedawny wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Essent
   (47) dostarcza ostatecznych wskazówek w tej kwestii. W sprawie Essent Niderlandy wprowadziły ustawą dopłatę do ceny energii elektrycznej. Dopłatę płacili odbiorcy energii elektrycznej operatorom sieci, którzy z kolei przekazywali środki pieniężne wskazanemu przedsiębiorstwu SEP. SEP nie miało prawa decydowania w zakresie zarządzania środkami i działało pod ścisłą kontrolą władz. Trybunał doszedł do wniosku, że dochód z dopłaty stanowił zasoby państwowe, ponieważ dopłatę do ceny energii elektrycznej nałożono na mocy prawa krajowego, zatem stanowiła ona opłatę, a SEP nie mogło wykorzystywać dochodów z tej opłaty do innych celów niż określone ustawą, tak że środki pieniężne pozostawały pod kontrolą publiczną i były tym samym dostępne dla organów krajowych. Trybunał uznał, że wystarczyło to do uznania tych środków pieniężnych za zasoby państwowe. |
| --- | --- |

(130)

Niedawny wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Essent
   (47) dostarcza ostatecznych wskazówek w tej kwestii. W sprawie Essent Niderlandy wprowadziły ustawą dopłatę do ceny energii elektrycznej. Dopłatę płacili odbiorcy energii elektrycznej operatorom sieci, którzy z kolei przekazywali środki pieniężne wskazanemu przedsiębiorstwu SEP. SEP nie miało prawa decydowania w zakresie zarządzania środkami i działało pod ścisłą kontrolą władz. Trybunał doszedł do wniosku, że dochód z dopłaty stanowił zasoby państwowe, ponieważ dopłatę do ceny energii elektrycznej nałożono na mocy prawa krajowego, zatem stanowiła ona opłatę, a SEP nie mogło wykorzystywać dochodów z tej opłaty do innych celów niż określone ustawą, tak że środki pieniężne pozostawały pod kontrolą publiczną i były tym samym dostępne dla organów krajowych. Trybunał uznał, że wystarczyło to do uznania tych środków pieniężnych za zasoby państwowe.

| (131) | Podobieństwa do niniejszej sprawy są oczywiste. Podobnie jak w sprawie Essent, dopłatę do ceny energii elektrycznej stosowaną do sfinansowania przedmiotowych taryf nałożono na mocy ustawy. Fundusz Wyrównawczy pełni tę samą rolę co SEP, skoro gromadzi dochody z opłaty parapodatkowej i nimi zarządza oraz podlega takim samym ograniczeniom, ponieważ nie może wykorzystywać dochodów z tej opłaty do innych celów niż określone ustawą (finansowanie taryf preferencyjnych). Państwo może kontrolować wykorzystywanie środków i nadawać im kierunek: Fundusz Wyrównawczy pełni swoje funkcje w zakresie rachunkowości w oparciu o szczegółowe instrukcje od AEEG, który działa w ramach regulacyjnych uprawnień ustawowych lub wdrażania przepisów krajowych. W ten sposób środki, którymi dysponuje Fundusz Wyrównawczy, pozostają cały czas pod kontrolą publiczną. |
| --- | --- |

(131)

Podobieństwa do niniejszej sprawy są oczywiste. Podobnie jak w sprawie Essent, dopłatę do ceny energii elektrycznej stosowaną do sfinansowania przedmiotowych taryf nałożono na mocy ustawy. Fundusz Wyrównawczy pełni tę samą rolę co SEP, skoro gromadzi dochody z opłaty parapodatkowej i nimi zarządza oraz podlega takim samym ograniczeniom, ponieważ nie może wykorzystywać dochodów z tej opłaty do innych celów niż określone ustawą (finansowanie taryf preferencyjnych). Państwo może kontrolować wykorzystywanie środków i nadawać im kierunek: Fundusz Wyrównawczy pełni swoje funkcje w zakresie rachunkowości w oparciu o szczegółowe instrukcje od AEEG, który działa w ramach regulacyjnych uprawnień ustawowych lub wdrażania przepisów krajowych. W ten sposób środki, którymi dysponuje Fundusz Wyrównawczy, pozostają cały czas pod kontrolą publiczną.

| (132) | Analiza ta jest zgodna z decyzją Komisji w sprawie kosztów osieroconych we Włoszech, w której scharakteryzowano środki pieniężne administrowane przez Fundusz Wyrównawczy na rachunku A6 jako zasoby państwowe (48). |
| --- | --- |

(132)

Analiza ta jest zgodna z decyzją Komisji w sprawie kosztów osieroconych we Włoszech, w której scharakteryzowano środki pieniężne administrowane przez Fundusz Wyrównawczy na rachunku A6 jako zasoby państwowe (48).

| (133) | Uznanie środków pieniężnych administrowanych przez Fundusz Wyrównawczy za zasoby państwowe znalazło potwierdzenie w wyroku Sądu w sprawie Iride
   (49). |
| --- | --- |

(133)

Uznanie środków pieniężnych administrowanych przez Fundusz Wyrównawczy za zasoby państwowe znalazło potwierdzenie w wyroku Sądu w sprawie Iride
   (49).

| (134) | Włoski Najwyższy Sąd Kasacyjny orzekł już, że osobowość prawna Funduszu Wyrównawczego nie była odrębna od osobowości prawnej państwa włoskiego oraz że środki pieniężne przekazane Funduszowi Wyrównawczemu należy uważać za własność państwa, nawet jeżeli pochodziły od podmiotów prywatnych i były przeznaczone dla przedsiębiorstw prywatnych (wyrok nr 11632/03 z dnia 3 kwietnia 2003 r.). W sprawie Iride strona skarżąca Iride SpA i Iride Energia SpA wniosła sprawę do Sądu, odwołując się od decyzji, w której Komisja uznała za zasoby państwowe kwoty, którymi administrował Fundusz Wyrównawczy na rachunku A6. Argumenty wysuwane przez stronę skarżącą były bardzo podobne. Kwestionowały one treść orzeczenia Sądu Kasacyjnego, utrzymując, że rolą Funduszu Wyrównawczego jest jedynie pośrednictwo w prowadzeniu rachunkowości między osobami prywatnymi podlegającymi obowiązkowi finansowemu, a beneficjentami przedmiotowych kwot, co nie pozwalało Funduszowi Wyrównawczemu korzystać ze środków pieniężnych zdeponowanych nawet na krótki czas. Strona skarżąca twierdziła również, że w tym kontekście zastosowanie ma orzecznictwo w sprawie PreussenElektra. |
| --- | --- |

(134)

Włoski Najwyższy Sąd Kasacyjny orzekł już, że osobowość prawna Funduszu Wyrównawczego nie była odrębna od osobowości prawnej państwa włoskiego oraz że środki pieniężne przekazane Funduszowi Wyrównawczemu należy uważać za własność państwa, nawet jeżeli pochodziły od podmiotów prywatnych i były przeznaczone dla przedsiębiorstw prywatnych (wyrok nr 11632/03 z dnia 3 kwietnia 2003 r.). W sprawie Iride strona skarżąca Iride SpA i Iride Energia SpA wniosła sprawę do Sądu, odwołując się od decyzji, w której Komisja uznała za zasoby państwowe kwoty, którymi administrował Fundusz Wyrównawczy na rachunku A6. Argumenty wysuwane przez stronę skarżącą były bardzo podobne. Kwestionowały one treść orzeczenia Sądu Kasacyjnego, utrzymując, że rolą Funduszu Wyrównawczego jest jedynie pośrednictwo w prowadzeniu rachunkowości między osobami prywatnymi podlegającymi obowiązkowi finansowemu, a beneficjentami przedmiotowych kwot, co nie pozwalało Funduszowi Wyrównawczemu korzystać ze środków pieniężnych zdeponowanych nawet na krótki czas. Strona skarżąca twierdziła również, że w tym kontekście zastosowanie ma orzecznictwo w sprawie PreussenElektra.

| (135) | Podkreśliwszy, że badanie interpretacji prawa włoskiego dokonanej przez Sąd Kasacyjny nie leży w jego jurysdykcji, Sąd potwierdził, że środki pieniężne znajdujące się na rachunku A6 Funduszu Wyrównawczego należy uważać za zasoby państwowe, ponieważ nie dość, że były własnością państwa, to znajdowały się pod jego stałą kontrolą (50). |
| --- | --- |

(135)

Podkreśliwszy, że badanie interpretacji prawa włoskiego dokonanej przez Sąd Kasacyjny nie leży w jego jurysdykcji, Sąd potwierdził, że środki pieniężne znajdujące się na rachunku A6 Funduszu Wyrównawczego należy uważać za zasoby państwowe, ponieważ nie dość, że były własnością państwa, to znajdowały się pod jego stałą kontrolą (50).

| (136) | Wniosek ten dotyczył rachunku A6 Funduszu Wyrównawczego wykorzystywanego do finansowania kosztów osieroconych włoskiego sektora energii elektrycznej. Można go jednak w sposób logiczny rozszerzyć na komponent A4, który jest wykorzystywany do finansowania kwestionowanych taryf. Wyrok Sądu Kasacyjnego oparto na analizie osobowości prawnej Funduszu Wyrównawczego, zatem ustalenie dotyczące własności państwa ma zastosowanie do wszystkich środków pieniężnych zdeponowanych w Funduszu Wyrównawczym. Dotyczy to również dokonanego przez Sąd ustalenia, że państwo może kontrolować środki, którymi administruje Fundusz Wyrównawczy. Jedyną różnicą między rachunkiem A6 i komponentem A4 jest przeznaczenie zebranych środków (pokrycie kosztów osieroconych w przypadku rachunku A6 i finansowanie taryf preferencyjnych w przypadku komponentu A4). Kwoty przekazane beneficjentom na Sardynii z komponentu A4 należy zatem również uznać za zasoby państwowe. |
| --- | --- |

(136)

Wniosek ten dotyczył rachunku A6 Funduszu Wyrównawczego wykorzystywanego do finansowania kosztów osieroconych włoskiego sektora energii elektrycznej. Można go jednak w sposób logiczny rozszerzyć na komponent A4, który jest wykorzystywany do finansowania kwestionowanych taryf. Wyrok Sądu Kasacyjnego oparto na analizie osobowości prawnej Funduszu Wyrównawczego, zatem ustalenie dotyczące własności państwa ma zastosowanie do wszystkich środków pieniężnych zdeponowanych w Funduszu Wyrównawczym. Dotyczy to również dokonanego przez Sąd ustalenia, że państwo może kontrolować środki, którymi administruje Fundusz Wyrównawczy. Jedyną różnicą między rachunkiem A6 i komponentem A4 jest przeznaczenie zebranych środków (pokrycie kosztów osieroconych w przypadku rachunku A6 i finansowanie taryf preferencyjnych w przypadku komponentu A4). Kwoty przekazane beneficjentom na Sardynii z komponentu A4 należy zatem również uznać za zasoby państwowe.

| (137) | Kwestionowane taryfy nie tylko były finansowane z zasobów państwowych, ale można je też przypisać państwu, ponieważ podstawę prawną środków określono w przepisach krajowych, dekretach oraz decyzjach podjętych przez AEEG, który jest podmiotem prawa publicznego, w ramach wykonywania jego funkcji jako organu publicznego (51). |
| --- | --- |

(137)

Kwestionowane taryfy nie tylko były finansowane z zasobów państwowych, ale można je też przypisać państwu, ponieważ podstawę prawną środków określono w przepisach krajowych, dekretach oraz decyzjach podjętych przez AEEG, który jest podmiotem prawa publicznego, w ramach wykonywania jego funkcji jako organu publicznego (51).

5.1.4.   Wpływ na wymianę handlową i zakłócenie konkurencji

| (138) | W odniesieniu do wpływu środków na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi i wynikłego zakłócenia konkurencji bezsporny jest fakt, że przedmiotowe rynki (ołowiu, cynku, srebra, aluminium i chloru/sody) są w pełni otwarte na konkurencję. Samo to wystarczy, aby stwierdzić, że taryfy mają wpływ na wewnątrzunijną wymianę handlową. |
| --- | --- |

(138)

W odniesieniu do wpływu środków na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi i wynikłego zakłócenia konkurencji bezsporny jest fakt, że przedmiotowe rynki (ołowiu, cynku, srebra, aluminium i chloru/sody) są w pełni otwarte na konkurencję. Samo to wystarczy, aby stwierdzić, że taryfy mają wpływ na wewnątrzunijną wymianę handlową.

| (139) | Komisja rozważyła jednak argument wysunięty przez beneficjentów i władze włoskie, zgodnie z którym w przemyśle metalurgicznym (argumentu nie wysunięto w wyraźny sposób w odniesieniu do chloru) taryfy nie mają wpływu na wymianę handlową i nie zakłócają konkurencji, ponieważ nie zachodzą faktyczne przepływy handlowe miedzy państwami członkowskimi; nie jest prawdopodobne, że takie przepływy handlowe rozwiną się, a w świetle szczególnych cech tego sektora taryfy nie przynoszą szkody konkurentom beneficjentów w Unii. |
| --- | --- |

(139)

Komisja rozważyła jednak argument wysunięty przez beneficjentów i władze włoskie, zgodnie z którym w przemyśle metalurgicznym (argumentu nie wysunięto w wyraźny sposób w odniesieniu do chloru) taryfy nie mają wpływu na wymianę handlową i nie zakłócają konkurencji, ponieważ nie zachodzą faktyczne przepływy handlowe miedzy państwami członkowskimi; nie jest prawdopodobne, że takie przepływy handlowe rozwiną się, a w świetle szczególnych cech tego sektora taryfy nie przynoszą szkody konkurentom beneficjentów w Unii.

| (140) | W decyzjach Komisji i wyrokach Trybunału Sprawiedliwości nigdy nie uznano, że brak faktycznych przepływów handlowych świadczy o braku wpływu danego środka pomocy na wewnątrzunijną wymianę handlową. Trybunał konsekwentnie orzekał, że pomoc udzielona określonemu przedsiębiorstwu może mieć wpływ na wymianę handlową z innymi państwami członkowskimi i zakłócać konkurencję, nawet jeżeli przedsiębiorstwo-beneficjent samo nie uczestniczy w wewnątrzunijnej wymianie handlowej. Jeżeli państwo członkowskie przyznaje przedsiębiorstwu pomoc, produkcja krajowa może pozostać na poziomie niezmienionym lub ulec zwiększeniu, co powoduje zmniejszenie możliwości eksportowych przedsiębiorstw zlokalizowanych w innych państwach członkowskich na rynek przedmiotowego państwa członkowskiego (52). |
| --- | --- |

(140)

W decyzjach Komisji i wyrokach Trybunału Sprawiedliwości nigdy nie uznano, że brak faktycznych przepływów handlowych świadczy o braku wpływu danego środka pomocy na wewnątrzunijną wymianę handlową. Trybunał konsekwentnie orzekał, że pomoc udzielona określonemu przedsiębiorstwu może mieć wpływ na wymianę handlową z innymi państwami członkowskimi i zakłócać konkurencję, nawet jeżeli przedsiębiorstwo-beneficjent samo nie uczestniczy w wewnątrzunijnej wymianie handlowej. Jeżeli państwo członkowskie przyznaje przedsiębiorstwu pomoc, produkcja krajowa może pozostać na poziomie niezmienionym lub ulec zwiększeniu, co powoduje zmniejszenie możliwości eksportowych przedsiębiorstw zlokalizowanych w innych państwach członkowskich na rynek przedmiotowego państwa członkowskiego (52).

| (141) | Ponadto tendencja malejącej produkcji w UE, rosnących przywozów z państw spoza UE oraz ograniczonych lub niewystępujących przepływów handlowych między państwami członkowskimi nie jest czymś niezwykłym: faktycznie jest typowa dla sektorów, w których występują problemy strukturalne lub znaczna presja konkurencyjna. Takie sektory są szczególnie wrażliwe na środki podejmowane przez państwa członkowskie w celu poprawienia pozycji rynkowej przemysłu krajowego. |
| --- | --- |

(141)

Ponadto tendencja malejącej produkcji w UE, rosnących przywozów z państw spoza UE oraz ograniczonych lub niewystępujących przepływów handlowych między państwami członkowskimi nie jest czymś niezwykłym: faktycznie jest typowa dla sektorów, w których występują problemy strukturalne lub znaczna presja konkurencyjna. Takie sektory są szczególnie wrażliwe na środki podejmowane przez państwa członkowskie w celu poprawienia pozycji rynkowej przemysłu krajowego.

| (142) | Fakt, że produkcja cynku, ołowiu i srebra we Włoszech jest zbyt mała, aby mieć wpływ na cenę referencyjną, jest nieistotny. Istnienie ceny referencyjnej dla tych metali, która nie ulega łatwo wpływom warunków produkcji w pojedynczym państwie członkowskim, nie wyklucza istnienia konkurencji między przedsiębiorstwami zlokalizowanymi w EOG i prowadzącymi sprzedaż na światowych rynkach metali. Można przyjąć, że pomoc dla beneficjentów z Sardynii nie umożliwia im obniżenia ceny ich produktów na rynku światowym i wykluczenia konkurentów z rynku i że inni europejscy producenci mogą kontynuować działalność, dopóki mają możliwość sprzedaży z zyskiem po cenie obowiązującej na rynku światowym. Zyski osiągnięte we Włoszech dzięki subsydiowanym taryfom opłat za energię elektryczną wzmacniają jednak pozycję rynkową tych przedsiębiorstw w sensie ogólnym. Na przykład nagromadzone rezerwy kapitałowe można wykorzystać do przejęcia konkurentów i zwiększenia udziału w rynku. To rozumowanie jest tym bardziej istotne, że niektórzy beneficjenci należą do przedsiębiorstw wielonarodowych (53). |
| --- | --- |

(142)

Fakt, że produkcja cynku, ołowiu i srebra we Włoszech jest zbyt mała, aby mieć wpływ na cenę referencyjną, jest nieistotny. Istnienie ceny referencyjnej dla tych metali, która nie ulega łatwo wpływom warunków produkcji w pojedynczym państwie członkowskim, nie wyklucza istnienia konkurencji między przedsiębiorstwami zlokalizowanymi w EOG i prowadzącymi sprzedaż na światowych rynkach metali. Można przyjąć, że pomoc dla beneficjentów z Sardynii nie umożliwia im obniżenia ceny ich produktów na rynku światowym i wykluczenia konkurentów z rynku i że inni europejscy producenci mogą kontynuować działalność, dopóki mają możliwość sprzedaży z zyskiem po cenie obowiązującej na rynku światowym. Zyski osiągnięte we Włoszech dzięki subsydiowanym taryfom opłat za energię elektryczną wzmacniają jednak pozycję rynkową tych przedsiębiorstw w sensie ogólnym. Na przykład nagromadzone rezerwy kapitałowe można wykorzystać do przejęcia konkurentów i zwiększenia udziału w rynku. To rozumowanie jest tym bardziej istotne, że niektórzy beneficjenci należą do przedsiębiorstw wielonarodowych (53).

| (143) | W przeciwieństwie do tego, co twierdzą beneficjenci, faktu, że cena płacona we Włoszech w przedmiotowych sektorach jest porównywalna ze średnią ceną za energię elektryczną płaconą w Europie przez konkurencyjnych producentów, nie można uznać za dowód, że włoska taryfa nie zagraża interesom innych europejskich producentów. W sprawie C-372/97 Włochy przeciwko Komisji jasno ustalono, że środki jednostronne mające na celu zbliżenie warunków konkurencji w danym państwie członkowskim do warunków panujących w innych państwach członkowskich wpływają na wymianę handlową (a zatem wchodzą w zakres definicji pomocy). Ponadto niektóre umowy dostaw energii istniejące w innych państwach członkowskich mogą wiązać się z pomocą państwa i Komisja wszczęła szczegółowe postępowania wyjaśniające w odniesieniu do kilku tego rodzaju środków (54). Chociaż ani władze włoskie ani Alcoa nie skorzystały wyraźnie z takiej linii obrony, Komisja uważa, że warto zwrócić uwagę na utrwaloną zasadę, zgodnie z którą istnienie niezgodnej z prawem pomocy w niektórych państwach członkowskich nie może uzasadniać przyjęcia podobnych środków przez inne państwo członkowskie. |
| --- | --- |

(143)

W przeciwieństwie do tego, co twierdzą beneficjenci, faktu, że cena płacona we Włoszech w przedmiotowych sektorach jest porównywalna ze średnią ceną za energię elektryczną płaconą w Europie przez konkurencyjnych producentów, nie można uznać za dowód, że włoska taryfa nie zagraża interesom innych europejskich producentów. W sprawie C-372/97 Włochy przeciwko Komisji jasno ustalono, że środki jednostronne mające na celu zbliżenie warunków konkurencji w danym państwie członkowskim do warunków panujących w innych państwach członkowskich wpływają na wymianę handlową (a zatem wchodzą w zakres definicji pomocy). Ponadto niektóre umowy dostaw energii istniejące w innych państwach członkowskich mogą wiązać się z pomocą państwa i Komisja wszczęła szczegółowe postępowania wyjaśniające w odniesieniu do kilku tego rodzaju środków (54). Chociaż ani władze włoskie ani Alcoa nie skorzystały wyraźnie z takiej linii obrony, Komisja uważa, że warto zwrócić uwagę na utrwaloną zasadę, zgodnie z którą istnienie niezgodnej z prawem pomocy w niektórych państwach członkowskich nie może uzasadniać przyjęcia podobnych środków przez inne państwo członkowskie.

| (144) | W każdym przypadku skargi wpływające ze strony podmiotów będących konkurentami beneficjentów stanowią wskazanie, że kwestionowane taryfy faktycznie powodują problemy związane z konkurencją i wpływają na wymianę handlową w UE. |
| --- | --- |

(144)

W każdym przypadku skargi wpływające ze strony podmiotów będących konkurentami beneficjentów stanowią wskazanie, że kwestionowane taryfy faktycznie powodują problemy związane z konkurencją i wpływają na wymianę handlową w UE.

| (145) | Ponadto władze włoskie nie zgłosiły taryf z 2004 r. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w przypadku niezgłoszonej pomocy Komisja nie musi wykazywać faktycznych konsekwencji, jakie dany środek miał na konkurencję i wymianę handlową między państwami członkowskimi: „Gdyby Komisja musiała w swojej decyzji wykazać rzeczywisty skutek już przyznanej pomocy, prowadziłoby to bezpośrednio do uprzywilejowania państw członkowskich przyznających pomoc z naruszeniem obowiązku jej zgłoszenia przewidzianego w art. 93 ust. 3 Traktatu [WE] w stosunku do państw, które zgłaszają pomoc w fazie projektu” (55). |
| --- | --- |

(145)

Ponadto władze włoskie nie zgłosiły taryf z 2004 r. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w przypadku niezgłoszonej pomocy Komisja nie musi wykazywać faktycznych konsekwencji, jakie dany środek miał na konkurencję i wymianę handlową między państwami członkowskimi: „Gdyby Komisja musiała w swojej decyzji wykazać rzeczywisty skutek już przyznanej pomocy, prowadziłoby to bezpośrednio do uprzywilejowania państw członkowskich przyznających pomoc z naruszeniem obowiązku jej zgłoszenia przewidzianego w art. 93 ust. 3 Traktatu [WE] w stosunku do państw, które zgłaszają pomoc w fazie projektu” (55).

| (146) | Należy wyciągnąć wniosek, że kwestionowane preferencyjne taryfy opłat za energię elektryczną mogą spowodować poprawę pozycji rynkowej ich beneficjentów w stosunku do konkurencyjnych przedsiębiorstw w UE. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w takich okolicznościach należy uznać, że miał miejsce wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi, a konkurencja została zakłócona (56). |
| --- | --- |

(146)

Należy wyciągnąć wniosek, że kwestionowane preferencyjne taryfy opłat za energię elektryczną mogą spowodować poprawę pozycji rynkowej ich beneficjentów w stosunku do konkurencyjnych przedsiębiorstw w UE. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w takich okolicznościach należy uznać, że miał miejsce wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi, a konkurencja została zakłócona (56).

5.1.5.   Wnioski w sprawie istnienia pomocy

| (147) | Komisja stwierdza, że kwestionowane taryfy z 2004 r. i 2005 r. stanowią pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 TFUE i mogą zostać zatwierdzone jedynie, jeżeli spełniają warunki umożliwiające zastosowanie wobec nich jednego z wyłączeń przewidzianych w Traktacie. Wniosek ten jest zgodny z wnioskiem sformułowanym w sprawie Alcoa, która dotyczyła praktycznie identycznych taryf. |
| --- | --- |

(147)

Komisja stwierdza, że kwestionowane taryfy z 2004 r. i 2005 r. stanowią pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 TFUE i mogą zostać zatwierdzone jedynie, jeżeli spełniają warunki umożliwiające zastosowanie wobec nich jednego z wyłączeń przewidzianych w Traktacie. Wniosek ten jest zgodny z wnioskiem sformułowanym w sprawie Alcoa, która dotyczyła praktycznie identycznych taryf.

5.2.   Nowa lub istniejąca pomoc

| (148) | Sytuacje, w których dany środek stanowi istniejącą pomoc w sposób wyczerpujący wyliczono w art. 1 rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (57). |
| --- | --- |

(148)

Sytuacje, w których dany środek stanowi istniejącą pomoc w sposób wyczerpujący wyliczono w art. 1 rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (57).

| (149) | Faktem bezspornym jest, że przedmiotowe środki nie zostały wprowadzone w życie przed przystąpieniem Włoch do UE (art. 1 lit. b) ppkt (i) przedmiotowego rozporządzenia), nie uznaje się ich za zatwierdzone wskutek tego, że Komisja nie podjęła decyzji w przewidzianych proceduralnie terminach (art. 1 lit. b) ppkt (iii)) i nie mogą zostać uznane za istniejącą pomoc ze względu na wygaśnięcie okresu przedawnienia (art. 1 lit. b) ppkt (iv)). Nie stały się one pomocą w wyniku rozwoju wspólnego rynku i bez wprowadzania zmian przez państwo członkowskie (pierwsze zdanie art. 1 lit. b) ppkt (v)). |
| --- | --- |

(149)

Faktem bezspornym jest, że przedmiotowe środki nie zostały wprowadzone w życie przed przystąpieniem Włoch do UE (art. 1 lit. b) ppkt (i) przedmiotowego rozporządzenia), nie uznaje się ich za zatwierdzone wskutek tego, że Komisja nie podjęła decyzji w przewidzianych proceduralnie terminach (art. 1 lit. b) ppkt (iii)) i nie mogą zostać uznane za istniejącą pomoc ze względu na wygaśnięcie okresu przedawnienia (art. 1 lit. b) ppkt (iv)). Nie stały się one pomocą w wyniku rozwoju wspólnego rynku i bez wprowadzania zmian przez państwo członkowskie (pierwsze zdanie art. 1 lit. b) ppkt (v)).

| (150) | W świetle powyższego Komisja jest zdania, że kwestionowane taryfy stanowią nową pomoc. |
| --- | --- |

(150)

W świetle powyższego Komisja jest zdania, że kwestionowane taryfy stanowią nową pomoc.

5.3.   Zgodność pomocy z prawem

| (151) | Na podstawie art. 108 ust. 3 TFUE państwa członkowskie muszą informować Komisję o wszelkich planach przyznania lub zmiany pomocy i nie mogą wprowadzać w życie projektowanych środków dopóki procedura ta nie doprowadzi do wydania decyzji końcowej. |
| --- | --- |

(151)

Na podstawie art. 108 ust. 3 TFUE państwa członkowskie muszą informować Komisję o wszelkich planach przyznania lub zmiany pomocy i nie mogą wprowadzać w życie projektowanych środków dopóki procedura ta nie doprowadzi do wydania decyzji końcowej.

| (152) | Jako że władze włoskie nie zgłosiły art. 1 dekretu z 2004 r., taryfy z 2004 r. są pomocą niezgodną z prawem. |
| --- | --- |

(152)

Jako że władze włoskie nie zgłosiły art. 1 dekretu z 2004 r., taryfy z 2004 r. są pomocą niezgodną z prawem.

| (153) | Władze włoskie zgłosiły jednak art. 11 ust. 12 ustawy nr 80/2005 i zaniechały wdrożenia tego środka. Postąpiły zatem zgodnie z ich obowiązkami wynikającymi z art. 108 ust. 3 TFUE. |
| --- | --- |

(153)

Władze włoskie zgłosiły jednak art. 11 ust. 12 ustawy nr 80/2005 i zaniechały wdrożenia tego środka. Postąpiły zatem zgodnie z ich obowiązkami wynikającymi z art. 108 ust. 3 TFUE.

6.   ZGODNOŚĆ POMOCY Z RYNKIEM WEWNĘTRZNYM

| (154) | W ramach odstępstwa od ogólnego zakazu pomocy państwa przewidzianego w art. 107 ust. 1 TFUE pomoc państwa można uznać za zgodną z rynkiem wewnętrznym jeżeli spełnia warunki umożliwiające zastosowanie jednego z wyjątków przewidzianych w Traktacie. |
| --- | --- |

(154)

W ramach odstępstwa od ogólnego zakazu pomocy państwa przewidzianego w art. 107 ust. 1 TFUE pomoc państwa można uznać za zgodną z rynkiem wewnętrznym jeżeli spełnia warunki umożliwiające zastosowanie jednego z wyjątków przewidzianych w Traktacie.

| (155) | Taryfy z 2004 r. i 2005 r. stanowią pomoc operacyjną. Należy odrzucić twierdzenie władz włoskich, że taryf z 2005 r. nie powinno się uznawać za pomoc operacyjną, ponieważ stanowią element strategii pomocy regionalnej i są uzależnione od inwestycji produkcyjnej. Chociaż protokół ustaleń stanowi, że beneficjenci muszą dokonywać określonych inwestycji, element pomocy w preferencyjnych taryfach z 2005 r. nie jest częścią wydatków kwalifikowalnych i nie podlega maksymalnej intensywności pomocy. Nie istnieją wskazania świadczące o tym, że środek spełnia kryteria pomocy na inwestycje lub że pomoc jest proporcjonalna. Zamiast tego środek jest wyraźnie ustalany w stosunku do zużycia energii elektrycznej i jego celem jest zmniejszenie kosztów zamówień na energię elektryczną, które stanowią koszty operacyjne poniesione przez odnośne przedsiębiorstwa. Nie może być on zatem uważany za pomoc na inwestycje.] |
| --- | --- |

(155)

Taryfy z 2004 r. i 2005 r. stanowią pomoc operacyjną. Należy odrzucić twierdzenie władz włoskich, że taryf z 2005 r. nie powinno się uznawać za pomoc operacyjną, ponieważ stanowią element strategii pomocy regionalnej i są uzależnione od inwestycji produkcyjnej. Chociaż protokół ustaleń stanowi, że beneficjenci muszą dokonywać określonych inwestycji, element pomocy w preferencyjnych taryfach z 2005 r. nie jest częścią wydatków kwalifikowalnych i nie podlega maksymalnej intensywności pomocy. Nie istnieją wskazania świadczące o tym, że środek spełnia kryteria pomocy na inwestycje lub że pomoc jest proporcjonalna. Zamiast tego środek jest wyraźnie ustalany w stosunku do zużycia energii elektrycznej i jego celem jest zmniejszenie kosztów zamówień na energię elektryczną, które stanowią koszty operacyjne poniesione przez odnośne przedsiębiorstwa. Nie może być on zatem uważany za pomoc na inwestycje.]

| (156) | Pomoc operacyjna jest zasadniczo niezgodna z rynkiem wewnętrznym. W sprawie C 86/89 Włochy przeciwko Komisji Trybunał Sprawiedliwości uznał, że „przedmiotowa pomoc, przyznana bez żadnych konkretnych warunków i wyłącznie w oparciu o wykorzystane ilości, powinna zostać uznana za pomoc operacyjną dla przedmiotowych przedsiębiorstw, która jako taka miała wpływ na warunki handlowe w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem” (58). |
| --- | --- |

(156)

Pomoc operacyjna jest zasadniczo niezgodna z rynkiem wewnętrznym. W sprawie C 86/89 Włochy przeciwko Komisji Trybunał Sprawiedliwości uznał, że „przedmiotowa pomoc, przyznana bez żadnych konkretnych warunków i wyłącznie w oparciu o wykorzystane ilości, powinna zostać uznana za pomoc operacyjną dla przedmiotowych przedsiębiorstw, która jako taka miała wpływ na warunki handlowe w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem” (58).

| (157) | W sprawie Siemens przeciwko Komisji Sąd przypomniał zasadę, że „pomoc operacyjna, a więc pomoc mająca na celu obniżenie ponoszonych przez przedsiębiorstwo kosztów, które musiałoby ono normalnie ponosić w ramach swojej normalnej działalności lub codziennych działaniach, zasadniczo nie wchodzi w zakres wcześniej wspomnianego art. 92 ust. 3 [obecnie art. 107 ust. 3 TFUE] [...]. Zgodnie ze stosownym orzecznictwem skutkiem takiej pomocy jest zasadniczo zakłócenie konkurencji w sektorach, w których jest przyznawana, przy czym jednocześnie ze względu na swój charakter nie może ona pomóc w osiągnięciu żadnego z celów wymienionych wcześniej wyjątków”. |
| --- | --- |

(157)

W sprawie Siemens przeciwko Komisji Sąd przypomniał zasadę, że „pomoc operacyjna, a więc pomoc mająca na celu obniżenie ponoszonych przez przedsiębiorstwo kosztów, które musiałoby ono normalnie ponosić w ramach swojej normalnej działalności lub codziennych działaniach, zasadniczo nie wchodzi w zakres wcześniej wspomnianego art. 92 ust. 3 [obecnie art. 107 ust. 3 TFUE] [...]. Zgodnie ze stosownym orzecznictwem skutkiem takiej pomocy jest zasadniczo zakłócenie konkurencji w sektorach, w których jest przyznawana, przy czym jednocześnie ze względu na swój charakter nie może ona pomóc w osiągnięciu żadnego z celów wymienionych wcześniej wyjątków”.

| (158) | Istnieją jednak jasno zdefiniowane sytuacje, w których pomoc operacyjna może zostać przyznana. W szczególności pomoc operacyjną można przyznać na cele środowiskowe w oparciu o Wytyczne wspólnotowe w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska (59). Pomoc operacyjna może zostać również zatwierdzona w drodze wyjątku jako pomoc regionalna na obszarach objętych pomocą. Komisja dokonała oceny, czy kwestionowane taryfy można przypisać do jednej z tych kategorii. |
| --- | --- |

(158)

Istnieją jednak jasno zdefiniowane sytuacje, w których pomoc operacyjna może zostać przyznana. W szczególności pomoc operacyjną można przyznać na cele środowiskowe w oparciu o Wytyczne wspólnotowe w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska (59). Pomoc operacyjna może zostać również zatwierdzona w drodze wyjątku jako pomoc regionalna na obszarach objętych pomocą. Komisja dokonała oceny, czy kwestionowane taryfy można przypisać do jednej z tych kategorii.

| (159) | Komisja zauważa, że w ramach taryf nie realizuje się żadnego celu środowiskowego i w związku z tym nie można ich zatwierdzić jako pomoc na ochronę środowiska. |
| --- | --- |

(159)

Komisja zauważa, że w ramach taryf nie realizuje się żadnego celu środowiskowego i w związku z tym nie można ich zatwierdzić jako pomoc na ochronę środowiska.

6.1.   Zgodność z wytycznymi z 1998 r. W sprawie pomocy regionalnej

| (160) | Pomoc operacyjną można wyjątkowo przyznać na obszarach objętych pomocą na mocy wyłączenia przewidzianego w art. 107 ust. 3 lit. a) TFUE. Region Sardynii kwalifikował się do takiej pomocy do końca 2006 r. Komisja zbadała zatem, czy w tym okresie można było zatwierdzić taryfy z 2004 r. i 2005 r. na mocy wytycznych z 1998 r. w sprawie pomocy regionalnej. |
| --- | --- |

(160)

Pomoc operacyjną można wyjątkowo przyznać na obszarach objętych pomocą na mocy wyłączenia przewidzianego w art. 107 ust. 3 lit. a) TFUE. Region Sardynii kwalifikował się do takiej pomocy do końca 2006 r. Komisja zbadała zatem, czy w tym okresie można było zatwierdzić taryfy z 2004 r. i 2005 r. na mocy wytycznych z 1998 r. w sprawie pomocy regionalnej.

| (161) | Zgodnie z pkt 4.15 wytycznych pomoc operacyjną można przyznać w wyjątkowych sytuacjach, pod warunkiem że (i) jest ona uzasadniona w kategoriach jej wkładu w rozwój regionalny i jej charakteru oraz (ii) jej poziom jest proporcjonalny do niedostatków, które powinna zniwelować. Państwo członkowskie musi wykazać istnienie wszelkich niedostatków i ocenić ich wagę. Zgodnie z pkt 4.17 wytycznych pomoc operacyjna musi być ograniczona czasowo i stopniowo redukowana. |
| --- | --- |

(161)

Zgodnie z pkt 4.15 wytycznych pomoc operacyjną można przyznać w wyjątkowych sytuacjach, pod warunkiem że (i) jest ona uzasadniona w kategoriach jej wkładu w rozwój regionalny i jej charakteru oraz (ii) jej poziom jest proporcjonalny do niedostatków, które powinna zniwelować. Państwo członkowskie musi wykazać istnienie wszelkich niedostatków i ocenić ich wagę. Zgodnie z pkt 4.17 wytycznych pomoc operacyjna musi być ograniczona czasowo i stopniowo redukowana.

| (162) | Zgodnie z art. 2 wytycznych „indywidualna płatność pomocowa ad hoc na rzecz pojedynczego przedsiębiorstwa, bądź pomoc ograniczona do jednego obszaru działalności, może wywierać poważny wpływ na konkurencję na danym rynku, a jej skutki dla rozwoju regionalnego będą prawdopodobnie zbyt ograniczone [...]. W konsekwencji odstępstwa takie [od ogólnego zakazu pomocy] mogą normalnie być przyznawane jedynie w ramach otwartych wielosektorowych systemów pomocy, w danym regionie, oraz dla wszystkich przedsiębiorstw funkcjonujących w danym sektorze”. Taryfa opłat za energię elektryczną przyznana w sposób selektywny kilku indywidualnym przedsiębiorstwom w określonych sektorach stoi w wyraźnej sprzeczności z duchem pomocy regionalnej, która musi mieć charakter wielosektorowy. Ponieważ jednak nie istnieje bezwarunkowy zakaz udzielania pomocy ad hoc, Komisja przeanalizowała, czy istnieją jakiekolwiek wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie taryfy. |
| --- | --- |

(162)

Zgodnie z art. 2 wytycznych „indywidualna płatność pomocowa ad hoc na rzecz pojedynczego przedsiębiorstwa, bądź pomoc ograniczona do jednego obszaru działalności, może wywierać poważny wpływ na konkurencję na danym rynku, a jej skutki dla rozwoju regionalnego będą prawdopodobnie zbyt ograniczone [...]. W konsekwencji odstępstwa takie [od ogólnego zakazu pomocy] mogą normalnie być przyznawane jedynie w ramach otwartych wielosektorowych systemów pomocy, w danym regionie, oraz dla wszystkich przedsiębiorstw funkcjonujących w danym sektorze”. Taryfa opłat za energię elektryczną przyznana w sposób selektywny kilku indywidualnym przedsiębiorstwom w określonych sektorach stoi w wyraźnej sprzeczności z duchem pomocy regionalnej, która musi mieć charakter wielosektorowy. Ponieważ jednak nie istnieje bezwarunkowy zakaz udzielania pomocy ad hoc, Komisja przeanalizowała, czy istnieją jakiekolwiek wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie taryfy.

| (163) | Komisja wzięła pod uwagę w szczególności niedoskonałości rynku energii elektrycznej na Sardynii, udokumentowane przez władze włoskie i beneficjentów w celu dokonania oceny, czy mogą one stanowić ograniczenia regionalne. |
| --- | --- |

(163)

Komisja wzięła pod uwagę w szczególności niedoskonałości rynku energii elektrycznej na Sardynii, udokumentowane przez władze włoskie i beneficjentów w celu dokonania oceny, czy mogą one stanowić ograniczenia regionalne.

6.1.1.   Rynek energii elektrycznej na Sardynii w kontekście Włoch

| (164) | Włoski rynek energii elektrycznej jest zasadniczo mocno skoncentrowany, choć w nieco mniejszym stopniu na północy państwa. Operatorem dominującym we wszystkich strefach jest dawny monopolista ENEL; wyjątkiem jest Sardynia, gdzie ENEL tworzy duopol z E.ON. ENEL ma znaczną władzę rynkową i włoski organ ds. konkurencji uznał, że przedsiębiorstwo to w kilku przypadkach nadużyło swojej pozycji rynkowej. Ceny energii elektrycznej we Włoszech są zasadniczo wysokie ze względu na strukturę produkcji energii elektrycznej opartą zasadniczo na paliwach kopalnych (głównie gaz), brak elektrowni jądrowych oraz ograniczenie linii międzysystemowych łączących Włochy z pozostałą częścią Europy. |
| --- | --- |

(164)

Włoski rynek energii elektrycznej jest zasadniczo mocno skoncentrowany, choć w nieco mniejszym stopniu na północy państwa. Operatorem dominującym we wszystkich strefach jest dawny monopolista ENEL; wyjątkiem jest Sardynia, gdzie ENEL tworzy duopol z E.ON. ENEL ma znaczną władzę rynkową i włoski organ ds. konkurencji uznał, że przedsiębiorstwo to w kilku przypadkach nadużyło swojej pozycji rynkowej. Ceny energii elektrycznej we Włoszech są zasadniczo wysokie ze względu na strukturę produkcji energii elektrycznej opartą zasadniczo na paliwach kopalnych (głównie gaz), brak elektrowni jądrowych oraz ograniczenie linii międzysystemowych łączących Włochy z pozostałą częścią Europy.

| (165) | Na Sardynii, której udział w zainstalowanej mocy netto we Włoszech wynosi 4,1 % (60), energia elektryczna jest zasadniczo wytwarzana w elektrociepłowniach wykorzystujących paliwa kopalne (węgiel, olej opałowy i smołę rafineryjną). Na wyspie nie istnieje infrastruktura dystrybucji gazu ziemnego. |
| --- | --- |

(165)

Na Sardynii, której udział w zainstalowanej mocy netto we Włoszech wynosi 4,1 % (60), energia elektryczna jest zasadniczo wytwarzana w elektrociepłowniach wykorzystujących paliwa kopalne (węgiel, olej opałowy i smołę rafineryjną). Na wyspie nie istnieje infrastruktura dystrybucji gazu ziemnego.

| (166) | Sardynia ma problemy z powodu nadwyżki produkcyjnej energii elektrycznej, szczególnie w segmencie wysokokosztowym (elektrownie napędzane olejem) ze względu na plany rządu włoskiego skoncentrowania na wyspie włoskiego przemysłu ciężkiego, których nigdy nie zrealizowano i które doprowadziły do nadmiernych inwestycji przedsiębiorstwa ENEL w elektrownie. Zakłady te są nie tylko kosztowniejsze pod względem strukturalnym, ale również szybko stają się przestarzałe technologicznie. W rozważanym okresie eksport produkowanej na Sardynii energii elektrycznej do Włoch kontynentalnych był ograniczony niewielką przepustowością linii międzysystemowej, która jest podatna na ograniczenie (61). |
| --- | --- |

(166)

Sardynia ma problemy z powodu nadwyżki produkcyjnej energii elektrycznej, szczególnie w segmencie wysokokosztowym (elektrownie napędzane olejem) ze względu na plany rządu włoskiego skoncentrowania na wyspie włoskiego przemysłu ciężkiego, których nigdy nie zrealizowano i które doprowadziły do nadmiernych inwestycji przedsiębiorstwa ENEL w elektrownie. Zakłady te są nie tylko kosztowniejsze pod względem strukturalnym, ale również szybko stają się przestarzałe technologicznie. W rozważanym okresie eksport produkowanej na Sardynii energii elektrycznej do Włoch kontynentalnych był ograniczony niewielką przepustowością linii międzysystemowej, która jest podatna na ograniczenie (61).

| (167) | Dwa przedsiębiorstwa produkujące energię elektryczną, ENEL i E.ON, mają łącznie 95-procentowy udział w rynku dostaw energii elektrycznej na Sardynii (mniej więcej 58 % E.ON i 42 % ENEL). Z dochodzenia w sektorze energetycznym (62) wynika, że pod względem konkurencyjnym sytuację na Sardynii można zaklasyfikować jako duopol z kolektywną pozycją dominującą. Koncentracja na rynku jest wysoka, choć nie najwyższa we Włoszech (63). Dzięki sprawowaniu kontroli nad praktycznie wszystkimi elektrowniami podszczytowymi i szczytowymi, E.ON i ENEL ustalają ceny energii w większości pór dnia. Sytuacja na Sardynii wydaje się być jednak mniej krytyczna niż na południu Włoch, gdzie ENEL ustala ceny we wszystkich porach dnia (64). |
| --- | --- |

(167)

Dwa przedsiębiorstwa produkujące energię elektryczną, ENEL i E.ON, mają łącznie 95-procentowy udział w rynku dostaw energii elektrycznej na Sardynii (mniej więcej 58 % E.ON i 42 % ENEL). Z dochodzenia w sektorze energetycznym (62) wynika, że pod względem konkurencyjnym sytuację na Sardynii można zaklasyfikować jako duopol z kolektywną pozycją dominującą. Koncentracja na rynku jest wysoka, choć nie najwyższa we Włoszech (63). Dzięki sprawowaniu kontroli nad praktycznie wszystkimi elektrowniami podszczytowymi i szczytowymi, E.ON i ENEL ustalają ceny energii w większości pór dnia. Sytuacja na Sardynii wydaje się być jednak mniej krytyczna niż na południu Włoch, gdzie ENEL ustala ceny we wszystkich porach dnia (64).

| (168) | Hurtowe ceny energii elektrycznej we Włoszech należą do najwyższych w Europie (65), a ceny na Sardynii do najwyższych we Włoszech. W 2007 r. krajowa średnia cena (PUN) wyniosła 70,99 EUR za MW/h, natomiast na Sardynii średnia cena strefowa wyniosła 75,00 EUR za MW/h, co stanowiło obniżkę w stosunku do 80,00 EUR za MW/h w 2006 r. (66). W latach 2008 i 2009 nadal utrzymywała się tendencja zwyżkowa w zakresie średnich cen regionalnych na Sardynii. W pierwszej połowie 2009 r. ceny na Sardynii pozostawały stale powyżej poziomu średniej krajowej (średnia cena wynosiła 106,60 EUR za MW/h, natomiast PUN wynosiła 60,50 EUR za MW/h). |
| --- | --- |

(168)

Hurtowe ceny energii elektrycznej we Włoszech należą do najwyższych w Europie (65), a ceny na Sardynii do najwyższych we Włoszech. W 2007 r. krajowa średnia cena (PUN) wyniosła 70,99 EUR za MW/h, natomiast na Sardynii średnia cena strefowa wyniosła 75,00 EUR za MW/h, co stanowiło obniżkę w stosunku do 80,00 EUR za MW/h w 2006 r. (66). W latach 2008 i 2009 nadal utrzymywała się tendencja zwyżkowa w zakresie średnich cen regionalnych na Sardynii. W pierwszej połowie 2009 r. ceny na Sardynii pozostawały stale powyżej poziomu średniej krajowej (średnia cena wynosiła 106,60 EUR za MW/h, natomiast PUN wynosiła 60,50 EUR za MW/h).

| (169) | Ceny płacone w Sardynii przez beneficjentów taryf z lat 2004/2005 na podstawie umów dwustronnych wynosiły od 60 EUR do 65 EUR za MW/h. W związku z tym, że Komisja nie posiada odpowiednich danych (władze włoskie twierdzą, że nie są w stanie ich dostarczyć – zob. motyw 92 powyżej), nie było możliwe porównanie tych cen z cenami zarejestrowanymi we Włoszech kontynentalnych. Na podstawie powyższej analizy ogólnych trendów cenowych, które mogą zasadniczo oddawać trendy cenowe w ramach umów dwustronnych, wydaje się być możliwe założenie, że w rozważanym okresie energochłonne przedsiębiorstwa na Sardynii płaciły wyższe ceny niż we Włoszech kontynentalnych. |
| --- | --- |

(169)

Ceny płacone w Sardynii przez beneficjentów taryf z lat 2004/2005 na podstawie umów dwustronnych wynosiły od 60 EUR do 65 EUR za MW/h. W związku z tym, że Komisja nie posiada odpowiednich danych (władze włoskie twierdzą, że nie są w stanie ich dostarczyć – zob. motyw 92 powyżej), nie było możliwe porównanie tych cen z cenami zarejestrowanymi we Włoszech kontynentalnych. Na podstawie powyższej analizy ogólnych trendów cenowych, które mogą zasadniczo oddawać trendy cenowe w ramach umów dwustronnych, wydaje się być możliwe założenie, że w rozważanym okresie energochłonne przedsiębiorstwa na Sardynii płaciły wyższe ceny niż we Włoszech kontynentalnych.

| (170) | Podsumowując, rynek energii elektrycznej na Sardynii doświadcza złożonych trudności, obejmujących wysokie ceny, znaczny stopień koncentracji na rynku, władza rynkowa operatorów dominujących, nadwyżka zdolności produkcyjnych w segmencie wysokokosztowym, względna niewydolność przestarzałych elektrowni, brak dostępu do infrastruktury gazu ziemnego i ograniczona przepustowość połączeń międzysystemowych Istnieje duże prawdopodobieństwo, że trudności te przekładają się na wyższe ceny energii elektrycznej dla odbiorców końcowych, w tym tych najbardziej energochłonnych. |
| --- | --- |

(170)

Podsumowując, rynek energii elektrycznej na Sardynii doświadcza złożonych trudności, obejmujących wysokie ceny, znaczny stopień koncentracji na rynku, władza rynkowa operatorów dominujących, nadwyżka zdolności produkcyjnych w segmencie wysokokosztowym, względna niewydolność przestarzałych elektrowni, brak dostępu do infrastruktury gazu ziemnego i ograniczona przepustowość połączeń międzysystemowych Istnieje duże prawdopodobieństwo, że trudności te przekładają się na wyższe ceny energii elektrycznej dla odbiorców końcowych, w tym tych najbardziej energochłonnych.

6.1.2.   Istnienie ograniczeń regionalnych

| (171) | Pierwszą sprawą, którą należy się zająć, jest ustalenie, czy tego typu trudności stanowią ograniczenia regionalne, tzn. czy mają poważny wpływ na rozwój gospodarczy Sardynii. W sprawie C 34/02 Komisja uznała, że brak międzysystemowych połączeń energetycznych nie stanowi takiej przeszkody (67). Chociaż prawdą jest, że MŚP w mniejszym stopniu odczuwają skutki wysokich cen energii elektrycznej niż duże energochłonne sektory, jednak dobry stan danej gałęzi przemysłu nie może być automatycznie utożsamiany z dobrym stanem regionu. Komisja uważa, że władze włoskie nie uzasadniły w dostateczny sposób domniemanych ograniczeń regionalnych wynikających ze stanu rynku energii elektrycznej Sardynii. |
| --- | --- |

(171)

Pierwszą sprawą, którą należy się zająć, jest ustalenie, czy tego typu trudności stanowią ograniczenia regionalne, tzn. czy mają poważny wpływ na rozwój gospodarczy Sardynii. W sprawie C 34/02 Komisja uznała, że brak międzysystemowych połączeń energetycznych nie stanowi takiej przeszkody (67). Chociaż prawdą jest, że MŚP w mniejszym stopniu odczuwają skutki wysokich cen energii elektrycznej niż duże energochłonne sektory, jednak dobry stan danej gałęzi przemysłu nie może być automatycznie utożsamiany z dobrym stanem regionu. Komisja uważa, że władze włoskie nie uzasadniły w dostateczny sposób domniemanych ograniczeń regionalnych wynikających ze stanu rynku energii elektrycznej Sardynii.

| (172) | Nawet przy założeniu, że ograniczenia regionalne rzeczywiście istniały, i tak konieczne byłoby jednak spełnienie kryteriów określonych w wytycznych w sprawie pomocy regionalnej. Komisja dokonała oceny spełnienia tych warunków. |
| --- | --- |

(172)

Nawet przy założeniu, że ograniczenia regionalne rzeczywiście istniały, i tak konieczne byłoby jednak spełnienie kryteriów określonych w wytycznych w sprawie pomocy regionalnej. Komisja dokonała oceny spełnienia tych warunków.

6.1.3.   Wkład w rozwój regionalny

| (173) | Pomoc musi trwale przyczyniać się do rozwoju regionalnego i być proporcjonalna do ograniczeń, które ma eliminować. Pomocy operacyjnej w regionie objętym pomocą nie można zatwierdzić ze względu na trudności, których doświadcza tylko jeden sektor – należy wykazać, że w trwały sposób przyczyni się ona do rozwoju regionalnego. W przedmiotowej sprawie jest to mało prawdopodobne. Nawet przy założeniu, że zachowanie części infrastruktury produkcyjnej na wyspie przyczyniłoby się do wzrostu zatrudnienia oraz do utrzymania bazy produkcyjnej, skutki te nie byłyby trwałe. Jeśli – jak twierdzą władze włoskie – wysokie ceny energii elektrycznej są problemem strukturalnym na Sardynii, trudności doświadczane przez energochłonne sektory przemysłu pojawią się ponownie po zniesieniu taryf. |
| --- | --- |

(173)

Pomoc musi trwale przyczyniać się do rozwoju regionalnego i być proporcjonalna do ograniczeń, które ma eliminować. Pomocy operacyjnej w regionie objętym pomocą nie można zatwierdzić ze względu na trudności, których doświadcza tylko jeden sektor – należy wykazać, że w trwały sposób przyczyni się ona do rozwoju regionalnego. W przedmiotowej sprawie jest to mało prawdopodobne. Nawet przy założeniu, że zachowanie części infrastruktury produkcyjnej na wyspie przyczyniłoby się do wzrostu zatrudnienia oraz do utrzymania bazy produkcyjnej, skutki te nie byłyby trwałe. Jeśli – jak twierdzą władze włoskie – wysokie ceny energii elektrycznej są problemem strukturalnym na Sardynii, trudności doświadczane przez energochłonne sektory przemysłu pojawią się ponownie po zniesieniu taryf.

| (174) | Władze włoskie przedstawiają taryfę jako środek tymczasowy, który ma funkcjonować tylko do zakończenia w 2010 r. realizowanych obecnie projektów infrastrukturalnych w zakresie wytwarzania energii elektrycznej i połączeń międzysystemowych (rurociąg GALSI i kabel podmorski SAPEI) (68). Władze włoskie argumentują, że lepsze połączenia międzysystemowe obniżą wysokość cen płaconych przez przedmiotowe przedsiębiorstwa. Komisja jest zdania, że chociaż nowa infrastruktura może zmniejszyć lub zniwelować różnice w cenach pomiędzy Sardynią a Włochami kontynentalnymi, jest mało prawdopodobne, aby takie projekty mogły obniżyć ceny energii elektrycznej o połowę, co dałoby poziom cen rzekomo wymagany do zapewnienia rentowności tej działalności przemysłowej w perspektywie długoterminowej. |
| --- | --- |

(174)

Władze włoskie przedstawiają taryfę jako środek tymczasowy, który ma funkcjonować tylko do zakończenia w 2010 r. realizowanych obecnie projektów infrastrukturalnych w zakresie wytwarzania energii elektrycznej i połączeń międzysystemowych (rurociąg GALSI i kabel podmorski SAPEI) (68). Władze włoskie argumentują, że lepsze połączenia międzysystemowe obniżą wysokość cen płaconych przez przedmiotowe przedsiębiorstwa. Komisja jest zdania, że chociaż nowa infrastruktura może zmniejszyć lub zniwelować różnice w cenach pomiędzy Sardynią a Włochami kontynentalnymi, jest mało prawdopodobne, aby takie projekty mogły obniżyć ceny energii elektrycznej o połowę, co dałoby poziom cen rzekomo wymagany do zapewnienia rentowności tej działalności przemysłowej w perspektywie długoterminowej.

| (175) | Komisja zauważa również, że istnienie dotacji państwowej, mającej na celu zmniejszenie kosztów energii elektrycznej ponoszonych przez dużych odbiorców nie zachęca dostawców energii elektrycznej do obniżania cen w celu utrzymania swoich największych klientów, ani nie zapobiega pogarszaniu się ich struktury kosztów. Zamiast tego dotacja stanowi zazwyczaj silniejszy bodziec dla dostawców do wykorzystania swojej władzy rynkowej. Dlatego, nawet gdyby prawdą było, biorąc pod uwagę nadwyżkę zdolności produkcyjnych, że przedsiębiorstwa energochłonne byłyby normalnie w stanie uzyskać konkurencyjną cenę, gdyby nie władza rynkowa dostawców energii elektrycznej (którzy zdaniem władz włoskich i beneficjentów mają interes w utrzymaniu wysokich cen), Komisja uważa, że taryfa preferencyjna nie jest właściwym instrumentem dla osłabienia takiej władzy rynkowej. |
| --- | --- |

(175)

Komisja zauważa również, że istnienie dotacji państwowej, mającej na celu zmniejszenie kosztów energii elektrycznej ponoszonych przez dużych odbiorców nie zachęca dostawców energii elektrycznej do obniżania cen w celu utrzymania swoich największych klientów, ani nie zapobiega pogarszaniu się ich struktury kosztów. Zamiast tego dotacja stanowi zazwyczaj silniejszy bodziec dla dostawców do wykorzystania swojej władzy rynkowej. Dlatego, nawet gdyby prawdą było, biorąc pod uwagę nadwyżkę zdolności produkcyjnych, że przedsiębiorstwa energochłonne byłyby normalnie w stanie uzyskać konkurencyjną cenę, gdyby nie władza rynkowa dostawców energii elektrycznej (którzy zdaniem władz włoskich i beneficjentów mają interes w utrzymaniu wysokich cen), Komisja uważa, że taryfa preferencyjna nie jest właściwym instrumentem dla osłabienia takiej władzy rynkowej.

6.1.4.   Proporcjonalność

| (176) | Dotacja przyznana beneficjentom taryf nie jest obliczana w taki sposób, aby zrekompensować różnice regionalne (tzn. różnicę pomiędzy cenami energii elektrycznej we Włoszech kontynentalnych a cenami na Sardynii w odniesieniu do tej samej kategorii klientów), ale raczej ma na celu zbliżenie cen obowiązujących na Sardynii do cen płaconych przez podmioty będące konkurentami beneficjentów w UE. Poziom cen określonych dla beneficjentów z Sardynii jest szczególnie niski i z pewnością znajduje się poniżej poziomu cen obowiązujących we Włoszech kontynentalnych, które należą do jednych z najwyższych cen w UE. Taryfa nie jest więc proporcjonalna do ograniczeń regionalnych, które rzekomo ma łagodzić. |
| --- | --- |

(176)

Dotacja przyznana beneficjentom taryf nie jest obliczana w taki sposób, aby zrekompensować różnice regionalne (tzn. różnicę pomiędzy cenami energii elektrycznej we Włoszech kontynentalnych a cenami na Sardynii w odniesieniu do tej samej kategorii klientów), ale raczej ma na celu zbliżenie cen obowiązujących na Sardynii do cen płaconych przez podmioty będące konkurentami beneficjentów w UE. Poziom cen określonych dla beneficjentów z Sardynii jest szczególnie niski i z pewnością znajduje się poniżej poziomu cen obowiązujących we Włoszech kontynentalnych, które należą do jednych z najwyższych cen w UE. Taryfa nie jest więc proporcjonalna do ograniczeń regionalnych, które rzekomo ma łagodzić.

| (177) | Już sama metoda wybrana do obliczania wysokości dopłaty sugeruje, że środek ten ma spełniać raczej cel polityki przemysłowej niż cel regionalny. Władze włoskie kilkakrotnie podkreślały w przesyłanych przez nie uwagach właśnie ten, związany z polityką przemysłową, aspekt taryf. |
| --- | --- |

(177)

Już sama metoda wybrana do obliczania wysokości dopłaty sugeruje, że środek ten ma spełniać raczej cel polityki przemysłowej niż cel regionalny. Władze włoskie kilkakrotnie podkreślały w przesyłanych przez nie uwagach właśnie ten, związany z polityką przemysłową, aspekt taryf.

6.1.5.   Stopniowe wycofywanie pomocy

| (178) | Regionalna pomoc operacyjna musi być stopniowo zmniejszana (pkt 4.17 wytycznych w sprawie pomocy regionalnej). Ponieważ mechanizmy aktualizacji dla taryf z 2004 r. i 2005 r. są odmienne, zostały ocenione osobno. |
| --- | --- |

(178)

Regionalna pomoc operacyjna musi być stopniowo zmniejszana (pkt 4.17 wytycznych w sprawie pomocy regionalnej). Ponieważ mechanizmy aktualizacji dla taryf z 2004 r. i 2005 r. są odmienne, zostały ocenione osobno.

| (179) | Taryfy z 2004 r. są indeksowane w oparciu o różnice w cenach paliwa i mogą tylko rosnąć lub pozostawać na tym samym poziomie. Według władz włoskich zapewnia to stopniowe zmniejszanie pomocy. Komisja jest zdania, że wymóg stopniowego wycofywania pomocy można uznać za spełniony tylko w przypadku zagwarantowania, że płatności wyrównawcze – które są równe rzeczywistej kwocie pomocy – będą z czasem stopniowo zmniejszane. Nie wystarczy, że taryfy będą rosnąć w czasie, ponieważ wyższe taryfy mogą mimo wszystko odpowiadać wyższemu poziomowi pomocy, jeśli w międzyczasie ceny płacone przez odbiorców końcowych na danym rynku rosną szybciej niż taryfy. Metoda stosowana przez władze włoskie nie daje żadnej pewności w tej kwestii (69). |
| --- | --- |

(179)

Taryfy z 2004 r. są indeksowane w oparciu o różnice w cenach paliwa i mogą tylko rosnąć lub pozostawać na tym samym poziomie. Według władz włoskich zapewnia to stopniowe zmniejszanie pomocy. Komisja jest zdania, że wymóg stopniowego wycofywania pomocy można uznać za spełniony tylko w przypadku zagwarantowania, że płatności wyrównawcze – które są równe rzeczywistej kwocie pomocy – będą z czasem stopniowo zmniejszane. Nie wystarczy, że taryfy będą rosnąć w czasie, ponieważ wyższe taryfy mogą mimo wszystko odpowiadać wyższemu poziomowi pomocy, jeśli w międzyczasie ceny płacone przez odbiorców końcowych na danym rynku rosną szybciej niż taryfy. Metoda stosowana przez władze włoskie nie daje żadnej pewności w tej kwestii (69).

| (180) | Jeśli chodzi o taryfy z 2005 r., Komisja dokonała oceny mechanizmu indeksacji wprowadzonego w art. 11 ust. 13 ustawy nr 80/2005 zgodnie z wykładnią AEEG w decyzji 217/05 (zob. motyw 33). Zgodnie z zasadami wdrażania określonymi przez AEEG taryfa ma być podwyższana corocznie o wartość procentową odzwierciedlającą zmiany cen energii elektrycznej w UE, jednakże wzrost ten nie może przekroczyć 4 %. Mechanizm ten zapewnia zdaniem władz włoskich stopniowe zmniejszanie pomocy. |
| --- | --- |

(180)

Jeśli chodzi o taryfy z 2005 r., Komisja dokonała oceny mechanizmu indeksacji wprowadzonego w art. 11 ust. 13 ustawy nr 80/2005 zgodnie z wykładnią AEEG w decyzji 217/05 (zob. motyw 33). Zgodnie z zasadami wdrażania określonymi przez AEEG taryfa ma być podwyższana corocznie o wartość procentową odzwierciedlającą zmiany cen energii elektrycznej w UE, jednakże wzrost ten nie może przekroczyć 4 %. Mechanizm ten zapewnia zdaniem władz włoskich stopniowe zmniejszanie pomocy.

| (181) | Komisja jest jednak zdania, że fakt objęcia taryfy nominalnej stosunkowo niewielkim rocznym wzrostem nie oznacza, że kwota pomocy netto – mierzona płatnościami wyrównawczymi – zmniejszy się wraz z upływem czasu. |
| --- | --- |

(181)

Komisja jest jednak zdania, że fakt objęcia taryfy nominalnej stosunkowo niewielkim rocznym wzrostem nie oznacza, że kwota pomocy netto – mierzona płatnościami wyrównawczymi – zmniejszy się wraz z upływem czasu.

| (182) | Przy założeniu, że trend cenowy na giełdach energii elektrycznej można uznać za dość reprezentatywny dla zmian w cenach w ramach umów dwustronnych, jak zasugerowały władze włoskie, taryfy z 2005 r. miałyby charakter malejący tylko w sytuacji obniżki średnich cen unijnych (ponieważ taryfy nie mogą maleć – mogą tylko rosnąć). We wszystkich pozostałych przypadkach taryfy powodowałyby powstanie rosnącej korzyści (70). Ponieważ od 2004 r. do co najmniej 2007 r. średnie ceny energii elektrycznej w UE gwałtownie rosły (o ponad 4 % rocznie), element pomocy zawarty w taryfach z 2005 r. zwiększałby się z czasem. |
| --- | --- |

(182)

Przy założeniu, że trend cenowy na giełdach energii elektrycznej można uznać za dość reprezentatywny dla zmian w cenach w ramach umów dwustronnych, jak zasugerowały władze włoskie, taryfy z 2005 r. miałyby charakter malejący tylko w sytuacji obniżki średnich cen unijnych (ponieważ taryfy nie mogą maleć – mogą tylko rosnąć). We wszystkich pozostałych przypadkach taryfy powodowałyby powstanie rosnącej korzyści (70). Ponieważ od 2004 r. do co najmniej 2007 r. średnie ceny energii elektrycznej w UE gwałtownie rosły (o ponad 4 % rocznie), element pomocy zawarty w taryfach z 2005 r. zwiększałby się z czasem.

| (183) | Władze włoskie twierdzą, że umowy dwustronne są w rzeczywistości mniej podatne na wzrost cen niż ceny na giełdach energii elektrycznej i ze z tego powodu taryfy z 2005 r. mają w rzeczywistości charakter malejący. Komisja wskazuje, że metoda indeksacji przedłożona do oceny jest oparta na zmianach w cenach na giełdach energii elektrycznej i że Włochy nie przedłożyły danych dotyczących zmian w cenach w ramach umów dwustronnych. Dlatego też twierdzenia władz włoskich nie są dostatecznie uzasadnione. |
| --- | --- |

(183)

Władze włoskie twierdzą, że umowy dwustronne są w rzeczywistości mniej podatne na wzrost cen niż ceny na giełdach energii elektrycznej i ze z tego powodu taryfy z 2005 r. mają w rzeczywistości charakter malejący. Komisja wskazuje, że metoda indeksacji przedłożona do oceny jest oparta na zmianach w cenach na giełdach energii elektrycznej i że Włochy nie przedłożyły danych dotyczących zmian w cenach w ramach umów dwustronnych. Dlatego też twierdzenia władz włoskich nie są dostatecznie uzasadnione.

| (184) | Ograniczone informacje posiadane przez Komisję sugerują wręcz coś przeciwnego, tzn. że ceny w ramach umów dwustronnych na Sardynii wzrosły znacząco (zob. np. oświadczenie przedsiębiorstwa Eurallumina, że w 2005/2006 r. płaciło ono 80 EUR za MWh na wolnym rynku, zaś w 2004 r. tylko 65 EUR). Gdyby taryfy zostały wdrożone w tych okolicznościach, płatności wyrównawcze rosłyby z biegiem czasu. |
| --- | --- |

(184)

Ograniczone informacje posiadane przez Komisję sugerują wręcz coś przeciwnego, tzn. że ceny w ramach umów dwustronnych na Sardynii wzrosły znacząco (zob. np. oświadczenie przedsiębiorstwa Eurallumina, że w 2005/2006 r. płaciło ono 80 EUR za MWh na wolnym rynku, zaś w 2004 r. tylko 65 EUR). Gdyby taryfy zostały wdrożone w tych okolicznościach, płatności wyrównawcze rosłyby z biegiem czasu.

| (185) | Dlatego też ani taryfy z 2004 r., ani taryfy z 2005 r. nie spełniają wymogu stopniowego wycofywania pomocy. |
| --- | --- |

(185)

Dlatego też ani taryfy z 2004 r., ani taryfy z 2005 r. nie spełniają wymogu stopniowego wycofywania pomocy.

6.1.6.   Wnioski dotyczące zgodności środka z zasadami pomocy regionalnej

| (186) | Komisja stwierdza, że przedmiotowych taryf nie można uznać za zgodne z zasadami pomocy regionalnej w świetle wytycznych w sprawie pomocy regionalnej z 1998 r. Ponieważ Sardynia przestała być regionem kwalifikującym się do pomocy w rozumieniu art. 107 ust. 3 lit. a) po grudniu 2006 r., analiza zgodności pomocy w świetle wytycznych w sprawie pomocy regionalnej na lata 2007–2013 nie jest konieczna. |
| --- | --- |

(186)

Komisja stwierdza, że przedmiotowych taryf nie można uznać za zgodne z zasadami pomocy regionalnej w świetle wytycznych w sprawie pomocy regionalnej z 1998 r. Ponieważ Sardynia przestała być regionem kwalifikującym się do pomocy w rozumieniu art. 107 ust. 3 lit. a) po grudniu 2006 r., analiza zgodności pomocy w świetle wytycznych w sprawie pomocy regionalnej na lata 2007–2013 nie jest konieczna.

| (187) | Komisja przyjęła podobne negatywne stanowisko w 2005 r. w odniesieniu do środka, który miał na celu zmniejszenie kosztów energii elektrycznej ponoszonych na Sardynii przez przedsiębiorstwo Eurallumina. Komisja uznała, że sporny środek, który przyjął postać zwolnienia z podatku akcyzowego od olejów ciężkich, nie może zostać zatwierdzony w oparciu o wytyczne w sprawie pomocy regionalnej (71). |
| --- | --- |

(187)

Komisja przyjęła podobne negatywne stanowisko w 2005 r. w odniesieniu do środka, który miał na celu zmniejszenie kosztów energii elektrycznej ponoszonych na Sardynii przez przedsiębiorstwo Eurallumina. Komisja uznała, że sporny środek, który przyjął postać zwolnienia z podatku akcyzowego od olejów ciężkich, nie może zostać zatwierdzony w oparciu o wytyczne w sprawie pomocy regionalnej (71).

6.2.   Inne względy dotyczące zgodności

| (188) | Włochy i zainteresowane przedsiębiorstwa utrzymują, że system ma na celu zaradzenie niedoborom na rynkach energii elektrycznej, na których nie pojawiły się jeszcze ceny konkurencyjne. Twierdzą, że wysokie ceny energii elektrycznej zagrażają konkurencyjności sektorów energochłonnych. Przyznają, że pomoc skutkuje efektem zachęty, ponieważ bez niej przedsiębiorstwa musiałyby zostać zlikwidowane. |
| --- | --- |

(188)

Włochy i zainteresowane przedsiębiorstwa utrzymują, że system ma na celu zaradzenie niedoborom na rynkach energii elektrycznej, na których nie pojawiły się jeszcze ceny konkurencyjne. Twierdzą, że wysokie ceny energii elektrycznej zagrażają konkurencyjności sektorów energochłonnych. Przyznają, że pomoc skutkuje efektem zachęty, ponieważ bez niej przedsiębiorstwa musiałyby zostać zlikwidowane.

| (189) | Zdaniem Komisji nie można uznać, że pomoc operacyjna dla kilku przedsiębiorstw przemysłowych jest właściwą reakcją na brak konkurencji na lokalnym rynku energii elektrycznej, mający wpływ na wszystkich odbiorców energii elektrycznej. |
| --- | --- |

(189)

Zdaniem Komisji nie można uznać, że pomoc operacyjna dla kilku przedsiębiorstw przemysłowych jest właściwą reakcją na brak konkurencji na lokalnym rynku energii elektrycznej, mający wpływ na wszystkich odbiorców energii elektrycznej.

| (190) | Wątpliwości budzi również kwestia, czy pomoc jest odpowiednim i proporcjonalnym sposobem zapobieżenia przeniesieniu przedsiębiorstw poza obszar UE. W decyzjach Komisji ani orzeczeniach sądów unijnych nie istnieje żaden precedens przyjęcia takiego argumentu jako uzasadnienia przyznania pomocy państwa. Decyzje o całkowitym lub częściowym przeniesieniu produkcji są częścią strategii biznesowej przedsiębiorstwa i Komisja nigdy nie twierdziła, że stanowią one niewydolność rynku. W sprawach Terni
   (72) i Alcoa
   (73) Komisja wyraziła wątpliwości co do podobnych argumentów łączących środki pomocy z celem zapobiegania przeniesieniu sektora poza UE. |
| --- | --- |

(190)

Wątpliwości budzi również kwestia, czy pomoc jest odpowiednim i proporcjonalnym sposobem zapobieżenia przeniesieniu przedsiębiorstw poza obszar UE. W decyzjach Komisji ani orzeczeniach sądów unijnych nie istnieje żaden precedens przyjęcia takiego argumentu jako uzasadnienia przyznania pomocy państwa. Decyzje o całkowitym lub częściowym przeniesieniu produkcji są częścią strategii biznesowej przedsiębiorstwa i Komisja nigdy nie twierdziła, że stanowią one niewydolność rynku. W sprawach Terni
   (72) i Alcoa
   (73) Komisja wyraziła wątpliwości co do podobnych argumentów łączących środki pomocy z celem zapobiegania przeniesieniu sektora poza UE.

| (191) | Należy również zauważyć, że wnioski specjalistycznych organów, takich jak Grupa Wysokiego Szczebla do spraw Konkurencyjności, Energii i Środowiska (74), które przywoływano w trakcie postępowań, nie sugerują, iż należy przyznać specjalną pomoc państwa w celu rozwiązania kwestii konkurencyjności pojawiających się w związku z wysokimi cenami energii elektrycznej, lecz podkreślają potrzebę pełnej zgodności z mającymi zastosowanie zasadami pomocy państwa (75). |
| --- | --- |

(191)

Należy również zauważyć, że wnioski specjalistycznych organów, takich jak Grupa Wysokiego Szczebla do spraw Konkurencyjności, Energii i Środowiska (74), które przywoływano w trakcie postępowań, nie sugerują, iż należy przyznać specjalną pomoc państwa w celu rozwiązania kwestii konkurencyjności pojawiających się w związku z wysokimi cenami energii elektrycznej, lecz podkreślają potrzebę pełnej zgodności z mającymi zastosowanie zasadami pomocy państwa (75).

| (192) | W świetle powyższego Komisja jest zdania, że kwestionowane taryfy z 2004 i 2005 r. nie kwalifikują się do żadnego z wyłączeń przewidzianych w art. 107 TFUE. Wyłączenia zawarte w art. 107 ust. 2 TFUE nie mają zastosowania, ponieważ pomoc nie ma charakteru socjalnego, nie ma na celu naprawienia szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnym i nie została przyznana w celu zrekompensowania niekorzystnych skutków gospodarczych spowodowanych podziałem Niemiec. Wyłączenia zawarte w art. 107 ust. 3 lit. b) i d) TFUE również nie znajdują zastosowania, ponieważ środek nie jest przeznaczony na wspieranie realizacji ważnego projektu stanowiącego przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania, nie ma na celu zaradzenia poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego ani nie jest przeznaczony na wspieranie kultury i zachowanie dziedzictwa kulturowego. Jeśli chodzi o wyłączenie zawarte w art. 107 ust. 3 lit. a) TFUE, analiza przeprowadzona powyżej w motywach 160–187 wykazała, że taryfa nie może zostać zatwierdzona jako pomoc przeznaczona na sprzyjanie rozwojowi gospodarczemu regionu, w którym poziom życia jest nienormalnie niski lub w którym istnieje poważny stan niedostatecznego zatrudnienia. Jeśli chodzi o art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE, pomoc operacyjna nie kwalifikuje się z zasady do tego wyłączenia, jak wskazano w motywach 155–158, a Komisja nie była w stanie potwierdzić istnienia jakichkolwiek szczególnych okoliczności, które mogłyby uzasadnić przyznanie takiej pomocy w przedmiotowym przypadku. |
| --- | --- |

(192)

W świetle powyższego Komisja jest zdania, że kwestionowane taryfy z 2004 i 2005 r. nie kwalifikują się do żadnego z wyłączeń przewidzianych w art. 107 TFUE. Wyłączenia zawarte w art. 107 ust. 2 TFUE nie mają zastosowania, ponieważ pomoc nie ma charakteru socjalnego, nie ma na celu naprawienia szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnym i nie została przyznana w celu zrekompensowania niekorzystnych skutków gospodarczych spowodowanych podziałem Niemiec. Wyłączenia zawarte w art. 107 ust. 3 lit. b) i d) TFUE również nie znajdują zastosowania, ponieważ środek nie jest przeznaczony na wspieranie realizacji ważnego projektu stanowiącego przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania, nie ma na celu zaradzenia poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego ani nie jest przeznaczony na wspieranie kultury i zachowanie dziedzictwa kulturowego. Jeśli chodzi o wyłączenie zawarte w art. 107 ust. 3 lit. a) TFUE, analiza przeprowadzona powyżej w motywach 160–187 wykazała, że taryfa nie może zostać zatwierdzona jako pomoc przeznaczona na sprzyjanie rozwojowi gospodarczemu regionu, w którym poziom życia jest nienormalnie niski lub w którym istnieje poważny stan niedostatecznego zatrudnienia. Jeśli chodzi o art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE, pomoc operacyjna nie kwalifikuje się z zasady do tego wyłączenia, jak wskazano w motywach 155–158, a Komisja nie była w stanie potwierdzić istnienia jakichkolwiek szczególnych okoliczności, które mogłyby uzasadnić przyznanie takiej pomocy w przedmiotowym przypadku.

| (193) | Komisja stwierdza zatem, że zarówno taryfa z 2004 r., jak i taryfa z 2005 r. są niezgodne z rynkiem wewnętrznym. |
| --- | --- |

(193)

Komisja stwierdza zatem, że zarówno taryfa z 2004 r., jak i taryfa z 2005 r. są niezgodne z rynkiem wewnętrznym.

| (194) | Po dojściu do takiego wniosku Komisja nie musi już rozpatrywać ewentualnych skutków łącznych nowej pomocy ani starej pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym, o których mowa w motywie 31 w świetle wyroku w sprawie Deggendorf. |
| --- | --- |

(194)

Po dojściu do takiego wniosku Komisja nie musi już rozpatrywać ewentualnych skutków łącznych nowej pomocy ani starej pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym, o których mowa w motywie 31 w świetle wyroku w sprawie Deggendorf.

7.   ODZYSKANIE POMOCY

| (195) | Artykuł 14 ust. 1 rozporządzenia nr 659/1999 stanowi, że w przypadkach pomocy przyznanej bezprawnie, która jest niezgoda z rynkiem wewnętrznym, należy niezwłocznie przywrócić efektywną konkurencję, chyba że odzyskanie pomocy byłoby sprzeczne z ogólną zasadą prawa wspólnotowego. |
| --- | --- |

(195)

Artykuł 14 ust. 1 rozporządzenia nr 659/1999 stanowi, że w przypadkach pomocy przyznanej bezprawnie, która jest niezgoda z rynkiem wewnętrznym, należy niezwłocznie przywrócić efektywną konkurencję, chyba że odzyskanie pomocy byłoby sprzeczne z ogólną zasadą prawa wspólnotowego.

| (196) | W przedmiotowym przypadku odzyskaniu podlegają wyłącznie taryfy z 2004 r. (sprawa C 38/A/04), ponieważ taryfy z 2005 r. (sprawa C 13/06) nie zostały wdrożone |
| --- | --- |

(196)

W przedmiotowym przypadku odzyskaniu podlegają wyłącznie taryfy z 2004 r. (sprawa C 38/A/04), ponieważ taryfy z 2005 r. (sprawa C 13/06) nie zostały wdrożone

7.1.   Uzasadnione oczekiwania i inne ogólne zasady prawa wspólnotowego, które mogą uniemożliwić odzyskanie pomocy

| (197) | Według utrwalonego orzecznictwa, jeśli pomoc została przyznana bez uprzedniego zgłoszenia, zgodnie z art. 108 ust. 3 TFUE, odbiorca pomocy nie może powoływać się na uzasadnione oczekiwania co do prawidłowości przyznania tej pomocy (76). Sumienne przedsiębiorstwo powinno być w stanie ustalić, czy przeprowadzono procedurę zgłoszenia i czy pomoc została prawidłowo przyznana. |
| --- | --- |

(197)

Według utrwalonego orzecznictwa, jeśli pomoc została przyznana bez uprzedniego zgłoszenia, zgodnie z art. 108 ust. 3 TFUE, odbiorca pomocy nie może powoływać się na uzasadnione oczekiwania co do prawidłowości przyznania tej pomocy (76). Sumienne przedsiębiorstwo powinno być w stanie ustalić, czy przeprowadzono procedurę zgłoszenia i czy pomoc została prawidłowo przyznana.

| (198) | Odbiorcy bezprawnie przyznanej pomocy przysługuje jednak możliwość powołania się na wyjątkowe okoliczności, w wyniku których miał uzasadnione oczekiwania odnośnie do zgodności otrzymanej pomocy z prawem i dlatego odmawia zwrotu tej pomocy (77). |
| --- | --- |

(198)

Odbiorcy bezprawnie przyznanej pomocy przysługuje jednak możliwość powołania się na wyjątkowe okoliczności, w wyniku których miał uzasadnione oczekiwania odnośnie do zgodności otrzymanej pomocy z prawem i dlatego odmawia zwrotu tej pomocy (77).

| (199) | Beneficjenci taryf z 2004 r. nie przedstawili na ten temat żadnych informacji, zaś Komisja nie odnotowała żadnych wyjątkowych okoliczności, które mogłyby być podstawą do uzasadnionych oczekiwań ze strony beneficjentów. W szczególności żadne oczekiwanie, że taryfy nie będą stanowić pomocy państwa, nie mogło powstać w wyniku decyzji w sprawie Alumix z 1996 r. Jak wskazano w decyzji o wszczęciu postępowania z 2004 r. (zob. motyw 37), taryfa, która służyła jako model dla kwestionowanych taryf z 2004 r. nie była pierwotnym ustaleniem dotyczącym Alumix, co do którego Komisja uznała w 1996 r., że nie stanowi pomocy państwa, a całkiem nowym środkiem, który został przez władze włoskie znacząco zmodyfikowany (w szczególności w odniesieniu do mechanizmu finansowania) (78) i rozciągnięty w czasie. W takiej sytuacji ostrożny odbiorca pomocy sprawdziłby, czy nowy środek jest zgodny z prawem. |
| --- | --- |

(199)

Beneficjenci taryf z 2004 r. nie przedstawili na ten temat żadnych informacji, zaś Komisja nie odnotowała żadnych wyjątkowych okoliczności, które mogłyby być podstawą do uzasadnionych oczekiwań ze strony beneficjentów. W szczególności żadne oczekiwanie, że taryfy nie będą stanowić pomocy państwa, nie mogło powstać w wyniku decyzji w sprawie Alumix z 1996 r. Jak wskazano w decyzji o wszczęciu postępowania z 2004 r. (zob. motyw 37), taryfa, która służyła jako model dla kwestionowanych taryf z 2004 r. nie była pierwotnym ustaleniem dotyczącym Alumix, co do którego Komisja uznała w 1996 r., że nie stanowi pomocy państwa, a całkiem nowym środkiem, który został przez władze włoskie znacząco zmodyfikowany (w szczególności w odniesieniu do mechanizmu finansowania) (78) i rozciągnięty w czasie. W takiej sytuacji ostrożny odbiorca pomocy sprawdziłby, czy nowy środek jest zgodny z prawem.

| (200) | Komisja jest również zdania, że odzyskanie pomocy nie stanowiłoby naruszenia żadnej innej ogólnej zasady prawa wspólnotowego. |
| --- | --- |

(200)

Komisja jest również zdania, że odzyskanie pomocy nie stanowiłoby naruszenia żadnej innej ogólnej zasady prawa wspólnotowego.

7.2.   Określenie ilościowe kwot do odzyskania

| (201) | Wszystkie kwoty pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym, otrzymane przez przedsiębiorstwa Portovesme, ILA i Eurallumina zgodnie z art. 1 dekretu z 2004 r. muszą zostać odzyskane, wraz z odsetkami, zgodnie z rozdziałem V rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (79). |
| --- | --- |

(201)

Wszystkie kwoty pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym, otrzymane przez przedsiębiorstwa Portovesme, ILA i Eurallumina zgodnie z art. 1 dekretu z 2004 r. muszą zostać odzyskane, wraz z odsetkami, zgodnie z rozdziałem V rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (79).

| (202) | Celem odzyskania pomocy jest przywrócenie konkurencyjnej sytuacji beneficjentów, którą posiadali przed przyznaniem pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym, poprzez wyeliminowanie uzyskanej za jej pomocą nienależnej korzyści. W przedmiotowym przypadku uzyskana korzyść jest równa różnicy między taryfą preferencyjną a ceną za energię elektryczną, jaką beneficjenci musieliby zapłacić na rynku w przypadku braku kwestionowanych taryf. |
| --- | --- |

(202)

Celem odzyskania pomocy jest przywrócenie konkurencyjnej sytuacji beneficjentów, którą posiadali przed przyznaniem pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym, poprzez wyeliminowanie uzyskanej za jej pomocą nienależnej korzyści. W przedmiotowym przypadku uzyskana korzyść jest równa różnicy między taryfą preferencyjną a ceną za energię elektryczną, jaką beneficjenci musieliby zapłacić na rynku w przypadku braku kwestionowanych taryf.

| (203) | W czasie, gdy wprowadzono taryfy, wszystkie zainteresowane przedsiębiorstwa dokonywały zakupu energii elektrycznej na podstawie umów dwustronnych. Państwo podjęło interwencję, subsydiując ceny umowne w drodze płatności wyrównawczych. Kwoty podlegające odzyskaniu są zatem równe płatnościom wyrównawczym otrzymywanym przez odbiorców w przedmiotowym okresie (zob. motyw 30). |
| --- | --- |

(203)

W czasie, gdy wprowadzono taryfy, wszystkie zainteresowane przedsiębiorstwa dokonywały zakupu energii elektrycznej na podstawie umów dwustronnych. Państwo podjęło interwencję, subsydiując ceny umowne w drodze płatności wyrównawczych. Kwoty podlegające odzyskaniu są zatem równe płatnościom wyrównawczym otrzymywanym przez odbiorców w przedmiotowym okresie (zob. motyw 30).

8.   WNIOSEK

Komisja stwierdza, że zarówno taryfy z 2004 r., jak i taryfy z 2005 r. stanowią pomoc operacyjną, która nie kwalifikuje się do żadnego odstępstwa od ogólnego zakazu pomocy państwa zgodnie z Traktatem WE, a tym samym jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym.

W przypadku taryf z 2004 r., które zostały wdrożone niezgodnie z prawem i z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE, wszelkie niezrealizowane wypłaty pomocy muszą zostać anulowane, natomiast pomoc już wypłacona musi zostać odzyskana. Kwota podlegająca odzyskaniu odpowiada wysokości wszystkich płatności wyrównawczych dokonanych przez Fundusz Wyrównawczy na rzecz przedsiębiorstw Portovesme, ILA i Eurallumina.

Taryfy z 2005 r., które zostały w prawidłowy sposób zgłoszone przez władze włoskie zgodnie z wymogami art. 108 ust. 3 TFUE, nie mogą być stosowane,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

1.   Pomoc państwa, której Włochy zamierzają udzielić na rzecz Portovesme Srl, Eurallumina SpA, ILA SpA i Syndial SpA w oparciu o art. 11 ust. 12 dekretu z mocą ustawy nr 35 z dnia 14 marca 2005 r., przekształconego w ustawę nr 80/2005 z dnia 14 maja 2005 r., jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym.

2.   W związku z powyższym przedmiotowa pomoc nie może zostać przyznana.

Artykuł 2

Pomoc państwa, która została w sposób niezgodny z prawem i z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE przyznana przez Włochy, w oparciu o art. 1 dekretu Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 lutego 2004 r., w wysokości 12 845 892,82 EUR na rzecz Portovesme Srl, w wysokości 5 208 152,05 EUR na rzecz Eurallumina SpA oraz w wysokości 291 120,27 EUR na rzecz ILA SpA, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym

Artykuł 3

1.   Włochy odzyskają od beneficjentów pomoc, o której mowa w art. 2.

2.   Do kwot podlegających zwrotowi dolicza się odsetki za cały okres począwszy od dnia, w którym pomoc została przekazana do dyspozycji beneficjenta, do dnia jej faktycznego odzyskania.

3.   Odsetki nalicza się narastająco zgodnie z przepisami rozdziału V rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004.

4.   Włochy anulują wszystkie dotychczas niezrealizowane wypłaty pomocy, o której mowa w art. 2, ze skutkiem od dnia przyjęcia niniejszej decyzji.

Artykuł 4

1.   Odzyskanie pomocy, o której mowa w art. 2, odbywa się w sposób bezzwłoczny i skuteczny.

2.   Włochy zapewniają wykonanie niniejszej decyzji w terminie czterech miesięcy od daty jej notyfikacji.

Artykuł 5

1.   W terminie dwóch miesięcy od daty notyfikacji niniejszej decyzji Włochy przekazują Komisji następujące informacje:

| a) | łączną kwotę (kwota główna i odsetki od zwracanej pomocy) do odzyskania od beneficjenta; |
| --- | --- |

a)

łączną kwotę (kwota główna i odsetki od zwracanej pomocy) do odzyskania od beneficjenta;

| b) | szczegółowy opis środków już podjętych oraz środków planowanych w celu wykonania niniejszej decyzji; |
| --- | --- |

b)

szczegółowy opis środków już podjętych oraz środków planowanych w celu wykonania niniejszej decyzji;

| c) | dokumenty potwierdzające, że beneficjentowi nakazano zwrot pomocy. |
| --- | --- |

c)

dokumenty potwierdzające, że beneficjentowi nakazano zwrot pomocy.

2.   Do momentu całkowitego odzyskania pomocy, o której mowa w art. 2, Włochy na bieżąco informują Komisję o kolejnych środkach podejmowanych na szczeblu krajowym w celu wykonania niniejszej decyzji. Na wniosek Komisji Włochy bezzwłocznie przedstawiają informacje o środkach już podjętych oraz środkach planowanych w celu wykonania niniejszej decyzji. Włochy dostarczają również szczegółowe informacje o kwocie pomocy oraz odsetkach już odzyskanych od beneficjenta.

Artykuł 6

Niniejsza decyzja jest skierowana do Republiki Włoskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia 23 lutego 2011 r.

W imieniu Komisji

Joaquín ALMUNIA

Wiceprzewodniczący

---

(1)  Dz.U. C 30 z 5.2.2005, s. 7 oraz Dz.U. C 145 z 21.6.2006, s. 8.

1

(2)  Dz.U. C 30 z 5.2.2005, s. 7.

2

(3)  Decyzja Komisji 2010/460/WE z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawie pomocy państwa C 38/A/04 (ex NN 58/04) i C 36/B/06 (ex NN 38/06) przyznanej przez Włochy na rzecz Alcoa Transfomrazioni (Dz.U. L 227 z 28.8.2010, s. 62).

3

(4)  Dz.U. C 145 z 21.6.2006, s. 8.

4

(5)  W odniesieniu do jego zakładów w Portoscuso i San Gavino.

5

(6)  Tlenek glinu to surowiec pośredni uzyskiwany z boksytu i wykorzystywany do wytopu aluminium. Znaczną część produktów wytwarzanych przez Eurallumina wykorzystuje się w pobliskich zakładach wytopu należących do Alcoa.

6

(7)  Mechanizm taryfowy opisano w art. 73 skonsolidowanych przepisów dotyczących świadczenia usług przesyłu, dystrybucji, pomiaru i sprzedaży energii elektrycznej w okresie regulacyjnym 2004–2007 (Testo integrato delle disposizioni per l’erogazione dei servizi di trasmissione, distribuzione, misura e vendita dell’energia elettrica per il periodo di regolazione 2004-2007). AEEG sporządza ten dokument i dokonuje jego regularnych przeglądów.

7

(Testo integrato delle disposizioni per l’erogazione dei servizi di trasmissione, distribuzione, misura e vendita dell’energia elettrica per il periodo di regolazione 2004-2007)

(8)  Fundusz Wyrównawczy to organ publiczny ustanowiony na mocy dekretu legislacyjnego nr 98 z dnia 26 stycznia 1948 r.; podejmuje on działania zgodnie z instrukcjami otrzymanymi od AEEG i zajmuje się między innymi przepływami finansowymi związanymi z preferencyjnymi taryfami opłat za energię elektryczną (pobieraniem opłat i wypłatami na rzecz odbiorców końcowych).

8

(9)  Beneficjenci mogli również wypowiedzieć swoje aktualne umowy na dostawę energii elektrycznej i zwrócić się bezpośrednio do jedynego nabywcy (Acquirente unico) – organu będącego własnością państwa odpowiedzialnego za gromadzenie zamówień od konsumentów, którzy chcieli być przez niego obsługiwani, oraz za nabywanie w ich imieniu energii elektrycznej na rynku hurtowym po najlepszych możliwych cenach. Jeśli beneficjent płatności wyrównawczych zdecydował się wybrać ten system, państwo wykorzystywało cenę jedynego nabywcy jako cenę referencyjną przy obliczaniu płatności wyrównawczych. Powyższe rozwiązanie opracowano w celu zminimalizowania kosztów systemu ponoszonych przez społeczeństwo, ponieważ zniechęcało ono beneficjentów do zawierania niekorzystnych umów dostawy energii elektrycznej z własnymi dostawcami (skutkujących wyższymi płatnościami wyrównawczymi). Rozwiązanie to było jednak opcjonalne: beneficjenci nie musieli zwracać się sami do jedynego nabywcy, aby otrzymać płatności wyrównawcze.

9

(Acquirente unico)

(10)  Standardowa taryfa opłat za energię elektryczną we Włoszech, odzwierciedlająca sposób przypisywania kosztów odbiorcom końcowym, jest podzielona na komponenty taryfowe. Każdy komponent ma finansować określone koszty. Przykładowo, komponent A2 finansuje koszty rozbiórki starych elektrowni atomowych, natomiast komponent A3 – instalacje energii odnawialnej. Komponent A4 finansował systemy preferencyjnych taryf opłat za energię elektryczną. Strukturę taką mają również wszystkie rachunki odbiorców końcowych.

10

(11)  Pismo od AEEG do Ministerstwa Przemysłu z dnia 17 grudnia 2004 r. Zgodnie z dostępnymi informacjami dekret z 2004 r. nie został jednak formalnie uchylony przez władze włoskie.

11

(12)  Termin ten oznacza najprawdopodobniej rynek UE/EOG.

12

(13)  W artykule tym przedłużono okres stosowania taryf dla Alcoa i Terni do 2010 r.

13

(14)  Nr ref. sprawy R.G. n. 2317/2005.

14

(15)  W szczególności dekretu legislacyjnego nr 79/1999 wdrażającego dyrektywę 96/92/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 grudnia 1996 r. dotyczącą wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej (Dz.U. L 27 z 30.1.1997, s. 20).

15

(16)  Decyzje Komisji C/2005/4436/06 z dnia 7 grudnia 2005 r. i C/2007/286/3 z dnia 7 lutego 2007 r.

16

(17)  Decyzja Komisji C(2004) 4329 z dnia 16 listopada 2004 r., Dz.U. C 30 z 5.2.2005, s. 7.

17

(18)  Dz.U. C 288 z 1.10.1996, s. 4.

18

(19)  Dz.U. C 74 z 10.3.1998, s. 9, pkt 4.15 – 4.17, ze zmianami (Dz.U. C 258 z 9.9.2000, s. 5).

19

(20)  Dz.U. L 283 z 31.10.2003, s. 51.

20

(21)  W szczególności władze włoskie twierdziły, że ceny dla odbiorców energochłonnych były negocjowane dwustronnie, a tym samym nie należały do strefy publicznej. Oznacza to, że nie były w stanie podać cen energii eklektycznej płaconych przez beneficjentów i ich konkurentów w innych włoskich regionach.

21

(22)  Dz.U. C 54 z 4.3.2006, s. 13.

22

(23)  Sprawa C 80/01 (sprawa dotycząca tlenku glinu, decyzja Komisji 2006/323/WE). Sprawa dotyczyła zwolnień z podatku akcyzowego oleju ciężkiego wykorzystywanego do produkcji tlenku glinu na Sardynii, w Gardanne (Francja) i Shannon (Irlandia).

23

(24)  Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 15 maja 1997 r. w sprawie C 355/95 Textilwerke Deggendorf przeciwko Komisji, [1997] Rec. s. I-2549.

24

Textilwerke Deggendorf przeciwko Komisji

(25)  Zobacz motyw 9 niniejszej decyzji.

25

(26)  Ruda aluminium, surowiec do produkcji tlenku glinu.

26

(27)  W czasie opracowania niniejszej decyzji przedsiębiorstwo Eurallumina nie prowadziło produkcji przez ponad rok, a jej pracownicy otrzymywali odprawę cassa integrazione.

27

cassa integrazione

(28)  Dokument COM(2004) 863 wersja ostateczna.

28

(29)  Sprawa C 379/98, [2001] Rec., s. I-2099.

29

(30)  Włochy oszacowały, że przedmiotowa infrastruktura zostanie zakończona w 2007 r. W kontekście sprawy C 13/2006 i C 36b/2006 Włochy podają, że oczekiwany termin to 2010 r. W chwili przyjęcia niniejszej decyzji rurociąg GALSI nie został zbudowany (ale ma być zlecony w 2014 r.), a połączenie kablowe SAPEI funkcjonuje jedynie częściowo.

30

(31)  Pierwsze sprawozdanie Grupy wysokiego szczebla ds. konkurencyjności, energii i środowiska, Wkład do zintegrowanego podejścia dotyczącego polityk w zakresie konkurencji, energii i środowiska, http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sustainable-business/policy-integration/high-level-group/reference-material/index_en.htm. Grupa wysokiego szczebla stanowiła forum, w którym uczestniczyli przedstawiciele Komisji i przedsiębiorcy.

31

Wkład do zintegrowanego podejścia dotyczącego polityk w zakresie konkurencji, energii i środowiska

(32)  Ten wysoki poziom rezerwy (80 % maksymalnej mocy pochłanianej przez sieć) został ustalony na mocy dekretu ministerialnego z dnia 7 sierpnia 2000 r.

32

(33)  Wartość tę uzyskano, powiększając cenę preferencyjną wynoszącą około 26 EUR za MWh o płatność wyrównawczą w wysokości 37 EUR za MWh.

33

(34)  Zob. na przykład sprawa dotycząca osób prowadzących uprawy szklarniowe w Niderlandach, decyzja Komisji 85/215/EWG z dnia 13 lutego 1985 r. w sprawie preferencyjnej taryfy pobieranej od prowadzących uprawy szklarniowe za gaz ziemny w Niderlandach (Dz.U. L 97 z 4.4.1985, s. 49). Aby przeprowadzić ocenę w zakresie istnienia korzyści w odniesieniu do określonych cen gazu w tej sprawie, Komisja uwzględniła faktyczne warunki rynkowe i zastosowała test prywatnego inwestora.

34

(35)  Zob. na przykład wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-372/97 Włochy przeciwko Komisji, [2004] Rec. s. I-3679, pkt 67.

35

Włochy przeciwko Komisji

(36)  Pierwsza dyrektywa w sprawie liberalizacji 96/92/WE została wdrożona przez Włochy dekretem nr 79/1999 (zob. przypis 15).

36

(37)  Sprawa T-332/06 Alcoa Trasformazioni, [2009] Zb.Orz. II-29 (apelacja w toku).

37

Alcoa Trasformazioni

(38)  Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-241/94 Francja przeciwko Komisji [1996] Rec. s. I-4551, pkt 34.

38

Francja przeciwko Komisji

(39)  Zob. na przykład sprawa PreussenElektra, cytowana powyżej, pkt 58.

39

PreussenElektra

(40)  Zob. na przykład wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-482/99 Francja przeciwko Komisji (Stardust Marine), [2002] Rec. s. I-4397, pkt 24.

40

Francja przeciwko Komisji

Stardust Marine

(41)  Zob. wyroki Trybunału Sprawiedliwości w sprawie 78/76 Steinike & Weinlig, [1977] Rec. s. 595, i w sprawie 47/69 Francuskie tekstylia, [1970] Rec. s. 487.

41

Steinike & Weinlig

Francuskie tekstylia

(42)  Zob. przypis 29.

42

(43)  Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-345/02 Pearle i in., [2004] Zb.Orz. s. I-7139.

43

Pearle i in

(44)  Wyrok Sądu Pierwszej Instancji w sprawie T-136/05 Earl Salvat przeciwko Komisji, [2007] Zb.Orz. s. II-4063, pkt 137–165.

44

05 Earl Salvat przeciwko Komisji

(45)  Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie 57/86 Grecja przeciwko Komisji, [1988] Rec. s. 2855, pkt 12; wyrok w sprawie PreussenElektra, cytowany powyżej; wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-126/01 Gemo, [2003] Rec. s. I-13769, pkt 23.

45

Grecja przeciwko Komisji

PreussenElektra

Gemo

(46)  Wyroki w sprawie Stardust Marine, cytowany powyżej; w sprawie Pearle, cytowany powyżej; oraz w sprawie Earl Salvat, cytowany powyżej.

46

Stardust Marine

Pearle,

Earl Salvat

(47)  Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-206/06 Essent Netwerk Noord przeciwko Aluminium Delfzijl, [2008] Zb.Orz. s. I-5497, pkt 69 i 70.

47

Essent Netwerk Noord przeciwko Aluminium Delfzijl

(48)  Decyzja Komisji C(2004) 4333 z dnia 1 grudnia 2004 r., sprawa nr 490/2000 Włochy – koszty osierocone sektora energii elektrycznej.

48

Włochy – koszty osierocone sektora energii elektrycznej

(49)  Wyrok w sprawie T-25/07 Iride, [2009] Zb.Orz. s. II-245, pkt 39.

49

Iride

(50)  Sprawa Iride, cytowana powyżej, pkt 28.

50

Iride

(51)  Zob. wyroki Trybunału Sprawiedliwości w sprawie 303/88 Włochy przeciwko Komisji, [1991] Rec. s. 1433 i w sprawie 47/69 Francja przeciwko Komisji, [1970] Rec. s.487; zob. również wyrok Sądu Pierwszej Instancji w sprawie T-351/02 Deutsche Bahn przeciwko Komisji, [2006] Zb.Orz. s. II-1047.

51

Włochy przeciwko Komisji

Francja przeciwko Komisji

Deutsche Bahn przeciwko Komisji

(52)  Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-102/87 Francja przeciwko Komisji, [1988] Rec. s. 4067, pkt 19; oraz wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-305/89 Włochy przeciwko Komisji, [1991] Rec. s. I-1603, pkt 26.

52

Francja przeciwko Komisji

Włochy przeciwko Komisji

(53)  Portovesme jest własnością wielonarodowego przedsiębiorstwa Glencore. Eurallumina jest własnością rosyjskiego przedsiębiorstwa Rusal.

53

(54)  Zob. na przykład decyzje Komisji o wszczęciu postępowania dotyczącego regulowanych taryf opłat za energię elektryczną we Francji (sprawa C 17/07, decyzja Komisji nr C/2007/2392 z dnia 13 czerwca 2007 r., Dz.U. C 164 z 18.7.2007. s. 9) i w Hiszpanii (sprawa C 3/07, decyzja Komisji nr C/2007/123/3 z dnia 24 stycznia 2007 r., Dz.U. C 43 z 27.2.2007, s. 9).

54

(55)  Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-301/87 Francja przeciwko Komisji, [1990] Rec. s. I -307, pkt 32 i 33; wyrok Sądu Pierwszej Instancji w sprawie T-214/95 Vlaamse Gewest przeciwko Komisji, [1998] Rec. s. II-717, pkt 67; i w sprawach połączonych T-298/97, T-312/97, T-313/97, T-315/97, T-600/97 – 607/97, T-1/98, T-3/98 – T-6/98 i T-23/98 Alzetta i in. przeciwko Komisji, [2000] Rec. s. II-2319, pkt 79.

55

Francja przeciwko Komisji,

Vlaamse Gewest przeciwko Komisji

Alzetta i in. przeciwko Komisji

(56)  Zob. na przykład wyroki Trybunału Sprawiedliwości w sprawie 730/79 Philip Morris przeciwko Komisji, [1980] Rec. s. 2671, pkt 11 i w sprawach połączonych C-393/04 i C-41/05 Air Liquide Industries przeciwko Ville de Seraing i Province de Liège, [2006] Zb.Orz. s. I-5293.

56

Philip Morris przeciwko Komisji

Air Liquide Industries przeciwko Ville de Seraing i Province de Liège

(57)  Dz.U. L 83 z 27.3.1999, s. 1. Artykuł 1 lit. b) ppkt (v) zdanie drugie rozporządzenia stanowi, że: „W przypadku gdy niektóre środki stają się pomocą po liberalizacji danego działania przez prawo wspólnotowe, środków takich nie uznaje się za pomoc istniejącą po terminie przyjętym dla liberalizacji”.

57

(58)  [1990] Rec. s. I-3891; zob. także sprawa C-301/87 Francja przeciwko Komisji, [1990] Rec. s. I-307, pkt 50.

58

Francja przeciwko Komisji

(59)  Dz.U. C 37 z 3.2.2001, s. 3 oraz Dz.U. C 82 z 1.4.2008, s. 1.

59

(60)  Źródło: „Indagine conoscitiva sullo stato della liberalizzazione dei settori dell’energia elettrica e del gas naturale”, maj 2005 r.

60

„Indagine conoscitiva sullo stato della liberalizzazione dei settori dell’energia elettrica e del gas naturale”,

(61)  Sardynię łączyła z Włochami kontynentalnymi przestarzała linia międzysystemowa o przepustowości 270 MW/h, znana pod nazwą SACOI. W 2009 r. uruchomiono pierwszą sekcję nowego międzysystemowego połączenia kablowego – SAPEI.

61

(62)  Komunikat Komisji – Dochodzenie w ramach art. 17 rozporządzenia (WE) nr 1/2003 w odniesieniu do europejskich sektorów gazu i energii elektrycznej (raport końcowy) SEK(2006) 1724, KOM(2006) 851 wersja ostateczna.

62

(63)  Indeks Herfindahla-Hirschmanna na Sardynii waha się w granicach od 3 000 do 3 500. W strefie południowej wartość tego indeksu jest jednak wyższa.

63

(64)  Na Sardynii E.ON może ustalać cenę w odniesieniu do 67 % godzin, natomiast ENEL w odniesieniu do 29 % godzin. Jeśli weźmie się pod uwagę również strefy przyległe, ENEL ustala ceny w makrostrefie Macrosud-Sardegna w odniesieniu do 63 % godzin. W regionie MacroSud przedsiębiorstwo ENEL ustala ceny w odniesieniu do 100 % godzin.

64

(65)  Przykładowo, w 2007 r. średnia cena hurtowa we Włoszech (za obciążenie podstawowe na rynku dnia następnego) na włoskiej giełdzie energii elektrycznej IPEX wynosiła 70,99 EUR za MW/h w porównaniu z ceną 37,97 EUR na niemieckiej giełdzie EEX oraz 40,78 EUR na francuskiej giełdzie Powernext.

65

(66)  Sprawozdanie AEEG za 2008 r., oparte o dane od operatora giełdy, GME.

66

(67)  Decyzja Komisji C(2002) 3715 z dnia 16 października 2002 r.Region Sardynii: sposoby obniżenia kosztów energii elektrycznej ponoszonych przez małe i średnie przedsiębiorstwa (Dz.U. C 132 z 4.6.2002, s. 6).

67

Region Sardynii: sposoby obniżenia kosztów energii elektrycznej ponoszonych przez małe i średnie przedsiębiorstwa

(68)  W momencie powstawania niniejszego dokumentu kabel SAPEI częściowo funkcjonował, z kolei rurociąg GALSI nie będzie prawdopodobnie działał wcześniej niż w 2014 r.

68

(69)  Należy zauważyć, że zmiany w cenach rynkowych nie są skorelowane tylko ze zmianami w cenach paliwa. Pozostałe czynniki mogą powodować wzrost cen rynkowych: w specyficznej sytuacji Sardynii czynniki te to np. władza rynkowa operatorów zasiedziałych, brak równowagi pomiędzy podażą a popytem czy problemy z połączeniami międzysystemowymi. Metoda stosowana przez władze włoskie nie zapewnia spadku ani nawet utrzymania stałego poziomu faktycznej kwoty pomocy w czasie.

69

(70)  Nawet w przypadku gdy wzrost średnich cen UE jest mniejszy niż 4 %, korzyść wynikająca z taryfy zwiększałaby się w wartościach bezwzględnych. Przykładowo, gdyby cena preferencyjna wynosiła 30 EUR za MWh, a średnia cena energii elektrycznej w Europie 60 EUR za MWh (płatność wyrównawcza: 30 EUR), wzrost średniej ceny unijnej w wysokości 3 % (do kwoty 61,8 EUR) doprowadziłby do zaktualizowania taryfy do wysokości 30,90 EUR. Nowa płatność wyrównawcza za MWh wyniosłaby 61,80 EUR – 30,90 EUR = 30,90 EUR, co odpowiada większej kwocie pomocy.

70

(71)  Sprawa Alumina, decyzja 2006/323/WE z 7 grudnia 2005 r.

71

Alumina

(72)  Decyzja Komisji z dnia 20 listopada 2007 r. w sprawie pomocy państwa nr C 36/A/06 przyznanej przez Włochy na rzecz ThyssenKrupp, Cementir oraz Nuova Terni Industrie Chimiche, pkt 144 i 145. Decyzja ta została podtrzymana przez Sąd w sprawach T-53/08, 62/08, 63/08 i 64/08; wniesione zostało odwołanie.

72

(73)  Decyzja wspomniana w przypisie 3 do pkt 244.

73

(74)  Zob. przypis 31.

74

(75)  Przykładowo, w trzecim sprawozdaniu z lutego 2007 r. grupa wysokiego szczebla stwierdziła: „W tym kontekście stosowanie bodźców, w tym dotacji i pomocy państwa o celu ogólnym, może być uzasadnione jako instrument polityczny. Mogą one wspierać odpowiedzialne postawy w społeczeństwie i środowisku, spójność regionalną, zrównoważony rozwój i różnorodność kulturową. Należy jednak stosować je tylko wtedy, gdy mamy do czynienia z wyraźną niedoskonałością rynku, kiedy dotacje okazują się właściwym instrumentem do realizacji wyraźnie określonego celu leżącego we wspólnym interesie i nie zakłócają konkurencji ani nie szkodzą środowisku [...]. Podjęcie działań jest uzasadnione, gdy takie dotacje szkodzą innym celom politycznym, jak walka ze zmianami klimatu, strategia lizbońska na rzecz zatrudnienia i wzrostu, właściwe funkcjonowanie rynków energii lub dostęp do surowców, nie spełniając przy tym ich pierwotnego celu”. (http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sustainable-business/policy-integration/high-level-group/reference-material/index_en.htm).

75

(76)  Wyrok Trybunału w sprawie C-24/95 Alcan Deutschland, [1997] Rec. s. I-1591, pkt 25, 30 i 31 oraz wyrok Trybunału w sprawach połączonych C-183/02 P i C-187/02 Demesa i Territorio histórico de Álava przeciwko Komisji, [2004] Zb.Orz. s. I-10609, pkt 45.

76

Alcan Deutschland

Demesa i Territorio histórico de Álava przeciwko Komisji

(77)  Wyrok Trybunału w sprawie C-5/89 Niemcy przeciwko Komisji, [1990] Rec. I-3437, pkt 16.

77

(78)  Choć pierwotna taryfa Alumix została przyznana bezpośrednio przez będącego własnością państwa dostawcę energii elektrycznej ENEL, którego uznano za racjonalny podmiot gospodarczy ze względu na prowadzenie przez niego sprzedaży energii elektrycznej po cenie Alumix, taryfa z 2004 r. była subsydiowana przez państwo z przychodów uzyskiwanych z opłat parapodatkowych.

78

(79)  Dz.U. L 140 z 30.4.2004, s. 1.

79

---

| 24.11.2011 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 309/23 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2011

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 309/23

---

DECYZJA KOMISJI

z dnia 24 maja 2011 r.

w sprawie pomocy państwa C 88/97 udzielonej przez Republikę Francuską na rzecz Crédit Mutuel

(notyfikowana jako dokument nr C(2011) 3436)

(Jedynie tekst w języku francuskim jest autentyczny)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2011/747/UE)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 108 ust. 2 akapit pierwszy,

uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności jego art. 62 ust. 1 lit. a),

po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia uwag (1) zgodnie z przywołanymi artykułami i uwzględniając otrzymane odpowiedzi,

a także mając na uwadze, co następuje:

1.   PROCEDURA

| (1) | Dnia 25 stycznia 1991 r. Zrzeszenie Banków Francuskich (Association française des banques) (zwane dalej „AFB”), Stowarzyszenie Zawodowe Banków Ludowych (Chambre syndicale des banques populaires) i bank Crédit Agricole złożyły skargę, w której twierdziły, że Francja udzieliła Crédit Mutuel pomocy państwa. |
| --- | --- |

(1)

Dnia 25 stycznia 1991 r. Zrzeszenie Banków Francuskich (Association française des banques) (zwane dalej „AFB”), Stowarzyszenie Zawodowe Banków Ludowych (Chambre syndicale des banques populaires) i bank Crédit Agricole złożyły skargę, w której twierdziły, że Francja udzieliła Crédit Mutuel pomocy państwa.

| (2) | Pierwszy wniosek Komisji o udzielenie informacji w sprawie książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” został przesłany dnia 27 maja 1991 r. |
| --- | --- |

(2)

Pierwszy wniosek Komisji o udzielenie informacji w sprawie książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” został przesłany dnia 27 maja 1991 r.

| (3) | Pismem z dnia 6 lutego 1998 r. Komisja poinformowała władze francuskie o swojej decyzji o wszczęciu postępowania na mocy art. 88 ust. 2 Traktatu WE (obecnie art. 108 ust. 2 TFUE) w sprawie ewentualnych środków pomocy, jakie zawierał system książeczek oszczędnościowych o nazwie „Livret bleu” (2). |
| --- | --- |

(3)

Pismem z dnia 6 lutego 1998 r. Komisja poinformowała władze francuskie o swojej decyzji o wszczęciu postępowania na mocy art. 88 ust. 2 Traktatu WE (obecnie art. 108 ust. 2 TFUE) w sprawie ewentualnych środków pomocy, jakie zawierał system książeczek oszczędnościowych o nazwie „Livret bleu” (2).

| (4) | Dnia 8 kwietnia 1998 r. władze francuskie udzieliły odpowiedzi na pytania postawione przez Komisję w decyzji o wszczęciu postępowania. |
| --- | --- |

(4)

Dnia 8 kwietnia 1998 r. władze francuskie udzieliły odpowiedzi na pytania postawione przez Komisję w decyzji o wszczęciu postępowania.

| (5) | Dnia 18 czerwca 1998 r. bank Crédit Mutuel przesłał do Komisji pismo, w którym przedstawiał argumenty przeciwko uznaniu za pomoc państwa środków pomocy, stanowiących przedmiot decyzji o wszczęciu postępowania, oraz dokumenty księgowości analitycznej dotyczące książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. Wiele zainteresowanych stron również przedstawiło swoje uwagi Komisji (zob. pkt 3 i 4, motywy 48–59), która przekazała je władzom francuskim dnia 3 września 1998 r. |
| --- | --- |

(5)

Dnia 18 czerwca 1998 r. bank Crédit Mutuel przesłał do Komisji pismo, w którym przedstawiał argumenty przeciwko uznaniu za pomoc państwa środków pomocy, stanowiących przedmiot decyzji o wszczęciu postępowania, oraz dokumenty księgowości analitycznej dotyczące książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. Wiele zainteresowanych stron również przedstawiło swoje uwagi Komisji (zob. pkt 3 i 4, motywy 48–59), która przekazała je władzom francuskim dnia 3 września 1998 r.

| (6) | Skarżący przedłożyli Komisji cztery uzupełniające pisma procesowe w korespondencji z dnia 29 października 1999 r., 16 maja 2000 r., 16 października 2000 r. i 19 stycznia 2001 r., które Komisja przekazała władzom francuskim dnia 21 lutego 2000 r. i 3 listopada 2000 r. |
| --- | --- |

(6)

Skarżący przedłożyli Komisji cztery uzupełniające pisma procesowe w korespondencji z dnia 29 października 1999 r., 16 maja 2000 r., 16 października 2000 r. i 19 stycznia 2001 r., które Komisja przekazała władzom francuskim dnia 21 lutego 2000 r. i 3 listopada 2000 r.

| (7) | Dnia 5 lutego 2001 r. Komisja przekazała władzom francuskim dokumenty otrzymane od AFB. |
| --- | --- |

(7)

Dnia 5 lutego 2001 r. Komisja przekazała władzom francuskim dokumenty otrzymane od AFB.

| (8) | W okresie od listopada 1998 r. do grudnia 1999 r. na wniosek Komisji konsultant (3) (zwany poniżej „konsultantem Komisji”) przeprowadził audyt księgowości analitycznej książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. Sprawozdanie konsultanta zostało przekazane w celu zgłoszenia uwag władzom francuskim i bankowi Crédit Mutuel dnia 10 stycznia 2000 r. Dnia 7 lutego 2000 r. odbyło się techniczne posiedzenie konsultacyjne na temat sprawozdania; w posiedzeniu tym brała udział Komisja wraz z konsultantem, władze francuskie i Crédit Mutuel. |
| --- | --- |

(8)

W okresie od listopada 1998 r. do grudnia 1999 r. na wniosek Komisji konsultant (3) (zwany poniżej „konsultantem Komisji”) przeprowadził audyt księgowości analitycznej książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. Sprawozdanie konsultanta zostało przekazane w celu zgłoszenia uwag władzom francuskim i bankowi Crédit Mutuel dnia 10 stycznia 2000 r. Dnia 7 lutego 2000 r. odbyło się techniczne posiedzenie konsultacyjne na temat sprawozdania; w posiedzeniu tym brała udział Komisja wraz z konsultantem, władze francuskie i Crédit Mutuel.

| (9) | Pismem z dnia 14 września 1999 r. służby Komisji wystosowały do władz francuskich wniosek o sprecyzowanie, na czym polega świadczenie usług w interesie ogólnym, do którego zobowiązany jest Crédit Mutuel. Dnia 21 lutego 2000 r., 3 listopada 2000 r. i 5 lutego 2001 r. służby Komisji przekazały władzom francuskim celem przedstawienia uwag różne dokumenty (4) złożone do akt przez skarżących, dotyczące ewentualnego „efektu przyciągania klientów” przez książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” (zob. podpunkt 7.2.3, motywy 110–118). Władze francuskie przedstawiły swoje uwagi dnia 1 lutego 2001 r. |
| --- | --- |

(9)

Pismem z dnia 14 września 1999 r. służby Komisji wystosowały do władz francuskich wniosek o sprecyzowanie, na czym polega świadczenie usług w interesie ogólnym, do którego zobowiązany jest Crédit Mutuel. Dnia 21 lutego 2000 r., 3 listopada 2000 r. i 5 lutego 2001 r. służby Komisji przekazały władzom francuskim celem przedstawienia uwag różne dokumenty (4) złożone do akt przez skarżących, dotyczące ewentualnego „efektu przyciągania klientów” przez książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” (zob. podpunkt 7.2.3, motywy 110–118). Władze francuskie przedstawiły swoje uwagi dnia 1 lutego 2001 r.

| (10) | Dnia 11 kwietnia 2000 r. do Komisji wpłynęła skarga złożona przez Europejską Federację Bankową (EFB) w sprawie pomocy udzielonej przez państwo francuskie dla Crédit Mutuel w postaci wyłącznego prawa dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. |
| --- | --- |

(10)

Dnia 11 kwietnia 2000 r. do Komisji wpłynęła skarga złożona przez Europejską Federację Bankową (EFB) w sprawie pomocy udzielonej przez państwo francuskie dla Crédit Mutuel w postaci wyłącznego prawa dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”.

| (11) | W maju 2000 r. bank Confédération nationale du Crédit Mutuel zlecił kancelarii audytorskiej Arthur Andersen przeanalizowanie metod księgowości analitycznej Crédit Mutuel i ustalenie wyniku operacyjnego książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. Misja ta zakończyła się we wrześniu 2000 r. przedłożeniem szczegółowego sprawozdania na temat wyniku operacyjnego książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, w którym oszacowano wynik księgowości analitycznej książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” jako stratę netto w wysokości 498 mln FRF. Ten wniosek opierał się na uwzględnieniu „korekt”. Dnia 2 lutego 2001 r. odbyło się posiedzenie Komisji i Crédit Mutuel w sprawie tego sprawozdania. W związku z uwagami przestawionymi przez Komisję Crédit Mutuel zwrócił się do kancelarii Arthur Andersen o przesłanie pisma, datowanego na dzień 8 lutego 2001 r., uzasadniającego zastosowaną metodę zwaną „korektą przeszacowania działalności IARD [działalności ubezpieczeniowej od szkód (5) banku Crédit Mutuel]”, która w szczególności stanowiła przedmiot krytyki ze strony służb Komisji. |
| --- | --- |

(11)

W maju 2000 r. bank Confédération nationale du Crédit Mutuel zlecił kancelarii audytorskiej Arthur Andersen przeanalizowanie metod księgowości analitycznej Crédit Mutuel i ustalenie wyniku operacyjnego książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. Misja ta zakończyła się we wrześniu 2000 r. przedłożeniem szczegółowego sprawozdania na temat wyniku operacyjnego książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, w którym oszacowano wynik księgowości analitycznej książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” jako stratę netto w wysokości 498 mln FRF. Ten wniosek opierał się na uwzględnieniu „korekt”. Dnia 2 lutego 2001 r. odbyło się posiedzenie Komisji i Crédit Mutuel w sprawie tego sprawozdania. W związku z uwagami przestawionymi przez Komisję Crédit Mutuel zwrócił się do kancelarii Arthur Andersen o przesłanie pisma, datowanego na dzień 8 lutego 2001 r., uzasadniającego zastosowaną metodę zwaną „korektą przeszacowania działalności IARD [działalności ubezpieczeniowej od szkód (5) banku Crédit Mutuel]”, która w szczególności stanowiła przedmiot krytyki ze strony służb Komisji.

| (12) | W kwietniu 2001 r. Komisja zwróciła się do swojego konsultanta o wskazanie rozbieżności pomiędzy jego sprawozdaniem a sprawozdaniem kancelarii Arthur Andersen oraz określenie, jakie zmiany liczbowe lub metodologiczne mogłyby być, w odpowiednim przypadku, przyjęte i włączone do jego poprzedniego sprawozdania. Nowe sprawozdanie końcowe konsultanta Komisji zostało przedłożone dnia 23 lipca 2001 r. Konsultant ocenia wynik księgowości analitycznej książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” na skumulowany zysk nieskapitalizowany w wysokości 1,074 mld FRF (163,7 mln EUR). Sprawozdanie to zostało tego samego dnia przekazane władzom francuskim. Podczas posiedzenia w dniu 26 lipca 2001 r. z udziałem Komisji, władz francuskich, Crédit Mutuel i kancelarii Arthur Andersen, Crédit Mutuel i Arthur Andersen ogłosili, że nie zgadzają się z końcowymi wnioskami konsultanta Komisji. Arthur Andersen podtrzymał swoje wcześniejsze wnioski w dokumencie z dnia 13 września 2001 r., przekazanym jako załącznik do pisma władz francuskich z dnia 15 września 2001 r. Dnia 26 października 2001 r. władze francuskie skierowały do Komisji kolejną notę zawierającą analizę książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” w świetle wspólnotowego prawa w zakresie konkurencji, a dnia 7 stycznia 2002 r. notę dotyczącą kosztów świadczenia usług publicznych, w której ponownie przywołano bez wprowadzania jakichkolwiek zmian dane liczbowe już wcześniej przedstawione przez Crédit Mutuel. |
| --- | --- |

(12)

W kwietniu 2001 r. Komisja zwróciła się do swojego konsultanta o wskazanie rozbieżności pomiędzy jego sprawozdaniem a sprawozdaniem kancelarii Arthur Andersen oraz określenie, jakie zmiany liczbowe lub metodologiczne mogłyby być, w odpowiednim przypadku, przyjęte i włączone do jego poprzedniego sprawozdania. Nowe sprawozdanie końcowe konsultanta Komisji zostało przedłożone dnia 23 lipca 2001 r. Konsultant ocenia wynik księgowości analitycznej książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” na skumulowany zysk nieskapitalizowany w wysokości 1,074 mld FRF (163,7 mln EUR). Sprawozdanie to zostało tego samego dnia przekazane władzom francuskim. Podczas posiedzenia w dniu 26 lipca 2001 r. z udziałem Komisji, władz francuskich, Crédit Mutuel i kancelarii Arthur Andersen, Crédit Mutuel i Arthur Andersen ogłosili, że nie zgadzają się z końcowymi wnioskami konsultanta Komisji. Arthur Andersen podtrzymał swoje wcześniejsze wnioski w dokumencie z dnia 13 września 2001 r., przekazanym jako załącznik do pisma władz francuskich z dnia 15 września 2001 r. Dnia 26 października 2001 r. władze francuskie skierowały do Komisji kolejną notę zawierającą analizę książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” w świetle wspólnotowego prawa w zakresie konkurencji, a dnia 7 stycznia 2002 r. notę dotyczącą kosztów świadczenia usług publicznych, w której ponownie przywołano bez wprowadzania jakichkolwiek zmian dane liczbowe już wcześniej przedstawione przez Crédit Mutuel.

| (13) | Nota przesłana Komisji w dniu 26 października 2001 r. przez władze francuskie wyjaśniała, dlaczego – zdaniem tych ostatnich – (i) mechanizm książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” nie stanowił pomocy państwa; (ii) w przypadku gdy Komisja utrzyma swoje stanowisko kwalifikujące je jako pomoc państwa, mogłaby to być wyłącznie pomoc istniejąca; oraz (iii) byłaby to w każdym razie pomoc zgodna ze wspólnym rynkiem. |
| --- | --- |

(13)

Nota przesłana Komisji w dniu 26 października 2001 r. przez władze francuskie wyjaśniała, dlaczego – zdaniem tych ostatnich – (i) mechanizm książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” nie stanowił pomocy państwa; (ii) w przypadku gdy Komisja utrzyma swoje stanowisko kwalifikujące je jako pomoc państwa, mogłaby to być wyłącznie pomoc istniejąca; oraz (iii) byłaby to w każdym razie pomoc zgodna ze wspólnym rynkiem.

| (14) | Decyzją z dnia 15 stycznia 2002 r. (6) (zwaną dalej „decyzją unieważnioną”) Komisja uznała pomoc państwa udzieloną przez Republikę Francuską na rzecz Crédit Mutuel za niezgodną ze wspólnym rynkiem. |
| --- | --- |

(14)

Decyzją z dnia 15 stycznia 2002 r. (6) (zwaną dalej „decyzją unieważnioną”) Komisja uznała pomoc państwa udzieloną przez Republikę Francuską na rzecz Crédit Mutuel za niezgodną ze wspólnym rynkiem.

| (15) | Decyzja z dnia 15 stycznia 2002 r. została unieważniona wyrokiem Sądu z dnia 18 stycznia 2005 r. (7). |
| --- | --- |

(15)

Decyzja z dnia 15 stycznia 2002 r. została unieważniona wyrokiem Sądu z dnia 18 stycznia 2005 r. (7).

| (16) | Komisja nie złożyła apelacji od wyroku Sądu. Zgodnie z art. 266 ust. 1 TFUE Komisja jest zobowiązana do podjęcia środków, które zapewniają wykonanie tego wyroku. W przypadku pomocy państwa oznacza to, że na skutek unieważnienia decyzji postępowanie cofnięte jest do etapu formalnego postępowania wyjaśniającego. |
| --- | --- |

(16)

Komisja nie złożyła apelacji od wyroku Sądu. Zgodnie z art. 266 ust. 1 TFUE Komisja jest zobowiązana do podjęcia środków, które zapewniają wykonanie tego wyroku. W przypadku pomocy państwa oznacza to, że na skutek unieważnienia decyzji postępowanie cofnięte jest do etapu formalnego postępowania wyjaśniającego.

| (17) | Decyzją z dnia 7 czerwca 2006 r. (8) (zwaną dalej „decyzją rozszerzającą”) Komisja rozszerzyła zakres formalnego postępowania wyjaśniającego i wyjaśniła przedmiot swojej oceny jako ewentualnej pomocy. |
| --- | --- |

(17)

Decyzją z dnia 7 czerwca 2006 r. (8) (zwaną dalej „decyzją rozszerzającą”) Komisja rozszerzyła zakres formalnego postępowania wyjaśniającego i wyjaśniła przedmiot swojej oceny jako ewentualnej pomocy.

| (18) | Pismami z dnia 1 września 2006 r. i z dnia 7 września 2006 r. Francja przedstawiła Komisji swoje uwagi odnośnie do decyzji rozszerzającej. |
| --- | --- |

(18)

Pismami z dnia 1 września 2006 r. i z dnia 7 września 2006 r. Francja przedstawiła Komisji swoje uwagi odnośnie do decyzji rozszerzającej.

| (19) | Dnia 19 września 2006 r. do Komisji Europejskiej wpłynęła skarga od „Association des Victimes du Crédit Mutuel” (Stowarzyszenia Ofiar Crédit Mutuel). |
| --- | --- |

(19)

Dnia 19 września 2006 r. do Komisji Europejskiej wpłynęła skarga od „Association des Victimes du Crédit Mutuel” (Stowarzyszenia Ofiar Crédit Mutuel).

| (20) | Crédit Mutuel przedstawił Komisji swoje uwagi pismem z dnia 13 października 2006 r. |
| --- | --- |

(20)

Crédit Mutuel przedstawił Komisji swoje uwagi pismem z dnia 13 października 2006 r.

| (21) | Komisja przekazała uwagi Crédit Mutuel władzom francuskim pismem z dnia 31 października 2006 r. |
| --- | --- |

(21)

Komisja przekazała uwagi Crédit Mutuel władzom francuskim pismem z dnia 31 października 2006 r.

| (22) | W związku z dwoma wnioskami Komisji o udzielenie informacji uzupełniających, z dnia 22 września 2006 r. i 28 listopada 2006 r., Francja przedstawiła informacje uzupełniające w pismach z dnia 8 listopada 2006 r. i 28 lutego 2007 r. |
| --- | --- |

(22)

W związku z dwoma wnioskami Komisji o udzielenie informacji uzupełniających, z dnia 22 września 2006 r. i 28 listopada 2006 r., Francja przedstawiła informacje uzupełniające w pismach z dnia 8 listopada 2006 r. i 28 lutego 2007 r.

| (23) | W dniu 19 grudnia 2006 r. odbyło się spotkanie Komisji z władzami francuskimi, a w dniu 15 stycznia 2007 r. z Crédit Mutuel. |
| --- | --- |

(23)

W dniu 19 grudnia 2006 r. odbyło się spotkanie Komisji z władzami francuskimi, a w dniu 15 stycznia 2007 r. z Crédit Mutuel.

| (24) | Dnia 10 maja 2007 r. Komisja przyjęła decyzję zgodnie z art. 86 ust. 3 Traktatu WE (obecnie art. 106 ust. 3 TFUE) w związku z art. 43 i 49 Traktatu WE (obecnie art. 49 i 56 TFUE), na mocy której Francja musiała znieść przysługujące Crédit Mutuel, kasom oszczędnościowym (Caisse d’Épargne) i bankowi Banque Populaire specjalne prawa (9) dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” (w przypadku Crédit Mutuel) i „Livret A” (w przypadku kas oszczędnościowych (Caisse d’Épargne) i poczty (La Poste)) (10). |
| --- | --- |

(24)

Dnia 10 maja 2007 r. Komisja przyjęła decyzję zgodnie z art. 86 ust. 3 Traktatu WE (obecnie art. 106 ust. 3 TFUE) w związku z art. 43 i 49 Traktatu WE (obecnie art. 49 i 56 TFUE), na mocy której Francja musiała znieść przysługujące Crédit Mutuel, kasom oszczędnościowym (Caisse d’Épargne) i bankowi Banque Populaire specjalne prawa (9) dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” (w przypadku Crédit Mutuel) i „Livret A” (w przypadku kas oszczędnościowych (Caisse d’Épargne) i poczty (La Poste)) (10).

| (25) | W związku z tym, że Francja nie zniosła specjalnych praw dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret A” i „Livret bleu” w terminie 9 miesięcy wyznaczonym w decyzji z dnia 10 maja 2007 r., Komisja wszczęła postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego zgodnie z art. 226 Traktatu WE (obecnie art. 258 TFUE) i dnia 5 czerwca 2008 r. wystosowała do władz francuskich wezwanie do usunięcia uchybienia polegającego na niezastosowaniu się do decyzji. |
| --- | --- |

(25)

W związku z tym, że Francja nie zniosła specjalnych praw dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret A” i „Livret bleu” w terminie 9 miesięcy wyznaczonym w decyzji z dnia 10 maja 2007 r., Komisja wszczęła postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego zgodnie z art. 226 Traktatu WE (obecnie art. 258 TFUE) i dnia 5 czerwca 2008 r. wystosowała do władz francuskich wezwanie do usunięcia uchybienia polegającego na niezastosowaniu się do decyzji.

| (26) | Dnia 19 września 2009 r. Komisja zażądała do Francji kolejnych informacji, których ta udzieliła pismem z dnia 13 października 2009 r. |
| --- | --- |

(26)

Dnia 19 września 2009 r. Komisja zażądała do Francji kolejnych informacji, których ta udzieliła pismem z dnia 13 października 2009 r.

| (27) | Dnia 8 października 2009 r. Komisja zakończyła postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w związku z tym, że Francja wypełniła, przez wprowadzenie reformy z dnia 1 stycznia 2009 r. liberalizującej dystrybucję książeczek oszczędnościowych „Livret A” i „Livret bleu” (11), obowiązek zniesienia specjalnych praw dystrybucji tych książeczek (12). |
| --- | --- |

(27)

Dnia 8 października 2009 r. Komisja zakończyła postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w związku z tym, że Francja wypełniła, przez wprowadzenie reformy z dnia 1 stycznia 2009 r. liberalizującej dystrybucję książeczek oszczędnościowych „Livret A” i „Livret bleu” (11), obowiązek zniesienia specjalnych praw dystrybucji tych książeczek (12).

| (28) | W 2010 r. Komisja wysłała pocztą elektroniczną wiele zapytań do Crédit Mutuel, który odpowiedział na nie tą samą drogą. |
| --- | --- |

(28)

W 2010 r. Komisja wysłała pocztą elektroniczną wiele zapytań do Crédit Mutuel, który odpowiedział na nie tą samą drogą.

| (29) | Niniejsza decyzja zamyka, zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 traktatu WE (13), postępowanie dotyczące ewentualnych elementów pomocowych zawartych w mechanizmie książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. |
| --- | --- |

(29)

Niniejsza decyzja zamyka, zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 traktatu WE (13), postępowanie dotyczące ewentualnych elementów pomocowych zawartych w mechanizmie książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”.

2.   OPIS KSIĄŻECZEK OSZCZĘDNOŚCIOWYCH „LIVRET BLEU”

2.1.   Opis Crédit Mutuel

| (30) | Crédit Mutuel jest zdecentralizowaną grupą bankową i ubezpieczeniową składającą się z krajowej sieci lokalnych oddziałów, mających status spółdzielni o zmiennym kapitale. Działalność Crédit Mutuel reguluje ustawa z dnia 10 września 1947 r., która ustanawia zasady współpracy. Struktura Crédit Mutuel jest trzypoziomowa: poziom lokalny, regionalny i krajowy. |
| --- | --- |

(30)

Crédit Mutuel jest zdecentralizowaną grupą bankową i ubezpieczeniową składającą się z krajowej sieci lokalnych oddziałów, mających status spółdzielni o zmiennym kapitale. Działalność Crédit Mutuel reguluje ustawa z dnia 10 września 1947 r., która ustanawia zasady współpracy. Struktura Crédit Mutuel jest trzypoziomowa: poziom lokalny, regionalny i krajowy.

| (31) | Grupa Crédit Mutuel, działająca pod dwoma markami grupy (Crédit Mutuel i Crédit Industriel et Commercial (zwany poniżej „CIC”)), liczy niemal 6 tys. punktów sprzedaży i ponad 72 tys. pracowników. Oddziały lokalne Crédit Mutuel są zrzeszone w 18 zrzeszeniach regionalnych, należących do zrzeszenia krajowego – Confédération nationale du Crédit Mutuel, będącego organem centralnym sieci. CIC zrzesza 6 banków regionalnych i wyspecjalizowane oddziały we Francji i zagranicą. |
| --- | --- |

(31)

Grupa Crédit Mutuel, działająca pod dwoma markami grupy (Crédit Mutuel i Crédit Industriel et Commercial (zwany poniżej „CIC”)), liczy niemal 6 tys. punktów sprzedaży i ponad 72 tys. pracowników. Oddziały lokalne Crédit Mutuel są zrzeszone w 18 zrzeszeniach regionalnych, należących do zrzeszenia krajowego – Confédération nationale du Crédit Mutuel, będącego organem centralnym sieci. CIC zrzesza 6 banków regionalnych i wyspecjalizowane oddziały we Francji i zagranicą.

| (32) | Crédit Mutuel jest ponadto grupą zarządzaną przez jeden organ kierowniczy realizujący ogólnogrupową strategię. Utrzymuje wewnętrzną solidarność finansową na poziomie zrzeszenia, która zapewnia płynność finansową zrzeszeń regionalnych. W świetle prawa konkurencji grupa występuje jako jedno przedsiębiorstwo, ponieważ ma jeden ośrodek decyzyjny na poziomie centralnym. |
| --- | --- |

(32)

Crédit Mutuel jest ponadto grupą zarządzaną przez jeden organ kierowniczy realizujący ogólnogrupową strategię. Utrzymuje wewnętrzną solidarność finansową na poziomie zrzeszenia, która zapewnia płynność finansową zrzeszeń regionalnych. W świetle prawa konkurencji grupa występuje jako jedno przedsiębiorstwo, ponieważ ma jeden ośrodek decyzyjny na poziomie centralnym.

2.2.   Opis książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”

| (33) | Książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” były produktem oszczędnościowym reglamentowanym przez państwo, dystrybuowanym wyłącznie przez Crédit Mutuel. |
| --- | --- |

(33)

Książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” były produktem oszczędnościowym reglamentowanym przez państwo, dystrybuowanym wyłącznie przez Crédit Mutuel.

| (34) | Produkt ten objęty był częściowym zwolnieniem z podatku w rozumieniu znowelizowanej ustawy finansowej z 1975 r. (14). Opodatkowanie wypłacanych oszczędzającym odsetek od ulokowanych kwot było zmniejszone o dwie trzecie. Państwo ustalało wysokość odsetek brutto z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” dla oszczędzających w taki sposób, że po potrąceniu podatku (15) wskaźnik netto był identyczny ze wskaźnikiem dla „Livret A”, całkowicie zwolnionym z podatku. |
| --- | --- |

(34)

Produkt ten objęty był częściowym zwolnieniem z podatku w rozumieniu znowelizowanej ustawy finansowej z 1975 r. (14). Opodatkowanie wypłacanych oszczędzającym odsetek od ulokowanych kwot było zmniejszone o dwie trzecie. Państwo ustalało wysokość odsetek brutto z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” dla oszczędzających w taki sposób, że po potrąceniu podatku (15) wskaźnik netto był identyczny ze wskaźnikiem dla „Livret A”, całkowicie zwolnionym z podatku.

| (35) | Wysokość odsetek z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” była ustalana przez państwo na poziomie wyższym od poziomu inflacji i indeksowana według rynku walutowego. Ostatni poziom odsetek netto z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, stosowany tuż przed wycofaniem tego produktu oszczędnościowego na skutek reformy z dnia 1 stycznia 2009 r. (zob. motyw 41), wynosił 4 % (16). Maksymalna kwota, jaką oszczędzający mogli wpłacić na książeczki oszczędnościowe „Livret bleu”, wynosiła 15 300. EUR. Rezerwa wkładów oszczędnościowych z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” wzrosła z 13 mld EUR (85 mld FRF) w 1991 do 22 mld EUR w 2008 r. |
| --- | --- |

(35)

Wysokość odsetek z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” była ustalana przez państwo na poziomie wyższym od poziomu inflacji i indeksowana według rynku walutowego. Ostatni poziom odsetek netto z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, stosowany tuż przed wycofaniem tego produktu oszczędnościowego na skutek reformy z dnia 1 stycznia 2009 r. (zob. motyw 41), wynosił 4 % (16). Maksymalna kwota, jaką oszczędzający mogli wpłacić na książeczki oszczędnościowe „Livret bleu”, wynosiła 15 300. EUR. Rezerwa wkładów oszczędnościowych z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” wzrosła z 13 mld EUR (85 mld FRF) w 1991 do 22 mld EUR w 2008 r.

| (36) | Cechy książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” – natychmiastowe udostępnianie środków, minimalna dozwolona wysokość wpłaty 15 EUR, brak kosztów (w szczególności przy otwarciu rachunku) itd. – powodowały dużą płynność. Ponadto było możliwe ustanowienie na książeczkach oszczędnościowych „Livret bleu” automatycznego przekazywania środków na rzecz skarbu państwa lub przedsiębiorstw publicznych, takich jak EDF lub France Télécom. Charakter książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, produktu oszczędnościowego przeznaczonego dla klientów indywidualnych, zbliżony był pod pewnymi względami do rachunku bieżącego. |
| --- | --- |

(36)

Cechy książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” – natychmiastowe udostępnianie środków, minimalna dozwolona wysokość wpłaty 15 EUR, brak kosztów (w szczególności przy otwarciu rachunku) itd. – powodowały dużą płynność. Ponadto było możliwe ustanowienie na książeczkach oszczędnościowych „Livret bleu” automatycznego przekazywania środków na rzecz skarbu państwa lub przedsiębiorstw publicznych, takich jak EDF lub France Télécom. Charakter książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, produktu oszczędnościowego przeznaczonego dla klientów indywidualnych, zbliżony był pod pewnymi względami do rachunku bieżącego.

| (37) | Obowiązek inwestowania środków gromadzonych za pośrednictwem książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” zmieniał się w czasie. |
| --- | --- |

(37)

Obowiązek inwestowania środków gromadzonych za pośrednictwem książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” zmieniał się w czasie.

| (38) | Początkowo Crédit Mutuel miał obowiązek alokowania 50 % środków (część podwyższona w 1983 r. (17) do 65 % zasobów istniejących i 80 % nowych wpłat) na tzw. inwestycje „w interesie ogólnym” (w szczególności na finansowanie władz lokalnych i innych podmiotów publicznych), podczas gdy resztą środków (zwanych dalej „wolnymi środkami”) bank mógł dowolnie dysponować. |
| --- | --- |

(38)

Początkowo Crédit Mutuel miał obowiązek alokowania 50 % środków (część podwyższona w 1983 r. (17) do 65 % zasobów istniejących i 80 % nowych wpłat) na tzw. inwestycje „w interesie ogólnym” (w szczególności na finansowanie władz lokalnych i innych podmiotów publicznych), podczas gdy resztą środków (zwanych dalej „wolnymi środkami”) bank mógł dowolnie dysponować.

| (39) | System ten został dogłębnie zreformowany rozporządzeniem z dnia 27 września 1991 r. (18) ujednolicającym system książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” z systemem książeczek oszczędnościowych „Livret A”. Od momentu wydania tego rozporządzenia całość środków pochodzących z nowych wkładów oszczędnościowych (19) została scentralizowana w ramach Caisse des Dépôts et Consignation (zwanej dalej „CDC”), która w zamian wypłacała dla Crédit Mutuel prowizję za pośrednictwo. Prowizja ta, ustalona początkowo na 1,3 % rezerw wkładów na książeczkach oszczędnościowych „Livret bleu” przekazywanych na rachunek CDC, została obniżona do 1,2 % z dniem 1 stycznia 2005 r., a następnie do 1,1 % z dniem 1 listopada 2005 r. CDC wykorzystuje środki zebrane przez Crédit Mutuel głównie na finansowanie mieszkań socjalnych. |
| --- | --- |

(39)

System ten został dogłębnie zreformowany rozporządzeniem z dnia 27 września 1991 r. (18) ujednolicającym system książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” z systemem książeczek oszczędnościowych „Livret A”. Od momentu wydania tego rozporządzenia całość środków pochodzących z nowych wkładów oszczędnościowych (19) została scentralizowana w ramach Caisse des Dépôts et Consignation (zwanej dalej „CDC”), która w zamian wypłacała dla Crédit Mutuel prowizję za pośrednictwo. Prowizja ta, ustalona początkowo na 1,3 % rezerw wkładów na książeczkach oszczędnościowych „Livret bleu” przekazywanych na rachunek CDC, została obniżona do 1,2 % z dniem 1 stycznia 2005 r., a następnie do 1,1 % z dniem 1 listopada 2005 r. CDC wykorzystuje środki zebrane przez Crédit Mutuel głównie na finansowanie mieszkań socjalnych.

| (40) | Ta głęboka reforma systemu przełożyła się ponadto na stopniową zmianę alokacji istniejących rezerw wkładów oszczędnościowych (20). Od momentu wydania rozporządzenia z dnia 27 września 1991 r. do końca pierwszego półrocza 1999 r. część istniejących „środków na inwestycje w interesie ogólnym” i „wolnych środków” zmniejszała się tak, że ostatecznie całkowita kwota rezerw wkładów oszczędnościowych była alokowana na rzecz CDC.














  W mld FRF i w % | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Średnie roczne rezerwy wkładów oszczędnościowych | 85,5 | 83 | 80,2 | 83,4 | 88,7 | 91,5 | 92,7 | 98,1 | 98,7 |
| Rezerwy wkładów oszczędnościowych scentralizowane w CDC | 1 % | 7 % | 12 % | 24 % | 39 % | 46 % | 51 % | 69 % | 100 % |
| Środki na inwestycje w interesie ogólnym | 67 % | 54 % | 46 % | 35 % | 27 % | 20 % | 15 % | 10 % | 0 % |
| Wolne środki | 32 % | 39 % | 42 % | 41 % | 35 % | 34 % | 34 % | 21 % | 0 % |
| Źródło: Littlejohn Fraser |

(40)

Ta głęboka reforma systemu przełożyła się ponadto na stopniową zmianę alokacji istniejących rezerw wkładów oszczędnościowych (20). Od momentu wydania rozporządzenia z dnia 27 września 1991 r. do końca pierwszego półrocza 1999 r. część istniejących „środków na inwestycje w interesie ogólnym” i „wolnych środków” zmniejszała się tak, że ostatecznie całkowita kwota rezerw wkładów oszczędnościowych była alokowana na rzecz CDC.

W mld FRF i w %

1991

1992

1993

1994

1995

1996

1997

1998

1999

Średnie roczne rezerwy wkładów oszczędnościowych

85,5

83

80,2

83,4

88,7

91,5

92,7

98,1

98,7

Rezerwy wkładów oszczędnościowych scentralizowane w CDC

1 %

7 %

12 %

24 %

39 %

46 %

51 %

69 %

100 %

Środki na inwestycje w interesie ogólnym

67 %

54 %

46 %

35 %

27 %

20 %

15 %

10 %

0 %

Wolne środki

32 %

39 %

42 %

41 %

35 %

34 %

34 %

21 %

0 %

Źródło: Littlejohn Fraser

| (41) | Dnia 1 stycznia 2009 r. weszła w życie reforma dotycząca książeczek oszczędnościowych „Livret A” i „Livret bleu”, która zezwalała wszystkim bankom na dystrybucję książeczek oszczędnościowych „Livret A” i znosiła rozróżnienie na książeczki typu „Livret A” i „Livret bleu”. Od dnia 1 stycznia 2009 r. książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” banku Crédit Mutuel stały się niczym innym jak książeczkami oszczędnościowymi „Livret A” wprowadzanymi na rynek pod inną nazwą. Istnienie książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, a w konsekwencji wyłącznego prawa ich dystrybucji przez Crédit Mutuel, zakończyło się w tej dacie. |
| --- | --- |

(41)

Dnia 1 stycznia 2009 r. weszła w życie reforma dotycząca książeczek oszczędnościowych „Livret A” i „Livret bleu”, która zezwalała wszystkim bankom na dystrybucję książeczek oszczędnościowych „Livret A” i znosiła rozróżnienie na książeczki typu „Livret A” i „Livret bleu”. Od dnia 1 stycznia 2009 r. książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” banku Crédit Mutuel stały się niczym innym jak książeczkami oszczędnościowymi „Livret A” wprowadzanymi na rynek pod inną nazwą. Istnienie książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, a w konsekwencji wyłącznego prawa ich dystrybucji przez Crédit Mutuel, zakończyło się w tej dacie.

2.3.   Powody wszczęcia/rozszerzenia postępowania

| (42) | Jak zostało to wyjaśnione w decyzji rozszerzającej (21), Komisja uznała za prawdopodobne, że Francja udzieliła pomocy państwa na rzecz Crédit Mutuel w postaci prowizji za pośrednictwo. |
| --- | --- |

(42)

Jak zostało to wyjaśnione w decyzji rozszerzającej (21), Komisja uznała za prawdopodobne, że Francja udzieliła pomocy państwa na rzecz Crédit Mutuel w postaci prowizji za pośrednictwo.

| (43) | Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Altmark wynika, że rekompensaty z tytułu usług publicznych nie stanowią pomocy państwa w myśl art. 107 TFUE, jeśli spełniają łącznie warunki określone w wyroku Altmark z dnia 24 lipca 2003 r. (22). |
| --- | --- |

(43)

Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Altmark wynika, że rekompensaty z tytułu usług publicznych nie stanowią pomocy państwa w myśl art. 107 TFUE, jeśli spełniają łącznie warunki określone w wyroku Altmark z dnia 24 lipca 2003 r. (22).

| (44) | W decyzji rozszerzającej Komisja uznała, że czwarty warunek wyroku w sprawie Altmark mógł nie być spełniony, ponieważ państwo nie wyznaczyło zobowiązania do świadczenia usług w interesie ogólnym, polegających na gromadzeniu wkładów przeznaczonych na mieszkania socjalne co najmniej w drodze zamówienia publicznego, ale bezpośrednio w drodze negocjacji z Crédit Mutuel, co nie daje żadnej gwarancji, że wynagrodzenie przyznane Crédit Mutuel nie jest wyższe od tego, jakiego zażądałoby dobrze zarządzane przedsiębiorstwo. Komisja uznała ponadto, że władze francuskie nie wykazały, że poziom rekompensaty został ustalony w odniesieniu do kosztów typowego dobrze zarządzanego przedsiębiorstwa z sektora bankowego. Do stwierdzenia, że poziom rekompensaty został ustalony na podstawie analizy kosztów, jakie poniosłoby dobrze zarządzane przedsiębiorstwo w rozumieniu orzecznictwa w sprawie Altmark, nie jest wystarczające podkreślenie przez władze francuskie, że Crédit Mutuel jest dobrze zarządzanym przedsiębiorstwem. |
| --- | --- |

(44)

W decyzji rozszerzającej Komisja uznała, że czwarty warunek wyroku w sprawie Altmark mógł nie być spełniony, ponieważ państwo nie wyznaczyło zobowiązania do świadczenia usług w interesie ogólnym, polegających na gromadzeniu wkładów przeznaczonych na mieszkania socjalne co najmniej w drodze zamówienia publicznego, ale bezpośrednio w drodze negocjacji z Crédit Mutuel, co nie daje żadnej gwarancji, że wynagrodzenie przyznane Crédit Mutuel nie jest wyższe od tego, jakiego zażądałoby dobrze zarządzane przedsiębiorstwo. Komisja uznała ponadto, że władze francuskie nie wykazały, że poziom rekompensaty został ustalony w odniesieniu do kosztów typowego dobrze zarządzanego przedsiębiorstwa z sektora bankowego. Do stwierdzenia, że poziom rekompensaty został ustalony na podstawie analizy kosztów, jakie poniosłoby dobrze zarządzane przedsiębiorstwo w rozumieniu orzecznictwa w sprawie Altmark, nie jest wystarczające podkreślenie przez władze francuskie, że Crédit Mutuel jest dobrze zarządzanym przedsiębiorstwem.

| (45) | Zdaniem Komisji prowizja za pośrednictwo była zasobem państwowym, który mógł stanowić korzyść selektywną, zakłócającą konkurencję i wpływającą na wymianę handlową miedzy państwami członkowskimi, a który nie został zgłoszony Komisji. Prowizja za pośrednictwo mogła więc zawierać elementy pomocy niezgodnej z prawem. |
| --- | --- |

(45)

Zdaniem Komisji prowizja za pośrednictwo była zasobem państwowym, który mógł stanowić korzyść selektywną, zakłócającą konkurencję i wpływającą na wymianę handlową miedzy państwami członkowskimi, a który nie został zgłoszony Komisji. Prowizja za pośrednictwo mogła więc zawierać elementy pomocy niezgodnej z prawem.

| (46) | W decyzji rozszerzającej Komisja uznała za możliwe, że pomoc ta nie jest zgodna z art. 86 ust. 2 Traktatu WE (obecnie art. 106 ust. 2 TFUE) i stwierdziła, że żadne z odstępstw przewidzianych w art. 87 ust. 2 i 3 Traktatu WE (obecnie art. 107 ust. 2 i 3 TFUE) zdaje się nie mieć zastosowania. |
| --- | --- |

(46)

W decyzji rozszerzającej Komisja uznała za możliwe, że pomoc ta nie jest zgodna z art. 86 ust. 2 Traktatu WE (obecnie art. 106 ust. 2 TFUE) i stwierdziła, że żadne z odstępstw przewidzianych w art. 87 ust. 2 i 3 Traktatu WE (obecnie art. 107 ust. 2 i 3 TFUE) zdaje się nie mieć zastosowania.

| (47) | Na podstawie analizy obliczeń przeprowadzonych przez konsultanta Komisja uznała, że możliwe jest, że kwota rekompensaty przekroczyła poziom niezbędny do pokrycia kosztów związanych ze świadczeniem usług publicznych (gromadzenie wkładów przeznaczonych na mieszkania socjalne), uwzględniając związane z tym wpływy i rozsądny zysk za wypełnianie tego zobowiązania. Komisja przypomniała, że kwota rekompensaty musiała zawierać wszystkie korzyści przyznane przez państwo lub przy użyciu zasobów państwowych w dowolnej formie i uwzględniła w obliczeniach rekompensaty nie tylko koszt netto gromadzenia wkładów scentralizowanych w CDC, ale również wynik (koszt lub zysk) netto ze środków na inwestycje w interesie ogólnym i wolnych środków. Sprawozdanie konsultanta Komisji wykazało nadwyżkę rekompensaty dla Crédit Mutuel w latach 1991, 1992, 1993 i 1998. |
| --- | --- |

(47)

Na podstawie analizy obliczeń przeprowadzonych przez konsultanta Komisja uznała, że możliwe jest, że kwota rekompensaty przekroczyła poziom niezbędny do pokrycia kosztów związanych ze świadczeniem usług publicznych (gromadzenie wkładów przeznaczonych na mieszkania socjalne), uwzględniając związane z tym wpływy i rozsądny zysk za wypełnianie tego zobowiązania. Komisja przypomniała, że kwota rekompensaty musiała zawierać wszystkie korzyści przyznane przez państwo lub przy użyciu zasobów państwowych w dowolnej formie i uwzględniła w obliczeniach rekompensaty nie tylko koszt netto gromadzenia wkładów scentralizowanych w CDC, ale również wynik (koszt lub zysk) netto ze środków na inwestycje w interesie ogólnym i wolnych środków. Sprawozdanie konsultanta Komisji wykazało nadwyżkę rekompensaty dla Crédit Mutuel w latach 1991, 1992, 1993 i 1998.

3.   ARGUMENTY STRON SKARŻĄCYCH

| (48) | Argumenty stron skarżących zostały przedstawione przez Komisję w decyzji z dnia 6 lutego 1998 r. w sprawie wszczęcia postępowania w myśl art. 88 ust. 2 Traktatu WE (obecnie art. 108 ust. 2 TFUE). Uzupełniające pisma procesowe przekazane od tamtego czasu zawierają nowe argumenty. |
| --- | --- |

(48)

Argumenty stron skarżących zostały przedstawione przez Komisję w decyzji z dnia 6 lutego 1998 r. w sprawie wszczęcia postępowania w myśl art. 88 ust. 2 Traktatu WE (obecnie art. 108 ust. 2 TFUE). Uzupełniające pisma procesowe przekazane od tamtego czasu zawierają nowe argumenty.

| (49) | W nocie wystosowanej przez AFB (zaktualizowanej na koniec lutego 1999 r. i przedstawionej Komisji w październiku 1999 r.), dotyczącej efektu przyciągania klientów przez książeczki oszczędnościowe „Livret bleu”, bankowy dochód netto wygenerowany w związku z efektem przyciągania klientów przez książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” oszacowano na 17 mld FRF (2,6 mld EUR), zakładając, że wzrost udziału Crédit Mutuel we wszystkich segmentach rynku w okresie 1986–1997 wynika wyłącznie z dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. |
| --- | --- |

(49)

W nocie wystosowanej przez AFB (zaktualizowanej na koniec lutego 1999 r. i przedstawionej Komisji w październiku 1999 r.), dotyczącej efektu przyciągania klientów przez książeczki oszczędnościowe „Livret bleu”, bankowy dochód netto wygenerowany w związku z efektem przyciągania klientów przez książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” oszacowano na 17 mld FRF (2,6 mld EUR), zakładając, że wzrost udziału Crédit Mutuel we wszystkich segmentach rynku w okresie 1986–1997 wynika wyłącznie z dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”.

| (50) | W badaniu przeprowadzonym przez Caisse Nationale du Crédit Agricole, opublikowanym w maju 2000 r., przeanalizowano zmiany w liczbie oddziałów Crédit Mutuel. Wynika stąd, że całkowita liczba oddziałów stałych spadła na przestrzeni lat 1991–1994, a następnie stopniowo rosła, by w 1998 r. osiągnąć poziom z 1990 r. Rozwój był różny w poszczególnych regionach: liczba oddziałów stałych, a następnie tymczasowych, spadła w regionach, w których Crédit Mutuel był mocno zakorzeniony już w przeszłości (Pays de Loire, Bretania, Alzacja), a wzrosła w innych regionach. Możliwe jest więc, że Crédit Mutuel ograniczył swoją obecność na obszarach wiejskich, by wzmocnić swoją obecność na obszarach miejskich. Dane te zdają się zaprzeczać oświadczeniom Crédit Mutuel, że był on zmuszony utrzymać rozbudowaną sieć na obszarach wiejskich w latach 90. Z danych tych wynika również, że Crédit Mutuel jest w stanie utrzymać wyjątkowo rozbudowaną sieć również mimo zniesienia wszelkiej kontroli przez administrację publiczną. |
| --- | --- |

(50)

W badaniu przeprowadzonym przez Caisse Nationale du Crédit Agricole, opublikowanym w maju 2000 r., przeanalizowano zmiany w liczbie oddziałów Crédit Mutuel. Wynika stąd, że całkowita liczba oddziałów stałych spadła na przestrzeni lat 1991–1994, a następnie stopniowo rosła, by w 1998 r. osiągnąć poziom z 1990 r. Rozwój był różny w poszczególnych regionach: liczba oddziałów stałych, a następnie tymczasowych, spadła w regionach, w których Crédit Mutuel był mocno zakorzeniony już w przeszłości (Pays de Loire, Bretania, Alzacja), a wzrosła w innych regionach. Możliwe jest więc, że Crédit Mutuel ograniczył swoją obecność na obszarach wiejskich, by wzmocnić swoją obecność na obszarach miejskich. Dane te zdają się zaprzeczać oświadczeniom Crédit Mutuel, że był on zmuszony utrzymać rozbudowaną sieć na obszarach wiejskich w latach 90. Z danych tych wynika również, że Crédit Mutuel jest w stanie utrzymać wyjątkowo rozbudowaną sieć również mimo zniesienia wszelkiej kontroli przez administrację publiczną.

| (51) | AFB wystosowało do Komisji pismo w dniu 4 czerwca 1998 r., w którym stwierdzało, że wynagrodzenie w wysokości 1,3 % środków z wkładów oszczędnościowych z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” scentralizowanych w CDC było nadmierne, zważywszy, że kasy oszczędnościowe (Caisses d’Épargne) i poczta (la Poste) otrzymywały w tym samym okresie od CDC odpowiednio 1,2 % i 1,5 % środków z tytułu „Livret A”, również scentralizowanych w CDC. AFB poinformowało również, że w 1997 r. zaproponowało władzom francuskim usługę zbierania wkładów z książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” za kwotę wynagrodzenia tylko 1 %, ale rząd nie odpowiedział na tę ofertę. AFB podkreśliło w szczególności, że sprawozdanie pana Douyère’a, członka parlamentu, z kwietnia 1998 r. dotyczące modernizacji kas oszczędnościowych wykazało, że koszt zbierania środków przez średniej wielkości kasę oszczędnościową, jak na przykład Caisse d’épargne de Bourgogne, wynosi 0,96 % wkładów i że nie ma powodu, dla którego koszty zarządzania ponoszone przez Crédit Mutuel miałyby być wyższe. |
| --- | --- |

(51)

AFB wystosowało do Komisji pismo w dniu 4 czerwca 1998 r., w którym stwierdzało, że wynagrodzenie w wysokości 1,3 % środków z wkładów oszczędnościowych z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” scentralizowanych w CDC było nadmierne, zważywszy, że kasy oszczędnościowe (Caisses d’Épargne) i poczta (la Poste) otrzymywały w tym samym okresie od CDC odpowiednio 1,2 % i 1,5 % środków z tytułu „Livret A”, również scentralizowanych w CDC. AFB poinformowało również, że w 1997 r. zaproponowało władzom francuskim usługę zbierania wkładów z książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” za kwotę wynagrodzenia tylko 1 %, ale rząd nie odpowiedział na tę ofertę. AFB podkreśliło w szczególności, że sprawozdanie pana Douyère’a, członka parlamentu, z kwietnia 1998 r. dotyczące modernizacji kas oszczędnościowych wykazało, że koszt zbierania środków przez średniej wielkości kasę oszczędnościową, jak na przykład Caisse d’épargne de Bourgogne, wynosi 0,96 % wkładów i że nie ma powodu, dla którego koszty zarządzania ponoszone przez Crédit Mutuel miałyby być wyższe.

| (52) | Pismo procesowe wystosowane przez kancelarię Glais w sierpniu 2000 r., złożone na wniosek AFB, uzupełniło o dane statystyczne twierdzenie o korzyściach w zakresie konkurencyjności, jakie wyłączne prawo dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” przyniosło Crédit Mutuel. Analiza szeregów czasowych wykazuje, że rezerwy z wkładów oszczędnościowych na książeczkach oszczędnościowych „Livret bleu” oraz rezerwy z innych wkładów odnotowywały silny wzrost aż do lat 1985–1987. Liczba kredytów udzielanych gospodarstwom domowym rosła jeszcze po tej dacie i była większa w przypadku Crédit Mutuel w porównaniu z jej konkurentami. Ekspert z kancelarii Glais wnioskuje stąd, że „zdaje się, że efekt książeczek oszczędnościowych »Livret bleu« spowodował przyciągniecie klientów, a od połowy lat 80. pozytywny efekt dalej trwał bez wpływu na wzrost wkładów oszczędnościowych. Prawdopodobnie początkowo pozyskani klienci stanowili źródło zasilania ekspansjonistycznej strategii Crédit Mutuel począwszy od tego okresu”. Na podstawie w szczególności wskaźnika wpływu losowych wstrząsów gospodarczych na zmienne działalności i na budowanie modelu prostego równania popytu kredytowego, ekspert wyciągnął wniosek, że działalność Crédit Mutuel (głównie w zakresie kredytów) zdawała się być niezwiązana z przeciętnym rozwojem ryku bankowego. Ekspert tłumaczy to zjawisko tym, że klienci Crédit Mutuel są silniej związani, na przykład przez książeczki oszczędnościowe „Livret bleu”, niż klienci innych sieci bankowych. |
| --- | --- |

(52)

Pismo procesowe wystosowane przez kancelarię Glais w sierpniu 2000 r., złożone na wniosek AFB, uzupełniło o dane statystyczne twierdzenie o korzyściach w zakresie konkurencyjności, jakie wyłączne prawo dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” przyniosło Crédit Mutuel. Analiza szeregów czasowych wykazuje, że rezerwy z wkładów oszczędnościowych na książeczkach oszczędnościowych „Livret bleu” oraz rezerwy z innych wkładów odnotowywały silny wzrost aż do lat 1985–1987. Liczba kredytów udzielanych gospodarstwom domowym rosła jeszcze po tej dacie i była większa w przypadku Crédit Mutuel w porównaniu z jej konkurentami. Ekspert z kancelarii Glais wnioskuje stąd, że „zdaje się, że efekt książeczek oszczędnościowych »Livret bleu« spowodował przyciągniecie klientów, a od połowy lat 80. pozytywny efekt dalej trwał bez wpływu na wzrost wkładów oszczędnościowych. Prawdopodobnie początkowo pozyskani klienci stanowili źródło zasilania ekspansjonistycznej strategii Crédit Mutuel począwszy od tego okresu”. Na podstawie w szczególności wskaźnika wpływu losowych wstrząsów gospodarczych na zmienne działalności i na budowanie modelu prostego równania popytu kredytowego, ekspert wyciągnął wniosek, że działalność Crédit Mutuel (głównie w zakresie kredytów) zdawała się być niezwiązana z przeciętnym rozwojem ryku bankowego. Ekspert tłumaczy to zjawisko tym, że klienci Crédit Mutuel są silniej związani, na przykład przez książeczki oszczędnościowe „Livret bleu”, niż klienci innych sieci bankowych.

| (53) | W drugim piśmie procesowym (grudzień 2000 r.) kancelaria Glais przedstawiła nową analizę ekonometryczną stopnia pozyskiwania klientów dla każdej z sieci bankowych. Zdaniem eksperta wyniki analizy podważają hipotezę, że Crédit Mutuel i kasy oszczędnościowe dysponują środkami umożliwiającymi skuteczniejsze zatrzymanie klientów niż inne banki. Niemniej niemożliwe jest ustalenie, czy powodem tego silniejszego przywiązania klientów jest dystrybucja zwolnionych z podatku książeczek oszczędnościowych czy wykorzystanie gęstej sieci oddziałów w różnych regionach (dwa narzędzia, którymi dysponuje każda z tych sieci). |
| --- | --- |

(53)

W drugim piśmie procesowym (grudzień 2000 r.) kancelaria Glais przedstawiła nową analizę ekonometryczną stopnia pozyskiwania klientów dla każdej z sieci bankowych. Zdaniem eksperta wyniki analizy podważają hipotezę, że Crédit Mutuel i kasy oszczędnościowe dysponują środkami umożliwiającymi skuteczniejsze zatrzymanie klientów niż inne banki. Niemniej niemożliwe jest ustalenie, czy powodem tego silniejszego przywiązania klientów jest dystrybucja zwolnionych z podatku książeczek oszczędnościowych czy wykorzystanie gęstej sieci oddziałów w różnych regionach (dwa narzędzia, którymi dysponuje każda z tych sieci).

| (54) | Na marginesie niniejszego postępowania Komisja otrzymała uzupełniające pismo procesowe złożone przez skarżących, z którego wynika, że zakup CIC przez Crédit Mutuel w kwietniu 1997 r., podczas prywatyzacji tej instytucji bankowej, wcześniej należącej do publicznej grupy ubezpieczeniowej GAN, był możliwy dzięki pomocom, z których Crédit Mutuel korzystał z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” i które spowodowały wzrost jego udziału w rynku wkładów oszczędnościowych z 2 % w 1969 r. do około 6,9 % w 1997 r. Zdaniem skarżących dzięki przedmiotowej pomocy środki własne przedsiębiorstwa wzrosły z 650 mln FRF (99 mln EUR) w 1974 r. do 47,3 mld FRF (7,2 mld EUR) w 1997 r. |
| --- | --- |

(54)

Na marginesie niniejszego postępowania Komisja otrzymała uzupełniające pismo procesowe złożone przez skarżących, z którego wynika, że zakup CIC przez Crédit Mutuel w kwietniu 1997 r., podczas prywatyzacji tej instytucji bankowej, wcześniej należącej do publicznej grupy ubezpieczeniowej GAN, był możliwy dzięki pomocom, z których Crédit Mutuel korzystał z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” i które spowodowały wzrost jego udziału w rynku wkładów oszczędnościowych z 2 % w 1969 r. do około 6,9 % w 1997 r. Zdaniem skarżących dzięki przedmiotowej pomocy środki własne przedsiębiorstwa wzrosły z 650 mln FRF (99 mln EUR) w 1974 r. do 47,3 mld FRF (7,2 mld EUR) w 1997 r.

| (55) | Wreszcie skarga złożona przez „Association des Victimes du Crédit Mutuel” w dniu 19 września 2006 r. zawiera stwierdzenie „sprzeniewierzenia oszczędności publicznych na cele prywatne i komercyjne [...] ze szkodą dla oszczędzających i gospodarki francuskiej”, lecz pozbawiona jest rzeczowej argumentacji lub elementów dowodowych dotyczących ewentualnej pomocy państwa niezgodnej z prawem. |
| --- | --- |

(55)

Wreszcie skarga złożona przez „Association des Victimes du Crédit Mutuel” w dniu 19 września 2006 r. zawiera stwierdzenie „sprzeniewierzenia oszczędności publicznych na cele prywatne i komercyjne [...] ze szkodą dla oszczędzających i gospodarki francuskiej”, lecz pozbawiona jest rzeczowej argumentacji lub elementów dowodowych dotyczących ewentualnej pomocy państwa niezgodnej z prawem.

4.   UWAGI ZAINTERESOWANYCH STRON

| (56) | Po opublikowaniu decyzji o wszczęciu postępowania z dnia 6 lutego 1998 r. Komisja otrzymała uwagi od wielu zainteresowanych stron. |
| --- | --- |

(56)

Po opublikowaniu decyzji o wszczęciu postępowania z dnia 6 lutego 1998 r. Komisja otrzymała uwagi od wielu zainteresowanych stron.

| (57) | Niektórzy konkurenci Crédit Mutuel informowali o szkodzie, jaką ich zdaniem ponieśli w związku z przyznaniem Crédit Mutuel wyłącznego prawa dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. Większość tych banków twierdziła, że traciła klientów w związku z efektem przyciągania klientów przez książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” na rzecz Crédit Mutuel i wyraziła życzenie zniesienia tego wyłącznego prawa. Takie uwagi zostały przedstawione Komisji przez następujące podmioty: | Banque Dupuy de Parseval |
| --- | --- | --- |

(57)

Niektórzy konkurenci Crédit Mutuel informowali o szkodzie, jaką ich zdaniem ponieśli w związku z przyznaniem Crédit Mutuel wyłącznego prawa dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. Większość tych banków twierdziła, że traciła klientów w związku z efektem przyciągania klientów przez książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” na rzecz Crédit Mutuel i wyraziła życzenie zniesienia tego wyłącznego prawa. Takie uwagi zostały przedstawione Komisji przez następujące podmioty:

Banque Dupuy de Parseval

| | Banque Natexis |
| --- | --- |

Banque Natexis

| | Banque de Picardie |
| --- | --- |

Banque de Picardie

| | Banque Populaire de Bourgogne |
| --- | --- |

Banque Populaire de Bourgogne

| | Banque Populaire Bretagne Atlantique |
| --- | --- |

Banque Populaire Bretagne Atlantique

| | Banque Populaire du Centre |
| --- | --- |

Banque Populaire du Centre

| | Banque Populaire Centre-Atlantique |
| --- | --- |

Banque Populaire Centre-Atlantique

| | Banque Populaire de Champagne |
| --- | --- |

Banque Populaire de Champagne

| | Banque Populaire de la Côte d’Azur |
| --- | --- |

Banque Populaire de la Côte d’Azur

| | Banque Populaire du Dauphiné et des Alpes du Sud |
| --- | --- |

Banque Populaire du Dauphiné et des Alpes du Sud

| | Banque Populaire de Franche-Comté, du Maconnais et de l’Ain |
| --- | --- |

Banque Populaire de Franche-Comté, du Maconnais et de l’Ain

| | Banque Populaire du Haut-Rhin |
| --- | --- |

Banque Populaire du Haut-Rhin

| | Banque Populaire de La Loire |
| --- | --- |

Banque Populaire de La Loire

| | Banque Populaire de Lorraine |
| --- | --- |

Banque Populaire de Lorraine

| | Banque Populaire de Lyon |
| --- | --- |

Banque Populaire de Lyon

| | Banque Populaire du Midi |
| --- | --- |

Banque Populaire du Midi

| | Banque Populaire du Massif Central |
| --- | --- |

Banque Populaire du Massif Central

| | Banque Populaire de l’Ouest |
| --- | --- |

Banque Populaire de l’Ouest

| | Banque Populaire Provençale et Corse |
| --- | --- |

Banque Populaire Provençale et Corse

| | Banque Populaire des Pyrénées Orientales, de l’Aude et de l’Ariège |
| --- | --- |

Banque Populaire des Pyrénées Orientales, de l’Aude et de l’Ariège

| | Banque Populaire du Quercy et de l’Agenais |
| --- | --- |

Banque Populaire du Quercy et de l’Agenais

| | Banque Populaire Savoisienne |
| --- | --- |

Banque Populaire Savoisienne

| | Banque Populaire de la Région Économique de Strasbourg |
| --- | --- |

Banque Populaire de la Région Économique de Strasbourg

| | Banque Populaire du Sud-Ouest |
| --- | --- |

Banque Populaire du Sud-Ouest

| | Banque Populaire du Tarn et de l’Aveyron |
| --- | --- |

Banque Populaire du Tarn et de l’Aveyron

| | B.P.ROP Banque Populaire |
| --- | --- |

B.P.ROP Banque Populaire

| | Banque de Savoie |
| --- | --- |

Banque de Savoie

| | Crédit Commercial de France |
| --- | --- |

Crédit Commercial de France

| | Crédit Commercial du Sud-Ouest |
| --- | --- |

Crédit Commercial du Sud-Ouest

| | Crédit Lyonnais |
| --- | --- |

Crédit Lyonnais

| | Société Générale |
| --- | --- |

Société Générale

| | Union des Banques à Paris. |
| --- | --- |

Union des Banques à Paris.

| (58) | Ponadto poza uwagami przeciwko Crédit Mutuel przedstawionymi w pkt 4 Komisja otrzymała uwagi w obronie mechanizmu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” sformułowane przez następujące strony: | Pan Bertholet, członek parlamentu deputowany z departamentu Drôme |
| --- | --- | --- |

(58)

Ponadto poza uwagami przeciwko Crédit Mutuel przedstawionymi w pkt 4 Komisja otrzymała uwagi w obronie mechanizmu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” sformułowane przez następujące strony:

Pan Bertholet, członek parlamentu deputowany z departamentu Drôme

| | Pan Blondel, członek rady naczelnej (conseiller général) departamentu Nord |
| --- | --- |

Pan Blondel, członek rady naczelnej (conseiller général) departamentu Nord

| | Pan Cabot, dyrektor Centre régional Information Jeunesse de Toulouse |
| --- | --- |

Pan Cabot, dyrektor Centre régional Information Jeunesse de Toulouse

| | Pan Cormorèche, mer miasta Montuel |
| --- | --- |

Pan Cormorèche, mer miasta Montuel

| | Pan Cornelis, członek rady naczelnej (conseiller général) departamentu Nord |
| --- | --- |

Pan Cornelis, członek rady naczelnej (conseiller général) departamentu Nord

| | Pan Chavannes, mer miasta Angoulême |
| --- | --- |

Pan Chavannes, mer miasta Angoulême

| | Pan Crépeau, członek parlamentu deputowany z departamentu Charente-Maritime |
| --- | --- |

Pan Crépeau, członek parlamentu deputowany z departamentu Charente-Maritime

| | Pan Debavelaere, senator z regionu Pas-de-Calais |
| --- | --- |

Pan Debavelaere, senator z regionu Pas-de-Calais

| | Pan Decool, mer miasta Brouckerque |
| --- | --- |

Pan Decool, mer miasta Brouckerque

| | Pan Delevoye, senator z regionu Pas-de-Calais |
| --- | --- |

Pan Delevoye, senator z regionu Pas-de-Calais

| | Pan Delnatte, członek parlamentu deputowany z departamentu Nord |
| --- | --- |

Pan Delnatte, członek parlamentu deputowany z departamentu Nord

| | Pan Dolez, członek parlamentu deputowany z departamentu Nord |
| --- | --- |

Pan Dolez, członek parlamentu deputowany z departamentu Nord

| | Pan Ewald, delegat regionalny stowarzyszenia „Association pour le droit à l’initiative économique” |
| --- | --- |

Pan Ewald, delegat regionalny stowarzyszenia „Association pour le droit à l’initiative économique”

| | Pan Fronton, Union départementale des associations familiales de Haute-Garonne |
| --- | --- |

Pan Fronton, Union départementale des associations familiales de Haute-Garonne

| | Pan Foy, senator z departamentu Nord |
| --- | --- |

Pan Foy, senator z departamentu Nord

| | Pan Galiègue, prezes Caisse de Crédit Mutuel de Solesmes |
| --- | --- |

Pan Galiègue, prezes Caisse de Crédit Mutuel de Solesmes

| | Pani Gournay, mer miasta Caestre |
| --- | --- |

Pani Gournay, mer miasta Caestre

| | Pani Armelle Guinebertière, członek Parlamentu Europejskiego |
| --- | --- |

Pani Armelle Guinebertière, członek Parlamentu Europejskiego

| | Pan Hervé, mer miasta Rennes |
| --- | --- |

Pan Hervé, mer miasta Rennes

| | Pan Humez, przewodniczący Komisji Departamentalnej ds. walki z mukowiscydozą (Comité départemental de lutte contre la mucoviscidose) departamentu Pas-de-Calais |
| --- | --- |

Pan Humez, przewodniczący Komisji Departamentalnej ds. walki z mukowiscydozą (Comité départemental de lutte contre la mucoviscidose) departamentu Pas-de-Calais

| | Pani Ingelaere, prezes „Flandr’action” |
| --- | --- |

Pani Ingelaere, prezes „Flandr’action”

| | Pan Juppé, członek parlamentu-mer miasta Bordeaux |
| --- | --- |

Pan Juppé, członek parlamentu-mer miasta Bordeaux

| | Pan Lapalu, prezes stowarzyszenia „Animation et gestion d’organismes privés” |
| --- | --- |

Pan Lapalu, prezes stowarzyszenia „Animation et gestion d’organismes privés”

| | Pan Lazaro, członek parlamentu deputowany z departamentu Nord |
| --- | --- |

Pan Lazaro, członek parlamentu deputowany z departamentu Nord

| | Pan Lebreton, przewodniczący Rady Naczelnej (Conseil général) departamentu Côtes d’Armor |
| --- | --- |

Pan Lebreton, przewodniczący Rady Naczelnej (Conseil général) departamentu Côtes d’Armor

| | Pan Ledieu, mer miasta Cateau-Cambrésis |
| --- | --- |

Pan Ledieu, mer miasta Cateau-Cambrésis

| | P. Leleu, członek zarządu Crédit Mutuel Nord |
| --- | --- |

P. Leleu, członek zarządu Crédit Mutuel Nord

| | Pan Maille, przewodniczący wspólnoty miejskiej (Communauté Urbanie) Brest |
| --- | --- |

Pan Maille, przewodniczący wspólnoty miejskiej (Communauté Urbanie) Brest

| | Pan Masclet, członek rady naczelnej (conseiller général) regionu Nord-Pas-de-Calais |
| --- | --- |

Pan Masclet, członek rady naczelnej (conseiller général) regionu Nord-Pas-de-Calais

| | Pan Méhaignerie, przewodniczący Rady Naczelnej (Conseil général) departamentu Ille-et-Vilaine |
| --- | --- |

Pan Méhaignerie, przewodniczący Rady Naczelnej (Conseil général) departamentu Ille-et-Vilaine

| | Pan Mio, członek rady regionu (conseiller régional) Nord-Pas-de-Calais |
| --- | --- |

Pan Mio, członek rady regionu (conseiller régional) Nord-Pas-de-Calais

| | Pani Novak, prezes stowarzyszenia „Association pour le droit à l’initiative économique” |
| --- | --- |

Pani Novak, prezes stowarzyszenia „Association pour le droit à l’initiative économique”

| | Pani Permuy, członek rady regionu (conseillère régionale) Nord-Pas-de-Calais |
| --- | --- |

Pani Permuy, członek rady regionu (conseillère régionale) Nord-Pas-de-Calais

| | Pan Albert Rivaux, członek rady naczelnej (conseiller général) departamentu Pas-de-Calais |
| --- | --- |

Pan Albert Rivaux, członek rady naczelnej (conseiller général) departamentu Pas-de-Calais

| | Pan de Rohan, przewodniczący Rady Regionu Bretanii (Conseil régional de Bretagne) |
| --- | --- |

Pan de Rohan, przewodniczący Rady Regionu Bretanii (Conseil régional de Bretagne)

| | Pan Valla, członek rady naczelnej (conseiller général) departamentu Ardèche |
| --- | --- |

Pan Valla, członek rady naczelnej (conseiller général) departamentu Ardèche

| | Pan Vanlerenberghe, mer miasta Arras |
| --- | --- |

Pan Vanlerenberghe, mer miasta Arras

| | Pan Villain, mer miasta Cambrai |
| --- | --- |

Pan Villain, mer miasta Cambrai

| | Pan de Villiers, członek parlamentu deputowany z departamentu Vendée. |
| --- | --- |

Pan de Villiers, członek parlamentu deputowany z departamentu Vendée.

| (59) | Duża większość zainteresowanych stron podkreśla rolę, jaką odgrywa Crédit Mutuel zwłaszcza na poziomie regionalnym w finansowaniu gospodarki społecznej, a w szczególności organizacji nienastawionych na zysk. Podkreślały one również rolę wspierającą Crédit Mutuel dla klas ludowych, z których wywodzi się znaczna część jego klientów. Wielu lokalnych przedstawicieli społeczeństwa podkreślało rolę Crédit Mutuel w tworzeniu przedsiębiorstw i miejsc pracy, rozwoju inicjatyw lokalnych w połączeniu z lokalnymi społecznościami. Inni twierdzili, że Crédit Mutuel, dzięki swojej zdecentralizowanej strukturze, odpowiada lepiej niż instytucje scentralizowane na lokalne potrzeby i konieczność zrównoważonego rozwoju terytorialnego. |
| --- | --- |

(59)

Duża większość zainteresowanych stron podkreśla rolę, jaką odgrywa Crédit Mutuel zwłaszcza na poziomie regionalnym w finansowaniu gospodarki społecznej, a w szczególności organizacji nienastawionych na zysk. Podkreślały one również rolę wspierającą Crédit Mutuel dla klas ludowych, z których wywodzi się znaczna część jego klientów. Wielu lokalnych przedstawicieli społeczeństwa podkreślało rolę Crédit Mutuel w tworzeniu przedsiębiorstw i miejsc pracy, rozwoju inicjatyw lokalnych w połączeniu z lokalnymi społecznościami. Inni twierdzili, że Crédit Mutuel, dzięki swojej zdecentralizowanej strukturze, odpowiada lepiej niż instytucje scentralizowane na lokalne potrzeby i konieczność zrównoważonego rozwoju terytorialnego.

5.   UWAGI CRÉDIT MUTUEL

| (60) | Crédit Mutuel zarzuca Komisji wyjątkowo długi okres rozpatrywania sprawy. |
| --- | --- |

(60)

Crédit Mutuel zarzuca Komisji wyjątkowo długi okres rozpatrywania sprawy.

| (61) | Ponadto zdaniem Crédit Mutuel wyrok Sądu nie dotyczył wyłącznie błędnego uzasadnienia, ale zawierał również krytykę rozumowania Komisji, która nie została uwzględniona w decyzji rozszerzającej, w szczególności w zakresie obliczenia ewentualnej nadwyżki rekompensaty. W tym względzie Crédit Mutuel zarzuca Komisji zsumowanie dodatnich sald rocznych bez uwzględnienia lat, w których salda były ujemne, co jest sprzeczne z metodą określoną we wspólnotowych ramach dotyczących pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych (zwanych dalej „ramy wspólnotowe z 2005” r.) (23). |
| --- | --- |

(61)

Ponadto zdaniem Crédit Mutuel wyrok Sądu nie dotyczył wyłącznie błędnego uzasadnienia, ale zawierał również krytykę rozumowania Komisji, która nie została uwzględniona w decyzji rozszerzającej, w szczególności w zakresie obliczenia ewentualnej nadwyżki rekompensaty. W tym względzie Crédit Mutuel zarzuca Komisji zsumowanie dodatnich sald rocznych bez uwzględnienia lat, w których salda były ujemne, co jest sprzeczne z metodą określoną we wspólnotowych ramach dotyczących pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych (zwanych dalej „ramy wspólnotowe z 2005” r.) (23).

| (62) | Zdaniem banku prowizja za pośrednictwo spełnia cztery warunki określone w orzecznictwie w sprawie Altmark:






  a) | odnośnie do pierwszego warunku Crédit Mutuel miał pełnić dwa rodzaje usług w ogólnym interesie gospodarczym, z których pierwszy polegał na utrzymywaniu znacznej liczby oddziałów na obszarach wiejskich w celu zagospodarowania tych terenów, a drugi na gromadzeniu wkładów oszczędnościowych przeznaczonych na finansowanie mieszkań socjalnych. Odnośnie do utrzymywania oddziałów na obszarach wiejskich bank kwestionuje stwierdzenie Komisji, zgodnie z którym francuskie przepisy ustawowe i wykonawcze są sformułowane zbyt nieprecyzyjnie, by wyznaczyć bankowi Crédit Mutuel pełnienie takiego zadania, a więc, że pierwszy warunek wyroku w sprawie Altmark jest spełniony. Zdaniem Crédit Mutuel Komisja wyciągnęła powyższy wniosek z faktu, że przepisy te nie ustanawiają specjalnych ograniczeń dla Crédit Mutuel, ponieważ mają zastosowanie do całego sektora bankowego. Crédit Mutuel uważa również, że Komisja usiłuje narzucić mu zadanie udowodnienia, że pierwszy warunek wyroku w sprawie Altmark jest spełniony, czego przedmiotowe orzecznictwo nie przewiduje; |
| --- | --- | --- |

(62)

Zdaniem banku prowizja za pośrednictwo spełnia cztery warunki określone w orzecznictwie w sprawie Altmark:

a)

odnośnie do pierwszego warunku Crédit Mutuel miał pełnić dwa rodzaje usług w ogólnym interesie gospodarczym, z których pierwszy polegał na utrzymywaniu znacznej liczby oddziałów na obszarach wiejskich w celu zagospodarowania tych terenów, a drugi na gromadzeniu wkładów oszczędnościowych przeznaczonych na finansowanie mieszkań socjalnych. Odnośnie do utrzymywania oddziałów na obszarach wiejskich bank kwestionuje stwierdzenie Komisji, zgodnie z którym francuskie przepisy ustawowe i wykonawcze są sformułowane zbyt nieprecyzyjnie, by wyznaczyć bankowi Crédit Mutuel pełnienie takiego zadania, a więc, że pierwszy warunek wyroku w sprawie Altmark jest spełniony. Zdaniem Crédit Mutuel Komisja wyciągnęła powyższy wniosek z faktu, że przepisy te nie ustanawiają specjalnych ograniczeń dla Crédit Mutuel, ponieważ mają zastosowanie do całego sektora bankowego. Crédit Mutuel uważa również, że Komisja usiłuje narzucić mu zadanie udowodnienia, że pierwszy warunek wyroku w sprawie Altmark jest spełniony, czego przedmiotowe orzecznictwo nie przewiduje;

| b) | odnośnie do drugiego warunku Crédit Mutuel podkreśla, że prowizja za pośrednictwo została wprowadzona jednocześnie z obowiązkiem scentralizowania środków w CDC i że metody obliczania tej prowizji zostały ustalone w sposób obiektywny i przejrzysty; |
| --- | --- |

b)

odnośnie do drugiego warunku Crédit Mutuel podkreśla, że prowizja za pośrednictwo została wprowadzona jednocześnie z obowiązkiem scentralizowania środków w CDC i że metody obliczania tej prowizji zostały ustalone w sposób obiektywny i przejrzysty;

| c) | odnośnie do trzeciego warunku bank uważa, że wynagrodzenie nie jest wystarczające do pokrycia kosztów zbierania środków, ponieważ saldo działalności związanej ze środkami scentralizowanymi w CDC było ujemne w latach 1991–2005; |
| --- | --- |

c)

odnośnie do trzeciego warunku bank uważa, że wynagrodzenie nie jest wystarczające do pokrycia kosztów zbierania środków, ponieważ saldo działalności związanej ze środkami scentralizowanymi w CDC było ujemne w latach 1991–2005;

| d) | Crédit Mutuel uważa, że czwarty warunek jest również spełniony. Wysokość prowizji za pośrednictwo została ustalona na podstawie rzeczywiście poniesionych przez Crédit Mutuel kosztów dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. Crédit Mutuel jest przedsiębiorstwem dobrze zarządzanym w rozumieniu orzecznictwa w sprawie Altmark, ponieważ jego koszty zarządzania są jednymi z najniższych. Komisja potwierdziła zresztą ten fakt w swojej decyzji rozszerzającej (24). Bank uważa, że Komisja nie uzasadniła wystarczająco powodów, dla których utrzymuje, że warunek ten nie był spełniony. |
| --- | --- |

d)

Crédit Mutuel uważa, że czwarty warunek jest również spełniony. Wysokość prowizji za pośrednictwo została ustalona na podstawie rzeczywiście poniesionych przez Crédit Mutuel kosztów dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. Crédit Mutuel jest przedsiębiorstwem dobrze zarządzanym w rozumieniu orzecznictwa w sprawie Altmark, ponieważ jego koszty zarządzania są jednymi z najniższych. Komisja potwierdziła zresztą ten fakt w swojej decyzji rozszerzającej (24). Bank uważa, że Komisja nie uzasadniła wystarczająco powodów, dla których utrzymuje, że warunek ten nie był spełniony.

| (63) | W każdym przypadku Crédit Mutuel jest zdania, że pomoc jest zgodna ze wspólnym rynkiem w myśl art. 106 ust. 2 TFUE. Crédit Mutuel krytykuje ponadto metodę obliczania nadwyżki rekompensaty, przedstawioną w decyzji rozszerzającej. Jego zdaniem Komisja popełniła przede wszystkim błędy w obliczeniach łącznego wyniku operacyjnego książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, przyjmując błędne wnioski sformułowane przez konsultanta Komisji mimo, że kwestie sporne między konsultantem Komisji a konsultantem Crédit Mutuel nie zostały rozwiązane (25). |
| --- | --- |

(63)

W każdym przypadku Crédit Mutuel jest zdania, że pomoc jest zgodna ze wspólnym rynkiem w myśl art. 106 ust. 2 TFUE. Crédit Mutuel krytykuje ponadto metodę obliczania nadwyżki rekompensaty, przedstawioną w decyzji rozszerzającej. Jego zdaniem Komisja popełniła przede wszystkim błędy w obliczeniach łącznego wyniku operacyjnego książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, przyjmując błędne wnioski sformułowane przez konsultanta Komisji mimo, że kwestie sporne między konsultantem Komisji a konsultantem Crédit Mutuel nie zostały rozwiązane (25).

| (64) | Crédit Mutuel kwestionuje następnie zastosowane przez Komisję podejście roczne (czyli fakt uwzględniania tylko kwot z lat, w których wystąpiła nadwyżka rekompensaty bez wyrównania ich kwotami z lat, w których rekompensata była zbyt niska), które miałoby być sprzeczne z niektórymi precedensami, z unieważnioną decyzją i, zdaniem banku, ze wspólnotowymi ramami z 2005 r. (26). Komisja powinna była zastosować podejście globalne (to znaczy skompensować kwoty z lat, w których wystąpiła nadwyżka rekompensaty i z lat, w których rekompensata była zbyt niska) za cały okres 1991–1998, z jednej strony i za cały okres rozpoczynający się w 1999 r. |
| --- | --- |

(64)

Crédit Mutuel kwestionuje następnie zastosowane przez Komisję podejście roczne (czyli fakt uwzględniania tylko kwot z lat, w których wystąpiła nadwyżka rekompensaty bez wyrównania ich kwotami z lat, w których rekompensata była zbyt niska), które miałoby być sprzeczne z niektórymi precedensami, z unieważnioną decyzją i, zdaniem banku, ze wspólnotowymi ramami z 2005 r. (26). Komisja powinna była zastosować podejście globalne (to znaczy skompensować kwoty z lat, w których wystąpiła nadwyżka rekompensaty i z lat, w których rekompensata była zbyt niska) za cały okres 1991–1998, z jednej strony i za cały okres rozpoczynający się w 1999 r.

| (65) | Ponadto w decyzji rozszerzającej Komisja nie uwzględniła rozsądnego zysku w sposób prawidłowy. Oparła swoją ocenę rozsądnego zysku na kosztach środków własnych wynikających z przepisów, szacowanych na 6 %, podczas gdy koszty te stanowią zapis w ciężar księgowości analitycznej, a nie marżę. Komisja powinna była uwzględnić wskaźnik rentowności kapitału własnego zalecany przez kancelarię Arthur Andersen (27). Ponadto Komisja oparła swoje obliczenia rozsądnego zysku na malejącej podstawie, która staje się zerowa od momentu całkowitego scentralizowania rezerw z wkładów oszczędnościowych w CDC, ponieważ rezerwy z wkładów oszczędnościowych nie stanowią kosztu dla wynikających z przepisów środków własnych. Crédit Mutuel podkreśla, że wskaźnik zastosowany przez Komisję prowadzi do pozbawienia go jakiejkolwiek marży z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. Jego zdaniem każdy bank nawet z tytułu środków scentralizowanych niestanowiących żadnego kosztu dla środków własnych w ścisłym, wynikającym z przepisów znaczeniu wskaźnika wypłacalności, musi móc uzyskać normalną marżę. |
| --- | --- |

(65)

Ponadto w decyzji rozszerzającej Komisja nie uwzględniła rozsądnego zysku w sposób prawidłowy. Oparła swoją ocenę rozsądnego zysku na kosztach środków własnych wynikających z przepisów, szacowanych na 6 %, podczas gdy koszty te stanowią zapis w ciężar księgowości analitycznej, a nie marżę. Komisja powinna była uwzględnić wskaźnik rentowności kapitału własnego zalecany przez kancelarię Arthur Andersen (27). Ponadto Komisja oparła swoje obliczenia rozsądnego zysku na malejącej podstawie, która staje się zerowa od momentu całkowitego scentralizowania rezerw z wkładów oszczędnościowych w CDC, ponieważ rezerwy z wkładów oszczędnościowych nie stanowią kosztu dla wynikających z przepisów środków własnych. Crédit Mutuel podkreśla, że wskaźnik zastosowany przez Komisję prowadzi do pozbawienia go jakiejkolwiek marży z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. Jego zdaniem każdy bank nawet z tytułu środków scentralizowanych niestanowiących żadnego kosztu dla środków własnych w ścisłym, wynikającym z przepisów znaczeniu wskaźnika wypłacalności, musi móc uzyskać normalną marżę.

| (66) | Ponadto Komisja nie uwzględniła prawidłowo kosztów wynikających z drugiego zobowiązania do świadczenia usług publicznych, jakie Crédit Mutuel uważa, że wykonuje, to znaczy utrzymywania oddziałów na obszarach wiejskich, mające na celu zachęcanie do oszczędzania ludności z terenu całego kraju przez zwiększenie dostępności banku dla jak największej liczby obywateli. |
| --- | --- |

(66)

Ponadto Komisja nie uwzględniła prawidłowo kosztów wynikających z drugiego zobowiązania do świadczenia usług publicznych, jakie Crédit Mutuel uważa, że wykonuje, to znaczy utrzymywania oddziałów na obszarach wiejskich, mające na celu zachęcanie do oszczędzania ludności z terenu całego kraju przez zwiększenie dostępności banku dla jak największej liczby obywateli.

| (67) | Wreszcie Crédit Mutuel zaprzecza istnieniu ewentualnego efektu przyciągania klientów. Przypomina, że Komisja przyznała w swojej unieważnionej decyzji, że efekt ten nie może być formalnie wykazany i uważa, że żaden nowy element nie pojawił się od tamtego czasu. |
| --- | --- |

(67)

Wreszcie Crédit Mutuel zaprzecza istnieniu ewentualnego efektu przyciągania klientów. Przypomina, że Komisja przyznała w swojej unieważnionej decyzji, że efekt ten nie może być formalnie wykazany i uważa, że żaden nowy element nie pojawił się od tamtego czasu.

| (68) | Odnośnie do postępowania Crédit Mutuel przywołuje wiele zasad ogólnych prawa wspólnotowego, aby zakwestionować odzyskiwanie ewentualnej pomocy, a w szczególności zasadę uzasadnionego oczekiwania i przestrzegania rozsądnego terminu. |
| --- | --- |

(68)

Odnośnie do postępowania Crédit Mutuel przywołuje wiele zasad ogólnych prawa wspólnotowego, aby zakwestionować odzyskiwanie ewentualnej pomocy, a w szczególności zasadę uzasadnionego oczekiwania i przestrzegania rozsądnego terminu.

6.   UWAGI FRANCJI

| (69) | Francja uważa, że warunki orzecznictwa w sprawie Altmark są spełnione:






  a) | odnośnie do pierwszego warunku podkreśla, że Komisja przyznała, że Crédit Mutuel świadczył usługi w ogólnym interesie gospodarczym, polegające na zbieraniu wkładów oszczędnościowych z przeznaczeniem na finansowanie mieszkań socjalnych. Francja przypomina, że Komisja wskazała w decyzji rozszerzającej, że utrzymywanie oddziałów na obszarach wiejskich w celu zagospodarowania tych terenów może być również uznane za usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym (28), ale nie odpowiada na argumenty podniesione przez Komisję w decyzji rozszerzającej, zgodnie z którymi pierwszy warunek wyroku w sprawie Altmark nie jest spełniony, ponieważ nie istnieją przepisy krajowe zobowiązujące w sposób wystarczająco jasny do świadczenia takich usług w myśl w art. 106 ust. 2 TFUE (29); |
| --- | --- | --- |

(69)

Francja uważa, że warunki orzecznictwa w sprawie Altmark są spełnione:

a)

odnośnie do pierwszego warunku podkreśla, że Komisja przyznała, że Crédit Mutuel świadczył usługi w ogólnym interesie gospodarczym, polegające na zbieraniu wkładów oszczędnościowych z przeznaczeniem na finansowanie mieszkań socjalnych. Francja przypomina, że Komisja wskazała w decyzji rozszerzającej, że utrzymywanie oddziałów na obszarach wiejskich w celu zagospodarowania tych terenów może być również uznane za usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym (28), ale nie odpowiada na argumenty podniesione przez Komisję w decyzji rozszerzającej, zgodnie z którymi pierwszy warunek wyroku w sprawie Altmark nie jest spełniony, ponieważ nie istnieją przepisy krajowe zobowiązujące w sposób wystarczająco jasny do świadczenia takich usług w myśl w art. 106 ust. 2 TFUE (29);

| b) | odnośnie do drugiego warunku Francja uważa, że parametry rekompensaty zostały wcześniej ustalone w sposób obiektywny i przejrzysty; |
| --- | --- |

b)

odnośnie do drugiego warunku Francja uważa, że parametry rekompensaty zostały wcześniej ustalone w sposób obiektywny i przejrzysty;

| c) | odnośnie do trzeciego warunku Francja podkreśla, że kwota rekompensaty (prowizja za pośrednictwo) nie przekraczała kwot niezbędnych do pokrycia kosztów systemu i odsyła do analitycznego rachunku zysków i strat Crédit Mutuel z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” za lata 1999–2005; |
| --- | --- |

c)

odnośnie do trzeciego warunku Francja podkreśla, że kwota rekompensaty (prowizja za pośrednictwo) nie przekraczała kwot niezbędnych do pokrycia kosztów systemu i odsyła do analitycznego rachunku zysków i strat Crédit Mutuel z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” za lata 1999–2005;

| d) | czwarty warunek miałby również być spełniony, ponieważ – jak twierdzi Francja – zarządzenie Crédit Mutuel spełnia wymagane kryteria skuteczności (30). |
| --- | --- |

d)

czwarty warunek miałby również być spełniony, ponieważ – jak twierdzi Francja – zarządzenie Crédit Mutuel spełnia wymagane kryteria skuteczności (30).

| (70) | Odnośnie do warunków dotyczących istnienia pomocy Francja odsyła do argumentów przedstawionych przed unieważnieniem decyzji z 2002 r.:






  a) | warunek zasobów państwowych nie jest spełniony, ponieważ korzyści, jakie uzyskał Crédit Mutuel z wkładów oszczędnościowych niescentralizowanych w CDC (wolne środki i środki na inwestycje w interesie ogólnym) pochodziły ze środków prywatnych (środki zdeponowane przez oszczędzających) i nie były oddane do dyspozycji administracji publicznej; |
| --- | --- | --- |

(70)

Odnośnie do warunków dotyczących istnienia pomocy Francja odsyła do argumentów przedstawionych przed unieważnieniem decyzji z 2002 r.:

a)

warunek zasobów państwowych nie jest spełniony, ponieważ korzyści, jakie uzyskał Crédit Mutuel z wkładów oszczędnościowych niescentralizowanych w CDC (wolne środki i środki na inwestycje w interesie ogólnym) pochodziły ze środków prywatnych (środki zdeponowane przez oszczędzających) i nie były oddane do dyspozycji administracji publicznej;

| b) | wymiana handlowa między państwami nie mogła być zakłócona przed otwarciem jednolitego rynku usług bakowych i finansowych z dniem 1 stycznia 1993 r., wynikającym z przyjęcia drugiej dyrektywy Rady 89/646/EWG z dnia 15 grudnia 1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania oraz prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe, zmieniająca dyrektywę 77/780/EWG (zwana dalej „drugą dyrektywą bankową”) (31). Począwszy od tej daty, władze francuskie uznały, że w związku z brakiem europejskiego statusu spółdzielni i ograniczeń, jakie sytuacja ta pociągała za sobą dla transgranicznej ekspansji przedsiębiorstw o statusie spółdzielni, takich jak Crédit Mutuel, oddziały Crédit Mutuel nie prowadziły działalności poza granicami kraju. Rachunki książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” otwarte dla nierezydentów stanowiły ponadto mniej niż 0,1 % wkładów. Władze francuskie uznały również, że celem zagranicznych instytucji bankowych we Francji był rynek zdecydowanie inny niż ten, na którym działał Crédit Mutuel; |
| --- | --- |

b)

wymiana handlowa między państwami nie mogła być zakłócona przed otwarciem jednolitego rynku usług bakowych i finansowych z dniem 1 stycznia 1993 r., wynikającym z przyjęcia drugiej dyrektywy Rady 89/646/EWG z dnia 15 grudnia 1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania oraz prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe, zmieniająca dyrektywę 77/780/EWG (zwana dalej „drugą dyrektywą bankową”) (31). Począwszy od tej daty, władze francuskie uznały, że w związku z brakiem europejskiego statusu spółdzielni i ograniczeń, jakie sytuacja ta pociągała za sobą dla transgranicznej ekspansji przedsiębiorstw o statusie spółdzielni, takich jak Crédit Mutuel, oddziały Crédit Mutuel nie prowadziły działalności poza granicami kraju. Rachunki książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” otwarte dla nierezydentów stanowiły ponadto mniej niż 0,1 % wkładów. Władze francuskie uznały również, że celem zagranicznych instytucji bankowych we Francji był rynek zdecydowanie inny niż ten, na którym działał Crédit Mutuel;

| c) | prowizja za pośrednictwo wypłacana dla CDC przez Crédit Mutuel od scentralizowanych rezerw wkładów na książeczkach oszczędnościowych „Livret bleu” nie mogła stanowić pomocy, ale jedynie wynagrodzenie za świadczenie usługi przez bank, którego wysokość została ustalona umownie w 1991 na 1,3 %. Władze francuskie podkreślają, że koszty zarządzania książeczkami oszczędnościowymi „Livret bleu” były wysokie ze względu na dużą liczbę rachunków, na których wkłady były niższe niż 5 000 FRF (762 EUR). Władze francuskie powołały się na prace z zakresu księgowości analitycznej prowadzone przez Crédit Mutuel (po utworzeniu przedmiotowego ośrodka) i stwierdziły, że ta wysokość wynagrodzenia była całkowicie uzasadniona. Podkreśliły, że jakąkolwiek korzyść, jaką książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” miałby przynieść dla Crédit Mutuel, należy analizować w świetle zadań związanych z ogólnym interesem gospodarczym. W tym względzie zwróciły uwagę Komisji na coraz większy odsetek rezerw wkładów oszczędnościowych przeznaczany na cele finansowe w interesie ogólnych, gdzie proporcje zmieniły się z 50 % rezerw wkładów z książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” w latach 1975–1983, na 65 % w latach 1983–1991 i 100 % wkładów scentralizowanych w CDC w 1998 r.; |
| --- | --- |

c)

prowizja za pośrednictwo wypłacana dla CDC przez Crédit Mutuel od scentralizowanych rezerw wkładów na książeczkach oszczędnościowych „Livret bleu” nie mogła stanowić pomocy, ale jedynie wynagrodzenie za świadczenie usługi przez bank, którego wysokość została ustalona umownie w 1991 na 1,3 %. Władze francuskie podkreślają, że koszty zarządzania książeczkami oszczędnościowymi „Livret bleu” były wysokie ze względu na dużą liczbę rachunków, na których wkłady były niższe niż 5 000 FRF (762 EUR). Władze francuskie powołały się na prace z zakresu księgowości analitycznej prowadzone przez Crédit Mutuel (po utworzeniu przedmiotowego ośrodka) i stwierdziły, że ta wysokość wynagrodzenia była całkowicie uzasadniona. Podkreśliły, że jakąkolwiek korzyść, jaką książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” miałby przynieść dla Crédit Mutuel, należy analizować w świetle zadań związanych z ogólnym interesem gospodarczym. W tym względzie zwróciły uwagę Komisji na coraz większy odsetek rezerw wkładów oszczędnościowych przeznaczany na cele finansowe w interesie ogólnych, gdzie proporcje zmieniły się z 50 % rezerw wkładów z książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” w latach 1975–1983, na 65 % w latach 1983–1991 i 100 % wkładów scentralizowanych w CDC w 1998 r.;

| d) | zakładając, że rzeczywiście pomoc została udzielona, była ona w każdym wypadku istniejąca, ponieważ mechanizm książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” został wprowadzony przed liberalizacją rynku bankowego z dniem 1 stycznia 1993 r. (termin transpozycji drugiej dyrektywy bankowej). |
| --- | --- |

d)

zakładając, że rzeczywiście pomoc została udzielona, była ona w każdym wypadku istniejąca, ponieważ mechanizm książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” został wprowadzony przed liberalizacją rynku bankowego z dniem 1 stycznia 1993 r. (termin transpozycji drugiej dyrektywy bankowej).

| (71) | W nocie z dnia 26 października 2001 r. władze francuskie wskazały powód, dla którego, jeśli Komisja utrzymuje zakwalifikowanie środka jako pomoc, jest to w każdym razie pomoc zgodna ze wspólnym rynkiem w myśl art. 106 ust. 3 TFUE. Zarzucają Komisji popełnienie błędów w obliczeniach łącznego wyniku operacyjnego książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, wynikających z niezastosowania metody zalecanej przez konsultanta Crédit Mutuel (32). Podkreślają również, że Komisja powinna uwzględnić rozsądny zysk, który oceniają na [...] (33). |
| --- | --- |

(71)

W nocie z dnia 26 października 2001 r. władze francuskie wskazały powód, dla którego, jeśli Komisja utrzymuje zakwalifikowanie środka jako pomoc, jest to w każdym razie pomoc zgodna ze wspólnym rynkiem w myśl art. 106 ust. 3 TFUE. Zarzucają Komisji popełnienie błędów w obliczeniach łącznego wyniku operacyjnego książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, wynikających z niezastosowania metody zalecanej przez konsultanta Crédit Mutuel (32). Podkreślają również, że Komisja powinna uwzględnić rozsądny zysk, który oceniają na [...] (33).

| (72) | W swoich uwagach odnośnie do decyzji rozszerzającej władze francuskie zarzucają ponadto Komisji, że przeprowadziła „rozumowanie asymetryczne”, nie kompensując kwot z lat, w których powstała nadwyżka rekompensaty (1991, 1992, 1993 i 1998) kwotami z lat, w których rekompensata była niewystarczająca (1994–1997) i że w załączniku 1 do decyzji rozszerzającej w całości powtórzyła wnioski swojego konsultanta odnośnie do trzech punktów spornych między Francją a Komisją. Francja uściśliła, że w całym okresie 1999–2005 mechanizm książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” był niedostatecznie rekompensowany przez państwo. Wysokość prowizji za pośrednictwo nie przekroczyła kwoty niezbędnej do pokrycia kosztów dystrybucji wynikających z księgowości analitycznej książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, która została opracowana wspólnie z komisją (z zastrzeżeniem dwóch aktów dostosowawczych (34)) i spełnia wymagania określone w dyrektywie Komisji 80/723/EWG z dnia 25 czerwca 1980 r. w sprawie przejrzystości stosunków finansowych między państwami członkowskimi a przedsiębiorstwami publicznymi, a także w sprawie przejrzystości finansowej wewnątrz określonych przedsiębiorstw (35). Francja wyjaśniła ponadto, że ostatnie obniżki prowizji za pośrednictwo odpowiadały głównie potrzebom podmiotów finansowania mieszkań socjalnych (36). |
| --- | --- |

(72)

W swoich uwagach odnośnie do decyzji rozszerzającej władze francuskie zarzucają ponadto Komisji, że przeprowadziła „rozumowanie asymetryczne”, nie kompensując kwot z lat, w których powstała nadwyżka rekompensaty (1991, 1992, 1993 i 1998) kwotami z lat, w których rekompensata była niewystarczająca (1994–1997) i że w załączniku 1 do decyzji rozszerzającej w całości powtórzyła wnioski swojego konsultanta odnośnie do trzech punktów spornych między Francją a Komisją. Francja uściśliła, że w całym okresie 1999–2005 mechanizm książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” był niedostatecznie rekompensowany przez państwo. Wysokość prowizji za pośrednictwo nie przekroczyła kwoty niezbędnej do pokrycia kosztów dystrybucji wynikających z księgowości analitycznej książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, która została opracowana wspólnie z komisją (z zastrzeżeniem dwóch aktów dostosowawczych (34)) i spełnia wymagania określone w dyrektywie Komisji 80/723/EWG z dnia 25 czerwca 1980 r. w sprawie przejrzystości stosunków finansowych między państwami członkowskimi a przedsiębiorstwami publicznymi, a także w sprawie przejrzystości finansowej wewnątrz określonych przedsiębiorstw (35). Francja wyjaśniła ponadto, że ostatnie obniżki prowizji za pośrednictwo odpowiadały głównie potrzebom podmiotów finansowania mieszkań socjalnych (36).

| (73) | Władze francuskie uściślają, że mechanizm zwrotu ewentualnej nadwyżki rekompensaty istnieje od 1999 r. |
| --- | --- |

(73)

Władze francuskie uściślają, że mechanizm zwrotu ewentualnej nadwyżki rekompensaty istnieje od 1999 r.

| (74) | Francja wyjaśniła ponadto, że Crédit Mutuel ponosił ryzyko utraty płynności w ciągu jednego miesiąca i że CDC ponosiło ryzyko utraty płynności powyżej jednego miesiąca. Francja uściśliła, że w zakresie środków zebranych z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” procent wagi ryzyk do obliczenia zapotrzebowania na środki własne niezbędne do marginesu wypłacalności wynosił zero. Francja wyjaśniła, że waga ryzyka dla zapotrzebowania Crédit Mutuel na środki własne dla innych produktów oszczędnościowych i przychodów innych niż z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” była zmienna i wynosiła od [...] do [...]% w latach 1999–2005. Władze francuskie uściśliły, że zważywszy na brak zasadności stosowania europejskiego wskaźnika wypłacalności od momentu całkowitego scentralizowania rezerw wkładów oszczędnościowych w CDC w 1999 r., Crédit Mutuel włączył do obliczeń rozsądnego zysku wynikającego z książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” koszt środków własnych uzyskany w odniesieniu do innych produktów oszczędnościowych i innych przychodów, stosując jednak pewne ograniczenia ([...] do [...]% w latach 1999–2005). Na wniosek Komisji Francja udzieliła również wyjaśnień co do marży kompensacyjnej związanej z utworzeniem obowiązkowej rezerwy w Banque de France. |
| --- | --- |

(74)

Francja wyjaśniła ponadto, że Crédit Mutuel ponosił ryzyko utraty płynności w ciągu jednego miesiąca i że CDC ponosiło ryzyko utraty płynności powyżej jednego miesiąca. Francja uściśliła, że w zakresie środków zebranych z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” procent wagi ryzyk do obliczenia zapotrzebowania na środki własne niezbędne do marginesu wypłacalności wynosił zero. Francja wyjaśniła, że waga ryzyka dla zapotrzebowania Crédit Mutuel na środki własne dla innych produktów oszczędnościowych i przychodów innych niż z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” była zmienna i wynosiła od [...] do [...]% w latach 1999–2005. Władze francuskie uściśliły, że zważywszy na brak zasadności stosowania europejskiego wskaźnika wypłacalności od momentu całkowitego scentralizowania rezerw wkładów oszczędnościowych w CDC w 1999 r., Crédit Mutuel włączył do obliczeń rozsądnego zysku wynikającego z książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” koszt środków własnych uzyskany w odniesieniu do innych produktów oszczędnościowych i innych przychodów, stosując jednak pewne ograniczenia ([...] do [...]% w latach 1999–2005). Na wniosek Komisji Francja udzieliła również wyjaśnień co do marży kompensacyjnej związanej z utworzeniem obowiązkowej rezerwy w Banque de France.

7.   OCENA

7.1.   Istnienie pomocy

| (75) | W decyzji rozszerzającej Komisja uznała, że jedynym z przedmiotowych środków, który mógł zawierać elementy pomocy państwa była prowizja za pośrednictwo wypłacana dla Crédit Mutuel przez CDC (37). |
| --- | --- |

(75)

W decyzji rozszerzającej Komisja uznała, że jedynym z przedmiotowych środków, który mógł zawierać elementy pomocy państwa była prowizja za pośrednictwo wypłacana dla Crédit Mutuel przez CDC (37).

| (76) | Ewentualna pomoc, jaką zawiera prowizja za pośrednictwo, została ustanowiona dnia 27 września 1991 r. rozporządzeniem wydanym w tym dniu, a w niniejszej decyzji jest analizowana do momentu liberalizacji dystrybucji „Livret A” i ujednolicenia książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” z książeczkami oszczędnościowymi „Livret A” z dniem 1 stycznia 2009 r. (38). |
| --- | --- |

(76)

Ewentualna pomoc, jaką zawiera prowizja za pośrednictwo, została ustanowiona dnia 27 września 1991 r. rozporządzeniem wydanym w tym dniu, a w niniejszej decyzji jest analizowana do momentu liberalizacji dystrybucji „Livret A” i ujednolicenia książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” z książeczkami oszczędnościowymi „Livret A” z dniem 1 stycznia 2009 r. (38).

7.1.1.   Warunki orzecznictwa w sprawie Altmark nie są spełnione

| (77) | Należy podkreślić, że zgodnie z orzecznictwem w sprawie Altmark
   (39) rekompensaty wypłacane z tytułu świadczenia usług w interesie publicznym nie stanowią pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, jeśli spełnione są łącznie cztery warunki. |
| --- | --- |

(77)

Należy podkreślić, że zgodnie z orzecznictwem w sprawie Altmark
   (39) rekompensaty wypłacane z tytułu świadczenia usług w interesie publicznym nie stanowią pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, jeśli spełnione są łącznie cztery warunki.

| (78) | W swoich uwagach stanowiących odpowiedź na decyzję rozszerzającą władze francuskie i Crédit Mutuel powołują się na istnienie dwóch rodzajów usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, tj. utrzymywanie dużej liczby oddziałów na obszarach wiejskich w celu zagospodarowania tych terenów oraz zbieranie wkładów oszczędnościowych przeznaczonych na finansowanie mieszkań socjalnych. |
| --- | --- |

(78)

W swoich uwagach stanowiących odpowiedź na decyzję rozszerzającą władze francuskie i Crédit Mutuel powołują się na istnienie dwóch rodzajów usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, tj. utrzymywanie dużej liczby oddziałów na obszarach wiejskich w celu zagospodarowania tych terenów oraz zbieranie wkładów oszczędnościowych przeznaczonych na finansowanie mieszkań socjalnych.

| (79) | Tymczasem już przed wprowadzeniem przedmiotowego środka Crédit Mutuel nie był w żaden sposób zobowiązany do utrzymywania oddziałów na obszarach wiejskich, ponieważ ustawa w sprawie otwierania i zamykania oddziałów bankowych została uchylona w 1987 r., a system kontroli (który był utrzymywany dla Crédit Mutuel w latach 1987–1991) został zniesiony z dniem 1 lipca 1991 r. (40). Władze francuskie i Crédit Mutuel nie zakwestionowały zresztą wniosku decyzji rozszerzającej, zgodnie z którym „od 1991 r. [tj. od dnia 1 lipca 1991 r.] nie istniał żaden akt, na podstawie którego Crédit Mutuel miałby być zobowiązany, w rozumieniu art. 86 Traktatu WE [obecnie art. 106 TFUE], do pełnienia zadań określonych w pkt 24 podpunkt (iii) powyżej [utrzymywanie oddziałów na obszarach wiejskich w celu zagospodarowania tych terenów]” (41). |
| --- | --- |

(79)

Tymczasem już przed wprowadzeniem przedmiotowego środka Crédit Mutuel nie był w żaden sposób zobowiązany do utrzymywania oddziałów na obszarach wiejskich, ponieważ ustawa w sprawie otwierania i zamykania oddziałów bankowych została uchylona w 1987 r., a system kontroli (który był utrzymywany dla Crédit Mutuel w latach 1987–1991) został zniesiony z dniem 1 lipca 1991 r. (40). Władze francuskie i Crédit Mutuel nie zakwestionowały zresztą wniosku decyzji rozszerzającej, zgodnie z którym „od 1991 r. [tj. od dnia 1 lipca 1991 r.] nie istniał żaden akt, na podstawie którego Crédit Mutuel miałby być zobowiązany, w rozumieniu art. 86 Traktatu WE [obecnie art. 106 TFUE], do pełnienia zadań określonych w pkt 24 podpunkt (iii) powyżej [utrzymywanie oddziałów na obszarach wiejskich w celu zagospodarowania tych terenów]” (41).

| (80) | W związku z powyższym tylko odnośnie do zobowiązania do zbierania wkładów oszczędnościowych na cele finansowania mieszkań socjalnych należy sprawdzić, czy orzecznictwo w sprawie Altmark ma zastosowanie. |
| --- | --- |

(80)

W związku z powyższym tylko odnośnie do zobowiązania do zbierania wkładów oszczędnościowych na cele finansowania mieszkań socjalnych należy sprawdzić, czy orzecznictwo w sprawie Altmark ma zastosowanie.

| (81) | Komisja przypomina, że państwa członkowskie mają dużą swobodę w dokonywaniu oceny charakteru usług i ich ewentualnego zakwalifikowania jako usług w ogólnym interesie gospodarczym. Uważa, że przepisy wykonawcze do art. 9 znowelizowanej ustawy finansowej na 1975 r. (42) i art. 24 znowelizowanej ustawy finansowej na 1982 r. (43), w szczególności rozporządzenie z dnia 27 września 1991 r., wyraźnie powierzają Crédit Mutuel zadanie (określone w art. R323-10 i R 331-14 kodeksu budowlanego i mieszkaniowego) zbierania środków przekazywanych do CDC umożliwiających finansowanie mieszkań socjalnych. Komisja uważa, że kwalifikując tę usługę jako pełnioną w ogólnym interesie gospodarczym, Francja nie dokonała błędnej oceny. |
| --- | --- |

(81)

Komisja przypomina, że państwa członkowskie mają dużą swobodę w dokonywaniu oceny charakteru usług i ich ewentualnego zakwalifikowania jako usług w ogólnym interesie gospodarczym. Uważa, że przepisy wykonawcze do art. 9 znowelizowanej ustawy finansowej na 1975 r. (42) i art. 24 znowelizowanej ustawy finansowej na 1982 r. (43), w szczególności rozporządzenie z dnia 27 września 1991 r., wyraźnie powierzają Crédit Mutuel zadanie (określone w art. R323-10 i R 331-14 kodeksu budowlanego i mieszkaniowego) zbierania środków przekazywanych do CDC umożliwiających finansowanie mieszkań socjalnych. Komisja uważa, że kwalifikując tę usługę jako pełnioną w ogólnym interesie gospodarczym, Francja nie dokonała błędnej oceny.

| (82) | Zgodnie z czwartym warunkiem wyroku w sprawie Altmark„w przypadku gdy wybór przedsiębiorstwa mającego wywiązywać się ze zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych następuje poza procedurą udzielania zamówień publicznych, która pozwoliłaby na wybór oferenta świadczącego te usługi za cenę najkorzystniejszą dla danej społeczności, poziom rekompensaty należy określić na podstawie analizy kosztów, jakie poniosłoby typowe, dobrze zarządzane przedsiębiorstwo [...], aby móc spełnić warunki pełnienia usług publicznych, przy uwzględnieniu wpływów i rozsądnego zysku z wywiązywania się z tych zobowiązań” (44). |
| --- | --- |

(82)

Zgodnie z czwartym warunkiem wyroku w sprawie Altmark„w przypadku gdy wybór przedsiębiorstwa mającego wywiązywać się ze zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych następuje poza procedurą udzielania zamówień publicznych, która pozwoliłaby na wybór oferenta świadczącego te usługi za cenę najkorzystniejszą dla danej społeczności, poziom rekompensaty należy określić na podstawie analizy kosztów, jakie poniosłoby typowe, dobrze zarządzane przedsiębiorstwo [...], aby móc spełnić warunki pełnienia usług publicznych, przy uwzględnieniu wpływów i rozsądnego zysku z wywiązywania się z tych zobowiązań” (44).

| (83) | Komisja uważa, że czwarty warunek nie jest spełniony w zakresie zobowiązania do zbierania wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC na cele finansowania mieszkań socjalnych. Należy zauważyć, że państwo nie wyznaczyło tego zadania co najmniej w drodze zamówienia publicznego, ale bezpośrednio w drodze negocjacji z Crédit Mutuel. Wysokość prowizji za pośrednictwo nie została określona w odniesieniu do kosztów związanych ze świadczeniem usług w ogólnym interesie gospodarczym ponoszonych przez typowe, dobrze zarządzane przedsiębiorstwo. Wysokość prowizji za pośrednictwo wynosząca 1,3 % nie mogła być oparta na kosztach rzeczywiście ponoszonych przez Crédit Mutuel za świadczenie usług w ogólnym interesie gospodarczym, ponieważ we wrześniu 1991 r. nie istniała odrębna księgowość dla książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, która pozwoliłaby na ścisłe wyodrębnienie kosztów związanych konkretnie z książeczkami oszczędnościowymi „Livret bleu” z ksiąg rachunkowych banku. Odrębna księgowość dla książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” została stworzona wiele lat później i odtworzona post factum dla lat wcześniejszych do roku 1991. Nie istnieją więc dowody na to, że prowizja za pośrednictwo została ustalona w odniesieniu do kosztów typowego dobrze zarządzanego przedsiębiorstwa wypełniającego przedmiotowe zobowiązanie do świadczenia usług w interesie publicznym. Władze francuskie podkreślają, że Crédit Mutuel jest w ogólnym ujęciu dobrze zarządzanym przedsiębiorstwem. Niemniej nie udowadniają faktycznie tego twierdzenia, lecz odsyłają do motywu 13 decyzji rozszerzającej, w którym Komisja podaje ogólny wynik finansowy (suma bilansu, wynik netto, wskaźnik kosztów do przychodów, środki własne i współczynnik wypłacalności) Crédit Mutuel w 2004 r. W każdym razie, jeśli państwo członkowskie określiło wysokość rekompensaty na podstawie analizy kosztów typowego dobrze zarządzanego przedsiębiorstwa, nie powinno mieć problemu z wykazaniem Komisji tego faktu i przedstawienie zastosowanej metody, czego Francja nie uczyniła w danym przypadku. Wreszcie fakt, że od momentu liberalizacji dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret A” i „Livret bleu” z dniem 1 stycznia 2009 r., prowizja za pośrednictwo Crédit Mutuel zmniejszyła się z 1,1 % do 0,6 % zdaje się wskazywać, że poziom tej prowizji był wyższy niż poziom, który byłby określony na podstawie kosztów typowego dobrze zarządzanego przedsiębiorstwa wywiązującego się z tego samego zobowiązania do świadczenia usług w interesie ogólnym. |
| --- | --- |

(83)

Komisja uważa, że czwarty warunek nie jest spełniony w zakresie zobowiązania do zbierania wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC na cele finansowania mieszkań socjalnych. Należy zauważyć, że państwo nie wyznaczyło tego zadania co najmniej w drodze zamówienia publicznego, ale bezpośrednio w drodze negocjacji z Crédit Mutuel. Wysokość prowizji za pośrednictwo nie została określona w odniesieniu do kosztów związanych ze świadczeniem usług w ogólnym interesie gospodarczym ponoszonych przez typowe, dobrze zarządzane przedsiębiorstwo. Wysokość prowizji za pośrednictwo wynosząca 1,3 % nie mogła być oparta na kosztach rzeczywiście ponoszonych przez Crédit Mutuel za świadczenie usług w ogólnym interesie gospodarczym, ponieważ we wrześniu 1991 r. nie istniała odrębna księgowość dla książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, która pozwoliłaby na ścisłe wyodrębnienie kosztów związanych konkretnie z książeczkami oszczędnościowymi „Livret bleu” z ksiąg rachunkowych banku. Odrębna księgowość dla książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” została stworzona wiele lat później i odtworzona post factum dla lat wcześniejszych do roku 1991. Nie istnieją więc dowody na to, że prowizja za pośrednictwo została ustalona w odniesieniu do kosztów typowego dobrze zarządzanego przedsiębiorstwa wypełniającego przedmiotowe zobowiązanie do świadczenia usług w interesie publicznym. Władze francuskie podkreślają, że Crédit Mutuel jest w ogólnym ujęciu dobrze zarządzanym przedsiębiorstwem. Niemniej nie udowadniają faktycznie tego twierdzenia, lecz odsyłają do motywu 13 decyzji rozszerzającej, w którym Komisja podaje ogólny wynik finansowy (suma bilansu, wynik netto, wskaźnik kosztów do przychodów, środki własne i współczynnik wypłacalności) Crédit Mutuel w 2004 r. W każdym razie, jeśli państwo członkowskie określiło wysokość rekompensaty na podstawie analizy kosztów typowego dobrze zarządzanego przedsiębiorstwa, nie powinno mieć problemu z wykazaniem Komisji tego faktu i przedstawienie zastosowanej metody, czego Francja nie uczyniła w danym przypadku. Wreszcie fakt, że od momentu liberalizacji dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret A” i „Livret bleu” z dniem 1 stycznia 2009 r., prowizja za pośrednictwo Crédit Mutuel zmniejszyła się z 1,1 % do 0,6 % zdaje się wskazywać, że poziom tej prowizji był wyższy niż poziom, który byłby określony na podstawie kosztów typowego dobrze zarządzanego przedsiębiorstwa wywiązującego się z tego samego zobowiązania do świadczenia usług w interesie ogólnym.

| (84) | Ponieważ warunki orzecznictwa w sprawie Altmark muszą być spełnione łącznie, wystarczy, że jeden z nich nie jest spełniony, by orzecznictwo nie miało zastosowania i by środek mógł ewentualnie stanowić pomoc państwa. Z powyższego wynika, że przedmiotowy środek nie spełnia czwartego warunku orzecznictwa w sprawie Altmark. Orzecznictwo w sprawie Altmark nie ma więc zastosowania i należy przeanalizować, czy środek stanowi faktycznie pomoc państwa (45)
   (46). |
| --- | --- |

(84)

Ponieważ warunki orzecznictwa w sprawie Altmark muszą być spełnione łącznie, wystarczy, że jeden z nich nie jest spełniony, by orzecznictwo nie miało zastosowania i by środek mógł ewentualnie stanowić pomoc państwa. Z powyższego wynika, że przedmiotowy środek nie spełnia czwartego warunku orzecznictwa w sprawie Altmark. Orzecznictwo w sprawie Altmark nie ma więc zastosowania i należy przeanalizować, czy środek stanowi faktycznie pomoc państwa (45)
   (46).

7.1.2.   Warunki istnienia pomocy są spełnione

| (85) | Artykuł 107 ust. 1 TFUE mówi, że wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi. |
| --- | --- |

(85)

Artykuł 107 ust. 1 TFUE mówi, że wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi.

7.1.2.1.   Możliwość przypisania państwu i zasoby państwowe

| (86) | Prowizja za pośrednictwo była wypłacana dla Crédit Mutuel przez CDC raz w roku (47) na mocy umowy zawartej między państwem a Crédit Mutuel ustalającej sposób wdrożenia rozporządzenia z dnia 27 września 1991 r. Wysokość prowizji za pośrednictwo ustalana jest przez państwo jako rekompensata za świadczenie usług publicznych. Ponadto CDC jest przedsiębiorstwem publicznym, którego postępowanie jest związane z państwem (48). Warunek mówiący o możliwości związania z państwem i o zasobach państwowych jest więc spełniony. |
| --- | --- |

(86)

Prowizja za pośrednictwo była wypłacana dla Crédit Mutuel przez CDC raz w roku (47) na mocy umowy zawartej między państwem a Crédit Mutuel ustalającej sposób wdrożenia rozporządzenia z dnia 27 września 1991 r. Wysokość prowizji za pośrednictwo ustalana jest przez państwo jako rekompensata za świadczenie usług publicznych. Ponadto CDC jest przedsiębiorstwem publicznym, którego postępowanie jest związane z państwem (48). Warunek mówiący o możliwości związania z państwem i o zasobach państwowych jest więc spełniony.

7.1.2.2.   Selektywność

| (87) | Prowizja za pośrednictwo była wypłacana wyłącznie dla Crédit Mutuel jako rekompensata za zbieranie wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC z przeznaczeniem na mieszkania socjalne za pomocą książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, do dystrybucji którego Crédit Mutuel miał wyłączne prawo. Środek ten ma więc charakter selektywny. |
| --- | --- |

(87)

Prowizja za pośrednictwo była wypłacana wyłącznie dla Crédit Mutuel jako rekompensata za zbieranie wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC z przeznaczeniem na mieszkania socjalne za pomocą książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, do dystrybucji którego Crédit Mutuel miał wyłączne prawo. Środek ten ma więc charakter selektywny.

7.1.2.3.   Warunki orzecznictwa w sprawie Altmark nie mają zastosowania, analiza istnienia korzyści zakłócającej konkurencję

| (88) | Prowizja za pośrednictwo poprawiła pozycję banku względem konkurentów, ponieważ stanowiła przekazanie zasobów państwowych na rzecz wyłącznie Crédit Mutuel. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału poprawa pozycji przedsiębiorstwa względem konkurencji na skutek pomocy państwa stanowi na ogół dowód zakłócenia konkurencji z innymi przedsiębiorstwami, które nie skorzystały z podobnej pomocy (49). |
| --- | --- |

(88)

Prowizja za pośrednictwo poprawiła pozycję banku względem konkurentów, ponieważ stanowiła przekazanie zasobów państwowych na rzecz wyłącznie Crédit Mutuel. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału poprawa pozycji przedsiębiorstwa względem konkurencji na skutek pomocy państwa stanowi na ogół dowód zakłócenia konkurencji z innymi przedsiębiorstwami, które nie skorzystały z podobnej pomocy (49).

7.1.2.4.   Wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi

| (89) | Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wymiana handlowa między państwami członkowskimi jest naruszona, gdy przedsiębiorstwo będące beneficjentem pomocy prowadzi swoją działalność w sektorze otwartym na konkurencję i stanowiącym przedmiot wymiany handlowej między państwami członkowskimi (50). Tymczasem od 1979 r. udział w rynku banków zagranicznych wynosił 8 % w zakresie działalności kredytowej (4 % przypadające na oddziały bez osobowości prawnej, 4 % – filie o francuskiej osobowości prawnej), 4,5 % w zakresie wkładów oszczędnościowych (odpowiednio 2 % i 2,5 %). Udział banków europejskich nie francuskich względem wszystkich banków zagranicznych wynosił 50 % w przypadku kredytów, 70 % w przypadku wkładów oszczędnościowych. Począwszy od lat 70., Crédit Mutuel znajdował się więc w sytuacji konkurencji z zagranicznymi sieciami na terenie Francji. Ponadto rynek bankowych oszczędności gotówkowych, do którego należały książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” i który obejmuje również instrumenty Codevi, LEP, livret jeune, rachunki na książeczkach zwykłych i CEL
   (51), był już otwarty dla konkurencji w analizowanym okresie. |
| --- | --- |

(89)

Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wymiana handlowa między państwami członkowskimi jest naruszona, gdy przedsiębiorstwo będące beneficjentem pomocy prowadzi swoją działalność w sektorze otwartym na konkurencję i stanowiącym przedmiot wymiany handlowej między państwami członkowskimi (50). Tymczasem od 1979 r. udział w rynku banków zagranicznych wynosił 8 % w zakresie działalności kredytowej (4 % przypadające na oddziały bez osobowości prawnej, 4 % – filie o francuskiej osobowości prawnej), 4,5 % w zakresie wkładów oszczędnościowych (odpowiednio 2 % i 2,5 %). Udział banków europejskich nie francuskich względem wszystkich banków zagranicznych wynosił 50 % w przypadku kredytów, 70 % w przypadku wkładów oszczędnościowych. Począwszy od lat 70., Crédit Mutuel znajdował się więc w sytuacji konkurencji z zagranicznymi sieciami na terenie Francji. Ponadto rynek bankowych oszczędności gotówkowych, do którego należały książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” i który obejmuje również instrumenty Codevi, LEP, livret jeune, rachunki na książeczkach zwykłych i CEL
   (51), był już otwarty dla konkurencji w analizowanym okresie.

| (90) | Komisja wnioskuje więc, że cztery niezbędne warunki istnienia pomocy są spełnione. |
| --- | --- |

(90)

Komisja wnioskuje więc, że cztery niezbędne warunki istnienia pomocy są spełnione.

7.1.2.5.   Niezgodność środka pomocy z prawem

| (91) | Wreszcie środek pomocy jest niezgodny z prawem, ponieważ nie był zgłoszony Komisji zgodnie z art. 108 ust. 3 TFUE i został wdrożony po wejściu w życie we Francji traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą. |
| --- | --- |

(91)

Wreszcie środek pomocy jest niezgodny z prawem, ponieważ nie był zgłoszony Komisji zgodnie z art. 108 ust. 3 TFUE i został wdrożony po wejściu w życie we Francji traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą.

| (92) | W odpowiedzi na argument władz francuskich, że pomoc jest istniejąca, ponieważ została wprowadzona przed upływem terminu transpozycji drugiej dyrektywy bankowej, czyli przed dniem 1 stycznia 1993 r., Komisja podkreśla, że dyrektywa ta miała na celu stworzenie wewnętrznego rynku w sektorze instytucji kredytowych pod względem swobody działalności gospodarczej i świadczenia usług. Nie oznacza ona jednak, że przedmiotowy rynek był zamknięty dla konkurencji przed wprowadzeniem prowizji za pośrednictwo, ale tylko, że istniały jeszcze wówczas przeszkody dla swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej i świadczenia usług w sektorze bankowym. Decyzja z dnia 10 maja 2007 r. wykazuje, że książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” są produktem z „rynku” bankowych oszczędności gotówkowych, co powoduje otwarcie przedmiotowej działalności na konkurencję i nie potwierdza w żadnym zakresie argumentu władz francuskich, zdaniem których przedmiotowa działalność miałaby być otwarta na konkurencję dopiero w 1993 r. Przeciwnie – decyzja powołuje się na istnienie „dojrzałego” rynku (52). |
| --- | --- |

(92)

W odpowiedzi na argument władz francuskich, że pomoc jest istniejąca, ponieważ została wprowadzona przed upływem terminu transpozycji drugiej dyrektywy bankowej, czyli przed dniem 1 stycznia 1993 r., Komisja podkreśla, że dyrektywa ta miała na celu stworzenie wewnętrznego rynku w sektorze instytucji kredytowych pod względem swobody działalności gospodarczej i świadczenia usług. Nie oznacza ona jednak, że przedmiotowy rynek był zamknięty dla konkurencji przed wprowadzeniem prowizji za pośrednictwo, ale tylko, że istniały jeszcze wówczas przeszkody dla swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej i świadczenia usług w sektorze bankowym. Decyzja z dnia 10 maja 2007 r. wykazuje, że książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” są produktem z „rynku” bankowych oszczędności gotówkowych, co powoduje otwarcie przedmiotowej działalności na konkurencję i nie potwierdza w żadnym zakresie argumentu władz francuskich, zdaniem których przedmiotowa działalność miałaby być otwarta na konkurencję dopiero w 1993 r. Przeciwnie – decyzja powołuje się na istnienie „dojrzałego” rynku (52).

7.2.   Zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym

| (93) | Komisja musi przeanalizować zgodność przedmiotowego środka ze wspólnym rynkiem, ponieważ zawiera on elementy pomocy państwa. |
| --- | --- |

(93)

Komisja musi przeanalizować zgodność przedmiotowego środka ze wspólnym rynkiem, ponieważ zawiera on elementy pomocy państwa.

| (94) | Zgodnie z art. 106 ust. 2 TFUE: „Przedsiębiorstwa zobowiązane do zarządzania usługami świadczonymi w ogólnym interesie gospodarczym [...] podlegają normom Traktatów, zwłaszcza regułom konkurencji, w granicach, w jakich ich stosowanie nie stanowi prawnej lub faktycznej przeszkody w wykonywaniu poszczególnych zadań im powierzonych. Rozwój handlu nie może być naruszony w sposób pozostający w sprzeczności z interesem Unii”. |
| --- | --- |

(94)

Zgodnie z art. 106 ust. 2 TFUE: „Przedsiębiorstwa zobowiązane do zarządzania usługami świadczonymi w ogólnym interesie gospodarczym [...] podlegają normom Traktatów, zwłaszcza regułom konkurencji, w granicach, w jakich ich stosowanie nie stanowi prawnej lub faktycznej przeszkody w wykonywaniu poszczególnych zadań im powierzonych. Rozwój handlu nie może być naruszony w sposób pozostający w sprzeczności z interesem Unii”.

| (95) | Zgodnie z orzecznictwem Trybunału, z praktyką Komisji i ramami wspólnotowymi z 2005 r. art. 106 ust. 2 TFUE stanowi, że pomoc państwa dla przedsiębiorstwa zobowiązanego do zarządzania usługami świadczonymi w ogólnym interesie gospodarczym może być uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem, jeśli środek pomocy spełnia następujące warunki:






  a) | świadczona usługa ma cechy usługi w ogólnym interesie gospodarczym; |
| --- | --- | --- |

(95)

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału, z praktyką Komisji i ramami wspólnotowymi z 2005 r. art. 106 ust. 2 TFUE stanowi, że pomoc państwa dla przedsiębiorstwa zobowiązanego do zarządzania usługami świadczonymi w ogólnym interesie gospodarczym może być uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem, jeśli środek pomocy spełnia następujące warunki:

a)

świadczona usługa ma cechy usługi w ogólnym interesie gospodarczym;

| b) | przedsiębiorstwo rzeczywiście zostało zobowiązane do świadczenia tej usługi w ogólnym interesie gospodarczym przez państwo na mocy jednego lub więcej aktów urzędowych; |
| --- | --- |

b)

przedsiębiorstwo rzeczywiście zostało zobowiązane do świadczenia tej usługi w ogólnym interesie gospodarczym przez państwo na mocy jednego lub więcej aktów urzędowych;

| c) | zasada konieczności i proporcjonalności jest przestrzegana oraz |
| --- | --- |

c)

zasada konieczności i proporcjonalności jest przestrzegana oraz

| d) | nie ma wpływu na rozwój wymiany handlowej w zakresie sprzecznym z interesem Unii. |
| --- | --- |

d)

nie ma wpływu na rozwój wymiany handlowej w zakresie sprzecznym z interesem Unii.

| (96) | Warunki a) i b) są spełnione z powodów wyjaśnionych w motywie (81). |
| --- | --- |

(96)

Warunki a) i b) są spełnione z powodów wyjaśnionych w motywie (81).

| (97) | Odnośnie do warunku d) Komisja nie dysponuje żadnym dowodem na to, że wewnątrzwspólnotowa wymiana handlowa miałaby być zakłócona w takim stopniu, że pomoc nie spełniałaby tego warunku. W szczególności decyzja z dnia 10 maja 2007 r. zawierała wniosek o zniesienie wyłącznego prawa do dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, ponieważ specjalne prawa związane z dystrybucją książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” stanowiły ograniczenie swobody świadczenia usług wewnątrz Unii (53). Niemniej prowizja za pośrednictwo, jeżeli nie stanowiła nadmiernej rekompensaty za usługę w interesie ogólnym, do świadczenia której zobowiązany był Crédit Mutuel, nie może być uznana za wpływającą na wymianę handlową w zakresie sprzecznym z interesem Unii. |
| --- | --- |

(97)

Odnośnie do warunku d) Komisja nie dysponuje żadnym dowodem na to, że wewnątrzwspólnotowa wymiana handlowa miałaby być zakłócona w takim stopniu, że pomoc nie spełniałaby tego warunku. W szczególności decyzja z dnia 10 maja 2007 r. zawierała wniosek o zniesienie wyłącznego prawa do dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, ponieważ specjalne prawa związane z dystrybucją książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” stanowiły ograniczenie swobody świadczenia usług wewnątrz Unii (53). Niemniej prowizja za pośrednictwo, jeżeli nie stanowiła nadmiernej rekompensaty za usługę w interesie ogólnym, do świadczenia której zobowiązany był Crédit Mutuel, nie może być uznana za wpływającą na wymianę handlową w zakresie sprzecznym z interesem Unii.

| (98) | W związku z powyższym Komisja analizuje poniżej, czy zasada konieczności i zasada proporcjonalności były przestrzegane, to jest, czy kwota rekompensaty, jaką stanowi prowizja za pośrednictwo, nie przekroczyła kwoty niezbędnej do pokrycia kosztów wynikających z wywiązywania się ze zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych, przy uwzględnieniu wpływów i rozsądnego zysku z wywiązywania się z tych zobowiązań (54). |
| --- | --- |

(98)

W związku z powyższym Komisja analizuje poniżej, czy zasada konieczności i zasada proporcjonalności były przestrzegane, to jest, czy kwota rekompensaty, jaką stanowi prowizja za pośrednictwo, nie przekroczyła kwoty niezbędnej do pokrycia kosztów wynikających z wywiązywania się ze zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych, przy uwzględnieniu wpływów i rozsądnego zysku z wywiązywania się z tych zobowiązań (54).

| (99) | Celem sprawdzenia istnienia ewentualnej nadwyżki rekompensaty (zob. podpunkt 7.2.5) Komisja stosuje – dla okresu od dnia 27 września 1991 r. (zob. podpunkt 7.2.1) do dnia 31 grudnia 2005 r. – podejście globalne (zob. podpunkt 7.2.2). Komisja uwzględnia wszystkie korzyści związane z książeczkami oszczędnościowymi „Livret bleu”, ale nie wlicza ewentualnego efektu przyciągania klientów, którego zakres nie mógł zostać ustalony (zob. podpunkt 7.2.3). Uwzględniono rozsądny zysk (zob. podpunkt 7.2.4), w tym z tytułu wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC. |
| --- | --- |

(99)

Celem sprawdzenia istnienia ewentualnej nadwyżki rekompensaty (zob. podpunkt 7.2.5) Komisja stosuje – dla okresu od dnia 27 września 1991 r. (zob. podpunkt 7.2.1) do dnia 31 grudnia 2005 r. – podejście globalne (zob. podpunkt 7.2.2). Komisja uwzględnia wszystkie korzyści związane z książeczkami oszczędnościowymi „Livret bleu”, ale nie wlicza ewentualnego efektu przyciągania klientów, którego zakres nie mógł zostać ustalony (zob. podpunkt 7.2.3). Uwzględniono rozsądny zysk (zob. podpunkt 7.2.4), w tym z tytułu wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC.

7.2.1.   Rozpoczęcie analizowanego okresu z dniem 27 września 1991 r.

| (100) | W decyzji rozszerzającej wyliczenia wyniku netto z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” w celu ustalenia istnienia ewentualnej nadwyżki rekompensaty obejmowały wynik za cały rok 1991 r. (55). Innymi słowy dochód netto z wolnych środków i ze środków na inwestycje w interesie ogólnym był uwzględniony od dnia 1 stycznia 1991 r. |
| --- | --- |

(100)

W decyzji rozszerzającej wyliczenia wyniku netto z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” w celu ustalenia istnienia ewentualnej nadwyżki rekompensaty obejmowały wynik za cały rok 1991 r. (55). Innymi słowy dochód netto z wolnych środków i ze środków na inwestycje w interesie ogólnym był uwzględniony od dnia 1 stycznia 1991 r.

| (101) | Jak wykazano w motywach 75 i 76, jedynym środkiem, stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania, jest prowizja za pośrednictwo, której zasady wypłacania ustalono w dniu 27 września 1991 r., czyli w momencie, gdy Crédit Mutuel został zobowiązany do scentralizowania swoich wkładów oszczędnościowych w CDC na cele finansowania mieszkań socjalnych. Przed tą datą prowizja za pośrednictwo i centralizacja w CDC nie istniały. W konsekwencji Komisja musi rozpocząć ocenę proporcjonalności pomocy od tej daty. |
| --- | --- |

(101)

Jak wykazano w motywach 75 i 76, jedynym środkiem, stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania, jest prowizja za pośrednictwo, której zasady wypłacania ustalono w dniu 27 września 1991 r., czyli w momencie, gdy Crédit Mutuel został zobowiązany do scentralizowania swoich wkładów oszczędnościowych w CDC na cele finansowania mieszkań socjalnych. Przed tą datą prowizja za pośrednictwo i centralizacja w CDC nie istniały. W konsekwencji Komisja musi rozpocząć ocenę proporcjonalności pomocy od tej daty.

| (102) | W związku z tym mogą być rozpatrywane koszty i wpływy związane ze świadczeniem usługi w ogólnym interesie gospodarczym powstałe po dniu 27 września 1991 r. Innymi słowy dopiero od utworzenia przedmiotowego środka pomocowego (prowizja za pośrednictwo) można uwzględniać koszty i wpływy wynikające ze świadczenia usługi w ogólnym interesie gospodarczym finansowanej z tej pomocy. Komisja wyciąga więc wniosek, że decyzja o rozszerzeniu zwiera niespójność, ograniczając środek pomocowy tylko do prowizji za pośrednictwo wprowadzonej z dniem 27 września 1991 r. i w dalszym ciągu uwzględniając dochód netto z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” osiągnięty w okresie od dnia 1 stycznia 1991 r. do dnia 27 września 1991 r. |
| --- | --- |

(102)

W związku z tym mogą być rozpatrywane koszty i wpływy związane ze świadczeniem usługi w ogólnym interesie gospodarczym powstałe po dniu 27 września 1991 r. Innymi słowy dopiero od utworzenia przedmiotowego środka pomocowego (prowizja za pośrednictwo) można uwzględniać koszty i wpływy wynikające ze świadczenia usługi w ogólnym interesie gospodarczym finansowanej z tej pomocy. Komisja wyciąga więc wniosek, że decyzja o rozszerzeniu zwiera niespójność, ograniczając środek pomocowy tylko do prowizji za pośrednictwo wprowadzonej z dniem 27 września 1991 r. i w dalszym ciągu uwzględniając dochód netto z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” osiągnięty w okresie od dnia 1 stycznia 1991 r. do dnia 27 września 1991 r.

| (103) | Ponieważ Crédit Mutuel jest w stanie wykazać wyniki netto z tytułu środków na inwestycje w interesie ogólnym i środków wolnych tylko w ujęciu rocznym, Komisja uważa, że dla roku 1991 należy uwzględnić tylko wynik netto za okres od dnia 27 września 1991 r. do dnia 31 grudnia 1991 r., uwzględniając część wyniku netto za cały rok 1991 proporcjonalną do liczby dni, za które wynik netto należy uwzględnić, tj. w stosunku 96/365. Wynik netto z tytułu wkładów scentralizowanych w CDC za rok 1991 r. mogą być uwzględnione w całości, ponieważ – jak wykazano w motywie 101 – scentralizowanie nastąpiło dokładnie z dniem 27 września 1991 r., więc z definicji żadna część wyniku nie dotyczy okresu od dnia 1 stycznia 1991 r. do dnia 27 września 1991 r. |
| --- | --- |

(103)

Ponieważ Crédit Mutuel jest w stanie wykazać wyniki netto z tytułu środków na inwestycje w interesie ogólnym i środków wolnych tylko w ujęciu rocznym, Komisja uważa, że dla roku 1991 należy uwzględnić tylko wynik netto za okres od dnia 27 września 1991 r. do dnia 31 grudnia 1991 r., uwzględniając część wyniku netto za cały rok 1991 proporcjonalną do liczby dni, za które wynik netto należy uwzględnić, tj. w stosunku 96/365. Wynik netto z tytułu wkładów scentralizowanych w CDC za rok 1991 r. mogą być uwzględnione w całości, ponieważ – jak wykazano w motywie 101 – scentralizowanie nastąpiło dokładnie z dniem 27 września 1991 r., więc z definicji żadna część wyniku nie dotyczy okresu od dnia 1 stycznia 1991 r. do dnia 27 września 1991 r.

7.2.2.   Podejście globalne do końca 2005 r. i roczne począwszy od tego momentu

| (104) | W decyzji rozszerzającej Komisja zaleciła zastosowanie podejścia rocznego w celu oceny istnienia ewentualnej nadwyżki rekompensaty. To podejście wynika z ram wspólnotowych z 2005 r. i stanowi zmianę względem wcześniejszej praktyki Komisji. Przed przyjęciem ram wspólnotowych z 2005 r., gdy Komisja musiała oceniać istnienie ewentualnej nadwyżki rekompensaty, stosowała podejście, które można nazwać „globalnym”, w którym kwoty przypadające na lata, w których wystąpiła nadwyżka rekompensaty mogły, bez ograniczeń, być rekompensowane kwotami z lat, w których rekompensata była niedostateczna (56). |
| --- | --- |

(104)

W decyzji rozszerzającej Komisja zaleciła zastosowanie podejścia rocznego w celu oceny istnienia ewentualnej nadwyżki rekompensaty. To podejście wynika z ram wspólnotowych z 2005 r. i stanowi zmianę względem wcześniejszej praktyki Komisji. Przed przyjęciem ram wspólnotowych z 2005 r., gdy Komisja musiała oceniać istnienie ewentualnej nadwyżki rekompensaty, stosowała podejście, które można nazwać „globalnym”, w którym kwoty przypadające na lata, w których wystąpiła nadwyżka rekompensaty mogły, bez ograniczeń, być rekompensowane kwotami z lat, w których rekompensata była niedostateczna (56).

| (105) | Zgodnie z pkt 26 ram wspólnotowych z 2005 r. Komisja stosuje do pomocy niezgłoszonych przepisy tych ram, jeśli pomoc została przyznana po opublikowaniu ram w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i przepisy obowiązujące w momencie przyznania pomocy w innych przypadkach. Przedmiotowa pomoc jest przyznawana co roku (57) i nie została zgłoszona. Ramy wspólnotowe z 2005 r. zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 29 listopada 2005 r. W związku z tym należy zastosować przepisy obowiązujące w momencie przyznawania pomocy dla okresu sprzed 2006 r. i ramy wspólnotowe z 2005 r. dla okresu od dnia 1 stycznia 2006 r. do końca wypłacania pomocy, tj. do dnia 31 grudnia 2008 r. |
| --- | --- |

(105)

Zgodnie z pkt 26 ram wspólnotowych z 2005 r. Komisja stosuje do pomocy niezgłoszonych przepisy tych ram, jeśli pomoc została przyznana po opublikowaniu ram w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i przepisy obowiązujące w momencie przyznania pomocy w innych przypadkach. Przedmiotowa pomoc jest przyznawana co roku (57) i nie została zgłoszona. Ramy wspólnotowe z 2005 r. zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 29 listopada 2005 r. W związku z tym należy zastosować przepisy obowiązujące w momencie przyznawania pomocy dla okresu sprzed 2006 r. i ramy wspólnotowe z 2005 r. dla okresu od dnia 1 stycznia 2006 r. do końca wypłacania pomocy, tj. do dnia 31 grudnia 2008 r.

| (106) | Ramy wspólnotowe z 2005 r. zalecają podejście „roczne”, ponieważ ewentualna nadwyżka rekompensaty musi być obliczana rocznie, a kwota nadwyżki rekompensaty rocznej nie może być przeniesiona na następny rok, poza przypadkiem, gdy kwota ta nie przekracza 10 % kwoty rekompensaty rocznej (58). |
| --- | --- |

(106)

Ramy wspólnotowe z 2005 r. zalecają podejście „roczne”, ponieważ ewentualna nadwyżka rekompensaty musi być obliczana rocznie, a kwota nadwyżki rekompensaty rocznej nie może być przeniesiona na następny rok, poza przypadkiem, gdy kwota ta nie przekracza 10 % kwoty rekompensaty rocznej (58).

| (107) | Przed przyjęciem ram wspólnotowych z 2005 r. natomiast, gdy Komisja sprawdzała, czy dane przedsiębiorstwo nie otrzymało nadmiernej rekompensaty z tytułu świadczenia usługi publicznej, stosowała podejście „globalne” (zob. motyw 104) (59). |
| --- | --- |

(107)

Przed przyjęciem ram wspólnotowych z 2005 r. natomiast, gdy Komisja sprawdzała, czy dane przedsiębiorstwo nie otrzymało nadmiernej rekompensaty z tytułu świadczenia usługi publicznej, stosowała podejście „globalne” (zob. motyw 104) (59).

| (108) | W podejściu globalnym wyniki netto z każdego roku, sumowane z roku na rok, są aktualizowane przez zastosowanie wskaźnika odniesienia dla Francji na dzień 1 stycznia każdego roku (60). |
| --- | --- |

(108)

W podejściu globalnym wyniki netto z każdego roku, sumowane z roku na rok, są aktualizowane przez zastosowanie wskaźnika odniesienia dla Francji na dzień 1 stycznia każdego roku (60).

7.2.3.   Uwzględnione korzyści

| (109) | Zgodnie z pierwszym zdaniem pkt 17 ram wspólnotowych z 2005 r. „dochód, jaki należy uwzględnić, musi obejmować co najmniej całkowity dochód osiągnięty w związku ze świadczeniem usługi w ogólnym interesie gospodarczym”. Sprawdzając istnienie ewentualnej nadwyżki rekompensaty, należy uwzględnić wynik netto z tytułu środków na inwestycje w interesie ogólnym i środków wolnych w analizowanym okresie. Komisja uważa, że wyniki te odpowiadają dochodowi ustanowionemu przez Francję począwszy od dnia 27 września 1991 r. na rzecz Crédit Mutuel w ramach wykonywania przez bank usługi w interesie ogólnym polegającej na finansowaniu mieszkań socjalnych za pośrednictwem CDC. W księgowości analitycznej środki te są zabezpieczone konkretnymi zasobami – wkładami oszczędnościowymi zebranymi dzięki dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. W konkurencyjnych warunkach rynku (bez specjalnych praw dystrybucji produktu oszczędnościowego zwolnionego z podatku) Crédit Mutuel nie byłby może w stanie osiągnąć takiego przychodu, ponosząc takie same koszty, tak że rozchody i odpowiadające im przychody muszą być uwzględnione w globalnej strukturze książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. Zresztą Francja sama przyznała istnienie związku między tymi rozchodami, książeczkami oszczędnościowymi „Livret bleu” i zadaniem finansowania mieszkań socjalnych, przekazując, począwszy od 1991 r. rezerwy wkładów oszczędnościowych związane z tymi środkami do CDC (61). Innymi słowy, zobowiązując Crédit Mutuel w dniu 27 września 1991 r. do świadczenia usługi w ogólnym interesie gospodarczym polegającej na gromadzeniu wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC i przeznaczonych na finansowanie mieszkań socjalnych, Francja potwierdziła zobowiązanie Crédit Mutuel do dystrybuowania książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. Zysk wynikający z wykorzystania środków zdeponowanych na tych książeczkach musi być więc uznany, począwszy od tej daty, za dochód Crédit Mutuel z tytułu świadczenia usługi w ogólnym interesie gospodarczym. |
| --- | --- |

(109)

Zgodnie z pierwszym zdaniem pkt 17 ram wspólnotowych z 2005 r. „dochód, jaki należy uwzględnić, musi obejmować co najmniej całkowity dochód osiągnięty w związku ze świadczeniem usługi w ogólnym interesie gospodarczym”. Sprawdzając istnienie ewentualnej nadwyżki rekompensaty, należy uwzględnić wynik netto z tytułu środków na inwestycje w interesie ogólnym i środków wolnych w analizowanym okresie. Komisja uważa, że wyniki te odpowiadają dochodowi ustanowionemu przez Francję począwszy od dnia 27 września 1991 r. na rzecz Crédit Mutuel w ramach wykonywania przez bank usługi w interesie ogólnym polegającej na finansowaniu mieszkań socjalnych za pośrednictwem CDC. W księgowości analitycznej środki te są zabezpieczone konkretnymi zasobami – wkładami oszczędnościowymi zebranymi dzięki dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. W konkurencyjnych warunkach rynku (bez specjalnych praw dystrybucji produktu oszczędnościowego zwolnionego z podatku) Crédit Mutuel nie byłby może w stanie osiągnąć takiego przychodu, ponosząc takie same koszty, tak że rozchody i odpowiadające im przychody muszą być uwzględnione w globalnej strukturze książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. Zresztą Francja sama przyznała istnienie związku między tymi rozchodami, książeczkami oszczędnościowymi „Livret bleu” i zadaniem finansowania mieszkań socjalnych, przekazując, począwszy od 1991 r. rezerwy wkładów oszczędnościowych związane z tymi środkami do CDC (61). Innymi słowy, zobowiązując Crédit Mutuel w dniu 27 września 1991 r. do świadczenia usługi w ogólnym interesie gospodarczym polegającej na gromadzeniu wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC i przeznaczonych na finansowanie mieszkań socjalnych, Francja potwierdziła zobowiązanie Crédit Mutuel do dystrybuowania książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. Zysk wynikający z wykorzystania środków zdeponowanych na tych książeczkach musi być więc uznany, począwszy od tej daty, za dochód Crédit Mutuel z tytułu świadczenia usługi w ogólnym interesie gospodarczym.

| (110) | Skarżący i inne instytucje lub podmioty (Rada ds. Konkurencji, sprawozdania parlamentarzystów lub instytucji badawczych (62)) uważają, że wyłączne prawo dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” spowodowało „efekt przyciągania klientów”, umożliwiając Crédit Mutuel zachęcenie i utrzymanie klientów, którym sprzedano inne produkty bankowe niż tylko książeczki oszczędnościowe „Livret bleu”. W decyzji rozszerzającej Komisja nie wykluczyła, że książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” mogły spowodować pośrednie dochody, wynikające z efektu przyciągania klientów (63), ale przypomniała też, że dochodów tych do tamtej pory nie udało się wyliczyć (64). |
| --- | --- |

(110)

Skarżący i inne instytucje lub podmioty (Rada ds. Konkurencji, sprawozdania parlamentarzystów lub instytucji badawczych (62)) uważają, że wyłączne prawo dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” spowodowało „efekt przyciągania klientów”, umożliwiając Crédit Mutuel zachęcenie i utrzymanie klientów, którym sprzedano inne produkty bankowe niż tylko książeczki oszczędnościowe „Livret bleu”. W decyzji rozszerzającej Komisja nie wykluczyła, że książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” mogły spowodować pośrednie dochody, wynikające z efektu przyciągania klientów (63), ale przypomniała też, że dochodów tych do tamtej pory nie udało się wyliczyć (64).

| (111) | Po zakończeniu dochodzenia w niniejszej sprawie Komisja stwierdza, że, o ile istnienie efektu przyciągania klientów nie może być wykluczone, to dane, jakie zebrała, nie pozwalają w tym przypadku na wyliczenie ewentualnego efektu przyciągania klientów w sposób wystarczająco wiarygodny. |
| --- | --- |

(111)

Po zakończeniu dochodzenia w niniejszej sprawie Komisja stwierdza, że, o ile istnienie efektu przyciągania klientów nie może być wykluczone, to dane, jakie zebrała, nie pozwalają w tym przypadku na wyliczenie ewentualnego efektu przyciągania klientów w sposób wystarczająco wiarygodny.

| (112) | W przedłożonych dokumentach skarżący zakładają istnienie efektu przyciągania klientów, ale nie wykazały formalnie jego istnienia, a tym bardziej nie oszacowały dokładnie jego wpływu finansowego. |
| --- | --- |

(112)

W przedłożonych dokumentach skarżący zakładają istnienie efektu przyciągania klientów, ale nie wykazały formalnie jego istnienia, a tym bardziej nie oszacowały dokładnie jego wpływu finansowego.

| (113) | Odnośnie do analiz przeprowadzonych przez kancelarię Glais (zob. motywy 52 i 53) Komisja zauważa, że Crédit Mutuel ma prawo twierdzić, że te analizy statystyczne nie stanowią żadnego pewnego dowodu obliczalnego efektu przyciągania klientów. |
| --- | --- |

(113)

Odnośnie do analiz przeprowadzonych przez kancelarię Glais (zob. motywy 52 i 53) Komisja zauważa, że Crédit Mutuel ma prawo twierdzić, że te analizy statystyczne nie stanowią żadnego pewnego dowodu obliczalnego efektu przyciągania klientów.

| (114) | W uwagach skarżących zaproponowano trzy subiektywne wyliczenia. Najpierw, uwzględniając fakt, że inne banki zaoferowały dystrybucję książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” w zamian za prowizję w wysokości 1 %, skarżący zaproponowali przybliżony rząd wielkości efektu przyciągania klientów, obliczając różnicę między poziomem prowizji otrzymywanej przez Crédit Mutuel a wskaźnikiem 1 %, czyli 0,3 %, co odpowiada kwocie około 300 mln FRF rocznie. Jednak niemożliwe jest udowodnienie, że w analizowanym okresie konkurenci Crédit Mutuel mogliby wypełniać to zobowiązanie w tych samych warunkach za wynagrodzenie na poziomie 1 %. Ponadto ten pierwszy argument nie wykazuje istnienia efektu przyciągania klientów, ale zdaje się prowadzić do stwierdzenia, ze Crédit Mutuel otrzymał nadwyżkę rekompensaty, co – jak zostanie wykazane – nie ma miejsca w tym przypadku. Nic nie umożliwia wykazania, że efekt przyciągania klientów odpowiada różnicy między prowizją za pośrednictwo a jakąkolwiek hipotetyczną prowizją, jakiej pobieranie konkurenci Crédit Mutuel proponowali w zamian za dystrybucję książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. |
| --- | --- |

(114)

W uwagach skarżących zaproponowano trzy subiektywne wyliczenia. Najpierw, uwzględniając fakt, że inne banki zaoferowały dystrybucję książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” w zamian za prowizję w wysokości 1 %, skarżący zaproponowali przybliżony rząd wielkości efektu przyciągania klientów, obliczając różnicę między poziomem prowizji otrzymywanej przez Crédit Mutuel a wskaźnikiem 1 %, czyli 0,3 %, co odpowiada kwocie około 300 mln FRF rocznie. Jednak niemożliwe jest udowodnienie, że w analizowanym okresie konkurenci Crédit Mutuel mogliby wypełniać to zobowiązanie w tych samych warunkach za wynagrodzenie na poziomie 1 %. Ponadto ten pierwszy argument nie wykazuje istnienia efektu przyciągania klientów, ale zdaje się prowadzić do stwierdzenia, ze Crédit Mutuel otrzymał nadwyżkę rekompensaty, co – jak zostanie wykazane – nie ma miejsca w tym przypadku. Nic nie umożliwia wykazania, że efekt przyciągania klientów odpowiada różnicy między prowizją za pośrednictwo a jakąkolwiek hipotetyczną prowizją, jakiej pobieranie konkurenci Crédit Mutuel proponowali w zamian za dystrybucję książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”.

| (115) | Według drugiej metody zaproponowanej przez skarżących efekt przyciągania klientów mógłby być zmierzony zwiększeniem udziału Crédit Mutuel w rynku. Taka metoda wyliczeń nie może być przyjęta, ponieważ opiera się na twierdzeniu, że zwiększenie udziału w rynku wynika wyłącznie z dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, co nie jest poparte żadnymi obiektywnymi danymi. |
| --- | --- |

(115)

Według drugiej metody zaproponowanej przez skarżących efekt przyciągania klientów mógłby być zmierzony zwiększeniem udziału Crédit Mutuel w rynku. Taka metoda wyliczeń nie może być przyjęta, ponieważ opiera się na twierdzeniu, że zwiększenie udziału w rynku wynika wyłącznie z dystrybucji książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, co nie jest poparte żadnymi obiektywnymi danymi.

| (116) | Trzecia metoda oceny wyłącznego prawa dystrybucji opiera się na uszczupleniu dochodów podatkowych wynikające ze zwolnienia książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” z podatku. Gdyby Crédit Mutuel chciał dystrybuować książeczkę oszczędnościową bez zwolnienia z podatku, oferując niezależnie od sytuacji podatkowej oszczędzających taki sam zysk netto, jak z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, rzeczywiście ponosiłby koszt alternatywny w wysokości podatku nominalnego (ewentualnie) zapłaconego przez oszczędzających. Zdaniem skarżących łączna ulga podatkowa rzędu 4,5 mld FRF w latach 1991–1997 musi być traktowana, jako element, który przyniósł Crédit Mutuel korzyści w tej właśnie wysokości. Takie rozumowanie nie może zostać przyjęte, ponieważ bardzo prawdopodobne jest, że Crédit Mutuel nie dystrybuowałby książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” w takich samych warunkach, gdyby musiał w całości ponosić koszt zwolnienia z podatku, które ponadto przynosi korzyść bezpośrednio członkom. |
| --- | --- |

(116)

Trzecia metoda oceny wyłącznego prawa dystrybucji opiera się na uszczupleniu dochodów podatkowych wynikające ze zwolnienia książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” z podatku. Gdyby Crédit Mutuel chciał dystrybuować książeczkę oszczędnościową bez zwolnienia z podatku, oferując niezależnie od sytuacji podatkowej oszczędzających taki sam zysk netto, jak z tytułu książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”, rzeczywiście ponosiłby koszt alternatywny w wysokości podatku nominalnego (ewentualnie) zapłaconego przez oszczędzających. Zdaniem skarżących łączna ulga podatkowa rzędu 4,5 mld FRF w latach 1991–1997 musi być traktowana, jako element, który przyniósł Crédit Mutuel korzyści w tej właśnie wysokości. Takie rozumowanie nie może zostać przyjęte, ponieważ bardzo prawdopodobne jest, że Crédit Mutuel nie dystrybuowałby książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” w takich samych warunkach, gdyby musiał w całości ponosić koszt zwolnienia z podatku, które ponadto przynosi korzyść bezpośrednio członkom.

| (117) | Ewentualnie istniejące korzyści są trudne do wykazania i oszacowania. Bezpośrednia korzyść gospodarcza związana z prowadzeniem książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” może być bezpośrednio zmierzona na podstawie księgowości książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. Natomiast korzyść gospodarczą związaną ze sprzedażą innych produktów lub usług klientom związanym z bankiem przez książeczkę oszczędnościową „Livret bleu” można by dostrzec w księgowości analitycznej tych innych produktów, jeśli byłoby możliwe wyszczególnienie, co jest sprzedawane klientom związanym lub przyciągniętym do Crédit Mutuel przez książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” i to, co jest sprzedawane klientom, którzy zgłosili się do Crédit Mutuel z innych powodów, co nie jest możliwe. Z tych powodów konsultant Komisji nie mógł oszacować ewentualnego efektu przyciągania klientów za pomocą metody księgowej stosowanej celem szacowania wszystkich bezpośrednich korzyści gospodarczych wynikających z książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. |
| --- | --- |

(117)

Ewentualnie istniejące korzyści są trudne do wykazania i oszacowania. Bezpośrednia korzyść gospodarcza związana z prowadzeniem książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” może być bezpośrednio zmierzona na podstawie księgowości książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. Natomiast korzyść gospodarczą związaną ze sprzedażą innych produktów lub usług klientom związanym z bankiem przez książeczkę oszczędnościową „Livret bleu” można by dostrzec w księgowości analitycznej tych innych produktów, jeśli byłoby możliwe wyszczególnienie, co jest sprzedawane klientom związanym lub przyciągniętym do Crédit Mutuel przez książeczki oszczędnościowe „Livret bleu” i to, co jest sprzedawane klientom, którzy zgłosili się do Crédit Mutuel z innych powodów, co nie jest możliwe. Z tych powodów konsultant Komisji nie mógł oszacować ewentualnego efektu przyciągania klientów za pomocą metody księgowej stosowanej celem szacowania wszystkich bezpośrednich korzyści gospodarczych wynikających z książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”.

| (118) | Bardziej wyszukane próby oszacowania przez konsultanta Komisji efektu przyciągania klientów nie zakończyły się powodzeniem. W związku z tym Komisja uznaje, że nie może uwzględnić ewentualnej korzyści wynikającej z efekt przyciągania klientów w obliczeniach sprawdzających istnienie ewentualnej nadwyżki rekompensaty. |
| --- | --- |

(118)

Bardziej wyszukane próby oszacowania przez konsultanta Komisji efektu przyciągania klientów nie zakończyły się powodzeniem. W związku z tym Komisja uznaje, że nie może uwzględnić ewentualnej korzyści wynikającej z efekt przyciągania klientów w obliczeniach sprawdzających istnienie ewentualnej nadwyżki rekompensaty.

7.2.4.   Obliczenie rozsądnego zysku

| (119) | Sprawdzając istnienie nadwyżki rekompensaty dla przedsiębiorstwa zobowiązanego do świadczenia usług w ogólnym interesie gospodarczym, należy uwzględnić rozsądny zysk (65). Ramy wspólnotowe z 2005 r. uściślają, że „pod pojęciem »rozsądny zysk« należy rozumieć stopę zwrotu własnego kapitału, która uwzględnia ryzyko lub brak ryzyka, wynikające dla przedsiębiorstwa [...]. Stopa ta nie powinna zwykle przewyższać średniej stopy dla danego sektora w ostatnich latach” (66). |
| --- | --- |

(119)

Sprawdzając istnienie nadwyżki rekompensaty dla przedsiębiorstwa zobowiązanego do świadczenia usług w ogólnym interesie gospodarczym, należy uwzględnić rozsądny zysk (65). Ramy wspólnotowe z 2005 r. uściślają, że „pod pojęciem »rozsądny zysk« należy rozumieć stopę zwrotu własnego kapitału, która uwzględnia ryzyko lub brak ryzyka, wynikające dla przedsiębiorstwa [...]. Stopa ta nie powinna zwykle przewyższać średniej stopy dla danego sektora w ostatnich latach” (66).

| (120) | Komisja stwierdziła w decyzji rozszerzającej (67), że nie miało uzasadnienia zastosowanie do środków na inwestycje w interesie ogólnym i środków wolnych rozsądnego zysku, wynoszącego średnio 6 % środków własnych przeznaczonych na te cele. Stopa ta, zmieniająca się z roku na rok i wynosząca średnio 6 %, odpowiada stopie zwrotu pierwotnie zakładanej przez Crédit Mutuel: Crédit Mutuel przyjął jako koszt środków własnych wartość dywidend faktycznie wypłaconych w danym roku. W niniejszej decyzji w kwestii uwzględnienia rozsądnego zysku w ramach sprawdzania istnienia ewentualnej nadwyżki rekompensaty Komisja utrzymuje w zakresie wolnych środków i środków na inwestycje w interesie ogólnym podejście już zastosowane w decyzji rozszerzającej i opisane w pkt 7.2.5. |
| --- | --- |

(120)

Komisja stwierdziła w decyzji rozszerzającej (67), że nie miało uzasadnienia zastosowanie do środków na inwestycje w interesie ogólnym i środków wolnych rozsądnego zysku, wynoszącego średnio 6 % środków własnych przeznaczonych na te cele. Stopa ta, zmieniająca się z roku na rok i wynosząca średnio 6 %, odpowiada stopie zwrotu pierwotnie zakładanej przez Crédit Mutuel: Crédit Mutuel przyjął jako koszt środków własnych wartość dywidend faktycznie wypłaconych w danym roku. W niniejszej decyzji w kwestii uwzględnienia rozsądnego zysku w ramach sprawdzania istnienia ewentualnej nadwyżki rekompensaty Komisja utrzymuje w zakresie wolnych środków i środków na inwestycje w interesie ogólnym podejście już zastosowane w decyzji rozszerzającej i opisane w pkt 7.2.5.

| (121) | W decyzji rozszerzającej (68) Komisja uznała jednak, że nie musi stosować rozsądnego zysku do wkładów scentralizowanych w CDC, jako że nie stanowią one żadnego kosztu dla środków własnych z punktu widzenia normy ostrożnościowej, ponieważ wkłady te nie są inwestowane przez Crédit Mutuel, ale tylko przekazywane do CDC. Jednak z ostrożnościowego punktu widzenia ryzyko kredytowe związane z wkładami scentralizowanymi w CDC jest traktowane jak zobowiązania względem państwa (Republika Francuska), czyli waga ryzyka wynosi zero, a więc jako niewymagające środków własnych. |
| --- | --- |

(121)

W decyzji rozszerzającej (68) Komisja uznała jednak, że nie musi stosować rozsądnego zysku do wkładów scentralizowanych w CDC, jako że nie stanowią one żadnego kosztu dla środków własnych z punktu widzenia normy ostrożnościowej, ponieważ wkłady te nie są inwestowane przez Crédit Mutuel, ale tylko przekazywane do CDC. Jednak z ostrożnościowego punktu widzenia ryzyko kredytowe związane z wkładami scentralizowanymi w CDC jest traktowane jak zobowiązania względem państwa (Republika Francuska), czyli waga ryzyka wynosi zero, a więc jako niewymagające środków własnych.

| (122) | Nieuwzględnienie żadnego rozsądnego zysku z tytułu wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC oznaczałoby, że łączny rozsądny zysk (z jednej strony wynikający ze środków na inwestycje w interesie ogólnym i wolnych środków, a z drugiej strony związany z wkładami oszczędnościowymi scentralizowanymi w CDC) spadał w latach 1991–1999, a począwszy od 2000 r., wynosił zero w związku ze scentralizowaniem w CDC wszystkich rezerw wkładów oszczędnościowych w 1999 r. (69). |
| --- | --- |

(122)

Nieuwzględnienie żadnego rozsądnego zysku z tytułu wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC oznaczałoby, że łączny rozsądny zysk (z jednej strony wynikający ze środków na inwestycje w interesie ogólnym i wolnych środków, a z drugiej strony związany z wkładami oszczędnościowymi scentralizowanymi w CDC) spadał w latach 1991–1999, a począwszy od 2000 r., wynosił zero w związku ze scentralizowaniem w CDC wszystkich rezerw wkładów oszczędnościowych w 1999 r. (69).

| (123) | W piśmie z dnia 1 września 2006 r. władze francuskie przedstawiły swoje uwagi w odpowiedzi na decyzję rozszerzającą, w których potwierdziły, że środki scentralizowane w CDC nie stanowią kosztu dla wynikających z przepisów środków własnych. Niemniej, zdaniem władz francuskich, „zważywszy na brak zasadności stosowania europejskiego wskaźnika wypłacalności od momentu całkowitego scentralizowania rezerw wkładów oszczędnościowych w CDC w 1999 r., Crédit Mutuel [zaproponował] włączenie do obliczeń rozsądnego zysku wynikającego z książeczek oszczędnościowych »Livret bleu« kosztu środków własnych uzyskany w odniesieniu do innych produktów oszczędnościowych i innych przychodów”. Komisja nie uznaje takiego podejścia za zadowalające, ponieważ skutkuje zastosowaniem w sposób sztuczny do przychodów scentralizowanych w CDC zapotrzebowania na wynikający z przepisów kapitał w zależności od średniego zapotrzebowania na kapitał innych aktywów Crédit Mutuel, które są całkowicie niezależne od książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”. |
| --- | --- |

(123)

W piśmie z dnia 1 września 2006 r. władze francuskie przedstawiły swoje uwagi w odpowiedzi na decyzję rozszerzającą, w których potwierdziły, że środki scentralizowane w CDC nie stanowią kosztu dla wynikających z przepisów środków własnych. Niemniej, zdaniem władz francuskich, „zważywszy na brak zasadności stosowania europejskiego wskaźnika wypłacalności od momentu całkowitego scentralizowania rezerw wkładów oszczędnościowych w CDC w 1999 r., Crédit Mutuel [zaproponował] włączenie do obliczeń rozsądnego zysku wynikającego z książeczek oszczędnościowych »Livret bleu« kosztu środków własnych uzyskany w odniesieniu do innych produktów oszczędnościowych i innych przychodów”. Komisja nie uznaje takiego podejścia za zadowalające, ponieważ skutkuje zastosowaniem w sposób sztuczny do przychodów scentralizowanych w CDC zapotrzebowania na wynikający z przepisów kapitał w zależności od średniego zapotrzebowania na kapitał innych aktywów Crédit Mutuel, które są całkowicie niezależne od książeczek oszczędnościowych „Livret bleu”.

| (124) | Brak zapotrzebowania na wynikające z przepisów środki własne świadczy o braku ryzyka kredytowego, co ma miejsce w przypadku wkładów scentralizowanych w CDC. Działalność polegająca na zbieraniu wkładów oszczędnościowych na rzecz CDC nie stanowi ponadto ryzyka utraty płynności (z wyjątkiem ryzyka śródmiesięcznego) ani zmiany terminu zapadalności, ponieważ wysokość kwoty przekazywanej do CDC jest dostosowywana każdego miesiąca w zależności od zmian wysokości wkładów oszczędnościowych, a oprocentowanie płacone przez CDC jest niezwłocznie przekazywane oszczędzającym. Jest więc pewne, że ta usługa w ogólnym interesie gospodarczym charakteryzuje się niskim poziomem ryzyka dla Crédit Mutuel. Niemniej istnieją niektóre inne rodzaje ryzyk, takie jak ryzyko operacyjne, gospodarcze (ryzyko, że poziom rentowności nie pokryje poniesionych kosztów). Zresztą inne rodzaje działalności bankowej, takie jak dystrybucja funduszy powierniczych, zarządzanie majątkiem czy sprzedaż produktów finansowych (takich jak akcje i obligacje) nie stanowią kosztu dla wynikających z przepisów środków własnych, ale nie powoduje to, że przynoszą małe zyski. Nie ma więc bezpośredniego związku między pomniejszaniem wynikających z przepisów środków własnych – obliczonym zgodnie z zasadami ostrożnościowymi, których specyficznym celem nie jest w żadnym wypadku ocena zyskowności danej działalności – a oczekiwanym zyskiem z danej działalności. |
| --- | --- |

(124)

Brak zapotrzebowania na wynikające z przepisów środki własne świadczy o braku ryzyka kredytowego, co ma miejsce w przypadku wkładów scentralizowanych w CDC. Działalność polegająca na zbieraniu wkładów oszczędnościowych na rzecz CDC nie stanowi ponadto ryzyka utraty płynności (z wyjątkiem ryzyka śródmiesięcznego) ani zmiany terminu zapadalności, ponieważ wysokość kwoty przekazywanej do CDC jest dostosowywana każdego miesiąca w zależności od zmian wysokości wkładów oszczędnościowych, a oprocentowanie płacone przez CDC jest niezwłocznie przekazywane oszczędzającym. Jest więc pewne, że ta usługa w ogólnym interesie gospodarczym charakteryzuje się niskim poziomem ryzyka dla Crédit Mutuel. Niemniej istnieją niektóre inne rodzaje ryzyk, takie jak ryzyko operacyjne, gospodarcze (ryzyko, że poziom rentowności nie pokryje poniesionych kosztów). Zresztą inne rodzaje działalności bankowej, takie jak dystrybucja funduszy powierniczych, zarządzanie majątkiem czy sprzedaż produktów finansowych (takich jak akcje i obligacje) nie stanowią kosztu dla wynikających z przepisów środków własnych, ale nie powoduje to, że przynoszą małe zyski. Nie ma więc bezpośredniego związku między pomniejszaniem wynikających z przepisów środków własnych – obliczonym zgodnie z zasadami ostrożnościowymi, których specyficznym celem nie jest w żadnym wypadku ocena zyskowności danej działalności – a oczekiwanym zyskiem z danej działalności.

| (125) | Trzeba jednak stwierdzić, że w analizowanym przypadku, o ile Komisja zgadza się, że Crédit Mutuel ma prawo do rozsądnego zysku z części wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC, o tyle przyznaje, że ustalenie odpowiedniego poziomu tego zysku jest zadaniem wymagającym złożonej oceny ekonomicznej. Książeczka oszczędnościowa „Livret bleu” jest bowiem nietypowym produktem bankowym o cechach mieszanych produktu oszczędnościowego i rachunku bieżącego, z którego zgromadzone wkłady oszczędnościowe są scentralizowane w instytucji publicznej. Nie istnieją więc produkty bezpośrednio porównywalne, które mogłyby służyć za odniesienie do wskazania rozsądnego zysku z tytułu podobnej działalności. |
| --- | --- |

(125)

Trzeba jednak stwierdzić, że w analizowanym przypadku, o ile Komisja zgadza się, że Crédit Mutuel ma prawo do rozsądnego zysku z części wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC, o tyle przyznaje, że ustalenie odpowiedniego poziomu tego zysku jest zadaniem wymagającym złożonej oceny ekonomicznej. Książeczka oszczędnościowa „Livret bleu” jest bowiem nietypowym produktem bankowym o cechach mieszanych produktu oszczędnościowego i rachunku bieżącego, z którego zgromadzone wkłady oszczędnościowe są scentralizowane w instytucji publicznej. Nie istnieją więc produkty bezpośrednio porównywalne, które mogłyby służyć za odniesienie do wskazania rozsądnego zysku z tytułu podobnej działalności.

| (126) | W związku z brakiem produktu porównywalnego do książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” Komisja uważa, że może w tym przypadku zastosować dwa wskaźniki, pozwalające ocenić, czy w przypadku wkładów scentralizowanych w CDC osiągnięty zysk może być uznany za rozsądny. Są to następujące dwa wskaźniki:






  a) | marża zysku francuskiego sektora bankowego, tj. wynik finansowy brutto podzielony przez obrót (w tym przypadku obrót banków stanowi ich zysk operacyjny). Uwzględniając dane dla francuskiego sektora bankowego w analizowanym okresie (od dnia 27 września 1991 r. do końca 2008 r.), średnia marża zysku wynosi 23 % rocznie; |
| --- | --- | --- |

(126)

W związku z brakiem produktu porównywalnego do książeczek oszczędnościowych „Livret bleu” Komisja uważa, że może w tym przypadku zastosować dwa wskaźniki, pozwalające ocenić, czy w przypadku wkładów scentralizowanych w CDC osiągnięty zysk może być uznany za rozsądny. Są to następujące dwa wskaźniki:

a)

marża zysku francuskiego sektora bankowego, tj. wynik finansowy brutto podzielony przez obrót (w tym przypadku obrót banków stanowi ich zysk operacyjny). Uwzględniając dane dla francuskiego sektora bankowego w analizowanym okresie (od dnia 27 września 1991 r. do końca 2008 r.), średnia marża zysku wynosi 23 % rocznie;

| b) | stopa zwrotu francuskiego sektora bankowego, tj. wynik finansowy brutto podzielony przez wartość aktywów. Średnia roczna stopa zwrotu w całym analizowanym okresie wyniosła 45 punktów bazowych (0,45 %). |
| --- | --- |

b)

stopa zwrotu francuskiego sektora bankowego, tj. wynik finansowy brutto podzielony przez wartość aktywów. Średnia roczna stopa zwrotu w całym analizowanym okresie wyniosła 45 punktów bazowych (0,45 %).

| (127) | Poniższa tabela (70) przedstawia marżę zysku i stopę zwrotu francuskiego sektora bankowego w latach 1993–2008 (dane sprzed 1993 r. nie są dostępne): | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 (72) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Wynik finansowy brutto (71) | 15,2 | 2,7 | 25,0 | 41,0 | 67,5 | 14,4 | 19,8 | 22,5 | 24,6 | 23,5 | 23,4 | 29,6 | 31,3 | 46,2 | 34,3 | –4,4 |
| Zysk operacyjny (71) | 362,4 | 335,4 | 345,6 | 356,1 | 375,3 | 60,8 | 64,6 | 70,5 | 74,9 | 77,0 | 80,6 | 83,5 | 89,5 | 104,1 | 98,0 | 79,1 |
| Marża zysku | 4,2 % | 0,8 % | 7,2 % | 11,5 % | 18 % | 23,7 % | 30,6 % | 31,9 % | 32,8 % | 30,6 % | 29,0 % | 35,5 % | 35,0 % | 44,4 % | 35,1 % | –5,6 % |
| Średnia marża zysku | 22,8 % |
| Aktywa (71) | Brak danych | 16 333 | 17 216 | 18 291 | 19 894 | 3 052 | 3 394 | 3 452 | 3 783 | 3 793 | 3 960 | 4 390 | 5 275 | 6 041 | 7 061 | 7 699 |
| Stopa zwrotu | Brak danych | 0,02 % | 0,15 % | 0,22 % | 0,34 % | 0,47 % | 0,58 % | 0,65 % | 0,65 % | 0,62 % | 0,59 % | 0,68 % | 0,59 % | 0,77 % | 0,49 % | –0,05 % |
| Średnia stopa zwrotu | 0,45 % |

(127)

Poniższa tabela (70) przedstawia marżę zysku i stopę zwrotu francuskiego sektora bankowego w latach 1993–2008 (dane sprzed 1993 r. nie są dostępne):

1993

1994

1995

1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008 (72)

Wynik finansowy brutto (71)

15,2

2,7

25,0

41,0

67,5

14,4

19,8

22,5

24,6

23,5

23,4

29,6

31,3

46,2

34,3

–4,4

Zysk operacyjny (71)

362,4

335,4

345,6

356,1

375,3

60,8

64,6

70,5

74,9

77,0

80,6

83,5

89,5

104,1

98,0

79,1

Marża zysku

4,2 %

0,8 %

7,2 %

11,5 %

18 %

23,7 %

30,6 %

31,9 %

32,8 %

30,6 %

29,0 %

35,5 %

35,0 %

44,4 %

35,1 %

–5,6 %

Średnia marża zysku

22,8 %

Aktywa (71)

Brak danych

16 333

17 216

18 291

19 894

3 052

3 394

3 452

3 783

3 793

3 960

4 390

5 275

6 041

7 061

7 699

Stopa zwrotu

Brak danych

0,02 %

0,15 %

0,22 %

0,34 %

0,47 %

0,58 %

0,65 %

0,65 %

0,62 %

0,59 %

0,68 %

0,59 %

0,77 %

0,49 %

–0,05 %

Średnia stopa zwrotu

0,45 %

| (128) | Aby obliczyć marżę zysku i stopę zwrotu dla Crédit Mutuel z tytułu gromadzenia wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC Komisja zastosowała następujące wartości:






  a) | jako mianownik marży zysku – dochody osiągnięte z działalności polegającej na gromadzeniu wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC, tj. roczną kwotę prowizji za pośrednictwo; |
| --- | --- | --- |

(128)

Aby obliczyć marżę zysku i stopę zwrotu dla Crédit Mutuel z tytułu gromadzenia wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC Komisja zastosowała następujące wartości:

a)

jako mianownik marży zysku – dochody osiągnięte z działalności polegającej na gromadzeniu wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC, tj. roczną kwotę prowizji za pośrednictwo;

| b) | jako mianownik stopy zwrotu – wartość wkładów przekazanych do CDC; |
| --- | --- |

b)

jako mianownik stopy zwrotu – wartość wkładów przekazanych do CDC;

| c) | jako licznik, tj. wynik finansowy brutto – Komisja uważa, że uwzględniając za rozsądny zysk marżę w wysokości 4,2 % od działalności zbierania wkładów w CDC, czyli wynik finansowy brutto stanowiący 4,2 % prowizji za pośrednictwo otrzymanej od CDC, Crédit Mutuel nie otrzymuje nadwyżki rekompensaty (zob. tabela w motywie 132). |
| --- | --- |

c)

jako licznik, tj. wynik finansowy brutto – Komisja uważa, że uwzględniając za rozsądny zysk marżę w wysokości 4,2 % od działalności zbierania wkładów w CDC, czyli wynik finansowy brutto stanowiący 4,2 % prowizji za pośrednictwo otrzymanej od CDC, Crédit Mutuel nie otrzymuje nadwyżki rekompensaty (zob. tabela w motywie 132).

| (129) | Odnośnie do drugiego wskaźnika (stopa zwrotu) Komisja zauważa, że jeśli stopa zwrotu w wysokości 5 punktów bazowych jest uwzględniona jako rozsądny zysk z działalności polegającej na gromadzeniu wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC, tj. jeśli uwzględniony jest wynik finansowy brutto na poziomie 0,05 % całkowitej kwoty wkładów przekazanych CDC, to wynika stąd, że Crédit Mutuel nie otrzymał nadwyżki rekompensaty za zarządzanie książeczkami oszczędnościowymi „Livret bleu” w analizowanym okresie. |
| --- | --- |

(129)

Odnośnie do drugiego wskaźnika (stopa zwrotu) Komisja zauważa, że jeśli stopa zwrotu w wysokości 5 punktów bazowych jest uwzględniona jako rozsądny zysk z działalności polegającej na gromadzeniu wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC, tj. jeśli uwzględniony jest wynik finansowy brutto na poziomie 0,05 % całkowitej kwoty wkładów przekazanych CDC, to wynika stąd, że Crédit Mutuel nie otrzymał nadwyżki rekompensaty za zarządzanie książeczkami oszczędnościowymi „Livret bleu” w analizowanym okresie.

| (130) | W myśl ram wspólnotowych z 2005 r. rozsądny zysk nie powinien przewyższać średniej stopy dla danego sektora w analizowanym okresie. Zgoda na marżę zysku w wysokości 4,2 % stanowi mniej niż jedną piątą średniej marży zysku sektora bankowego (22,8 %). Ponieważ – jak wykazano w motywie 124 – działalność polegająca na zbieraniu wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC jest działalnością o niskim stopniu ryzyka i o niskiej stopie zwrotu, Komisja uważa, że marża zysku na poziomie 4,2 % nie jest wyraźnie nadmierna i może być uznana w tym przypadku za rozsądny zysk. |
| --- | --- |

(130)

W myśl ram wspólnotowych z 2005 r. rozsądny zysk nie powinien przewyższać średniej stopy dla danego sektora w analizowanym okresie. Zgoda na marżę zysku w wysokości 4,2 % stanowi mniej niż jedną piątą średniej marży zysku sektora bankowego (22,8 %). Ponieważ – jak wykazano w motywie 124 – działalność polegająca na zbieraniu wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC jest działalnością o niskim stopniu ryzyka i o niskiej stopie zwrotu, Komisja uważa, że marża zysku na poziomie 4,2 % nie jest wyraźnie nadmierna i może być uznana w tym przypadku za rozsądny zysk.

| (131) | Podobnie Komisja uważa, że uwzględnienie zysku w wysokości 5 punktów bazowych z tytułu wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC jest rozsądne w porównaniu ze średnią stopą zwrotu 45 punktów bazowych we francuskim sektorze bankowym dla analizowanego okresu i stanowi niski i zachowawczy poziom tego, co może być uznane za korzyść, która nie jest wyraźnie nierozsądna w danym przypadku. Ponadto ten niski poziom zysku odzwierciedla w odpowiedni sposób poziom ryzyka ponoszonego przez Crédit Mutuel w działalności zbierania wkładów dla CDC, który – jak wskazano w motywie 124 – jest niski. |
| --- | --- |

(131)

Podobnie Komisja uważa, że uwzględnienie zysku w wysokości 5 punktów bazowych z tytułu wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC jest rozsądne w porównaniu ze średnią stopą zwrotu 45 punktów bazowych we francuskim sektorze bankowym dla analizowanego okresu i stanowi niski i zachowawczy poziom tego, co może być uznane za korzyść, która nie jest wyraźnie nierozsądna w danym przypadku. Ponadto ten niski poziom zysku odzwierciedla w odpowiedni sposób poziom ryzyka ponoszonego przez Crédit Mutuel w działalności zbierania wkładów dla CDC, który – jak wskazano w motywie 124 – jest niski.

7.2.5.   Sprawdzenie istnienia nadwyżki rekompensaty

| (132) | Na podstawie powyższych rozważań Komisja dokonała sprawdzenia – przedstawionego w poniższej tabeli – istnienia nadwyżki rekompensaty według metody opisanej w podpunktach 7.2.1–7.2.4 (73):








  (w mln EUR) |
| --- | --- |
| | REKOMPENSATA | NADWYŻKA LUB NIEDOBÓR REKOMPENSATY |
| Rok | Prowizja za pośrednictwo
  (roczna) | Podejście globalne (74)

  (do 2005 r.) | Podejście roczne (75)

  (od 2006 r.) |
| 1991 (od 27.9.1991 do 31.12.1991) | 1,5 | 43,8 | Nie ma zastosowania


  (podejście globalne jest stosowane do 2005 r., zob. podpunkt 7.2.2) |
| 1992 | 9,1 | 125,1 |
| 1993 | 16,8 | 184,0 |
| 1994 | 36,6 | 127,3 |
| 1995 | 59,5 | 114,5 |
| 1996 | 74,7 | 107,8 |
| 1997 | 82,3 | 88,4 |
| 1998 | 118,9 | 92,0 |
| 1999 | 188,9 | 98,3 |
| 2000 | 188,2 | 106,3 |
| 2001 | 181,9 | 91,3 |
| 2002 | 187,8 | 76,3 |
| 2003 | 197,7 | 61,2 |
| 2004 | 204,4 | 45,7 |
| 2005 | 196,7 | 15,0 |
| 2006 | [...] | | –39,1 |
| 2007 | [...] | | –24,3 |
| 2008 | [...] | | –6,1 |

(132)

Na podstawie powyższych rozważań Komisja dokonała sprawdzenia – przedstawionego w poniższej tabeli – istnienia nadwyżki rekompensaty według metody opisanej w podpunktach 7.2.1–7.2.4 (73):

(w mln EUR)

REKOMPENSATA

NADWYŻKA LUB NIEDOBÓR REKOMPENSATY

Rok

Prowizja za pośrednictwo

(roczna)

Podejście globalne (74)

(do 2005 r.)

Podejście roczne (75)

(od 2006 r.)

1991 (od 27.9.1991 do 31.12.1991)

1,5

43,8

Nie ma zastosowania

(podejście globalne jest stosowane do 2005 r., zob. podpunkt 7.2.2)

1992

9,1

125,1

1993

16,8

184,0

1994

36,6

127,3

1995

59,5

114,5

1996

74,7

107,8

1997

82,3

88,4

1998

118,9

92,0

1999

188,9

98,3

2000

188,2

106,3

2001

181,9

91,3

2002

187,8

76,3

2003

197,7

61,2

2004

204,4

45,7

2005

196,7

15,0

2006

[...]

–39,1

2007

[...]

–24,3

2008

[...]

–6,1

| (133) | Można stwierdzić, że nadwyżka rekompensaty na koniec 2005 r. (15 mln EUR) jest niższa niż 10 % rekompensaty za 2005 r. (196,7 mln EUR). Zgodnie z pkt 21 ram z 2005 r. kwota ta może zostać przeniesiona na rok następny. Wynik końcowy to niewystarczająca rekompensata na poziomie -6,1 mln EUR na koniec 2008 r. w całym rozpatrywanym okresie. |
| --- | --- |

(133)

Można stwierdzić, że nadwyżka rekompensaty na koniec 2005 r. (15 mln EUR) jest niższa niż 10 % rekompensaty za 2005 r. (196,7 mln EUR). Zgodnie z pkt 21 ram z 2005 r. kwota ta może zostać przeniesiona na rok następny. Wynik końcowy to niewystarczająca rekompensata na poziomie -6,1 mln EUR na koniec 2008 r. w całym rozpatrywanym okresie.

| (134) | W związku z powyższym Komisja może wyciągnąć wniosek, że prowizja za pośrednictwo nie stanowiła nadwyżki rekompensaty dla Crédit Mutuel za usługę w ogólnym interesie gospodarczym, której świadczenie zostało mu powierzone począwszy od dnia 27 września 1991 r. do końca 2008 r. |
| --- | --- |

(134)

W związku z powyższym Komisja może wyciągnąć wniosek, że prowizja za pośrednictwo nie stanowiła nadwyżki rekompensaty dla Crédit Mutuel za usługę w ogólnym interesie gospodarczym, której świadczenie zostało mu powierzone począwszy od dnia 27 września 1991 r. do końca 2008 r.

8.   WNIOSEK

| (135) | Komisja stwierdza, że Republika Francuska wdrożyła przedmiotowy środek niezgodnie z prawem z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE. Niemniej pomoc może być uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem w myśl art. 106 ust. 2 TFUE, ponieważ kwota wypłaconej przez państwo rekompensaty nie przekroczyła kwoty niezbędnej do pokrycia kosztów wynikających z wywiązywania się ze zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych, przy uwzględnieniu odpowiednich wpływów i rozsądnego zysku z wywiązywania się z tych zobowiązań, |
| --- | --- |

(135)

Komisja stwierdza, że Republika Francuska wdrożyła przedmiotowy środek niezgodnie z prawem z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE. Niemniej pomoc może być uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem w myśl art. 106 ust. 2 TFUE, ponieważ kwota wypłaconej przez państwo rekompensaty nie przekroczyła kwoty niezbędnej do pokrycia kosztów wynikających z wywiązywania się ze zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych, przy uwzględnieniu odpowiednich wpływów i rozsądnego zysku z wywiązywania się z tych zobowiązań,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Pomoc państwa udzielona przez Republikę Francuską na rzecz Crédit Mutuel na podstawie rozporządzenia z dnia 27 września 1991 r. ustalającego zobowiązanie Crédit Mutuel do świadczenia usług w interesie ogólnym jest zgodna ze wspólnym rynkiem.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Francuskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia 24 maja 2011 r.

W imieniu Komisji

Joaquín ALMUNIA

Wiceprzewodniczący

---

(1)  Dz.U. C 146 z 12.5.1998, s. 6 i Dz.U. C 210 z 1.9.2006, s. 12.

1

(2)  Jest to nazwa handlowa przedmiotowej książeczki, figurująca do dnia 31 grudnia 2008 r. w art. L221-1 francuskiego Kodeksu monetarnego i finansowego (Code Monétaire et financier) pod nazwą „rachunek specjalny na książeczce Crédit Mutuel”.

2

(3)  Niezależny zaprzysiężony biegły rewident („chartered accountant”) Littlejohn Frazer wraz z dwoma francuskimi kancelariami biegłych rewidentów, Auditec i Scacchi.

3

(4)  W tym dwie analizy statystyczne wykonane przez biuro konsultingowe „Concurrence et Stratégie” prowadzone przez profesora ekonomii Michela Glais.

4

(5)  IARD to skrót od: „Incendie, Accidents, Risques Divers” (pożar, wypadki, ryzyka różne).

5

(6)  Decyzja Komisji 2003/216/WE z dnia 15 stycznia 2002 r. dotycząca pomocy państwa wprowadzonej przez Republikę Francuską na rzecz Crédit mutuel (Dz.U. L 88 z 4.4.2003, s. 39).

6

(7)  Wyrok z dnia 18 stycznia 2005 r., sprawa T-93/02, Confédération nationale du Crédit Mutuel przeciwko Komisji, Zb.Orz. 2005, s. II-143.

7

(8)  Decyzja Komisji C88/97 z dnia 7 czerwca 2006 r. w sprawie Crédit Mutuel (Livret bleu) Wezwanie zainteresowanych stron do przedstawienia uwag zgodnie z art. 88 ust. 2 Traktatu (Dz.U. C 210 z 1.9.2006, s. 12).

8

(9)  Crédit Mutuel posiada wyłączne prawo dystrybucji „Livret bleu”. Niemniej prawo to zostało uznane za prawo specjalne w decyzji z dnia 10 maja 2007 r. ze względu na niemal identyczny charakter „Livret bleu” z „Livret A”.

9

(10)  Decyzja C(2007) 2110 z dnia 10 maja 2007 r. dostępna na stronie internetowej Komisji Europejskiej pod następującym adresem: http://ec.europa.eu/competition/liberalisation/livret_a_fr.pdf.

10

(11)  Zob. motyw (41).

11

(12)  Zob. komunikat prasowy Komisji z dnia 8 października 2009 r. dostępny na stronie internetowej Komisji Europejskiej pod następującym adresem: http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=IP/09/1482&format=HTML&aged=1&language=FR&guiLanguage=en.

12

(13)  Dz.U. L 83 z 27.3.1999, s. 1.

13

(14)  Artykuł 9 ustawy nr 75-1242 z dnia 27 grudnia 1975 r. (Loi de finances rectificative pour 1975 – Znowelizowana ustawa finansowa na 1975 r.) (JORF z 28.12.1975).

14

(15)  W obowiązkowym systemie zryczałtowanego podatku u źródła, potrącanego przez Crédit Mutuel w imieniu oszczędzającego.

15

(16)  W dniu wydania unieważnionej decyzji wskaźnik ten wynosił 3 %, zob. przypis 6. Na dzień 1 lutego 2011 r. wysokość odsetek z „Livret A” wynosiła 2 % po opodatkowaniu.

16

(17)  Rozporządzenie z dnia 31 października 1983 r.„Montant de l’obligation d’emploi d’intérêt général du Crédit Mutuel” (Wysokość obowiązkowych inwestycji w interesie ogólnym Crédit Mutuel), JORF z dnia 9 listopada 1983 r., s. 3278.

17

Wysokość obowiązkowych inwestycji w interesie ogólnym Crédit Mutuel

(18)  Rozporządzenie z dnia 27 września 1991 r. ustalające wysokość rezerw wkładów oszczędnościowych przeznaczanych przez Crédit Mutuel na inwestycje w interesie ogólnym, JORF nr 275 z dnia 26 listopada 1991 r., s. 15383.

18

(19)  Podczas gdy zgromadzone istniejące rezerwy wkładów oszczędnościowych były stopniowo przekazywane na rzecz CDC; zob. motyw 40.

19

istniejące

(20)  W przeciwieństwie do nowych wkładów oszczędnościowych, w całości scentralizowanych w CDC począwszy od dnia wydania rozporządzenia z dnia 27 września 1991 r.; zob. motyw 39.

20

nowych

(21)  Zob. motywy 36 i 50.

21

(22)  Wyrok Trybunału z dnia 24 lipca 2003 r. w sprawie C-280/00, Altmark Trans i Regierungspräsidium Magdeburg, Zb.Orz. 2003, s. I-7747.

22

(23)  Dz.U. C 297 z 29.11.2005, s. 4.

23

(24)  Crédit Mutuel odsyła do motywu 13 decyzji rozszerzającej, w którym Komisja podaje wynik finansowy Crédit Mutuel w 2004 r. (suma bilansu, wynik netto, wskaźnik kosztów do przychodów, środki własne i współczynnik wypłacalności).

24

(25)  Są to (i) korekty IARD; (ii) obliczanie normalnej marży (rozsądny zysk); oraz (iii) odpowiedzialność wspólników. Zob. załącznik I decyzji rozszerzającej.

25

(26)  Crédit Mutuel odsyła do pkt 21 ram wspólnotowych z 2005 r., w myśl którego w sytuacji, gdy koszty usług w ogólnym interesie gospodarczym zmieniają się znacznie z roku na rok, może wyjątkowo okazać się niezbędna nadwyżka rekompensaty przewyższająca w niektórych latach 10 %.

26

(27)  Kancelaria Arthur Andersen zaproponowała metodę obliczania kosztu środków własnych, której skutkiem jest zwiększenie środków własnych w stosunku do pierwotnego wyliczenia dokonanego przez Crédit Mutuel. Kancelaria Arthur Andersen zaproponowała zastosowanie wskaźnika obliczonego jako stosunek wyniku przed opodatkowaniem do kapitału własnego. Taki wskaźnik miałby lepiej, zdaniem kancelarii Arthur Andersen, odzwierciedlać globalną rentowność banku, a tymczasem Crédit Mutuel przyjął jako koszt środków własnych kwotę dywidend faktycznie wypłaconych, czyli wskaźnik rentowności na poziomie 6 % dla wszystkich rodzajów swojej działalności.

27

(28)  Zob. motyw 25 decyzji rozszerzającej.

28

(29)  Zob. motyw 28 decyzji rozszerzającej.

29

(30)  Francja odsyła do motywu 13 decyzji rozszerzającej, w którym Komisja podaje wynik finansowy Crédit Mutuel w 2004 r. (suma bilansu, wynik netto, wskaźnik kosztów do przychodów, środki własne i współczynnik wypłacalności).

30

(31)  Dz.U. L 386 z 30.12.1989, s. 1.

31

(32)  Odnośnie do punktów spornych między konsultantem Komisji a konsultantem Crédit Mutuel zob. przypis 25.

32

(33)  Objęte tajemnicą handlową

33

(34)  Pierwsza zmiana związana jest z włączeniem obowiązkowej składki na fundusz gwarancyjny wkładów wprowadzonej ustawą z dnia 25 stycznia 1999 r. w sprawie oszczędności i bezpieczeństwa finansowego; druga związana jest ze zmianą obliczania środków własnych w celu uwzględnienia rozsądnego zysku począwszy od 1999 r.

34

(35)  Dz.U. L 195 z 29.7.1980, s. 35. Ta dyrektywa została uchylona dyrektywą Komisji 2006/111/WE z dnia 16 listopada 2006 r. w sprawie przejrzystości stosunków finansowych między państwami członkowskimi a przedsiębiorstwami publicznymi, a także w sprawie przejrzystości finansowej wewnątrz określonych przedsiębiorstw (Dz.U. L 318 z 17.11.2006, s. 17).

35

(36)  Zdaniem władz francuskich obniżenie prowizji za pośrednictwo miało umożliwić CDC obniżenie kosztów finansowania wynajemców socjalnych.

36

(37)  Zob. motyw 50 decyzji rozszerzającej: „[...] w niniejszym postępowaniu Komisja traktuje jako środek mogący ewentualnie zawierać elementy pomocy państwa tylko prowizję za pośrednictwo”.

37

(38)  Zob. motyw 41.

38

(39)  Zob. przypis 22.

39

(40)  Władze francuskie powołały się na ustawę w sprawie otwierania i zamykania oddziałów bankowych, która została uchylona w 1987 r. W latach 1987–1991 był jednak utrzymywany system kontroli dla Crédit Mutuel. Przepisy wykonawcze przewidywały system pozwoleń, a nie formalnych zakazów zamykania oddziałów lub restrukturyzacji, w szczególności począwszy od 1987 r. Ten system kontroli został zniesiony z dniem 1 lipca 1991 r. w ramach ogólnej renegocjacji stosunków umownych między państwem a Crédit Mutuel.

40

(41)  Zob. motyw 29 decyzji rozszerzającej.

41

(42)  Zob. motyw 34 i przypis 14.

42

(43)  Ustawa nr 82-1152 z dnia 30 grudnia 1982 r. (JORF z 31.12.1982, s. 3995).

43

(44)  Zob. pkt 93 wyroku Altmark przywołanego w przypisie 22.

44

Altmark

(45)  Zgodnie z pkt 7 ram wspólnotowych z 2005 r.: „Jeśli państwo członkowskie nie spełnia tych kryteriów [tj. czterech warunków z orzecznictwa w sprawie Altmark] [obecnie art. 107 ust. 1 TFUE] , to rekompensata taka stanowi pomoc” (podkreślenie autora).

45

Altmark

(46)  Analiza ta jest niezależna, ponieważ reforma z dnia 1 stycznia 2009 r. spowodowała ustanie naruszenia europejskiego prawa o zamówieniach publicznych polegającego na bezpośrednim przydzieleniu Crédit Mutuel zadania świadczenia usług publicznych polegających na gromadzeniu wkładów oszczędnościowych z przeznaczeniem na mieszkania socjalne.

46

(47)  Na mocy umowy zawartej między państwem a Crédit Mutuel określającej sposób wdrożenia rozporządzenia z dnia 27 września 1991 r.„CDC wypłaca Crédit Mutuel co roku [...] marżę kompensacyjną z ostatniego dnia roboczego każdego roku”.

47

(48)  Zob. wyrok Sądu z dnia 12 grudnia 1996 r. w sprawie T-358/94, Air France przeciwko Komisji, Zb.Orz. 1996, s. II-2019, w szczególności pkt 58–61. Zob. również decyzja Komisji 2010/606/UE z dnia 26 lutego 2010 r. w sprawie pomocy państwa C 9/09 (ex NN 49/08, NN 50/08 i NN 45/08) udzielonej przez Królestwo Belgii, Republikę Francuską i Wielkie Księstwo Luksemburga na rzecz przedsiębiorstwa Dexia SA (Dz.U. L 274 z 19.10.2010, s. 54), motywy 123, 124 i 125.

48

(49)  Wyrok Trybunału z dnia 17 września 1980 r. w sprawie C-730/79, Philip Morris przeciwko Komisji, Zb.Orz. 1980, s. 2671, pkt 11 i 12.

49

(50)  Wyrok z dnia 13 lipca 1988 r. w sprawie C-102/87, Francja przeciwko Komisji, Zb.Orz. 1988, s. 4067, pkt 19.

50

(51)  Zob. motyw 45 decyzji z dnia 10 maja 2007 r.

51

(52)  Zob. motywy 58 i 90 decyzji z dnia 10 maja 2007 r.

52

(53)  Zob. motyw 223 decyzji z dnia 10 maja 2007 r.

53

(54)  Zob. pkt 14 ram wspólnotowych z 2005 r.

54

(55)  Zob. tabele w motywach 68, 69, 73, 75, 76 i 79 decyzji rozszerzającej.

55

(56)  Dotyczy to w dużej części przypadków, w których przedsiębiorstwa świadczące usługi publiczne działały w sektorze audiowizualnym (zob. np. decyzja Komisji 2004/838/WE z dnia 10 grudnia 2003 r. w sprawie pomocy udzielonej przez Francję na rzecz France 2 i France 3 (Dz.U. L 361 z 8.12.2004, s. 21)).

56

(57)  Zob. przypis 46.

57

(58)  Zob. pkt 21 ram wspólnotowych z 2005 r. W odpowiedzi na argument Crédit Mutuel (zob. przypis 26), domagającego się zastosowania podejścia globalnego zgodnie z drugim i trzecim zdaniem punktu 21 ram wspólnotowych z 2005 r., z których wynika, że w przypadku gdy koszty niektórych przedsiębiorstw świadczących usługi w ogólnym interesie gospodarczym zmieniają się znacznie z roku na rok, nadwyżka rekompensaty przewyższająca w niektórych latach 10 % może wyjątkowo okazać się niezbędna, Komisja przypomina, że zgodnie z czwartym zdaniem pkt 21 taka nadwyżka „ [...] ” powinna być wyjaśniona przez państwo członkowskie „”. (podkreślenie autora). Tymczasem przedmiotowy środek nie stanowił przedmiotu zgłoszenia , która uważa, że Crédit Mutuel nie wyjaśnił szczególnej sytuacji uzasadniającej wyjątkowego przyznania w niektórych latach nadwyżki rekompensaty przewyższającej 10 %.

58

(59)  Zob. np. decyzja Komisji 2004/838/WE z dnia 10 grudnia 2003 r. w sprawie pomocy państwa udzielonej przez Francję na rzecz France 2 i France 3 (Dz.U. L 361 z 8.12.2004, s. 21).

59

(60)  Zob. Obwieszczenie Komisji w sprawie bieżących stóp procentowych od zwracanej pomocy publicznej i stóp referencyjnych/dyskontowych dla 25 państw członkowskich obowiązujących od 1 stycznia 2007 r. (Dz.U. C 317 z 23.12.2006, s. 2). Zob. również informacje na następującej stronie internetowej: http://ec.europa.eu/competition/state_aid/legislation/reference_rates.html

60

(61)  Zob. motyw 39.

61

(62)  Zob. w szczególności opinia Rady ds. Konkurencji (opinia nr 96-A-12 z dnia 17 września 1996 r., s. 8), sprawozdanie informacyjne senatora Alaina Lamberta (sprawozdanie nr 52 z dnia 30 października 1996 r., s. 72) i badanie przeprowadzone przez Nathalie Daley z ośrodka gospodarki przemysłowej CERNA (La banque de détail en France: de l’intermédiation aux services, luty 2001 r., s. 9).

62

La banque de détail en France: de l’intermédiation aux services

(63)  Zob. motywy 52 i 53 decyzji rozszerzającej.

63

(64)  Zob. motyw 67 decyzji rozszerzającej, „Ewentualne wyniki związane z wyłącznym prawem do dystrybucji Livret bleu nie mogą być wyliczone”.

64

(65)  Zob. motyw 48 decyzji rozszerzającej i pkt 14 ram wspólnotowych z 2005 r., który przewiduje, że: „Kwota rekompensaty nie może przekraczać kwoty niezbędnej do pokrycia kosztów wynikających z wywiązywania się ze zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych, przy uwzględnieniu odpowiednich wpływów i rozsądnego zysku z wywiązywania się z tych zobowiązań” (podkreślenie autora).

65

(66)  Zob. pkt 18 ram wspólnotowych z 2005 r.

66

(67)  Zob. pkt 2 załącznika 1 do decyzji rozszerzającej, motywy 124–137.

67

(68)  Zob. pkt 2 załącznika 1 do decyzji rozszerzającej, motyw 132.

68

(69)  Zob. motywy 39 i 40.

69

(70)  Dane w tabeli są wynikiem obliczeń opartych na danych pochodzących od Komisji Bankowej: http://www.banquedefrance.fr/fr/supervi/analyses_comparatives/analyses_comparatives.htm.

70

(71)  Do 1998 r. kwoty wyrażone są w mld FRF, a dla lat późniejszych w mld EUR.

71

(72)  Dane za 2008 r. są danymi szacunkowymi.

72

(73)  Następujące stopy referencyjne są zastosowane do lat 1992–2008: 10,61; 11; 8,93; 7,94; 8,22; 7,01; 5,83; 4,77; 5,7; 6,33; 5,06; 4,8; 4,43; 4,08; 3,7; 4,62; 5.19.

73

(74)  Wynik finansowy netto łączny i zaktualizowany, w mln EUR, z uwzględnieniem prowizji za pośrednictwo, wyników finansowych netto (koszty minus dochody), wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC, wolnych środków i środków na inwestycje w interesie ogólnym i wprowadzając rozsądny zysk na poziomie 5 punktów bazowych w przypadku wkładów scentralizowanych w CDC oraz rozsądny zysk na poziomie średnio 6 % środków własnych przeznaczanych na inwestycje w interesie ogólnym i środki własne (zob. podpunkty 7.2.1–7.2.4).

74

(75)  Wynik finansowy netto nie łączny i niezaktualizowany, w mln EUR, z uwzględnieniem prowizji za pośrednictwo, wyników finansowych netto (koszty minus dochody), wkładów oszczędnościowych scentralizowanych w CDC, wolnych środków i środków na inwestycje w interesie ogólnym i wprowadzając rozsądny zysk na poziomie 5 punktów bazowych w przypadku wkładów scentralizowanych w CDC oraz rozsądny zysk na poziomie średnio 6 % środków własnych przeznaczanych na inwestycje w interesie ogólnym i środki własne (zob. podpunkty 7.2.1–7.2.4).

75

---