----

----

I Atti li l-pubblikazzjoni tagħhom hija obbligatorja

----

REGOLAMENT (KE) Nru 1107/2006 TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL

tal-5 ta' Lulju 2006

dwar id-drittijiet ta' persuni b'diżabbiltà u ta' persuni b'mobbiltà mnaqqsa meta jivvjaġġaw bl-ajru

(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TA' L-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidraw it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 80(2) tiegħu,

Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni,

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (1),

Wara li kkonsultaw lill-Kumitat tar-Reġjuni,

Filwaqt li jaġixxu skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 251 tat-Trattat (2),

Billi:

ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT:

Artikolu 1

Għan u kamp ta' applikazzjoni

1.   Dan ir-Regolament jistabbilixxi regoli għall-protezzjoni u l-għoti ta' assistenza lil persuni b'diżabbiltà u lil persuni b'mobbiltà mnaqqsa li jivvjaġġaw bl-ajru, kemm sabiex jipproteġuhom kontra d-diskriminazzjoni kif ukoll sabiex jiżguraw li jirċievu l-assistenza.

2.   Id-dispożizzjonijiet ta' dan ir-Regolament għandhom japplikaw għal persuni b'diżabbiltà u għal persuni b'mobbiltà mnaqqsa li jużaw jew ikollhom il-ħsieb li jużaw servizzi kummerċjali għall-passiġġieri bl-ajru meta jitilqu minn ajruport, jittranżitaw minn ajruport jew jaslu f'ajruport li jkun jinsab fit-territorju ta' Stat Membru li għalih japplika t-Trattat.

3.   L-Artikoli 3, 4 u 10 għandhom japplikaw ukoll għal passiġġieri li jitilqu minn ajruport li jkun jinsab f'pajjiż terz lejn ajruport li jkun jinsab fit-territorju ta' Stat Membru li għalih japplika t-Trattat, jekk it-trasportatur bl-ajru li jkun qiegħed jopera jkun trasportatur bl-ajru Komunitarju.

4.   Dan ir-Regolament ma għandux jolqot id-drittijiet tal-passiġġieri stabbiliti bid-Direttiva 90/314/KEE u taħt ir-Regolament (KE) Nru 261/2004.

5.   Sa fejn id-dispożizzjonijiet ta' dan ir-Regolament ikunu f'konflitt mad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 96/67/KE, għandu jipprevalixxi dan ir-Regolament.

6.   L-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament għall-ajruport ta' Ġibiltà hija mifhuma li hija mingħajr preġudizzju għall-pożizzjonijiet legali rispettivi tar-Renju ta' Spanja u tar-Renju Unit fir-rigward tal-vertenza dwar is-sovranità fuq it-territorju li fih jinsab l-ajruport.

7.   L-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament għall-ajruport ta' Ġibiltà għandha tkun sospiża sakemm l-arranġamenti inklużi fid-Dikjarazzjoni Konġunta magħmula mill-Ministri ta' l-Affarjiet Barranin tar-Renju ta' Spanja u tar-Renju Unit fit-2 ta' Diċembru 1987 jibdew joperaw. Il-Gvernijiet ta' Spanja u tar-Renju Unit għandhom jinfurmaw lill-Kunsill bid-data ta' meta jibdew joperaw.

Artikolu 2

Definizzjonijiet

Għall-għanijiet ta' dan ir-Regolament għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

Artikolu 3

Prevenzjoni ta' rifjut tat-trasport

Trasportatur bl-ajru jew l-aġent tiegħu jew operatur turistiku ma għandhomx jirrifjutaw, fuq il-bazi ta' diżabbiltà jew ta' mobbiltà mnaqqsa:

Artikolu 4

Derogi, kondizzjonijiet speċjali u informazzjoni

1.   Minkejja d-dispożiżżjonijiet ta' l-Artikolu 3, trasportatur bl-ajru jew l-aġent tiegħu jew operatur turistiku jistgħu jirrifjutaw, fuq bażi ta' diżabbiltà jew ta' mobbiltà mnaqqsa, li jaċċettaw prenotazzjoni minn persuna b'diżabbiltà jew b'mobbiltà mnaqqsa jew li jimbarkaw persuna b'diżabbiltà jew b'mobbiltà mnaqqsa:

Fil-każ li jirrifjutaw li jaċċettaw prenotazzjoni minħabba r-raġunijiet imsemmija fil-punti (a) jew (b) ta' l-ewwel subparagrafu, it-trasportatur bl-ajru, l-aġent tiegħu jew l-operatur turistiku għandhom jagħmlu dak li raġonevolment jistgħu sabiex jipproponu alternattiva aċċettabli lill-persuna konċernata.

Il-persuna b'diżabbiltà jew il-persuna b'mobbiltà mnaqqsa li ma tkunx tħalliet timbarka fuq il-bażi tad-diżabbiltà jew tan-nuqqas ta' mobbiltà tagħha u l-persuna li takkumpanja lil din il-persuna skond il-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu għandhom jiġu offruti d-dritt għal rimbors jew trasport minn rotta differenti kif stipulat fl-Artikolu 8 tar-Regolament (KE) Nru 261/2004. Id-dritt ta' l-għażla ta' titjira lura jew l-għoti ta' rotta differenti għandhom ikunu suġġetti għall-kondizzjoni li jkunu sodisfatti r-rekwiżiti kollha ta' sigurtà.

2.   Taħt l-istess kondizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1, l-ewwel subparagrafu, punt (a), trasportatur bl-ajru jew l-aġent tiegħu jew operatur turistiku jistgħu jeżiġu li persuna b'diżabbiltà jew b'mobbiltà mnaqqsa tkun akkumpanjata minn persuna oħra li tkun kapaċi tagħti l-assistenza meħtieġa minn dik il-persuna.

3.   Trasportatur bl-ajru jew l-aġent tiegħu għandhom jagħmlu disponibbli pubblikament, f'format aċċessibbli u għall-inqas bl-istess lingwi bħal dawk li fihom l-informazzjoni tkun disponibbli għal passiġġiera oħra, ir-regoli ta' sigurtà li huma japplikaw għat-trasport ta' persuni b'diżabbiltà u b'mobbiltà mnaqqsa, kif ukoll kull restrizzjoni fuq it-trasport tagħhom jew fuq dak ta' tagħmir ta' mobbiltà minħabba d-daqs ta' l–inġenju ta' l-ajru. Operatur turistiku għandu jagħmel tali regoli u restrizzjonijiet ta' sigurtà disponibbli għal titjiriet inklużi fi vjaġġi kollox kompriż, vakanzi kollox kompriż u ġiti (tours) kollox kompriż, li huwa jorganizza, ibigħ jew joffri għall-bejgħ.

4.   Meta trasportatur bl-ajru jew l-aġent tiegħu jew operatur turistiku jeżerċitaw deroga taħt il-paragrafi 1 jew 2, huma għandhom jinfurmaw minnufih lill-persuna b'diżabbiltà jew lill-persuna b'mobbiltà mnaqqsa dwar ir-raġunijiet għal dan. Fuq talba, it-trasportatur bl-ajru, l-aġent tiegħu jew l-operatur turistiku għandhom jikkomunikaw dawn ir-raġunijiet bil-miktub lill-persuna b'diżabbiltà jew il-persuna b'mobbiltà mnaqqsa, fi żmien ħamest ijiem tax-xogħol minn meta ssir it-talba.

Artikolu 5

Stabbiliment ta' punti ta' wasla u ta' tluq

1.   B'koperazzjoni ma' l-utenti ta' l-ajruport, permezz tal-Kumitat ta' l-Utenti ta' l-Ajruport, fejn ikun jeżisti wieħed, u ma' organizzazzjonijiet relevanti li jirrappreżentaw persuni b'diżabbiltà jew persuni b'mobbiltà mnaqqsa, il-korp ta' tmexxija ta' ajruport għandu, filwaqt li jieħu kont tal-kondizzjonijiet lokali, jistabbilixxi punti ta' wasla u ta' tluq fil-konfini ta' l-ajruport, jew f'punt taħt il-kontroll dirett tal-korp ta' tmexxija, kemm ġewwa kif ukoll barra l-bini tat-terminal, minn fejn persuni b'diżabbiltà jew persuni b'mobbiltà mnaqqsa jistgħu, b' faċilità javżaw il-wasla tagħhom fl-ajruport u jitolbu assistenza.

2.   Il-punti ta' wasla u ta' tluq imsemmija fil-paragrafu 1 għandhom ikunu indikati b' mod ċar u joffru informazzjoni bażika dwar l-ajruport f'format aċċessibbli.

Artikolu 6

Trażmissjoni ta' informazzjoni

1.   It-trasportaturi bl-ajru, l-aġenti tagħhom u l-operaturi turistiċi għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jirċievu, mill-punti tagħhom kollha ta' bejgħ fit-territorju ta' l-Istati Membri li għalihom japplika t-Trattat, inklużi bejgħ bit-telefon u bejgħ permezz ta' l-internet, notifiki tal-ħtieġa ta' assistenza magħmulin minn persuni b'diżabbiltà jew persuni b'mobbiltà mnaqqsa.

2.   Meta trasportatur bl-ajru jew l-aġent tiegħu jew operatur turistiku jirċievu notifika li tkun meħtieġa assistenza għall-inqas 48 siegħa qabel il-ħin tat-tluq pubblikat għat-tijira, dawn għandhom ixandru l-informazzjoni konċernata għall-inqas 36 siegħa qabel il-ħin pubblikat tat-tluq tat-tijira:

3.   Fil-każijiet l-oħra kollha mhux imsemmija fil-paragrafu 2, it-trasportatur bl-ajru jew l-aġent tiegħu jew l-operatur turistiku għandhom jittrażmettu l-informazzjoni kemm jista' jkun malajr.

4.   Kemm jista' jkun malajr wara t-tluq tat-titjira, it-trasportatur bl-ajru li jkun qiegħed jopera għandu jinforma lill-korp ta' tmexxija ta' l-ajruport ta' destinazzjoni, jekk dan ikun jinsab fit-teritorju ta' Stat Membru li għalih japplika t-Trattat, dwar in-numru ta' persuni b'diżabbiltà u ta' persuni b'mobbiltà mnaqqsa li jkunu qegħdin fuq it-titjira u li jkunu jeħtieġu l-assistenza kif speċifikat fl-Anness I, u dwar in-natura ta' dik l-assistenza.

Artikolu 7

Dritt għall-assistenza fl-ajruporti

1.   Meta persuna b'diżabbiltà jew persuna b'mobbiltà mnaqqsa jaslu f'ajruport sabiex jivvjaġġaw bl-ajru, il-korp ta' tmexxija ta' l-ajruport għandu jkun responsabbli sabiex jiżgura l-għoti ta' l-assistenza speċifikata fl-Anness I b'mod li l-persuna tkun tista' taqbad it-titjira li għaliha hija jkollha prenotazzjoni, bil-kondizzjoni li n-notifika tal-ħtiġijiet partikolari tal-persuna għal din l-assistenza tkun saret lit-trasportatur bl-ajru jew lill-aġent tiegħu jew lill-operatur turistiku konċernati għall-inqas 48 siegħa qabel il-ħin pubblikat tat-tluq tat-titjira. Din in-notifika għandha tkopri wkoll it-titjira lura, jekk it-titjira 'l barra u t-titjira lura jkunu ġew kuntrattati ma' l-istess trasportatur bl-ajru.

2.   Fejn ikun meħtieġ l-użu ta' kelb ta' assistenza rikonoxxut, din il-ħtieġa għandha tiġi akkomodata bil-kondizzjoni li n-notifika dwarha tiġi magħmula lit-trasportatur bl-ajru jew lill-aġent tiegħu jew lill-operatur turistiku skond ir-regolamenti nazzjonali applikabbli li jkopru t-trasport ta' klieb ta' assistenza abbord l-inġenji ta' l-ajru, fejn tali regoli jkunu jeżistu.

3.   Jekk ma tingħata l-ebda notifika skond il-paragrafu 1, il-korp ta' tmexxija għandu jagħmel l-isforzi raġonevoli kollha li jista' sabiex jipprovdi l-assistenza speċifikata fl-Anness I b'mod li l-persuna konċernata tkun tista' taqbad it-titjira li għaliha hija jkollha prenotazzjoni.

4.   Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1 għandhom japplikaw bil-kondizzjoni li:

5.   Meta persuna b'diżabbiltà jew persuna b'mobbiltà mnaqqsa tittranżita minn ajruport li għalih japplika dan ir-Regolament, jew tkun trasferita minn trasportatur bl-ajru jew operatur turistiku mit-titjira li għaliha hija jkollha prenotazzjoni għal titjira oħra, il-korp ta' tmexxija għandu jkun responsabbli sabiex jiżgura l-għoti ta' l-assistenza speċifikata fl-Anness I b'mod li l-persuna tkun tista' taqbad it-titjira li għaliha hija jkollha prenotazzjoni.

6.   Mal-wasla bl-ajru ta' persuna b'diżabbiltà jew ta' persuna b'mobbiltà mnaqqsa f'ajruport li għalih japplika dan ir-Regolament, il-korp ta' tmexxija ta' l-ajruport għandu jkun responsabbli li jiżgura li tiġi provduta l-assistenza speċifikata fl-Anness I b'mod li dik il-persuna tkun tista' tasal sal-post tat-tluq tagħha mill-ajruport kif imsemmi fl-Artikolu 5.

7.   L-assistenza provduta għandha, sa fejn ikun possibbli, tkun adegwata għall-ħtiġijiet partikolari tal-passiġġier individwali.

Artikolu 8

Responsabbiltà għall-assistenza fl-ajruporti

1.   Il-korp ta' tmexxija ta' ajruport għandu jkun responsabbli sabiex jiżgura l-għoti ta' l-assistenza speċifikata fl-Anness I mingħajr ħlas addizzjonali għal persuni b'diżabbiltà u għal persuni b'mobbiltà mnaqqsa.

2.   Il-korp ta' tmexxija jista' jipprovdi din l-assistenza huwa stess. Inkella, b'mod konformi mar-responsabbiltà tiegħu, u suġġett dejjem għall-konformità ma' l-istandards ta' kwalità msemmija fl-Artikolu 9(1), il-korp ta' tmexxija jista' jikkuntratta ma' parti waħda jew aktar għall-provvista ta' l-assistenza. F'koperazzjoni ma' l-utenti ta' l-ajruport, permezz tal-Kumitat ta' l-Utenti ta' l-Ajruport, fejn dan ikun jeżisti, il-korp ta' tmexxija jista' jidħol f'tali kuntratt jew kuntratti fuq l-inizjattiva tiegħu stess jew fuq talba, anke minn trasportatur bl-ajru, u b'kont meħud tas-servizzi eżistenti fl-ajruport konċernat. Fil-każ li jirrifjuta talba bħal din, il-korp ta' tmexxija għandu jipprovdi ġustifikazzjoni bil-miktub.

3.   Il-korp ta' tmexxija ta' ajruport jista', fuq bażi mhux diskriminatorja, jimponi ħlas speċifiku fuq l-utenti ta' l-ajruport bl-għan li tiġi finanzjata din l-assistenza.

4.   Dan il-ħlas speċifiku għandu jkun raġonevoli, relatat ma' l-ispiża, trasparenti u stabbilit mill-korp ta' tmexxija ta' l-ajruport f'koperazzjoni ma' l-utenti ta' l-ajruport, permezz tal-Kumitat ta' l-Utenti ta' l-Ajruport, fejn dan ikun jeżisti, jew ta' kwalunkwe entità oħra adatta. Dan il-ħlas għandu jinqasam fost l-utenti ta' l-ajruport skond il-proporzjon għan-numru totali ta' passiġġieri kollha li kull wieħed minnhom jittrasporta minn u lejn dak l-ajruport.

5.   Il-korp ta' tmexxija ta' l-ajruport għandu jissepara l-kontijiet ta' l-attivitajiet tiegħu relatati ma' l-assistenza li tingħata lil persuni b'diżabbiltà u lil persuni b'mobbiltà mnaqqsa mill-kontijiet ta' l-attivitajiet l-oħra tiegħu, skond il-prattika kummerċjali attwali.

6.   Il-korp ta' tmexxija ta' ajruport għandu jagħmel disponibbli għall-utenti ta' l-ajruport, permezz tal-Kumitat ta' l-Utenti ta' l-Ajruport, fejn dan ikun jeżisti, jew ta' kwalunkwe entità oħra adatta, kif ukoll għall -korp jew korpi ta' infurzar imsemmija fl-Artikolu 14, sintesi annwali verifikata tal-ħlasijiet riċevuti u ta' l-ispejjeż magħmula fir-rigward ta' l-assistenza provduta lil persuni b'diżabbiltà u lil persuni b'mobbiltà mnaqqsa.

Artikolu 9

Standards ta' kwalità għall-assistenza

1.   Bl-eċċezzjoni ta' ajruporti li t-traffiku annwali tagħhom jkun ta' inqas minn 150 000 moviment kummerċjali ta' passiġġieri, il-korp ta' tmexxija għandu jistabbilixxi standards ta' kwalità għall-assistenza speċifikata fl-Anness I u jiddetermina rekwiżiti ta' riżorsi sabiex jilħaqhom, f'koperazzjoni ma' l-utenti ta' l-ajruport, permezz tal-Kumitat ta' l-Utenti ta' l-Ajruport, fejn dan ikun jeżisti, u organizzazzjonijiet li jirrapreżentaw lil passiġġieri b'diżabbiltà u lil passiġġeri b'mobbiltà mnaqqsa.

2.   Meta jiġu stabbiliti tali standards għandu jittieħed kont sħiħ tal-linji politiċi u tal-kodiċijiet ta' kondotta rikonoxxuti internazzjonalment li jikkonċernaw il-faċilitazzjoni tat-trasport ta' persuni b'diżabbiltà jew persuni b'mobbiltà mnaqqsa, b'mod partikolari l-Kodiċi ta' Kondotta Tajba fil-Ground Handling għal Persuni b'Mobbiltà Mnaqqsa, ta' l-ECAC.

3.   Il-korp ta' tmexxija ta' ajruport għandu jippubblika l-istandards ta' kwalità tiegħu.

4.   Trasportatur bl-ajru u korp ta' tmexxija ta' ajruport jistgħu jiftiehmu sabiex, għall-passiġġieri li dak it-trasportatur bl-ajru jittrasporta minn u lejn l-ajruport, il-korp ta' tmexxija jipprovdi assistenza ta' standard ogħla mill-istandards imsemmija fil-paragrafu 1 jew jipprovdi servizzi addizzjonali għal dawk speċifikati fl-Anness I.

5.   Għall-finijiet tal-finanzjament ta' kwalunkwe wieħed minn dawn, il-korp ta' tmexxija jista' jimponi ħlas mingħand it-trasportatur bl-ajru li jkun addizzjonali għal dak imsemmi fl-Artikolu 8(3), li għandu jkun trasparenti, relatat ma' l-ispiża u stabbilit wara konsultazzjoni mat-trasportatur bl-ajru konċernat.

Artikolu 10

Assistenza mit-trasportaturi bl-ajru

Trasportatur bl-ajru għandu jipprovdi l-assistenza speċifikata fl-Anness II, mingħajr ħlas addizzjonali, lil persuna b'diżabbiltà jew persuna b'mobbiltà mnaqqsa li titlaq minn, tasal fi, jew tittranżita minn ajruport li għalih japplika dan ir-Regolament bil-kondizzjoni l-persuna in kwistjoni tissodisfa l-kondizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 7(1), (2) u (4).

Artikolu 11

Taħriġ

It-trasportaturi bl-ajru u l-korpi ta' tmexxija ta' l-ajruporti għandhom:

Artikolu 12

Kumpens għal siġġijiet tar-roti, tagħmir ta' mobbiltà ieħor u apparat ta' assistenza li jintilfu jew li ssirilhom ħsara

Fejn jintlifu jew issirilhom ħsara siġġijiet tar-roti, tagħmir ta' mobbiltà ieħor jew għodod ta' assistenza waqt l-iskariġġar flajruport jew waqt it-trasport tagħhom fuq inġenji ta' l-ajru, il-passiġġier li tiegħu jkun it-tagħmir għandu jiġi kkumpensat skond ir-regoli tal-liġijiet internazzjonali, Komunitarji u nazzjonali.

Artikolu 13

Preklużjoni ta' rinunzja

L-obbligazzjonijiet lejn persuni b'diżabbiltà u persuni b'mobbiltà mnaqqsa skond dan ir-Regolament m'għandhomx jiġu limitati jew rinunzjati.

Artikolu 14

Korp ta' Infurzar u l-kompiti tiegħu

1.   Kull Stat Membru għandu jinnomina korp jew korpi responsabbli għall-infurzar ta' dan ir-Regolament fir-rigward taa' titjiriet li jitilqu minn ajruporti jew li jaslu f'ajruporti li jinsabu fit-territorju tiegħu. Fejn ikun il-każ, dan il-korp jew korpi għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jiżguraw li jkunu rispettati d-drittijiet ta' persuni b' diżabbiltà u ta' persuni b'mobbiltà mnaqqsa, inkluża l-konformità ma' l-istandardsstandards ta' kwalità msemmija fl-Artikolu 9(1). L-Istati Membri għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni dwar il-korp jew korpi li jiġu nominati.

2.   Fejn ikun il-każ, l-Istati Membri għandhom jipprovdu li l-korp jew korpi ta' infurzar nominati taħt il-paragrafu 1 jiżguraw ukoll l-implimentazzjoni sodisfaċenti ta' l-Artikolu 8, anke fir-rigward tad-dispożizzjonijiet dwar ħlasijiet bl-iskop li tiġi evitata l-kompetizzjoni żleali. Jistgħu wkoll jaħtru korp speċifiku għal dak l-iskop.

Artikolu 15

Proċedura ta' tressiq ta' lmenti

1.   Persuna b'diżabbiltà jew persuna b'mobbiltà mnaqqsa li tikkunsidra li sar ksur ta' dan ir-Regolament tista' tressaq il-każ quddiem il-korp ta' tmexxija ta' l-ajruport jew quddiem il-trasportatur bl-ajru konċernat skond kif ikun il-każ.

2.   Jekk persuna b'diżabbiltà jew persuna b'mobbiltà mnaqqsa ma tkunx tista' tieħu sodisfazzjoni b'dan il-mod, jistgħu jitressqu lmenti, dwar l-allegat ksur ta' dan ir-Regolament, quddiem kwalunkwe korp jew korpi nominati taħt l-Artikolu 14(1), jew quddiem kwalunkwe korp kompetenti ieħor nominat minn Stat Membru.

3.   Korp fi Stat Membru li jirċievi ilment dwar kwistjoni li taqa' taħt ir-responsabbiltà ta' korp nominat ta' Stat Membru ieħor għandu jgħaddi l-ilment lill-korp ta' dak l-Istat Membru l-ieħor.

4.   L-Istati Membri għandhom jieħdu miżuri sabiex jinfurmaw lil persuni b'diżabbiltàjiet u lil persuni b'mobbiltà mnaqqsa bid-drittijiet tagħhom taħt dan ir-Regolament u bil-possibbiltà li jressqu lment quddiem dan il-korp jew dawn il-korpi nominati.

Artikolu 16

Penali

L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu regoli dwar il-penali applikabbli għal ksur ta' dan ir-Regolament u għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jiżguraw li dawn ir-regoli jiġu implimentati. Il-penali provduti għandhom ikunu effettivi, proporzjonati u dissważivi. L-Istati Membri għandhom jinnotifikaw dawk id-dispożizzjonijiet lill-Kummissjoni u għandhom javżawha mingħajr dewmien bi kwalunkwe emenda sussegwenti li tolqothom.

Artikolu 17

Rapport

Il-Kummissjoni għandha tirrapporta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, sa mhux aktar tard mill-1 ta' Jannar 2010, dwar il-funzjonament u l-effetti ta' dan ir-Regolament. Ir-rapport għandu jkun akkumpanjat, fejn meħtieġ, bi proposti leġiżlattivi li jimplimentaw f'aktar dettal id-dispożizzjonijiet ta' dan ir-Regolament, jew li jirriveduh.

Artikolu 18

Dħul fis-seħħ

Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fl-għoxrin jum wara dak tal-pubblikazzjoni tiegħu fil-Ġurnal Uffiċjali ta' l-Unjoni Ewropea.

Għandu japplika b'effett mis-26 ta’ Lulju 2008, ħlief l-Artikoli 3 u 4, li għandhom japplikaw b'effett mis-26 ta’ Lulju 2007.

Dan ir-Regolament għandu jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha.

Magħmul fi Strasburgu, nhar il-15 ta’ Awwissu 2006.

Għall-Parlament Ewropew

Il-President

J. BORRELL FONTELLES

Għall-Kunsill

Il-President

P. LEHTOMÄKI

----

(1)ĠU C 24, 31.1.2006, p. 12.

(2)  Opinjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2005 (għadha mhijiex pubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali), u Deċiżjoni tal-Kunsill tad-9 ta' Ġunju 2006.

(3)ĠU L 158, 23.6.1990, p. 59.

(4)ĠU L 46, 17.2.2004, p. 1.

(5)ĠU L 272, 25.10.1996, p. 36. Direttiva kif emendata mir-Regolament (KE) Nru 1882/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 284, 31.10.2003, p. 1).

(6)ĠU L 240, 24.8.1992, p. 1.

----

ANNESS I

Assistenza taħt ir-responsabbiltà tal-korpi ta' tmexxija ta' l-ajruporti

Assistenza u arranġamenti meħtieġa sabiex jagħmluha possibbli għal persuni b'diżabbiltà u persuni b'mobbiltà mnaqqsa li:

Meta persuna b'diżabbiltà jew persuna b'mobbiltà mnaqqsa tkun assistita minn persuna li takkumpanjaha, din il-persuna għandha, fuq talba, tkun permessa tipprovdi l-assistenza meħtieġa fl-ajruport u waqt l-imbark u l-iżbark.

Ground handling tat-tagħmir kollu meħtieġ li jiffaċilita l-mobbiltà, inkluż tagħmir bħal siġġijiet tar-roti li jaħdmu bl-elettriku suġġett għal pre-avviż ta' 48 siegħa u għal-limitazzjonijiet possibbli ta' spazju abbord l-inġenju ta' l-ajru, u suġġett għall-applikazzjoni tal-liġi relevanti dwar oġġetti perikolużi.

Bdil temporanju ta' tagħmir ta' mobbiltà li tkun ġratlu xi ħsara jew li jkun intilef, għalkemm dan mhux neċessarjament ikun identiku.

Ground handling ta' klieb ta' assistenza rikonoxxuti, meta jkun relevanti.

Komunikazzjoni ta' informazzjoni meħtieġa sabiex jiġu użati titjiriet f'formati aċċessibbli.

----

ANNESS II

Assistenza minn trasportaturi bl-ajru

It-trasport fil-kabina ta' klieb ta' assistenza rikonoxxuti, suġġett għar-regolamenti nazzjonali.

Addizzjonalment mat-tagħmir mediku, it-trasport ta' mhux iżjed minn żewġ biċċiet tagħmir ta' mobbiltà għal kull persuna b'diżabbiltà jew persuna b'mobbiltà mnaqqsa, inklużi siġġijiet tar-roti li jaħdmu bl-elettriku, suġġett għal pre-avviż ta' 48 siegħa u għal-limitazzjonijiet possibbli ta' spazju fuq l-inġenju ta' l-ajru, u suġġett għall-applikazzjoni tal-liġi relevanti dwar oġġetti perikolużi.

Komunikazzjoni ta' informazzjoni essenzjali li tikkonċerna titjira f'formati aċċessibbli.

Kull sforz raġonevoli sabiex isir arranġament ta' postijiet li jissodisfaw, meta ssir talba, il-ħtiġijiet ta' individwi b'diżabbiltà jew b'mobbiltà mnaqqsa u suġġett għar-rekwiżiti ta' sigurtà u disponibbiltà.

Assistenza fil-moviment lejn faċilitajiet sanitarji jekk ikun meħtieġ.

Fejn persuna b'diżabbiltà jew persuna b'mobbiltà mnaqqsa tkun assistita minn persuna li takkumpanjaha, it-trasportatur bl-ajru għandu jagħmel l-isforzi kollha raġonevoli sabiex jagħti lil tali persuna post maġenb il-persuna b'diżabbiltà jew persuna b'mobbiltà mnaqqsa.

----

----

DIRETTIVA 2006/52/KETAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL

tal-5 ta' Lulju 2006

li temenda d-Direttiva 95/2/KE dwar l-addittivi ta’ l-ikel għajr kuluri u sostanzi li jagħtu ħlewwa u d-Direttiva 94/35/KE dwar is-sustanzi li jagħtu ħlewwa għall-użu f'oġġetti ta' l-ikel

IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TA' L-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidraw it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 95 tiegħu,

Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni,

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (1),

Waqt li jaġixxu skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 251 tat-Trattat (2),

Billi:

ADOTTAW DIN ID-DIRETTIVA:

Artikolu 1

Id-Direttiva 95/2/KE hija b' dan emendata kif ġej:

Artikolu 2

L–Anness għad-Direttiva 94/35/KE huwa emendat skond l-Anness II ta' din id-Direttiva.

Artikolu 3

1.   L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ sal-15 ta’ Frar 2008 l-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex ikunu konformi ma' din id-Direttiva sabiex:

Madankollu, prodotti mpoġġija fuq is-suq jew li ġew tikkettjati qabel il-15 ta’ Awissu 2008 li ma jkunux konformi ma' din id-Direttiva jistgħu jiġu kummerċjalizzati sakemm jispiċċaw l-istokks.

L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw minnufih lill-Kummissjoni t-test ta' tali liġijiet, regolamenti u disposizzjonijiet amministrattivi flimkien ma' tabella ta' korrelazzjoni bejn dawk id-disposizzjonijiet u din id-Direttiva.

2.   Meta l-Istati Membri jadottaw dawk il-liġijiet, regolamenti u disposizzjonijiet amministrattivi msemmija fil-paragrafu 1, dawn għandu jkun fihom referenza għal din id-Direttiva jew ikunu akkumpanjati b'tali referenza fl-okkażjoni tal-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom. L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu kif għandha ssir tali referenza.

Artikolu 4

Din id-Direttiva għandha tidħol fis-seħħ fil-15 ta’ Awwissu 2006 wara l-pubblikazzjoni tagħha fil-Ġurnal Uffiċjali ta' l-Unjoni Ewropea.

Artikolu 5

Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri.

Magħmula fi Strasburgu, nhar is-5 ta’ Lulju 2006.

Għall-Parlament Ewropew

Il-President

J. BORRELL FONTELLES

Għall-Kunsill

Il-President

P. LEHTOMÄKI

----

(1)ĠU C 255, 14.10.2005, p. 59.

(2)  Opinjoni tal-Parlament Ewropew tas-26 ta' Ottubru 2005 (għadha mhijiex pubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali). Deċiżjoni tal-Kunsill tat-2 ta' Ġunju 2006.

(3)ĠU L 40, 11.2.1989, p. 27. Direttiva kif emendata l-aħħar bir-Regolament (KE) Nru 1882/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 284, 31.10.2003, p. 1).

(4)ĠU L 61, 18.3.1995, p. 1. Direttiva kif emendata l-aħħar bid-Direttiva 2003/114/KE (ĠU L 24, 29.1.2004, p. 58).

(5)ĠU L 237, 10.9.1994, p. 3. Direttiva kif emendata l-aħħar bid-Direttiva 2003/115/KE (ĠU L 24, 29.1.2004, p. 65).

(6)ĠU L 118, 23.4.2004, p. 70.

(7)ĠU L 109, 6.5.2000, p. 29. Direttiva kif emendata l-aħħar bid-Direttiva 2003/89/KE (ĠU L 308, 25.11.2003, p. 15).

(8)ĠU L 186, 30.6.1989, p. 27. Direttiva kif emendata l-aħħar bir-Regolament (KE) Nru 1882/2003.

(9)ĠU L 183, 12.7.2002, p. 51.

(10)ĠU L 91, 7.4.1999, p. 29. Direttiva kif emendata bl-Att ta’ l-Adeżjoni ta’ l-2003.

----

ANNESS I

L-Annessi tad-Direttiva 95/2/KE huma emendati kif ġej:

----

(*)  Direttiva 2002/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 183, 12.7.2002, p. 51).”

(1)  F'partijiet li jittieklu.”;

(1)

(2)

(3)

(***)ĠU L 316, 9.12.1994, p. 2.”;

----

ANNESS II

L-Anness tad-Direttiva 94/35/KE huwa emendat kif ġej:

----

----

DIRETTIVA 2006/54/KE TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL

tal-5 ta' Lulju 2006

dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ opportunitajiet indaqs u ta’ trattament ugwali ta’ l-irġiel u n-nisa fi kwistjonijiet ta’ impjiegi u xogħol (tfassil mill-ġdid)

IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidraw it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 141(3) tiegħu,

Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni,

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (1),

Filwaqt li jaġixxu skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 251 tat-Trattat (2),

Billi:

ADOTTAW DIN ID-DIRETTIVA:

TITOLU I

DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI

Artikolu 1

Għan

L-għan ta’ din id-Direttiva huwa li jiġi żgurat li jkun implimentat il-prinċipju ta’ opportunitajiet indaqs u trattament ugwali ta’ l-irġiel u n-nisa fi kwistjonijiet ta’ impjiegi u xogħol.

Għal dan il-għan, hi fiha dispożizzjonijiet biex jiġi implimentat il-prinċipju ta’ trattament ugwali f’relazzjoni ma':

Hi fiha wkoll dispożizzjonijiet biex ikun żgurat li din l-implimentazzjoni tkun aktar effettiva permezz ta' l-istabbiliment ta’ proċeduri xierqa.

Artikolu 2

Definizzjonijiet

1.   Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

2.   Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, diskriminazzjoni tinkludi:

Artikolu 3

Azzjoni posittiva

L-Istati Membri jistgħu izommu jew jadottaw mizuri fis-sens ta' l-Artikolu 141(4) tat-Trattat bil-ħsieb li tiġi żgurata ugwaljanza sħiħa fil-prattika bejn l-irġiel u n-nisa fil-ħajja tax-xogħol.

TITOLU II

DISPOŻIZZJONIJIET SPEĊIFIĊI

KAPITOLU 1

Paga ugwali

Artikolu 4

Projbizzjoni ta’ diskriminazzjoni

Għandha tiġi eliminata d-diskriminazzjoni diretta u indiretta fuq il-bażi ta’sess fir-rigward ta' l-aspetti u l-kondizzjonjiet kollha ta' rimunerazzjoni għall-istess xogħol jew għal xogħol li jitqies li għandu valur ugwali.

B’mod partikolari, fejn tintuża sistema ta’ klassifikazzjoni ta’ l-impjiegi biex tiġi determinata l-paga, din għandha tiġi bbażata fuq l-istess kriterji kemm għall-irġiel u kemm għan-nisa u għalhekk għandha tkun imfassla b'mod tali li teskludi kwalunkwe diskriminazzjoni minħabba s-sess.

KAPITOLU 2

Trattament ugwali fi skemi okkupazzjonali ta’ sigurtà soċjali

Artikolu 5

Projbizzjoni ta’ diskriminazzjoni

Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 4, m’għandu jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni diretta jew indiretta minħabba s-sess fi skemi okkupazzjonali ta’ sigurtà soċjali, b’mod partikolari fir-rigward ta’:

Artikolu 6

Kamp ta' applikazzjoni personali

Dan il-kapitolu għandu japplika għall-membri tal-popolazzjoni li taħdem, inkluż persuni li jaħdmu għal rashom, persuni li l-attività tagħhom hija interrotta minn mard, maternità, inċident jew qgħad involontarju u persuni li jfittxu xogħol u għal ħaddiema rtirati u diżabbli, u għal dawk bi pretensjonijiet ġejjin minnhom, skond il-liġi u/jew l-prattika nazzjonali.

Artikolu 7

Kamp ta' applikazzjoni materjali

1.   Dan il-Kapitolu japplika għal:

2.   Dan il-Kapitolu japplika wkoll għall-iskemi tal-pensjoni għal kategorija partikolari ta’ ħaddiem bħal dik ta’ l-uffiċjali pubbliċi jekk il-benefiċċji li jitħallsu skond l-istess skema jitħallsu minħabba r-relazzjoni ta’ l-impjieg ma’ min iħaddem fis-settur pubbliku. Il-fatt li tali skema tifforma parti mill-iskema ġenerali ta' l-istat għandu jkun mingħajr preġudizzju f' dak ir-rigward.

Artikolu 8

Esklużjoni mill-kamp ta' applikazjoni materjali

1.   Dan il-Kapitolu ma japplikax għal:

2.   Dan il-Kapitolu ma jipprekludix lil min iħaddem milli jagħti li lil persuni li diġà laħqu l-età ta’ l-irtirar għall-finijiet ta’ għotja ta’ pensjoni permezz ta’ skema okkupazzjonali tas-sigurta' soċjali, imma li għadhom ma laħqux l-età ta’ l-irtirar għall-finijiet ta’ għotja ta’ pensjoni ta’ l-irtirar statutorja, supplement tal-pensjoni, li l-għan tiegħu huwa li jġib indaqs jew aktar kważi indaqs l-ammont totali ta’ benefiċċju mħallas lil dawn il-persuni b’relazzjoni għall-ammont imħallas lill-persuni tas-sess l-ieħor fl-istess sitwazzjoni li diġà laħqu l-età statutorja ta’ l-irtirar, sakemm il-persuni li qed jibbenefikaw mis-supplement jilħqu l-età statutorja ta’ l-irtirar.

Artikolu 9

Eżempji ta’ diskriminazzjoni

1.   Dispożizzjonijiet kuntrarji għall-prinċipju ta’ trattament ugwali għandhom jinkludu dawk ibbażati fuq is-sess, jew direttament jew indirettament, sabiex:

2.   Fejn l-għotja tal-benefiċċji fl-ambitu ta’ dan il-Kapitolu titħalla għad-diskrezzjoni tal-korpi li jamministraw l-iskema, dawn ta’ l-aħħar għandhom jikkonformaw mal-prinċipju ta’ trattament ugwali.

Artikolu 10

Implimentazzjoni fir-rigward ta' persuni li jaħdmu għal rashom

1.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-passi neċessarji biex jiżguraw li d-dispożizzjonijiet ta’ skemi okkupazzjonali tas-sigurta' soċjali għall-persuni li jaħdmu għal rashom li huma kuntrarji għall-prinċipju ta’ trattament ugwali jiġu riveduti b’effett mhux aktar tard mill-1 ta' Jannar 1993 jew għall-Istati Membri li l-adeżjoni tagħhom seħħet wara dik id-data, fid-data li d-Direttiva 86/378/KEE saret applikabbli fit-territorju tagħhom.

2.   Dan il-Kapitolu m’għandux jipprekludi drittijiet u obbligi li jirrelataw għal perjodu ta’ sħubija fi skema okkupazzjonali tas-sigurta' soċjali għal persuni li jaħdmu għal rashom qabel ir-reviżjoni ta’ dik l-iskema milli jibqgħu suġġetti għad-dispożizzjonijiet ta’ l-iskema li tkun fis-seħħ matul dak il-perjodu.

Artikolu 11

Possibilta ta' differiment fir-rigward ta' persuni li jaħdmu għal rashom

Fir-rigward ta’ skemi okkupazzjonali tas-sigurta' soċjali għall-persuni li jaħdmu għal rashom, l-Istati Membri jistgħu jiddiferixxu l-applikazzjoni obbligatorja tal-prinċipju ta’ trattament ugwali fir-rigward ta’:

Artikolu 12

Effett retroattiv

1.   Kwalunkwe miżura li timplimenta dan il-Kapitolu, fir-rigward ta’ ħaddiema, għandha tkopri l-benefiċċji kollha taħt l-iskemi okkupazzjonali ta’ sigurtà soċjali li ġejjin minn perjodi ta’ impjieg wara s-17 ta' Mejju 1990 u għandhom japplikaw b’mod retroattiv għal dik id-data, mingħajr preġudizzju għall-ħaddiema jew għal dawk li jagħmlu talba taħthom li, qabel dik id-data, bdew proċeduri legali jew għamlu talba ekwivalenti skond il-liġi nazzjonali. F’dak il-każ, il-miżuri ta’ l-implimentazzjoni għandhom japplikaw b’mod retroattiv għat-8 ta' April 1976 u għandhom ikopru l-benefiċċji kollha li ġejjin minn perjodi ta’ impjieg wara dik id-data. Għall-Istati Membri li ssieħbu fil-Komunità wara t-8 ta' April 1976, u qabel is-17 ta' Mejju 1990, dik id-data għandha tiġi sostitwita mid-data li fiha l-Artikolu 141 tat-Trattat sar applikabbli fit-territorju tagħhom.

2.   It-tieni sentenza tal-paragrafu 1 m’għandhiex twaqqaf lir-regoli nazzjonali li jirrelataw mal-limiti taż-żmien biex jinfetħu kawżi skond il-liġi nazzjonali milli ssir dipendenza fuqhom kontra ħaddiema jew dawk li jagħmlu talba taħthom li bdew proċeduri legali jew għamlu talba ekwivalenti taħt il-liġi nazzjonali qabel is-17 ta' Mejju 1990, sakemm mhumiex inqas favorevoli għal dik it-tip ta’ azzjoni milli għal azzjonijiet simili ta’ natura domestika u li ma jagħmlux l-eżerċizzju tad-drittijiet mogħtija mil-liġi Komunitarja impossibbli fil-prattika.

3.   Għall-Istati Membri li l-adeżjoni tagħhom seħħet wara s-17 ta' Mejju 1990 u li fl-1 ta' Jannar 1994 kienu Partijiet Kontraenti għall-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, bid-data tas-17 ta' Mejju 1990 fl-ewwel sentenza tal-paragrafu 1 għandha tkun sostitwita mill-1 ta' Jannar 1994.

4.   Għall-Istati Membri l-oħra li l-adeżjoni tagħhom seħħet wara s-17 ta' Mejju 1990, id-data tas-17 ta' Mejju 1990 fil-paragrafi 1 u 2 għandha tkun sostitwita mid-data li fiha l-Artikolu 141 tat-Trattat sar applikabbli fit-territorju tagħhom.

Artikolu 13

Età pensjonabbli flessibbli

Fejn l-irġiel u n-nisa jistgħu jikklejmjaw età pensjonabbli flessibbli bl-istess kondizzjonijiet, din m’għandhiex titqies bħala li mhix kompatibbli ma’ dan il-Kapitolu.

KAPITOLU 3

Trattament ugwali fir-rigward ta’ l-aċċess għall-impjiegi, tat-taħriġ vokazzjonali u tal-promozzjoni u tal-kondizzjonijiet tax-xogħol

Artikolu 14

Projbizzjoni ta’ diskriminazzjoni

1.   M’għandu jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni diretta jew indiretta minħabba s-sess fis-settur pubbliku jew f’dak privat, inklużi l-korpi pubbliċi, b’relazzjoni għal:

2.   L-Istati Membri jistgħu jipprovdu, fir-rigward ta’ l-aċċess għall-impjiegi inkluż it-taħriġ li jwassal għalih, li differenza fit-trattament li hija bbażata fuq karatteristika relatata mas-sess m’għandiex tikkostitwixxi diskriminazzjoni fejn, minħabba n-natura ta’ l-attivitajiet tax-xogħol partikolari kkonċernati jew tal-kuntest li fihom jitwettqu, karatteristika bħal din tikkostitwixxi kondizzjoni meħtieġa ġenwina u determinanti tax-xogħol, sakemm għan tagħha huwa leġittimu u l-kondizzjoni meħtieġa hija proporzjonata.

Artikolu 15

Ritorn mill-leave tal-maternità

Mara li qiegħda bil-leave tal-maternità għandu jkollha d-dritt, wara li jintemm il-perjodu tal-leave tal-maternità tagħha, li terġa’ lura għall-impjieg tagħha jew għal kariga ekwivalenti b’termini u b’kondizzjonijiet li m’humiex inqas favorevoli għaliha u li għadha tibbenifika minn kwalunkwe titjib fil-kondizzjonijiet tax-xogħol li għalihom kien ikollha d-dritt matul l-assenza tagħha.

Artikolu 16

Leave ta’ paternità u adozzjoni

Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għad-dritt ta’ l-Istati Membri li jirrikonoxxu drittijiet distinti għal-lîf tal-paternità u/jew ta’ l-adozzjoni. Dawk l-Istati Membri li jirrikonoxxu drittijiet bħal dawn għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex iħarsu l-irġiel u n-nisa li jaħdmu kontra t-tkeċċija minħabba li jeżerċitaw dawk id-drittijiet u jiżguraw li, fit-tmiem ta’ lîf bħal dan, għandu jkollhom id-dritt li jerġgħu lura għall-impjiegi tagħhom jew għal karigi ekwivalenti b’termini u kondizzjonijiet li m’humiex inqas favorevoli għalihom, u li jibbenefikaw minn kwalunkwe titjib fil-kondizzjonijiet tax-xogħol li kien ikollhom id-dritt għalihom matul l-assenza tagħhom.

TITOLU III

DISPOŻIZZJONIJIET ORIZZONTALI

KAPITOLU 1

Rimedji u infurzar

Taqsima 1

Rimedji

Artikolu 17

Difiża ta’drittijiet

1.   L-Istati membri għandhom jassiguraw li wara l-użu possibli ta' awtoritajiet kompetenti oħra, inkluż fejn iħossu li jkun xieraq proċeduri ta’ konċiljazzjoni, il-proċeduri ġudizzjarji għall-infurzar ta’ l-obbligi taħt din id-Direttiva jkunu disponibbli għall-persuni kollha li jqisu li sofrew danni bil-fatt li ma ġiex applikat prinċipju ta’ trattament ugwali fir-rigward tagħhom, anke wara li r-relazzjoni li fiha l-allegata diskriminazzjoni tkun seħħet, tkun spiċċat.

2.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-assoċjazzjonijiet, l-organizzazzjonijiet jew il-korpi legali oħra li, skond il-kriterji stabbiliti mil-liġi nazzjonali tagħhom, għandhom interess leġittimu li jiżguraw li jkun hemm konformità mad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva, jistgħu jinvolvu rwieħhom, kemm jekk f’isem jew biex jappoġġjaw lil min qed jagħmel l-ilment, bl-approvazzjoni tiegħu/tagħha, fi kwalunkwe proċedura ġudizzjarja u/jew amministrattiva provduta għall-infurzar ta’ l-obbligi skond din id-Direttiva.

3.   Il-paragrafi 1 u 2 huma mingħajr preġudizzju għar-regoli nazzjonali li jirrelataw mal-limiti taż-żmien biex jinfetħu l-kawżi fejn għandu x’jaqsam il-prinċipju ta’ trattament ugwali.

Artikolu 18

Kumpens jew riparazzjoni

L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-sistema legali nazzjonali tagħhom dawk il-miżuri li jkunu meħtieġa sabiex jassiguraw kumpens jew riparazzjoni reali u effettivi, kif jistabbilixxu l-Istati Membri, għat-telf u l-ħsara mġarrba minn persuna bħala riżultat ta’diskriminazzjoni abbażi ta’ sess, b’mod li jkun dissważiv u proporzjonat għall-ħsara mġarrba. Tali kumpens jew riparazzjoni ma jistgħux ikunu ristretti bl-iffissar ta’ limitu ogħla minn qabel, ħlief meta min iħaddem jista' jipprova li l-unika ħsara li l-applikant ġarrab bħala riżultat ta’ diskriminazzjoni fis-sens ta’ din id-Direttiva tkun ir-rifjut li tkun ikkunsidrata l-applikazzjoni għax xogħol tiegħu/tagħha.

Taqsima 2

Id-Dmir tal-prova

Artikolu 19

Id-dmir tal-prova

1.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa, skond is-sistemi ġudizzjarji nazzjonali tagħhom, biex jiżguraw li, meta persuni li jaħsbu li ġew ittrattati ħażin minħabba li l-prinċipju ta’ trattament ugwali ma ġiex applikat għalihom jistabbilixxu, quddiem qorti jew awtorità kompetenti oħra, fatti li minnhom jista’ jiġi preżunt li kien hemm diskriminazzjoni diretta jew indiretta, għandu jkun il-konvenut li jipprova li ma kien hemm l-ebda ksur tal-prinċipju ta’ trattament ugwali.

2.   Il-paragrafu 1 m’għandux iwaqqaf lill-Istati Membri milli jintroduċu regoli ta’ evidenza li huma aktar favorevoli għall-kwerelanti.

3.   L-Istati Membri m’għandhomx għalfejn japplikaw il-paragrafu 1 għall-proċeduri fejn hija l-qorti jew il-korp kompetenti li għandha tinvestiga l-fatti tal-każ.

4.   Paragrafi 1, 2 u 3 għandhom japplikaw ukoll għal:

5.   Dan l-Artikolu m’għandux japplika għall-proċeduri kriminali, sakemm mhux provdut mod ieħor mill-Istati Membri.

KAPITOLU 2

Promozzjoni ta’ trattament ugwali – djalogu

Artikolu 20

Korpi dwar l-ugwaljaza

1.   L-Istati Membri għandhom jaħtru u jagħmlu l-arranġamenti neċessarji għal korp jew korpi għall-promozzjoni, għall-analiżi, għall-monitoraġġ u għall-appoġġ ta’ trattament ugwali tal-persuni kollha mingħajr diskriminazzjoni minħabba s-sess. Dawn il-korpi jistgħu jifformaw parti mill-aġenziji b’responsabbilità fuq livell nazzjonali għad-difiża tad-drittijiet tal-bniedem jew għas-salvagwardja tad-drittijiet ta’ l-individwi.

2.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kompetenzi ta’ dawn il-korpi jinkludu:

Artikolu 21

Djalogu soċjali

1.   L-Istati Membri għandhom, skond it-tradizzjonijiet legali u l-prattika, jieħdu miżuri adegwati sabiex jippromwovu djalogu soċjali bejn il-partijiet soċjali bil-ħsieb li jrawmu trattament ugwali, per eżempju anke bl-immonitorjar tal-prattiċi fuq il-post tax-xogħol, l-aċċess għall-impjiegi, it-taħriġ vokazzjonali, il-promozzjoni, kif ukoll permezz tal-monitoraġġ ta' ftehim kollettiv, il-kodiċi ta' kondotta, ir-riċerka jew l-iskambju ta’ esperjenzi u prattiki tajba.

2.   Fejn huwa konsistenti mat-tradizzjonijiet u l-prattika nazzjonali, l-Istati Membri għandhom jinkoraġġixxu lill-imsieħba soċjali, bla ebda preġudizzju għall-awtonomija tagħhom, jippromwovu l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa, u l-arranġamenti ta’ xogħol flessibbli, bil-għan li tiġi ffaċilitata r-rikonċiljazzjoni tal-ħajja tax-xogħol u l-ħajja privata, u sabiex jikkonkludu, fil-livell xieraq, ftehim li jipprovdi regoli kontra d-diskriminazzjoni fl-oqsma li jirreferi għalihom l-Artikolu 1 li jaqa’ fl-iskop tan-negozjar kollettiv. Dawn l-argumenti għandhom jirrispettaw id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva u l-miżuri ta’ l-implimentazzjoni nazzjonali relevanti.

3.   L-Istati Membri għandhom, skond il-liġi nazzjonali, ftehim kollettiv jew il-prattika, jinkoraġġixxu li min iħaddem sabiex jippromwovi trattament ugwali għall-irġiel u n-nisa b’mod ippjanat u sistematiku fuq il-post tax-xogħol, fl-aċċess għall-impjiegi, fit-taħriġ vokazzjonali u l-promozzjoni.

4.   Għal dan il-għan, min iħaddem għandu jiġi nkoraġġit jipprovdi f’intervalli regolari u xierqa lil ħaddiema u/jew lir-rappreżentanti tagħhom b’informazzjoni xierqa fuq trattament ugwali għall-irġiel u n-nisa fl-impriża.

Tali informazzjoni tista' tinkludi ħarsa lejn il-proporzjoni ta’ nisa u rġiel fil-livelli differenti ta' l-organizzazzjoni; il-paga tagħhom u differenzi fil-paga u miżuri possibbli li jtejbu s-sitwazzjoni b’koperazzjoni mar-rappreżentanti tal-ħaddiema.

Artikolu 22

Djalogu ma’organizzazzjonijiet non-governattivi

L-Istati Membri għandhom jinkoraġġixxu djalogu ma’ l-organizzazzjonijiet mhux governattivi xierqa li, skond il-liġi u l-prattika nazzjonali tagħhom, għandhom interess leġittimu li jagħmlu kontribuzzjoni għall-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni minħabba s-sess bil-ħsieb li jinġib ’l quddiem il-prinċipju ta’ trattament ugwali.

KAPITOLU 3

Dispożizzjonijiet ġenerali orizzontali

Artikolu 23

Konformità

l-Istati Membri għandhom jieħdu miżuri kollha neċessarji biex jiżguraw li:

Artikolu 24

Vittimizzazzjoni

L-Istati Membri għandhom jintroduċu fis-sistemi legali nazzjonali tagħhom il-miżuri kollha meħtieġa biex iħarsu lill-impjegati, inklużi dawk li huma rappreżentanti ta’ l-impjegati, provduti mil-liġijiet u/jew il-prattika nazzjonali, kontra t-tkeċċija jew trattament avvers ieħor minn min iħaddem bħala reazzjoni għal ilment fl-intrapriża jew għal kwalunkwe proċedura legali bl-għan li tkun infurzata l-konformità mal-prinċipju ta’ trattament ugwali.

Artikolu 25

Penali

L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu r-regoli dwar il-penali applikabbli għall-ksur tad-dispożizzjonijiet nazzjonali adottati skond din id-Direttiva, u għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex jiżguraw li jiġu applikati. Il-penali, li jistgħu jinkludu l-paga ta’ kumpens lill-vittma, iridu jkunu effettivi, proporzjonati u dissważivi. L-Istati Membri għandhom jinnotifikaw dawk id-dispożizzjonijiet lill-Kummissjoni sa mhux aktar tard mill-5 ta' Ottubru 2005 u għandhom jinnotifikawha mingħajr dewmien għal kwalunkwe emenda sussegwenti li taffetwahom.

Artikolu 26

Prevenzjoni ta’ diskriminazzjoni

Stati Membri għandhom jinkoraġġixxu, skond il-liġi nazzjonali, il-ftehim kollettivi jew il-prattiki, lil dawk li jħaddmu u lil dawk responsabbli għall-aċċess għat-taħriġ vokazzjonali sabiex jieħdu miżuri effettivi sabiex jimpedixxu kull forma ta’ diskriminazzjoni abbażi ta’ sess, partikolarment fastidju u fastidju sesswali fil-post tax-xogħol, fl-aċċess għall-impjiegi, fit-taħriġ vokazzjonali u l-promozzjoni.

Artikolu 27

Kondizzjonijiet minimi

1.   L-Istati Membri jistgħu jintroduċu jew iżommu dispożizzjonijiet li huma aktar favorevoli għall-ħarsien tal-prinċipju tat-trattament ugwali minn dawk stabbiliti f’din id-Direttiva.

2.   Fl-ebda ċirkustanza, l-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva m’għandha tkun raġuni biżżejjed għal tnaqqis fil-livell ta’ ħarsien tal-ħaddiema fl-oqsma li tapplika għalihom, mingħajr preġudizzju għad-dritt ta’ l-Istati Membri li jirrispondu għall-bidliet fis-sitwazzjoni billi jintroduċu liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi li huma differenti minn dawk li huma fis-seħħ man-notifika ta’ din id-Direttiva, sakemm hemm konformità mad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva.

Artikolu 28

Relazzjoni mad-dsispożizzjonijiet Komunitarji u nazzjonali

1.   Din id-Direttiva għandha tkun bla preġudizzju għad-dispozizzjonijiet dwar il-protezzjoni tan-nisa, partikolarment fir-rigward tat-tqala u l-maternità.

2.   Din id-Direttiva għandha tkun bla preġudizzju għad-dispozizzjonijiet tad-Direttiva 96/34/KE u d-Direttiva 92/85/KEE.

Artikolu 29

Mainstreaming fuq bażi tas-sess

L-Istati Membri għandhom iqisu b’mod attiv l-għan ta’ l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa meta jifformulaw u jimplimentaw liġijiet, regolamenti, dispożizzjonijiet amministrattivi, politika u attivitajiet fl-oqsma li jissemmew f’ din id-Direttiva.

Artikolu 30

Disseminazzjoni ta’ informazzjoni

L-Istati Membri għandhom jassiguraw li miżuri meħuda skond din id-Direttiva, mad-dispożizzjonijiet diġa fis-seħħ, flimkien ikunu miġjuba għall-attenzjoni tal-persuni kollha kkonċernati bil-mezzi kollha adegwati u, fejn jixraq, fuq il-post tax-xogħol.

TITOLU IV

ID-DISPOŻIZZJONIJIET FINALI

Artikolu 31

Rapporti

1.   Sal-15 ta' Frar 2011 l-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni, l-informazzjoni kollha neċessarja għall-Kummissjoni biex din tfassal rapport għall-Parlament Ewropew u għall-Kunsill dwar l-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva.

2.   Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 1 , l-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni, kull erba’ snin, it-testi ta’ kwalunkwe miżura adottata skond l-Artikolu 141(4) tat-Trattat, kif ukoll rapporti dwar dawn il-miżuri u l-implimentazzjoni tagħhom. Fuq il-bażi ta’ dik l-informazzjoni, il-Kummissjoni ser tadotta u tippubblika kull erba’ snin rapport li jistabbilixxi valutazzjoni komparattiva ta’ kwalunkwe miżura fid-dawl tad-Dikjarazzjoni Nru 28 annessa ma’ l-Att Finali tat-Trattat ta’ Amsterdam.

3.   L-Istati Membri għandhom jevalwaw l-attivitajiet tax-xogħoli imsemmija fl-Artikolu 14(2), sabiex jiddeċiedu, fid-dawl ta’ l-iżviluppi soċjali, jekk hemmx ġustifikazzjoni sabiex jinżammu l-esklużjonijiet ikkonċernati. Huma għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni bir-riżultati ta’ din l-evalwazzjoni perjodikament, iżda mill-inqas kull tmien snin..

Artikolu 32

Reviżjoni

Sal-15 ta' Frar 2013 l-aktar tard, il-Kummissjoni għandha tirrevedi l-ħidma ta’ din id-Direttiva u jekk ikun xieraq, tipproponi kwalunkwe emenda li tqis neċessarja.

Artikolu 33

Implimentazzjoni

L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi neċessarji għall-konformità ma’ din id-Direttiva sal-15' Awwissu 2008 jew għandhom jiżguraw, sa mhux aktar tard minn dik id-data, li l-amministrazzjoni u l-ħaddiema jintroduċu d-dispożizzjonijiet meħtieġa permezz ta' ftehim. L-Istati Membri jistgħu, jekk ikun meħtieġ li jingħata kont tad-diffikultajiet partikolari, jieħdu sa sena waħda addizzjonali sabiex jikkonformaw ma' din id-Direttiva. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-passi kollha neċessarji biex ikun jistgħu jiggarantixxu r-riżultati imposti minn din id-Direttiva. Għalhekk għandhom jikkomunikaw minnufih lill-Kummissjoni t-testi ta’ dawk il-miżuri.

Meta l-Istati Membri jadottaw dawn il-miżuri, għandhom jinkludu referenza għal din id-Direttiva jew ikollhom magħhom referenza bħal din meta jiġu ppubblikati b’mod uffiċjali. Għandhom jinkludu wkoll dikjarazzjoni li r-referenzi f’liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi eżistenti għad-Direttivi revokati minn din id-Direttiva għandhom ikunu interpretati bħala referenzi għal din id-Direttiva. L-Istati Membri għandhom jiddeterminaw kif għandha ssir referenza bħal din u kif għandha tiġi fformulata dik id-dikjarazzjoni.

L-obbligu ta' transpożizzjoni ta' din id-Direttiva fil-liġi nazzjonaligħandu jkun ristrett għad-dispożizzjonijiet li jikkostitwixxu emendi ta' sustanza għal direttivi ta' qabel. L-obbligu għat-transpożizzjoni ta' dispożizzjonijiet mhux emendati jirriżulta minn direttivi ta' qabel.

L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-test tad-dispożizzjonijiet prinċipali tal-liġi nazzjonali li huma jadottaw fil-qasam kopert minn din id-Direttiva.

Artikolu 34

Revoka

1.   B' effett mill-15 ta' Awwissu 2009 id-Direttivi 75/117/KEE, 76/207/KEE, 86/378/KEE u 97/80/KE, għandhom ikunu mħassra mingħajr preġudizzju għall-obbligi ta’ l-Istati Membri li jirrelataw mal-limiti taż-żmien għat-traspożizzjoni fil-liġi nazzjonali u għall-applikazzjoni tad-Direttivi ddikjarati fil-Parti B ta’ l-Anness I.

2.   Referenzi għad-Direttivi revokati għandhom ikunu interpretati bħala referenzi għal din id-Direttiva u għandhom jinqraw skond it-tabella ta’ korrelazzjoni fl-Anness II.

Artikolu 35

Dħul fis-seħħ

Din id-Direttiva għandha tidħol fis-seħħ fl-għoxrin ġurnata wara dik tal-pubblikazzjoni tagħha fil-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea.

Artikolu 36

Indirizzati

Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri.

Magħmula fi Strasburgu, nhar il-5 ta' Lulju 2006.

Għall-Parlament Ewropew

Il-President

J. BORRELL FONTELLES

Għall-Kunsill

Il-President

P. LEHTOMÄKI

----

(1)ĠU C 157, 28.6.2005, p. 83.

(2)  Opinjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Lulju 2005 (għadha mhux pubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali), Pożizzjoni Komuni tal-Kunsill tal-10 ta' Marzu 2006 (ĠU C 126 E, 30.5.2006, p. 33) u Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew ta' l-1 ta' Ġunju 2006 (għadha mhux pubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali).

(3)ĠU L 39, 14.2.1976, p. 40, Direttiva kif emendata bid-Direttiva 2002/73/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 269, 5.10.2002, p. 15).

(4)ĠU L 225, 12.8.1986, p. 40, Direttiva kif emendata bid-Direttiva 96/97/KE (ĠU L 46, 17.2.1997, p. 20).

(5)  Ara l-Anness I parti A.

(6)ĠU L 45, 19.2.1975, p. 19.

(7)ĠU L 14, 20.1.1998, p. 6, Direttiva kif emendata bid-Direttiva 98/52/KE (ĠU L 205, 22.7.1998, p. 66).

(8)  C-262/88: Barber v. Guardian Royal Exchange Assurance Group (1990 ECR I-1889).

(9)  C-7/93: Bestuur van het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds v G. A. Beune (1994 ECR I-4471).

(10)  C-351/00: Pirkko Niemi (2002 ECR I-7007).

(11)  Protokoll Nru 17 dwar l-Artikolu 141 tat-Trattat li jistabilixxi l-Komunità Ewropea (1992).

(12)ĠU L 348, 28.11.1992, p. 1.

(13)ĠU L 145, 19.6.1996, p. 4. Direttiva kif emendata bid-Direttiva 97/75/KE (ĠU L 10, 16.1.1998, p. 24).

(14)ĠU C 218, 31.7.2000, p. 5.

(15)ĠU C 321, 31.12.2003, p. 1.

(16)ĠU L 6, 10.1.1979, p. 24.

----

ANNESS I

PARTI A

Id-Direttivi revokati bl-emendi suċċessivi tagħhom

PARTI B

Lista tal-limiti taż-żmien għat-traspożizzjoni fil-liġi nazzjonali u d-dati ta’ applikazzjoni

(imsemmija fl-Artikolu 34(1))

----

ANNESS II

It-tabella ta' korrelazzjoni

----