# Publicatieblad C 259/2011

| | ISSN 1725-2474
  doi:10.3000/17252474.C_2011.259.nld |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 259 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 54e jaargang2 september 2011 |

ISSN 1725-2474

doi:10.3000/17252474.C_2011.259.nld

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 259

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

54e jaargang2 september 2011

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| | ADVIEZEN |
| | Comité van de Regio's |
| | 91e plenaire zitting van 30 juni en 1 juli 2011 |
| 2011/C 259/01 | Advies van het Comité van de Regio's over een gemeenschappelijk strategisch kader voor EU-financiering van onderzoek en innovatie | 1 |
| 2011/C 259/02 | Advies van het Comité van de Regio's — Witboek — Stappenplan voor een interne Europese vervoersruimte | 6 |
| 2011/C 259/03 | Advies van het Comité van de Regio's — De rol van regionale en lokale overheden in de bevordering van een duurzaam waterbeheer | 13 |
| 2011/C 259/04 | Advies van het Comité van de Regio's over het Europa 2020-kerninitiatief — Innovatie-unie | 19 |
| 2011/C 259/05 | Verkennend advies van het Comité van de Regio's over mainstreaming van de klimaatverandering en de begroting van de Europese Unie | 26 |
| 2011/C 259/06 | Advies van het Comité van de Regio's over de bescherming en ontwikkeling van historische taalminderheden in het licht van het Verdrag van Lissabon | 31 |
| 2011/C 259/07 | Advies van het Comité van de Regio's over de agenda voor nieuwe vaardigheden en banen | 34 |
| 2011/C 259/08 | Advies van het Comité van de Regio's — Hervorming van de EU-staatssteunregels voor diensten van algemeen economisch belang | 40 |
| 2011/C 259/09 | Advies van het Comité van de Regio's — Prioriteiten voor energie-infrastructuurprojecten voor 2020 en verder | 48 |
| 2011/C 259/10 | Advies van het Comité van de Regio's over het EU-steunprogramma Life — Hoe het verder moet | 54 |
| 2011/C 259/11 | Advies van het Comité van de Regio's — Uitbreidingsstrategie en voornaamste uitdagingen 2010-2011 | 62 |
| 2011/C 259/12 | Advies van het Comité van de Regio's — De EU-strategie voor interne veiligheid | 70 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

ADVIEZEN

Comité van de Regio's

91e plenaire zitting van 30 juni en 1 juli 2011

2011/C 259/01

Advies van het Comité van de Regio's over een gemeenschappelijk strategisch kader voor EU-financiering van onderzoek en innovatie

1

2011/C 259/02

Advies van het Comité van de Regio's — Witboek — Stappenplan voor een interne Europese vervoersruimte

6

2011/C 259/03

Advies van het Comité van de Regio's — De rol van regionale en lokale overheden in de bevordering van een duurzaam waterbeheer

13

2011/C 259/04

Advies van het Comité van de Regio's over het Europa 2020-kerninitiatief — Innovatie-unie

19

2011/C 259/05

Verkennend advies van het Comité van de Regio's over mainstreaming van de klimaatverandering en de begroting van de Europese Unie

26

2011/C 259/06

Advies van het Comité van de Regio's over de bescherming en ontwikkeling van historische taalminderheden in het licht van het Verdrag van Lissabon

31

2011/C 259/07

Advies van het Comité van de Regio's over de agenda voor nieuwe vaardigheden en banen

34

2011/C 259/08

Advies van het Comité van de Regio's — Hervorming van de EU-staatssteunregels voor diensten van algemeen economisch belang

40

2011/C 259/09

Advies van het Comité van de Regio's — Prioriteiten voor energie-infrastructuurprojecten voor 2020 en verder

48

2011/C 259/10

Advies van het Comité van de Regio's over het EU-steunprogramma Life — Hoe het verder moet

54

2011/C 259/11

Advies van het Comité van de Regio's — Uitbreidingsstrategie en voornaamste uitdagingen 2010-2011

62

2011/C 259/12

Advies van het Comité van de Regio's — De EU-strategie voor interne veiligheid

70

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

ADVIEZEN

Comité van de Regio's

91e plenaire zitting van 30 juni en 1 juli 2011

| 2.9.2011 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 259/1 |
| --- | --- | --- | --- |

2.9.2011

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 259/1

---

Advies van het Comité van de Regio's over een gemeenschappelijk strategisch kader voor EU-financiering van onderzoek en innovatie

2011/C 259/01

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | acht het van cruciaal belang dat enerzijds meer middelen voor communautair onderzoek worden uitgetrokken en dat anderzijds de nationale programma's beter worden geïntegreerd in het EU-kaderprogramma voor onderzoek; |
| --- | --- |

—

acht het van cruciaal belang dat enerzijds meer middelen voor communautair onderzoek worden uitgetrokken en dat anderzijds de nationale programma's beter worden geïntegreerd in het EU-kaderprogramma voor onderzoek;

| — | wijst erop dat industriële, sociale en ecologische innovatie en diensteninnovatie een krachtige hefboom zijn voor een Europees concurrentievermogen dat de territoriale samenhang helpt te versterken; |
| --- | --- |

—

wijst erop dat industriële, sociale en ecologische innovatie en diensteninnovatie een krachtige hefboom zijn voor een Europees concurrentievermogen dat de territoriale samenhang helpt te versterken;

| — | erkent dat de situaties wat innovatie betreft sterk uiteenlopen in Europa, en dat het regionale beleid op basis van complementariteit een specifieke bijdrage aan het onderzoeksbeleid van de Europese Unie kan leveren, in overeenstemming met de slimme regionale specialisatiestrategieën; |
| --- | --- |

—

erkent dat de situaties wat innovatie betreft sterk uiteenlopen in Europa, en dat het regionale beleid op basis van complementariteit een specifieke bijdrage aan het onderzoeksbeleid van de Europese Unie kan leveren, in overeenstemming met de slimme regionale specialisatiestrategieën;

| — | vindt dat de inspanningen ter vereenvoudiging van de procedures, zoals de publicatie en actualisering van een praktische gids waarin de financieringsmogelijkheden van de EU worden beschreven, veel lof verdienen; |
| --- | --- |

—

vindt dat de inspanningen ter vereenvoudiging van de procedures, zoals de publicatie en actualisering van een praktische gids waarin de financieringsmogelijkheden van de EU worden beschreven, veel lof verdienen;

| — | dringt erop aan dat lokale en regionale overheden nauw worden betrokken bij de voorbereiding van de wettelijke kaders en de financieringsprogramma's voor overheidsopdrachten; |
| --- | --- |

—

dringt erop aan dat lokale en regionale overheden nauw worden betrokken bij de voorbereiding van de wettelijke kaders en de financieringsprogramma's voor overheidsopdrachten;

| — | zou graag zien dat lokale en regionale betrokkenen de nodige inspraak krijgen in de Europese technologieplatforms; |
| --- | --- |

—

zou graag zien dat lokale en regionale betrokkenen de nodige inspraak krijgen in de Europese technologieplatforms;

| — | wijst op de rol die de Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS) kan spelen; |
| --- | --- |

—

wijst op de rol die de Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS) kan spelen;

| — | benadrukt dat Europese samenwerking tussen clusters absoluut noodzakelijk is, maar dat ook clusters op mondiaal niveau met elkaar moeten gaan samenwerken. |
| --- | --- |

—

benadrukt dat Europese samenwerking tussen clusters absoluut noodzakelijk is, maar dat ook clusters op mondiaal niveau met elkaar moeten gaan samenwerken.

| Rapporteur | Claude GEWERC (FR/PSE), voorzitter van de regioraad van Picardië |
| --- | --- |
| Referentiedocument | Groenboek — Van uitdagingen naar kansen: naar een gemeenschappelijk strategisch kader voor EU-financiering van onderzoek en innovatie
  COM(2011) 48 definitief |

Rapporteur

Claude GEWERC (FR/PSE), voorzitter van de regioraad van Picardië

Referentiedocument

Groenboek — Van uitdagingen naar kansen: naar een gemeenschappelijk strategisch kader voor EU-financiering van onderzoek en innovatie

COM(2011) 48 definitief

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

A.   Kernboodschappen

| 1. | is verheugd dat met dit Groenboek de aanzet wordt gegeven tot een publieke discussie over essentiële kwesties die in aanmerking moeten worden genomen in verband met de toekomstige programma's voor EU-financiering van onderzoek en innovatie. |
| --- | --- |

1.

is verheugd dat met dit Groenboek de aanzet wordt gegeven tot een publieke discussie over essentiële kwesties die in aanmerking moeten worden genomen in verband met de toekomstige programma's voor EU-financiering van onderzoek en innovatie.

| 2. | Het CvdR erkent dat een gemeenschappelijk strategisch kader voor EU-financiering van onderzoek en innovatie gebaseerd moet zijn op strategische en samenhangende doelstellingen, waarover alle belanghebbende partijen het duidelijk eens zijn. |
| --- | --- |

2.

Het CvdR erkent dat een gemeenschappelijk strategisch kader voor EU-financiering van onderzoek en innovatie gebaseerd moet zijn op strategische en samenhangende doelstellingen, waarover alle belanghebbende partijen het duidelijk eens zijn.

| 3. | Dit gemeenschappelijk kader zou de betrekkingen moeten regelen tussen de verschillende niveaus van onderzoek, ontwikkeling en innovatie, zonder dat de specifieke kenmerken van elk van deze gebieden verloren gaan. |
| --- | --- |

3.

Dit gemeenschappelijk kader zou de betrekkingen moeten regelen tussen de verschillende niveaus van onderzoek, ontwikkeling en innovatie, zonder dat de specifieke kenmerken van elk van deze gebieden verloren gaan.

| 4. | Een ambitieuze innovatiestrategie in de Europese Unie vraagt om een solide wetenschappelijke basis, maar ook om een krachtig industriebeleid. Het CvdR is dan ook ingenomen met de kerninitiatieven van de Commissie „Industriebeleid in een tijd van mondialisering” en „Innovatie-Unie” en verwijst in dit verband naar zijn adviezen ter zake (1). |
| --- | --- |

4.

Een ambitieuze innovatiestrategie in de Europese Unie vraagt om een solide wetenschappelijke basis, maar ook om een krachtig industriebeleid. Het CvdR is dan ook ingenomen met de kerninitiatieven van de Commissie „Industriebeleid in een tijd van mondialisering” en „Innovatie-Unie” en verwijst in dit verband naar zijn adviezen ter zake (1).

| 5. | Het lokale en regionale niveau is bijzonder geschikt om synergie te creëren tussen het onderzoeks- en innovatiebeleid en de maatregelen van het cohesiebeleid die van invloed zijn op de economische en industriële activiteiten en op de sociale praktijken. |
| --- | --- |

5.

Het lokale en regionale niveau is bijzonder geschikt om synergie te creëren tussen het onderzoeks- en innovatiebeleid en de maatregelen van het cohesiebeleid die van invloed zijn op de economische en industriële activiteiten en op de sociale praktijken.

| 6. | Feit is dat de resultaten van Europese onderzoeksactiviteiten tegenwoordig niet snel genoeg en niet in voldoende mate worden toegepast. De Commissie zou de betreffende richtsnoeren en regels zodanig moeten veranderen dat de regio's aanzienlijk meer gebruik gaan maken van de structuurfondsen en andere financieringsinstrumenten om de resultaten van het kaderprogramma en de andere onderzoeksactiviteiten op innovatieve wijze in praktijk te brengen, door middel van een decentrale aanpak en een grotere rol voor de regio's, om ervoor te zorgen dat de technologieën van het kaderprogramma beter worden benut en gemakkelijker op de markt kunnen worden gebracht. |
| --- | --- |

6.

Feit is dat de resultaten van Europese onderzoeksactiviteiten tegenwoordig niet snel genoeg en niet in voldoende mate worden toegepast. De Commissie zou de betreffende richtsnoeren en regels zodanig moeten veranderen dat de regio's aanzienlijk meer gebruik gaan maken van de structuurfondsen en andere financieringsinstrumenten om de resultaten van het kaderprogramma en de andere onderzoeksactiviteiten op innovatieve wijze in praktijk te brengen, door middel van een decentrale aanpak en een grotere rol voor de regio's, om ervoor te zorgen dat de technologieën van het kaderprogramma beter worden benut en gemakkelijker op de markt kunnen worden gebracht.

| 7. | Het CvdR hamert op het belang van sociale en ecologische innovatie voor zowel de openbare als de particuliere sector. |
| --- | --- |

7.

Het CvdR hamert op het belang van sociale en ecologische innovatie voor zowel de openbare als de particuliere sector.

| 8. | Het begrip innovatie moet in ons dagelijks bestaan worden geïntegreerd en aangemoedigd, bijvoorbeeld in het onderwijs en op de arbeidsmarkt. |
| --- | --- |

8.

Het begrip innovatie moet in ons dagelijks bestaan worden geïntegreerd en aangemoedigd, bijvoorbeeld in het onderwijs en op de arbeidsmarkt.

| 9. | Het CvdR wijst op het belang van gezamenlijke onderzoeks- en innovatieprogramma's van regio's met verschillende „innovatieprestaties” (RIS), die alle belanghebbende partijen ten goede komen. Dit vraagt bijvoorbeeld een grotere regionale deelname aan de ERA-NET-regeling. |
| --- | --- |

9.

Het CvdR wijst op het belang van gezamenlijke onderzoeks- en innovatieprogramma's van regio's met verschillende „innovatieprestaties” (RIS), die alle belanghebbende partijen ten goede komen. Dit vraagt bijvoorbeeld een grotere regionale deelname aan de ERA-NET-regeling.

| 10. | Het huidige communautaire onderzoeksbudget, dat slechts 4 % van het door de overheid gefinancierde onderzoek in Europa bedraagt, is ontoereikend. Het is van cruciaal belang dat enerzijds meer middelen voor communautair onderzoek worden uitgetrokken en dat anderzijds de nationale programma's beter worden geïntegreerd in het EU-kaderprogramma voor onderzoek. |
| --- | --- |

10.

Het huidige communautaire onderzoeksbudget, dat slechts 4 % van het door de overheid gefinancierde onderzoek in Europa bedraagt, is ontoereikend. Het is van cruciaal belang dat enerzijds meer middelen voor communautair onderzoek worden uitgetrokken en dat anderzijds de nationale programma's beter worden geïntegreerd in het EU-kaderprogramma voor onderzoek.

| 11. | Het CvdR wil de Commissie met name wijzen op de situatie van innovatoren en individuele uitvinders die buiten academische instellingen, grote bedrijven of overheden om actief zijn. Er zijn bij het vaststellen van de toekomstige werkzaamheden strategieën nodig om innovatoren en individuele uitvinders te steunen en onder dezelfde voorwaarden in aanmerking te laten komen voor EU-steunverlening. |
| --- | --- |

11.

Het CvdR wil de Commissie met name wijzen op de situatie van innovatoren en individuele uitvinders die buiten academische instellingen, grote bedrijven of overheden om actief zijn. Er zijn bij het vaststellen van de toekomstige werkzaamheden strategieën nodig om innovatoren en individuele uitvinders te steunen en onder dezelfde voorwaarden in aanmerking te laten komen voor EU-steunverlening.

| 12. | Er dient voldoende rekening te worden gehouden met het feit dat 97 % van de economische bedrijvigheid in de EU-27 nog steeds uit low-tech- en medium-tech-activiteiten bestaat. Bij de ontwikkeling van de kennismaatschappij mag de aandacht dan ook niet alleen uitgaan naar de meest geavanceerde technologieën, maar moet er tevens een rol zijn weggelegd voor een innovatiemodel waarmee kennis kan worden opgenomen en verspreid. Het CvdR wijst erop dat de herziening van de aanbestedingsrichtlijn (2) kansen biedt, en onderstreept de mogelijkheden en uitdagingen in verband met de opname van O&O in openbare aanbestedingen (3). |
| --- | --- |

12.

Er dient voldoende rekening te worden gehouden met het feit dat 97 % van de economische bedrijvigheid in de EU-27 nog steeds uit low-tech- en medium-tech-activiteiten bestaat. Bij de ontwikkeling van de kennismaatschappij mag de aandacht dan ook niet alleen uitgaan naar de meest geavanceerde technologieën, maar moet er tevens een rol zijn weggelegd voor een innovatiemodel waarmee kennis kan worden opgenomen en verspreid. Het CvdR wijst erop dat de herziening van de aanbestedingsrichtlijn (2) kansen biedt, en onderstreept de mogelijkheden en uitdagingen in verband met de opname van O&O in openbare aanbestedingen (3).

| 13. | Het Groenboek werpt in zijn huidige vorm geen vragen op ten aanzien van de inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel. Wel moeten de ontwikkelingen die in de toekomst zullen leiden tot financiering of wetgeving op het gebied van onderzoek en innovatie in de EU goed in de gaten worden gehouden om de naleving van het subsidiariteitsbeginsel te waarborgen. |
| --- | --- |

13.

Het Groenboek werpt in zijn huidige vorm geen vragen op ten aanzien van de inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel. Wel moeten de ontwikkelingen die in de toekomst zullen leiden tot financiering of wetgeving op het gebied van onderzoek en innovatie in de EU goed in de gaten worden gehouden om de naleving van het subsidiariteitsbeginsel te waarborgen.

| 14. | Het in het kerninitiatief „Innovatie-Unie” voorgestelde vereiste dat lidstaten en regio's speciale budgetten opzij moeten zetten voor aan innovatie gerelateerde overheidsopdrachten kan bovendien verregaande gevolgen hebben voor gemeenten en regio's. Het CvdR benadrukt dat de komende follow-up een aandachtige evaluatie moet omvatten van de potentiële financiele en administratieve lasten voor lokale en regionale overheden, evenals van de maatschappelijke gevolgen en andere baten. |
| --- | --- |

14.

Het in het kerninitiatief „Innovatie-Unie” voorgestelde vereiste dat lidstaten en regio's speciale budgetten opzij moeten zetten voor aan innovatie gerelateerde overheidsopdrachten kan bovendien verregaande gevolgen hebben voor gemeenten en regio's. Het CvdR benadrukt dat de komende follow-up een aandachtige evaluatie moet omvatten van de potentiële financiele en administratieve lasten voor lokale en regionale overheden, evenals van de maatschappelijke gevolgen en andere baten.

| 15. | Uitnodigingen voor het indienen van projecten zouden in twee fases moeten verlopen: in een eerste fase zouden aanvragers alleen een lijst met partners en het idee van het project moeten indienen, dat zij alleen in detail moeten uitwerken wanneer zij de eerste beoordeling goed hebben doorstaan. Dit is van bijzonder belang voor het mkb, dat op die manier meer wordt gestimuleerd om in te gaan op dergelijke uitnodigingen, omdat de in eerste instantie gevraagde inspanning niet zo groot is. |
| --- | --- |

15.

Uitnodigingen voor het indienen van projecten zouden in twee fases moeten verlopen: in een eerste fase zouden aanvragers alleen een lijst met partners en het idee van het project moeten indienen, dat zij alleen in detail moeten uitwerken wanneer zij de eerste beoordeling goed hebben doorstaan. Dit is van bijzonder belang voor het mkb, dat op die manier meer wordt gestimuleerd om in te gaan op dergelijke uitnodigingen, omdat de in eerste instantie gevraagde inspanning niet zo groot is.

B.   Bevordering van synergie tussen cohesiebeleid en innovatiebeleid

| 16. | Het CvdR wijst erop dat industriële, sociale en ecologische innovatie en diensteninnovatie een krachtige hefboom zijn voor een Europees concurrentievermogen dat de territoriale samenhang helpt te versterken. |
| --- | --- |

16.

Het CvdR wijst erop dat industriële, sociale en ecologische innovatie en diensteninnovatie een krachtige hefboom zijn voor een Europees concurrentievermogen dat de territoriale samenhang helpt te versterken.

| 17. | Bij de financiering van onderzoek en innovatie moet rekening worden gehouden met de bredere politieke doelstellingen van de Europese Unie, bijvoorbeeld de totstandkoming van een industriebeleid zoals het CvdR dat heeft aanbevolen in zijn advies over het kerninitiatief „Industriebeleid in een tijd van mondialisering”. |
| --- | --- |

17.

Bij de financiering van onderzoek en innovatie moet rekening worden gehouden met de bredere politieke doelstellingen van de Europese Unie, bijvoorbeeld de totstandkoming van een industriebeleid zoals het CvdR dat heeft aanbevolen in zijn advies over het kerninitiatief „Industriebeleid in een tijd van mondialisering”.

| 18. | Het CvdR stelt voor dat de territoriale overheden worden erkend als het aangewezen niveau waarop de strategieën van de nationale en Europese programma's op het gebied van onderzoek, innovatie en cohesie onderling worden afgestemd. Deze onderlinge afstemming zou op regionaal niveau in één enkel document kunnen worden geregeld. |
| --- | --- |

18.

Het CvdR stelt voor dat de territoriale overheden worden erkend als het aangewezen niveau waarop de strategieën van de nationale en Europese programma's op het gebied van onderzoek, innovatie en cohesie onderling worden afgestemd. Deze onderlinge afstemming zou op regionaal niveau in één enkel document kunnen worden geregeld.

| 19. | Het CvdR erkent dat de situaties wat innovatie betreft sterk uiteenlopen in Europa, en dat het regionale beleid op basis van complementariteit een specifieke bijdrage aan het onderzoeksbeleid van de Europese Unie kan leveren, in overeenstemming met de slimme regionale specialisatiestrategieën. |
| --- | --- |

19.

Het CvdR erkent dat de situaties wat innovatie betreft sterk uiteenlopen in Europa, en dat het regionale beleid op basis van complementariteit een specifieke bijdrage aan het onderzoeksbeleid van de Europese Unie kan leveren, in overeenstemming met de slimme regionale specialisatiestrategieën.

| 20. | Net als in de eerdere kaderprogramma's voor onderzoek zou samenwerkingsonderzoek, met name de ondersteuning van collaboratieve projecten, een zwaartepunt moeten zijn in het toekomstige Europese beleid ter ondersteuning van onderzoek. Hierop mag niet worden bezuinigd. Collaboratieve onderzoeksprojecten maken de deelname van universiteiten, onderzoeksinstituten en ondernemingen uit alle EU-regio's mogelijk. Zij kunnen voor de nodige transparantie en vereenvoudiging zorgen en komen daarmee de gebruikers ten goede. |
| --- | --- |

20.

Net als in de eerdere kaderprogramma's voor onderzoek zou samenwerkingsonderzoek, met name de ondersteuning van collaboratieve projecten, een zwaartepunt moeten zijn in het toekomstige Europese beleid ter ondersteuning van onderzoek. Hierop mag niet worden bezuinigd. Collaboratieve onderzoeksprojecten maken de deelname van universiteiten, onderzoeksinstituten en ondernemingen uit alle EU-regio's mogelijk. Zij kunnen voor de nodige transparantie en vereenvoudiging zorgen en komen daarmee de gebruikers ten goede.

| 21. | De Commissie en de regio's staan voor de reële uitdaging om synergie te creëren tussen de verschillende financieringsinstrumenten, wat nodig is om de Europa 2020-strategie te kunnen uitvoeren. De resultaten van Europese onderzoeksactiviteiten worden niet snel genoeg en in te beperkte mate toegepast. De Commissie zou de regels en criteria voor de cohesiefinancieringsinstrumenten zodanig moeten aanpassen dat de regio's gebruik kunnen maken van de resultaten van het Kaderprogramma en andere onderzoeksactiviteiten om op regionaal niveau innovatieve toepassingen in praktijk te brengen. |
| --- | --- |

21.

De Commissie en de regio's staan voor de reële uitdaging om synergie te creëren tussen de verschillende financieringsinstrumenten, wat nodig is om de Europa 2020-strategie te kunnen uitvoeren. De resultaten van Europese onderzoeksactiviteiten worden niet snel genoeg en in te beperkte mate toegepast. De Commissie zou de regels en criteria voor de cohesiefinancieringsinstrumenten zodanig moeten aanpassen dat de regio's gebruik kunnen maken van de resultaten van het Kaderprogramma en andere onderzoeksactiviteiten om op regionaal niveau innovatieve toepassingen in praktijk te brengen.

| 22. | Het volgende kaderprogramma moet meer ruimte bieden voor programma's ter ontwikkeling van de territoriale capaciteiten en ter bevordering van de deelname van territoriale overheden wier onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten complementair zijn. Hiervoor zouden bijvoorbeeld criteria kunnen worden ingevoerd voor het stroomlijnen van de deelname van competente partners uit qua onderzoek achterblijvende regio's aan projecten en programma's onder leiding van bekendere, excellente onderzoekers, zoals het CvdR heeft voorgesteld in zijn advies over het Vereenvoudigen van de tenuitvoerlegging van de kaderprogramma's voor onderzoek
   (4). |
| --- | --- |

22.

Het volgende kaderprogramma moet meer ruimte bieden voor programma's ter ontwikkeling van de territoriale capaciteiten en ter bevordering van de deelname van territoriale overheden wier onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten complementair zijn. Hiervoor zouden bijvoorbeeld criteria kunnen worden ingevoerd voor het stroomlijnen van de deelname van competente partners uit qua onderzoek achterblijvende regio's aan projecten en programma's onder leiding van bekendere, excellente onderzoekers, zoals het CvdR heeft voorgesteld in zijn advies over het Vereenvoudigen van de tenuitvoerlegging van de kaderprogramma's voor onderzoek
   (4).

| 23. | De inspanningen ter vereenvoudiging van de procedures, zoals de publicatie en actualisering van een praktische gids waarin de financieringsmogelijkheden van de EU worden beschreven, verdienen veel lof. |
| --- | --- |

23.

De inspanningen ter vereenvoudiging van de procedures, zoals de publicatie en actualisering van een praktische gids waarin de financieringsmogelijkheden van de EU worden beschreven, verdienen veel lof.

C.   Regionale dimensie van clusters (concurrentiepolen, bedrijvenclusters, enz.)

| 24. | Er bestaan geen clusters zonder regionale dimensie. |
| --- | --- |

24.

Er bestaan geen clusters zonder regionale dimensie.

| 25. | Hoewel clusters gekenmerkt worden door excellence, hebben niet alle clusters hetzelfde ontwikkelingsniveau of dezelfde internationale zichtbaarheid. Voor een cluster is een zeer hoog wetenschappelijk niveau noodzakelijk maar niet voldoende om excellent te zijn. De topkwaliteit van een cluster ontstaat geleidelijk, dankzij specifieke financiële middelen, een goede structuur, een goed bestuur en de ontwikkeling van een „ecosysteem” van bedrijven, opleidingen, onderzoek en innovatie. |
| --- | --- |

25.

Hoewel clusters gekenmerkt worden door excellence, hebben niet alle clusters hetzelfde ontwikkelingsniveau of dezelfde internationale zichtbaarheid. Voor een cluster is een zeer hoog wetenschappelijk niveau noodzakelijk maar niet voldoende om excellent te zijn. De topkwaliteit van een cluster ontstaat geleidelijk, dankzij specifieke financiële middelen, een goede structuur, een goed bestuur en de ontwikkeling van een „ecosysteem” van bedrijven, opleidingen, onderzoek en innovatie.

| 26. | Het CvdR wijst erop dat de wil van veel clusters om hun activiteiten op het eigen grondgebied uit te bouwen, en de aanzienlijke mogelijkheden die worden geboden door de uitwisseling van informatie of goede praktijkvoorbeelden met clusters uit andere lidstaten, niet op gespannen voet met elkaar hoeven te staan. Een cluster die regionaal stevig is verankerd kan immers heel goed een mondiale uitstraling en ambitie hebben. |
| --- | --- |

26.

Het CvdR wijst erop dat de wil van veel clusters om hun activiteiten op het eigen grondgebied uit te bouwen, en de aanzienlijke mogelijkheden die worden geboden door de uitwisseling van informatie of goede praktijkvoorbeelden met clusters uit andere lidstaten, niet op gespannen voet met elkaar hoeven te staan. Een cluster die regionaal stevig is verankerd kan immers heel goed een mondiale uitstraling en ambitie hebben.

| 27. | Even belangrijk als de op clustervorming gebaseerde innovatiepools, en in sommige opzichten zelfs nog belangrijker, zijn de regionale innovatie-ecosystemen, waarvan het complexe functioneren de laatste tijd steeds meer in het centrum van de aandacht is komen te staan, incl. de behoefte aan het scheppen van gunstige voorwaarden voor de beoogde ontwikkeling ervan. De Commissie zou dan ook m.n. financiële en operationele steun moeten verlenen aan de ontwikkeling van innovatieve activiteiten in de regio's, zodat deze betere voorwaarden kunnen scheppen voor de vernieuwing van het openbaar bestuur en de op groei en het genereren van arbeidsplaatsen gerichte investeringen van het bedrijfsleven. |
| --- | --- |

27.

Even belangrijk als de op clustervorming gebaseerde innovatiepools, en in sommige opzichten zelfs nog belangrijker, zijn de regionale innovatie-ecosystemen, waarvan het complexe functioneren de laatste tijd steeds meer in het centrum van de aandacht is komen te staan, incl. de behoefte aan het scheppen van gunstige voorwaarden voor de beoogde ontwikkeling ervan. De Commissie zou dan ook m.n. financiële en operationele steun moeten verlenen aan de ontwikkeling van innovatieve activiteiten in de regio's, zodat deze betere voorwaarden kunnen scheppen voor de vernieuwing van het openbaar bestuur en de op groei en het genereren van arbeidsplaatsen gerichte investeringen van het bedrijfsleven.

| 28. | Eén manier om het begrip „regionaal ecosysteem” concreet inhoud te geven is gebruik te maken van de term „leidende markt” (edge market) en de ideeën over de ontwikkeling hiervan. Gebleken is dat toegang tot een leidende markt vaak gebaseerd is op de plaatselijk voorhanden knowhow en de plaatselijke cultuur en vooral op het vermogen om in wisselwerking hiermee de productie te vernieuwen. In eerdere adviezen (CdR 11/2009 en CdR83/2007) heeft het CvdR benadrukt dat er een adequaat evenwicht moet worden gevonden tussen aan de ene kant de financiering van programma's van met elkaar concurrerende onderzoekscentra, waarvan de financiering van de grote vlaggenschipinitiatieven van de EU een voorbeeld is, en aan de andere kant de basisfinanciering van onderzoeksinstellingen. Het CvdR wil vooral wijzen op het belang van basisfinanciering, omdat deze het mogelijk maakt om zelfstandige en uit de eigen gemeenschap voortkomende projecten van onderzoekscentra te lanceren, vooral met het oog op de grote maatschappelijke uitdagingen alsmede convergentie en samenhang. |
| --- | --- |

28.

Eén manier om het begrip „regionaal ecosysteem” concreet inhoud te geven is gebruik te maken van de term „leidende markt” (edge market) en de ideeën over de ontwikkeling hiervan. Gebleken is dat toegang tot een leidende markt vaak gebaseerd is op de plaatselijk voorhanden knowhow en de plaatselijke cultuur en vooral op het vermogen om in wisselwerking hiermee de productie te vernieuwen. In eerdere adviezen (CdR 11/2009 en CdR83/2007) heeft het CvdR benadrukt dat er een adequaat evenwicht moet worden gevonden tussen aan de ene kant de financiering van programma's van met elkaar concurrerende onderzoekscentra, waarvan de financiering van de grote vlaggenschipinitiatieven van de EU een voorbeeld is, en aan de andere kant de basisfinanciering van onderzoeksinstellingen. Het CvdR wil vooral wijzen op het belang van basisfinanciering, omdat deze het mogelijk maakt om zelfstandige en uit de eigen gemeenschap voortkomende projecten van onderzoekscentra te lanceren, vooral met het oog op de grote maatschappelijke uitdagingen alsmede convergentie en samenhang.

D.   Hervorming openbare aanbestedingsregels

| 29. | De Europese Onderzoeksruimte (EOR) zou aan kracht kunnen winnen als de inkoop van diensten op het vlak van onderzoek en ontwikkeling onder de procedures voor overheidsopdrachten zouden vallen. Het CvdR verwijst in dit verband naar zijn advies over het Groenboek inzake overheidsopdrachten (5) en zijn advies over precommerciële inkoop (6), vooropgesteld dat deze diensten niet mogen worden blootgesteld aan concurrentie. |
| --- | --- |

29.

De Europese Onderzoeksruimte (EOR) zou aan kracht kunnen winnen als de inkoop van diensten op het vlak van onderzoek en ontwikkeling onder de procedures voor overheidsopdrachten zouden vallen. Het CvdR verwijst in dit verband naar zijn advies over het Groenboek inzake overheidsopdrachten (5) en zijn advies over precommerciële inkoop (6), vooropgesteld dat deze diensten niet mogen worden blootgesteld aan concurrentie.

| 30. | Lokale en regionale overheden zouden nauw betrokken moeten worden bij de voorbereiding van de wettelijke kaders en de financieringsprogramma's voor overheidsopdrachten. |
| --- | --- |

30.

Lokale en regionale overheden zouden nauw betrokken moeten worden bij de voorbereiding van de wettelijke kaders en de financieringsprogramma's voor overheidsopdrachten.

| 31. | Het CvdR is er voorstander van dat zakenwereld en regeringen actief worden betrokken bij plannen voor de financiering van innovatie, en maakt zich zorgen over de mogelijke gevolgen voor de lokale en regionale overheden van een systeem waarin alleen de publieke sector het risico draagt voor producten en diensten die hun waarde niet hebben bewezen. |
| --- | --- |

31.

Het CvdR is er voorstander van dat zakenwereld en regeringen actief worden betrokken bij plannen voor de financiering van innovatie, en maakt zich zorgen over de mogelijke gevolgen voor de lokale en regionale overheden van een systeem waarin alleen de publieke sector het risico draagt voor producten en diensten die hun waarde niet hebben bewezen.

| 32. | De markt voor overheidsopdrachten is nog steeds versnipperd en is maar zelden grensoverschrijdend. Het CvdR adviseert de Commissie en de lidstaten met klem een transparanter kader uit te werken waarmee de markt voor overheidsopdrachten in de EU kan worden opengebroken. |
| --- | --- |

32.

De markt voor overheidsopdrachten is nog steeds versnipperd en is maar zelden grensoverschrijdend. Het CvdR adviseert de Commissie en de lidstaten met klem een transparanter kader uit te werken waarmee de markt voor overheidsopdrachten in de EU kan worden opengebroken.

| 33. | De Europese Commissie zou met een duidelijke en gedetailleerde gids moeten komen en opleidingsmogelijkheden moeten bieden om lokale en regionale overheden bij overheidsopdrachten te helpen. |
| --- | --- |

33.

De Europese Commissie zou met een duidelijke en gedetailleerde gids moeten komen en opleidingsmogelijkheden moeten bieden om lokale en regionale overheden bij overheidsopdrachten te helpen.

E.   Regionale implicaties van financieringsmaatregelen

| 34. | Financiering van de complete innovatiecyclus, van het onderzoek naar de uiteindelijke markt, vergt een waaier van instrumenten. Daarom vindt het CvdR het een goede zaak dat ervoor wordt geijverd om financiering door de particuliere sector aan te moedigen, bijv. via plannen voor risicodeling, leningen of durfkapitaal. |
| --- | --- |

34.

Financiering van de complete innovatiecyclus, van het onderzoek naar de uiteindelijke markt, vergt een waaier van instrumenten. Daarom vindt het CvdR het een goede zaak dat ervoor wordt geijverd om financiering door de particuliere sector aan te moedigen, bijv. via plannen voor risicodeling, leningen of durfkapitaal.

| 35. | Overheidsfinanciering kan zeker helpen om particuliere investeringen te stimuleren. Wanneer zowel publieke als particuliere middelen worden ingezet, kan men echter niet heen om een solide risicomanagement en een transparant beheer. |
| --- | --- |

35.

Overheidsfinanciering kan zeker helpen om particuliere investeringen te stimuleren. Wanneer zowel publieke als particuliere middelen worden ingezet, kan men echter niet heen om een solide risicomanagement en een transparant beheer.

| 36. | Bijval verdienen de inspanningen waarmee beoogd wordt te bevorderen dat investeringen van het mkb in innovatie worden gefinancierd door de particuliere sector. Het CvdR pleit er in dit verband voor om prikkels te promoten (fiscale maatregelen, vermindering van administratieve verplichtingen) en eventueel het regelgevingskader te herzien, teneinde het scala aan maatregelen ter ondersteuning en erkenning van de rol van kleine en middelgrote ondernemingen als voornaamste actoren in de bevordering van een innovatiecultuur, te versterken en uit te breiden. Het dringt in dit verband tevens aan op versterking van de instrumenten voor bemiddeling tussen kleine en middelgrote ondernemingen en O&O-betrokkenen. |
| --- | --- |

36.

Bijval verdienen de inspanningen waarmee beoogd wordt te bevorderen dat investeringen van het mkb in innovatie worden gefinancierd door de particuliere sector. Het CvdR pleit er in dit verband voor om prikkels te promoten (fiscale maatregelen, vermindering van administratieve verplichtingen) en eventueel het regelgevingskader te herzien, teneinde het scala aan maatregelen ter ondersteuning en erkenning van de rol van kleine en middelgrote ondernemingen als voornaamste actoren in de bevordering van een innovatiecultuur, te versterken en uit te breiden. Het dringt in dit verband tevens aan op versterking van de instrumenten voor bemiddeling tussen kleine en middelgrote ondernemingen en O&O-betrokkenen.

| 37. | Het CvdR zou graag zien dat de lokale en regionale betrokkenen de nodige inspraak krijgen in de Europese technologieplatforms (ETP's) om onderzoeks- en innovatiestrategieën te formuleren voor het ontstaan van nieuwe ETP's en voor de ontwikkeling van reeds actieve platforms, uitgaande van de behoeften van de plaatselijke actoren en rekening houdend met de kansen op de wereldmarkt en de participatie van het mkb. |
| --- | --- |

37.

Het CvdR zou graag zien dat de lokale en regionale betrokkenen de nodige inspraak krijgen in de Europese technologieplatforms (ETP's) om onderzoeks- en innovatiestrategieën te formuleren voor het ontstaan van nieuwe ETP's en voor de ontwikkeling van reeds actieve platforms, uitgaande van de behoeften van de plaatselijke actoren en rekening houdend met de kansen op de wereldmarkt en de participatie van het mkb.

F.   Grensoverschrijdende samenwerking

| 38. | Het Kaderprogramma voor onderzoek levert een unieke bijdrage aan collaboratief onderzoek tussen betrokkenen uit de lidstaten en de decentrale overheden. |
| --- | --- |

38.

Het Kaderprogramma voor onderzoek levert een unieke bijdrage aan collaboratief onderzoek tussen betrokkenen uit de lidstaten en de decentrale overheden.

| 39. | Het is belangrijk dat er EU-rechtsvoorschriften bestaan (bijv. voor durfkapitaal en onderzoeksinfrastructuur). Het CvdR wijst in dit verband op de rol die de Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS) kan spelen. |
| --- | --- |

39.

Het is belangrijk dat er EU-rechtsvoorschriften bestaan (bijv. voor durfkapitaal en onderzoeksinfrastructuur). Het CvdR wijst in dit verband op de rol die de Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS) kan spelen.

| 40. | Europese samenwerking tussen clusters is absoluut noodzakelijk, maar ook moeten clusters op mondiaal niveau met elkaar gaan samenwerken. |
| --- | --- |

40.

Europese samenwerking tussen clusters is absoluut noodzakelijk, maar ook moeten clusters op mondiaal niveau met elkaar gaan samenwerken.

G.   Algemene context

| 41. | In de Europa 2020-strategie wordt met name in de kerninitiatieven „Innovatie-Unie” en „Industriebeleid” erkend dat onderzoek en innovatie cruciaal zijn om de EU competitiever te maken en dat het belangrijk is om innovatie zichtbaarder in beleid te integreren. Bovendien krijgen de Europese steden en regio's een essentiële rol toebedeeld bij de tenuitvoerlegging van de strategie. Het CvdR wil zich achter deze rol scharen en bijdragen tot de ontwikkeling van de Europese Onderzoeksruimte. Het is immers zo dat steden en regio's onderzoeksprogramma's financieren, participeren in Europese onderzoeksprojecten en de deelname van plaatselijke actoren aan Europese onderzoeksprojecten actief ondersteunen. |
| --- | --- |

41.

In de Europa 2020-strategie wordt met name in de kerninitiatieven „Innovatie-Unie” en „Industriebeleid” erkend dat onderzoek en innovatie cruciaal zijn om de EU competitiever te maken en dat het belangrijk is om innovatie zichtbaarder in beleid te integreren. Bovendien krijgen de Europese steden en regio's een essentiële rol toebedeeld bij de tenuitvoerlegging van de strategie. Het CvdR wil zich achter deze rol scharen en bijdragen tot de ontwikkeling van de Europese Onderzoeksruimte. Het is immers zo dat steden en regio's onderzoeksprogramma's financieren, participeren in Europese onderzoeksprojecten en de deelname van plaatselijke actoren aan Europese onderzoeksprojecten actief ondersteunen.

| 42. | Het CvdR is verheugd dat er voor het Zevende Kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling (KP7, 2007-2013) meer middelen zijn uitgetrokken dan voor KP6 (2000-2006) en dat de Europese Onderzoeksraad is opgericht. Voorts is het ingenomen met de Europese initiatieven ter bevordering van uitwisseling en samenwerking tussen regionale overheden en academische, wetenschappelijke en economische actoren, met name in het kader van de begrotingslijn Kennisregio's, de cofund-afdeling van het specifieke programma Capaciteiten, en maatregelen zoals de Netwerken van excellentie en de ERA-NET-regeling. |
| --- | --- |

42.

Het CvdR is verheugd dat er voor het Zevende Kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling (KP7, 2007-2013) meer middelen zijn uitgetrokken dan voor KP6 (2000-2006) en dat de Europese Onderzoeksraad is opgericht. Voorts is het ingenomen met de Europese initiatieven ter bevordering van uitwisseling en samenwerking tussen regionale overheden en academische, wetenschappelijke en economische actoren, met name in het kader van de begrotingslijn Kennisregio's, de cofund-afdeling van het specifieke programma Capaciteiten, en maatregelen zoals de Netwerken van excellentie en de ERA-NET-regeling.

| 43. | Het CvdR kijkt ook belangstellend uit naar de effectbeoordelingen van de programma's „Kennisregio's” en „Onderzoekspotentieel”. Naarmate deze programma's tot wasdom komen en de doelstellingen ervan duidelijker worden, dringt het CvdR erop aan dat zij een grotere rol krijgen bij de steunverlening aan zeer competitieve regio's die het vermogen hebben om op bepaalde gebieden tot topregio's uit te groeien, bijv. via mentor- (7), partner- of andere regelingen. |
| --- | --- |

43.

Het CvdR kijkt ook belangstellend uit naar de effectbeoordelingen van de programma's „Kennisregio's” en „Onderzoekspotentieel”. Naarmate deze programma's tot wasdom komen en de doelstellingen ervan duidelijker worden, dringt het CvdR erop aan dat zij een grotere rol krijgen bij de steunverlening aan zeer competitieve regio's die het vermogen hebben om op bepaalde gebieden tot topregio's uit te groeien, bijv. via mentor- (7), partner- of andere regelingen.

| 44. | Wat het Kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (CIP) betreft, is het CvdR ingenomen met de rol die wordt toebedeeld aan regionale clusters en aan de initiatieven ter bevordering van ICT, energie-efficiëntie, hernieuwbare energie en eco-innovatie. Het CvdR raadt in dit verband aan om deze initiatieven in de toekomst voort te zetten in het licht van de huidige of toekomstige uitdagingen van de EU. |
| --- | --- |

44.

Wat het Kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (CIP) betreft, is het CvdR ingenomen met de rol die wordt toebedeeld aan regionale clusters en aan de initiatieven ter bevordering van ICT, energie-efficiëntie, hernieuwbare energie en eco-innovatie. Het CvdR raadt in dit verband aan om deze initiatieven in de toekomst voort te zetten in het licht van de huidige of toekomstige uitdagingen van de EU.

Brussel, 30 juni 2011

De voorzitster van het Comité van de Regio's

Mercedes BRESSO

---

(1)  CdR 374/2010 fin en CdR 373/2010.

1

(2)  CdR 70/2011 fin.

2

(3)  CdR 58/2008 fin.

3

(4)  CdR 230/2010 fin.

4

(5)  CdR 70/2011 fin.

5

(6)  CdR 58/2008 fin.

6

(7)  CdR 230/2010 fin.

7

---

| 2.9.2011 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 259/6 |
| --- | --- | --- | --- |

2.9.2011

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 259/6

---

Advies van het Comité van de Regio's — Witboek — Stappenplan voor een interne Europese vervoersruimte

2011/C 259/02

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | vindt dat de doelstellingen van het Witboek zouden moeten worden opgedeeld in tussentijdse doelstellingen voor de kortere termijn, zodat politici een duidelijk idee krijgen van de maatregelen die zij tijdens hun ambtstermijn kunnen nemen; |
| --- | --- |

—

vindt dat de doelstellingen van het Witboek zouden moeten worden opgedeeld in tussentijdse doelstellingen voor de kortere termijn, zodat politici een duidelijk idee krijgen van de maatregelen die zij tijdens hun ambtstermijn kunnen nemen;

| — | pleit voor de volledige internalisering van externe kosten van alle vervoerswijzen via geharmoniseerde heffingen waarvan de inkomsten worden aangewend voor de totstandbrenging van een geïntegreerd en efficiënt vervoerssysteem; |
| --- | --- |

—

pleit voor de volledige internalisering van externe kosten van alle vervoerswijzen via geharmoniseerde heffingen waarvan de inkomsten worden aangewend voor de totstandbrenging van een geïntegreerd en efficiënt vervoerssysteem;

| — | benadrukt dat de doelstellingen van het Witboek met betrekking tot de overstap van wegvervoer naar spoorvervoer, zeevervoer en binnenvaart niet toereikend zijn, en roept de Commissie op om een ambitieuzer programma voor te stellen; |
| --- | --- |

—

benadrukt dat de doelstellingen van het Witboek met betrekking tot de overstap van wegvervoer naar spoorvervoer, zeevervoer en binnenvaart niet toereikend zijn, en roept de Commissie op om een ambitieuzer programma voor te stellen;

| — | staat positief tegenover het plan voor een „blauwe gordel” als eerste stap op weg naar de invoering van een solide systeem voor maritieme dienstverlening, dat zou moeten worden aangevuld met een hernieuwing van de snelwegen op zee en betreurt dat het Witboek 2011 een stap terug vormt t.o.v. het Witboek uit 2001 wat betreft het zeevervoer; |
| --- | --- |

—

staat positief tegenover het plan voor een „blauwe gordel” als eerste stap op weg naar de invoering van een solide systeem voor maritieme dienstverlening, dat zou moeten worden aangevuld met een hernieuwing van de snelwegen op zee en betreurt dat het Witboek 2011 een stap terug vormt t.o.v. het Witboek uit 2001 wat betreft het zeevervoer;

| — | is voorstander van stimulerende maatregelen voor het opstellen van stedelijke mobiliteitsplannen en vraagt meer aandacht voor het verband tussen het vervoersbeleid en ruimtelijke ordening; |
| --- | --- |

—

is voorstander van stimulerende maatregelen voor het opstellen van stedelijke mobiliteitsplannen en vraagt meer aandacht voor het verband tussen het vervoersbeleid en ruimtelijke ordening;

| — | steunt de inzet van euro-obligaties om de voor de verwezenlijking van het TEN-V noodzakelijke vervoersinfrastructuur te financieren; |
| --- | --- |

—

steunt de inzet van euro-obligaties om de voor de verwezenlijking van het TEN-V noodzakelijke vervoersinfrastructuur te financieren;

| — | merkt op dat internalisering van de externe kosten, het wegwerken van fiscale verstoringen en ongerechtvaardigde subsidies en een vrije en onvervalste mededinging deel moeten uitmaken van het toekomstige model, dat erop is gebaseerd om de marktkeuzes in overeenstemming te brengen met de duurzaamheidsbehoeften. |
| --- | --- |

—

merkt op dat internalisering van de externe kosten, het wegwerken van fiscale verstoringen en ongerechtvaardigde subsidies en een vrije en onvervalste mededinging deel moeten uitmaken van het toekomstige model, dat erop is gebaseerd om de marktkeuzes in overeenstemming te brengen met de duurzaamheidsbehoeften.

| Rapporteur | De heer António COSTA (PT/PSE), burgemeester van Lissabon |
| --- | --- |
| Referentiedocument | Witboek: Stappenplan voor een interne Europese vervoersruimte — werken aan een concurrerend en zuinig vervoerssysteem
  COM(2011) 144 definitief |

Rapporteur

De heer António COSTA (PT/PSE), burgemeester van Lissabon

Referentiedocument

Witboek: Stappenplan voor een interne Europese vervoersruimte — werken aan een concurrerend en zuinig vervoerssysteem

COM(2011) 144 definitief

I.   ALGEMENE AANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Algemene opmerkingen

| 1. | is van mening dat in het in 2011 verschenen Witboek „Stappenplan voor een interne Europese vervoersruimte – werken aan een concurrerend en zuinig vervoerssysteem” de belangrijkste kwesties aan bod komen die cruciaal zijn voor de toekomst van het Europese vervoersbeleid en de vervoerssystemen in Europa. In het voorgestelde vervoersbeleid zouden de algemenere doelstellingen van de Europa 2020-strategie alsmede de milieuduurzaamheidsdoelstellingen (die hoofdzakelijk zijn bedoeld om de klimaatverandering tegen te gaan) moeten worden geïntegreerd. Verder zou dit beleid de sociale en territoriale cohesie in de hele EU moeten bevorderen. |
| --- | --- |

1.

is van mening dat in het in 2011 verschenen Witboek „Stappenplan voor een interne Europese vervoersruimte – werken aan een concurrerend en zuinig vervoerssysteem” de belangrijkste kwesties aan bod komen die cruciaal zijn voor de toekomst van het Europese vervoersbeleid en de vervoerssystemen in Europa. In het voorgestelde vervoersbeleid zouden de algemenere doelstellingen van de Europa 2020-strategie alsmede de milieuduurzaamheidsdoelstellingen (die hoofdzakelijk zijn bedoeld om de klimaatverandering tegen te gaan) moeten worden geïntegreerd. Verder zou dit beleid de sociale en territoriale cohesie in de hele EU moeten bevorderen.

| 2. | Lokale en regionale overheden hebben belangrijke beleidsbevoegdheden binnen het vervoersbeleid. Niet alleen zijn zij mede verantwoordelijk voor zaken als het onderhoud van het wegennet, het parkeerbeleid, de bereikbaarheid en het openbaar vervoer, zij bewaken ook de normen voor milieueisen als luchtkwaliteit. Hun betrokkenheid via een multilevelgovernanceaanpak is dus noodzakelijk. |
| --- | --- |

2.

Lokale en regionale overheden hebben belangrijke beleidsbevoegdheden binnen het vervoersbeleid. Niet alleen zijn zij mede verantwoordelijk voor zaken als het onderhoud van het wegennet, het parkeerbeleid, de bereikbaarheid en het openbaar vervoer, zij bewaken ook de normen voor milieueisen als luchtkwaliteit. Hun betrokkenheid via een multilevelgovernanceaanpak is dus noodzakelijk.

| 3. | In het Witboek wordt gesproken over steden. Het Comité van de Regio's (CvdR) stelt voor dat naast steden ook de stedelijke regio's en/of agglomeraties worden genoemd. In meerdere lidstaten is niet zozeer de gemeentegrens leidend voor het mobiliteitsbeleid, alswel de stedelijke agglomeratie. |
| --- | --- |

3.

In het Witboek wordt gesproken over steden. Het Comité van de Regio's (CvdR) stelt voor dat naast steden ook de stedelijke regio's en/of agglomeraties worden genoemd. In meerdere lidstaten is niet zozeer de gemeentegrens leidend voor het mobiliteitsbeleid, alswel de stedelijke agglomeratie.

| 4. | Het nu uitgebrachte Witboek is zeer ambitieus, temeer daar geen van de doelstellingen uit het in 2001 verschenen Witboek volledig is gerealiseerd, hetgeen niet verrassend is. Enkele van de nieuwe, ambitieuze langetermijndoelstellingen zouden moeten worden opgedeeld in tussentijdse doelstellingen voor de kortere termijn, zodat nationale en regionale politici een duidelijk idee krijgen van de maatregelen die zij tijdens hun ambtstermijn kunnen nemen. |
| --- | --- |

4.

Het nu uitgebrachte Witboek is zeer ambitieus, temeer daar geen van de doelstellingen uit het in 2001 verschenen Witboek volledig is gerealiseerd, hetgeen niet verrassend is. Enkele van de nieuwe, ambitieuze langetermijndoelstellingen zouden moeten worden opgedeeld in tussentijdse doelstellingen voor de kortere termijn, zodat nationale en regionale politici een duidelijk idee krijgen van de maatregelen die zij tijdens hun ambtstermijn kunnen nemen.

| 5. | Het is duidelijk dat er behoefte is aan een toekomstvisie, want beslissingen die nu t.a.v. het vervoer worden genomen, werken nog tientallen jaren door. Wel dient hierbij te worden bedacht dat toekomstvisies die zich over tientallen jaren uitstrekken, alleen maar heel algemeen kunnen zijn. |
| --- | --- |

5.

Het is duidelijk dat er behoefte is aan een toekomstvisie, want beslissingen die nu t.a.v. het vervoer worden genomen, werken nog tientallen jaren door. Wel dient hierbij te worden bedacht dat toekomstvisies die zich over tientallen jaren uitstrekken, alleen maar heel algemeen kunnen zijn.

| 6. | Het evenwicht tussen de vervoerswijzen is onlosmakelijk verbonden met de internalisering van externe kosten en ondervindt direct de invloed van heffingen voor het gebruik van vervoersinfrastructuur. Het CvdR kan zich geheel vinden in het voorstel uit het Witboek voor een transparant en algemeen toepasbaar, voor alle vervoerswijzen geldend model voor de berekening van infrastructuurheffingen, en pleit voor de volledige internalisering van externe kosten. Het vindt dat de inkomsten die worden gegenereerd door Europese regelgeving die is bedoeld om externe kosten beter door te berekenen (zoals de Eurovignet-richtlijn), zouden moeten worden aangewend voor de totstandbrenging van een geïntegreerd en efficiënt vervoerssysteem, zonder dat daarbij de specifieke kenmerken van de ultraperifere en eilandregio's uit het oog worden verloren. |
| --- | --- |

6.

Het evenwicht tussen de vervoerswijzen is onlosmakelijk verbonden met de internalisering van externe kosten en ondervindt direct de invloed van heffingen voor het gebruik van vervoersinfrastructuur. Het CvdR kan zich geheel vinden in het voorstel uit het Witboek voor een transparant en algemeen toepasbaar, voor alle vervoerswijzen geldend model voor de berekening van infrastructuurheffingen, en pleit voor de volledige internalisering van externe kosten. Het vindt dat de inkomsten die worden gegenereerd door Europese regelgeving die is bedoeld om externe kosten beter door te berekenen (zoals de Eurovignet-richtlijn), zouden moeten worden aangewend voor de totstandbrenging van een geïntegreerd en efficiënt vervoerssysteem, zonder dat daarbij de specifieke kenmerken van de ultraperifere en eilandregio's uit het oog worden verloren.

| 7. | In dit verband dient met name in de lucht- en scheepvaart een evenwicht gevonden te worden tussen rigoureuze milieubescherming en de enorme extra kosten hiervan voor eilanden en ultraperifere gebieden, die volledig afhankelijk zijn van deze vervoerswijzen, maar zich desondanks sterk inzetten voor vermindering van de emissies. |
| --- | --- |

7.

In dit verband dient met name in de lucht- en scheepvaart een evenwicht gevonden te worden tussen rigoureuze milieubescherming en de enorme extra kosten hiervan voor eilanden en ultraperifere gebieden, die volledig afhankelijk zijn van deze vervoerswijzen, maar zich desondanks sterk inzetten voor vermindering van de emissies.

| 8. | Het CvdR is ermee ingenomen dat de Europese Commissie nu echt de modal shift van wegvervoer naar spoorvervoer, binnenvaart en zeevervoer stimuleert, en tegelijkertijd voor alle vervoerswijzen aandringt op een volledige internalisering van de externe kosten, zoals de kosten van luchtvervuiling, congestie en geluidshinder. |
| --- | --- |

8.

Het CvdR is ermee ingenomen dat de Europese Commissie nu echt de modal shift van wegvervoer naar spoorvervoer, binnenvaart en zeevervoer stimuleert, en tegelijkertijd voor alle vervoerswijzen aandringt op een volledige internalisering van de externe kosten, zoals de kosten van luchtvervuiling, congestie en geluidshinder.

| 9. | De Commissie heeft eerder verklaard dat de externe kosten van ongevallen al op een goede manier worden geïnternaliseerd via de premies van verzekeringsmaatschappijen. Het Comité plaats daar vraagtekens bij en vindt het dan ook belangrijk dat de Commissie gebruik maakt van passende rekenmodellen voor het internaliseren van alle kosten van ongevallen. |
| --- | --- |

9.

De Commissie heeft eerder verklaard dat de externe kosten van ongevallen al op een goede manier worden geïnternaliseerd via de premies van verzekeringsmaatschappijen. Het Comité plaats daar vraagtekens bij en vindt het dan ook belangrijk dat de Commissie gebruik maakt van passende rekenmodellen voor het internaliseren van alle kosten van ongevallen.

| 10. | Tot tevredenheid van het CvdR zijn in het Witboek ook maatregelen opgenomen om duurzamer reisgedrag te stimuleren, de bereidheid te vergroten over te stappen op nieuwe manieren van reizen en nieuwe technologieën, en te bewerkstelligen dat de volledige internalisering van externe kosten in de totale mobiliteitskosten wordt aanvaard. De EU heeft de belangrijke taak ervoor te zorgen dat de maatregelen die de lokale en regionale overheden moeten nemen om de verkeersproblemen in stedelijke gebieden op te lossen, op begrip en acceptatie kunnen rekenen. |
| --- | --- |

10.

Tot tevredenheid van het CvdR zijn in het Witboek ook maatregelen opgenomen om duurzamer reisgedrag te stimuleren, de bereidheid te vergroten over te stappen op nieuwe manieren van reizen en nieuwe technologieën, en te bewerkstelligen dat de volledige internalisering van externe kosten in de totale mobiliteitskosten wordt aanvaard. De EU heeft de belangrijke taak ervoor te zorgen dat de maatregelen die de lokale en regionale overheden moeten nemen om de verkeersproblemen in stedelijke gebieden op te lossen, op begrip en acceptatie kunnen rekenen.

| 11. | Het CvdR betreurt dat kwesties als mobiliteit van mensen en toegankelijkheid en het fundamentele concept van territoriale samenhang op vervoersgebied onvoldoende in het Witboek aan bod komen, met name m.b.t. perifere, ultraperifere en eilandregio's. Een interne Europese vervoersruimte kan namelijk niet worden gerealiseerd als niet voor een gelijke toegang tot de verschillende regio's voor ondernemingen en burgers wordt gezorgd. |
| --- | --- |

11.

Het CvdR betreurt dat kwesties als mobiliteit van mensen en toegankelijkheid en het fundamentele concept van territoriale samenhang op vervoersgebied onvoldoende in het Witboek aan bod komen, met name m.b.t. perifere, ultraperifere en eilandregio's. Een interne Europese vervoersruimte kan namelijk niet worden gerealiseerd als niet voor een gelijke toegang tot de verschillende regio's voor ondernemingen en burgers wordt gezorgd.

| 12. | Het CvdR heeft het afgelopen decennium in zijn politieke werkzaamheden duidelijke standpunten ingenomen over de beginselen en beleidslijnen waarop het huidige Europese vervoersbeleid zou moeten worden geënt. Bij de uitwerking van het Europese vervoersbeleid voor de komende jaren zou aan deze omvangrijke kennis dan ook het nodige belang moeten worden gehecht. |
| --- | --- |

12.

Het CvdR heeft het afgelopen decennium in zijn politieke werkzaamheden duidelijke standpunten ingenomen over de beginselen en beleidslijnen waarop het huidige Europese vervoersbeleid zou moeten worden geënt. Bij de uitwerking van het Europese vervoersbeleid voor de komende jaren zou aan deze omvangrijke kennis dan ook het nodige belang moeten worden gehecht.

| 13. | Een effectief en duurzaam mobiliteitssysteem met lage emissies is in principe een burgerrecht en daarnaast ook een essentiële factor voor de economische activiteit, de voorspoed en de kwaliteit van het bestaan ter plaatse. Om de infrastructuur doeltreffender te kunnen ontwikkelen zou vereenvoudiging van de wetgeving op het gebied van ruimtelijke ordening aangemoedigd moeten worden. |
| --- | --- |

13.

Een effectief en duurzaam mobiliteitssysteem met lage emissies is in principe een burgerrecht en daarnaast ook een essentiële factor voor de economische activiteit, de voorspoed en de kwaliteit van het bestaan ter plaatse. Om de infrastructuur doeltreffender te kunnen ontwikkelen zou vereenvoudiging van de wetgeving op het gebied van ruimtelijke ordening aangemoedigd moeten worden.

II.   BELEIDSAANBEVELINGEN

Een visie voor een concurrerend en duurzaam vervoerssysteem

| 14. | Het CvdR kan zich vinden in de analyse uit het Witboek van de ontwikkelingen die de komende decennia van invloed zijn op de vervoerssector en van de uitdagingen waar die sector voor zal komen te staan. Een betrouwbare diagnose van deze ontwikkelingen is absoluut noodzakelijk om het juiste vervoersbeleid te kunnen formuleren. Wat dit betreft wordt in het Witboek ingegaan op de meeste conceptuele zwakke plekken die onderwerp moeten zijn van de discussie over de toekomst van het Europese vervoerssysteem. |
| --- | --- |

14.

Het CvdR kan zich vinden in de analyse uit het Witboek van de ontwikkelingen die de komende decennia van invloed zijn op de vervoerssector en van de uitdagingen waar die sector voor zal komen te staan. Een betrouwbare diagnose van deze ontwikkelingen is absoluut noodzakelijk om het juiste vervoersbeleid te kunnen formuleren. Wat dit betreft wordt in het Witboek ingegaan op de meeste conceptuele zwakke plekken die onderwerp moeten zijn van de discussie over de toekomst van het Europese vervoerssysteem.

| 15. | Het CvdR zou echter, ook al is vervoer van essentieel belang voor het concurrentievermogen van de EU, de uitspraak van de Europese Commissie „de mobiliteit beperken is geen optie” willen nuanceren. Uiteraard moet het vervoersaanbod zijn afgestemd op de mobiliteitsbehoeften van de burgers en op de economische handelsbehoeften. Toch zullen vooral ondernemingen nog sterker moeten worden doordrongen van de noodzaak om meer ritten te laten samenvallen, de mogelijkheden van overheveling naar andere vervoerswijzen te benutten en gebruik te maken van procedures en technologieën die bijdragen tot optimalisering van het aantal verkeersbewegingen (door bijv. telewerken, videoconferenties, keuze van vestigingsplaats). |
| --- | --- |

15.

Het CvdR zou echter, ook al is vervoer van essentieel belang voor het concurrentievermogen van de EU, de uitspraak van de Europese Commissie „de mobiliteit beperken is geen optie” willen nuanceren. Uiteraard moet het vervoersaanbod zijn afgestemd op de mobiliteitsbehoeften van de burgers en op de economische handelsbehoeften. Toch zullen vooral ondernemingen nog sterker moeten worden doordrongen van de noodzaak om meer ritten te laten samenvallen, de mogelijkheden van overheveling naar andere vervoerswijzen te benutten en gebruik te maken van procedures en technologieën die bijdragen tot optimalisering van het aantal verkeersbewegingen (door bijv. telewerken, videoconferenties, keuze van vestigingsplaats).

| 16. | Het CvdR stemt in met de in het Witboek beschreven tien doelstellingen voor een concurrerend vervoersysteem met een efficiënt gebruik van hulpbronnen, en met het gebruik daarvan als benchmarks voor het streven om de broeikasgasemissies met 60 % te verminderen. Deze algemene doelstelling zou eveneens moeten worden opgenomen op de lijst van doelstellingen die in het Witboek worden genoemd. Verder zouden de voorgestelde doelstellingen moeten worden aangevuld met doelstellingen om de afhankelijkheid van olie te verkleinen en de geluidsemissies en luchtvervuiling terug te dringen. |
| --- | --- |

16.

Het CvdR stemt in met de in het Witboek beschreven tien doelstellingen voor een concurrerend vervoersysteem met een efficiënt gebruik van hulpbronnen, en met het gebruik daarvan als benchmarks voor het streven om de broeikasgasemissies met 60 % te verminderen. Deze algemene doelstelling zou eveneens moeten worden opgenomen op de lijst van doelstellingen die in het Witboek worden genoemd. Verder zouden de voorgestelde doelstellingen moeten worden aangevuld met doelstellingen om de afhankelijkheid van olie te verkleinen en de geluidsemissies en luchtvervuiling terug te dringen.

| 17. | De doelstelling om het gebruik van voertuigen op klassieke brandstoffen in de stad tussen nu en 2030 te halveren en tegen 2050 volledig te verbieden alsmede om, mede door middel van belastingmaatregelen, de stadsdistributie tussen nu en 2030 grotendeels CO2-vrij te maken, is zeer ambitieus, maar kan op bijval van het CvdR rekenen. Dat pleit er in dit verband voor dat tussentijdse doelstellingen worden afgebakend. Aan de hand daarvan kan een routekaart worden opgesteld voor de uitvoering van de maatregelen, het toezicht daarop en de beoordeling van de bereikte resultaten. |
| --- | --- |

17.

De doelstelling om het gebruik van voertuigen op klassieke brandstoffen in de stad tussen nu en 2030 te halveren en tegen 2050 volledig te verbieden alsmede om, mede door middel van belastingmaatregelen, de stadsdistributie tussen nu en 2030 grotendeels CO2-vrij te maken, is zeer ambitieus, maar kan op bijval van het CvdR rekenen. Dat pleit er in dit verband voor dat tussentijdse doelstellingen worden afgebakend. Aan de hand daarvan kan een routekaart worden opgesteld voor de uitvoering van de maatregelen, het toezicht daarop en de beoordeling van de bereikte resultaten.

| 18. | Het CvdR is ermee ingenomen dat de Europese Commissie werk wil maken van de algemene toepassing van het principe „de gebruiker/de vervuiler betaalt” en dus de anomalieën op wil heffen die contraproductief zijn voor een eerlijke concurrentie tussen de verschillende vervoerswijzen die is gebaseerd op de internalisering van alle externe kosten. Het staat achter de volledige internalisering van de sociale en milieukosten (waaronder de kosten van ongevallen, luchtvervuiling, geluidshinder en congestie) via geharmoniseerde heffingen voor alle vervoerswijzen waarvan de inkomsten worden aangewend voor de totstandbrenging van een geïntegreerd en efficiënt vervoerssysteem. |
| --- | --- |

18.

Het CvdR is ermee ingenomen dat de Europese Commissie werk wil maken van de algemene toepassing van het principe „de gebruiker/de vervuiler betaalt” en dus de anomalieën op wil heffen die contraproductief zijn voor een eerlijke concurrentie tussen de verschillende vervoerswijzen die is gebaseerd op de internalisering van alle externe kosten. Het staat achter de volledige internalisering van de sociale en milieukosten (waaronder de kosten van ongevallen, luchtvervuiling, geluidshinder en congestie) via geharmoniseerde heffingen voor alle vervoerswijzen waarvan de inkomsten worden aangewend voor de totstandbrenging van een geïntegreerd en efficiënt vervoerssysteem.

| 19. | Het CvdR is zeer verheugd dat meerdere van de voorstellen die het in recente adviezen over stedelijke mobiliteit heeft gedaan, in het Witboek zijn verwerkt. Het staat dan ook achter de doelstelling van de Europese Commissie om een optimaal en minimaal gebruik van het personen- en vrachtvervoer in steden aan te moedigen, en is het ermee eens dat grote wagenparken van stadsbussen, taxi's en bestelwagens bij uitstek geschikt zijn om te experimenteren met de invoering van schone voertuigen. De Europese Commissie wijst er terecht op dat de ontwikkeling en snelle introductie van schone voertuigen onmiddellijk de afhankelijkheid van olie kan verkleinen en positieve effecten kan hebben op de gezondheid (betere luchtkwaliteit in steden). |
| --- | --- |

19.

Het CvdR is zeer verheugd dat meerdere van de voorstellen die het in recente adviezen over stedelijke mobiliteit heeft gedaan, in het Witboek zijn verwerkt. Het staat dan ook achter de doelstelling van de Europese Commissie om een optimaal en minimaal gebruik van het personen- en vrachtvervoer in steden aan te moedigen, en is het ermee eens dat grote wagenparken van stadsbussen, taxi's en bestelwagens bij uitstek geschikt zijn om te experimenteren met de invoering van schone voertuigen. De Europese Commissie wijst er terecht op dat de ontwikkeling en snelle introductie van schone voertuigen onmiddellijk de afhankelijkheid van olie kan verkleinen en positieve effecten kan hebben op de gezondheid (betere luchtkwaliteit in steden).

| 20. | Het CvdR vindt het ook een goed idee om een verschuiving te bewerkstelligen naar de meest milieuvriendelijke vervoerswijzen, maar tegelijkertijd de algehele efficiëntie en interoperabiliteit van alle vervoerswijzen te verbeteren. Over actief beleid dat een specifieke vervoerswijze bevoordeelt, moet echter goed worden nagedacht en zulk beleid moet worden bezien in het licht van een eerlijk en transparant model voor de toekenning van vervoerssubsidies. Gebeurt dit niet, dan bestaat het risico dat niet-efficiënte vervoersoplossingen worden bevorderd. Daarnaast vereist het gebruik van alternatieve vervoerswijzen dat passende infrastructuur en diensten voorhanden zijn, die aan de huidige behoeften voldoen. |
| --- | --- |

20.

Het CvdR vindt het ook een goed idee om een verschuiving te bewerkstelligen naar de meest milieuvriendelijke vervoerswijzen, maar tegelijkertijd de algehele efficiëntie en interoperabiliteit van alle vervoerswijzen te verbeteren. Over actief beleid dat een specifieke vervoerswijze bevoordeelt, moet echter goed worden nagedacht en zulk beleid moet worden bezien in het licht van een eerlijk en transparant model voor de toekenning van vervoerssubsidies. Gebeurt dit niet, dan bestaat het risico dat niet-efficiënte vervoersoplossingen worden bevorderd. Daarnaast vereist het gebruik van alternatieve vervoerswijzen dat passende infrastructuur en diensten voorhanden zijn, die aan de huidige behoeften voldoen.

| 21. | Niettegenstaande de in het voorafgaande gemaakte opmerkingen is het CvdR van mening dat de in het Witboek beschreven tien doelstellingen voor een concurrerend vervoersysteem met een efficiënt gebruik van hulpbronnen overduidelijk zeer ambitieus zijn. Daarom denkt het dat in samenwerking met de lokale en regionale overheden ook tussentijdse ijkpunten en doelstellingen zouden moeten worden vastgelegd, rekening houdend met de reeds door de Europese Commissie geformuleerde aanvullende strategische doelstellingen. Die tussentijdse doelstellingen zouden voorwerp moeten worden van een monitoringproces, om het succes van de in het Witboek beschreven visie te garanderen. |
| --- | --- |

21.

Niettegenstaande de in het voorafgaande gemaakte opmerkingen is het CvdR van mening dat de in het Witboek beschreven tien doelstellingen voor een concurrerend vervoersysteem met een efficiënt gebruik van hulpbronnen overduidelijk zeer ambitieus zijn. Daarom denkt het dat in samenwerking met de lokale en regionale overheden ook tussentijdse ijkpunten en doelstellingen zouden moeten worden vastgelegd, rekening houdend met de reeds door de Europese Commissie geformuleerde aanvullende strategische doelstellingen. Die tussentijdse doelstellingen zouden voorwerp moeten worden van een monitoringproces, om het succes van de in het Witboek beschreven visie te garanderen.

| 22. | Vóór alles moet in het vervoersbeleid van de EU het algemeen belang centraal staan (gelijke toegang tot alle vervoersmiddelen, inachtneming van sociale rechten, doorberekening van externe kosten enz.). |
| --- | --- |

22.

Vóór alles moet in het vervoersbeleid van de EU het algemeen belang centraal staan (gelijke toegang tot alle vervoersmiddelen, inachtneming van sociale rechten, doorberekening van externe kosten enz.).

| 23. | In punt 137 van het bij het Witboek horende werkdocument (SEC(2011) 391, dat slechts in één taal beschikbaar is) kondigt de Europese Commissie aan dat zij, als vervolg op Verordening 1370/2007 inzake openbaredienstverplichtingen op vervoersgebied, met een initiatief zal komen voor de introductie van openbare aanbestedingen voor openbaredienstcontracten, om te garanderen dat op efficiënte wijze diensten van hoge kwaliteit worden geleverd. Dit initiatief mag geen afbreuk doen aan de mogelijkheid voor lokale overheden om onder bepaalde voorwaarden zelf („in house”) diensten aan te bieden zonder aanbestedingen te hoeven uitschrijven. |
| --- | --- |

23.

In punt 137 van het bij het Witboek horende werkdocument (SEC(2011) 391, dat slechts in één taal beschikbaar is) kondigt de Europese Commissie aan dat zij, als vervolg op Verordening 1370/2007 inzake openbaredienstverplichtingen op vervoersgebied, met een initiatief zal komen voor de introductie van openbare aanbestedingen voor openbaredienstcontracten, om te garanderen dat op efficiënte wijze diensten van hoge kwaliteit worden geleverd. Dit initiatief mag geen afbreuk doen aan de mogelijkheid voor lokale overheden om onder bepaalde voorwaarden zelf („in house”) diensten aan te bieden zonder aanbestedingen te hoeven uitschrijven.

| 24. | Het CvdR spoort de EU aan om het vervoersbeleid van de 27 lidstaten, met inachtneming van het beginsel van multilevel governance, daadwerkelijk te integreren (waarbij het zaak is om de nationale structuren nader tot elkaar te brengen, de mededingingsregels te eerbiedigen op grond van het algemeen belang, tot fiscale harmonisatie te komen en een nieuw regelgevingskader uit te werken voor de verschillende subsidiariteitsniveaus). |
| --- | --- |

24.

Het CvdR spoort de EU aan om het vervoersbeleid van de 27 lidstaten, met inachtneming van het beginsel van multilevel governance, daadwerkelijk te integreren (waarbij het zaak is om de nationale structuren nader tot elkaar te brengen, de mededingingsregels te eerbiedigen op grond van het algemeen belang, tot fiscale harmonisatie te komen en een nieuw regelgevingskader uit te werken voor de verschillende subsidiariteitsniveaus).

Een interne Europese vervoersruimte

| 25. | De fragmentatie van de Europese markt voor spoorvervoer moet worden teruggedrongen teneinde een efficiënt spoorwegnet te creëren dat zowel qua reistijd, betrouwbaarheid als capaciteit een hoogwaardige dienstverlening biedt. Dit vraagt om een duurzame en kostenefficiënte oplossing, zodat een concurrerend Europees spoorwegnet voor goederenvervoer tot stand kan worden gebracht, dat beantwoordt aan de specifieke behoeften van deze vorm van verkeer. Verder is het zaak cruciale technische belemmeringen, zoals m.b.t. de spoorwijdte, uit de weg te ruimen. Het mag bovendien duidelijk zijn dat goederenvervoer per spoor en de korte vaart, en met name het gecombineerd gebruik hiervan, de economische integratie van afgelegen regio's kunnen bevorderen. Willen deze duurzame vervoerswijzen goed kunnen functioneren, dan moeten de logistieke knooppunten ook verder worden ontwikkeld om het intermodale verkeer optimaal af te wikkelen en de efficiëntie van het vervoerssysteem in zijn geheel te waarborgen. Daarbij dient wel te worden voorkomen dat er allerlei logistieke infrastructuurvoorzieningen ontstaan die niet beschikken over de eigenschappen om het vervoersysteem in de richting van intermodaliteit en comodaliteit te sturen. |
| --- | --- |

25.

De fragmentatie van de Europese markt voor spoorvervoer moet worden teruggedrongen teneinde een efficiënt spoorwegnet te creëren dat zowel qua reistijd, betrouwbaarheid als capaciteit een hoogwaardige dienstverlening biedt. Dit vraagt om een duurzame en kostenefficiënte oplossing, zodat een concurrerend Europees spoorwegnet voor goederenvervoer tot stand kan worden gebracht, dat beantwoordt aan de specifieke behoeften van deze vorm van verkeer. Verder is het zaak cruciale technische belemmeringen, zoals m.b.t. de spoorwijdte, uit de weg te ruimen. Het mag bovendien duidelijk zijn dat goederenvervoer per spoor en de korte vaart, en met name het gecombineerd gebruik hiervan, de economische integratie van afgelegen regio's kunnen bevorderen. Willen deze duurzame vervoerswijzen goed kunnen functioneren, dan moeten de logistieke knooppunten ook verder worden ontwikkeld om het intermodale verkeer optimaal af te wikkelen en de efficiëntie van het vervoerssysteem in zijn geheel te waarborgen. Daarbij dient wel te worden voorkomen dat er allerlei logistieke infrastructuurvoorzieningen ontstaan die niet beschikken over de eigenschappen om het vervoersysteem in de richting van intermodaliteit en comodaliteit te sturen.

| 26. | Het is een goed idee om een Europees vervoersbeleid uit te bouwen dat wordt geschraagd door een duidelijke, coherente, alomvattende en solide reeks regels voor gebruikers en vervoerders, door de toepassing van geavanceerde vervoerstechnologieën en oplossingen, en door de aanleg of opwaardering van adequate infrastructuur. Dit alles vereist dat de interne markt voor vervoersdiensten wordt voltooid, hinderlijke regels en technische en administratieve belemmeringen in alle vervoerssectoren verdwijnen, mededingingsregels consistent worden gehandhaafd, dienstverleningsnormen worden verbeterd en gebruikers meer rechten krijgen. |
| --- | --- |

26.

Het is een goed idee om een Europees vervoersbeleid uit te bouwen dat wordt geschraagd door een duidelijke, coherente, alomvattende en solide reeks regels voor gebruikers en vervoerders, door de toepassing van geavanceerde vervoerstechnologieën en oplossingen, en door de aanleg of opwaardering van adequate infrastructuur. Dit alles vereist dat de interne markt voor vervoersdiensten wordt voltooid, hinderlijke regels en technische en administratieve belemmeringen in alle vervoerssectoren verdwijnen, mededingingsregels consistent worden gehandhaafd, dienstverleningsnormen worden verbeterd en gebruikers meer rechten krijgen.

| 27. | Van belang is daarbij niet alleen te kijken naar de langeafstandsverbindingen, maar ook naar de onderliggende regionale netwerken. Daarnaast moet ook speciale aandacht zijn voor de grensregio's, die kampen met een eigen problematiek. Denk daarbij aan de verschillen in betalingssystemen, technische koppelingen, dienstregelingen en wetgevingskaders. |
| --- | --- |

27.

Van belang is daarbij niet alleen te kijken naar de langeafstandsverbindingen, maar ook naar de onderliggende regionale netwerken. Daarnaast moet ook speciale aandacht zijn voor de grensregio's, die kampen met een eigen problematiek. Denk daarbij aan de verschillen in betalingssystemen, technische koppelingen, dienstregelingen en wetgevingskaders.

| 28. | Met de liberalisering van de spoorwegsector is echter nog niet voldoende vooruitgang geboekt. Het is dan ook zaak dat de technische en juridisch-organisatorische basisvoorwaarden voor de spoorwegmarkt worden verbeterd en geharmoniseerd. Daarnaast moeten mogelijkheden tot cofinanciering van de trajecten worden ingevoerd. |
| --- | --- |

28.

Met de liberalisering van de spoorwegsector is echter nog niet voldoende vooruitgang geboekt. Het is dan ook zaak dat de technische en juridisch-organisatorische basisvoorwaarden voor de spoorwegmarkt worden verbeterd en geharmoniseerd. Daarnaast moeten mogelijkheden tot cofinanciering van de trajecten worden ingevoerd.

| 29. | Bij liberalisering en de komst van nieuwe marktdeelnemers moeten er regels worden ingevoerd (via de Europese agentschappen, met name inzake normalisering van materieel, vervoersomstandigheden en veiligheidsnormen op de netwerken) waarmee het marktaandeel van de spoorsector kan worden vergroot; dat is namelijk de enige manier om creativiteit te bevorderen, de consument meer gediversifieerde diensten aan te bieden en een echte modal shift te bewerkstelligen. |
| --- | --- |

29.

Bij liberalisering en de komst van nieuwe marktdeelnemers moeten er regels worden ingevoerd (via de Europese agentschappen, met name inzake normalisering van materieel, vervoersomstandigheden en veiligheidsnormen op de netwerken) waarmee het marktaandeel van de spoorsector kan worden vergroot; dat is namelijk de enige manier om creativiteit te bevorderen, de consument meer gediversifieerde diensten aan te bieden en een echte modal shift te bewerkstelligen.

| 30. | Wat de overstap van wegvervoer naar spoorvervoer, zeevervoer en binnenvaart betreft, spreekt er volgens het CvdR onvoldoende ambitie uit de in het Witboek geformuleerde doelstellingen om het aandeel van het goederenvervoer over de weg over afstanden van meer dan 300 km te verminderen met 30 % in 2030 en 50 % in 2050. In dit licht zou de Europese Commissie volgens het CvdR een ambitieus programma voor RoLa-vervoer in heel Europa moeten voorstellen. Alleen met dit soort infrastructuurvoorzieningen kan men het wegtransport over grotere afstanden op lange termijn afschaffen en de territoriale cohesie versterken, met name met perifere landen. |
| --- | --- |

30.

Wat de overstap van wegvervoer naar spoorvervoer, zeevervoer en binnenvaart betreft, spreekt er volgens het CvdR onvoldoende ambitie uit de in het Witboek geformuleerde doelstellingen om het aandeel van het goederenvervoer over de weg over afstanden van meer dan 300 km te verminderen met 30 % in 2030 en 50 % in 2050. In dit licht zou de Europese Commissie volgens het CvdR een ambitieus programma voor RoLa-vervoer in heel Europa moeten voorstellen. Alleen met dit soort infrastructuurvoorzieningen kan men het wegtransport over grotere afstanden op lange termijn afschaffen en de territoriale cohesie versterken, met name met perifere landen.

| 31. | Het CvdR is voorstander van de volledige tenuitvoerlegging van het initiatief voor het gemeenschappelijk Europees luchtruim en van de voltooiing van de interne spoorvervoersmarkt. Ook staat het positief tegenover het plan voor een „blauwe gordel” als eerste stap op weg naar de invoering van een solide systeem voor maritieme dienstverlening, dat zou moeten worden aangevuld met het concept van „snelwegen op zee” en een nieuwe visie waarin schepen als belangrijke, echte mobiele infrastructuurvoorzieningen worden beschouwd. |
| --- | --- |

31.

Het CvdR is voorstander van de volledige tenuitvoerlegging van het initiatief voor het gemeenschappelijk Europees luchtruim en van de voltooiing van de interne spoorvervoersmarkt. Ook staat het positief tegenover het plan voor een „blauwe gordel” als eerste stap op weg naar de invoering van een solide systeem voor maritieme dienstverlening, dat zou moeten worden aangevuld met het concept van „snelwegen op zee” en een nieuwe visie waarin schepen als belangrijke, echte mobiele infrastructuurvoorzieningen worden beschouwd.

| 32. | Er dient extra aandacht uit te gaan naar de verbindingen van de ultraperifere gebieden met het Europese vasteland en met aangrenzende derde landen. De slechte bereikbaarheid waarmee deze gebieden van oudsher te kampen hebben, is nadelig voor hen en belemmert een volwaardige deelname aan de Europese interne markt en de ontwikkeling van hun economie in hun eigen regio. |
| --- | --- |

32.

Er dient extra aandacht uit te gaan naar de verbindingen van de ultraperifere gebieden met het Europese vasteland en met aangrenzende derde landen. De slechte bereikbaarheid waarmee deze gebieden van oudsher te kampen hebben, is nadelig voor hen en belemmert een volwaardige deelname aan de Europese interne markt en de ontwikkeling van hun economie in hun eigen regio.

| 33. | Bijzonder jammer is het dat het Witboek 2011 een stap terug vormt t.o.v. het Witboek uit 2001 wat betreft maatregelen om het zeevervoer te bevorderen (in het Witboek uit 2001 werd het concept „snelwegen op zee” geïntroduceerd). Het CvdR betreurt m.n. dat in de lijst van maatregelen die als bijlage bij het Witboek is opgenomen, met geen woord wordt gerept over de toekomst van de „snelwegen op zee” en het Marco Poloprogramma. |
| --- | --- |

33.

Bijzonder jammer is het dat het Witboek 2011 een stap terug vormt t.o.v. het Witboek uit 2001 wat betreft maatregelen om het zeevervoer te bevorderen (in het Witboek uit 2001 werd het concept „snelwegen op zee” geïntroduceerd). Het CvdR betreurt m.n. dat in de lijst van maatregelen die als bijlage bij het Witboek is opgenomen, met geen woord wordt gerept over de toekomst van de „snelwegen op zee” en het Marco Poloprogramma.

| 34. | Bovendien hebben regio's waar verkeersemissies vanwege de specifieke topografische omstandigheden tot veel ernstiger gevolgen leiden (zoals berggebieden), eigen regels en maatregelen nodig om de verkeersdichtheid en de effecten daarvan zodanig te verminderen, dat er geen schade meer is voor de volksgezondheid en het milieu. |
| --- | --- |

34.

Bovendien hebben regio's waar verkeersemissies vanwege de specifieke topografische omstandigheden tot veel ernstiger gevolgen leiden (zoals berggebieden), eigen regels en maatregelen nodig om de verkeersdichtheid en de effecten daarvan zodanig te verminderen, dat er geen schade meer is voor de volksgezondheid en het milieu.

| 35. | Er zou harder moeten worden gezocht naar betere en efficiëntere oplossingen om de verbindingen tussen het Europese vasteland en haar ultraperifere en eilandgebieden, alsook de verbindingen tussen al deze gebieden en de regio's die buiten de buitengrenzen van de EU zijn gelegen, te verbeteren. |
| --- | --- |

35.

Er zou harder moeten worden gezocht naar betere en efficiëntere oplossingen om de verbindingen tussen het Europese vasteland en haar ultraperifere en eilandgebieden, alsook de verbindingen tussen al deze gebieden en de regio's die buiten de buitengrenzen van de EU zijn gelegen, te verbeteren.

| 36. | Niet alleen de verbindingen tussen het oosten en westen van Europa moeten worden verbeterd, maar ook - ter bevordering van de cohesie en het concurrentievermogen - de verbindingen tussen centraal Europa en de buitengrenzen en de verder weg gelegen regio's die de schakel vormen tussen Europa en de gebieden langs de Middellandse Zee en Atlantische Oceaan. In dit verband wijst het CvdR op het essentiële belang van havens en luchthavens en hun aansluiting op het binnenland voor de integratie van de EU op de wereldmarkt, d.w.z. voor de aansluiting op Afrikaanse, Amerikaanse en Aziatische regio's. Ook vestigt het er de aandacht op dat de eilanden in de Atlantische Oceaan over het strategisch potentieel beschikken om logistieke vervoersplatforms te worden. |
| --- | --- |

36.

Niet alleen de verbindingen tussen het oosten en westen van Europa moeten worden verbeterd, maar ook - ter bevordering van de cohesie en het concurrentievermogen - de verbindingen tussen centraal Europa en de buitengrenzen en de verder weg gelegen regio's die de schakel vormen tussen Europa en de gebieden langs de Middellandse Zee en Atlantische Oceaan. In dit verband wijst het CvdR op het essentiële belang van havens en luchthavens en hun aansluiting op het binnenland voor de integratie van de EU op de wereldmarkt, d.w.z. voor de aansluiting op Afrikaanse, Amerikaanse en Aziatische regio's. Ook vestigt het er de aandacht op dat de eilanden in de Atlantische Oceaan over het strategisch potentieel beschikken om logistieke vervoersplatforms te worden.

| 37. | Er worden bijzondere inspanningen verricht om de vijf centrale verkeersaders die in het kader van de richtsnoeren voor het vervoer in Europa en de naburige regio's door de Europese Commissie zijn geïdentificeerd, effectief verder tot ontwikkeling te brengen. In dit verband zullen de EU en de aan deze centrale aders gelegen landen zich nog meer moeten inzetten voor de totstandkoming ervan. Het streven om het binnen TEN-V te ontwikkelen kernnet flexibel op te zetten, verdient bijval. In dit verband is er behoefte aan transparante beoordelingsmethoden, die zowel zekerheid bieden als er investeringen worden gedaan, als een garantie bieden voor een voortdurende actualisering van en aanvulling op TEN-V. |
| --- | --- |

37.

Er worden bijzondere inspanningen verricht om de vijf centrale verkeersaders die in het kader van de richtsnoeren voor het vervoer in Europa en de naburige regio's door de Europese Commissie zijn geïdentificeerd, effectief verder tot ontwikkeling te brengen. In dit verband zullen de EU en de aan deze centrale aders gelegen landen zich nog meer moeten inzetten voor de totstandkoming ervan. Het streven om het binnen TEN-V te ontwikkelen kernnet flexibel op te zetten, verdient bijval. In dit verband is er behoefte aan transparante beoordelingsmethoden, die zowel zekerheid bieden als er investeringen worden gedaan, als een garantie bieden voor een voortdurende actualisering van en aanvulling op TEN-V.

| 38. | Het CvdR kan zich vinden in het voorstel om de slotsverordening te herzien met het oog op een efficiënter gebruik van de luchthavencapaciteit. Er moet echter absoluut zeer goed worden nagedacht voordat definitief wordt beslist over nieuwe dienstregelingen, met name in het geval van luchthavens die zich in stedelijke gebieden bevinden, waar de milieugevolgen van besluiten ingrijpender zijn. |
| --- | --- |

38.

Het CvdR kan zich vinden in het voorstel om de slotsverordening te herzien met het oog op een efficiënter gebruik van de luchthavencapaciteit. Er moet echter absoluut zeer goed worden nagedacht voordat definitief wordt beslist over nieuwe dienstregelingen, met name in het geval van luchthavens die zich in stedelijke gebieden bevinden, waar de milieugevolgen van besluiten ingrijpender zijn.

| 39. | Het is belangrijk om het concurrentievermogen en de sociale aspecten met elkaar te verzoenen. Sociaal overleg moet ervoor zorgen dat sociale conflicten, die in een aantal sectoren reeds aanzienlijke economische verliezen hebben veroorzaakt, worden vermeden. |
| --- | --- |

39.

Het is belangrijk om het concurrentievermogen en de sociale aspecten met elkaar te verzoenen. Sociaal overleg moet ervoor zorgen dat sociale conflicten, die in een aantal sectoren reeds aanzienlijke economische verliezen hebben veroorzaakt, worden vermeden.

| 40. | Het CvdR is ingenomen met de voorgestelde initiatieven ter verbetering van de veiligheid die berusten op een brede benadering van veiligheidsbeleid, -regelgeving en -monitoring in de lucht- en scheepvaart. Met name is het van het allergrootste belang om betere screeningmethodes te bevorderen die het mogelijk maken om grotere aantallen passagiers met zo min mogelijk gedoe te controleren, mét inachtneming van hun grondrechten. |
| --- | --- |

40.

Het CvdR is ingenomen met de voorgestelde initiatieven ter verbetering van de veiligheid die berusten op een brede benadering van veiligheidsbeleid, -regelgeving en -monitoring in de lucht- en scheepvaart. Met name is het van het allergrootste belang om betere screeningmethodes te bevorderen die het mogelijk maken om grotere aantallen passagiers met zo min mogelijk gedoe te controleren, mét inachtneming van hun grondrechten.

| 41. | Het CvdR staat achter de verkeersveiligheidsvisie van de Europese Commissie, nl. het streven naar nul verkeersdoden, maar beseft dat deze zeer ambitieuze doelstelling de EU voor enorme uitdagingen stelt. Daarbij zou een gedifferentieerde aanpak moeten worden gevolgd door bijvoorbeeld een relatie aan te brengen tussen de verkeersdruk en het aantal verkeersslachtoffers. Er bestaan namelijk grote verschillen tussen steden en regio's ten aanzien van het aantal verkeersdoden en de reeds genomen maatregelen. Een algemene norm zou de steden en regio's die reeds effectieve maatregelen hebben getroffen waardoor het aantal verkeersslachtoffers is afgenomen, onevenredig treffen. De realisering van verkeersveiligheid hangt niet alleen af van de technologie maar ook van menselijk gedrag. In dit verband zouden periodieke voertuigkeuringen moeten worden geharmoniseerd en zouden lessen over verkeersveiligheid een onderdeel moeten worden van rijopleidingen. Een dergelijke geharmoniseerde keuring zou ook kunnen worden toegepast bij andere zaken, zoals de uitstoot van broeikasgassen. Een verandering in het menselijk gedrag zou eveneens kunnen leiden tot een vermindering van de verkeersdichtheid en daarmee ook tot een aanzienlijke verbetering van de verkeersveiligheid. |
| --- | --- |

41.

Het CvdR staat achter de verkeersveiligheidsvisie van de Europese Commissie, nl. het streven naar nul verkeersdoden, maar beseft dat deze zeer ambitieuze doelstelling de EU voor enorme uitdagingen stelt. Daarbij zou een gedifferentieerde aanpak moeten worden gevolgd door bijvoorbeeld een relatie aan te brengen tussen de verkeersdruk en het aantal verkeersslachtoffers. Er bestaan namelijk grote verschillen tussen steden en regio's ten aanzien van het aantal verkeersdoden en de reeds genomen maatregelen. Een algemene norm zou de steden en regio's die reeds effectieve maatregelen hebben getroffen waardoor het aantal verkeersslachtoffers is afgenomen, onevenredig treffen. De realisering van verkeersveiligheid hangt niet alleen af van de technologie maar ook van menselijk gedrag. In dit verband zouden periodieke voertuigkeuringen moeten worden geharmoniseerd en zouden lessen over verkeersveiligheid een onderdeel moeten worden van rijopleidingen. Een dergelijke geharmoniseerde keuring zou ook kunnen worden toegepast bij andere zaken, zoals de uitstoot van broeikasgassen. Een verandering in het menselijk gedrag zou eveneens kunnen leiden tot een vermindering van de verkeersdichtheid en daarmee ook tot een aanzienlijke verbetering van de verkeersveiligheid.

| 42. | Maatregelen op het gebied van verkeersveiligheid zouden gebaseerd moeten zijn op goede voorbeelden en er dient ruimte te blijven voor inbedding en aanpassing in de lokale situatie. In dit kader zij ook verwezen naar het eerdere advies van het CvdR betreffende strategische beleidsoriëntaties inzake de verkeersveiligheid voor de periode 2011-2020. |
| --- | --- |

42.

Maatregelen op het gebied van verkeersveiligheid zouden gebaseerd moeten zijn op goede voorbeelden en er dient ruimte te blijven voor inbedding en aanpassing in de lokale situatie. In dit kader zij ook verwezen naar het eerdere advies van het CvdR betreffende strategische beleidsoriëntaties inzake de verkeersveiligheid voor de periode 2011-2020.

| 43. | Voor wat betreft het vervoer per spoor zou de toepassing van ERTMS op alle spoorlijnen gewoonte moeten worden. Speciale aandacht moet daarbij zijn voor grensoverschrijdende trajecten, waarbij verschillende veiligheidssystemen nog voor knelpunten zorgen. |
| --- | --- |

43.

Voor wat betreft het vervoer per spoor zou de toepassing van ERTMS op alle spoorlijnen gewoonte moeten worden. Speciale aandacht moet daarbij zijn voor grensoverschrijdende trajecten, waarbij verschillende veiligheidssystemen nog voor knelpunten zorgen.

| 44. | Het CvdR herhaalt in dit licht dat het zich kan vinden in het idee om de verschillende definities van ernstig letsel te harmoniseren, teneinde de effectiviteit van het verkeersveiligheidsbeleid beter te kunnen monitoren en beoordelen. Daarnaast pleit het voor toegankelijke en interoperabele registers van verkeersovertredingen, zodat bij de oplegging van sancties de in andere lidstaten begane schendingen van de verkeersregels in acht kunnen worden genomen. |
| --- | --- |

44.

Het CvdR herhaalt in dit licht dat het zich kan vinden in het idee om de verschillende definities van ernstig letsel te harmoniseren, teneinde de effectiviteit van het verkeersveiligheidsbeleid beter te kunnen monitoren en beoordelen. Daarnaast pleit het voor toegankelijke en interoperabele registers van verkeersovertredingen, zodat bij de oplegging van sancties de in andere lidstaten begane schendingen van de verkeersregels in acht kunnen worden genomen.

Innovatie voor de toekomst – technologie en gedrag

| 45. | Het CvdR kan zich helemaal vinden in de in het Witboek gepresenteerde visie op een Europees beleid inzake onderzoek en innovatie in het vervoer waarbij gezamenlijk onderzoek wordt verricht. Het is het er ook mee eens dat de aandacht daarbij naar de volgende terreinen moet uitgaan: de efficiency van voertuigen dankzij nieuwe motoren, materialen en ontwerpen, een schoner energiegebruik dankzij nieuwe brandstoffen en aandrijfsystemen, en een betere benutting van het netwerk en een veiligere exploitatie dankzij informatie- en communicatiesystemen. |
| --- | --- |

45.

Het CvdR kan zich helemaal vinden in de in het Witboek gepresenteerde visie op een Europees beleid inzake onderzoek en innovatie in het vervoer waarbij gezamenlijk onderzoek wordt verricht. Het is het er ook mee eens dat de aandacht daarbij naar de volgende terreinen moet uitgaan: de efficiency van voertuigen dankzij nieuwe motoren, materialen en ontwerpen, een schoner energiegebruik dankzij nieuwe brandstoffen en aandrijfsystemen, en een betere benutting van het netwerk en een veiligere exploitatie dankzij informatie- en communicatiesystemen.

| 46. | Het CvdR is verheugd over het voorstel in het Witboek om aangepaste normen voor de CO2-uitstoot van voertuigen voor alle vervoerswijzen vast te stellen, voorschriften in te voeren voor de interoperabiliteit van laadinfrastructuur voor schone voertuigen, en richtsnoeren en normen voor tankinfrastructuur op te stellen. De lokale en regionale overheden dienen bij dit alles betrokken te worden. |
| --- | --- |

46.

Het CvdR is verheugd over het voorstel in het Witboek om aangepaste normen voor de CO2-uitstoot van voertuigen voor alle vervoerswijzen vast te stellen, voorschriften in te voeren voor de interoperabiliteit van laadinfrastructuur voor schone voertuigen, en richtsnoeren en normen voor tankinfrastructuur op te stellen. De lokale en regionale overheden dienen bij dit alles betrokken te worden.

| 47. | Europees beleid is belangrijk om de verontreiniging door voertuigen bij de wortel te kunnen aanpakken. Dan moet gedacht worden aan normen voor de uitstoot van broeikasgassen, luchtverontreiniging en geluidshinder, maar ook aan normen om de actieve en de passieve veiligheid van voertuigen te verbeteren. Daarbij is het absoluut noodzakelijk dat essentiële technische verbeteringen aan voertuigen hand in hand gaan met de naleving van de emissiegrenswaarden voor geluid en luchtverontreiniging. |
| --- | --- |

47.

Europees beleid is belangrijk om de verontreiniging door voertuigen bij de wortel te kunnen aanpakken. Dan moet gedacht worden aan normen voor de uitstoot van broeikasgassen, luchtverontreiniging en geluidshinder, maar ook aan normen om de actieve en de passieve veiligheid van voertuigen te verbeteren. Daarbij is het absoluut noodzakelijk dat essentiële technische verbeteringen aan voertuigen hand in hand gaan met de naleving van de emissiegrenswaarden voor geluid en luchtverontreiniging.

| 48. | Het reis- en rijgedrag speelt een cruciale rol bij de verwezenlijking van de doelstellingen van het Witboek. Het CvdR is dan ook ingenomen met alle initiatieven in het Witboek om mensen bewuster te maken van de mogelijke alternatieven voor het conventionele eigen vervoer, en met maatregelen om het rijgedrag te verbeteren. Dit neemt niet weg dat er nog meer gedaan moet worden op het gebied van het reisgedrag. Zo moeten Europeanen erop worden voorbereid dat zij in de toekomst anders tegen mobiliteit aan zullen moeten gaan kijken en moet er voor een adequate vervoersinfrastructuur gezorgd worden. |
| --- | --- |

48.

Het reis- en rijgedrag speelt een cruciale rol bij de verwezenlijking van de doelstellingen van het Witboek. Het CvdR is dan ook ingenomen met alle initiatieven in het Witboek om mensen bewuster te maken van de mogelijke alternatieven voor het conventionele eigen vervoer, en met maatregelen om het rijgedrag te verbeteren. Dit neemt niet weg dat er nog meer gedaan moet worden op het gebied van het reisgedrag. Zo moeten Europeanen erop worden voorbereid dat zij in de toekomst anders tegen mobiliteit aan zullen moeten gaan kijken en moet er voor een adequate vervoersinfrastructuur gezorgd worden.

Stedelijke mobiliteit

| 49. | Het CvdR is verheugd over de stedelijke mobiliteitsplannen die in het Witboek worden voorgesteld. De ontwikkeling van plannen voor een duurzame mobiliteit, in ieder geval voor de grotere steden, was een van de belangrijkste punten waar het CvdR in zijn advies over het Groenboek op heeft aangedrongen. |
| --- | --- |

49.

Het CvdR is verheugd over de stedelijke mobiliteitsplannen die in het Witboek worden voorgesteld. De ontwikkeling van plannen voor een duurzame mobiliteit, in ieder geval voor de grotere steden, was een van de belangrijkste punten waar het CvdR in zijn advies over het Groenboek op heeft aangedrongen.

| 50. | De Commissie constateert dat een groot deel van de externe effecten van het vervoerssysteem zich vooral in dichtbevolkte gebieden voordoet. De lokale en regionale overheden weten het beste hoe deze problemen kunnen worden opgelost. Het is dan ook belangrijk dat zij over de nodige instrumenten daartoe beschikken. Het subsidariteitsbeginsel moet in acht genomen worden maar de Unie kan de lokale en regionale acties steunen door het aanmoedigen van samenwerking en de uitwisseling van ervaringen en het bevorderen van een mentaliteitsverandering. |
| --- | --- |

50.

De Commissie constateert dat een groot deel van de externe effecten van het vervoerssysteem zich vooral in dichtbevolkte gebieden voordoet. De lokale en regionale overheden weten het beste hoe deze problemen kunnen worden opgelost. Het is dan ook belangrijk dat zij over de nodige instrumenten daartoe beschikken. Het subsidariteitsbeginsel moet in acht genomen worden maar de Unie kan de lokale en regionale acties steunen door het aanmoedigen van samenwerking en de uitwisseling van ervaringen en het bevorderen van een mentaliteitsverandering.

| 51. | Het CvdR is voorstander van stimulerende maatregelen voor het opstellen van stedelijke mobiliteitsplannen en stedelijke mobiliteitsaudits, waarbij besluiten echter door de lokale en regionale overheden genomen blijven worden, met volledige inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel. Het CvdR pleit er opnieuw voor dat in de financiële vooruitzichten voor 2014-2020 wordt voorzien in een nieuw financieel instrument waarmee cofinanciering van de stedelijke mobiliteitsplannen mogelijk wordt gemaakt. Het indienen van een aanvraag voor stedelijke mobiliteitsaudits zou bijvoorbeeld zou kunnen bijdragen tot het instellen van een Europese prijs voor opmerkelijke en reproduceerbare vervoersinitiatieven, in het kader van de invoering van een label in heel de EU - naar analogie van het „blauwe vlag”-systeem - dat toegekend wordt aan stedelijke gebieden met weinig verontreiniging en files, zoals het CvdR in het verleden al eens heeft voorgesteld. |
| --- | --- |

51.

Het CvdR is voorstander van stimulerende maatregelen voor het opstellen van stedelijke mobiliteitsplannen en stedelijke mobiliteitsaudits, waarbij besluiten echter door de lokale en regionale overheden genomen blijven worden, met volledige inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel. Het CvdR pleit er opnieuw voor dat in de financiële vooruitzichten voor 2014-2020 wordt voorzien in een nieuw financieel instrument waarmee cofinanciering van de stedelijke mobiliteitsplannen mogelijk wordt gemaakt. Het indienen van een aanvraag voor stedelijke mobiliteitsaudits zou bijvoorbeeld zou kunnen bijdragen tot het instellen van een Europese prijs voor opmerkelijke en reproduceerbare vervoersinitiatieven, in het kader van de invoering van een label in heel de EU - naar analogie van het „blauwe vlag”-systeem - dat toegekend wordt aan stedelijke gebieden met weinig verontreiniging en files, zoals het CvdR in het verleden al eens heeft voorgesteld.

| 52. | Goed geplande steden die voor efficiëntere productieprocessen kiezen en overbodige vervoersoplossingen schrappen, zorgen voor een betere toegang tot goederen, mensen en diensten. Stadsplanning en mobiliteitsplanning zouden dan ook op een meer geïntegreerde wijze benaderd moeten worden. |
| --- | --- |

52.

Goed geplande steden die voor efficiëntere productieprocessen kiezen en overbodige vervoersoplossingen schrappen, zorgen voor een betere toegang tot goederen, mensen en diensten. Stadsplanning en mobiliteitsplanning zouden dan ook op een meer geïntegreerde wijze benaderd moeten worden.

| 53. | Het CvdR kijkt vol verwachting uit naar de lokale initiatieven die gericht zijn op de invoering van tolheffingen en toegangsbeperkingen in steden, en steunt de invoering van gemeenschappelijke technische normen om de interoperabiliteit te verzekeren, zodat deze lokale initiatieven geen nieuwe technische belemmeringen voor het vrije verkeer binnen de EU opwerpen. |
| --- | --- |

53.

Het CvdR kijkt vol verwachting uit naar de lokale initiatieven die gericht zijn op de invoering van tolheffingen en toegangsbeperkingen in steden, en steunt de invoering van gemeenschappelijke technische normen om de interoperabiliteit te verzekeren, zodat deze lokale initiatieven geen nieuwe technische belemmeringen voor het vrije verkeer binnen de EU opwerpen.

| 54. | Technische en organisatorische oplossingen dankzij bijv. informatietechnologie spelen een belangrijke ondersteunende rol bij nieuwe mobiliteitspatronen waarbij alle vervoerswijzen voor personen en goederen gecombineerd worden (bijv. intermodale elektronische ticketsystemen, intermodale vrachtdocumentatie, elektronische routering, vrachttracering, informatie in real time over de bezorging), teneinde optimaal gebruik te maken van bestaande lichte vervoersmiddelen (gezamenlijk gebruik van voertuigen, ontwikkeling van elektrische voertuigen voor korte afstanden, autodelen, carpooling, vervoersarchitectuur en structuur van de verbindingen, prioritair gebruik van bus en tram). Het beheer van het lokale en regionale vervoerssysteem is van groot belang, maar wordt in het Witboek veronachtzaamd. |
| --- | --- |

54.

Technische en organisatorische oplossingen dankzij bijv. informatietechnologie spelen een belangrijke ondersteunende rol bij nieuwe mobiliteitspatronen waarbij alle vervoerswijzen voor personen en goederen gecombineerd worden (bijv. intermodale elektronische ticketsystemen, intermodale vrachtdocumentatie, elektronische routering, vrachttracering, informatie in real time over de bezorging), teneinde optimaal gebruik te maken van bestaande lichte vervoersmiddelen (gezamenlijk gebruik van voertuigen, ontwikkeling van elektrische voertuigen voor korte afstanden, autodelen, carpooling, vervoersarchitectuur en structuur van de verbindingen, prioritair gebruik van bus en tram). Het beheer van het lokale en regionale vervoerssysteem is van groot belang, maar wordt in het Witboek veronachtzaamd.

| 55. | Het CvdR pleit voor een strategie om tot een uitstootvrije logistiek in steden te komen door een combinatie van ruimtelijke ordening, toegang via spoor, zee en binnenwateren, tariferingsystemen en normen inzake voertuigtechnologie door middel van het bevorderen van gezamenlijke overheidsaankopen van bedrijfsvoertuigen met een lage uitstoot (bestelwagens, taxi's, bussen, enz.). |
| --- | --- |

55.

Het CvdR pleit voor een strategie om tot een uitstootvrije logistiek in steden te komen door een combinatie van ruimtelijke ordening, toegang via spoor, zee en binnenwateren, tariferingsystemen en normen inzake voertuigtechnologie door middel van het bevorderen van gezamenlijke overheidsaankopen van bedrijfsvoertuigen met een lage uitstoot (bestelwagens, taxi's, bussen, enz.).

| 56. | Meer aandacht zou moeten worden geschonken aan het verband tussen de stedelijke dimensie van het vervoersbeleid en de ruimtelijke ordening in bredere zin, niet alleen om het stadsvervoer en de infrastructuur te verbeteren, maar ook om tegen te gaan dat steden zich steeds verder uitspreiden en om de verhouding tussen de stad en haar directe omgeving (stedelijke vs. landelijke gebieden) op nieuwe leest te schoeien. Daarbij moet vooral worden gelet op de uitbreiding van openbaar stads- en streekvervoer. |
| --- | --- |

56.

Meer aandacht zou moeten worden geschonken aan het verband tussen de stedelijke dimensie van het vervoersbeleid en de ruimtelijke ordening in bredere zin, niet alleen om het stadsvervoer en de infrastructuur te verbeteren, maar ook om tegen te gaan dat steden zich steeds verder uitspreiden en om de verhouding tussen de stad en haar directe omgeving (stedelijke vs. landelijke gebieden) op nieuwe leest te schoeien. Daarbij moet vooral worden gelet op de uitbreiding van openbaar stads- en streekvervoer.

Moderne infrastructuur en slimme tarieven en financiering

| 57. | Het CvdR steunt het opzetten, in het kader van de lopende herziening van het TEN-V-beleid, van een kernnetwerk van strategische Europese infrastructuur, om alle regio's van de Europese Unie alsook de belangrijkste referentiepunten op het gebied van vervoer en logistiek te integreren en een interne Europese vervoersruimte tot stand te brengen, waarbij knelpunten worden verholpen en wordt voorzien in goede verbindingen met de rest van de wereld. |
| --- | --- |

57.

Het CvdR steunt het opzetten, in het kader van de lopende herziening van het TEN-V-beleid, van een kernnetwerk van strategische Europese infrastructuur, om alle regio's van de Europese Unie alsook de belangrijkste referentiepunten op het gebied van vervoer en logistiek te integreren en een interne Europese vervoersruimte tot stand te brengen, waarbij knelpunten worden verholpen en wordt voorzien in goede verbindingen met de rest van de wereld.

| 58. | De in het Witboek aangegeven doelstellingen kunnen alleen volledig worden gerealiseerd als de benodigde middelen voorhanden zijn, rekening houdend met de specifieke regionale cohesiekenmerken van de verschillende lidstaten en de verbintenissen in het kader van het stabiliteits- en groeipact. In het Witboek wordt geen aandacht geschonken aan de budgettaire en niet-budgettaire middelen die voor het EU-vervoersbeleid en de infrastructuur moeten worden uitgetrokken. In dit verband steunt het CvdR het voorstel om de vereiste vervoersinfrastructuur in belangrijke mate te financieren met een Europese lening of met euro-obligaties. Het CvdR wijst erop dat de beoogde grootscheepse investeringen pas mogelijk zijn als hiertoe op het hoogste niveau daadwerkelijk politieke bereidheid bestaat. Zo niet dan zullen de ambities van het Europese vervoersbeleid die voor het regionale concurrentievermogen zo noodzakelijk zijn, een vrome wens blijven. |
| --- | --- |

58.

De in het Witboek aangegeven doelstellingen kunnen alleen volledig worden gerealiseerd als de benodigde middelen voorhanden zijn, rekening houdend met de specifieke regionale cohesiekenmerken van de verschillende lidstaten en de verbintenissen in het kader van het stabiliteits- en groeipact. In het Witboek wordt geen aandacht geschonken aan de budgettaire en niet-budgettaire middelen die voor het EU-vervoersbeleid en de infrastructuur moeten worden uitgetrokken. In dit verband steunt het CvdR het voorstel om de vereiste vervoersinfrastructuur in belangrijke mate te financieren met een Europese lening of met euro-obligaties. Het CvdR wijst erop dat de beoogde grootscheepse investeringen pas mogelijk zijn als hiertoe op het hoogste niveau daadwerkelijk politieke bereidheid bestaat. Zo niet dan zullen de ambities van het Europese vervoersbeleid die voor het regionale concurrentievermogen zo noodzakelijk zijn, een vrome wens blijven.

| 59. | Het cohesiebeleid heeft zijn eigen doelstellingen in het kader van een geïntegreerde benadering van de regionale ontwikkeling; het is niet wenselijk dat de begroting daarvan gebruikt wordt om het Europese beleid m.b.t. het vervoersnetwerk te financieren. Wel moet er voor meer samenhang worden gezorgd tussen de infrastructuurprojecten die uit het Cohesiefonds worden betaald en de doelstellingen van het Europese vervoersbeleid. |
| --- | --- |

59.

Het cohesiebeleid heeft zijn eigen doelstellingen in het kader van een geïntegreerde benadering van de regionale ontwikkeling; het is niet wenselijk dat de begroting daarvan gebruikt wordt om het Europese beleid m.b.t. het vervoersnetwerk te financieren. Wel moet er voor meer samenhang worden gezorgd tussen de infrastructuurprojecten die uit het Cohesiefonds worden betaald en de doelstellingen van het Europese vervoersbeleid.

| 60. | Het is beslist noodzakelijk dat de middelen die op de EU-begroting voor de vervoersinfrastructuur worden uitgetrokken, worden herzien en dat de particuliere sector nog meer en op transparantere wijze wordt aangemoedigd om verbintenissen aan te gaan. Daarnaast is het CvdR ook vóór invoering van nieuwe financieringsinstrumenten voor de vervoerssector, met name door middel van het initiatief inzake EU-projectobligaties. |
| --- | --- |

60.

Het is beslist noodzakelijk dat de middelen die op de EU-begroting voor de vervoersinfrastructuur worden uitgetrokken, worden herzien en dat de particuliere sector nog meer en op transparantere wijze wordt aangemoedigd om verbintenissen aan te gaan. Daarnaast is het CvdR ook vóór invoering van nieuwe financieringsinstrumenten voor de vervoerssector, met name door middel van het initiatief inzake EU-projectobligaties.

| 61. | De internalisering van de externe kosten, het wegwerken van fiscale verstoringen en ongerechtvaardigde subsidies en een vrije en onvervalste mededinging zouden deel moeten uitmaken van het toekomstige model, dat erop is gebaseerd om de marktkeuzes in overeenstemming te brengen met de duurzaamheidsbehoeften. Het CvdR kan zich dan ook vinden in de toepassing van slimme tarieven en financiering om de externe kosten van weg- en spoorwegvervoer verplicht volledig door te berekenen en de kosten van plaatselijke verontreiniging en geluidshinder in havens en luchthavens en m.b.t. luchtverontreiniging op zee te internaliseren, en pleit ervoor onderzoek te doen naar een verplichte toepassing van internaliseringsheffingen op alle binnenwateren in de EU. Bij de vaststelling van de tarieven in het kader van de internalisering van de externe vervoerskosten zal rekening moeten worden gehouden met het feit dat er voor het vervoer van en naar eilanden en ultraperifere gebieden te weinig alternatieven bestaan. |
| --- | --- |

61.

De internalisering van de externe kosten, het wegwerken van fiscale verstoringen en ongerechtvaardigde subsidies en een vrije en onvervalste mededinging zouden deel moeten uitmaken van het toekomstige model, dat erop is gebaseerd om de marktkeuzes in overeenstemming te brengen met de duurzaamheidsbehoeften. Het CvdR kan zich dan ook vinden in de toepassing van slimme tarieven en financiering om de externe kosten van weg- en spoorwegvervoer verplicht volledig door te berekenen en de kosten van plaatselijke verontreiniging en geluidshinder in havens en luchthavens en m.b.t. luchtverontreiniging op zee te internaliseren, en pleit ervoor onderzoek te doen naar een verplichte toepassing van internaliseringsheffingen op alle binnenwateren in de EU. Bij de vaststelling van de tarieven in het kader van de internalisering van de externe vervoerskosten zal rekening moeten worden gehouden met het feit dat er voor het vervoer van en naar eilanden en ultraperifere gebieden te weinig alternatieven bestaan.

| 62. | Wel dient in toekomstige regelingen over de internalisering van de externe kosten rekening te worden gehouden met de specifieke omstandigheden waarmee perifere regio's te maken hebben (Eurovignet en de gevolgen daarvan). Afstand vormt namelijk een handicap, en als daarmee geen rekening wordt gehouden, worden economische actoren in afgelegen gebieden benadeeld. |
| --- | --- |

62.

Wel dient in toekomstige regelingen over de internalisering van de externe kosten rekening te worden gehouden met de specifieke omstandigheden waarmee perifere regio's te maken hebben (Eurovignet en de gevolgen daarvan). Afstand vormt namelijk een handicap, en als daarmee geen rekening wordt gehouden, worden economische actoren in afgelegen gebieden benadeeld.

| 63. | Deze maatregel is zeker van groot belang, maar de doelstellingen voor 2016 en 2020 lijken wel zeer ambitieus te zijn en – gezien de opgedane ervaringen (bijv. met de eurovignetwetgeving) – zeer moeilijk te realiseren. |
| --- | --- |

63.

Deze maatregel is zeker van groot belang, maar de doelstellingen voor 2016 en 2020 lijken wel zeer ambitieus te zijn en – gezien de opgedane ervaringen (bijv. met de eurovignetwetgeving) – zeer moeilijk te realiseren.

De externe dimensie

| 64. | Het CvdR hecht zijn volledige steun aan het gedeelte van het Witboek dat aan de externe dimensie is gewijd. Het is van belang de regels inzake de interne markt uit te breiden via de werkzaamheden in internationale organisaties, de Europese veiligheids-, beveiligings-, privacy- en milieunormen wereldwijd te promoten via bilaterale en multilaterale samenwerking en het overleg met de belangrijkste partners over vervoersthema's te intensiveren. |
| --- | --- |

64.

Het CvdR hecht zijn volledige steun aan het gedeelte van het Witboek dat aan de externe dimensie is gewijd. Het is van belang de regels inzake de interne markt uit te breiden via de werkzaamheden in internationale organisaties, de Europese veiligheids-, beveiligings-, privacy- en milieunormen wereldwijd te promoten via bilaterale en multilaterale samenwerking en het overleg met de belangrijkste partners over vervoersthema's te intensiveren.

| 65. | De Europese Commissie wordt verzocht om beter uit te werken wat de internationale dimensie van het Europese vervoerssysteem behelst, en om naar behoren aandacht te schenken aan de mediterrane en Atlantische vervoersdimensie, die onmiskenbaar van invloed zijn op de ontwikkeling van het vervoer in de Europese Unie en daarom een essentieel middel vormen om de noodzakelijke samenwerking tussen beide zijden van de Middellandse Zee te intensiveren en de concurrentiepositie op de wereldmarkt veilig te stellen. |
| --- | --- |

65.

De Europese Commissie wordt verzocht om beter uit te werken wat de internationale dimensie van het Europese vervoerssysteem behelst, en om naar behoren aandacht te schenken aan de mediterrane en Atlantische vervoersdimensie, die onmiskenbaar van invloed zijn op de ontwikkeling van het vervoer in de Europese Unie en daarom een essentieel middel vormen om de noodzakelijke samenwerking tussen beide zijden van de Middellandse Zee te intensiveren en de concurrentiepositie op de wereldmarkt veilig te stellen.

Brussel, 30 juni 2011

De voorzitster van het Comité van de Regio's

Mercedes BRESSO

---

| 2.9.2011 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 259/13 |
| --- | --- | --- | --- |

2.9.2011

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 259/13

---

Advies van het Comité van de Regio's — De rol van regionale en lokale overheden in de bevordering van een duurzaam waterbeheer

2011/C 259/03

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | hoopt op versterking van de oriënterende maatregelen en goedkeuring van nieuwe regelgevingsinstrumenten van de EU, waarbij elke lidstaat duidelijke en precieze efficiency-doelstellingen per bedrijfssector (civiele, industriële, landbouw-, visteelt-, aquacultuur-, toeristische en hydro-elektrische sector) vaststelt, uitgaande van zijn stroomgebied; |
| --- | --- |

—

hoopt op versterking van de oriënterende maatregelen en goedkeuring van nieuwe regelgevingsinstrumenten van de EU, waarbij elke lidstaat duidelijke en precieze efficiency-doelstellingen per bedrijfssector (civiele, industriële, landbouw-, visteelt-, aquacultuur-, toeristische en hydro-elektrische sector) vaststelt, uitgaande van zijn stroomgebied;

| — | zou willen dat het initiatief van de Commissie voor „Water efficiency in Buildings” wordt geïntegreerd in de Richtlijn Energieprestaties van gebouwen, met behoud van de optie om gebieden te selecteren waar water een schaars goed is; |
| --- | --- |

—

zou willen dat het initiatief van de Commissie voor „Water efficiency in Buildings” wordt geïntegreerd in de Richtlijn Energieprestaties van gebouwen, met behoud van de optie om gebieden te selecteren waar water een schaars goed is;

| — | dringt aan op regelgeving die homogene Europese kwaliteitsniveaus bepaalt waarmee een correct gebruik van water per bedrijfssector kan worden gewaarborgd, waarbij rekening gehouden wordt met de uiteenlopende omstandigheden in de lidstaten; |
| --- | --- |

—

dringt aan op regelgeving die homogene Europese kwaliteitsniveaus bepaalt waarmee een correct gebruik van water per bedrijfssector kan worden gewaarborgd, waarbij rekening gehouden wordt met de uiteenlopende omstandigheden in de lidstaten;

| — | dringt er bij de lokale en regionale overheden op aan bewust risicobeheer te beschouwen als het doeltreffendste interventiemiddel voor extreme gebeurtenissen. Toekomstige investeringen zouden ter beteugeling van de gevolgen hiervan in de eerste plaats gericht moeten zijn op de aanleg van groene infrastructuur; |
| --- | --- |

—

dringt er bij de lokale en regionale overheden op aan bewust risicobeheer te beschouwen als het doeltreffendste interventiemiddel voor extreme gebeurtenissen. Toekomstige investeringen zouden ter beteugeling van de gevolgen hiervan in de eerste plaats gericht moeten zijn op de aanleg van groene infrastructuur;

| — | benadrukt de sleutelrol van de regionale en lokale overheden in de verzameling van milieugegevens, en stelt voor de huidige Europese Waarnemingspost voor droogten om te zetten in een Europese Waterwaarnemingspost; |
| --- | --- |

—

benadrukt de sleutelrol van de regionale en lokale overheden in de verzameling van milieugegevens, en stelt voor de huidige Europese Waarnemingspost voor droogten om te zetten in een Europese Waterwaarnemingspost;

| — | stelt voor, mede in verband met de vereisten voor de invoering van Richtlijn 2000/60/EG, dat het duurzaam beheer van de waterreserves tot 2020 de volgende concrete en controleerbare doelstellingen moet hebben: 1) toename met 20 % van de hoeveelheid bespaard water in alle sectoren; 2) toename met 20 % van het aantal waterlopen dat wordt gerenaturaliseerd, ook met het oog op betere bescherming tegen overstromingen; 3) toename met 20 % van de hoeveelheid water die momenteel voor landbouw- en industriële doeleinden hergebruikt en/of gerecycleerd wordt. Daarom pleit het Comité voor rechtstreekse integratie van het Convenant van burgemeesters. |
| --- | --- |

—

stelt voor, mede in verband met de vereisten voor de invoering van Richtlijn 2000/60/EG, dat het duurzaam beheer van de waterreserves tot 2020 de volgende concrete en controleerbare doelstellingen moet hebben: 1) toename met 20 % van de hoeveelheid bespaard water in alle sectoren; 2) toename met 20 % van het aantal waterlopen dat wordt gerenaturaliseerd, ook met het oog op betere bescherming tegen overstromingen; 3) toename met 20 % van de hoeveelheid water die momenteel voor landbouw- en industriële doeleinden hergebruikt en/of gerecycleerd wordt. Daarom pleit het Comité voor rechtstreekse integratie van het Convenant van burgemeesters.

| Rapporteur | De heer VENDOLA (IT/PSE), voorzitter van de regioraad van Puglia |
| --- | --- |
| Referentiedocument | Brief van het Hongaarse voorzitterschap d.d. 29 oktober 2010 |

Rapporteur

De heer VENDOLA (IT/PSE), voorzitter van de regioraad van Puglia

Referentiedocument

Brief van het Hongaarse voorzitterschap d.d. 29 oktober 2010

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

Algemene opmerkingen

| 1. | is verheugd dat het door het Hongaarse EU-voorzitterschap is geraadpleegd over „De rol van regionale en lokale overheden in de bevordering van een duurzaam waterbeheer” en hoopt dat het voortaan op ruimere schaal geraadpleegd zal worden over beleids- en programmakeuzen in verband met duurzaam waterbeheer, aangezien het organen vertegenwoordigt die officieel belast zijn met de uitvoering en, meer in het algemeen, met de bescherming van natuurlijke hulpbronnen, gezien de rol die zij vervullen bij de vaststelling van modellen voor duurzame ontwikkeling. |
| --- | --- |

1.

is verheugd dat het door het Hongaarse EU-voorzitterschap is geraadpleegd over „De rol van regionale en lokale overheden in de bevordering van een duurzaam waterbeheer” en hoopt dat het voortaan op ruimere schaal geraadpleegd zal worden over beleids- en programmakeuzen in verband met duurzaam waterbeheer, aangezien het organen vertegenwoordigt die officieel belast zijn met de uitvoering en, meer in het algemeen, met de bescherming van natuurlijke hulpbronnen, gezien de rol die zij vervullen bij de vaststelling van modellen voor duurzame ontwikkeling.

| 2. | Het CvdR schaart zich achter de VN-resolutie van 28 juli 2010 die verklaart dat water een onschendbaar universeel recht van de mens is en rechtstreeks voortvloeit uit het recht op leven: „recognizes the right to safe and clean drinking water and sanitation as a human right that is essential for the full enjoyment of life and all human rights” (1). |
| --- | --- |

2.

Het CvdR schaart zich achter de VN-resolutie van 28 juli 2010 die verklaart dat water een onschendbaar universeel recht van de mens is en rechtstreeks voortvloeit uit het recht op leven: „recognizes the right to safe and clean drinking water and sanitation as a human right that is essential for the full enjoyment of life and all human rights” (1).

| 3. | Het CvdR meent dat watervoorraden als eindig erfgoed van de mensheid dat essentieel is voor het overleven van levende wezens en de natuurlijke ecosystemen niet aan de wetten van de markt en mededingingsregels onderworpen is, in het besef dat het de plicht van ieder mens is een dergelijk goed te eerbiedigen en te beschermen ter wille van de volgende generaties. |
| --- | --- |

3.

Het CvdR meent dat watervoorraden als eindig erfgoed van de mensheid dat essentieel is voor het overleven van levende wezens en de natuurlijke ecosystemen niet aan de wetten van de markt en mededingingsregels onderworpen is, in het besef dat het de plicht van ieder mens is een dergelijk goed te eerbiedigen en te beschermen ter wille van de volgende generaties.

| 4. | Het CvdR erkent de eco-ethische waarde van water en bijgevolg, voor iedere morele gemeenschap, al dan niet levend, de noodzaak om de intrinsieke rechten op water te eerbiedigen; er moeten definities komen van participatiemodellen voor het beheer van de waterreserves, een dienst van essentieel en algemeen belang, die waarborgen dat ze volledig duurzaam zijn en coherent verweven zijn met elk ander beleidsgebied dat aan duurzame ontwikkeling raakt. |
| --- | --- |

4.

Het CvdR erkent de eco-ethische waarde van water en bijgevolg, voor iedere morele gemeenschap, al dan niet levend, de noodzaak om de intrinsieke rechten op water te eerbiedigen; er moeten definities komen van participatiemodellen voor het beheer van de waterreserves, een dienst van essentieel en algemeen belang, die waarborgen dat ze volledig duurzaam zijn en coherent verweven zijn met elk ander beleidsgebied dat aan duurzame ontwikkeling raakt.

| 5. | Lokale en regionale overheden voeren het beheer van de openbare ruimte. Dit betekent dat zij verantwoordelijk zijn voor beleidsonderwerpen die belangrijk zijn voor een duurzaam waterbeheer zoals ruimtelijke ordening, infrastructuur, mobiliteitsbeleid, vergunningverlening, landbouw en landschapsbeheer, klimaatadaptatie, bescherming ten aanzien van overstromingen en toerisme. Tevens zijn lokale en regionale overheden verantwoordelijk voor de synergie tussen deze beleidsterreinen en werken dus per definitie integraal, met inachtneming van een territoriale planningscontext, hetgeen ook een passende sociale en economische ontwikkeling van de regio's inhoudt. Vele hiervan, in diverse Europese landen, zijn verantwoordelijk voor de openbare watervoorziening en het beheer van het afvalwater. Het is daarom essentieel dat lokale en regionale overheden intensief worden betrokken bij het toekomstig Europees waterbeleid. |
| --- | --- |

5.

Lokale en regionale overheden voeren het beheer van de openbare ruimte. Dit betekent dat zij verantwoordelijk zijn voor beleidsonderwerpen die belangrijk zijn voor een duurzaam waterbeheer zoals ruimtelijke ordening, infrastructuur, mobiliteitsbeleid, vergunningverlening, landbouw en landschapsbeheer, klimaatadaptatie, bescherming ten aanzien van overstromingen en toerisme. Tevens zijn lokale en regionale overheden verantwoordelijk voor de synergie tussen deze beleidsterreinen en werken dus per definitie integraal, met inachtneming van een territoriale planningscontext, hetgeen ook een passende sociale en economische ontwikkeling van de regio's inhoudt. Vele hiervan, in diverse Europese landen, zijn verantwoordelijk voor de openbare watervoorziening en het beheer van het afvalwater. Het is daarom essentieel dat lokale en regionale overheden intensief worden betrokken bij het toekomstig Europees waterbeleid.

| 6. | De EU moet een nieuwe Europese waterstrategie lanceren en daarbij werken aan de directe en actieve inbreng van lokale en regionale overheden bij de herdefiniëring, coördinatie en harmonisatie van reeds bestaande richtlijnen en strategieën (Kaderrichtlijn Water, Grondwaterrichtlijn, Overstromingsrichtlijn, Waterschaarste- en droogtestrategie), of die nog in voorbereiding zijn (EU-voorstellen en doelstellingen ter aanpassing aan de klimaatverandering), vanaf de ontwerpfase van de Blueprint to Safeguard European Waters, zodat een brede publieke deelname gewaarborgd is. |
| --- | --- |

6.

De EU moet een nieuwe Europese waterstrategie lanceren en daarbij werken aan de directe en actieve inbreng van lokale en regionale overheden bij de herdefiniëring, coördinatie en harmonisatie van reeds bestaande richtlijnen en strategieën (Kaderrichtlijn Water, Grondwaterrichtlijn, Overstromingsrichtlijn, Waterschaarste- en droogtestrategie), of die nog in voorbereiding zijn (EU-voorstellen en doelstellingen ter aanpassing aan de klimaatverandering), vanaf de ontwerpfase van de Blueprint to Safeguard European Waters, zodat een brede publieke deelname gewaarborgd is.

| 7. | De toegenomen druk van de mens op de watervoorraden, die gepaard gaat met verdere verzwarende effecten (verdwijnen van ecosystemen, verlies van biodiversiteit, verminderd vermogen om water vast te houden, bodemverslechtering, klimaatverandering enz.) vergt maatregelen voor beheer en bescherming die alle beleidsgebieden van de Unie betreffen, ten aanzien van water, energie, landbouw, vervoer, afval, toerisme, bestrijding van en aanpassing aan de klimaatverandering, aan de hand van een integrale, en geen sectorale benadering. |
| --- | --- |

7.

De toegenomen druk van de mens op de watervoorraden, die gepaard gaat met verdere verzwarende effecten (verdwijnen van ecosystemen, verlies van biodiversiteit, verminderd vermogen om water vast te houden, bodemverslechtering, klimaatverandering enz.) vergt maatregelen voor beheer en bescherming die alle beleidsgebieden van de Unie betreffen, ten aanzien van water, energie, landbouw, vervoer, afval, toerisme, bestrijding van en aanpassing aan de klimaatverandering, aan de hand van een integrale, en geen sectorale benadering.

| 8. | Het CvdR hoopt dat de lidstaten, samen met regionale en lokale overheden, een duidelijk beleid voor de prijsbepaling van water vaststellen, met inachtneming van de nationale en lokale prerogatieven, en rekening houdend met de verschillende geografische en klimatologische omstandigheden, alsook met de gerelateerde sociale en milieu-aspecten. Dit beleid zou niet alleen moeten uitgaan van het beginsel „de vervuiler betaalt” (polluter pays), maar indien nodig ook, met progressieve tarieven, van het beginsel „de verspiller betaalt” (overuser pays); dit is immers een manier om het exploitatieverlies van het milieu tegen te gaan. Deze maatregel, die, mits in combinatie met een passende milieu-educatiecampagne, tot een bewustere houding van de gebruikers leidt, ook met betrekking tot het gebruik van sterk vervuilende producten (zoals residuen van geneesmiddelen, cosmetica, pesticiden enz.), kan het begin zijn van een over de gehele lijn doeltreffender waterbeheer, ook vanuit economisch oogpunt. |
| --- | --- |

8.

Het CvdR hoopt dat de lidstaten, samen met regionale en lokale overheden, een duidelijk beleid voor de prijsbepaling van water vaststellen, met inachtneming van de nationale en lokale prerogatieven, en rekening houdend met de verschillende geografische en klimatologische omstandigheden, alsook met de gerelateerde sociale en milieu-aspecten. Dit beleid zou niet alleen moeten uitgaan van het beginsel „de vervuiler betaalt” (polluter pays), maar indien nodig ook, met progressieve tarieven, van het beginsel „de verspiller betaalt” (overuser pays); dit is immers een manier om het exploitatieverlies van het milieu tegen te gaan. Deze maatregel, die, mits in combinatie met een passende milieu-educatiecampagne, tot een bewustere houding van de gebruikers leidt, ook met betrekking tot het gebruik van sterk vervuilende producten (zoals residuen van geneesmiddelen, cosmetica, pesticiden enz.), kan het begin zijn van een over de gehele lijn doeltreffender waterbeheer, ook vanuit economisch oogpunt.

| 9. | De wetenschap en technologische innovatie vervullen een sleutelrol in het omschrijven van geavanceerde praktijken voor het beheer van de watercyclus, als essentieel uitgangspunt voor de planning van nieuwe infrastructurele maatregelen. Tegelijkertijd kunnen onderzoek en innovatie de groei en werkgelegenheid binnen een groene industrie in belangrijke mate aanzwengelen. |
| --- | --- |

9.

De wetenschap en technologische innovatie vervullen een sleutelrol in het omschrijven van geavanceerde praktijken voor het beheer van de watercyclus, als essentieel uitgangspunt voor de planning van nieuwe infrastructurele maatregelen. Tegelijkertijd kunnen onderzoek en innovatie de groei en werkgelegenheid binnen een groene industrie in belangrijke mate aanzwengelen.

| 10. | De waterproblematiek moet in een breed kader worden geplaatst. Het betreft waterschaarste en overstromingen, maar ook andere watergerelateerde bedreigingen die voortkomen uit klimaatverandering, zowel ten aanzien van de reeds bekende, zoals de neerslagintensiteit en de zeespiegelstijging, als ten aanzien van nog onbekende bedreigingen. |
| --- | --- |

10.

De waterproblematiek moet in een breed kader worden geplaatst. Het betreft waterschaarste en overstromingen, maar ook andere watergerelateerde bedreigingen die voortkomen uit klimaatverandering, zowel ten aanzien van de reeds bekende, zoals de neerslagintensiteit en de zeespiegelstijging, als ten aanzien van nog onbekende bedreigingen.

De watercyclus in het middelpunt van het beleid voor de aanpassing aan de klimaatverandering

| 11. | In het hedendaagse debat over klimaatverandering worden de waterreserves nog niet gezien als fundamenteel onderdeel van het ecosysteem waarvan behoud en bescherming essentiële voorwaarden zijn van elke maatregel voor bestrijding van en aanpassing aan de klimaatverandering; het CvdR bevestigt de bereidheid van regionale en lokale overheden om hun verantwoordelijkheid op te nemen en voorstellen te doen voor de uitwerking en uitvoering van mitigatie-acties (2). |
| --- | --- |

11.

In het hedendaagse debat over klimaatverandering worden de waterreserves nog niet gezien als fundamenteel onderdeel van het ecosysteem waarvan behoud en bescherming essentiële voorwaarden zijn van elke maatregel voor bestrijding van en aanpassing aan de klimaatverandering; het CvdR bevestigt de bereidheid van regionale en lokale overheden om hun verantwoordelijkheid op te nemen en voorstellen te doen voor de uitwerking en uitvoering van mitigatie-acties (2).

| 12. | De effecten van de klimaatverandering op de waterbalans zullen omvangrijke sociaaleconomische gevolgen hebben voor het gehele EU-grondgebied, waarbij extreme verschijnselen intensiever en vaker zullen optreden. De beteugeling hiervan vergt een integrale solidaire benadering, die voor het hele scala van communautair beleid geldt, en die verdergaan dan de geografische, economische en sociale dimensie van de betrokken overheid of sector. Daartoe wordt opnieuw opgeroepen tot uitbreiding van de wetenschappelijke samenwerking op Europees, nationaal en regionaal niveau, om de betrekkingen tussen oorzaak en gevolg te onderzoeken die ten grondslag liggen aan extreme klimaatverschijnselen (overstromingen en droogte) in Europa. |
| --- | --- |

12.

De effecten van de klimaatverandering op de waterbalans zullen omvangrijke sociaaleconomische gevolgen hebben voor het gehele EU-grondgebied, waarbij extreme verschijnselen intensiever en vaker zullen optreden. De beteugeling hiervan vergt een integrale solidaire benadering, die voor het hele scala van communautair beleid geldt, en die verdergaan dan de geografische, economische en sociale dimensie van de betrokken overheid of sector. Daartoe wordt opnieuw opgeroepen tot uitbreiding van de wetenschappelijke samenwerking op Europees, nationaal en regionaal niveau, om de betrekkingen tussen oorzaak en gevolg te onderzoeken die ten grondslag liggen aan extreme klimaatverschijnselen (overstromingen en droogte) in Europa.

| 13. | Het Comité beseft dat de regio's in de EU in verschillende mate de gevolgen van klimaatverandering ondervinden ten aanzien van de watervoorraad. Dit leidt tot aanzienlijke verschillen tussen de regio's in de Europese Unie, voor wat betreft de problemen die zij tegenkomen met water, ten aanzien van de hoeveelheid (te veel of te weinig) en de tijd van het jaar waarin deze problemen optreden (overstromingen in het voorjaar, droogte in de zomer). Aanpassingsmaatregelen die rekening houden met de verschillende geografische, economische en sociale kenmerken van de EU-regio's, zouden flexibel moeten zijn en gelanceerd moeten worden met strikte inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel (3). |
| --- | --- |

13.

Het Comité beseft dat de regio's in de EU in verschillende mate de gevolgen van klimaatverandering ondervinden ten aanzien van de watervoorraad. Dit leidt tot aanzienlijke verschillen tussen de regio's in de Europese Unie, voor wat betreft de problemen die zij tegenkomen met water, ten aanzien van de hoeveelheid (te veel of te weinig) en de tijd van het jaar waarin deze problemen optreden (overstromingen in het voorjaar, droogte in de zomer). Aanpassingsmaatregelen die rekening houden met de verschillende geografische, economische en sociale kenmerken van de EU-regio's, zouden flexibel moeten zijn en gelanceerd moeten worden met strikte inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel (3).

| 14. | Het CvdR ziet ook in dat klimaatverandering de beschikbaarheid van water in de Europese regio's zal wijzigen en bepalen, zij het per regio in verschillende mate, en dat ten gevolge hiervan de kans op conflicten tussen gebruikers zal toenemen en de migratie waarschijnlijk zal toenemen. Dit alles geldt met name voor de ultraperifere regio's, die in bijzonder kwetsbare geografische gebieden liggen. |
| --- | --- |

14.

Het CvdR ziet ook in dat klimaatverandering de beschikbaarheid van water in de Europese regio's zal wijzigen en bepalen, zij het per regio in verschillende mate, en dat ten gevolge hiervan de kans op conflicten tussen gebruikers zal toenemen en de migratie waarschijnlijk zal toenemen. Dit alles geldt met name voor de ultraperifere regio's, die in bijzonder kwetsbare geografische gebieden liggen.

| 15. | In het algemeen beleid voor de bestrijding van de klimaatverandering ten gevolge van menselijk handelen kan de EU correct waterbeheer aangrijpen als onmisbaar en doeltreffend instrument voor de terugdringing van de uitstoot van CO2 en voor het bevorderen van modellen voor duurzame groei, die een efficiënt gebruik van natuurlijke hulp- en energiebronnen aanmoedigen. |
| --- | --- |

15.

In het algemeen beleid voor de bestrijding van de klimaatverandering ten gevolge van menselijk handelen kan de EU correct waterbeheer aangrijpen als onmisbaar en doeltreffend instrument voor de terugdringing van de uitstoot van CO2 en voor het bevorderen van modellen voor duurzame groei, die een efficiënt gebruik van natuurlijke hulp- en energiebronnen aanmoedigen.

| 16. | Het vaststellen van betrouwbare procedures voor het schatten van de watervoorraad is onmisbare kennis voor de correcte vaststelling van Europees water- en milieubeleid; daarbij moeten de resultaten van op continentale schaal toegepaste klimaatmodellen geïntegreerd worden met de resultaten van regionaal en lokaal gehanteerde hydrologische modellen. |
| --- | --- |

16.

Het vaststellen van betrouwbare procedures voor het schatten van de watervoorraad is onmisbare kennis voor de correcte vaststelling van Europees water- en milieubeleid; daarbij moeten de resultaten van op continentale schaal toegepaste klimaatmodellen geïntegreerd worden met de resultaten van regionaal en lokaal gehanteerde hydrologische modellen.

| 17. | De EU en de lidstaten zouden hun productie van schone energie (green power) moeten opvoeren en alle mogelijke maatregelen moeten nemen die nuttig zijn voor de bouw van waterkrachtcentrales die geen CO2 uitstoten, mits de morfologie, het milieu, met name gelet op het ecologisch evenwicht en het bepaalde in de Kaderrichtlijn Water, en economische aspecten, zoals de bevaarbaarheid van de wateren, zulks toelaten. |
| --- | --- |

17.

De EU en de lidstaten zouden hun productie van schone energie (green power) moeten opvoeren en alle mogelijke maatregelen moeten nemen die nuttig zijn voor de bouw van waterkrachtcentrales die geen CO2 uitstoten, mits de morfologie, het milieu, met name gelet op het ecologisch evenwicht en het bepaalde in de Kaderrichtlijn Water, en economische aspecten, zoals de bevaarbaarheid van de wateren, zulks toelaten.

| 18. | De EU en de lidstaten zouden de nodige maatregelen moeten nemen om de thermische waterverontreiniging te beperken en het gebruik van koelwater in de energie- en industriële productie zoveel mogelijk tegen te gaan, vooral als dit negatieve gevolgen kan hebben voor de watervoorraden, de biodiversiteit of de volksgezondheid. |
| --- | --- |

18.

De EU en de lidstaten zouden de nodige maatregelen moeten nemen om de thermische waterverontreiniging te beperken en het gebruik van koelwater in de energie- en industriële productie zoveel mogelijk tegen te gaan, vooral als dit negatieve gevolgen kan hebben voor de watervoorraden, de biodiversiteit of de volksgezondheid.

| 19. | Wat betreft acties die de gevolgen van de watercrisis moeten verzachten, zouden alleen daar waar de vraag ongeveer gelijk is aan de beschikbare hoeveelheid nieuwe investeringen in de waterinfrastructuur in de regio gezien kunnen worden als een middel om zich aan te passen; nieuwe en verschillende opties op technologisch of beheersgebied kunnen, naargelang van de lokale omstandigheden, leiden tot een grotere beschikbaarheid, zonder verdere onttrekking van water. |
| --- | --- |

19.

Wat betreft acties die de gevolgen van de watercrisis moeten verzachten, zouden alleen daar waar de vraag ongeveer gelijk is aan de beschikbare hoeveelheid nieuwe investeringen in de waterinfrastructuur in de regio gezien kunnen worden als een middel om zich aan te passen; nieuwe en verschillende opties op technologisch of beheersgebied kunnen, naargelang van de lokale omstandigheden, leiden tot een grotere beschikbaarheid, zonder verdere onttrekking van water.

| 20. | De regionale en lokale overheden moeten een rol vervullen in de verspreiding van het besef van het belang van de hydrologische cyclus als uitgangspunt van de strategieën voor het beheer van waterbronnen; zo moet het komen tot doeltreffende en breed gedragen oplossingen ter aanpassing aan de klimaatverandering en tot uitwisseling van ervaringen op lokaal niveau. |
| --- | --- |

20.

De regionale en lokale overheden moeten een rol vervullen in de verspreiding van het besef van het belang van de hydrologische cyclus als uitgangspunt van de strategieën voor het beheer van waterbronnen; zo moet het komen tot doeltreffende en breed gedragen oplossingen ter aanpassing aan de klimaatverandering en tot uitwisseling van ervaringen op lokaal niveau.

Het evenwicht tussen vraag en aanbod, met inachtneming van de milieu-eisen en in samenhang met de Kaderrichtlijn Water

| 21. | De planning van initiatieven en acties die gericht zijn op een beter beheer van de watervoorraden moet noodzakelijkerwijs worden opgevat als een proces met meerdere doelstellingen. Daarbij moet rekening worden gehouden met de verscheidenheid van personen die hierbij rechtstreeks of deels belang hebben en moet worden uitgegaan van de beginselen van openbaarheid van watervoorraden, billijkheid, milieukwaliteit, volksgezondheid, de sociale functie van water en sociale zekerheid. |
| --- | --- |

21.

De planning van initiatieven en acties die gericht zijn op een beter beheer van de watervoorraden moet noodzakelijkerwijs worden opgevat als een proces met meerdere doelstellingen. Daarbij moet rekening worden gehouden met de verscheidenheid van personen die hierbij rechtstreeks of deels belang hebben en moet worden uitgegaan van de beginselen van openbaarheid van watervoorraden, billijkheid, milieukwaliteit, volksgezondheid, de sociale functie van water en sociale zekerheid.

| 22. | De toepassing, indien beschikbaar en economisch verantwoord, van de beste technieken inzake onttrekking, verdeling en gebruik van water kan leiden tot correct gebruik van de watervoorraden met inachtneming van de milieu-ethiek. Zo kunnen op middellange termijn via een solide en flexibel beheersmodel de eisen op milieu- en sociaaleconomisch gebied met elkaar in evenwicht worden gebracht. |
| --- | --- |

22.

De toepassing, indien beschikbaar en economisch verantwoord, van de beste technieken inzake onttrekking, verdeling en gebruik van water kan leiden tot correct gebruik van de watervoorraden met inachtneming van de milieu-ethiek. Zo kunnen op middellange termijn via een solide en flexibel beheersmodel de eisen op milieu- en sociaaleconomisch gebied met elkaar in evenwicht worden gebracht.

| 23. | Het CvdR hoopt op versterking van de oriënterende maatregelen en goedkeuring van nieuwe regelgevingsinstrumenten van de EU, waarbij elke lidstaat duidelijke en precieze efficiency-doelstellingen per bedrijfssector (civiele, industriële, landbouw-, visteelt-, aquacultuur-, toeristische en hydro-elektrische sector) vaststelt, uitgaande van zijn stroomgebied. |
| --- | --- |

23.

Het CvdR hoopt op versterking van de oriënterende maatregelen en goedkeuring van nieuwe regelgevingsinstrumenten van de EU, waarbij elke lidstaat duidelijke en precieze efficiency-doelstellingen per bedrijfssector (civiele, industriële, landbouw-, visteelt-, aquacultuur-, toeristische en hydro-elektrische sector) vaststelt, uitgaande van zijn stroomgebied.

| 24. | De planning van het gebruik van de watervoorraden, aan de hand van beheerplannen voor stroomgebieden (RBMP) is, ook met verschillende chronologische prioriteiten in verband met de omstandigheden in de diverse lidstaten, onontkoombaar; in dit verband kunnen de lokale en regionale overheden met het oog op de solidariteit en duurzaamheid voor synergie zorgen, in de geest van de KRW en tegemoetkomen aan de meeste milieufuncties, zonder dat de reproduceerheid op lange termijn in het gedrang komt en zonder sancties op te leggen aan de toegang voor legitiem gebruik en gebruik dat bescherming verdient. |
| --- | --- |

24.

De planning van het gebruik van de watervoorraden, aan de hand van beheerplannen voor stroomgebieden (RBMP) is, ook met verschillende chronologische prioriteiten in verband met de omstandigheden in de diverse lidstaten, onontkoombaar; in dit verband kunnen de lokale en regionale overheden met het oog op de solidariteit en duurzaamheid voor synergie zorgen, in de geest van de KRW en tegemoetkomen aan de meeste milieufuncties, zonder dat de reproduceerheid op lange termijn in het gedrang komt en zonder sancties op te leggen aan de toegang voor legitiem gebruik en gebruik dat bescherming verdient.

| 25. | De overdracht van water tussen stroomgebieden, waarbij de overdrachten binnen lidstaten voorrang verdienen, moeten gezien worden als onderdeel van een regionale, overkoepelende beheerstrategie die, met behoud van hydro- en hydrogeologische, sociaaleconomische en milieuduurzaamheid, tot stand moet komen en streeft naar een billijke verdeling van een eindig goed. Op het vlak van wateroverdracht zijn ook diepgaande effectbeoordelingen nodig. |
| --- | --- |

25.

De overdracht van water tussen stroomgebieden, waarbij de overdrachten binnen lidstaten voorrang verdienen, moeten gezien worden als onderdeel van een regionale, overkoepelende beheerstrategie die, met behoud van hydro- en hydrogeologische, sociaaleconomische en milieuduurzaamheid, tot stand moet komen en streeft naar een billijke verdeling van een eindig goed. Op het vlak van wateroverdracht zijn ook diepgaande effectbeoordelingen nodig.

| 26. | Essentieel voor een correcte vaststelling van de strategie om in te spelen op de toegenomen vraag naar water en regionale omstandigheden is de kennis van watersystemen in hun geheel, variërend van de hydrologische dynamiek van natuurlijke waterlichamen tot een evaluatie van de efficiëntie van systemen voor onttrekking, vervoer en verbruik. |
| --- | --- |

26.

Essentieel voor een correcte vaststelling van de strategie om in te spelen op de toegenomen vraag naar water en regionale omstandigheden is de kennis van watersystemen in hun geheel, variërend van de hydrologische dynamiek van natuurlijke waterlichamen tot een evaluatie van de efficiëntie van systemen voor onttrekking, vervoer en verbruik.

| 27. | Het Comité bepleit goedkeuring van nieuwe investeringsprogramma's binnen de Meerjarige Financiële vooruitzichten van de EU (2013-2020), die voorrang geven aan initiatieven op lange termijn en ervoor zorgen dat lidstaten pas nieuwe plannen ter versterking van de waterinfrastructuur kunnen opstellen na goedkeuring en tenuitvoerlegging van een gestructureerd actieprogramma inzake waterbeheer. Waterinfrastructuur die bedoeld is voor ontzouting, een energie-intensief proces, mag alleen worden overwogen als de voordelen opwegen tegen de nadelen op milieugebied. Het Comité beveelt hiervoor een multi-level governancestructuur aan zodat lokale en regionale overheden optimaal bij het opstellen van nationale programma's worden betrokken. |
| --- | --- |

27.

Het Comité bepleit goedkeuring van nieuwe investeringsprogramma's binnen de Meerjarige Financiële vooruitzichten van de EU (2013-2020), die voorrang geven aan initiatieven op lange termijn en ervoor zorgen dat lidstaten pas nieuwe plannen ter versterking van de waterinfrastructuur kunnen opstellen na goedkeuring en tenuitvoerlegging van een gestructureerd actieprogramma inzake waterbeheer. Waterinfrastructuur die bedoeld is voor ontzouting, een energie-intensief proces, mag alleen worden overwogen als de voordelen opwegen tegen de nadelen op milieugebied. Het Comité beveelt hiervoor een multi-level governancestructuur aan zodat lokale en regionale overheden optimaal bij het opstellen van nationale programma's worden betrokken.

| 28. | Efficiënt omspringen met water moet een prioriteit zijn in de besparingsacties (water hierarchy
   (4); het Comité staat achter het initiatief van de Commissie voor „Water efficiency in Buildings”, dat het geïntegreerd zou willen zien in de Richtlijn Energieprestaties van gebouwen (5), om een stedelijke omgeving en bouwonderdelen te stimuleren die uitgaan van de principes van milieuduurzaamheid. De doelstelling van een efficiënt watergebruik in gebouwen zal specifiek moeten worden afgestemd op gebieden waar water een schaars goed is. |
| --- | --- |

28.

Efficiënt omspringen met water moet een prioriteit zijn in de besparingsacties (water hierarchy
   (4); het Comité staat achter het initiatief van de Commissie voor „Water efficiency in Buildings”, dat het geïntegreerd zou willen zien in de Richtlijn Energieprestaties van gebouwen (5), om een stedelijke omgeving en bouwonderdelen te stimuleren die uitgaan van de principes van milieuduurzaamheid. De doelstelling van een efficiënt watergebruik in gebouwen zal specifiek moeten worden afgestemd op gebieden waar water een schaars goed is.

| 29. | Het CvdR wil het gebruik stimuleren van onconventionele waterreserves door hergebruik en recyclage in elke omgeving te bevorderen, rekening houdend met de verschillende kenmerken en doelstellingen die de lidstaten hiertoe hebben, en door bevordering van door de regionale en lokale overheden ingevoerde en aan de omstandigheden aangepaste economische en fiscale instrumenten, ter ondersteuning van duurzame productie en ter beperking, waar dat nodig is, van het gebruik van grondwater. |
| --- | --- |

29.

Het CvdR wil het gebruik stimuleren van onconventionele waterreserves door hergebruik en recyclage in elke omgeving te bevorderen, rekening houdend met de verschillende kenmerken en doelstellingen die de lidstaten hiertoe hebben, en door bevordering van door de regionale en lokale overheden ingevoerde en aan de omstandigheden aangepaste economische en fiscale instrumenten, ter ondersteuning van duurzame productie en ter beperking, waar dat nodig is, van het gebruik van grondwater.

| 30. | Volgens het CvdR dienen er in het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) beginselen van conditionaliteit te worden ingevoerd voor de verspreiding van goede praktijken voor waterbeheer die verplichten tot het omschrijven van exploitatiewijzen en irrigatiepraktijken die afgestemd zijn op de plaatselijke beschikbaarheid van water. |
| --- | --- |

30.

Volgens het CvdR dienen er in het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) beginselen van conditionaliteit te worden ingevoerd voor de verspreiding van goede praktijken voor waterbeheer die verplichten tot het omschrijven van exploitatiewijzen en irrigatiepraktijken die afgestemd zijn op de plaatselijke beschikbaarheid van water.

| 31. | Het CvdR stelt voor om de beschikbare middelen in het nieuwe GLB deels te bestemmen voor waterbesparing in de landbouw via de goedkeuring van economische en fiscale instrumenten die het gebruik van teelten met een hoge waterefficiëntie („best crop per drop”) stimuleren en voor de stimulering van acties voor milieubehoud of –herstel in landbouwgebieden, zodat behoud van bossen en wetlands aangemoedigd wordt en achteruitgang en bodemerosie beperkt worden. Zo kunnen de voortschrijdende woestijnvorming en de zoutintrusie in ondergrondse kustwateren beteugeld worden. |
| --- | --- |

31.

Het CvdR stelt voor om de beschikbare middelen in het nieuwe GLB deels te bestemmen voor waterbesparing in de landbouw via de goedkeuring van economische en fiscale instrumenten die het gebruik van teelten met een hoge waterefficiëntie („best crop per drop”) stimuleren en voor de stimulering van acties voor milieubehoud of –herstel in landbouwgebieden, zodat behoud van bossen en wetlands aangemoedigd wordt en achteruitgang en bodemerosie beperkt worden. Zo kunnen de voortschrijdende woestijnvorming en de zoutintrusie in ondergrondse kustwateren beteugeld worden.

| 32. | Het is de hoogste tijd voor regelgeving met gedeelde doelstellingen voor efficiëntie en doeltreffendheid van het gebruik van water aan de hand van terugwinning en hergebruik, en die homogene Europese kwaliteitsniveaus bepaalt waarmee een correct gebruik van water per bedrijfssector kan worden gewaarborgd. Een en ander moet ervoor zorgen dat de aanpak van terugwinning en hergebruik van water volledig wordt geïntegreerd in de doelstellingen, in het besef dat de noodzaak hiertoe per lidstaat verschillend is gezien de uiteenlopende omstandigheden. |
| --- | --- |

32.

Het is de hoogste tijd voor regelgeving met gedeelde doelstellingen voor efficiëntie en doeltreffendheid van het gebruik van water aan de hand van terugwinning en hergebruik, en die homogene Europese kwaliteitsniveaus bepaalt waarmee een correct gebruik van water per bedrijfssector kan worden gewaarborgd. Een en ander moet ervoor zorgen dat de aanpak van terugwinning en hergebruik van water volledig wordt geïntegreerd in de doelstellingen, in het besef dat de noodzaak hiertoe per lidstaat verschillend is gezien de uiteenlopende omstandigheden.

Beheer van extreme gebeurtenissen, ook aan de hand van nieuwe soorten maatregelen

| 33. | De lokale en regionale overheden zouden bewust risicobeheer moeten beschouwen als het doeltreffendste interventiemiddel voor extreme gebeurtenissen, en moeten afstappen van de cultuur die streeft naar een optimaal beheer van noodsituaties (van crisisbeheer naar risicobeheer). |
| --- | --- |

33.

De lokale en regionale overheden zouden bewust risicobeheer moeten beschouwen als het doeltreffendste interventiemiddel voor extreme gebeurtenissen, en moeten afstappen van de cultuur die streeft naar een optimaal beheer van noodsituaties (van crisisbeheer naar risicobeheer).

| 34. | De lidstaten en de regionale en lokale overheden zouden, elk op grond van hun prerogatieven en bevoegdheden, en overeenkomstig artikel 7 van de Overstromingsrichtlijn (2007/60/EG); de coördinatie moeten verbeteren tussen de technisch-operationele structuren van de civiele bescherming en de milieudepartementen of –agentschappen die zich bezighouden met preventie en beheer van waterrisico's, teneinde kennis en vaardigheden uit te wisselen en te delen. De lokale en regionale overheden zouden verder zoveel mogelijk internationaal moeten samenwerken (zowel tussen lidstaten als tussen lidstaten en derde landen), overeenkomstig artikel 8 van de Richtlijn inzake overstromingen (2007/60/EG), wat betreft het internationale hydrografische bassin. |
| --- | --- |

34.

De lidstaten en de regionale en lokale overheden zouden, elk op grond van hun prerogatieven en bevoegdheden, en overeenkomstig artikel 7 van de Overstromingsrichtlijn (2007/60/EG); de coördinatie moeten verbeteren tussen de technisch-operationele structuren van de civiele bescherming en de milieudepartementen of –agentschappen die zich bezighouden met preventie en beheer van waterrisico's, teneinde kennis en vaardigheden uit te wisselen en te delen. De lokale en regionale overheden zouden verder zoveel mogelijk internationaal moeten samenwerken (zowel tussen lidstaten als tussen lidstaten en derde landen), overeenkomstig artikel 8 van de Richtlijn inzake overstromingen (2007/60/EG), wat betreft het internationale hydrografische bassin.

| 35. | Waterbeleid moet gebaseerd worden op de volgende drie elementen: bergen, vasthouden en afvoeren (storing, containing and drainage), die zich richten op het verminderen van de pieken in de watercyclus, waardoor het overschot aan water op een natuurlijke wijze kan worden afgevloeid terwijl er voldoende water beschikbaar blijft voor de tijden van waterschaarste. |
| --- | --- |

35.

Waterbeleid moet gebaseerd worden op de volgende drie elementen: bergen, vasthouden en afvoeren (storing, containing and drainage), die zich richten op het verminderen van de pieken in de watercyclus, waardoor het overschot aan water op een natuurlijke wijze kan worden afgevloeid terwijl er voldoende water beschikbaar blijft voor de tijden van waterschaarste.

| 36. | De prioriteit moet uitgaan naar acties ter preventie en beteugeling van de gevolgen van extreme gebeurtenissen door de natuurlijke omgeving te benutten en terug te winnen, in het besef dat zulke maatregelen, die biodiversiteit behouden en door duurzaam grondgebruik het herstel van de natuurlijke hydraulica van stroomgebieden bevorderen, uiterst doeltreffend zijn, niet alleen om de toenemende bodemafdekking tegen te gaan, maar ook om de gevolgen van de klimaatverandering te verzachten. |
| --- | --- |

36.

De prioriteit moet uitgaan naar acties ter preventie en beteugeling van de gevolgen van extreme gebeurtenissen door de natuurlijke omgeving te benutten en terug te winnen, in het besef dat zulke maatregelen, die biodiversiteit behouden en door duurzaam grondgebruik het herstel van de natuurlijke hydraulica van stroomgebieden bevorderen, uiterst doeltreffend zijn, niet alleen om de toenemende bodemafdekking tegen te gaan, maar ook om de gevolgen van de klimaatverandering te verzachten.

| 37. | Eén van de preventieve maatregelen is het creëren van meer ruimte voor het watersysteem. Bijvoorbeeld door aanleg van extra open water, maar ook door het toepassen van meervoudig ruimtegebruik, waarbij water een plaats krijgt in combinatie met een andere gebruiksfunctie, zoals wonen, werken, mobiliteit, recreatie en natuur. Hier ligt een belangrijke taak voor lokale en regionale overheden. |
| --- | --- |

37.

Eén van de preventieve maatregelen is het creëren van meer ruimte voor het watersysteem. Bijvoorbeeld door aanleg van extra open water, maar ook door het toepassen van meervoudig ruimtegebruik, waarbij water een plaats krijgt in combinatie met een andere gebruiksfunctie, zoals wonen, werken, mobiliteit, recreatie en natuur. Hier ligt een belangrijke taak voor lokale en regionale overheden.

| 38. | Het CvdR hoopt dat de EU en de lidstaten passende aandacht schenken aan het Europees Solidariteitsfonds, een onmisbaar instrument voor economische en sociale solidariteit in geval van extreme verschijnselen, en dat zij de regels voor toegang en beheer zo afstemmen dat het fonds optimaal gebruikt wordt. |
| --- | --- |

38.

Het CvdR hoopt dat de EU en de lidstaten passende aandacht schenken aan het Europees Solidariteitsfonds, een onmisbaar instrument voor economische en sociale solidariteit in geval van extreme verschijnselen, en dat zij de regels voor toegang en beheer zo afstemmen dat het fonds optimaal gebruikt wordt.

De rol van regionale en lokale overheden inzake governance en de uitbreiding van de internationale samenwerking

| 39. | In aansluiting op de KRW en Richtlijn 2007/60/EG meent het CvdR dat de planning van stroomgebieden, opgevat als analysemethode voor het milieu, het grondgebied en de economie, de correcte aanpak is om binnen de gehele EU een homogeen niveau van bescherming van watervoorraden te waarborgen. |
| --- | --- |

39.

In aansluiting op de KRW en Richtlijn 2007/60/EG meent het CvdR dat de planning van stroomgebieden, opgevat als analysemethode voor het milieu, het grondgebied en de economie, de correcte aanpak is om binnen de gehele EU een homogeen niveau van bescherming van watervoorraden te waarborgen.

| 40. | De lokale en regionale overheden moeten, als vertolkers van de wensen en verlangens van de bevolking, in het kader van de beheersplannen voor stroomgebieden en participatief beheer van de waterreserves, een programmerende, operationele en controlerende rol vervullen. De EU en de lidstaten zouden, ieder op grond van zijn prerogatieven, beleidsoriëntaties en prioriteiten voor het beheer moeten uitwerken. |
| --- | --- |

40.

De lokale en regionale overheden moeten, als vertolkers van de wensen en verlangens van de bevolking, in het kader van de beheersplannen voor stroomgebieden en participatief beheer van de waterreserves, een programmerende, operationele en controlerende rol vervullen. De EU en de lidstaten zouden, ieder op grond van zijn prerogatieven, beleidsoriëntaties en prioriteiten voor het beheer moeten uitwerken.

| 41. | De regionale en lokale overheden spelen een belangrijke rol in de verificatie en controle van de uitvoering van Europees beleid voor watervoorraden; de directe en participerende betrokkenheid van lokale overheden garandeert immers het welslagen van acties voor bescherming en behoud en zorgt voor verbondenheid met de streek en bewust respect voor de aanwezige natuurlijke hulpbronnen. |
| --- | --- |

41.

De regionale en lokale overheden spelen een belangrijke rol in de verificatie en controle van de uitvoering van Europees beleid voor watervoorraden; de directe en participerende betrokkenheid van lokale overheden garandeert immers het welslagen van acties voor bescherming en behoud en zorgt voor verbondenheid met de streek en bewust respect voor de aanwezige natuurlijke hulpbronnen.

| 42. | Bepleit wordt de inzet van bestaande of bijna uitgewerkte juridische en financiële instrumenten (beheersplannen voor stroomgebieden, plattelandsontwikkelings- en cohesieprogramma's, structuurfondsen, enz.), die kunnen zorgen voor „governance” van de watervoorraden in de stroomgebieddistricten. Daarbij moet gekeken worden naar alle aspecten in verband hiermee (kwaliteit en kwantiteit, scheepvaart en vervoer, energie) op een integrale en onderling samenhangende manier, ook gelet op gedeeld beheer van grensoverschrijdende waterlopen. |
| --- | --- |

42.

Bepleit wordt de inzet van bestaande of bijna uitgewerkte juridische en financiële instrumenten (beheersplannen voor stroomgebieden, plattelandsontwikkelings- en cohesieprogramma's, structuurfondsen, enz.), die kunnen zorgen voor „governance” van de watervoorraden in de stroomgebieddistricten. Daarbij moet gekeken worden naar alle aspecten in verband hiermee (kwaliteit en kwantiteit, scheepvaart en vervoer, energie) op een integrale en onderling samenhangende manier, ook gelet op gedeeld beheer van grensoverschrijdende waterlopen.

| 43. | De recente „EU-strategie voor de Donau-regio” kan gelden als een ook elders toepasbaar transnationaal model voor samenwerking en beheer voor watervoorraden, in de geest van de KRW en vanuit sociaal en milieu-oogpunt volledig duurzaam. Het CvdR hoopt dat bij de uitvoering van de strategie regionale en lokale overheden rechtstreeks betrokken zullen zijn. |
| --- | --- |

43.

De recente „EU-strategie voor de Donau-regio” kan gelden als een ook elders toepasbaar transnationaal model voor samenwerking en beheer voor watervoorraden, in de geest van de KRW en vanuit sociaal en milieu-oogpunt volledig duurzaam. Het CvdR hoopt dat bij de uitvoering van de strategie regionale en lokale overheden rechtstreeks betrokken zullen zijn.

| 44. | De regionale en lokale overheden vervullen een sleutelrol in de verzameling van milieugegevens (6) (het programma GMES kan hieraan een fundamentele bijdrage leveren). Het CvdR stelt voor de huidige Europese Waarnemingspost voor droogten om te zetten in een Europese Waterwaarnemingspost en de bevoegdheden ervan uit te breiden tot controle en stroomlijning van de beschikbare gegevens over de stand van zaken van de Europese waterreserves. |
| --- | --- |

44.

De regionale en lokale overheden vervullen een sleutelrol in de verzameling van milieugegevens (6) (het programma GMES kan hieraan een fundamentele bijdrage leveren). Het CvdR stelt voor de huidige Europese Waarnemingspost voor droogten om te zetten in een Europese Waterwaarnemingspost en de bevoegdheden ervan uit te breiden tot controle en stroomlijning van de beschikbare gegevens over de stand van zaken van de Europese waterreserves.

| 45. | Ter wille van de sociaaleconomische dimensie van ecosysteemdiensten en de doeltreffende invoering in de EU van een milieustrategie die „verder gaat dan het BBP” moeten de coherentie, transparantie en betrouwbaarheid van informatie en indicatoren over de staat van het milieu en de waterreserves buiten kijf staan (7). |
| --- | --- |

45.

Ter wille van de sociaaleconomische dimensie van ecosysteemdiensten en de doeltreffende invoering in de EU van een milieustrategie die „verder gaat dan het BBP” moeten de coherentie, transparantie en betrouwbaarheid van informatie en indicatoren over de staat van het milieu en de waterreserves buiten kijf staan (7).

Slotopmerkingen

| 46. | Onder verwijzing naar het kerninitiatief „Efficiënt gebruik van hulpbronnen” en de acties van zijn monitoringplatform voor de Europa 2020-strategie, hoopt het CvdR, hetzij in de omschrijving van de benadering, hetzij in het bepalen van operationele instrumenten, dat het kan bijdragen aan de acties van de Commissie op het gebied van waterreserves, energie en afval, in het besef dat de hiermee verbonden milieuaspecten onderling sterk verweven zijn. |
| --- | --- |

46.

Onder verwijzing naar het kerninitiatief „Efficiënt gebruik van hulpbronnen” en de acties van zijn monitoringplatform voor de Europa 2020-strategie, hoopt het CvdR, hetzij in de omschrijving van de benadering, hetzij in het bepalen van operationele instrumenten, dat het kan bijdragen aan de acties van de Commissie op het gebied van waterreserves, energie en afval, in het besef dat de hiermee verbonden milieuaspecten onderling sterk verweven zijn.

| 47. | Het is goed er nogmaals op te wijzen dat het beleid inzake waterkwaliteit van invloed is op de beschikbaarheid van voorraden en de mogelijkheden om deze te gebruiken. Dit is een aspect dat niet verwaarloosd mag worden. In dit verband is het ook wenselijk het optreden zoveel mogelijk op de toeleveringszijde te concentreren, meer bepaald wat het productbeleid betreft, zodat kan worden nagegaan welke gevolgen producten hebben voor de waterkwaliteit, met name via een analyse van hun levenscyclus en milieueffectbeoordelingen. |
| --- | --- |

47.

Het is goed er nogmaals op te wijzen dat het beleid inzake waterkwaliteit van invloed is op de beschikbaarheid van voorraden en de mogelijkheden om deze te gebruiken. Dit is een aspect dat niet verwaarloosd mag worden. In dit verband is het ook wenselijk het optreden zoveel mogelijk op de toeleveringszijde te concentreren, meer bepaald wat het productbeleid betreft, zodat kan worden nagegaan welke gevolgen producten hebben voor de waterkwaliteit, met name via een analyse van hun levenscyclus en milieueffectbeoordelingen.

| 48. | Het CvdR wil alles in het werk stellen om erop toe te zien dat toekomstige Europese dan wel nationale investeringen voor het beteugelen van de gevolgen, ook ten gevolge van klimaatverandering, van extreme verschijnselen (overstromingen en droogte) in de eerste plaats gericht zijn op de aanleg van „groene infrastructuur” (gebieden voor gecontroleerd overstromen, natuurlijke bassins voor waterretentie, herbebossingsmaatregelen en behoud van bergmilieu, heraanleg van oeverstroken en wetlands, aanleg en stabilisering van hellingen, enz.), ter waarborging van de waterhuishouding in het gebied en om nieuwe kansen te bieden voor toerisme en werkgelegenheid. Indien „groene-infrastructuur”maatregelen niet doelmatig of door lokale omstandigheden niet toelaatbaar zijn, is de „grijze infrastructuur” (kunstmatige barrières, overlaten, dijken, enz.) een noodzakelijke ingreep om het gebied, de mens en de economie tegen overstomingen te beschermen. |
| --- | --- |

48.

Het CvdR wil alles in het werk stellen om erop toe te zien dat toekomstige Europese dan wel nationale investeringen voor het beteugelen van de gevolgen, ook ten gevolge van klimaatverandering, van extreme verschijnselen (overstromingen en droogte) in de eerste plaats gericht zijn op de aanleg van „groene infrastructuur” (gebieden voor gecontroleerd overstromen, natuurlijke bassins voor waterretentie, herbebossingsmaatregelen en behoud van bergmilieu, heraanleg van oeverstroken en wetlands, aanleg en stabilisering van hellingen, enz.), ter waarborging van de waterhuishouding in het gebied en om nieuwe kansen te bieden voor toerisme en werkgelegenheid. Indien „groene-infrastructuur”maatregelen niet doelmatig of door lokale omstandigheden niet toelaatbaar zijn, is de „grijze infrastructuur” (kunstmatige barrières, overlaten, dijken, enz.) een noodzakelijke ingreep om het gebied, de mens en de economie tegen overstomingen te beschermen.

| 49. | In het kader van het EU-Kaderprogramma voor onderzoek moeten er projecten worden gestimuleerd voor de overdracht van kennis en techniek ter ondersteuning van de ontwikkeling van nieuwe technologie, die niet alleen het Europese concurrentievermogen verbetert, maar ook leidt tot een efficiënter en innovatiever beheer van waterreserves. |
| --- | --- |

49.

In het kader van het EU-Kaderprogramma voor onderzoek moeten er projecten worden gestimuleerd voor de overdracht van kennis en techniek ter ondersteuning van de ontwikkeling van nieuwe technologie, die niet alleen het Europese concurrentievermogen verbetert, maar ook leidt tot een efficiënter en innovatiever beheer van waterreserves.

| 50. | Het CvdR benadrukt zijn standpunt dat lokale en regionale overheden rechtstreeks moeten kunnen profiteren van de financiële middelen die door de regeling voor de handel in emissierechten worden gegenereerd, om lokale actieprogramma's te financieren voor de bestrijding van klimaatverandering (8). Deze middelen kunnen deels gebruikt worden voor acties om mensen bewuster te maken van de intrinsieke waarde van water, hetzij door de watervoetafdruk op producten te vermelden, hetzij door invoering van milieubeheersystemen (EMAS) in water-intensieve productieprocessen te begunstigen, hetzij door voorlichtingscampagnes en milieu-educatie te lanceren, om te beginnen op de basisschool. |
| --- | --- |

50.

Het CvdR benadrukt zijn standpunt dat lokale en regionale overheden rechtstreeks moeten kunnen profiteren van de financiële middelen die door de regeling voor de handel in emissierechten worden gegenereerd, om lokale actieprogramma's te financieren voor de bestrijding van klimaatverandering (8). Deze middelen kunnen deels gebruikt worden voor acties om mensen bewuster te maken van de intrinsieke waarde van water, hetzij door de watervoetafdruk op producten te vermelden, hetzij door invoering van milieubeheersystemen (EMAS) in water-intensieve productieprocessen te begunstigen, hetzij door voorlichtingscampagnes en milieu-educatie te lanceren, om te beginnen op de basisschool.

| 51. | Ook in verband met de vereisten voor de invoering van Richtlijn 2000/60/EG zou het duurzaam beheer van de waterreserves tot 2020 de volgende concrete en controleerbare doelstellingen moeten hebben: 1) toename met 20 % van de hoeveelheid bespaard water in alle sectoren; 2) toename met 20 % van het aantal waterlopen dat wordt gerenaturaliseerd, ook met het oog op betere bescherming tegen overstromingen; 3) toename met 20 % van de hoeveelheid water die momenteel voor landbouw- en industriële doeleinden hergebruikt en/of gerecycleerd wordt. Daarom pleit het Comité voor rechtstreekse integratie van het Convenant van burgemeesters. |
| --- | --- |

51.

Ook in verband met de vereisten voor de invoering van Richtlijn 2000/60/EG zou het duurzaam beheer van de waterreserves tot 2020 de volgende concrete en controleerbare doelstellingen moeten hebben: 1) toename met 20 % van de hoeveelheid bespaard water in alle sectoren; 2) toename met 20 % van het aantal waterlopen dat wordt gerenaturaliseerd, ook met het oog op betere bescherming tegen overstromingen; 3) toename met 20 % van de hoeveelheid water die momenteel voor landbouw- en industriële doeleinden hergebruikt en/of gerecycleerd wordt. Daarom pleit het Comité voor rechtstreekse integratie van het Convenant van burgemeesters.

Brussel, 30 juni 2011

De voorzitster van het Comité van de Regio's

Mercedes BRESSO

---

(1)  VN-resolutie A/RES/64/292 van 28 juli 2010

1

(2)  CvdR-advies over het „Witboek Aanpassing aan klimaatverandering: naar een Europees actiekader”, CdR 72/2009 fin.

2

(3)  „Witboek Aanpassing aan klimaatverandering: Naar een Europees actiekader”, COM(2009) 147 definitief.

3

(4)  Mededeling: De aanpak van waterschaarste en droogte in de Europese Unie - COM(2007) 414 definitief.

4

(5)  Richtlijn 2010/31/EU van 19 mei 2010 betreffende de energieprestatie van gebouwen.

5

(6)  CvdR-advies over „De rol van lokale en regionale overheden in het toekomstige milleubeleid”, CdR 164/2010 fin.

6

(7)  Europese Commissie: Derde voortgangsverslag over de mededeling inzake waterschaarste en droogte in de Europese Unie, COM(2011) 133 definitief.

7

(8)  CDR 164/2010 fin.

8

---

| 2.9.2011 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 259/19 |
| --- | --- | --- | --- |

2.9.2011

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 259/19

---

Advies van het Comité van de Regio's over het Europa 2020-kerninitiatief — Innovatie-unie

2011/C 259/04

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | herhaalt zijn steun voor de doelstellingen die tegen 2020 gehaald zouden moeten worden op het vlak van concurrentievermogen en innovatie. Hiertoe moet er blijvend in onderwijs en opleiding geïnvesteerd worden; |
| --- | --- |

—

herhaalt zijn steun voor de doelstellingen die tegen 2020 gehaald zouden moeten worden op het vlak van concurrentievermogen en innovatie. Hiertoe moet er blijvend in onderwijs en opleiding geïnvesteerd worden;

| — | erkent dat het belangrijk is dat er gestreefd wordt naar een evenwicht tussen technologische innovatie, sociale innovatie en innovatie van de publieke sector; |
| --- | --- |

—

erkent dat het belangrijk is dat er gestreefd wordt naar een evenwicht tussen technologische innovatie, sociale innovatie en innovatie van de publieke sector;

| — | herhaalt dat het absoluut noodzakelijk is dat de alle beroepsvaardigheden worden uitgebreid en op de behoeften van de arbeidsmarkt worden afgestemd; |
| --- | --- |

—

herhaalt dat het absoluut noodzakelijk is dat de alle beroepsvaardigheden worden uitgebreid en op de behoeften van de arbeidsmarkt worden afgestemd;

| — | benadrukt dat partnerschappen tussen universiteiten ertoe moeten bijdragen dat onderzoeksresultaten naar de markt worden gebracht, via de integratie van hoger onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven; wijst er in dit verband op dat het belangrijk is dat de lokale en regionale instanties de universiteiten ondersteuning bieden; |
| --- | --- |

—

benadrukt dat partnerschappen tussen universiteiten ertoe moeten bijdragen dat onderzoeksresultaten naar de markt worden gebracht, via de integratie van hoger onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven; wijst er in dit verband op dat het belangrijk is dat de lokale en regionale instanties de universiteiten ondersteuning bieden;

| — | is ingenomen met het nieuwe concept „regionale partnerfaciliteiten”, aangezien onderzoeksinfrastructuur een centrale functie vervult in innovatiesystemen die op kennis gebaseerd zijn; |
| --- | --- |

—

is ingenomen met het nieuwe concept „regionale partnerfaciliteiten”, aangezien onderzoeksinfrastructuur een centrale functie vervult in innovatiesystemen die op kennis gebaseerd zijn;

| — | wijst op het potentieel van grensoverschrijdende samenwerking, bijvoorbeeld de inkomende en uitgaande investeringen in de EU; |
| --- | --- |

—

wijst op het potentieel van grensoverschrijdende samenwerking, bijvoorbeeld de inkomende en uitgaande investeringen in de EU;

| — | wijst er nogmaals op dat om het hefboomeffect van de structuurfondsen te optimaliseren, de lidstaten en regio's nauwgezet zouden moeten toezien op de coherentie tussen lokale en regionale strategieën, nationale hervormingsplannen, nationale strategische referentiekaders en operationele programma's die op grond van het Europese cohesiebeleid worden uitgevoerd, overeenkomstig het gemeenschappelijk strategisch kader voor onderzoek en de slimme regionale specialisatietechnologieën. |
| --- | --- |

—

wijst er nogmaals op dat om het hefboomeffect van de structuurfondsen te optimaliseren, de lidstaten en regio's nauwgezet zouden moeten toezien op de coherentie tussen lokale en regionale strategieën, nationale hervormingsplannen, nationale strategische referentiekaders en operationele programma's die op grond van het Europese cohesiebeleid worden uitgevoerd, overeenkomstig het gemeenschappelijk strategisch kader voor onderzoek en de slimme regionale specialisatietechnologieën.

| Rapporteur | Roger KNOX (UK/EA), locoburgemeester van East Lothian |
| --- | --- |
| Referentiedocument | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's: Europa 2020-kerninitiatief — Innovatie-Unie
  COM(2010) 546 definitief |

Rapporteur

Roger KNOX (UK/EA), locoburgemeester van East Lothian

Referentiedocument

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's: Europa 2020-kerninitiatief — Innovatie-Unie

COM(2010) 546 definitief

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| 1. | is ingenomen met het voornemen van de Europese Commissie, zoals uiteengezet in de Mededeling Europa 2020-kerninitiatief – Innovatie-Unie, om te kiezen voor een veel strategischer aanpak en van innovatie een overkoepelend beleidsdoel op middellange en lange termijn te maken, waarbij het beleid van de EU, de lidstaten, de regio's en de lokale autoriteiten nauw op elkaar afgestemd wordt en elkaar wederzijds versterkt. |
| --- | --- |

1.

is ingenomen met het voornemen van de Europese Commissie, zoals uiteengezet in de Mededeling Europa 2020-kerninitiatief – Innovatie-Unie, om te kiezen voor een veel strategischer aanpak en van innovatie een overkoepelend beleidsdoel op middellange en lange termijn te maken, waarbij het beleid van de EU, de lidstaten, de regio's en de lokale autoriteiten nauw op elkaar afgestemd wordt en elkaar wederzijds versterkt.

| 2. | In dit verband is het inderdaad belangrijk de domeinen vast te stellen die comparatieve voordelen bieden wanneer het gaat om het uitstippelen van slimme regionale specialisatiestrategieën. Sommige regio's kunnen zich echter op meer dan één terrein onderscheiden. |
| --- | --- |

2.

In dit verband is het inderdaad belangrijk de domeinen vast te stellen die comparatieve voordelen bieden wanneer het gaat om het uitstippelen van slimme regionale specialisatiestrategieën. Sommige regio's kunnen zich echter op meer dan één terrein onderscheiden.

| 3. | Het Comité stelt met voldoening vast dat in de Resolutie van het Europees Parlement van 12 mei 2011 over de Innovatie-Unie benadrukt wordt dat regionale en lokale autoriteiten cruciale partners bij het in de praktijk brengen van de prioriteiten van de Innovatie-Unie. Zij staan het dichtst bij burgers, bedrijfsleven – met name het mkb – en kennisinstellingen en zijn daarom in staat een mix van beleidsinstrumenten op te zetten en te coördineren, gericht op kennisvalorisatie die het best past bij de regionale en lokale omstandigheden. |
| --- | --- |

3.

Het Comité stelt met voldoening vast dat in de Resolutie van het Europees Parlement van 12 mei 2011 over de Innovatie-Unie benadrukt wordt dat regionale en lokale autoriteiten cruciale partners bij het in de praktijk brengen van de prioriteiten van de Innovatie-Unie. Zij staan het dichtst bij burgers, bedrijfsleven – met name het mkb – en kennisinstellingen en zijn daarom in staat een mix van beleidsinstrumenten op te zetten en te coördineren, gericht op kennisvalorisatie die het best past bij de regionale en lokale omstandigheden.

| 4. | Er is een duidelijke en algemeen aanvaarde definitie nodig van wat onder „innovatie” en „excellentie” verstaan wordt. |
| --- | --- |

4.

Er is een duidelijke en algemeen aanvaarde definitie nodig van wat onder „innovatie” en „excellentie” verstaan wordt.

| 5. | Daarnaast moet verduidelijkt worden welke rol de regio's spelen bij het uitwerken van visies en het vastleggen van doelstellingen, en niet enkel bij de tenuitvoerlegging van het EU-beleid. |
| --- | --- |

5.

Daarnaast moet verduidelijkt worden welke rol de regio's spelen bij het uitwerken van visies en het vastleggen van doelstellingen, en niet enkel bij de tenuitvoerlegging van het EU-beleid.

| 6. | Positief is dat de Commissie gewag maakt van sociale innovatie, met inbegrip van innovatie door de overheid. Overal in de EU leveren openbare instanties en organisaties uit de sociale economie vaak uitzonderlijke inspanningen om na de recente periode van financiële beperkingen creativiteit aan de dag te leggen in hun werkzaamheden, zodat tegemoet wordt gekomen aan de behoeftes waar de markt en de traditionele vormen van ondernemen geen rekening mee houden. Aan sociale innovatie dient meer aandacht besteed te worden in steun- en financieringsprogramma's als het Europees Sociaal Fonds, de kaderprogramma's (kp's) en het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (CIP). |
| --- | --- |

6.

Positief is dat de Commissie gewag maakt van sociale innovatie, met inbegrip van innovatie door de overheid. Overal in de EU leveren openbare instanties en organisaties uit de sociale economie vaak uitzonderlijke inspanningen om na de recente periode van financiële beperkingen creativiteit aan de dag te leggen in hun werkzaamheden, zodat tegemoet wordt gekomen aan de behoeftes waar de markt en de traditionele vormen van ondernemen geen rekening mee houden. Aan sociale innovatie dient meer aandacht besteed te worden in steun- en financieringsprogramma's als het Europees Sociaal Fonds, de kaderprogramma's (kp's) en het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (CIP).

| 7. | Het Comité verzoekt na te gaan of territoriale pacten kunnen worden gebruikt bij de verwezenlijking van de kernprioriteiten van de Innovatie-Unie. In dit verband is het van belang dat degenen die verantwoordelijk zijn voor de tenuitvoerlegging van de Innovatie-Unie, nauw samenwerken met het Comité van de Regio's. |
| --- | --- |

7.

Het Comité verzoekt na te gaan of territoriale pacten kunnen worden gebruikt bij de verwezenlijking van de kernprioriteiten van de Innovatie-Unie. In dit verband is het van belang dat degenen die verantwoordelijk zijn voor de tenuitvoerlegging van de Innovatie-Unie, nauw samenwerken met het Comité van de Regio's.

| 8. | Het Comité wijst met nadruk op de crucial rol van eco-innovatie en schaart zich achter de oproep van het Europees Parlement om een ambitieus plan inzake eco-innovatie goed te keuren, waarin maatregelen worden voorgesteld om eco-innovatie in te voeren in alle fasen van de waardeketen (met inbegrip van de ontwerpfase) en waarin meer financiële middelen worden uitgetrokken voor initiatieven die op dit vlak worden genomen binnen het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie. |
| --- | --- |

8.

Het Comité wijst met nadruk op de crucial rol van eco-innovatie en schaart zich achter de oproep van het Europees Parlement om een ambitieus plan inzake eco-innovatie goed te keuren, waarin maatregelen worden voorgesteld om eco-innovatie in te voeren in alle fasen van de waardeketen (met inbegrip van de ontwerpfase) en waarin meer financiële middelen worden uitgetrokken voor initiatieven die op dit vlak worden genomen binnen het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie.

| 9. | Het valt te betreuren dat het kerninitiatief Innovatie-Unie voorgesteld is zonder een raming van de begrotingseffecten van de voorgestelde maatregelen. |
| --- | --- |

9.

Het valt te betreuren dat het kerninitiatief Innovatie-Unie voorgesteld is zonder een raming van de begrotingseffecten van de voorgestelde maatregelen.

| 10. | Positief zijn ook de Mededeling over de bijdrage van het regionaal beleid aan de slimme groei in het kader van de Europa 2020-strategie (COM(2010) 553) en het begeleidend document (SEC(2010) 1183), waarin de regionale dimensie van het kerninitiatief Innovatie-Unie aan de orde gesteld wordt. |
| --- | --- |

10.

Positief zijn ook de Mededeling over de bijdrage van het regionaal beleid aan de slimme groei in het kader van de Europa 2020-strategie (COM(2010) 553) en het begeleidend document (SEC(2010) 1183), waarin de regionale dimensie van het kerninitiatief Innovatie-Unie aan de orde gesteld wordt.

| 11. | Aangezien de agenda van de Innovatie-Unie 34 punten omvat, moeten er prioriteiten worden gesteld teneinde ondersteuning te kunnen bieden bij de tenuitvoerlegging ervan, concrete resultaten te kunnen boeken en geen onnodig tijdverlies te lijden. In dit verband doet het Comité de volgende suggesties: (a) synergieën tussen het cohesie- en innovatiebeleid tot stand brengen; (b) innovatiepartnerschappen in het leven roepen met een erkenning voor de rol voor de regio's; (c) de kennisbasis versterken en slimme specialisatie nastreven en (d) ideeën naar de markt brengen. |
| --- | --- |

11.

Aangezien de agenda van de Innovatie-Unie 34 punten omvat, moeten er prioriteiten worden gesteld teneinde ondersteuning te kunnen bieden bij de tenuitvoerlegging ervan, concrete resultaten te kunnen boeken en geen onnodig tijdverlies te lijden. In dit verband doet het Comité de volgende suggesties: (a) synergieën tussen het cohesie- en innovatiebeleid tot stand brengen; (b) innovatiepartnerschappen in het leven roepen met een erkenning voor de rol voor de regio's; (c) de kennisbasis versterken en slimme specialisatie nastreven en (d) ideeën naar de markt brengen.

| 12. | Het Comité wil de Commissie in het bijzonder wijzen op de situatie van innovatoren en individuele uitvinders die buiten hogescholen, grote bedrijven, overheden en overheidsadministraties of -ondernemingen om actief zijn. In de verdere uitwerking van het beleid zijn er strategieën nodig om innovatoren en individuele uitvinders te steunen en onder dezelfde voorwaarden in aanmerking te laten komen voor de gemeenschappelijke EU-steun. |
| --- | --- |

12.

Het Comité wil de Commissie in het bijzonder wijzen op de situatie van innovatoren en individuele uitvinders die buiten hogescholen, grote bedrijven, overheden en overheidsadministraties of -ondernemingen om actief zijn. In de verdere uitwerking van het beleid zijn er strategieën nodig om innovatoren en individuele uitvinders te steunen en onder dezelfde voorwaarden in aanmerking te laten komen voor de gemeenschappelijke EU-steun.

Synergieën tussen cohesie- en innovatiebeleid

| 13. | Het Comité is het met de Raad en het Europees Parlement eens dat het belangrijk is de synergieën te optimaliseren tussen, enerzijds, het EU-beleid inzake onderzoek en innovatie en, anderzijds, het beleid ter ondersteuning van de cohesie. |
| --- | --- |

13.

Het Comité is het met de Raad en het Europees Parlement eens dat het belangrijk is de synergieën te optimaliseren tussen, enerzijds, het EU-beleid inzake onderzoek en innovatie en, anderzijds, het beleid ter ondersteuning van de cohesie.

| 14. | Het Comité roept op tot meer samenhang, harmonisatie en complementariteit tussen de beleidsmaatregelen op het gebied van onderwijs, onderzoek en innovatie. Hierbij moet voldoende rekening worden gehouden met de specifieke kenmerken van de regio's. |
| --- | --- |

14.

Het Comité roept op tot meer samenhang, harmonisatie en complementariteit tussen de beleidsmaatregelen op het gebied van onderwijs, onderzoek en innovatie. Hierbij moet voldoende rekening worden gehouden met de specifieke kenmerken van de regio's.

| 15. | Er dient nogmaals op gewezen te worden dat om het hefboomeffect van de structuurfondsen te optimaliseren, de lidstaten en regio's nauwgezet zouden moeten toezien op de coherentie tussen lokale en regionale strategieën, nationale hervormingsplannen, nationale strategische referentiekaders en operationele programma's die op grond van het Europese cohesiebeleid worden uitgevoerd (1), overeenkomstig het gemeenschappelijk strategisch kader voor onderzoek en de slimme regionale specialisatietechnologieën. |
| --- | --- |

15.

Er dient nogmaals op gewezen te worden dat om het hefboomeffect van de structuurfondsen te optimaliseren, de lidstaten en regio's nauwgezet zouden moeten toezien op de coherentie tussen lokale en regionale strategieën, nationale hervormingsplannen, nationale strategische referentiekaders en operationele programma's die op grond van het Europese cohesiebeleid worden uitgevoerd (1), overeenkomstig het gemeenschappelijk strategisch kader voor onderzoek en de slimme regionale specialisatietechnologieën.

| 16. | Het cohesiebeleid speelt een speciale rol bij het ondersteunen van innovatie-activiteiten in de regio's. Het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) zou dan ook kunnen worden gebruikt om starterscentra en wetenschapsparken te financieren. Clusters zijn in het bijzonder belangrijk voor het mkb, omdat kleine en middelgrote ondernemingen hierbinnen gemakkelijker contact kunnen leggen met universiteiten en grote ondernemingen, en toegang kunnen krijgen tot internationale handelsnetwerken (2). |
| --- | --- |

16.

Het cohesiebeleid speelt een speciale rol bij het ondersteunen van innovatie-activiteiten in de regio's. Het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) zou dan ook kunnen worden gebruikt om starterscentra en wetenschapsparken te financieren. Clusters zijn in het bijzonder belangrijk voor het mkb, omdat kleine en middelgrote ondernemingen hierbinnen gemakkelijker contact kunnen leggen met universiteiten en grote ondernemingen, en toegang kunnen krijgen tot internationale handelsnetwerken (2).

| 17. | Wat het kerninitiatief Innovatie-Unie betreft, bestaat de mogelijkheid om de verdeling van taken en verantwoordelijkheden te verbeteren tussen, enerzijds, de op topkwaliteit gerichte ondersteuning van fundamenteel en toegepast onderzoek op Europees niveau en, anderzijds, ondersteuning van innovatie op decentraal niveau, teneinde regionale competenties te ontwikkelen en in de breedte het nodige effect te sorteren. Bovendien moet het potentieel worden onderkend van lokale en regionale instellingen die onderzoek verrichten op specifieke terreinen die van internationaal belang zijn, net als het potentieel dat voortvloeit uit de erkenning van praktijkgerichte innovaties in o.m. bedrijven. Zo kan in de breedte op diverse regionale niveaus het nodige effect gesorteerd worden om de doelstellingen van het kerninitiatief te verwezenlijken. |
| --- | --- |

17.

Wat het kerninitiatief Innovatie-Unie betreft, bestaat de mogelijkheid om de verdeling van taken en verantwoordelijkheden te verbeteren tussen, enerzijds, de op topkwaliteit gerichte ondersteuning van fundamenteel en toegepast onderzoek op Europees niveau en, anderzijds, ondersteuning van innovatie op decentraal niveau, teneinde regionale competenties te ontwikkelen en in de breedte het nodige effect te sorteren. Bovendien moet het potentieel worden onderkend van lokale en regionale instellingen die onderzoek verrichten op specifieke terreinen die van internationaal belang zijn, net als het potentieel dat voortvloeit uit de erkenning van praktijkgerichte innovaties in o.m. bedrijven. Zo kan in de breedte op diverse regionale niveaus het nodige effect gesorteerd worden om de doelstellingen van het kerninitiatief te verwezenlijken.

| 18. | De uitdaging bestaat erin na te gaan welke vormen van innovatie gerealiseerd kunnen worden via plannen voor geïntegreerde territoriale ontwikkeling. |
| --- | --- |

18.

De uitdaging bestaat erin na te gaan welke vormen van innovatie gerealiseerd kunnen worden via plannen voor geïntegreerde territoriale ontwikkeling.

| 19. | Het Comité blijft gekant tegen een gemeenschappelijk monothematisch innovatiefonds waarin alle Europese financiële instrumenten voor innovatie zouden worden samengebracht en waarbij m.n. gebruik zou worden gemaakt van de middelen die momenteel worden toegekend in het kader van de structuurfondsen. Deze „overheveling” van middelen zou er immers toe kunnen leiden dat uiteindelijk minder naar innovatie gaat. Erger nog, een dergelijke ingreep dreigt de integratie van innovatieprojecten in de territoriale ontwikkelingsstrategieën op losse schroeven te zetten. |
| --- | --- |

19.

Het Comité blijft gekant tegen een gemeenschappelijk monothematisch innovatiefonds waarin alle Europese financiële instrumenten voor innovatie zouden worden samengebracht en waarbij m.n. gebruik zou worden gemaakt van de middelen die momenteel worden toegekend in het kader van de structuurfondsen. Deze „overheveling” van middelen zou er immers toe kunnen leiden dat uiteindelijk minder naar innovatie gaat. Erger nog, een dergelijke ingreep dreigt de integratie van innovatieprojecten in de territoriale ontwikkelingsstrategieën op losse schroeven te zetten.

| 20. | Het Comité stelt voor om het innovatie- en cohesiebeleid van de EU op de volgende manier ten opzichte van elkaar af te bakenen: het cohesiebeleid ondersteunt die vormen van innovatie die het nauwst samenhangen met de bredere duurzame economische ontwikkeling van een betrokken gebied, bijvoorbeeld innovatieclusters; de doelstellingen van het innovatiebeleid die van nature geen territoriale dimensie hebben, dienen daarentegen bereikt te worden aan de hand van de thematische EU-fondsen, waarvoor in de hele EU oproepen gelanceerd worden, eerder dan via het cohesiebeleid, dat voorziet in bloksubsidies voor regio's. |
| --- | --- |

20.

Het Comité stelt voor om het innovatie- en cohesiebeleid van de EU op de volgende manier ten opzichte van elkaar af te bakenen: het cohesiebeleid ondersteunt die vormen van innovatie die het nauwst samenhangen met de bredere duurzame economische ontwikkeling van een betrokken gebied, bijvoorbeeld innovatieclusters; de doelstellingen van het innovatiebeleid die van nature geen territoriale dimensie hebben, dienen daarentegen bereikt te worden aan de hand van de thematische EU-fondsen, waarvoor in de hele EU oproepen gelanceerd worden, eerder dan via het cohesiebeleid, dat voorziet in bloksubsidies voor regio's.

| 21. | Aangezien het onderzoeks- en innovatielandschap in Europa erg gevarieerd is, pleit het Comité voor een beleid dat zowel excellentie als cohesie in de verschillende regio's van Europa doeltreffend ondersteunt. Bovendien kunnen zowel werkmethodes en dienstverlening als producten geïnnoveerd worden. Het is belangrijk meer aandacht te besteden aan de herziening van wat reeds bestaat en na te gaan hoe dat op een efficiëntere en meer gerichte manier gedaan kan worden. Daarnaast moet het eenvoudiger worden om innovatie nieuwe kansen te geven en er een gepaste waardering voor uit te spreken, zeker bij innovatie op het niveau van de gewone burger en in afgelegen regio's; hiertoe dient de toegang tot kennis en communicatie via betere fysieke en virtuele structuren vergemakkelijkt te worden. |
| --- | --- |

21.

Aangezien het onderzoeks- en innovatielandschap in Europa erg gevarieerd is, pleit het Comité voor een beleid dat zowel excellentie als cohesie in de verschillende regio's van Europa doeltreffend ondersteunt. Bovendien kunnen zowel werkmethodes en dienstverlening als producten geïnnoveerd worden. Het is belangrijk meer aandacht te besteden aan de herziening van wat reeds bestaat en na te gaan hoe dat op een efficiëntere en meer gerichte manier gedaan kan worden. Daarnaast moet het eenvoudiger worden om innovatie nieuwe kansen te geven en er een gepaste waardering voor uit te spreken, zeker bij innovatie op het niveau van de gewone burger en in afgelegen regio's; hiertoe dient de toegang tot kennis en communicatie via betere fysieke en virtuele structuren vergemakkelijkt te worden.

| 22. | Er dient nogmaals op gewezen te worden dat er in de volgende financieringsprogramma's voor onderzoek en innovatie meer synergieën ontwikkeld zouden kunnen worden met programma's die erop gericht zijn regionale capaciteiten te ontwikkelen en regio's aan O&O-activiteiten te laten deelnemen, in het kader van een gemeenschappelijke strategie. Zonder afbreuk te doen aan het beginsel van excellentie in onderzoek en innovatie kan dit bijvoorbeeld gebeuren via een regeling die het onder meer mogelijk maakt dat competente partners uit qua onderzoek achterblijvende regio's op een meer gestroomlijnde manier kunnen deelnemen aan projecten en programma's onder leiding van bekendere, excellente onderzoekers, via mentorregelingen en dergelijke. In dit verband zij gewezen op de mogelijkheden van lokale en regionale actoren om „competentiecentra” in combinatie met „excellentiepools” te stimuleren. Het Comité moedigt in dit verband de verspreiding en de uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden aan. |
| --- | --- |

22.

Er dient nogmaals op gewezen te worden dat er in de volgende financieringsprogramma's voor onderzoek en innovatie meer synergieën ontwikkeld zouden kunnen worden met programma's die erop gericht zijn regionale capaciteiten te ontwikkelen en regio's aan O&O-activiteiten te laten deelnemen, in het kader van een gemeenschappelijke strategie. Zonder afbreuk te doen aan het beginsel van excellentie in onderzoek en innovatie kan dit bijvoorbeeld gebeuren via een regeling die het onder meer mogelijk maakt dat competente partners uit qua onderzoek achterblijvende regio's op een meer gestroomlijnde manier kunnen deelnemen aan projecten en programma's onder leiding van bekendere, excellente onderzoekers, via mentorregelingen en dergelijke. In dit verband zij gewezen op de mogelijkheden van lokale en regionale actoren om „competentiecentra” in combinatie met „excellentiepools” te stimuleren. Het Comité moedigt in dit verband de verspreiding en de uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden aan.

| 23. | Het Comité van de Regio's is bereid er zorg voor te dragen dat er op een gecoördineerde wijze gebruik wordt gemaakt van KP7, de structuurfondsen, het KCI, het FEADER en het Europees Visserijfonds. Dit is een essentiële voorwaarde voor het verbeteren van de Europese concurrentiepositie en het bereiken van synergie-effecten tussen het beleid inzake cohesie, industrie, onderzoek, hoger onderwijs en innovatie op nationaal en regionaal niveau (3). |
| --- | --- |

23.

Het Comité van de Regio's is bereid er zorg voor te dragen dat er op een gecoördineerde wijze gebruik wordt gemaakt van KP7, de structuurfondsen, het KCI, het FEADER en het Europees Visserijfonds. Dit is een essentiële voorwaarde voor het verbeteren van de Europese concurrentiepositie en het bereiken van synergie-effecten tussen het beleid inzake cohesie, industrie, onderzoek, hoger onderwijs en innovatie op nationaal en regionaal niveau (3).

| 24. | Het is positief dat er inspanningen worden geleverd om de procedures te vereenvoudigen en dat er een „praktische gids” voor Europese financieringsmogelijkheden (4) verschenen is. Een bijzondere vermelding verdienen in dit verband de aanhoudende inspanningen om in de mogelijkheid te voorzien dat verschillende projectfases in een perspectief van continuïteit via verschillende programma's gefinancierd worden. Het zou een goede zaak zijn mocht de praktische gids een brede maar toegankelijke digitale toegangspoort zijn tot informatie en bronnen over programma's voor innovatie en onderzoek. |
| --- | --- |

24.

Het is positief dat er inspanningen worden geleverd om de procedures te vereenvoudigen en dat er een „praktische gids” voor Europese financieringsmogelijkheden (4) verschenen is. Een bijzondere vermelding verdienen in dit verband de aanhoudende inspanningen om in de mogelijkheid te voorzien dat verschillende projectfases in een perspectief van continuïteit via verschillende programma's gefinancierd worden. Het zou een goede zaak zijn mocht de praktische gids een brede maar toegankelijke digitale toegangspoort zijn tot informatie en bronnen over programma's voor innovatie en onderzoek.

| 25. | Het Comité onderschrijft het voorstel van het Europees Parlement om één loket of (help)desk op te zetten waar het mkb, onderzoekers, universiteiten, onderzoekscentra, regio's, bedrijven enz. een aanvraag kunnen indienen voor Europese, nationale regionale of lokale financiering van onderzoek en innovatie. Een voorstel op Europees niveau zou echter op lokaal en regionaal niveau navolging moeten krijgen. |
| --- | --- |

25.

Het Comité onderschrijft het voorstel van het Europees Parlement om één loket of (help)desk op te zetten waar het mkb, onderzoekers, universiteiten, onderzoekscentra, regio's, bedrijven enz. een aanvraag kunnen indienen voor Europese, nationale regionale of lokale financiering van onderzoek en innovatie. Een voorstel op Europees niveau zou echter op lokaal en regionaal niveau navolging moeten krijgen.

Innovatiepartnerschappen (EIP's)

| 26. | Het Comité steunt de benadering waarbij alle schakels in de innovatieketen, van onderzoek tot verkoop, in aanmerking genomen worden. |
| --- | --- |

26.

Het Comité steunt de benadering waarbij alle schakels in de innovatieketen, van onderzoek tot verkoop, in aanmerking genomen worden.

| 27. | Europese Innovatiepartnerschappen (EIP's) moeten bijdragen tot een gestroomlijnde benadering en mogen niet het zoveelste instrument toevoegen aan de vele reeds bestaande instrumenten. In dit verband dient te worden gewezen op de standpunten die het Comité geformuleerd heeft in een eerder advies over de vereenvoudiging van onderzoeksprogramma's (5), vooral wat betreft de volgende kwesties: de noodzaak van geconsolideerde financieringsinstrumenten, alsook de stroomlijning van de deelname van qua onderzoek achterliggende regio's; de opbouw van onderzoekscapaciteit en het absorptievermogen in alle regio's van de EU; een duidelijke erkenning, in nieuwe instrumenten, van de overeenkomsten en verschillen tussen wetenschap, technologische ontwikkeling en marktverspreiding. |
| --- | --- |

27.

Europese Innovatiepartnerschappen (EIP's) moeten bijdragen tot een gestroomlijnde benadering en mogen niet het zoveelste instrument toevoegen aan de vele reeds bestaande instrumenten. In dit verband dient te worden gewezen op de standpunten die het Comité geformuleerd heeft in een eerder advies over de vereenvoudiging van onderzoeksprogramma's (5), vooral wat betreft de volgende kwesties: de noodzaak van geconsolideerde financieringsinstrumenten, alsook de stroomlijning van de deelname van qua onderzoek achterliggende regio's; de opbouw van onderzoekscapaciteit en het absorptievermogen in alle regio's van de EU; een duidelijke erkenning, in nieuwe instrumenten, van de overeenkomsten en verschillen tussen wetenschap, technologische ontwikkeling en marktverspreiding.

| 28. | Het Comité is ingenomen met het proefpartnerschap inzake gezond en actief ouder worden en kijkt uit naar toekomstige partnerschappen. Het roept ook op kwesties aan te snijden die de lokale en regionale overheden aangaan. Het Comité meent dat de governance van het initiatief nadere aandacht vraagt om succesvol te zijn, gelet op het grote aantal organisaties en thema's die ermee verband houden. |
| --- | --- |

28.

Het Comité is ingenomen met het proefpartnerschap inzake gezond en actief ouder worden en kijkt uit naar toekomstige partnerschappen. Het roept ook op kwesties aan te snijden die de lokale en regionale overheden aangaan. Het Comité meent dat de governance van het initiatief nadere aandacht vraagt om succesvol te zijn, gelet op het grote aantal organisaties en thema's die ermee verband houden.

| 29. | Er zal vaart moeten worden gezet achter de lancering van het innovatiepartnerschap Intelligente steden/Intelligente regio's omdat snel uitgevoerde en cruciale ontwikkelingsactiviteiten noodzakelijk zijn als we nieuwe en onbevooroordeelde oplossingen willen vinden voor de problemen die zijn ontstaan door de economische crisis en de klimaatverandering, en als we deze in de steden praktisch willen toepassen. Het is m.n. van belang om de samenwerking te versterken tussen de regio's met leidende bedrijven en instellingen, en om deze regio's voldoende middelen ter beschikking te stellen om de bereikte resultaten op efficiënte wijze te verspreiden naar andere regio's, zodat ook deze hiervan gebruik kunnen maken. |
| --- | --- |

29.

Er zal vaart moeten worden gezet achter de lancering van het innovatiepartnerschap Intelligente steden/Intelligente regio's omdat snel uitgevoerde en cruciale ontwikkelingsactiviteiten noodzakelijk zijn als we nieuwe en onbevooroordeelde oplossingen willen vinden voor de problemen die zijn ontstaan door de economische crisis en de klimaatverandering, en als we deze in de steden praktisch willen toepassen. Het is m.n. van belang om de samenwerking te versterken tussen de regio's met leidende bedrijven en instellingen, en om deze regio's voldoende middelen ter beschikking te stellen om de bereikte resultaten op efficiënte wijze te verspreiden naar andere regio's, zodat ook deze hiervan gebruik kunnen maken.

| 30. | Het Comité roept alle lokale en regionale betrokkenen op om mee te werken aan de uitwerking, implementatie en follow-up van EIP's. Dit mag echter niet leiden tot nog meer, vaak verwarrende, kanalen die informatie en diensten aanbieden (bijvoorbeeld bedrijfsnetwerken, interfaces, kennisuitwisseling). Door een gebrek aan duidelijkheid kan het voor universiteiten, ondernemingen en vrijwilligers steeds moeilijker worden om te weten welke procedures precies gevolgd moeten worden. Door extra structuren te creëren zou de steeds grotere strijd om steeds schaarsere middelen alleen maar toenemen. |
| --- | --- |

30.

Het Comité roept alle lokale en regionale betrokkenen op om mee te werken aan de uitwerking, implementatie en follow-up van EIP's. Dit mag echter niet leiden tot nog meer, vaak verwarrende, kanalen die informatie en diensten aanbieden (bijvoorbeeld bedrijfsnetwerken, interfaces, kennisuitwisseling). Door een gebrek aan duidelijkheid kan het voor universiteiten, ondernemingen en vrijwilligers steeds moeilijker worden om te weten welke procedures precies gevolgd moeten worden. Door extra structuren te creëren zou de steeds grotere strijd om steeds schaarsere middelen alleen maar toenemen.

| 31. | Er dient gewezen te worden op het potentieel van grensoverschrijdende samenwerking (bijvoorbeeld de inkomende en uitgaande investeringen in de EU), het belang van ondersteunende randvoorwaarden en het feit dat innovatie sneller grenzen kan overschrijden als het mondiale karakter ervan erkend wordt. |
| --- | --- |

31.

Er dient gewezen te worden op het potentieel van grensoverschrijdende samenwerking (bijvoorbeeld de inkomende en uitgaande investeringen in de EU), het belang van ondersteunende randvoorwaarden en het feit dat innovatie sneller grenzen kan overschrijden als het mondiale karakter ervan erkend wordt.

| 32. | In dit verband verdient de mogelijke rol van structuren als EGTS en territoriale pacten extra aandacht. |
| --- | --- |

32.

In dit verband verdient de mogelijke rol van structuren als EGTS en territoriale pacten extra aandacht.

| 33. | Op veel plaatsen bestaan er lokale en regionale partnerschappen voor de overdracht van kennis en informatie, meestal tussen de lokale/regionale overheid en de lokale belanghebbenden uit de academische en bedrijfswereld. Ook tussen lokale en regionale universiteiten is samenwerking belangrijk, bijvoorbeeld door onderzoekscapaciteit te bundelen en ervaringen uit te wisselen. |
| --- | --- |

33.

Op veel plaatsen bestaan er lokale en regionale partnerschappen voor de overdracht van kennis en informatie, meestal tussen de lokale/regionale overheid en de lokale belanghebbenden uit de academische en bedrijfswereld. Ook tussen lokale en regionale universiteiten is samenwerking belangrijk, bijvoorbeeld door onderzoekscapaciteit te bundelen en ervaringen uit te wisselen.

| 34. | Indien van toepassing zouden er, in het licht van de beginselen van partnerschap en slimme specialisatie, via de innovatiepartnerschappen programma's voor regionale innovatie opgezet en geïmplementeerd kunnen worden, met behulp van middelen uit de structuurfondsen, waarbij de beheersautoriteiten door een verandering van regels de mogelijkheid van subdelegatie moet worden geboden. Dankzij dergelijke nieuwe oplossingen kunnen onderzoeksresultaten aanzienlijk sneller op lokaal en regionaal niveau worden toegepast. Het is belangrijk om alle belanghebbenden op een gepaste manier te betrekken bij de uitwerking, implementatie, follow-up en beoordeling van dergelijke programma's, zodat er waar mogelijk rekening wordt gehouden met hun specifieke behoeften. |
| --- | --- |

34.

Indien van toepassing zouden er, in het licht van de beginselen van partnerschap en slimme specialisatie, via de innovatiepartnerschappen programma's voor regionale innovatie opgezet en geïmplementeerd kunnen worden, met behulp van middelen uit de structuurfondsen, waarbij de beheersautoriteiten door een verandering van regels de mogelijkheid van subdelegatie moet worden geboden. Dankzij dergelijke nieuwe oplossingen kunnen onderzoeksresultaten aanzienlijk sneller op lokaal en regionaal niveau worden toegepast. Het is belangrijk om alle belanghebbenden op een gepaste manier te betrekken bij de uitwerking, implementatie, follow-up en beoordeling van dergelijke programma's, zodat er waar mogelijk rekening wordt gehouden met hun specifieke behoeften.

Kennisbasis en slimme specialisatie

| 35. | Het Comité spreekt opnieuw zijn steun uit voor de doelstellingen die tegen 2020 gehaald zouden moeten worden op het vlak van concurrentievermogen en innovatie. Hiertoe moet er blijvend in onderwijs en opleiding geïnvesteerd worden, vooral in tijden van economische onzekerheid (6). |
| --- | --- |

35.

Het Comité spreekt opnieuw zijn steun uit voor de doelstellingen die tegen 2020 gehaald zouden moeten worden op het vlak van concurrentievermogen en innovatie. Hiertoe moet er blijvend in onderwijs en opleiding geïnvesteerd worden, vooral in tijden van economische onzekerheid (6).

| 36. | Het is van strategisch belang dat Europa het concept innovatie binnen het onderwijssysteem ingang doet vinden. |
| --- | --- |

36.

Het is van strategisch belang dat Europa het concept innovatie binnen het onderwijssysteem ingang doet vinden.

| 37. | Door de aanhoudende economische crisis hebben reeds duizenden werknemers in de lidstaten van de EU hun baan verloren, een ontwikkeling die nog zal worden versterkt door de opkomst van nieuwe markten en het uitwijken van ondernemingen naar landen waar de productiekosten lager liggen. Het is absoluut noodzakelijk dat de alle beroepsvaardigheden worden uitgebreid en op de behoeften van de arbeidsmarkt worden afgestemd (7), zodat innovatie niet tot banenverlies leidt. |
| --- | --- |

37.

Door de aanhoudende economische crisis hebben reeds duizenden werknemers in de lidstaten van de EU hun baan verloren, een ontwikkeling die nog zal worden versterkt door de opkomst van nieuwe markten en het uitwijken van ondernemingen naar landen waar de productiekosten lager liggen. Het is absoluut noodzakelijk dat de alle beroepsvaardigheden worden uitgebreid en op de behoeften van de arbeidsmarkt worden afgestemd (7), zodat innovatie niet tot banenverlies leidt.

| 38. | In dit verband is het belangrijk dat de bedrijfs- en werkgelegenheidsinfrastructuur gelijke tred houdt met de innovatie van producten, van diensten of van procedures, zodat lokale innovatie ook de lokale gemeenschappen ten goede komt. |
| --- | --- |

38.

In dit verband is het belangrijk dat de bedrijfs- en werkgelegenheidsinfrastructuur gelijke tred houdt met de innovatie van producten, van diensten of van procedures, zodat lokale innovatie ook de lokale gemeenschappen ten goede komt.

| 39. | Partnerschappen tussen universiteiten moeten ertoe bijdragen dat onderzoeksresultaten naar de markt worden gebracht, via de integratie van hoger onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven. In dit verband is het belangrijk dat de lokale en regionale instanties de universiteiten, waarmee ze zullen samenwerken, ondersteuning bieden. Onderzoek dient echter in de breedste zin opgevat te worden en niet alleen in verband met productontwikkeling. Verder is het ook zaak dat vorsers aangemoedigd worden om het brede publiek in hun onderzoek te betrekken, vanuit die invalshoek projecten uitdenken en ontwikkelen, en de resultaten achteraf ruime bekendheid geven. |
| --- | --- |

39.

Partnerschappen tussen universiteiten moeten ertoe bijdragen dat onderzoeksresultaten naar de markt worden gebracht, via de integratie van hoger onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven. In dit verband is het belangrijk dat de lokale en regionale instanties de universiteiten, waarmee ze zullen samenwerken, ondersteuning bieden. Onderzoek dient echter in de breedste zin opgevat te worden en niet alleen in verband met productontwikkeling. Verder is het ook zaak dat vorsers aangemoedigd worden om het brede publiek in hun onderzoek te betrekken, vanuit die invalshoek projecten uitdenken en ontwikkelen, en de resultaten achteraf ruime bekendheid geven.

| 40. | Om te bepalen wat „slimme specialisatie” voor een gegeven regio betekent, dienen niet enkel de sterke en zwakke punten binnen die regio zelf in aanmerking te worden genomen, maar ook de kansen en risico's die zich in andere regio's en continenten voordoen. Daarom moet er voor de sectoren die in dit verband interessant kunnen zijn een volledig overzicht komen van de ontwikkelingen op wereldniveau. Voorts mogen eventuele spontane marktgestuurde ontwikkelingen in een regio mogen niet belemmerd worden omdat ze niet passen binnen de prioriteiten die voor die regio vastgelegd zijn. |
| --- | --- |

40.

Om te bepalen wat „slimme specialisatie” voor een gegeven regio betekent, dienen niet enkel de sterke en zwakke punten binnen die regio zelf in aanmerking te worden genomen, maar ook de kansen en risico's die zich in andere regio's en continenten voordoen. Daarom moet er voor de sectoren die in dit verband interessant kunnen zijn een volledig overzicht komen van de ontwikkelingen op wereldniveau. Voorts mogen eventuele spontane marktgestuurde ontwikkelingen in een regio mogen niet belemmerd worden omdat ze niet passen binnen de prioriteiten die voor die regio vastgelegd zijn.

| 41. | Slimme specialisatie mag geen excuus zijn om lokale en regionale overheden die al koplopers zijn te bevoordelen en andere regio's minder of geen steun te verlenen. Dit zou het basisbeginsel van territoriale samenhang in de EU onderuithalen. Daarom moet het innovatieniveau van de Europese regio's in kaart worden gebracht zodat specifieke instrumenten ter ondersteuning van achterblijvende regio's kunnen worden ingevoerd, zoals het ter beschikking stellen van ad-hocfinanciering die deze regio's helpt op één lijn te komen met de meest innoverende regio's. Eén manier om de samenwerking tussen verschillende regio's uit te breiden, is het scheppen van mogelijkheden voor minder ontwikkelde regio's om zich bijv. met behulp van de structuurfondsen de benodigde onderzoeksresultaten en toepassingsprocédés elders in Europa te verwerven. |
| --- | --- |

41.

Slimme specialisatie mag geen excuus zijn om lokale en regionale overheden die al koplopers zijn te bevoordelen en andere regio's minder of geen steun te verlenen. Dit zou het basisbeginsel van territoriale samenhang in de EU onderuithalen. Daarom moet het innovatieniveau van de Europese regio's in kaart worden gebracht zodat specifieke instrumenten ter ondersteuning van achterblijvende regio's kunnen worden ingevoerd, zoals het ter beschikking stellen van ad-hocfinanciering die deze regio's helpt op één lijn te komen met de meest innoverende regio's. Eén manier om de samenwerking tussen verschillende regio's uit te breiden, is het scheppen van mogelijkheden voor minder ontwikkelde regio's om zich bijv. met behulp van de structuurfondsen de benodigde onderzoeksresultaten en toepassingsprocédés elders in Europa te verwerven.

| 42. | Aangezien onderzoeksinfrastructuur een centrale functie vervult in innovatiesystemen die op kennis gebaseerd zijn, is het Comité ingenomen met het nieuwe concept „regionale partnerfaciliteiten” (8), alsook met partnerschappen tussen onderzoekscentra. Zij kunnen bijdragen tot een meer gelijkmatige ontwikkeling van de Europese onderzoeksruimte, door landen of regio's die minder groot zijn of minder ervaring hebben, tot concurrerend onderzoek en innovatieprestaties aan te zetten. |
| --- | --- |

42.

Aangezien onderzoeksinfrastructuur een centrale functie vervult in innovatiesystemen die op kennis gebaseerd zijn, is het Comité ingenomen met het nieuwe concept „regionale partnerfaciliteiten” (8), alsook met partnerschappen tussen onderzoekscentra. Zij kunnen bijdragen tot een meer gelijkmatige ontwikkeling van de Europese onderzoeksruimte, door landen of regio's die minder groot zijn of minder ervaring hebben, tot concurrerend onderzoek en innovatieprestaties aan te zetten.

| 43. | Er dient nogmaals op gewezen te worden dat de verdere ontwikkeling van virtuele, via ICT tot stand gebrachte infrastructuur van wezenlijk belang is om de communicatie in heel Europa en m.n. tussen geografisch afgelegen gebieden zoals eilanden en ultraperifere regio's te vergemakkelijken. |
| --- | --- |

43.

Er dient nogmaals op gewezen te worden dat de verdere ontwikkeling van virtuele, via ICT tot stand gebrachte infrastructuur van wezenlijk belang is om de communicatie in heel Europa en m.n. tussen geografisch afgelegen gebieden zoals eilanden en ultraperifere regio's te vergemakkelijken.

| 44. | Lokale en regionale overheden zouden betrokken moeten worden bij het platform voor slimme specialisatie. |
| --- | --- |

44.

Lokale en regionale overheden zouden betrokken moeten worden bij het platform voor slimme specialisatie.

| 45. | Lokale en regionale overheden zouden eveneens betrokken moeten worden bij de herziening van operationele programma's (OP's) die door de structuurfondsen worden gecofinancierd. Met hun belangen dient ook rekening gehouden te worden in de nationale hervormingsprogramma's. |
| --- | --- |

45.

Lokale en regionale overheden zouden eveneens betrokken moeten worden bij de herziening van operationele programma's (OP's) die door de structuurfondsen worden gecofinancierd. Met hun belangen dient ook rekening gehouden te worden in de nationale hervormingsprogramma's.

| 46. | Positief is het voornemen van de Europese Commissie om de OP's op één lijn te brengen met de prioriteiten van de Europa 2020-strategie. Daartoe moet men zich echter toespitsen op een kleiner aantal prioriteiten, alsook op de implementatie ervan in de praktijk, waarbij ook rekening gehouden moet worden met de specifieke regionale situatie. |
| --- | --- |

46.

Positief is het voornemen van de Europese Commissie om de OP's op één lijn te brengen met de prioriteiten van de Europa 2020-strategie. Daartoe moet men zich echter toespitsen op een kleiner aantal prioriteiten, alsook op de implementatie ervan in de praktijk, waarbij ook rekening gehouden moet worden met de specifieke regionale situatie.

| 47. | Hoewel het Comité op langere termijn voorstander is van één enkele, wereldwijd toepasbare indicator om vooruitgang te meten, steunt het de ontwikkeling van een systeem met een geïntegreerde indicator (waartoe het Europees Parlement opgeroepen heeft), waarbij indien mogelijk ook een beroep wordt gedaan op de Innobarometer inzake openbaar bestuur en overheidsdiensten. Dergelijke indicatoren dienen zo eenvoudig mogelijk te zijn en mogen de grote diversiteit van de Europese regio's niet uit het oog verliezen. Het Comité wenst op de hoogte te worden gehouden van de voorbereidende werkzaamheden met het oog op de ontwikkeling van een dergelijk systeem waar mogelijk wenst het Comité ook bij deze werkzaamheden te worden betrokken. |
| --- | --- |

47.

Hoewel het Comité op langere termijn voorstander is van één enkele, wereldwijd toepasbare indicator om vooruitgang te meten, steunt het de ontwikkeling van een systeem met een geïntegreerde indicator (waartoe het Europees Parlement opgeroepen heeft), waarbij indien mogelijk ook een beroep wordt gedaan op de Innobarometer inzake openbaar bestuur en overheidsdiensten. Dergelijke indicatoren dienen zo eenvoudig mogelijk te zijn en mogen de grote diversiteit van de Europese regio's niet uit het oog verliezen. Het Comité wenst op de hoogte te worden gehouden van de voorbereidende werkzaamheden met het oog op de ontwikkeling van een dergelijk systeem waar mogelijk wenst het Comité ook bij deze werkzaamheden te worden betrokken.

Ideeën naar de markt brengen

| 48. | Het is belangrijk dat er gestreefd wordt naar een evenwicht tussen technologische innovatie, sociale innovatie en innovatie van de publieke sector. Met name de bevordering van maatschappelijke innovaties is van belang, want deze kunnen de beoogde functionele en structurele veranderingen tot stand brengen door de verschillende deelgebieden waarop innovatie-activiteiten plaatsvinden, zoals technologie, kunst en design, cultuur en erfgoedbeheer, en dienstverlening, met elkaar te combineren tot één geheel voor de gebruiker. |
| --- | --- |

48.

Het is belangrijk dat er gestreefd wordt naar een evenwicht tussen technologische innovatie, sociale innovatie en innovatie van de publieke sector. Met name de bevordering van maatschappelijke innovaties is van belang, want deze kunnen de beoogde functionele en structurele veranderingen tot stand brengen door de verschillende deelgebieden waarop innovatie-activiteiten plaatsvinden, zoals technologie, kunst en design, cultuur en erfgoedbeheer, en dienstverlening, met elkaar te combineren tot één geheel voor de gebruiker.

| 49. | Positief is dat in de Mededeling wordt verwezen naar de culturele en creatieve industrie, aangezien deze sectoren een brugfunctie kunnen vervullen tussen creativiteit en innovatie. Om innovatie te bevorderen en te promoten is het belangrijk dat creatief wordt nagedacht over manieren om voorheen uiteenlopende disciplines met elkaar in contact te brengen, om te kijken of er nieuwe ideeën kunnen ontstaan. |
| --- | --- |

49.

Positief is dat in de Mededeling wordt verwezen naar de culturele en creatieve industrie, aangezien deze sectoren een brugfunctie kunnen vervullen tussen creativiteit en innovatie. Om innovatie te bevorderen en te promoten is het belangrijk dat creatief wordt nagedacht over manieren om voorheen uiteenlopende disciplines met elkaar in contact te brengen, om te kijken of er nieuwe ideeën kunnen ontstaan.

| 50. | Innovatie wordt steeds gecompliceerder en systemischer. Behalve uit wetenschappelijke activiteiten vloeit innovatie steeds vaker ook voort uit een bepaalde vraag of gelegenheid en gaat het om oplossingen voor concrete problemen en maatschappelijke uitdagingen. Bij de omzetting van de Innovatie-Unie moeten besluitvormers en onderzoekers actief worden aangemoedigd om, met gebruikmaking van alle voorhanden middelen ongeacht hun origine, nieuwe open innovatieconcepten te ontwikkelen die alle belanghebbenden ten goede komen. |
| --- | --- |

50.

Innovatie wordt steeds gecompliceerder en systemischer. Behalve uit wetenschappelijke activiteiten vloeit innovatie steeds vaker ook voort uit een bepaalde vraag of gelegenheid en gaat het om oplossingen voor concrete problemen en maatschappelijke uitdagingen. Bij de omzetting van de Innovatie-Unie moeten besluitvormers en onderzoekers actief worden aangemoedigd om, met gebruikmaking van alle voorhanden middelen ongeacht hun origine, nieuwe open innovatieconcepten te ontwikkelen die alle belanghebbenden ten goede komen.

| 51. | Het Comité is zich bewust van de enorme koopkracht die overheidsopdrachten vertegenwoordigen (ze zijn goed voor 17 % van het BBP in de EU-27), alsook van het feit dat ze een cruciale rol spelen als drijvende kracht achter innovatie en als natuurlijke drijfveer om hogere normen te hanteren (o.a. op sociaal en milieugebied). |
| --- | --- |

51.

Het Comité is zich bewust van de enorme koopkracht die overheidsopdrachten vertegenwoordigen (ze zijn goed voor 17 % van het BBP in de EU-27), alsook van het feit dat ze een cruciale rol spelen als drijvende kracht achter innovatie en als natuurlijke drijfveer om hogere normen te hanteren (o.a. op sociaal en milieugebied).

| 52. | Het Comité is voorstander van actieve betrokkenheid van het bedrijfsleven en de overheid bij steunregelingen voor innovatie. Als enkel de overheid de rol en de risico's van een leidende klant voor niet-bewezen producten en diensten op zich neemt, kan dit echter gevolgen hebben voor lokale en regionale overheden. |
| --- | --- |

52.

Het Comité is voorstander van actieve betrokkenheid van het bedrijfsleven en de overheid bij steunregelingen voor innovatie. Als enkel de overheid de rol en de risico's van een leidende klant voor niet-bewezen producten en diensten op zich neemt, kan dit echter gevolgen hebben voor lokale en regionale overheden.

| 53. | Het Comité is ingenomen met de initiatieven die gericht zijn op de uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden op het gebied van overheidsopdrachten voor innovatie. |
| --- | --- |

53.

Het Comité is ingenomen met de initiatieven die gericht zijn op de uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden op het gebied van overheidsopdrachten voor innovatie.

| 54. | Het Comité is echter bezorgd over de mogelijke gevolgen voor lokale en regionale overheden als lidstaten en regio's verplicht worden om speciale budgetten voor precommerciële overheidsopdrachten en overheidsopdrachten voor innovatieve producten en diensten opzij te zetten. Geïnteresseerde regio's moeten o.a. met financiële middelen en regelgeving die voldoende ruimte laat voor flexibiliteit, worden gestimuleerd om proefprojecten op te zetten. |
| --- | --- |

54.

Het Comité is echter bezorgd over de mogelijke gevolgen voor lokale en regionale overheden als lidstaten en regio's verplicht worden om speciale budgetten voor precommerciële overheidsopdrachten en overheidsopdrachten voor innovatieve producten en diensten opzij te zetten. Geïnteresseerde regio's moeten o.a. met financiële middelen en regelgeving die voldoende ruimte laat voor flexibiliteit, worden gestimuleerd om proefprojecten op te zetten.

| 55. | Lokale en regionale overheden zouden nauw betrokken moeten worden bij de voorbereiding van het wettelijke kader, alsook van onderzoeks- en financieringsprogramma's en proefprojecten op het vlak van innovatieve openbare diensten en innovatieve overheidsopdrachten. |
| --- | --- |

55.

Lokale en regionale overheden zouden nauw betrokken moeten worden bij de voorbereiding van het wettelijke kader, alsook van onderzoeks- en financieringsprogramma's en proefprojecten op het vlak van innovatieve openbare diensten en innovatieve overheidsopdrachten.

| 56. | Om de Innovatie-Unie een territoriale dimensie te geven zou het nuttig kunnen zijn om een onderscheid te maken tussen hoogwaardige innovatie en uitmuntendheidsprogramma's, die vanwege hun aard via thematische innovatieprogramma's ondersteund moeten worden, en meer praktische, rechtstreeks commercialiseerbare vormen van innovatie, die door lokale en regionale innovatiepartnerschappen met de privésector ondersteund zouden kunnen worden. Deze laatst vermelde vormen van innovatie zouden het eerst aan bod komen, aangezien ze sneller tot resultaten op korte termijn kunnen leiden en het eenvoudig is er op lokaal niveau overeenkomsten over te sluiten. |
| --- | --- |

56.

Om de Innovatie-Unie een territoriale dimensie te geven zou het nuttig kunnen zijn om een onderscheid te maken tussen hoogwaardige innovatie en uitmuntendheidsprogramma's, die vanwege hun aard via thematische innovatieprogramma's ondersteund moeten worden, en meer praktische, rechtstreeks commercialiseerbare vormen van innovatie, die door lokale en regionale innovatiepartnerschappen met de privésector ondersteund zouden kunnen worden. Deze laatst vermelde vormen van innovatie zouden het eerst aan bod komen, aangezien ze sneller tot resultaten op korte termijn kunnen leiden en het eenvoudig is er op lokaal niveau overeenkomsten over te sluiten.

| 57. | Er dient nogmaals op gewezen te worden dat het op grond van de EU-richtlijnen inzake overheidsopdrachten al toegestaan is om selectiecriteria te hanteren die de aankoop van innovatieve goederen en diensten bevorderen. In verband hiermee heeft de Commissie de afgelopen jaren diverse soorten richtsnoeren verstrekt, met inbegrip van advies over de precommerciële fase. |
| --- | --- |

57.

Er dient nogmaals op gewezen te worden dat het op grond van de EU-richtlijnen inzake overheidsopdrachten al toegestaan is om selectiecriteria te hanteren die de aankoop van innovatieve goederen en diensten bevorderen. In verband hiermee heeft de Commissie de afgelopen jaren diverse soorten richtsnoeren verstrekt, met inbegrip van advies over de precommerciële fase.

| 58. | Het Comité stelt vast dat de Europese Commissie bezorgd is over de ernstige belemmeringen die het gebruik van selectiecriteria voor innovatieve overheidsopdrachten in de weg staan en in plaats daarvan de verspreiding van innovatievriendelijke praktijken inzake overheidsopdrachten aanmoedigt. |
| --- | --- |

58.

Het Comité stelt vast dat de Europese Commissie bezorgd is over de ernstige belemmeringen die het gebruik van selectiecriteria voor innovatieve overheidsopdrachten in de weg staan en in plaats daarvan de verspreiding van innovatievriendelijke praktijken inzake overheidsopdrachten aanmoedigt.

| 59. | Toch zijn EU-regels voor overheidsopdrachten vaak onsamenhangend en maken ze de nationale regelingen enkel ingewikkelder. Door nationale overheidsopdrachten aan regels te binden worden de grenzen afgetast van het subsidiariteitsbeginsel en van de in het Verdrag vastgelegde bevoegdheden. Dergelijke regels worden ook vaak in verband gebracht met wetgeving die er schijnbaar weinig mee te maken heeft of die door andere diensten van de Commissie wordt voorgesteld. |
| --- | --- |

59.

Toch zijn EU-regels voor overheidsopdrachten vaak onsamenhangend en maken ze de nationale regelingen enkel ingewikkelder. Door nationale overheidsopdrachten aan regels te binden worden de grenzen afgetast van het subsidiariteitsbeginsel en van de in het Verdrag vastgelegde bevoegdheden. Dergelijke regels worden ook vaak in verband gebracht met wetgeving die er schijnbaar weinig mee te maken heeft of die door andere diensten van de Commissie wordt voorgesteld.

| 60. | Voor de lokale en regionale overheden vormen rechtszekerheid, voorspelbaarheid en onderlinge samenhang, alsook een eenduidige interpretatie – door alle diensten van de Europese Commissie – van de EU-regels voor overheidsopdrachten, de basisvoorwaarde voor elk nieuw voorstel inzake overheidsopdrachten en de Innovatie-Unie. |
| --- | --- |

60.

Voor de lokale en regionale overheden vormen rechtszekerheid, voorspelbaarheid en onderlinge samenhang, alsook een eenduidige interpretatie – door alle diensten van de Europese Commissie – van de EU-regels voor overheidsopdrachten, de basisvoorwaarde voor elk nieuw voorstel inzake overheidsopdrachten en de Innovatie-Unie.

| 61. | Het mkb dient eenvoudiger toegang te krijgen tot financieringsprogramma's waardoor het beter aan het economische leven zou kunnen deelnemen. Aangezien de regels van de bestaande programma's vaak ingewikkeld en uiteenlopend zijn, is het voor het mkb moeilijk om eraan deel te nemen: wie in het mkb actief is, is meestal niet geneigd – of heeft de tijd niet – om de mogelijkheden van deze programma's uit te pluizen. Het Comité schaart zich uitdrukkelijk achter de belangrijke functie die het mkb heeft als drijvende kracht achter innovatie. |
| --- | --- |

61.

Het mkb dient eenvoudiger toegang te krijgen tot financieringsprogramma's waardoor het beter aan het economische leven zou kunnen deelnemen. Aangezien de regels van de bestaande programma's vaak ingewikkeld en uiteenlopend zijn, is het voor het mkb moeilijk om eraan deel te nemen: wie in het mkb actief is, is meestal niet geneigd – of heeft de tijd niet – om de mogelijkheden van deze programma's uit te pluizen. Het Comité schaart zich uitdrukkelijk achter de belangrijke functie die het mkb heeft als drijvende kracht achter innovatie.

| 62. | Het Comité verheugt zich over het voorstel van de Europese Commissie voor een gemeenschappelijk strategisch kader voor alle EU-fondsen met een territoriale dimensie (Cohesiefonds, EFRO, ESF, ELFPO, EVF). Dit zou coherent moeten zijn met het gemeenschappelijk strategisch kader voor innovatie, dat eveneens onlangs is voorgesteld. |
| --- | --- |

62.

Het Comité verheugt zich over het voorstel van de Europese Commissie voor een gemeenschappelijk strategisch kader voor alle EU-fondsen met een territoriale dimensie (Cohesiefonds, EFRO, ESF, ELFPO, EVF). Dit zou coherent moeten zijn met het gemeenschappelijk strategisch kader voor innovatie, dat eveneens onlangs is voorgesteld.

| 63. | Het gemeenschappelijk strategisch kader zou ook moeten voorzien in synergieën met „thematische” EU-fondsen die een territoriaal element bevatten, zoals duurzame plattelandsontwikkeling dankzij breedbandverbindingen, het TEN-T-transportfonds, het onderzoeksfonds of nieuwe „thematische” lokale initiatieven zoals „Smart Cities”. |
| --- | --- |

63.

Het gemeenschappelijk strategisch kader zou ook moeten voorzien in synergieën met „thematische” EU-fondsen die een territoriaal element bevatten, zoals duurzame plattelandsontwikkeling dankzij breedbandverbindingen, het TEN-T-transportfonds, het onderzoeksfonds of nieuwe „thematische” lokale initiatieven zoals „Smart Cities”.

| 64. | Aangezien de regels voor staatssteun vaak erg ingewikkeld zijn, roept het Comité op om via de voor 2011 geplande herziening duidelijkheid te verschaffen over de vormen van innovatie waaraan daadwerkelijk steun kan worden verleend. Als hierover duidelijkheid bestaat, kunnen nieuwe kansen gecreëerd worden om in sommige sectoren innovatieve bedrijven te steunen. |
| --- | --- |

64.

Aangezien de regels voor staatssteun vaak erg ingewikkeld zijn, roept het Comité op om via de voor 2011 geplande herziening duidelijkheid te verschaffen over de vormen van innovatie waaraan daadwerkelijk steun kan worden verleend. Als hierover duidelijkheid bestaat, kunnen nieuwe kansen gecreëerd worden om in sommige sectoren innovatieve bedrijven te steunen.

| 65. | Het Comité staat achter de vraag van de beroepssectoren om de administratie van het EU-innovatieprogramma te vereenvoudigen door meer open oproepen te organiseren voor het indienen van voorstellen en door een vaste datum te hanteren voor de bekendmaking hiervan. De beroepssectoren zijn immers van mening dat aanvragers zo beter weten waar ze aan toe zijn en dat administratiekosten op deze manier ook beperkt worden. Weten waar je, in administratief opzicht, aan toe bent is in dit verband zeker van belang. |
| --- | --- |

65.

Het Comité staat achter de vraag van de beroepssectoren om de administratie van het EU-innovatieprogramma te vereenvoudigen door meer open oproepen te organiseren voor het indienen van voorstellen en door een vaste datum te hanteren voor de bekendmaking hiervan. De beroepssectoren zijn immers van mening dat aanvragers zo beter weten waar ze aan toe zijn en dat administratiekosten op deze manier ook beperkt worden. Weten waar je, in administratief opzicht, aan toe bent is in dit verband zeker van belang.

| 66. | In EU-programma's, die vaak gekenmerkt worden door overmatige controle, dient volgens het Comité een beter evenwicht bereikt te worden tussen de risico's en de controlekosten. Daartoe is een controle- en verslaggevingsmechanisme nodig dat in verhouding staat tot de mogelijke risico's, onder meer voor instanties die hun goed bestuur en goede verslaggevingspraktijken al bewezen hebben. Het Comité roept op tot een aanpak die gebaseerd is op „wetenschap en technologie” of „wetenschap en innovatie” en die uitgaat van deugdelijke wetenschappelijke of technische criteria voor de kwaliteit (9). Dit valt te verkiezen boven een benadering waarbij regelmatige uitgaven het belangrijkst zijn, zoals nog steeds het geval is in de meeste EU-programma's. |
| --- | --- |

66.

In EU-programma's, die vaak gekenmerkt worden door overmatige controle, dient volgens het Comité een beter evenwicht bereikt te worden tussen de risico's en de controlekosten. Daartoe is een controle- en verslaggevingsmechanisme nodig dat in verhouding staat tot de mogelijke risico's, onder meer voor instanties die hun goed bestuur en goede verslaggevingspraktijken al bewezen hebben. Het Comité roept op tot een aanpak die gebaseerd is op „wetenschap en technologie” of „wetenschap en innovatie” en die uitgaat van deugdelijke wetenschappelijke of technische criteria voor de kwaliteit (9). Dit valt te verkiezen boven een benadering waarbij regelmatige uitgaven het belangrijkst zijn, zoals nog steeds het geval is in de meeste EU-programma's.

Brussel, 30 juni 2011

De voorzitster van het Comité van de Regio's

Mercedes BRESSO

---

(1)  CdR 118/2006 fin

1

(2)  CdR 157/2009 fin

2

(3)  CdR 157/2009 fin

3

(4)  CdR 230/2010 fin

4

(5)  CdR 230/2010 fin

5

(6)  CdR 231/2010 fin

6

(7)  CdR 85/2009 fin

7

(8)  European Strategy Forum on Research Infrastructures (ESFRI), European Roadmap for Research Infrastructures Implementation Report 2009.

8

European Roadmap for Research Infrastructures Implementation Report 2009

(9)  CdR 230/2010

9

---

| 2.9.2011 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 259/26 |
| --- | --- | --- | --- |

2.9.2011

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 259/26

---

Verkennend advies van het Comité van de Regio's over mainstreaming van de klimaatverandering en de begroting van de Europese Unie

2011/C 259/05

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S wijst op het volgende:

| — | Lokale en regionale overheden kunnen een wezenlijke bijdrage leveren aan de uitvoering van de Europa 2020-strategie; |
| --- | --- |

—

Lokale en regionale overheden kunnen een wezenlijke bijdrage leveren aan de uitvoering van de Europa 2020-strategie;

| — | De energie-efficiëntie van gebouwen is van essentieel belang; |
| --- | --- |

—

De energie-efficiëntie van gebouwen is van essentieel belang;

| — | Als leidraad voor investeringen is meer transparantie nodig. Cijfers over energiegebruik en -productie en over emissies dienen openbaar toegankelijk te zijn; |
| --- | --- |

—

Als leidraad voor investeringen is meer transparantie nodig. Cijfers over energiegebruik en -productie en over emissies dienen openbaar toegankelijk te zijn;

| — | Minstens één aparte prioriteit van de structuurfondsprogrammering voor de periode 2014-2020 zou het duurzame gebruik en de duurzame productie van energie moeten zijn. Op die manier krijgt dit doel de aandacht en betekenis die het verdient; |
| --- | --- |

—

Minstens één aparte prioriteit van de structuurfondsprogrammering voor de periode 2014-2020 zou het duurzame gebruik en de duurzame productie van energie moeten zijn. Op die manier krijgt dit doel de aandacht en betekenis die het verdient;

| — | Het Cohesiebeleid zou een speciaal op steden gericht onderdeel moeten krijgen waarmee steun wordt gegeven aan onder meer de ontwikkeling van actieplannen voor duurzame energie, verbetering en uitbreiding van stadsverwarming, WKK, productie van energie en gebruik van duurzame energie, straatverlichting, openbaar vervoer en „zachte” vervoerswijzen en de energie-efficiëntie van gebouwen. Ook zouden er ondersteunende diensten voor lokale overheden, zoals lokale en regionale energieagentschappen, moeten komen; |
| --- | --- |

—

Het Cohesiebeleid zou een speciaal op steden gericht onderdeel moeten krijgen waarmee steun wordt gegeven aan onder meer de ontwikkeling van actieplannen voor duurzame energie, verbetering en uitbreiding van stadsverwarming, WKK, productie van energie en gebruik van duurzame energie, straatverlichting, openbaar vervoer en „zachte” vervoerswijzen en de energie-efficiëntie van gebouwen. Ook zouden er ondersteunende diensten voor lokale overheden, zoals lokale en regionale energieagentschappen, moeten komen;

| — | Het ESF moet vooral gericht zijn op lokale capaciteitsopbouw. Dat is cruciaal voor de ontwikkeling van energiezuinige steden en zal een impuls geven aan lokale economieën; |
| --- | --- |

—

Het ESF moet vooral gericht zijn op lokale capaciteitsopbouw. Dat is cruciaal voor de ontwikkeling van energiezuinige steden en zal een impuls geven aan lokale economieën;

| — | Het CvdR is voorstander van efficiëntere financieringsmechanismen die een stimulans kunnen betekenen voor publiek-private samenwerking. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan laagrentende/renteloze leningen, bankgaranties, lokale roulerende fondsen en andere innovatieve financieringsinstrumenten, die conform het additionaliteitsbeginsel gebruikt zouden moeten worden in combinatie met de voor lokale en regionale overheden bestemde bedragen uit de structuurfondsen. |
| --- | --- |

—

Het CvdR is voorstander van efficiëntere financieringsmechanismen die een stimulans kunnen betekenen voor publiek-private samenwerking. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan laagrentende/renteloze leningen, bankgaranties, lokale roulerende fondsen en andere innovatieve financieringsinstrumenten, die conform het additionaliteitsbeginsel gebruikt zouden moeten worden in combinatie met de voor lokale en regionale overheden bestemde bedragen uit de structuurfondsen.

| Rapporteur | Algemeen rapporteur: Ilmar REEPALU (SE/PSE), lid van de gemeenteraad van Malmö |
| --- | --- |
| Referentiedocument | Brief van de Europese Commissie van 14 februari 2011 |

Rapporteur

Algemeen rapporteur: Ilmar REEPALU (SE/PSE), lid van de gemeenteraad van Malmö

Referentiedocument

Brief van de Europese Commissie van 14 februari 2011

I.   INLEIDING

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S wijst op het volgende:

Beleidsprioriteiten van de EU, lokale en regionale kansen en behoeften

| 1. | Klimaatverandering is een enorm wereldwijd probleem waarvan de impact lokaal en regionaal sterk uiteenloopt. Bij de aanpak van dit probleem moet gekeken worden naar de lokale en regionale omstandigheden en naar de kansen die slimme lokale en regionale oplossingen bieden. De problemen van de klimaatverandering zijn zo groot dat geen enkele lidstaat ze op eigen kracht het hoofd kan bieden. De Europese Unie kan hier voor meerwaarde zorgen. |
| --- | --- |

1.

Klimaatverandering is een enorm wereldwijd probleem waarvan de impact lokaal en regionaal sterk uiteenloopt. Bij de aanpak van dit probleem moet gekeken worden naar de lokale en regionale omstandigheden en naar de kansen die slimme lokale en regionale oplossingen bieden. De problemen van de klimaatverandering zijn zo groot dat geen enkele lidstaat ze op eigen kracht het hoofd kan bieden. De Europese Unie kan hier voor meerwaarde zorgen.

| 2. | In de Europa 2020-strategie hangen de doelstellingen werkgelegenheid, innovatie, onderwijs, sociale integratie en klimaat/energie nauw met elkaar samen; al deze aspecten zijn van cruciaal belang om sociale en territoriale samenhang – de overkoepelende doelstelling – tot stand te kunnen brengen. Voor de belangrijkste maatregelen om deze strategie ten uitvoer te brengen geldt als uitgangspunt een slimme, duurzame en inclusieve groei. |
| --- | --- |

2.

In de Europa 2020-strategie hangen de doelstellingen werkgelegenheid, innovatie, onderwijs, sociale integratie en klimaat/energie nauw met elkaar samen; al deze aspecten zijn van cruciaal belang om sociale en territoriale samenhang – de overkoepelende doelstelling – tot stand te kunnen brengen. Voor de belangrijkste maatregelen om deze strategie ten uitvoer te brengen geldt als uitgangspunt een slimme, duurzame en inclusieve groei.

| 3. | „Onze levensverzekering, ons natuurlijk kapitaal: een EU-biodiversiteitsstrategie voor 2020” is een goede aanvulling op de strijd tegen de klimaatverandering, omdat deze strategie een aantal essentiële maatregelen voor duurzaamheid en aanpassing aan de klimaatverandering bevat. |
| --- | --- |

3.

„Onze levensverzekering, ons natuurlijk kapitaal: een EU-biodiversiteitsstrategie voor 2020” is een goede aanvulling op de strijd tegen de klimaatverandering, omdat deze strategie een aantal essentiële maatregelen voor duurzaamheid en aanpassing aan de klimaatverandering bevat.

| 4. | Door het energieverbruik omlaag te brengen, de energievoorziening te decentraliseren, het gebruik van duurzame energie op te voeren en ervoor te zorgen dat ecosystemen de klimaatverandering doorstaan en de koolstofputten te behouden en uit te breiden, kunnen lokale en regionale overheden een wezenlijke bijdrage leveren aan de uitvoering van de Europa 2020-strategie en aan de overgang naar een koolstofarme economie. |
| --- | --- |

4.

Door het energieverbruik omlaag te brengen, de energievoorziening te decentraliseren, het gebruik van duurzame energie op te voeren en ervoor te zorgen dat ecosystemen de klimaatverandering doorstaan en de koolstofputten te behouden en uit te breiden, kunnen lokale en regionale overheden een wezenlijke bijdrage leveren aan de uitvoering van de Europa 2020-strategie en aan de overgang naar een koolstofarme economie.

| 5. | Een onvoorspelbaar klimaat is een risico voor de volksgezondheid, de infrastructuur, de landbouw, de biodiversiteit, de water- en voedselzekerheid en de economie. We moeten ons daar in steden en op het platteland door middel van beter ontworpen constructies en betere praktijken en technologieën tegen wapenen. |
| --- | --- |

5.

Een onvoorspelbaar klimaat is een risico voor de volksgezondheid, de infrastructuur, de landbouw, de biodiversiteit, de water- en voedselzekerheid en de economie. We moeten ons daar in steden en op het platteland door middel van beter ontworpen constructies en betere praktijken en technologieën tegen wapenen.

Klimaatmatregelen als aanjagers van de economie

| 6. | Op een intelligente groei gerichte klimaatmaatregelen kunnen gunstige effecten sorteren voor de economische ontwikkeling, groene banen, de veerkracht van ecosystemen, de sociale cohesie en de levensstandaard. In dit verband moet worden nagegaan in welke opzichten zich in welke sectoren dankzij de klimaatverandering economische kansen voordoen. |
| --- | --- |

6.

Op een intelligente groei gerichte klimaatmaatregelen kunnen gunstige effecten sorteren voor de economische ontwikkeling, groene banen, de veerkracht van ecosystemen, de sociale cohesie en de levensstandaard. In dit verband moet worden nagegaan in welke opzichten zich in welke sectoren dankzij de klimaatverandering economische kansen voordoen.

| 7. | Klimaatgerelateerde aanbestedingen en investeringen kunnen een impuls geven aan een eerlijke, inclusieve en duurzame groei. Worden economische ontwikkeling, sociale cohesie en ecologische financiering als een geheel behandeld, dan kan dat een stimulans betekenen voor de overgang naar een koolstofarme economie. |
| --- | --- |

7.

Klimaatgerelateerde aanbestedingen en investeringen kunnen een impuls geven aan een eerlijke, inclusieve en duurzame groei. Worden economische ontwikkeling, sociale cohesie en ecologische financiering als een geheel behandeld, dan kan dat een stimulans betekenen voor de overgang naar een koolstofarme economie.

| 8. | EU-investeringen in slimme lokale specialisaties kunnen regio's helpen bij innovatieve oplossingen om de lokale omstandigheden en kansen te gebruiken voor de ontwikkeling van koolstofarme economieën. |
| --- | --- |

8.

EU-investeringen in slimme lokale specialisaties kunnen regio's helpen bij innovatieve oplossingen om de lokale omstandigheden en kansen te gebruiken voor de ontwikkeling van koolstofarme economieën.

| 9. | Investeringen ter ontwikkeling van duurzame Europese steden en regio's kunnen het Europese bedrijfsleven beslist een steviger positie geven op de groeiende mondiale markt. |
| --- | --- |

9.

Investeringen ter ontwikkeling van duurzame Europese steden en regio's kunnen het Europese bedrijfsleven beslist een steviger positie geven op de groeiende mondiale markt.

| 10. | Het bedrijfsleven moet door middel van maatregelen en strategieën worden betrokken bij de ontwikkeling van een duurzame economie, zodat het in zijn handelsactiviteiten rekening houdt met maatschappij en milieu en verantwoordelijkheid neemt voor de gevolgen van zijn activiteiten. |
| --- | --- |

10.

Het bedrijfsleven moet door middel van maatregelen en strategieën worden betrokken bij de ontwikkeling van een duurzame economie, zodat het in zijn handelsactiviteiten rekening houdt met maatschappij en milieu en verantwoordelijkheid neemt voor de gevolgen van zijn activiteiten.

II.   MEER MAATREGELEN EN INVESTERINGEN NODIG

| 11. | Klimaatvriendelijke maatregelen vergen een omvangrijke langlopende financiering. Om de overstap te maken naar een koolstofarme en klimaatbestendigie economie zijn vooral investeringen nodig in energie-efficiëntie, gebouwen, duurzame energiebronnen, schoon vervoer en andere intelligente systemen voor een beter gebruik van hulpbronnen. In de hele EU hebben stad en platteland dringend steun nodig om mitigatie- en adaptatiemaatregelen te kunnen nemen. De Commissie heeft geraamd dat de EU de komende 40 jaar jaarlijks 270 miljard EUR, d.w.z. 1,5 % van haar BBP, extra moet investeren om de overschakeling op een koolstofarme economie mogelijk te maken en dat een intensivering van de klimaatmaatregelen in de periode tot 2020 1,5 miljoen extra banen kan opleveren. |
| --- | --- |

11.

Klimaatvriendelijke maatregelen vergen een omvangrijke langlopende financiering. Om de overstap te maken naar een koolstofarme en klimaatbestendigie economie zijn vooral investeringen nodig in energie-efficiëntie, gebouwen, duurzame energiebronnen, schoon vervoer en andere intelligente systemen voor een beter gebruik van hulpbronnen. In de hele EU hebben stad en platteland dringend steun nodig om mitigatie- en adaptatiemaatregelen te kunnen nemen. De Commissie heeft geraamd dat de EU de komende 40 jaar jaarlijks 270 miljard EUR, d.w.z. 1,5 % van haar BBP, extra moet investeren om de overschakeling op een koolstofarme economie mogelijk te maken en dat een intensivering van de klimaatmaatregelen in de periode tot 2020 1,5 miljoen extra banen kan opleveren.

| 12. | Het Burgemeestersconvenant dient substantieel versterkt te worden, waarbij ook moet worden voorzien in de nodige middelen om steden en regio's te ondersteunen bij de praktische uitwerking van klimaatactieplannen en om – in samenwerking met internationale partners zoals de Conference of Mayors van de VS – gezamenlijke normen voor de CO2-voetafdruk op te stellen. |
| --- | --- |

12.

Het Burgemeestersconvenant dient substantieel versterkt te worden, waarbij ook moet worden voorzien in de nodige middelen om steden en regio's te ondersteunen bij de praktische uitwerking van klimaatactieplannen en om – in samenwerking met internationale partners zoals de Conference of Mayors van de VS – gezamenlijke normen voor de CO2-voetafdruk op te stellen.

| 13. | Grote en kleine producenten van duurzame energie zouden in aanmerking moeten komen voor steunregelingen. Uitvoering van de 20-20-20-strategie van de EU is namelijk alleen mogelijk als het potentieel van de decentrale – lokale en regionale – energieproductie wordt benut. |
| --- | --- |

13.

Grote en kleine producenten van duurzame energie zouden in aanmerking moeten komen voor steunregelingen. Uitvoering van de 20-20-20-strategie van de EU is namelijk alleen mogelijk als het potentieel van de decentrale – lokale en regionale – energieproductie wordt benut.

| 14. | Om de gevolgen van de klimaatverandering op lokaal en regionaal niveau te beperken is de energie-efficiëntie van gebouwen van essentieel belang, aangezien in de EU gebouwen – woningen en bedrijfsgebouwen – de meeste energie gebruiken en de meeste CO2 uitstoten. Zij nemen ongeveer 40 % van het totale eindverbruik van energie in de EU voor hun rekening. |
| --- | --- |

14.

Om de gevolgen van de klimaatverandering op lokaal en regionaal niveau te beperken is de energie-efficiëntie van gebouwen van essentieel belang, aangezien in de EU gebouwen – woningen en bedrijfsgebouwen – de meeste energie gebruiken en de meeste CO2 uitstoten. Zij nemen ongeveer 40 % van het totale eindverbruik van energie in de EU voor hun rekening.

| 15. | Het werk aan duurzame vervoerssystemen moet worden opgevoerd en het vervoersgedrag van de mensen moet worden veranderd. Voor meer efficiëntie, minder emissies en minder luchtverontreiniging zijn op schone brandstoffen rijdende voertuigen van cruciaal belang. Milieuvriendelijk openbaar vervoer in agglomeraties is van groot belang. Er moeten meer structuurfondsmiddelen worden geïnvesteerd in schoon, koolstofarm openbaar vervoer. |
| --- | --- |

15.

Het werk aan duurzame vervoerssystemen moet worden opgevoerd en het vervoersgedrag van de mensen moet worden veranderd. Voor meer efficiëntie, minder emissies en minder luchtverontreiniging zijn op schone brandstoffen rijdende voertuigen van cruciaal belang. Milieuvriendelijk openbaar vervoer in agglomeraties is van groot belang. Er moeten meer structuurfondsmiddelen worden geïnvesteerd in schoon, koolstofarm openbaar vervoer.

| 16. | Het is zaak een impuls te geven aan de ontwikkeling en verbetering van koolstofputten, die het CO2-gehalte in de lucht omlaag helpen brengen, met name in regio's met de meest geschikte geologische en/of natuurlijke hulpbronnen. |
| --- | --- |

16.

Het is zaak een impuls te geven aan de ontwikkeling en verbetering van koolstofputten, die het CO2-gehalte in de lucht omlaag helpen brengen, met name in regio's met de meest geschikte geologische en/of natuurlijke hulpbronnen.

| 17. | De EU dient de toezeggingen die zij in internationaal verband op het gebied van klimaatfinanciering heeft gedaan, na te komen. De geldstromen die beschikbaar komen dankzij de internationale koolstofmarkt, zullen inderdaad ook gebruikt moeten worden als een van de bronnen om projecten in ontwikkelingslanden te ondersteunen. |
| --- | --- |

17.

De EU dient de toezeggingen die zij in internationaal verband op het gebied van klimaatfinanciering heeft gedaan, na te komen. De geldstromen die beschikbaar komen dankzij de internationale koolstofmarkt, zullen inderdaad ook gebruikt moeten worden als een van de bronnen om projecten in ontwikkelingslanden te ondersteunen.

| 18. | De bevolking dient ervan doordrongen te worden hoe weinig duurzaam de manieren zijn waarop de hulpbronnen momenteel worden verbruikt. |
| --- | --- |

18.

De bevolking dient ervan doordrongen te worden hoe weinig duurzaam de manieren zijn waarop de hulpbronnen momenteel worden verbruikt.

| 19. | Om voor een betere, op wetenschappelijke gegevens gebaseerde besluitvorming te zorgen moet de uitwisseling van kennis tussen wetenschap en politiek op een hoger niveau worden gebracht. |
| --- | --- |

19.

Om voor een betere, op wetenschappelijke gegevens gebaseerde besluitvorming te zorgen moet de uitwisseling van kennis tussen wetenschap en politiek op een hoger niveau worden gebracht.

III.   BEGINSELEN VOOR KLIMAATMAATREGELEN EN DE FINANCIERING HIERVAN

| 20. | Het subsidiariteitsbeginsel, het partnerschapsbeginsel en multilevel governance zijn basisvoorwaarden voor een goede besteding van de structuurfondsmiddelen. Lokale en regionale overheden zouden met name betrokken moeten worden bij het opstellen van, onderhandelen over en uitvoeren van de partnerschapscontracten die in de context van het gemeenschappelijk strategisch kader voor de EU-fondsen worden afgesloten. Dit is voor de EU een grote en unieke kans om haar uitgaven op diverse beleidsterreinen en bestuursniveaus meer samenhang te verlenen. |
| --- | --- |

20.

Het subsidiariteitsbeginsel, het partnerschapsbeginsel en multilevel governance zijn basisvoorwaarden voor een goede besteding van de structuurfondsmiddelen. Lokale en regionale overheden zouden met name betrokken moeten worden bij het opstellen van, onderhandelen over en uitvoeren van de partnerschapscontracten die in de context van het gemeenschappelijk strategisch kader voor de EU-fondsen worden afgesloten. Dit is voor de EU een grote en unieke kans om haar uitgaven op diverse beleidsterreinen en bestuursniveaus meer samenhang te verlenen.

| 21. | Het CvdR spreekt zich nogmaals uit tegen de oprichting van één uitsluitend op klimaatverandering gericht fonds waarin alle financiële instrumenten van de EU ter bestrijding van de klimaatverandering zouden worden samengebracht en waarbij m.n. gebruik zou worden gemaakt van de middelen die thans worden toegekend in het kader van de structuurfondsen. De overheveling van middelen zou er immers toe kunnen leiden dat uiteindelijk minder naar de bestrijding van de klimaatverandering gaat. Erger nog, een dergelijke ingreep dreigt de integratie van klimaatprojecten in de territoriale ontwikkelingsstrategieën op losse schroeven te zetten. |
| --- | --- |

21.

Het CvdR spreekt zich nogmaals uit tegen de oprichting van één uitsluitend op klimaatverandering gericht fonds waarin alle financiële instrumenten van de EU ter bestrijding van de klimaatverandering zouden worden samengebracht en waarbij m.n. gebruik zou worden gemaakt van de middelen die thans worden toegekend in het kader van de structuurfondsen. De overheveling van middelen zou er immers toe kunnen leiden dat uiteindelijk minder naar de bestrijding van de klimaatverandering gaat. Erger nog, een dergelijke ingreep dreigt de integratie van klimaatprojecten in de territoriale ontwikkelingsstrategieën op losse schroeven te zetten.

| 22. | Lokale en regionale reacties op de klimaatverandering moeten gezien worden als een aanvulling op internationaal, Europees en landelijk beleid. Uitgangspunt daarbij dienen de uitwisseling en samenwerking tussen regio's met min of meer dezelfde problemen en kansen te zijn. |
| --- | --- |

22.

Lokale en regionale reacties op de klimaatverandering moeten gezien worden als een aanvulling op internationaal, Europees en landelijk beleid. Uitgangspunt daarbij dienen de uitwisseling en samenwerking tussen regio's met min of meer dezelfde problemen en kansen te zijn.

| 23. | De beperking van en aanpassing aan de klimaatverandering heeft alleen kans van slagen als alle bestuurslagen daarbij betrokken worden. De op multilevel governance gebaseerde aanpak moet daarom verder worden uitgewerkt. Het CvdR heeft in dit verband bij de Europese Commissie en de lidstaten aangedrongen op toepassing van het subsidiariteitsbeginsel. |
| --- | --- |

23.

De beperking van en aanpassing aan de klimaatverandering heeft alleen kans van slagen als alle bestuurslagen daarbij betrokken worden. De op multilevel governance gebaseerde aanpak moet daarom verder worden uitgewerkt. Het CvdR heeft in dit verband bij de Europese Commissie en de lidstaten aangedrongen op toepassing van het subsidiariteitsbeginsel.

| 24. | Het is dan ook van belang om op alle bestuursniveaus in de EU administratieve belemmeringen te voorkomen. Hiervoor zijn onderling gecoördineerde maatregelen van lokale, regionale en nationale overheden en van de Europese Commissie nodig. |
| --- | --- |

24.

Het is dan ook van belang om op alle bestuursniveaus in de EU administratieve belemmeringen te voorkomen. Hiervoor zijn onderling gecoördineerde maatregelen van lokale, regionale en nationale overheden en van de Europese Commissie nodig.

| 25. | Het CvdR heeft er al eerder op gewezen: voor meer innovatie en een snelle overgang naar een koolstofarme en klimaatbestendige economie dienen sectorale of sectoroverstijgende energie- en klimaatallianties tussen regio's en ondernemingen ruim baan te krijgen. Zulke publiek-private samenwerkingsverbanden moeten duidelijk gericht zijn op de ontwikkeling en toepassing van koolstofarme technologieën en op de ontwikkeling en verbetering van koolstofputten en maatregelen ter aanpassing aan de klimaatverandering en om die reden specifieke steun uit de structuurfondsen krijgen. |
| --- | --- |

25.

Het CvdR heeft er al eerder op gewezen: voor meer innovatie en een snelle overgang naar een koolstofarme en klimaatbestendige economie dienen sectorale of sectoroverstijgende energie- en klimaatallianties tussen regio's en ondernemingen ruim baan te krijgen. Zulke publiek-private samenwerkingsverbanden moeten duidelijk gericht zijn op de ontwikkeling en toepassing van koolstofarme technologieën en op de ontwikkeling en verbetering van koolstofputten en maatregelen ter aanpassing aan de klimaatverandering en om die reden specifieke steun uit de structuurfondsen krijgen.

| 26. | Als leidraad voor investeringen is meer transparantie nodig. Cijfers over energiegebruik en -productie en over emissies en vooral over de ontwikkeling van de fysische klimaatparameters dienen openbaar toegankelijk te zijn. Ook moet het mogelijk worden gemaakt om klimaatgerelateerde begrotingsuitgaven te traceren, zodat de EU duidelijk kan laten zien welk gedeelte van haar uitgaven verband houdt met klimaatmaatregelen. |
| --- | --- |

26.

Als leidraad voor investeringen is meer transparantie nodig. Cijfers over energiegebruik en -productie en over emissies en vooral over de ontwikkeling van de fysische klimaatparameters dienen openbaar toegankelijk te zijn. Ook moet het mogelijk worden gemaakt om klimaatgerelateerde begrotingsuitgaven te traceren, zodat de EU duidelijk kan laten zien welk gedeelte van haar uitgaven verband houdt met klimaatmaatregelen.

IV.   PRIOREIT EN INTEGRATIE

| 27. | De aanpak van de klimaatverandering door middel van adaptatie- en mitigatiemaatregelen en het energiebeleid moeten topprioriteiten van de EU-begroting zijn. |
| --- | --- |

27.

De aanpak van de klimaatverandering door middel van adaptatie- en mitigatiemaatregelen en het energiebeleid moeten topprioriteiten van de EU-begroting zijn.

| 28. | Uit de EU-begroting moeten middelen worden toegewezen voor multilevel governance en alle EU-maatregelen zouden gebaseerd moeten zijn op een horizontale aanpak, met een combinatie van maatregelen ter bestrijding van én ter aanpassing aan de klimaatverandering. Daarbij is een duidelijke verdeling van de politieke en financiële taken en verantwoordelijkheden tussen de overheden op lokaal, nationaal en EU-niveau en ook tussen de verschillende beleidsmaatregelen geboden, om leemten, gebrek aan samenhang en overlappingen in de uitvoering van beleid te voorkomen. |
| --- | --- |

28.

Uit de EU-begroting moeten middelen worden toegewezen voor multilevel governance en alle EU-maatregelen zouden gebaseerd moeten zijn op een horizontale aanpak, met een combinatie van maatregelen ter bestrijding van én ter aanpassing aan de klimaatverandering. Daarbij is een duidelijke verdeling van de politieke en financiële taken en verantwoordelijkheden tussen de overheden op lokaal, nationaal en EU-niveau en ook tussen de verschillende beleidsmaatregelen geboden, om leemten, gebrek aan samenhang en overlappingen in de uitvoering van beleid te voorkomen.

| 29. | De EU-wetgeving en het beginsel dat toekenning van EU-gelden aan voorwaarden is gebonden zijn van cruciaal belang voor de uitvoering van de EU 2020-strategie. Klimaatmaatregelen moeten een vast onderdeel worden van alle EU-uitgaven, ook van de structuurfondsen en de fondsen voor landbouw, plattelandsontwikkeling, onderzoek en innovatie en externe samenwerking. Deze mainstreaming betekent dat er in het streven naar duurzaamheid nieuwe prioriteiten moeten komen voor de huidige beleidsterreinen, waarbij men voor ogen dient te houden dat één en dezelfde maatregel tegelijkertijd verschillende doelen kan en moet dienen. |
| --- | --- |

29.

De EU-wetgeving en het beginsel dat toekenning van EU-gelden aan voorwaarden is gebonden zijn van cruciaal belang voor de uitvoering van de EU 2020-strategie. Klimaatmaatregelen moeten een vast onderdeel worden van alle EU-uitgaven, ook van de structuurfondsen en de fondsen voor landbouw, plattelandsontwikkeling, onderzoek en innovatie en externe samenwerking. Deze mainstreaming betekent dat er in het streven naar duurzaamheid nieuwe prioriteiten moeten komen voor de huidige beleidsterreinen, waarbij men voor ogen dient te houden dat één en dezelfde maatregel tegelijkertijd verschillende doelen kan en moet dienen.

| 30. | Voor een efficiënte toewijzing van beperkte budgettaire middelen kan het best worden gezorgd als van energie-efficiëntie en de aanpak van de klimaatmaatregelenverandering een horizontale prioriteit van de structuurfondsen, het GLB en de kaderprogramma's voor onderzoek en technologische ontwikkeling (het komende KP 8) wordt gemaakt. Het toekomstige Life+-instrument voor milieu en klimaatmaatregelen zou bovendien een aanvulling moeten vormen op de mainstreaming door meer middelen vrij te maken voor klimaatmaatregelen en nieuwe manieren van klimaatadaptatie en -mitigatie moeten testen. |
| --- | --- |

30.

Voor een efficiënte toewijzing van beperkte budgettaire middelen kan het best worden gezorgd als van energie-efficiëntie en de aanpak van de klimaatmaatregelenverandering een horizontale prioriteit van de structuurfondsen, het GLB en de kaderprogramma's voor onderzoek en technologische ontwikkeling (het komende KP 8) wordt gemaakt. Het toekomstige Life+-instrument voor milieu en klimaatmaatregelen zou bovendien een aanvulling moeten vormen op de mainstreaming door meer middelen vrij te maken voor klimaatmaatregelen en nieuwe manieren van klimaatadaptatie en -mitigatie moeten testen.

| 31. | Het idee van een tienjarige begrotingsperiode verdient bijval; het maakt de financieringsprogramma's zeer stabiel en voorspelbaar en leidt tot een meer gerichte besteding van de gelden. |
| --- | --- |

31.

Het idee van een tienjarige begrotingsperiode verdient bijval; het maakt de financieringsprogramma's zeer stabiel en voorspelbaar en leidt tot een meer gerichte besteding van de gelden.

| 32. | Ondanks de nadruk die de Commissie legt op de rol van lokale en regionale overheden, bevat de energiestrategie 2011-2020 helaas geen aanvullende toezeggingen over de financiering van lokale en regionale investeringen in duurzame energie. |
| --- | --- |

32.

Ondanks de nadruk die de Commissie legt op de rol van lokale en regionale overheden, bevat de energiestrategie 2011-2020 helaas geen aanvullende toezeggingen over de financiering van lokale en regionale investeringen in duurzame energie.

V.   VOORSTELLEN VOOR FINANCIERING UIT VERSCHILLENDE BRONNEN

Cohesiebeleid en structuurfondsen

| 33. | Minstens één aparte prioriteit van de structuurfondsprogrammering voor de periode 2014-2020 zou het duurzame gebruik en de duurzame productie van energie moeten zijn. Op die manier krijgt dit doel de aandacht en betekenis die het verdient. |
| --- | --- |

33.

Minstens één aparte prioriteit van de structuurfondsprogrammering voor de periode 2014-2020 zou het duurzame gebruik en de duurzame productie van energie moeten zijn. Op die manier krijgt dit doel de aandacht en betekenis die het verdient.

| 34. | Het begrip „duurzame stad” omvat in toenemende mate installaties voor lokale energieproductie, elektrische mobiliteit, intelligente netwerken en andere systeemoplossingen voor een beter gebruik van hulpbronnen. Het Cohesiebeleid zou een speciaal op steden gericht onderdeel moeten krijgen waarmee steun wordt gegeven aan onder meer de ontwikkeling van actieplannen voor duurzame energie, verbetering en uitbreiding van stadsverwarming, WKK, productie van energie en gebruik van duurzame energie, straatverlichting, openbaar vervoer en „zachte” vervoerswijzen en de energie-efficiëntie van gebouwen. Ook zouden er ondersteunende diensten voor lokale overheden, zoals lokale en regionale energieagentschappen, moeten komen. |
| --- | --- |

34.

Het begrip „duurzame stad” omvat in toenemende mate installaties voor lokale energieproductie, elektrische mobiliteit, intelligente netwerken en andere systeemoplossingen voor een beter gebruik van hulpbronnen. Het Cohesiebeleid zou een speciaal op steden gericht onderdeel moeten krijgen waarmee steun wordt gegeven aan onder meer de ontwikkeling van actieplannen voor duurzame energie, verbetering en uitbreiding van stadsverwarming, WKK, productie van energie en gebruik van duurzame energie, straatverlichting, openbaar vervoer en „zachte” vervoerswijzen en de energie-efficiëntie van gebouwen. Ook zouden er ondersteunende diensten voor lokale overheden, zoals lokale en regionale energieagentschappen, moeten komen.

| 35. | Zoals gezegd wil de Europese Commissie een impuls geven aan lokale energieoplossingen en het initiatief intelligente steden (d.w.z. slimme meters en netwerken) verder ontwikkelen om zo voor meer schone en efficiënte investeringen te zorgen. Zij zou deze goede voornemens moeten laten doorklinken in het kader voor de structuurfondsen 2014-2020. |
| --- | --- |

35.

Zoals gezegd wil de Europese Commissie een impuls geven aan lokale energieoplossingen en het initiatief intelligente steden (d.w.z. slimme meters en netwerken) verder ontwikkelen om zo voor meer schone en efficiënte investeringen te zorgen. Zij zou deze goede voornemens moeten laten doorklinken in het kader voor de structuurfondsen 2014-2020.

| 36. | Het gedeelte van het EFRO en het Cohesiefonds dat wordt besteed aan de energie-efficiëntie van huishoudens, zou moeten worden opgetrokken tot ten minste 5 % (ofwel ten minste 15 % van de gemiddelde EFRO-bedragen in de EU). |
| --- | --- |

36.

Het gedeelte van het EFRO en het Cohesiefonds dat wordt besteed aan de energie-efficiëntie van huishoudens, zou moeten worden opgetrokken tot ten minste 5 % (ofwel ten minste 15 % van de gemiddelde EFRO-bedragen in de EU).

| 37. | De structuurfondsen spelen een essentiële ondersteunende rol bij maatregelen om kennis verder te ontwikkelen, voor meer innovatieve oplossingen te zorgen en het publiek bewuster te maken van de uitdagingen en kansen die de noodzakelijke klimaatmitigatie en -adaptatie en bestrijding van de klimaatverandering met zich meebrengen. |
| --- | --- |

37.

De structuurfondsen spelen een essentiële ondersteunende rol bij maatregelen om kennis verder te ontwikkelen, voor meer innovatieve oplossingen te zorgen en het publiek bewuster te maken van de uitdagingen en kansen die de noodzakelijke klimaatmitigatie en -adaptatie en bestrijding van de klimaatverandering met zich meebrengen.

| 38. | Er moet een impuls worden gegeven aan participatieve manieren van aanpak en kennisfora die alle door de klimaatverandering getroffen sectoren omvatten en waarbij op basis van het beleid onderzoek wordt verricht. |
| --- | --- |

38.

Er moet een impuls worden gegeven aan participatieve manieren van aanpak en kennisfora die alle door de klimaatverandering getroffen sectoren omvatten en waarbij op basis van het beleid onderzoek wordt verricht.

Onderzoek en ontwikkeling

| 39. | De begrotingsautoriteit zou meer geld moeten vrijmaken voor onderzoek en innovatie met betrekking tot de gevolgen van de klimaatverandering, de afzwakking van de CO2-uitstoot en de aanpassing aan de klimaatverandering, met name als het gaat om energie en de uitvoering van het strategische plan voor energietechnologie, niet alleen in EU- en nationaal verband, maar ook op lokaal en regionaal niveau. Hierbij dienen clusters en het innoverende midden- en kleinbedrijf de nodige steun te krijgen. |
| --- | --- |

39.

De begrotingsautoriteit zou meer geld moeten vrijmaken voor onderzoek en innovatie met betrekking tot de gevolgen van de klimaatverandering, de afzwakking van de CO2-uitstoot en de aanpassing aan de klimaatverandering, met name als het gaat om energie en de uitvoering van het strategische plan voor energietechnologie, niet alleen in EU- en nationaal verband, maar ook op lokaal en regionaal niveau. Hierbij dienen clusters en het innoverende midden- en kleinbedrijf de nodige steun te krijgen.

| 40. | Het mainstreamen van middelen voor de ontwikkeling van nieuwe slimme technologieën is belangrijk. Dit moet gebeuren door klimaatverandering en klimaatmaatregelen te integreren in alle EU-programma's en –strategieën. |
| --- | --- |

40.

Het mainstreamen van middelen voor de ontwikkeling van nieuwe slimme technologieën is belangrijk. Dit moet gebeuren door klimaatverandering en klimaatmaatregelen te integreren in alle EU-programma's en –strategieën.

| 41. | Om gedrag te veranderen, de „groene” groei te stimuleren en de Europa 2020-strategie te steunen is het ook van belang dat slimme oplossingen en topinnovaties in de vorm van demonstratieprojecten worden verspreid. |
| --- | --- |

41.

Om gedrag te veranderen, de „groene” groei te stimuleren en de Europa 2020-strategie te steunen is het ook van belang dat slimme oplossingen en topinnovaties in de vorm van demonstratieprojecten worden verspreid.

Europees Sociaal Fonds

| 42. | Het Europees Sociaal Fonds kan worden gebruikt om duurzame praktijken in bestaande beroepen te bevorderen en nieuwe vaardigheden te ontwikkelen in groenere technologieën en groenere diensten. Het ESF is namelijk bedoeld als hulpmiddel voor werknemers en bedrijven om zich aan de veranderende economische omstandigheden aan te passen. |
| --- | --- |

42.

Het Europees Sociaal Fonds kan worden gebruikt om duurzame praktijken in bestaande beroepen te bevorderen en nieuwe vaardigheden te ontwikkelen in groenere technologieën en groenere diensten. Het ESF is namelijk bedoeld als hulpmiddel voor werknemers en bedrijven om zich aan de veranderende economische omstandigheden aan te passen.

| 43. | Het ESF moet daarom vooral gericht zijn op lokale en regionale capaciteitsopbouw. Dat is cruciaal voor de ontwikkeling van energiezuinige steden en regio's, waar efficiënte maatregelen voor de aanpassing aan en/of afzwakking van de klimaatverandering mogelijk zijn die een impuls geven aan lokale economieën. |
| --- | --- |

43.

Het ESF moet daarom vooral gericht zijn op lokale en regionale capaciteitsopbouw. Dat is cruciaal voor de ontwikkeling van energiezuinige steden en regio's, waar efficiënte maatregelen voor de aanpassing aan en/of afzwakking van de klimaatverandering mogelijk zijn die een impuls geven aan lokale economieën.

Gemeenschappelijk landbouwbeleid

| 44. | Steun voor de samenwerking tussen en de ontwikkeling van stad en platteland is belangrijk, bijvoorbeeld door een geïntegreerde aanpak op het gebied van energie-efficiëntie, milieuvriendelijk openbaar vervoer, het behoud van milieudiensten, waterbeheer en aantrekkelijkheid. |
| --- | --- |

44.

Steun voor de samenwerking tussen en de ontwikkeling van stad en platteland is belangrijk, bijvoorbeeld door een geïntegreerde aanpak op het gebied van energie-efficiëntie, milieuvriendelijk openbaar vervoer, het behoud van milieudiensten, waterbeheer en aantrekkelijkheid.

| 45. | Het GLB zou boeren en grondbeheerders moeten belonen voor maatregelen van openbaar nut, zoals de productie van duurzame energie, het behoud van gebieden die als koolstofputten dienst doen, de beperking van broeikasgasemissies en aanpassingen aan de klimaatverandering. |
| --- | --- |

45.

Het GLB zou boeren en grondbeheerders moeten belonen voor maatregelen van openbaar nut, zoals de productie van duurzame energie, het behoud van gebieden die als koolstofputten dienst doen, de beperking van broeikasgasemissies en aanpassingen aan de klimaatverandering.

| 46. | Toekenning van GLB-gelden (eerste en tweede pijler) zou aan strengere ofwel „groenere” voorwaarden kunnen worden gebonden. |
| --- | --- |

46.

Toekenning van GLB-gelden (eerste en tweede pijler) zou aan strengere ofwel „groenere” voorwaarden kunnen worden gebonden.

| 47. | Het fonds voor plattelandsontwikkeling (tweede pijler van het GLB) is nog altijd belangrijk als middel om boeren te helpen innoveren en als ondersteuning van de diversificatie van plattelandseconomieën. De bijdragen van het fonds aan de afzwakking van en de aanpassing aan de klimaatverandering, en aan cruciale zaken zoals water- en bodembeheer en biodiversiteit, zouden daarom moeten worden uitgebreid. |
| --- | --- |

47.

Het fonds voor plattelandsontwikkeling (tweede pijler van het GLB) is nog altijd belangrijk als middel om boeren te helpen innoveren en als ondersteuning van de diversificatie van plattelandseconomieën. De bijdragen van het fonds aan de afzwakking van en de aanpassing aan de klimaatverandering, en aan cruciale zaken zoals water- en bodembeheer en biodiversiteit, zouden daarom moeten worden uitgebreid.

Nieuwe investeringsmechanismen

| 48. | Al eerder wees het CvdR op het volgende: „Een stap in de goede richting is de herbestemming van niet gebruikte kredieten onder Hoofdstuk II van Verordening (EG) 663/2009 ten gunste van de lokale en regionale overheden, die deze kunnen gebruiken voor duurzame energieprojecten”. Deze nieuwe Europese faciliteit voor energie-efficiëntie schept een navolgenswaardig precedent. |
| --- | --- |

48.

Al eerder wees het CvdR op het volgende: „Een stap in de goede richting is de herbestemming van niet gebruikte kredieten onder Hoofdstuk II van Verordening (EG) 663/2009 ten gunste van de lokale en regionale overheden, die deze kunnen gebruiken voor duurzame energieprojecten”. Deze nieuwe Europese faciliteit voor energie-efficiëntie schept een navolgenswaardig precedent.

| 49. | Eens te meer zij erop gewezen dat in de huidige situatie „de economische herstelplannen en investeringen in energie-efficiëntie en duurzame energie nauw met elkaar verband [houden]”. |
| --- | --- |

49.

Eens te meer zij erop gewezen dat in de huidige situatie „de economische herstelplannen en investeringen in energie-efficiëntie en duurzame energie nauw met elkaar verband [houden]”.

| 50. | Aangezien een koolstofarme en klimaatbestendige economie op lokaal en regionaal niveau goed is voor Europa's concurrentievermogen op het gebied van groene economieën, is steun ervoor door middel van door de EIB uit te geven projectobligaties op zijn plaats. |
| --- | --- |

50.

Aangezien een koolstofarme en klimaatbestendige economie op lokaal en regionaal niveau goed is voor Europa's concurrentievermogen op het gebied van groene economieën, is steun ervoor door middel van door de EIB uit te geven projectobligaties op zijn plaats.

| 51. | Het CvdR is voorstander van efficiëntere financieringsmechanismen die een stimulans kunnen betekenen voor publiek-private samenwerking. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan laagrentende/renteloze leningen, bankgaranties, lokale roulerende fondsen en andere innovatieve financieringsinstrumenten, die conform het additionaliteitsbeginsel gebruikt zouden moeten worden in combinatie met de voor lokale en regionale overheden bestemde bedragen uit de structuurfondsen. |
| --- | --- |

51.

Het CvdR is voorstander van efficiëntere financieringsmechanismen die een stimulans kunnen betekenen voor publiek-private samenwerking. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan laagrentende/renteloze leningen, bankgaranties, lokale roulerende fondsen en andere innovatieve financieringsinstrumenten, die conform het additionaliteitsbeginsel gebruikt zouden moeten worden in combinatie met de voor lokale en regionale overheden bestemde bedragen uit de structuurfondsen.

| 52. | Het is een goed idee om extra financiële middelen te genereren door ten minste een derde van de inkomsten van het emissiehandelssysteem aan lokale en regionale overheden te laten toekomen. De exacte verdeelsleutel moet elke lidstaat in het kader van zijn klimaatstrategie zelf vastleggen, zodat de van lidstaat tot lidstaat zeer uiteenlopende verdeling van de bevoegdheden voor klimaatbescherming recht wordt gedaan. Het is zaak om in heel Europa meer gebruik te maken van CO2-heffingen, waarbij ook de lokale en regionale overheden onder verwijzing naar het eerder genoemde kader zouden moeten delen in de opbrengsten. Het CvdR schaart zich ook volledig achter de oproep van de OESO aan de lokale en regionale overheden om hun eigen uit het emissiehandelssysteem gefinancierde broeikasgasprojecten op te zetten, aangezien steden en regio's op de huidige koolstofmarkt onvoldoende in beeld komen. |
| --- | --- |

52.

Het is een goed idee om extra financiële middelen te genereren door ten minste een derde van de inkomsten van het emissiehandelssysteem aan lokale en regionale overheden te laten toekomen. De exacte verdeelsleutel moet elke lidstaat in het kader van zijn klimaatstrategie zelf vastleggen, zodat de van lidstaat tot lidstaat zeer uiteenlopende verdeling van de bevoegdheden voor klimaatbescherming recht wordt gedaan. Het is zaak om in heel Europa meer gebruik te maken van CO2-heffingen, waarbij ook de lokale en regionale overheden onder verwijzing naar het eerder genoemde kader zouden moeten delen in de opbrengsten. Het CvdR schaart zich ook volledig achter de oproep van de OESO aan de lokale en regionale overheden om hun eigen uit het emissiehandelssysteem gefinancierde broeikasgasprojecten op te zetten, aangezien steden en regio's op de huidige koolstofmarkt onvoldoende in beeld komen.

Brussel, 30 juni 2011

De voorzitster van het Comité van de Regio's

Mercedes BRESSO

---

| 2.9.2011 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 259/31 |
| --- | --- | --- | --- |

2.9.2011

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 259/31

---

Advies van het Comité van de Regio's over de bescherming en ontwikkeling van historische taalminderheden in het licht van het Verdrag van Lissabon

2011/C 259/06

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | beklemtoont dat minderheidstalen en taaldiversiteit in Europa zonder meer een positieve invloed hebben op de sociale en culturele leefomgeving in het algemeen en op individuen en de gemeenschappen waartoe ze behoren in het bijzonder. Zij bevorderen immers creativiteit en innovatie via opwaardering van specifiek cultureel erfgoed, hetgeen uiteindelijk ook de economische ontwikkeling ten goede komt; |
| --- | --- |

—

beklemtoont dat minderheidstalen en taaldiversiteit in Europa zonder meer een positieve invloed hebben op de sociale en culturele leefomgeving in het algemeen en op individuen en de gemeenschappen waartoe ze behoren in het bijzonder. Zij bevorderen immers creativiteit en innovatie via opwaardering van specifiek cultureel erfgoed, hetgeen uiteindelijk ook de economische ontwikkeling ten goede komt;

| — | onderstreept dat de gevoeligheid voor dit thema in Europa toeneemt, zoals ook blijkt uit de ontwikkeling van het gemeenschapsrecht. Zo zij met name gedacht aan het Lissabonverdrag waarin de eerbiediging van de rijkdom van culturele en taaldiversiteit centraal wordt geplaatst met het oog op het behoud en de ontwikkeling van het Europese culturele erfgoed. Ook in het Handvest van de grondrechten is bepaald dat elke vorm van discriminatie op grond van taal of het behoren tot een nationale minderheid verboden is; |
| --- | --- |

—

onderstreept dat de gevoeligheid voor dit thema in Europa toeneemt, zoals ook blijkt uit de ontwikkeling van het gemeenschapsrecht. Zo zij met name gedacht aan het Lissabonverdrag waarin de eerbiediging van de rijkdom van culturele en taaldiversiteit centraal wordt geplaatst met het oog op het behoud en de ontwikkeling van het Europese culturele erfgoed. Ook in het Handvest van de grondrechten is bepaald dat elke vorm van discriminatie op grond van taal of het behoren tot een nationale minderheid verboden is;

| — | wijst erop dat het zelf een cruciale rol op dit gebied speelt daar het een assemblee is waarbinnen goede praktijken inzake bescherming en opwaardering van taalminderheden en meer in het algemeen van de cultuur van elke taalminderheid als uiting van Europees cultureel pluralisme kunnen worden verzameld en verspreid, hetgeen alle historische taalminderheden ten goede kan komen; |
| --- | --- |

—

wijst erop dat het zelf een cruciale rol op dit gebied speelt daar het een assemblee is waarbinnen goede praktijken inzake bescherming en opwaardering van taalminderheden en meer in het algemeen van de cultuur van elke taalminderheid als uiting van Europees cultureel pluralisme kunnen worden verzameld en verspreid, hetgeen alle historische taalminderheden ten goede kan komen;

| — | hoopt ten slotte dat bij de Commissie en de Raad het bewustzijn zal groeien dat er behoefte is aan een duidelijkere rechtsgrondslag op basis waarvan een passend en adequaat gefinancierd beleid ten gunste van taalminderheden kan worden uitgewerkt. |
| --- | --- |

—

hoopt ten slotte dat bij de Commissie en de Raad het bewustzijn zal groeien dat er behoefte is aan een duidelijkere rechtsgrondslag op basis waarvan een passend en adequaat gefinancierd beleid ten gunste van taalminderheden kan worden uitgewerkt.

| Rapporteur | Luciano CAVERI (IT/ALDE), lid van de regioraad van Valle d'Aosta |
| --- | --- |

Rapporteur

Luciano CAVERI (IT/ALDE), lid van de regioraad van Valle d'Aosta

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITE VAN DE REGIO'S

Algemene overwegingen

| 1. | wijst erop dat de Europese Unie van oudsher tal van historische taal- en andere minderheden (die ook kunnen worden omschreven als autochtone of traditionele minderheden) telt die talen spreken die verschillen van de taal van de lidstaat waartoe ze behoren. |
| --- | --- |

1.

wijst erop dat de Europese Unie van oudsher tal van historische taal- en andere minderheden (die ook kunnen worden omschreven als autochtone of traditionele minderheden) telt die talen spreken die verschillen van de taal van de lidstaat waartoe ze behoren.

| 2. | In alle EU-lidstaten spelen de niveaus van lokale en regionale democratie overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel een steeds belangrijkere rol in de bescherming en bevordering van deze cultuur- en taaldiversiteit, bv. op het gebied van onderwijs (van eender welke aard of niveau), cultuur en media, zoals ook wat de regionale ontwikkeling betreft. |
| --- | --- |

2.

In alle EU-lidstaten spelen de niveaus van lokale en regionale democratie overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel een steeds belangrijkere rol in de bescherming en bevordering van deze cultuur- en taaldiversiteit, bv. op het gebied van onderwijs (van eender welke aard of niveau), cultuur en media, zoals ook wat de regionale ontwikkeling betreft.

| 3. | Minderheidstalen en taaldiversiteit in Europa hebben zonder meer een positieve invloed op de sociale en culturele leefomgeving in het algemeen en op individuen en de gemeenschappen waartoe ze behoren in het bijzonder. Zij bevorderen immers creativiteit en innovatie via opwaardering van specifiek cultureel erfgoed, hetgeen uiteindelijk ook de economische ontwikkeling ten goede komt. |
| --- | --- |

3.

Minderheidstalen en taaldiversiteit in Europa hebben zonder meer een positieve invloed op de sociale en culturele leefomgeving in het algemeen en op individuen en de gemeenschappen waartoe ze behoren in het bijzonder. Zij bevorderen immers creativiteit en innovatie via opwaardering van specifiek cultureel erfgoed, hetgeen uiteindelijk ook de economische ontwikkeling ten goede komt.

| 4. | De laatste decennia zijn de juridische instrumenten ter bescherming en ontwikkeling van de zogenoemde minderheidstalen geleidelijk via het internationaal recht uitgebreid. Dit is o.a. gebeurd via de VN-Verklaring over de rechten van personen die behoren tot nationale of etnische, religieuze of taalminderheden van 1992 en via de talrijke verklaringen, conventies en aanbevelingen die de UNESCO gedurende zijn hele bestaansgeschiedenis heeft uitgebracht, tot en met de recentere Conventie ter bescherming en bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen van 2005. |
| --- | --- |

4.

De laatste decennia zijn de juridische instrumenten ter bescherming en ontwikkeling van de zogenoemde minderheidstalen geleidelijk via het internationaal recht uitgebreid. Dit is o.a. gebeurd via de VN-Verklaring over de rechten van personen die behoren tot nationale of etnische, religieuze of taalminderheden van 1992 en via de talrijke verklaringen, conventies en aanbevelingen die de UNESCO gedurende zijn hele bestaansgeschiedenis heeft uitgebracht, tot en met de recentere Conventie ter bescherming en bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen van 2005.

| 5. | Het is in het bijzonder een goede zaak dat de Raad van Europa steeds een belangrijke rol heeft gespeeld inzake het taalbeleid, met name via het Europees Handvest betreffende regionale en minderheidstalen van 1992 en het Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale minderheden van 1995. |
| --- | --- |

5.

Het is in het bijzonder een goede zaak dat de Raad van Europa steeds een belangrijke rol heeft gespeeld inzake het taalbeleid, met name via het Europees Handvest betreffende regionale en minderheidstalen van 1992 en het Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale minderheden van 1995.

| 6. | Ook het Congres van lokale en regionale overheden van de Raad van Europa heeft recentelijk op 18 maart 2010 een resolutie (301/2010) uitgebracht over „Minderheidstalen: een bijdrage aan regionale ontwikkeling” die de positieve invloed van deze talen op de regionale ontwikkeling in het licht stelt. |
| --- | --- |

6.

Ook het Congres van lokale en regionale overheden van de Raad van Europa heeft recentelijk op 18 maart 2010 een resolutie (301/2010) uitgebracht over „Minderheidstalen: een bijdrage aan regionale ontwikkeling” die de positieve invloed van deze talen op de regionale ontwikkeling in het licht stelt.

| 7. | Dat de gevoeligheid voor dit thema in Europa toeneemt, blijkt ook uit de juridische ontwikkeling van het gemeenschapsrecht. Zo zij met name gedacht aan het Lissabonverdrag waarin de eerbiediging van de rijkdom van culturele en taaldiversiteit centraal wordt geplaatst met het oog op het behoud en de ontwikkeling van het Europese culturele erfgoed. Ook in het Handvest van de grondrechten is bepaald dat elke vorm van discriminatie op grond van taal of het behoren tot een nationale minderheid verboden is. |
| --- | --- |

7.

Dat de gevoeligheid voor dit thema in Europa toeneemt, blijkt ook uit de juridische ontwikkeling van het gemeenschapsrecht. Zo zij met name gedacht aan het Lissabonverdrag waarin de eerbiediging van de rijkdom van culturele en taaldiversiteit centraal wordt geplaatst met het oog op het behoud en de ontwikkeling van het Europese culturele erfgoed. Ook in het Handvest van de grondrechten is bepaald dat elke vorm van discriminatie op grond van taal of het behoren tot een nationale minderheid verboden is.

| 8. | Nog vóór deze rechtsgrondslag voor een solide bescherming heeft gezorgd, hadden de verschillende communautaire instellingen erkend dat beschermingsmaatregelen reeds in de beginselen van de bestaande verdragen (het communautaire acquis) waren opgenomen. Zo werden bij de EU-uitbreiding met de beginselen van Kopenhagen actieve beschermingsmaatregelen voor taalminderheden geëist, ook dankzij de jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie die zich op dit gebied ontwikkeld had. |
| --- | --- |

8.

Nog vóór deze rechtsgrondslag voor een solide bescherming heeft gezorgd, hadden de verschillende communautaire instellingen erkend dat beschermingsmaatregelen reeds in de beginselen van de bestaande verdragen (het communautaire acquis) waren opgenomen. Zo werden bij de EU-uitbreiding met de beginselen van Kopenhagen actieve beschermingsmaatregelen voor taalminderheden geëist, ook dankzij de jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie die zich op dit gebied ontwikkeld had.

| 9. | Hoewel de juridische ontwikkelingen dus een betere bescherming verzekeren, waarbij uiteraard de grondwettelijke beginselen van de afzonderlijke lidstaten ook in acht worden genomen, is dit voor de Commissie evenwel nog geen voldoende reden om een rechtsgrondslag in overweging te nemen op basis waarvan specifieke begrotingslijnen voor historische taalminderheden in het leven zouden kunnen worden geroepen. |
| --- | --- |

9.

Hoewel de juridische ontwikkelingen dus een betere bescherming verzekeren, waarbij uiteraard de grondwettelijke beginselen van de afzonderlijke lidstaten ook in acht worden genomen, is dit voor de Commissie evenwel nog geen voldoende reden om een rechtsgrondslag in overweging te nemen op basis waarvan specifieke begrotingslijnen voor historische taalminderheden in het leven zouden kunnen worden geroepen.

| 10. | De instellingen, met inbegrip van het CvdR, leveren tal van inspanningen ter verdediging van meertaligheid in hun politieke activiteiten en administratieve werkzaamheden. Zoals blijkt uit de overeenkomsten met Spanje en het Verenigd Koninkrijk bewerkstelligen ze daarbij ook de geleidelijke introductie van minderheidstalen. |
| --- | --- |

10.

De instellingen, met inbegrip van het CvdR, leveren tal van inspanningen ter verdediging van meertaligheid in hun politieke activiteiten en administratieve werkzaamheden. Zoals blijkt uit de overeenkomsten met Spanje en het Verenigd Koninkrijk bewerkstelligen ze daarbij ook de geleidelijke introductie van minderheidstalen.

| 11. | Het is een goede zaak dat de Commissie samenwerkt met de verschillende organisaties die zich inzetten voor taalminderheden in de Europese Unie. Zo zijn tal van activiteiten op touw gezet door het Netwerk ter bevordering van taaldiversiteit, en in het verleden (vooraleer het ontbonden werd) met het Europees Bureau voor minderheidstalen, alsook met het Mercator-netwerk, die zich destijds over de problematiek van minderheidstalen en –culturen hebben gebogen. |
| --- | --- |

11.

Het is een goede zaak dat de Commissie samenwerkt met de verschillende organisaties die zich inzetten voor taalminderheden in de Europese Unie. Zo zijn tal van activiteiten op touw gezet door het Netwerk ter bevordering van taaldiversiteit, en in het verleden (vooraleer het ontbonden werd) met het Europees Bureau voor minderheidstalen, alsook met het Mercator-netwerk, die zich destijds over de problematiek van minderheidstalen en –culturen hebben gebogen.

| 12. | Via tal van Europese programma's (bv. Media, Cultuur, acties ten gunste van het MKB, structuurfondsen, ontwikkeling van nieuwe technologieën) zijn reeds specifieke acties ten gunste van minderheidstalen gefinancierd, waarbij soms ook rekening werd gehouden met het beleid voor een uitgebreide geografische regio, zoals in het geval van de Donaustrategie of de Alpenovereenkomst (waarover de groep Alpen zich gebogen heeft). |
| --- | --- |

12.

Via tal van Europese programma's (bv. Media, Cultuur, acties ten gunste van het MKB, structuurfondsen, ontwikkeling van nieuwe technologieën) zijn reeds specifieke acties ten gunste van minderheidstalen gefinancierd, waarbij soms ook rekening werd gehouden met het beleid voor een uitgebreide geografische regio, zoals in het geval van de Donaustrategie of de Alpenovereenkomst (waarover de groep Alpen zich gebogen heeft).

| 13. | Niet alles is evenwel positief. Zo blijkt uit een studie van het Europees Parlement van 2008 dat de middelen die worden uitgetrokken ter bevordering van de taaldiversiteit, in aanmerking genomen dat het aantal EU-talen groeit, afgenomen zijn. |
| --- | --- |

13.

Niet alles is evenwel positief. Zo blijkt uit een studie van het Europees Parlement van 2008 dat de middelen die worden uitgetrokken ter bevordering van de taaldiversiteit, in aanmerking genomen dat het aantal EU-talen groeit, afgenomen zijn.

Noodzakelijke maatregelen

| 14. | Het CvdR speelt een cruciale rol op dit gebied daar het een assemblee is waarbinnen goede praktijken inzake bescherming en opwaardering van taalminderheden en meer in het algemeen van de cultuur van elke taalminderheid als uiting van Europees cultureel pluralisme kunnen worden verzameld en verspreid, hetgeen alle historische taalminderheden ten goede kan komen. |
| --- | --- |

14.

Het CvdR speelt een cruciale rol op dit gebied daar het een assemblee is waarbinnen goede praktijken inzake bescherming en opwaardering van taalminderheden en meer in het algemeen van de cultuur van elke taalminderheid als uiting van Europees cultureel pluralisme kunnen worden verzameld en verspreid, hetgeen alle historische taalminderheden ten goede kan komen.

| 15. | Het Comité verzoekt de Commissie haar inspanningen ter bevordering van taaldiversiteit voort te zetten door het onderwijs van talen, met inbegrip van minderheids- en regionale talen, op verschillende wijzen te ondersteunen. |
| --- | --- |

15.

Het Comité verzoekt de Commissie haar inspanningen ter bevordering van taaldiversiteit voort te zetten door het onderwijs van talen, met inbegrip van minderheids- en regionale talen, op verschillende wijzen te ondersteunen.

| 16. | De communautaire autoriteiten zouden het gebruik van deze talen in de rechtstreekse contacten tussen de Europese instellingen en de burgers, met name op communautaire websites en in online berichtgeving, moeten bevorderen en er aldus blijk van moeten geven dat historische taalminderheden de Unie na aan het hart liggen. |
| --- | --- |

16.

De communautaire autoriteiten zouden het gebruik van deze talen in de rechtstreekse contacten tussen de Europese instellingen en de burgers, met name op communautaire websites en in online berichtgeving, moeten bevorderen en er aldus blijk van moeten geven dat historische taalminderheden de Unie na aan het hart liggen.

| 17. | Bestuursniveaus van lokale en regionale democratie worden opgeroepen om via voorlichtingscampagnes de kennis van de rechten van taalminderheden en de rijkdom en diversiteit van de eigen culturen in de eigen gemeenschap en in de rest van Europa te verspreiden. |
| --- | --- |

17.

Bestuursniveaus van lokale en regionale democratie worden opgeroepen om via voorlichtingscampagnes de kennis van de rechten van taalminderheden en de rijkdom en diversiteit van de eigen culturen in de eigen gemeenschap en in de rest van Europa te verspreiden.

| 18. | De Commissie moet regionale en lokale instellingen die zich in Europa met de ontwikkeling van het onderwijs bezighouden, ondersteunen met materiaal en instrumenten zoals opleidingen voor leraren die specifiek zijn afgestemd op de behoeften van elke taalgemeenschap. |
| --- | --- |

18.

De Commissie moet regionale en lokale instellingen die zich in Europa met de ontwikkeling van het onderwijs bezighouden, ondersteunen met materiaal en instrumenten zoals opleidingen voor leraren die specifiek zijn afgestemd op de behoeften van elke taalgemeenschap.

| 19. | Het Comité zou graag zien dat minderheids- of regionale talen ten volle in de maatregelen, programma's en horizontale prioriteiten van de Unie worden geïntegreerd. Daarbij zij met name gedacht aan het beleid voor de audiovisuele sector, het onderwijs op alle niveaus, de cultuursector en de sector van het talenonderwijs, alsook aan het beleid inzake territoriale samenwerking, regionale ontwikkeling, toerisme en uitwisseling onder jongeren. |
| --- | --- |

19.

Het Comité zou graag zien dat minderheids- of regionale talen ten volle in de maatregelen, programma's en horizontale prioriteiten van de Unie worden geïntegreerd. Daarbij zij met name gedacht aan het beleid voor de audiovisuele sector, het onderwijs op alle niveaus, de cultuursector en de sector van het talenonderwijs, alsook aan het beleid inzake territoriale samenwerking, regionale ontwikkeling, toerisme en uitwisseling onder jongeren.

| 20. | Het Comité stelt de Commissie en vervolgens ook de Raad voor, in de volgende programmeringsperiode minderheids- en regionale talen op passende wijze hun rol te laten spelen in het kader van het regionale beleid, het toekomstige kaderprogramma voor onderzoek, het Cultuur- en Media-programma en alle programma's m.b.t. de culturele, onderwijs- en opleidingssector, met name het actieprogramma inzake levenslang leren. Hetzelfde moet ook gelden op het gebied van bv. de structuurfondsen, de Digitale Agenda en alles wat gericht is op ontplooiing van individuen en de gemeenschappen waartoe ze behoren. |
| --- | --- |

20.

Het Comité stelt de Commissie en vervolgens ook de Raad voor, in de volgende programmeringsperiode minderheids- en regionale talen op passende wijze hun rol te laten spelen in het kader van het regionale beleid, het toekomstige kaderprogramma voor onderzoek, het Cultuur- en Media-programma en alle programma's m.b.t. de culturele, onderwijs- en opleidingssector, met name het actieprogramma inzake levenslang leren. Hetzelfde moet ook gelden op het gebied van bv. de structuurfondsen, de Digitale Agenda en alles wat gericht is op ontplooiing van individuen en de gemeenschappen waartoe ze behoren.

| 21. | Het Comité wijst de Commissie op de noodzaak een alomvattend en regelmatig bijgewerkt kader (ook via de herziening van de Euromosaic-studies) te scheppen voor de verschillende initiatieven ten gunste van historische taalminderheden. Een en ander kan immers ook een gelegenheid bieden voor uitwisseling en wederzijds begrip, die een hechte culturele samenhang ten goede kunnen komen binnen het algemene kader van de Europese integratie, waarbij ook aan regionale en minderheidstalen een belangrijke rol in de „Europese puzzel” wordt toebedeeld. |
| --- | --- |

21.

Het Comité wijst de Commissie op de noodzaak een alomvattend en regelmatig bijgewerkt kader (ook via de herziening van de Euromosaic-studies) te scheppen voor de verschillende initiatieven ten gunste van historische taalminderheden. Een en ander kan immers ook een gelegenheid bieden voor uitwisseling en wederzijds begrip, die een hechte culturele samenhang ten goede kunnen komen binnen het algemene kader van de Europese integratie, waarbij ook aan regionale en minderheidstalen een belangrijke rol in de „Europese puzzel” wordt toebedeeld.

| 22. | Het Comité hoopt ten slotte dat bij de Commissie en de Raad het bewustzijn zal groeien dat er behoefte is aan een duidelijkere rechtsgrondslag op basis waarvan een passend en adequaat gefinancierd beleid ten gunste van taalminderheden kan worden uitgewerkt. |
| --- | --- |

22.

Het Comité hoopt ten slotte dat bij de Commissie en de Raad het bewustzijn zal groeien dat er behoefte is aan een duidelijkere rechtsgrondslag op basis waarvan een passend en adequaat gefinancierd beleid ten gunste van taalminderheden kan worden uitgewerkt.

| 23. | De lidstaten, die op het vlak van taalpolitiek een belangrijke rol spelen, moeten aandacht schenken aan de taaldiversiteit op hun grondgebied en streven naar opwaardering van de historische taalgemeenschappen. Erkenning van het cultureel erfgoed en van alle andere waarden waarvan zij drager zijn (geschiedenis, taal en cultureel patrimonium) komt immers het vreedzaam samenleven en de verrijking van de Europese identiteit ten goede. |
| --- | --- |

23.

De lidstaten, die op het vlak van taalpolitiek een belangrijke rol spelen, moeten aandacht schenken aan de taaldiversiteit op hun grondgebied en streven naar opwaardering van de historische taalgemeenschappen. Erkenning van het cultureel erfgoed en van alle andere waarden waarvan zij drager zijn (geschiedenis, taal en cultureel patrimonium) komt immers het vreedzaam samenleven en de verrijking van de Europese identiteit ten goede.

Brussel, 30 juni 2011

De voorzitster van het Comité van de Regio's

Mercedes BRESSO

---

| 2.9.2011 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 259/34 |
| --- | --- | --- | --- |

2.9.2011

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 259/34

---

Advies van het Comité van de Regio's over de agenda voor nieuwe vaardigheden en banen

2011/C 259/07

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | spoort alle lidstaten nadrukkelijk aan om kwantitatieve nationale streefcijfers vast te stellen voor alle kerndoelen van de Europa 2020-strategie, met name die kerndoelen die rechtstreeks verband houden met de Agenda voor nieuwe vaardigheden en banen, om te zorgen voor meer eigen verantwoordelijkheid voor de nationale hervormingsprogramma's, blijk te geven van politieke ambitie m.b.t. het gevoerde beleid en een transparante beoordeling van de doeltreffendheid van het beleid mogelijk te maken; |
| --- | --- |

—

spoort alle lidstaten nadrukkelijk aan om kwantitatieve nationale streefcijfers vast te stellen voor alle kerndoelen van de Europa 2020-strategie, met name die kerndoelen die rechtstreeks verband houden met de Agenda voor nieuwe vaardigheden en banen, om te zorgen voor meer eigen verantwoordelijkheid voor de nationale hervormingsprogramma's, blijk te geven van politieke ambitie m.b.t. het gevoerde beleid en een transparante beoordeling van de doeltreffendheid van het beleid mogelijk te maken;

| — | pleit voor een aanpak waarbij a) lokale en regionale partners zelf de maatregelen mogen uitwerken en zelf bepalen waar de middelen naartoe gaan, zodat ingespeeld kan worden op lokale en regionale behoeften en specifieke doelgroepen, en waarbij b) een kader wordt gecreëerd om diensten te kunnen bundelen en op maat gesneden oplossingen te kunnen uitwerken voor specifieke lokale of regionale problemen; |
| --- | --- |

—

pleit voor een aanpak waarbij a) lokale en regionale partners zelf de maatregelen mogen uitwerken en zelf bepalen waar de middelen naartoe gaan, zodat ingespeeld kan worden op lokale en regionale behoeften en specifieke doelgroepen, en waarbij b) een kader wordt gecreëerd om diensten te kunnen bundelen en op maat gesneden oplossingen te kunnen uitwerken voor specifieke lokale of regionale problemen;

| — | wijst op art. 174 VWEU m.b.t. de territoriale samenhang en dringt erop aan dat rekening wordt gehouden met de regionale differentiatie. Binnen de EU zijn er grote verschillen en de uitdagingen waarvoor de regio's staan om de doelstellingen van de Europa 2020-strategie te halen variëren sterk. Deze uitdagingen zijn duidelijk uiteengezet in het vijfde verslag over de economische, sociale en territoriale samenhang (zie par. 6 op blz. 2-3); |
| --- | --- |

—

wijst op art. 174 VWEU m.b.t. de territoriale samenhang en dringt erop aan dat rekening wordt gehouden met de regionale differentiatie. Binnen de EU zijn er grote verschillen en de uitdagingen waarvoor de regio's staan om de doelstellingen van de Europa 2020-strategie te halen variëren sterk. Deze uitdagingen zijn duidelijk uiteengezet in het vijfde verslag over de economische, sociale en territoriale samenhang (zie par. 6 op blz. 2-3);

| — | pleit voor een zorgvuldigere reflectie over het tijdschema voor de geleidelijke stopzetting van de actuele crisismaatregelen voor de arbeidsmarkt en de gevolgen hiervan voor het marktvertrouwen, de overheidsfinanciën, de vooruitzichten op een baan voor kwetsbare werknemers en het niveau van de langdurige werkloosheid. Of de agenda voor nieuwe vaardigheden en banen op korte dan wel lange termijn succes zal boeken, hangt af van de doeltreffendheid en het duurzame effect van de crisismaatregelen die de arbeidsmarkt door de economische crisis moeten loodsen. Uitgangspunt blijft echter dat snel werk wordt gemaakt van een geleidelijke stopzetting van de crisismaatregelen. |
| --- | --- |

—

pleit voor een zorgvuldigere reflectie over het tijdschema voor de geleidelijke stopzetting van de actuele crisismaatregelen voor de arbeidsmarkt en de gevolgen hiervan voor het marktvertrouwen, de overheidsfinanciën, de vooruitzichten op een baan voor kwetsbare werknemers en het niveau van de langdurige werkloosheid. Of de agenda voor nieuwe vaardigheden en banen op korte dan wel lange termijn succes zal boeken, hangt af van de doeltreffendheid en het duurzame effect van de crisismaatregelen die de arbeidsmarkt door de economische crisis moeten loodsen. Uitgangspunt blijft echter dat snel werk wordt gemaakt van een geleidelijke stopzetting van de crisismaatregelen.

| Rapporteur | Henk KOOL (NL/PSE), wethouder van Den Haag |
| --- | --- |
| Referentiedocument | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s „Een agenda voor nieuwe vaardigheden en banen”
  COM(2010) 682 definitief |

Rapporteur

Henk KOOL (NL/PSE), wethouder van Den Haag

Referentiedocument

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s „Een agenda voor nieuwe vaardigheden en banen”

COM(2010) 682 definitief

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| 1. | is ingenomen met „Een agenda voor nieuwe vaardigheden en banen”, een van de zeven vlaggenschipinitiatieven van de Europa 2020-strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei. De agenda, die door andere vlaggenschipinitiatieven wordt aangevuld, zal echter, zo wil het Comité benadrukken, alleen kunnen worden verwezenlijkt als er bij de uitvoering gewerkt wordt vanuit een coherente, geïntegreerde aanpak op meerdere niveaus. |
| --- | --- |

1.

is ingenomen met „Een agenda voor nieuwe vaardigheden en banen”, een van de zeven vlaggenschipinitiatieven van de Europa 2020-strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei. De agenda, die door andere vlaggenschipinitiatieven wordt aangevuld, zal echter, zo wil het Comité benadrukken, alleen kunnen worden verwezenlijkt als er bij de uitvoering gewerkt wordt vanuit een coherente, geïntegreerde aanpak op meerdere niveaus.

| 2. | Het Comité spoort alle lidstaten nadrukkelijk aan om kwantitatieve nationale streefcijfers vast te stellen voor alle kerndoelen van de Europa 2020-strategie, met name die kerndoelen die rechtstreeks verband houden met de Agenda voor nieuwe vaardigheden en banen, om te zorgen voor meer eigen verantwoordelijkheid voor de nationale hervormingsprogramma's, blijk te geven van politieke ambitie m.b.t. het gevoerde beleid en een transparante beoordeling van de doeltreffendheid van het beleid mogelijk te maken. |
| --- | --- |

2.

Het Comité spoort alle lidstaten nadrukkelijk aan om kwantitatieve nationale streefcijfers vast te stellen voor alle kerndoelen van de Europa 2020-strategie, met name die kerndoelen die rechtstreeks verband houden met de Agenda voor nieuwe vaardigheden en banen, om te zorgen voor meer eigen verantwoordelijkheid voor de nationale hervormingsprogramma's, blijk te geven van politieke ambitie m.b.t. het gevoerde beleid en een transparante beoordeling van de doeltreffendheid van het beleid mogelijk te maken.

| 3. | Een enkele keer wordt in het initiatief gewezen op het regionale aspect. De belangrijke rol die lokale en regionale overheden spelen als werkgever, dienstenaanbieder, regelgevende instantie, facilitator van groei en cohesie en als coördinator van strategische partnerschappen tussen onderwijsinstellingen, ondernemersbureaus en bedrijven in de regio zou echter veel sterker moeten worden benadrukt. |
| --- | --- |

3.

Een enkele keer wordt in het initiatief gewezen op het regionale aspect. De belangrijke rol die lokale en regionale overheden spelen als werkgever, dienstenaanbieder, regelgevende instantie, facilitator van groei en cohesie en als coördinator van strategische partnerschappen tussen onderwijsinstellingen, ondernemersbureaus en bedrijven in de regio zou echter veel sterker moeten worden benadrukt.

| 4. | Het Comité pleit voor een aanpak waarbij a) lokale en regionale partners zelf de maatregelen mogen uitwerken en zelf bepalen waar de middelen naartoe gaan, zodat ingespeeld kan worden op lokale en regionale behoeften en specifieke doelgroepen, en waarbij b) een kader wordt gecreëerd om diensten te kunnen bundelen en op maat gesneden oplossingen te kunnen uitwerken voor specifieke lokale of regionale problemen. |
| --- | --- |

4.

Het Comité pleit voor een aanpak waarbij a) lokale en regionale partners zelf de maatregelen mogen uitwerken en zelf bepalen waar de middelen naartoe gaan, zodat ingespeeld kan worden op lokale en regionale behoeften en specifieke doelgroepen, en waarbij b) een kader wordt gecreëerd om diensten te kunnen bundelen en op maat gesneden oplossingen te kunnen uitwerken voor specifieke lokale of regionale problemen.

| 5. | Het Comité meent voorts dat sommige in het vlaggenschipinitiatief voorgestelde acties gebaat zouden zijn bij een sterkere lokale/regionale dimensie. Het dringt er bij de Europese instellingen en lidstaten op aan om ondersteuning te bieden aan de volgende maatregelen: lokale strategieën op het gebied van vaardigheden, een subnationale dimensie van het „EU skills panorama”, lokale maatregelen ten behoeve van de integratie van personen die moeilijk aan werk geraken, zoals migranten, op de arbeidsmarkt, lokale actie tegen voortijdig schoolverlaten, strategieën inzake taal- en rekenvaardigheden van volwassenen en levenslang leren, bevordering van gunstige voorwaarden voor het scheppen van banen, de sociale dialoog op lokaal/regionaal niveau m.b.t. het arbeids- en werkgelegenheidsbeleid, regionale topcentra voor de banen van de toekomst, en maatregelen t.b.v. het toekomstige aanbod van werknemers in sleutelsectoren, zoals de gezondheidszorg. |
| --- | --- |

5.

Het Comité meent voorts dat sommige in het vlaggenschipinitiatief voorgestelde acties gebaat zouden zijn bij een sterkere lokale/regionale dimensie. Het dringt er bij de Europese instellingen en lidstaten op aan om ondersteuning te bieden aan de volgende maatregelen: lokale strategieën op het gebied van vaardigheden, een subnationale dimensie van het „EU skills panorama”, lokale maatregelen ten behoeve van de integratie van personen die moeilijk aan werk geraken, zoals migranten, op de arbeidsmarkt, lokale actie tegen voortijdig schoolverlaten, strategieën inzake taal- en rekenvaardigheden van volwassenen en levenslang leren, bevordering van gunstige voorwaarden voor het scheppen van banen, de sociale dialoog op lokaal/regionaal niveau m.b.t. het arbeids- en werkgelegenheidsbeleid, regionale topcentra voor de banen van de toekomst, en maatregelen t.b.v. het toekomstige aanbod van werknemers in sleutelsectoren, zoals de gezondheidszorg.

| 6. | Gewezen zij op art. 174 VWEU m.b.t. de territoriale samenhang. Het Comité dringt er ten zeerste op aan dat rekening wordt gehouden met de regionale differentiatie. Binnen de EU zijn er grote verschillen en de uitdagingen waarvoor de regio's staan om de doelstellingen van de Europa 2020-strategie te halen variëren sterk. Deze uitdagingen zijn duidelijk uiteengezet in het vijfde verslag over de economische, sociale en territoriale samenhang (1). De belangrijkste zijn:






  (a) | nog niet een op de drie regio's heeft de arbeidsparticipatie van 75 % bereikt, en in bijna een op de vijf regio's ligt de participatie onder de 65 %; |
| --- | --- | --- |

6.

Gewezen zij op art. 174 VWEU m.b.t. de territoriale samenhang. Het Comité dringt er ten zeerste op aan dat rekening wordt gehouden met de regionale differentiatie. Binnen de EU zijn er grote verschillen en de uitdagingen waarvoor de regio's staan om de doelstellingen van de Europa 2020-strategie te halen variëren sterk. Deze uitdagingen zijn duidelijk uiteengezet in het vijfde verslag over de economische, sociale en territoriale samenhang (1). De belangrijkste zijn:

(a)

nog niet een op de drie regio's heeft de arbeidsparticipatie van 75 % bereikt, en in bijna een op de vijf regio's ligt de participatie onder de 65 %;

| (b) | in meer dan 20 % van de regio's heeft minstens 40 % van de bevolking een laag opleidingsniveau; |
| --- | --- |

(b)

in meer dan 20 % van de regio's heeft minstens 40 % van de bevolking een laag opleidingsniveau;

| (c) | nog niet een op de zes regio's heeft het streefcijfer voor het aandeel hoger opgeleide mensen bereikt; |
| --- | --- |

(c)

nog niet een op de zes regio's heeft het streefcijfer voor het aandeel hoger opgeleide mensen bereikt;

| (d) | de deelname aan levenslang leren varieert aanzienlijk: in meer dan 22 % van de regio's ligt deze deelname op een zeer laag niveau, 5 % of minder; |
| --- | --- |

(d)

de deelname aan levenslang leren varieert aanzienlijk: in meer dan 22 % van de regio's ligt deze deelname op een zeer laag niveau, 5 % of minder;

| (e) | het proces van vergrijzing voltrekt zich snel en de verhouding tussen actieven en niet-productieven in de samenleving wordt scheefgetrokken. |
| --- | --- |

(e)

het proces van vergrijzing voltrekt zich snel en de verhouding tussen actieven en niet-productieven in de samenleving wordt scheefgetrokken.

| 7. | Het Comité wijst op de negatieve gevolgen die sommige regio's kunnen ondervinden bij beleid dat gericht is op verbeteringen in de hele EU of op de verwezenlijking van nationale doelstellingen, met weinig of geen aandacht voor de territoriale dimensie, en dringt erop aan dat de Europese Commissie en de lidstaten stilstaan bij de implicaties van een dergelijke aanpak voor met name structureel zwakke regio's. |
| --- | --- |

7.

Het Comité wijst op de negatieve gevolgen die sommige regio's kunnen ondervinden bij beleid dat gericht is op verbeteringen in de hele EU of op de verwezenlijking van nationale doelstellingen, met weinig of geen aandacht voor de territoriale dimensie, en dringt erop aan dat de Europese Commissie en de lidstaten stilstaan bij de implicaties van een dergelijke aanpak voor met name structureel zwakke regio's.

| 8. | Er bestaan op regionaal niveau in de Europese Unie grote verschillen wat betreft de deelname aan levenslang leren en opleiding. Het Comité stelt tot zijn bezorgdheid vast dat het ondanks de talloze streefcijfers die jarenlang zijn vastgesteld, bij lange na nog niet gelukt is om de achterblijvende lidstaten en regio's op het EU-gemiddelde te brengen. |
| --- | --- |

8.

Er bestaan op regionaal niveau in de Europese Unie grote verschillen wat betreft de deelname aan levenslang leren en opleiding. Het Comité stelt tot zijn bezorgdheid vast dat het ondanks de talloze streefcijfers die jarenlang zijn vastgesteld, bij lange na nog niet gelukt is om de achterblijvende lidstaten en regio's op het EU-gemiddelde te brengen.

| 9. | Het is jammer dat de presentatie van het vlaggenschipinitiatief „Een agenda voor nieuwe vaardigheden en banen” niet gepaard is gegaan met een beoordeling van de budgettaire impact van de voorgestelde maatregelen. |
| --- | --- |

9.

Het is jammer dat de presentatie van het vlaggenschipinitiatief „Een agenda voor nieuwe vaardigheden en banen” niet gepaard is gegaan met een beoordeling van de budgettaire impact van de voorgestelde maatregelen.

| 10. | Een zorgvuldigere reflectie over het tijdschema voor de geleidelijke stopzetting van de actuele crisismaatregelen voor de arbeidsmarkt en de gevolgen hiervan voor het marktvertrouwen, de overheidsfinanciën, de vooruitzichten op een baan voor kwetsbare werknemers en het niveau van de langdurige werkloosheid is aangewezen. Of de agenda voor nieuwe vaardigheden en banen op korte dan wel lange termijn succes zal boeken, hangt af van de doeltreffendheid en het duurzame effect van de crisismaatregelen die de arbeidsmarkt door de economische crisis moeten loodsen. Uitgangspunt blijft echter dat snel werk wordt gemaakt van een geleidelijke stopzetting van de crisismaatregelen. |
| --- | --- |

10.

Een zorgvuldigere reflectie over het tijdschema voor de geleidelijke stopzetting van de actuele crisismaatregelen voor de arbeidsmarkt en de gevolgen hiervan voor het marktvertrouwen, de overheidsfinanciën, de vooruitzichten op een baan voor kwetsbare werknemers en het niveau van de langdurige werkloosheid is aangewezen. Of de agenda voor nieuwe vaardigheden en banen op korte dan wel lange termijn succes zal boeken, hangt af van de doeltreffendheid en het duurzame effect van de crisismaatregelen die de arbeidsmarkt door de economische crisis moeten loodsen. Uitgangspunt blijft echter dat snel werk wordt gemaakt van een geleidelijke stopzetting van de crisismaatregelen.

| 11. | Het Comité pleit voor invoering op zowel EU- als lidstaatniveau van mechanismen om de inspanningen ter verwezenlijking van de doelstellingen van de Agenda voor nieuwe vaardigheden en banen en van de andere vlaggenschipinitiatieven, met name „Jeugd in beweging” en het „Platform tegen armoede” te coördineren. |
| --- | --- |

11.

Het Comité pleit voor invoering op zowel EU- als lidstaatniveau van mechanismen om de inspanningen ter verwezenlijking van de doelstellingen van de Agenda voor nieuwe vaardigheden en banen en van de andere vlaggenschipinitiatieven, met name „Jeugd in beweging” en het „Platform tegen armoede” te coördineren.

Naar een nieuw momentum voor flexizekerheid

| 12. | Het Comité is het eens met de Europese Commissie dat op een ruime arbeidsmarkt, met een hoge structurele werkloosheid, maatregelen ter bevordering van het arbeidsaanbod alléén niet volstaan om het werkloosheidsprobleem aan te pakken; deze moeten worden aangevuld met maatregelen die gericht zijn op het aanmoedigen van de vraag naar arbeid. Het pleit evenwel voor een betere balans tussen beide beleidsaanzetten. |
| --- | --- |

12.

Het Comité is het eens met de Europese Commissie dat op een ruime arbeidsmarkt, met een hoge structurele werkloosheid, maatregelen ter bevordering van het arbeidsaanbod alléén niet volstaan om het werkloosheidsprobleem aan te pakken; deze moeten worden aangevuld met maatregelen die gericht zijn op het aanmoedigen van de vraag naar arbeid. Het pleit evenwel voor een betere balans tussen beide beleidsaanzetten.

| 13. | De nationale flexizekerheidsregelingen dienen te worden versterkt en aangepast aan de nieuwe sociaaleconomische context. Het Comité is verheugd dat de Raad bij zijn werkzaamheden rekening houdt met de flexizekerheidsrichtsnoeren, en herinnert de Europese Commissie eraan om de sociale partners altijd te betrekken wanneer zij wijzigingen overweegt die gevolgen kunnen hebben voor de arbeidsmarkt. Het Comité verzoekt de Europese Commissie om duidelijker uiteen te zetten wat de voorgestelde omschakeling naar arbeidscontracten voor onbepaalde duur betekent voor werkzekerheid, vigerende arbeidsrechten, arbeidstijden en vormen van arbeidsorganisatie. |
| --- | --- |

13.

De nationale flexizekerheidsregelingen dienen te worden versterkt en aangepast aan de nieuwe sociaaleconomische context. Het Comité is verheugd dat de Raad bij zijn werkzaamheden rekening houdt met de flexizekerheidsrichtsnoeren, en herinnert de Europese Commissie eraan om de sociale partners altijd te betrekken wanneer zij wijzigingen overweegt die gevolgen kunnen hebben voor de arbeidsmarkt. Het Comité verzoekt de Europese Commissie om duidelijker uiteen te zetten wat de voorgestelde omschakeling naar arbeidscontracten voor onbepaalde duur betekent voor werkzekerheid, vigerende arbeidsrechten, arbeidstijden en vormen van arbeidsorganisatie.

| 14. | Richtlijnen van de EU hebben in het verleden de aanzet gegeven tot progressieve veranderingen in het nationale arbeidsrecht van de lidstaten. Het is belangrijk dat er aan de bestaande normen wordt vastgehouden, maar aanhoudende inspanningen en aanmoedigingen blijven nodig om structurele veranderingen te bewerkstelligen die tot meer sociale stabiliteit leiden. |
| --- | --- |

14.

Richtlijnen van de EU hebben in het verleden de aanzet gegeven tot progressieve veranderingen in het nationale arbeidsrecht van de lidstaten. Het is belangrijk dat er aan de bestaande normen wordt vastgehouden, maar aanhoudende inspanningen en aanmoedigingen blijven nodig om structurele veranderingen te bewerkstelligen die tot meer sociale stabiliteit leiden.

| 15. | Het Comité onderschrijft de nadruk die de Europese Commissie legt op de cruciale rol van het mkb voor het economisch concurrentievermogen en het creëren van nieuwe banen. Het verwijst hierbij naar de aanbevelingen die het gedaan heeft in zijn advies over de Small Business Act
   (2), vooral wat betreft de toegang tot financiering en de toepassing van het think small first-principe. |
| --- | --- |

15.

Het Comité onderschrijft de nadruk die de Europese Commissie legt op de cruciale rol van het mkb voor het economisch concurrentievermogen en het creëren van nieuwe banen. Het verwijst hierbij naar de aanbevelingen die het gedaan heeft in zijn advies over de Small Business Act
   (2), vooral wat betreft de toegang tot financiering en de toepassing van het think small first-principe.

| 16. | De omzetting van enkele actuele EU-werkgelegenheidsrichtlijnen verloopt niet in alle lidstaten in hetzelfde tempo en ook de interpretatie varieert. Er is dus geen sprake van één Europese arbeidsmarkt met gelijke voorwaarden voor alle spelers, maar doordat de lidstaten de Commissie moeten doorgeven hoe zij de EU-wetgeving ten uitvoer leggen blijven de nationale verschillen binnen een aanvaardbare marge. Om een overzicht van de mogelijke omvang van de verschillen te krijgen zou een vergelijkende studie uitgevoerd kunnen worden naar de manier waarop bepaalde richtlijnen in de lidstaten ten uitvoer worden gelegd. |
| --- | --- |

16.

De omzetting van enkele actuele EU-werkgelegenheidsrichtlijnen verloopt niet in alle lidstaten in hetzelfde tempo en ook de interpretatie varieert. Er is dus geen sprake van één Europese arbeidsmarkt met gelijke voorwaarden voor alle spelers, maar doordat de lidstaten de Commissie moeten doorgeven hoe zij de EU-wetgeving ten uitvoer leggen blijven de nationale verschillen binnen een aanvaardbare marge. Om een overzicht van de mogelijke omvang van de verschillen te krijgen zou een vergelijkende studie uitgevoerd kunnen worden naar de manier waarop bepaalde richtlijnen in de lidstaten ten uitvoer worden gelegd.

Mensen uitrusten met de juiste vaardigheden om werk te vinden

| 17. | Het Comité neemt kennis van de uitdagingen waarvoor de arbeidsmarkt in de EU staat volgens de beknopte analyse van de Europese Commissie. Het is het ermee eens dat er in de toekomst een tekort zal ontstaan aan de juiste vaardigheden om in de behoeften van de arbeidsmarkt te voorzien, dat er onvoldoende vraag is naar en onvoldoende aanbod is van opleidingsmogelijkheden op bepaalde vaardigheidsniveaus en dat er gezorgd moet worden voor een betere afstemming en benutting van de vaardigheden en ervaring van migranten op de arbeidsmarkt. |
| --- | --- |

17.

Het Comité neemt kennis van de uitdagingen waarvoor de arbeidsmarkt in de EU staat volgens de beknopte analyse van de Europese Commissie. Het is het ermee eens dat er in de toekomst een tekort zal ontstaan aan de juiste vaardigheden om in de behoeften van de arbeidsmarkt te voorzien, dat er onvoldoende vraag is naar en onvoldoende aanbod is van opleidingsmogelijkheden op bepaalde vaardigheidsniveaus en dat er gezorgd moet worden voor een betere afstemming en benutting van de vaardigheden en ervaring van migranten op de arbeidsmarkt.

| 18. | Zijns inziens ziet de Europese Commissie het probleem van de vaardigheden echter te eng en onderschat zij de uitdaging om de verschuivingen tussen de sectoren van de economie en de daaruit voortvloeiende implicaties voor leeftijd, geslacht en personen met een handicap in goede banen te leiden, om regelingen uit te werken voor de erkenning van werkervaring, om de vaardigheden vast te leggen die vereist zijn voor cruciale sectoren als de paramedische sector, die een steeds groter aantal mensen werk verschaffen, om het groeiende aandeel oudere werknemers te erkennen en daaraan gerelateerde zaken als „levenslang leren”, om greep te houden op een werkloosheidscijfer dat voor onderdanen uit landen buiten de EU twee keer zo hoog ligt als voor onderdanen van EU-lidstaten en om te erkennen dat gerichte maatregelen nodig zijn om een groeiend aantal jongeren te helpen dat niet naar school gaat en evenmin werk heeft. |
| --- | --- |

18.

Zijns inziens ziet de Europese Commissie het probleem van de vaardigheden echter te eng en onderschat zij de uitdaging om de verschuivingen tussen de sectoren van de economie en de daaruit voortvloeiende implicaties voor leeftijd, geslacht en personen met een handicap in goede banen te leiden, om regelingen uit te werken voor de erkenning van werkervaring, om de vaardigheden vast te leggen die vereist zijn voor cruciale sectoren als de paramedische sector, die een steeds groter aantal mensen werk verschaffen, om het groeiende aandeel oudere werknemers te erkennen en daaraan gerelateerde zaken als „levenslang leren”, om greep te houden op een werkloosheidscijfer dat voor onderdanen uit landen buiten de EU twee keer zo hoog ligt als voor onderdanen van EU-lidstaten en om te erkennen dat gerichte maatregelen nodig zijn om een groeiend aantal jongeren te helpen dat niet naar school gaat en evenmin werk heeft.

| 19. | De Europese Commissie zou veel meer aandacht moeten hebben voor de noodzaak om de dienstverlening en strategische planning in de zin van arbeidsmarktprofilering, prognoses en de uitwerking van een industrieel beleid sterker toe te snijden op de lokale behoeften en meer te werken vanuit een persoonsgerichte aanpak bij het concipiëren en plannen van rechtstreekse maatregelen in samenspraak met lokale werkgevers, sociale partners en arbeidsbureaus, zoals het verlenen van bedrijfssteun en mechanismen om vroegtijdig en proactief de opleidingsbehoeften in kaart te brengen van werknemers van ondernemingen die met sluiting bedreigd worden. |
| --- | --- |

19.

De Europese Commissie zou veel meer aandacht moeten hebben voor de noodzaak om de dienstverlening en strategische planning in de zin van arbeidsmarktprofilering, prognoses en de uitwerking van een industrieel beleid sterker toe te snijden op de lokale behoeften en meer te werken vanuit een persoonsgerichte aanpak bij het concipiëren en plannen van rechtstreekse maatregelen in samenspraak met lokale werkgevers, sociale partners en arbeidsbureaus, zoals het verlenen van bedrijfssteun en mechanismen om vroegtijdig en proactief de opleidingsbehoeften in kaart te brengen van werknemers van ondernemingen die met sluiting bedreigd worden.

| 20. | Het Comité kan zich vinden in de idee van een „EU Skills Panorama” om de transparantie voor werkzoekenden, werkenden, ondernemingen en/of overheidsinstellingen te verbeteren, maar is van mening dat er behoefte is aan een meer lokale versie van dit instrument ter aanvulling van de informatie die op nationaal niveau verzameld is, met name in lidstaten met een sterk gecentraliseerd bestuur. Het subnationale niveau beschikt over de meest accurate en actuele informatie over de regionale arbeidsmarkt. Lokale en regionale overheden kunnen tevens een belangrijke rol spelen bij het in kaart brengen van hiaten in het aanbod van vaardigheden, het aanbieden van geschikte programma's voor omscholing en beroepsopleiding en het bevorderen van investeringen waarmee lokale behoeften worden vervuld. |
| --- | --- |

20.

Het Comité kan zich vinden in de idee van een „EU Skills Panorama” om de transparantie voor werkzoekenden, werkenden, ondernemingen en/of overheidsinstellingen te verbeteren, maar is van mening dat er behoefte is aan een meer lokale versie van dit instrument ter aanvulling van de informatie die op nationaal niveau verzameld is, met name in lidstaten met een sterk gecentraliseerd bestuur. Het subnationale niveau beschikt over de meest accurate en actuele informatie over de regionale arbeidsmarkt. Lokale en regionale overheden kunnen tevens een belangrijke rol spelen bij het in kaart brengen van hiaten in het aanbod van vaardigheden, het aanbieden van geschikte programma's voor omscholing en beroepsopleiding en het bevorderen van investeringen waarmee lokale behoeften worden vervuld.

| 21. | Het Comité steunt de ontwikkeling van nauwere betrekkingen tussen bedrijven en universiteiten. Zo zouden alle studieprogramma's de mogelijkheid moeten bieden om stage bij een bedrijf te lopen – en daarvoor studiepunten te krijgen – zodat studenten hun vakbekwaamheid, ondernemersvaardigheden en persoonlijke vaardigheden op een hoger peil kunnen brengen en betere kansen op de moderne arbeidsmarkt krijgen. |
| --- | --- |

21.

Het Comité steunt de ontwikkeling van nauwere betrekkingen tussen bedrijven en universiteiten. Zo zouden alle studieprogramma's de mogelijkheid moeten bieden om stage bij een bedrijf te lopen – en daarvoor studiepunten te krijgen – zodat studenten hun vakbekwaamheid, ondernemersvaardigheden en persoonlijke vaardigheden op een hoger peil kunnen brengen en betere kansen op de moderne arbeidsmarkt krijgen.

| 22. | Digitale geletterdheid en digitale vaardigheden moeten een centrale plaats innemen waar het gaat om het anticiperen op en in kaart brengen van toekomstige vaardigheden. Investeringen in ICT-infrastructuur dienen geflankeerd te worden door adequate maatregelen om de digitale vaardigheden van de beroepsbevolking, vooral van laaggeschoolde werknemers, kwetsbare groepen en werklozen, te verbeteren. |
| --- | --- |

22.

Digitale geletterdheid en digitale vaardigheden moeten een centrale plaats innemen waar het gaat om het anticiperen op en in kaart brengen van toekomstige vaardigheden. Investeringen in ICT-infrastructuur dienen geflankeerd te worden door adequate maatregelen om de digitale vaardigheden van de beroepsbevolking, vooral van laaggeschoolde werknemers, kwetsbare groepen en werklozen, te verbeteren.

| 23. | Gezien het feit dat 2011 is uitgeroepen tot het Europese Jaar van het vrijwilligerswerk, zou bij de Agenda voor nieuwe vaardigheden en banen ook gekeken moeten worden naar de waarde van vrijwilligerswerk voor het verruimen van de vaardigheden van mensen. Het Comité dringt er voorts op aan dat bestaande certificeringsregelingen voor de erkenning van de via vrijwilligerswerk opgedane vaardigheden, kennis en ervaring gekoppeld worden aan de Europass CV-regeling, om de erkenning van relevante ervaringen met vrijwilligerswerk en de inzetbaarheid binnen de EU te vergemakkelijken. |
| --- | --- |

23.

Gezien het feit dat 2011 is uitgeroepen tot het Europese Jaar van het vrijwilligerswerk, zou bij de Agenda voor nieuwe vaardigheden en banen ook gekeken moeten worden naar de waarde van vrijwilligerswerk voor het verruimen van de vaardigheden van mensen. Het Comité dringt er voorts op aan dat bestaande certificeringsregelingen voor de erkenning van de via vrijwilligerswerk opgedane vaardigheden, kennis en ervaring gekoppeld worden aan de Europass CV-regeling, om de erkenning van relevante ervaringen met vrijwilligerswerk en de inzetbaarheid binnen de EU te vergemakkelijken.

| 24. | De diensten die veel lokale en regionale overheden het bedrijfsleven, met name het mkb, nu al bieden, van mentoring en advies tot stimulerende maatregelen en steun, dienen expliciet te worden erkend. Daarnaast dient er meer aandacht en steun te komen voor de rol van lokale en regionale overheden als co-investeerder en facilitator van partnerschappen tussen universiteiten en bedrijfsleven. |
| --- | --- |

24.

De diensten die veel lokale en regionale overheden het bedrijfsleven, met name het mkb, nu al bieden, van mentoring en advies tot stimulerende maatregelen en steun, dienen expliciet te worden erkend. Daarnaast dient er meer aandacht en steun te komen voor de rol van lokale en regionale overheden als co-investeerder en facilitator van partnerschappen tussen universiteiten en bedrijfsleven.

De EU-agenda voor de bevordering van de arbeidsmobiliteit

| 25. | Het Comité wijst erop dat grensoverschrijdend verkeer tussen EU-lidstaten slechts 15 % van de arbeidsmobiliteit beslaat en dat het aandeel migranten van de arbeidsgeschikte leeftijd uit derde landen twee keer zo groot is als voor migranten uit andere EU-lidstaten. Het voorstel van de Europese Commissie om het vaardighedenprofiel van onderdanen uit derde landen in kaart te brengen is toe te juichen; in dit verband moet aandacht uitgaan naar sociale en economische integratie, waarbij zowel de nationale als de lokale en regionale overheden betrokken dienen te worden. Bij het opstellen van een dergelijk vaardighedenprofiel is echter grote voorzichtigheid geboden en mag de persoonlijke integriteit niet in gevaar worden gebracht. |
| --- | --- |

25.

Het Comité wijst erop dat grensoverschrijdend verkeer tussen EU-lidstaten slechts 15 % van de arbeidsmobiliteit beslaat en dat het aandeel migranten van de arbeidsgeschikte leeftijd uit derde landen twee keer zo groot is als voor migranten uit andere EU-lidstaten. Het voorstel van de Europese Commissie om het vaardighedenprofiel van onderdanen uit derde landen in kaart te brengen is toe te juichen; in dit verband moet aandacht uitgaan naar sociale en economische integratie, waarbij zowel de nationale als de lokale en regionale overheden betrokken dienen te worden. Bij het opstellen van een dergelijk vaardighedenprofiel is echter grote voorzichtigheid geboden en mag de persoonlijke integriteit niet in gevaar worden gebracht.

| 26. | De Europese Commissie gebruikt het bevorderen van de arbeidsmobiliteit als aanpassingsmechanisme om onevenwichtigheden in de interregionale marktverhoudingen te herstellen. Dit heeft echter gevolgen voor het principe van territoriale samenhang. Het Comité benadrukt dat meer aandacht moet worden besteed aan braindraineffecten en de uiteenlopende gevolgen van de arbeidsmobiliteit voor de „thuis-” en „gastregio's”, aangezien een dergelijke benadering op korte termijn misschien wel tot meer werkgelegenheid in de hele EU leidt, maar sommige perifere regio's op lange termijn hiervan de kosten dreigen te moeten dragen. Tot slot roept het Comité op tot een uitvoerig debat tussen lidstaten en hun regio's over de ervaringen met migratie en de implicaties voor de regionale groeimogelijkheden op lange termijn. |
| --- | --- |

26.

De Europese Commissie gebruikt het bevorderen van de arbeidsmobiliteit als aanpassingsmechanisme om onevenwichtigheden in de interregionale marktverhoudingen te herstellen. Dit heeft echter gevolgen voor het principe van territoriale samenhang. Het Comité benadrukt dat meer aandacht moet worden besteed aan braindraineffecten en de uiteenlopende gevolgen van de arbeidsmobiliteit voor de „thuis-” en „gastregio's”, aangezien een dergelijke benadering op korte termijn misschien wel tot meer werkgelegenheid in de hele EU leidt, maar sommige perifere regio's op lange termijn hiervan de kosten dreigen te moeten dragen. Tot slot roept het Comité op tot een uitvoerig debat tussen lidstaten en hun regio's over de ervaringen met migratie en de implicaties voor de regionale groeimogelijkheden op lange termijn.

Verbetering van de kwaliteit van werk en van arbeidsomstandigheden

| 27. | Een grondige evaluatie van het wetgevende „acquis” m.b.t. de kwaliteit van werk en arbeidsomstandigheden is een lovenswaardig idee, maar dan moet de Europese Commissie wel de tot op heden ongelijke tenuitvoerlegging van de EU-richtlijnen in de lidstaten mee in beschouwing nemen. |
| --- | --- |

27.

Een grondige evaluatie van het wetgevende „acquis” m.b.t. de kwaliteit van werk en arbeidsomstandigheden is een lovenswaardig idee, maar dan moet de Europese Commissie wel de tot op heden ongelijke tenuitvoerlegging van de EU-richtlijnen in de lidstaten mee in beschouwing nemen.

| 28. | In verscheidene EU-lidstaten hebben de regio's en gemeenten aanzienlijke rationaliserings- en bezuinigingsprogramma's lopen. Het zou wel eens moeilijk kunnen worden voor de overheden om dit in goede banen te leiden en tegelijkertijd een progressief programma voor de behandeling van haar werknemers te verwezenlijken. De zorg bestaat dat de lokale en regionale overheden niet kunnen voldoen aan de arbeidstijdenrichtlijn in hun poging het niveau van de basisdiensten te handhaven met minder middelen en personeel. Een hogere productiviteit lijkt niet afdoende om de verschillende dienstverleningsdoelstellingen te halen. De druk op het ingekrompen personeel om langere uren te maken zal onvermijdelijk toenemen. Zijn realistische verbeteringen van de productiviteit eenmaal bereikt, dan zal een afweging moeten worden gemaakt tussen het aantal personeelsleden waarover men beschikt en het aantal diensten dat men kan verstrekken. De lokale en regionale overheden moeten worden ondersteund om het goede voorbeeld te geven in het naleven van de arbeidswetgeving en worden aangespoord om realistische doelstellingen vast te leggen voor hun dienstverlening. |
| --- | --- |

28.

In verscheidene EU-lidstaten hebben de regio's en gemeenten aanzienlijke rationaliserings- en bezuinigingsprogramma's lopen. Het zou wel eens moeilijk kunnen worden voor de overheden om dit in goede banen te leiden en tegelijkertijd een progressief programma voor de behandeling van haar werknemers te verwezenlijken. De zorg bestaat dat de lokale en regionale overheden niet kunnen voldoen aan de arbeidstijdenrichtlijn in hun poging het niveau van de basisdiensten te handhaven met minder middelen en personeel. Een hogere productiviteit lijkt niet afdoende om de verschillende dienstverleningsdoelstellingen te halen. De druk op het ingekrompen personeel om langere uren te maken zal onvermijdelijk toenemen. Zijn realistische verbeteringen van de productiviteit eenmaal bereikt, dan zal een afweging moeten worden gemaakt tussen het aantal personeelsleden waarover men beschikt en het aantal diensten dat men kan verstrekken. De lokale en regionale overheden moeten worden ondersteund om het goede voorbeeld te geven in het naleven van de arbeidswetgeving en worden aangespoord om realistische doelstellingen vast te leggen voor hun dienstverlening.

| 29. | De verantwoordelijkheid voor het toezicht op de naleving van dergelijke beschermende wetgeving ligt bij de lidstaten, maar de EU zou een instrument kunnen invoeren voor het verzamelen en verspreiden van informatie, met name aangaande de toepassing van gezondheids- en veiligheidsnormen. Met zo'n gezondheids- en veiligheidsmonitor zou het mogelijk zijn om informatie uit te wisselen over haperingen bij de tenuitvoerlegging in de lidstaten. |
| --- | --- |

29.

De verantwoordelijkheid voor het toezicht op de naleving van dergelijke beschermende wetgeving ligt bij de lidstaten, maar de EU zou een instrument kunnen invoeren voor het verzamelen en verspreiden van informatie, met name aangaande de toepassing van gezondheids- en veiligheidsnormen. Met zo'n gezondheids- en veiligheidsmonitor zou het mogelijk zijn om informatie uit te wisselen over haperingen bij de tenuitvoerlegging in de lidstaten.

| 30. | In de Agenda voor nieuwe vaardigheden en banen wordt weliswaar verwezen naar het verschijnsel van armoede onder werkenden, maar worden helaas geen concrete voorstellen geformuleerd op het vlak van kwalitatief goede banen, blijvende werkgelegenheid en een toereikend inkomen om dit hardnekkige probleem rechtstreeks aan te pakken. |
| --- | --- |

30.

In de Agenda voor nieuwe vaardigheden en banen wordt weliswaar verwezen naar het verschijnsel van armoede onder werkenden, maar worden helaas geen concrete voorstellen geformuleerd op het vlak van kwalitatief goede banen, blijvende werkgelegenheid en een toereikend inkomen om dit hardnekkige probleem rechtstreeks aan te pakken.

Ondersteuning van het creëren van nieuwe banen

| 31. | Het Comité deelt het standpunt dat het mkb de drijvende kracht zal zijn achter de groei van de werkgelegenheid in de toekomst en dat het niveau van de ondernemersactiviteiten in alle sectoren van de Europese economie omhoog moet om een groeiende beroepsbevolking op te vangen en in bepaalde regio's minder afhankelijk te worden van rechtstreekse buitenlandse investeringen. Het zou evenwel graag zien dat het onderricht in ondernemerschap breder wordt benaderd en dat rekening wordt gehouden met de nieuwe sectorale opbouw van de economie. Ondernemerschap moet een grotere plaats krijgen in het onderwijsstelsel, maar het moet ook zijn plek krijgen in de opleiding en omscholing van oudere werknemers, zowel in de overheids- als de particuliere sector, teneinde innovatie op bestaande werkplekken te stimuleren. |
| --- | --- |

31.

Het Comité deelt het standpunt dat het mkb de drijvende kracht zal zijn achter de groei van de werkgelegenheid in de toekomst en dat het niveau van de ondernemersactiviteiten in alle sectoren van de Europese economie omhoog moet om een groeiende beroepsbevolking op te vangen en in bepaalde regio's minder afhankelijk te worden van rechtstreekse buitenlandse investeringen. Het zou evenwel graag zien dat het onderricht in ondernemerschap breder wordt benaderd en dat rekening wordt gehouden met de nieuwe sectorale opbouw van de economie. Ondernemerschap moet een grotere plaats krijgen in het onderwijsstelsel, maar het moet ook zijn plek krijgen in de opleiding en omscholing van oudere werknemers, zowel in de overheids- als de particuliere sector, teneinde innovatie op bestaande werkplekken te stimuleren.

| 32. | Het is verheugend dat de nadruk wordt gelegd op het think small first-principe. Dit dient in alle pijlers van het vlaggenschipinitiatief het uitgangspunt te zijn. Het Comité benadrukt voorts dat niet alleen startende ondernemingen, nieuwe kleine of middelgrote ondernemingen en hightechbedrijven, maar ook ondernemingen die in een ontwikkelings- of herstructureringsproces verkeren, ondersteuning moeten kunnen krijgen, om ervoor te zorgen dat alle bedrijven zich op lange termijn kunnen redden. |
| --- | --- |

32.

Het is verheugend dat de nadruk wordt gelegd op het think small first-principe. Dit dient in alle pijlers van het vlaggenschipinitiatief het uitgangspunt te zijn. Het Comité benadrukt voorts dat niet alleen startende ondernemingen, nieuwe kleine of middelgrote ondernemingen en hightechbedrijven, maar ook ondernemingen die in een ontwikkelings- of herstructureringsproces verkeren, ondersteuning moeten kunnen krijgen, om ervoor te zorgen dat alle bedrijven zich op lange termijn kunnen redden.

| 33. | Het Comité is het eens met de Europese Commissie dat inspanningen nodig zijn om banen over te brengen van de informele naar de reguliere economie. Dit betekent in de eerste plaats regulering van bepaalde huishoudelijke en zorgactiviteiten. Het Comité verzoekt de Commissie om zo snel mogelijk met een voorstel te komen dat nadere informatie bevat over de aard van de prikkels om op dit vlak verder te komen. |
| --- | --- |

33.

Het Comité is het eens met de Europese Commissie dat inspanningen nodig zijn om banen over te brengen van de informele naar de reguliere economie. Dit betekent in de eerste plaats regulering van bepaalde huishoudelijke en zorgactiviteiten. Het Comité verzoekt de Commissie om zo snel mogelijk met een voorstel te komen dat nadere informatie bevat over de aard van de prikkels om op dit vlak verder te komen.

| 34. | Overheden kunnen via de uitvoering van hun overheidsopdrachten ook bijdragen aan de inzet van langdurig werklozen, gehandicapten en stagiaires. Zo kunnen overheden in hun aanbestedingsdocumenten opnemen dat het winnende bedrijf een bepaald percentage van de waarde van de opdracht moet gebruiken voor de inzet van deze doelgroepen. De mogelijkheden die er zijn worden op dit moment niet volledig benut. Het Comité beveelt daarom, conform haar advies over modernisering van het EU-beleid inzake overheidsopdrachten, aan om in EU-verband meer aandacht te vragen voor sociaal aanbesteden en de inzet van langdurig werklozen, gehandicapten en stagiaires bij de uitvoering van de overheidsopdrachten te bevorderen. |
| --- | --- |

34.

Overheden kunnen via de uitvoering van hun overheidsopdrachten ook bijdragen aan de inzet van langdurig werklozen, gehandicapten en stagiaires. Zo kunnen overheden in hun aanbestedingsdocumenten opnemen dat het winnende bedrijf een bepaald percentage van de waarde van de opdracht moet gebruiken voor de inzet van deze doelgroepen. De mogelijkheden die er zijn worden op dit moment niet volledig benut. Het Comité beveelt daarom, conform haar advies over modernisering van het EU-beleid inzake overheidsopdrachten, aan om in EU-verband meer aandacht te vragen voor sociaal aanbesteden en de inzet van langdurig werklozen, gehandicapten en stagiaires bij de uitvoering van de overheidsopdrachten te bevorderen.

EU-financieringsinstrumenten voor nieuwe vaardigheden en banen

| 35. | Het Comité zou graag meer duidelijkheid willen over de manier waarop de relevante EU-programma's zich tijdens de lopende programmeringsperiode zullen richten op de doelstellingen van het vlaggenschipinitiatief „Een nieuwe agenda voor vaardigheden en banen”. Daarbij wijst het er wel op dat radicale wijzigingen in de operationele programma's in dit stadium van het implementatieproces uit den boze zijn. |
| --- | --- |

35.

Het Comité zou graag meer duidelijkheid willen over de manier waarop de relevante EU-programma's zich tijdens de lopende programmeringsperiode zullen richten op de doelstellingen van het vlaggenschipinitiatief „Een nieuwe agenda voor vaardigheden en banen”. Daarbij wijst het er wel op dat radicale wijzigingen in de operationele programma's in dit stadium van het implementatieproces uit den boze zijn.

| 36. | Het Comité steunt het pleidooi voor een beter gebruik van en een grotere synergie tussen de EU-fondsen, overeenkomstig de voorstellen in de evaluatie van de EU-begroting (3), om de doelstellingen van de agenda voor nieuwe vaardigheden en banen te ondersteunen. Volgens het Comité kan dit het beste worden bereikt op basis van:
  op lokale leest geschoeide benaderingen– betere coördinatie tussen sectorgericht en lokaal/regionaal beleid door een meerfondsenaanpak (gemeenschappelijk strategisch kader) en met name door een sterkere territoriale dimensie van het ESF (dat in sommige lidstaten alleen via breed opgezette nationale programma's wordt omgezet). Lidstaten en regio's moeten voldoende ruimte krijgen om zelf hun prioriteiten te bepalen en een beleidsmix te kiezen die het beste past bij hun specifieke nationale/regionale omstandigheden;
  een multi level governance-benadering– met behulp van partnerschapscontracten voor ontwikkeling en investeringen moet worden bewerkstelligd dat de doelstellingen van de Europa 2020-strategie en het cohesiebeleid beter op elkaar aansluiten. Deze partnerschappen zouden met deelname van alle overheidsniveaus ontwikkeld moeten worden om ervoor te zorgen dat de regionale programma's niet slechts een door nationale prioriteiten bepaald instrument worden;
  een resultaatgerichte benadering– monitoring van vooruitgang aan de hand van kwantitatieve en kwalitatieve indicatoren ter ondersteuning van de beleidsevaluatie en -vorming. Op deze manier kunnen maatregelen sterker worden gericht op prioriteiten en gekoppeld aan lidstaatspecifieke aanbevelingen in het kader van Europa 2020 (art. 148 VWEU). Hiervoor moet een gemeenschappelijk impactbeoordelingskader op EU-niveau worden ontwikkeld. |
| --- | --- |

36.

Het Comité steunt het pleidooi voor een beter gebruik van en een grotere synergie tussen de EU-fondsen, overeenkomstig de voorstellen in de evaluatie van de EU-begroting (3), om de doelstellingen van de agenda voor nieuwe vaardigheden en banen te ondersteunen. Volgens het Comité kan dit het beste worden bereikt op basis van:

op lokale leest geschoeide benaderingen– betere coördinatie tussen sectorgericht en lokaal/regionaal beleid door een meerfondsenaanpak (gemeenschappelijk strategisch kader) en met name door een sterkere territoriale dimensie van het ESF (dat in sommige lidstaten alleen via breed opgezette nationale programma's wordt omgezet). Lidstaten en regio's moeten voldoende ruimte krijgen om zelf hun prioriteiten te bepalen en een beleidsmix te kiezen die het beste past bij hun specifieke nationale/regionale omstandigheden;

een multi level governance-benadering– met behulp van partnerschapscontracten voor ontwikkeling en investeringen moet worden bewerkstelligd dat de doelstellingen van de Europa 2020-strategie en het cohesiebeleid beter op elkaar aansluiten. Deze partnerschappen zouden met deelname van alle overheidsniveaus ontwikkeld moeten worden om ervoor te zorgen dat de regionale programma's niet slechts een door nationale prioriteiten bepaald instrument worden;

een resultaatgerichte benadering– monitoring van vooruitgang aan de hand van kwantitatieve en kwalitatieve indicatoren ter ondersteuning van de beleidsevaluatie en -vorming. Op deze manier kunnen maatregelen sterker worden gericht op prioriteiten en gekoppeld aan lidstaatspecifieke aanbevelingen in het kader van Europa 2020 (art. 148 VWEU). Hiervoor moet een gemeenschappelijk impactbeoordelingskader op EU-niveau worden ontwikkeld.

| 37. | Het Comité zou graag zien dat wordt overwogen een sterkere koppeling te leggen tussen de rapportageverplichtingen in het kader van de Europa 2020-strategie en de nationale hervormingsprogramma's en de rapportageverplichtingen in het kader van het cohesiebeleid, teneinde dubbel werk te voorkomen en betere resultaten te behalen. |
| --- | --- |

37.

Het Comité zou graag zien dat wordt overwogen een sterkere koppeling te leggen tussen de rapportageverplichtingen in het kader van de Europa 2020-strategie en de nationale hervormingsprogramma's en de rapportageverplichtingen in het kader van het cohesiebeleid, teneinde dubbel werk te voorkomen en betere resultaten te behalen.

| 38. | Buiten kijf staat dat de EU-fondsen beter moeten worden benut om hervormingen op het gebied van werkgelegenheid, onderwijs en opleiding te kunnen verwezenlijken. Het Comité wijst echter elk voorstel om financiële steun te koppelen aan bindende voorwaarden van de hand. Het mag niet zo zijn dat de aanspraak van een regio op steun uit de fondsen van het cohesiebeleid afhankelijk wordt gesteld van de doeltreffendheid van de instellingen en het macro-economische beleid van de lidstaten. |
| --- | --- |

38.

Buiten kijf staat dat de EU-fondsen beter moeten worden benut om hervormingen op het gebied van werkgelegenheid, onderwijs en opleiding te kunnen verwezenlijken. Het Comité wijst echter elk voorstel om financiële steun te koppelen aan bindende voorwaarden van de hand. Het mag niet zo zijn dat de aanspraak van een regio op steun uit de fondsen van het cohesiebeleid afhankelijk wordt gesteld van de doeltreffendheid van de instellingen en het macro-economische beleid van de lidstaten.

| 39. | Gezien de ervaringen met de uitvoering van sommige fondsen, zoals het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG), is het absoluut wenselijk dat de activiteiten van de EU-fondsen die gericht zijn op vaardigheden en banen, beter worden gecoördineerd. |
| --- | --- |

39.

Gezien de ervaringen met de uitvoering van sommige fondsen, zoals het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG), is het absoluut wenselijk dat de activiteiten van de EU-fondsen die gericht zijn op vaardigheden en banen, beter worden gecoördineerd.

| 40. | Het Comité wenst de Europese Commissie via zijn Europa 2020-monitoringplatform bij te staan bij het toezicht op de tenuitvoerlegging van de Europa 2020-strategie en de vlaggenschipinitiatieven door de lokale en regionale overheden. |
| --- | --- |

40.

Het Comité wenst de Europese Commissie via zijn Europa 2020-monitoringplatform bij te staan bij het toezicht op de tenuitvoerlegging van de Europa 2020-strategie en de vlaggenschipinitiatieven door de lokale en regionale overheden.

Brussel, 1 juli 2011

De voorzitster van het Comité van de Regio's

Mercedes BRESSO

---

(1)  COM(2010) 642 van 9.11.2010.

1

(2)  CdR 246/2008 fin.

2

(3)  COM(2010) 700 van 19.10.2010.

3

---

| 2.9.2011 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 259/40 |
| --- | --- | --- | --- |

2.9.2011

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 259/40

---

Advies van het Comité van de Regio's — Hervorming van de EU-staatssteunregels voor diensten van algemeen economisch belang

2011/C 259/08

HET COMITE VAN DE REGIO'S

| — | wijst er andermaal op dat bij de herziening van de steunregels het subsidiariteitsbeginsel strikt in acht moet worden genomen en dat de territoriale lichamen moet worden gegarandeerd dat zij overeenkomstig de nationale of regionale wetgeving de vrijheid van keuze en beheer hebben waar het gaat om organisatie, financiering en uitoefening van hun prerogatieven op het gebied van openbare dienstverlening; |
| --- | --- |

—

wijst er andermaal op dat bij de herziening van de steunregels het subsidiariteitsbeginsel strikt in acht moet worden genomen en dat de territoriale lichamen moet worden gegarandeerd dat zij overeenkomstig de nationale of regionale wetgeving de vrijheid van keuze en beheer hebben waar het gaat om organisatie, financiering en uitoefening van hun prerogatieven op het gebied van openbare dienstverlening;

| — | benadrukt echter dat gebruikmaking van de ruime handelingsvrijheid waarover de lichamen krachtens het Verdrag van Lissabon moeten beschikken een grondslag in het afgeleid recht vereist, waarin op basis van een reeks definities de territoriale lichamen wordt gegarandeerd dat het mededingingsrecht zo soepel mogelijk op de diensten van algemeen economisch belang (DEAB) wordt toegepast; |
| --- | --- |

—

benadrukt echter dat gebruikmaking van de ruime handelingsvrijheid waarover de lichamen krachtens het Verdrag van Lissabon moeten beschikken een grondslag in het afgeleid recht vereist, waarin op basis van een reeks definities de territoriale lichamen wordt gegarandeerd dat het mededingingsrecht zo soepel mogelijk op de diensten van algemeen economisch belang (DEAB) wordt toegepast;

| — | wijst invoering van controle op de economische efficiëntie van compensaties voor verlening van de DEAB van de hand; |
| --- | --- |

—

wijst invoering van controle op de economische efficiëntie van compensaties voor verlening van de DEAB van de hand;

| — | is van mening dat er nog andere objectieve criteria spelen aan de hand waarvan op voorhand kan worden vermeden dat het intracommunautaire handelsverkeer wordt beïnvloed. Daarbij valt te denken aan de beperkte territoriale actiemogelijkheden van een vergunninghouder of de beperkte bevoegdheid van sommige (publieke of particuliere) exploitanten (beperkingen die specifiek voortvloeien uit het feit dat het gaat om een dienst die slechts binnen een bepaald gebied wordt verleend en die op generlei wijze commercieel wordt geëxploiteerd) en het ontbreken van winstoogmerk in sociale ondernemingen; |
| --- | --- |

—

is van mening dat er nog andere objectieve criteria spelen aan de hand waarvan op voorhand kan worden vermeden dat het intracommunautaire handelsverkeer wordt beïnvloed. Daarbij valt te denken aan de beperkte territoriale actiemogelijkheden van een vergunninghouder of de beperkte bevoegdheid van sommige (publieke of particuliere) exploitanten (beperkingen die specifiek voortvloeien uit het feit dat het gaat om een dienst die slechts binnen een bepaald gebied wordt verleend en die op generlei wijze commercieel wordt geëxploiteerd) en het ontbreken van winstoogmerk in sociale ondernemingen;

| — | stelt voor dat het de minimis-plafond voor compensaties voor openbare-dienstverlening wordt opgetrokken tot 800 000 euro per jaar. Op die manier geldt de vrijstelling voor alle nabijheidsdiensten die vooral worden verleend door lokale verenigingen en plaatselijke micro-ondernemingen. |
| --- | --- |

—

stelt voor dat het de minimis-plafond voor compensaties voor openbare-dienstverlening wordt opgetrokken tot 800 000 euro per jaar. Op die manier geldt de vrijstelling voor alle nabijheidsdiensten die vooral worden verleend door lokale verenigingen en plaatselijke micro-ondernemingen.

| Algemeen rapporteur | de heer Karl-Heinz LAMBERTZ (BE/PSE), Minister-president van de Duitstalige gemeenschap in België |
| --- | --- |
| Referentiedocument | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Hervorming van de EU-staatssteunregels voor diensten van algemeen economisch belang
  COM(2011) 146 definitief |

Algemeen rapporteur

de heer Karl-Heinz LAMBERTZ (BE/PSE), Minister-president van de Duitstalige gemeenschap in België

Referentiedocument

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Hervorming van de EU-staatssteunregels voor diensten van algemeen economisch belang

COM(2011) 146 definitief

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

| 1. | Het Comité is ingenomen met het besluit van de Commissie om op basis van de conclusies van het evaluatieverslag, dat zij na een uitgebreide raadpleging van de lidstaten en talloze belanghebbenden heeft opgesteld, een discussie op te starten met de betrokkenen en de instellingen over de hervorming van de wetgeving inzake staatsteun in de vorm van compensatie voor de verlening van diensten van algemeen economisch belang (DAEB). |
| --- | --- |

1.

Het Comité is ingenomen met het besluit van de Commissie om op basis van de conclusies van het evaluatieverslag, dat zij na een uitgebreide raadpleging van de lidstaten en talloze belanghebbenden heeft opgesteld, een discussie op te starten met de betrokkenen en de instellingen over de hervorming van de wetgeving inzake staatsteun in de vorm van compensatie voor de verlening van diensten van algemeen economisch belang (DAEB).

| 2. | Deze hervorming vormt voor de territoriale lichamen en de burgers een belangrijk politiek initiatief, want zij moet gericht zijn op nieuwe, duidelijke en evenredige regels voor de overeenstemming tussen de financieringsmodaliteiten betreffende de DAEB en de interne markt. Daarmee moet worden gezorgd voor de rechtszekerheid en de juridische voorspelbaarheid die nodig zijn voor de ontwikkeling van de DAEB in de Unie en daadwerkelijke beantwoording aan de essentiële behoeften van de Europese burgers. |
| --- | --- |

2.

Deze hervorming vormt voor de territoriale lichamen en de burgers een belangrijk politiek initiatief, want zij moet gericht zijn op nieuwe, duidelijke en evenredige regels voor de overeenstemming tussen de financieringsmodaliteiten betreffende de DAEB en de interne markt. Daarmee moet worden gezorgd voor de rechtszekerheid en de juridische voorspelbaarheid die nodig zijn voor de ontwikkeling van de DAEB in de Unie en daadwerkelijke beantwoording aan de essentiële behoeften van de Europese burgers.

| 3. | De hervorming maakt deel uit van de bredere doelstellingen van de Commissie op het gebied van openbare diensten en de interne markt. In haar Mededeling „Naar een Single Market Act” (1) heeft de Commissie toegezegd (voorstel 25) om eind 2011 een mededeling vergezeld van een maatregelenpakket met betrekking tot diensten van algemeen belang aan te nemen. Daarbij heeft zij beklemtoond dat de EU en de lidstaten ervoor moeten zorgen dat openbare diensten makkelijker op het passende niveau kunnen worden aangeboden, aan duidelijke financieringsregels zijn onderworpen, van de hoogste kwaliteit zijn en ook daadwerkelijk voor iedereen toegankelijk zijn. |
| --- | --- |

3.

De hervorming maakt deel uit van de bredere doelstellingen van de Commissie op het gebied van openbare diensten en de interne markt. In haar Mededeling „Naar een Single Market Act” (1) heeft de Commissie toegezegd (voorstel 25) om eind 2011 een mededeling vergezeld van een maatregelenpakket met betrekking tot diensten van algemeen belang aan te nemen. Daarbij heeft zij beklemtoond dat de EU en de lidstaten ervoor moeten zorgen dat openbare diensten makkelijker op het passende niveau kunnen worden aangeboden, aan duidelijke financieringsregels zijn onderworpen, van de hoogste kwaliteit zijn en ook daadwerkelijk voor iedereen toegankelijk zijn.

| 4. | Het Comité wijst er andermaal op dat bij die herziening het subsidiariteitsbeginsel strikt in acht moet worden genomen en dat de territoriale lichamen moet worden gegarandeerd dat zij overeenkomstig de nationale of regionale wetgeving de vrijheid van keuze en beheer hebben waar het gaat om organisatie, financiering en uitoefening van hun prerogatieven op het gebied van openbare dienstverlening. |
| --- | --- |

4.

Het Comité wijst er andermaal op dat bij die herziening het subsidiariteitsbeginsel strikt in acht moet worden genomen en dat de territoriale lichamen moet worden gegarandeerd dat zij overeenkomstig de nationale of regionale wetgeving de vrijheid van keuze en beheer hebben waar het gaat om organisatie, financiering en uitoefening van hun prerogatieven op het gebied van openbare dienstverlening.

| 5. | Actieve deelname van die territoriale lichamen aan het hervormingsproces is vooral gewettigd omdat zij veel te maken hebben met de praktische aspecten van de materie en nauw betrokken zijn bij de dagelijkse gang van zaken. Daarbij valt te denken aan definitie, organisatie, financiering en verlening van openbare diensten als antwoord op de essentiële, steeds veranderende en gediversifieerde behoeften waaraan hun burgers uiting geven op het gebied van werkgelegenheid, huisvesting, vervoer, onderwijs, gezondheid, opvang van kinderen en afhankelijke ouderen, cultuur, sport vrije tijd, enz. |
| --- | --- |

5.

Actieve deelname van die territoriale lichamen aan het hervormingsproces is vooral gewettigd omdat zij veel te maken hebben met de praktische aspecten van de materie en nauw betrokken zijn bij de dagelijkse gang van zaken. Daarbij valt te denken aan definitie, organisatie, financiering en verlening van openbare diensten als antwoord op de essentiële, steeds veranderende en gediversifieerde behoeften waaraan hun burgers uiting geven op het gebied van werkgelegenheid, huisvesting, vervoer, onderwijs, gezondheid, opvang van kinderen en afhankelijke ouderen, cultuur, sport vrije tijd, enz.

| 6. | Het Comité is verheugd dat de Commissie zich bewust is van de essentiële rol die de openbare diensten overeenkomstig artikel 14 VWEU binnen de gedeelde waarden van de Unie vervullen. Het is cruciaal dat de lidstaten en de territoriale lichamen hun burgers toegang tot bepaalde basisdiensten tegen redelijke voorwaarden kunnen garanderen. Die diensten versterken de sociale en territoriale cohesie en de welvaart van de burgers, hebben een herverdelingsfunctie, vormen een middel voor de bestrijding van ongelijkheid en de verhoging van sociale rechtvaardigheid en dragen significant bij tot de ontwikkeling van de Unie in de zin van de strategie Europa 2020. In dit verband steunt het Europees beleid betreffende die diensten ook op de tenuitvoerlegging van artikel 9 VWEU. |
| --- | --- |

6.

Het Comité is verheugd dat de Commissie zich bewust is van de essentiële rol die de openbare diensten overeenkomstig artikel 14 VWEU binnen de gedeelde waarden van de Unie vervullen. Het is cruciaal dat de lidstaten en de territoriale lichamen hun burgers toegang tot bepaalde basisdiensten tegen redelijke voorwaarden kunnen garanderen. Die diensten versterken de sociale en territoriale cohesie en de welvaart van de burgers, hebben een herverdelingsfunctie, vormen een middel voor de bestrijding van ongelijkheid en de verhoging van sociale rechtvaardigheid en dragen significant bij tot de ontwikkeling van de Unie in de zin van de strategie Europa 2020. In dit verband steunt het Europees beleid betreffende die diensten ook op de tenuitvoerlegging van artikel 9 VWEU.

| 7. | Het CvdR herinnert er bijgevolg aan dat de ontwikkeling van kwaliteitsvolle DAEB voor de Commissie een permanente en horizontale prioriteit moet zijn. De Commissie had deze diensten dus nadrukkelijk op de voorgrond moeten plaatsen, met name de sociale diensten van algemeen belang, in het kader van de EU 2020-strategie omdat zij essentieel zijn om de vermelde doelstellingen te verwezenlijken. Het is verder teleurstellend dat de Commissie van deze diensten niet één van de 12 grote prioriteiten heeft gemaakt om de interne markt nieuw leven in te blazen, terwijl zij wel inziet dat deze diensten cruciaal zijn om de tanende belangstelling van de burgers voor de interne markt tegen te gaan. |
| --- | --- |

7.

Het CvdR herinnert er bijgevolg aan dat de ontwikkeling van kwaliteitsvolle DAEB voor de Commissie een permanente en horizontale prioriteit moet zijn. De Commissie had deze diensten dus nadrukkelijk op de voorgrond moeten plaatsen, met name de sociale diensten van algemeen belang, in het kader van de EU 2020-strategie omdat zij essentieel zijn om de vermelde doelstellingen te verwezenlijken. Het is verder teleurstellend dat de Commissie van deze diensten niet één van de 12 grote prioriteiten heeft gemaakt om de interne markt nieuw leven in te blazen, terwijl zij wel inziet dat deze diensten cruciaal zijn om de tanende belangstelling van de burgers voor de interne markt tegen te gaan.

| 8. | Ook merkt zij terecht op dat de hervorming gericht moet zijn op de verhoging van de bijdrage die de DAEB kunnen leveren tot economisch herstel in de Unie, alsook tot herstel van maatschappelijke structuren. |
| --- | --- |

8.

Ook merkt zij terecht op dat de hervorming gericht moet zijn op de verhoging van de bijdrage die de DAEB kunnen leveren tot economisch herstel in de Unie, alsook tot herstel van maatschappelijke structuren.

| 9. | De burgers hebben vandaag de dag meer dan ooit behoefte aan kwaliteitsvolle en toegankelijke DAEB om de economische en sociale gevolgen van de crisis te boven te komen. Daarom zou de uitvoering door de lidstaten van programma's ter hervorming en bestrijding van de overheidstekorten dus niet mogen uitmonden in beperking van het toepassingsgebied en verlaging van de kwaliteit van diensten die verleend of gefinancierd worden als diensten van algemeen economisch belang. |
| --- | --- |

9.

De burgers hebben vandaag de dag meer dan ooit behoefte aan kwaliteitsvolle en toegankelijke DAEB om de economische en sociale gevolgen van de crisis te boven te komen. Daarom zou de uitvoering door de lidstaten van programma's ter hervorming en bestrijding van de overheidstekorten dus niet mogen uitmonden in beperking van het toepassingsgebied en verlaging van de kwaliteit van diensten die verleend of gefinancierd worden als diensten van algemeen economisch belang.

| 10. | Er moeten evenwichtigere voorschriften komen die beter zijn toegesneden op de aard van de diensten, op hun lokale, grensoverschrijdende of communautaire dimensie, de diversiteit van de organisatiemodaliteiten en de structuur van de verleners. Daarbij dienen zij evenredig te zijn in die zin dat het risico wordt vermeden dat de grensoverschrijdende handel zou worden aangetast en de mededinging op de interne markt daadwerkelijk zou worden scheefgetrokken. |
| --- | --- |

10.

Er moeten evenwichtigere voorschriften komen die beter zijn toegesneden op de aard van de diensten, op hun lokale, grensoverschrijdende of communautaire dimensie, de diversiteit van de organisatiemodaliteiten en de structuur van de verleners. Daarbij dienen zij evenredig te zijn in die zin dat het risico wordt vermeden dat de grensoverschrijdende handel zou worden aangetast en de mededinging op de interne markt daadwerkelijk zou worden scheefgetrokken.

Bij de hervorming van de staatssteunregels moet rekening worden gehouden met de vernieuwingen die bij het Verdrag van Lissabon op het gebied van openbare diensten zijn aangebracht

| 11. | Het Comité deelt de uitkomst van de analyse van de Commissie van de nieuwe bepalingen van het Verdrag van Lissabon inzake de openbare diensten als onderdeel van de gedeelde waarden van de Unie en met name aangaande een hoog niveau van kwaliteit, veiligheid en betaalbaarheid, gelijke behandeling en de bevordering van de algemene toegang en van de rechten van de gebruiker, alsook de ruime discretionaire bevoegdheid van de nationale, regionale en lokale autoriteiten om DAEB te verrichten, te doen verrichten en te organiseren. |
| --- | --- |

11.

Het Comité deelt de uitkomst van de analyse van de Commissie van de nieuwe bepalingen van het Verdrag van Lissabon inzake de openbare diensten als onderdeel van de gedeelde waarden van de Unie en met name aangaande een hoog niveau van kwaliteit, veiligheid en betaalbaarheid, gelijke behandeling en de bevordering van de algemene toegang en van de rechten van de gebruiker, alsook de ruime discretionaire bevoegdheid van de nationale, regionale en lokale autoriteiten om DAEB te verrichten, te doen verrichten en te organiseren.

| 12. | Het vestigt de aandacht op artikel 14 VWEU, dat algemene uitvoeringsbepalingen van het Verdrag bevat. Dit artikel herbergt een nieuwe rechtsgrondslag voor EP en Raad om bij verordeningen met name de economische en financiële beginselen en voorwaarden vast te stellen die de DAEB in staat stellen om hun specifieke taak te vervullen. |
| --- | --- |

12.

Het vestigt de aandacht op artikel 14 VWEU, dat algemene uitvoeringsbepalingen van het Verdrag bevat. Dit artikel herbergt een nieuwe rechtsgrondslag voor EP en Raad om bij verordeningen met name de economische en financiële beginselen en voorwaarden vast te stellen die de DAEB in staat stellen om hun specifieke taak te vervullen.

| 13. | Verder kan alleen de Commissie EP en Raad voorstellen om deze grote democratische stap vooruit die artikel 14 belichaamt in de praktijk te brengen en draagt zij de volledige politieke verantwoordelijkheid wanneer zij geen gebruik van dat alleenrecht maakt. |
| --- | --- |

13.

Verder kan alleen de Commissie EP en Raad voorstellen om deze grote democratische stap vooruit die artikel 14 belichaamt in de praktijk te brengen en draagt zij de volledige politieke verantwoordelijkheid wanneer zij geen gebruik van dat alleenrecht maakt.

| 14. | Het valt daarom te betreuren dat zij het Hof van Justitie ertoe heeft verplicht zich op basis van concrete gevallen uit te spreken over kwesties die overeenkomstig het beginsel van democratische verantwoording en de strekking van het Verdrag van Lissabon door de wetgever zouden moeten worden opgehelderd. |
| --- | --- |

14.

Het valt daarom te betreuren dat zij het Hof van Justitie ertoe heeft verplicht zich op basis van concrete gevallen uit te spreken over kwesties die overeenkomstig het beginsel van democratische verantwoording en de strekking van het Verdrag van Lissabon door de wetgever zouden moeten worden opgehelderd.

| 15. | Het Comité herinnert in dit verband aan Protocol nr. 26 betreffende de diensten van algemeen belang waarin de specifieke aard en de diversiteit van die diensten wordt erkend, alsook de essentiële rol van de lidstaten en de territoriale lichamen wat betreft de verlening, uitvoering, financiering en organisatie van deze diensten. |
| --- | --- |

15.

Het Comité herinnert in dit verband aan Protocol nr. 26 betreffende de diensten van algemeen belang waarin de specifieke aard en de diversiteit van die diensten wordt erkend, alsook de essentiële rol van de lidstaten en de territoriale lichamen wat betreft de verlening, uitvoering, financiering en organisatie van deze diensten.

| 16. | Het benadrukt echter dat gebruikmaking van de ruime handelingsvrijheid waarover de lichamen krachtens het Verdrag van Lissabon moeten beschikken een grondslag in het afgeleid recht vereist waarin op basis van een reeks definities de territoriale lichamen wordt gegarandeerd dat het mededingingsrecht zo soepel mogelijk op de DAEB wordt toegepast. |
| --- | --- |

16.

Het benadrukt echter dat gebruikmaking van de ruime handelingsvrijheid waarover de lichamen krachtens het Verdrag van Lissabon moeten beschikken een grondslag in het afgeleid recht vereist waarin op basis van een reeks definities de territoriale lichamen wordt gegarandeerd dat het mededingingsrecht zo soepel mogelijk op de DAEB wordt toegepast.

| 17. | Krachtens artikel 106, lid 2, VWEU vallen de ondernemingen belast met het beheer van DAEB onder de mededingingsregels, en met name onder de regels aangaande verbod van of toezicht op staatsteun, voor zover de toepassing daarvan de vervulling, in feite of in rechte, van de hun door de nationale, regionale en lokale overheden toevertrouwde bijzondere taak niet verhindert. |
| --- | --- |

17.

Krachtens artikel 106, lid 2, VWEU vallen de ondernemingen belast met het beheer van DAEB onder de mededingingsregels, en met name onder de regels aangaande verbod van of toezicht op staatsteun, voor zover de toepassing daarvan de vervulling, in feite of in rechte, van de hun door de nationale, regionale en lokale overheden toevertrouwde bijzondere taak niet verhindert.

| 18. | Compensatie voor de aan het beheer aan de DAEB verbonden netto-kosten vormt een economische en financiële voorwaarde die nodig is voor uitvoering van de hun door de overheid toevertrouwde bijzondere taak. Dat geldt met name tijdens de huidige economische en financiële crisis waarin de DAEB cruciaal zijn als automatische stabilisator en beschermer van de meest kwetsbare Europese burgers en waardoor zij bijdragen tot beperking van de maatschappelijke impact van die crisis. |
| --- | --- |

18.

Compensatie voor de aan het beheer aan de DAEB verbonden netto-kosten vormt een economische en financiële voorwaarde die nodig is voor uitvoering van de hun door de overheid toevertrouwde bijzondere taak. Dat geldt met name tijdens de huidige economische en financiële crisis waarin de DAEB cruciaal zijn als automatische stabilisator en beschermer van de meest kwetsbare Europese burgers en waardoor zij bijdragen tot beperking van de maatschappelijke impact van die crisis.

Efficiënte verdeling van overheidsgeld, economische efficiëntie van de compensaties voor de dienstverlening en productiviteit van de territoriale lichamen in tijden van economische en budgettaire crisis

| 19. | De Commissie wordt eraan herinnerd dat de lagere overheden er altijd alles aan gedaan hebben om tegemoet te komen aan de door hun burgers naar voren gebrachte en steeds veranderende behoeften. Daartoe richten zij zich in hun dagelijks beheer op een zo goed mogelijk gebruik van overheidsmiddelen om kwaliteit, toegankelijkheid, veiligheid en continuïteit op hun bevoegdheidsgebied te garanderen. Ook wordt dit doelmatigheidsvereiste, dat tot de centrale politieke verantwoordingsverplichtingen jegens hun burgers-kiezers behoort, versterkt door de huidige crisis. |
| --- | --- |

19.

De Commissie wordt eraan herinnerd dat de lagere overheden er altijd alles aan gedaan hebben om tegemoet te komen aan de door hun burgers naar voren gebrachte en steeds veranderende behoeften. Daartoe richten zij zich in hun dagelijks beheer op een zo goed mogelijk gebruik van overheidsmiddelen om kwaliteit, toegankelijkheid, veiligheid en continuïteit op hun bevoegdheidsgebied te garanderen. Ook wordt dit doelmatigheidsvereiste, dat tot de centrale politieke verantwoordingsverplichtingen jegens hun burgers-kiezers behoort, versterkt door de huidige crisis.

| 20. | Het Comité wil er hier op wijzen dat de uitbouw van de samenwerking tussen overheden, via bundeling van middelen, veel mogelijkheden biedt voor een efficiënter gebruik van die middelen en de modernisering van de openbare diensten waardoor kan worden ingespeeld op de nieuwe behoeften van de burgers. |
| --- | --- |

20.

Het Comité wil er hier op wijzen dat de uitbouw van de samenwerking tussen overheden, via bundeling van middelen, veel mogelijkheden biedt voor een efficiënter gebruik van die middelen en de modernisering van de openbare diensten waardoor kan worden ingespeeld op de nieuwe behoeften van de burgers.

| 21. | Het Comité wijst invoering van controle op de economische efficiëntie van compensaties van de hand. Voor wetgeving ter zake biedt noch artikel 106 VWEU, noch een besluit of een richtlijn van de Commissie op basis van artikel 106, lid 3,, een toereikende rechtsgrondslag. |
| --- | --- |

21.

Het Comité wijst invoering van controle op de economische efficiëntie van compensaties van de hand. Voor wetgeving ter zake biedt noch artikel 106 VWEU, noch een besluit of een richtlijn van de Commissie op basis van artikel 106, lid 3,, een toereikende rechtsgrondslag.

| 22. | In dit verband mag de mate van economische efficiëntie van de compensatie voor openbare dienstverlening in elk geval slechts één van de onderdelen zijn, in het kader van een algemenere beoordeling van de kwaliteit van de openbare diensten. De beoordeling moet ook zuiver kwalitatieve, en niet uitsluitend economische indicatoren omvatten (toegankelijkheid, continuïteit van de dienst, reactietermijn, klanttevredenheid ...). Economische efficiëntie mag op zich geen motief zijn om het toepassingsgebied van de verleende dienst te beperken. |
| --- | --- |

22.

In dit verband mag de mate van economische efficiëntie van de compensatie voor openbare dienstverlening in elk geval slechts één van de onderdelen zijn, in het kader van een algemenere beoordeling van de kwaliteit van de openbare diensten. De beoordeling moet ook zuiver kwalitatieve, en niet uitsluitend economische indicatoren omvatten (toegankelijkheid, continuïteit van de dienst, reactietermijn, klanttevredenheid ...). Economische efficiëntie mag op zich geen motief zijn om het toepassingsgebied van de verleende dienst te beperken.

| 23. | Het mandaat van de Commissie als Europese mededingingsautoriteit heeft zonder meer niets te maken met de voorwaarden voor doelmatige toewijzing van middelen door de (sub)nationale autoriteiten en evenmin met de voorwaarden voor een efficiënte bijdrage van de openbare diensten tot de economische, sociale en territoriale cohesie binnen de Unie en groei en werkgelegenheid. Dit alles gaat veel verder dan de toepassing van het beginsel dat iedere overcompensatie die de mededinging op de interne markt kan scheeftrekken, verboden is. |
| --- | --- |

23.

Het mandaat van de Commissie als Europese mededingingsautoriteit heeft zonder meer niets te maken met de voorwaarden voor doelmatige toewijzing van middelen door de (sub)nationale autoriteiten en evenmin met de voorwaarden voor een efficiënte bijdrage van de openbare diensten tot de economische, sociale en territoriale cohesie binnen de Unie en groei en werkgelegenheid. Dit alles gaat veel verder dan de toepassing van het beginsel dat iedere overcompensatie die de mededinging op de interne markt kan scheeftrekken, verboden is.

| 24. | Krachtens dat exclusieve mandaat, uitgeoefend onder controle van het Hof van Justitie, ziet de Commissie uitsluitend toe op de rechtmatigheid van compensaties voor openbare diensten die niet aan de door het Hof in het arrest Altmarkt geformuleerde eisen voldoen en daarom onder de verbods- en controleregels voor staatssteun vallen. |
| --- | --- |

24.

Krachtens dat exclusieve mandaat, uitgeoefend onder controle van het Hof van Justitie, ziet de Commissie uitsluitend toe op de rechtmatigheid van compensaties voor openbare diensten die niet aan de door het Hof in het arrest Altmarkt geformuleerde eisen voldoen en daarom onder de verbods- en controleregels voor staatssteun vallen.

Doorgaan met het verduidelijken van sleutelbegrippen aan de hand waarvan compensatie voor openbare dienstverlening als staatssteun worden gekwalificeerd

| 25. | Het is een goede zaak dat de Commissie het nodig vindt om met de sinds enige jaren begonnen verduidelijkingsoperatie betreffende sleutelbegrippen voor de toepassing van de staatssteunregels op openbare diensten door te gaan en deze te formaliseren. Het gaat om een informeel proces waarbij zij niet aan haar uitleg is gebonden. Zo heeft zij „staff working documents” over veel gestelde vragen (2) en een gids betreffende de DAEB (3) gepubliceerd en een Interactive Information Service (IIS) voor de DAB opgezet (4). Het CvdR verzoekt de Commissie om de verduidelijking van deze sleutelbegrippen, die niet in het Verdrag omschreven zijn, te formaliseren in de vorm van een voorstel voor een verordening van de Raad en het Europees Parlement, uitgaande van artikel 14 VWEU, en niet in de vorm van een interpretatieve mededeling die voor de Commissie niet bindend is. |
| --- | --- |

25.

Het is een goede zaak dat de Commissie het nodig vindt om met de sinds enige jaren begonnen verduidelijkingsoperatie betreffende sleutelbegrippen voor de toepassing van de staatssteunregels op openbare diensten door te gaan en deze te formaliseren. Het gaat om een informeel proces waarbij zij niet aan haar uitleg is gebonden. Zo heeft zij „staff working documents” over veel gestelde vragen (2) en een gids betreffende de DAEB (3) gepubliceerd en een Interactive Information Service (IIS) voor de DAB opgezet (4). Het CvdR verzoekt de Commissie om de verduidelijking van deze sleutelbegrippen, die niet in het Verdrag omschreven zijn, te formaliseren in de vorm van een voorstel voor een verordening van de Raad en het Europees Parlement, uitgaande van artikel 14 VWEU, en niet in de vorm van een interpretatieve mededeling die voor de Commissie niet bindend is.

| 26. | Het is zorgwekkend dat het ontbreken van wettelijk geconsolideerde definities voor openbare diensten in de interne markt de Commissie ertoe leidt om bij de onderhandelingen in het kader van de Algemene Overeenkomst inzake de handel in diensten (GATS) a priori alle diensten te betrekken, zonder enige aandacht voor het specifieke karakter van DAB. |
| --- | --- |

26.

Het is zorgwekkend dat het ontbreken van wettelijk geconsolideerde definities voor openbare diensten in de interne markt de Commissie ertoe leidt om bij de onderhandelingen in het kader van de Algemene Overeenkomst inzake de handel in diensten (GATS) a priori alle diensten te betrekken, zonder enige aandacht voor het specifieke karakter van DAB.

| 27. | Het interactieve computersysteem voor DAB zou ook voorzien kunnen worden van een digitale simulator die territoriale organen in staat stelt om de indeling van de steun na te gaan. |
| --- | --- |

27.

Het interactieve computersysteem voor DAB zou ook voorzien kunnen worden van een digitale simulator die territoriale organen in staat stelt om de indeling van de steun na te gaan.

| 28. | Los van transactiekosten, lijken de lagere overheden de Commissiebeschikking van 2005 maar zelden te hebben toegepast omdat de concepten en begrippen die met die beschikking gepaard gaan nauwelijks bij de dagelijkse gang van zaken ter plaatse passen. Het gaat daarbij vooral om nauwelijks werkbare noties als „activiteiten van economische aard”, „ondernemingen”, „beïnvloeding van het intracommunautaire handelsverkeer”, „economisch voordeel”, „mandaat”, „een gemiddelde, goed beheerde onderneming die voldoende met vervoermiddelen” is uitgerust of „redelijke winst”. |
| --- | --- |

28.

Los van transactiekosten, lijken de lagere overheden de Commissiebeschikking van 2005 maar zelden te hebben toegepast omdat de concepten en begrippen die met die beschikking gepaard gaan nauwelijks bij de dagelijkse gang van zaken ter plaatse passen. Het gaat daarbij vooral om nauwelijks werkbare noties als „activiteiten van economische aard”, „ondernemingen”, „beïnvloeding van het intracommunautaire handelsverkeer”, „economisch voordeel”, „mandaat”, „een gemiddelde, goed beheerde onderneming die voldoende met vervoermiddelen” is uitgerust of „redelijke winst”.

| 29. | Bovendien hebben die bestuurslichamen moeite met die noties omdat die niet uniform op een bepaalde openbare dienst kunnen worden losgelaten: invulling ervan hangt direct af van de keuze van organisatie- en contractmodaliteiten en die verschillen, ook binnen één lidstaat, onder de betrokken territoriale lichamen. |
| --- | --- |

29.

Bovendien hebben die bestuurslichamen moeite met die noties omdat die niet uniform op een bepaalde openbare dienst kunnen worden losgelaten: invulling ervan hangt direct af van de keuze van organisatie- en contractmodaliteiten en die verschillen, ook binnen één lidstaat, onder de betrokken territoriale lichamen.

| 30. | De Commissie wordt dan ook verzocht om de presentatie van haar herzien ontwerpbesluit vergezeld te doen gaan van een indicatieve, niet-bindende Europese lijst van openbare diensten zoals die door de nationale en lagere overheden worden gedefinieerd. In die lijst, die samen met het Comité zou kunnen worden opgesteld, zou voor iedere organisatievorm het al dan niet economisch karakter van de diensten moeten worden aangegeven. Verder zou de lijst jaarlijks moeten worden geactualiseerd om de territoriale lichamen concreet aan te geven wat onder die begrippen kan vallen, om welke objectieve redenen een dienst van wel of niet-economische aard zou zijn en hoe die indeling zich op termijn gaat ontwikkelen. |
| --- | --- |

30.

De Commissie wordt dan ook verzocht om de presentatie van haar herzien ontwerpbesluit vergezeld te doen gaan van een indicatieve, niet-bindende Europese lijst van openbare diensten zoals die door de nationale en lagere overheden worden gedefinieerd. In die lijst, die samen met het Comité zou kunnen worden opgesteld, zou voor iedere organisatievorm het al dan niet economisch karakter van de diensten moeten worden aangegeven. Verder zou de lijst jaarlijks moeten worden geactualiseerd om de territoriale lichamen concreet aan te geven wat onder die begrippen kan vallen, om welke objectieve redenen een dienst van wel of niet-economische aard zou zijn en hoe die indeling zich op termijn gaat ontwikkelen.

| 31. | Ook wordt zij verzocht om de verduidelijkingsexercitie uit te breiden tot de gedeelde waarden van de Unie zoals die in het Verdrag van Lissabon ter zake van de diensten van algemeen belang zijn gedefinieerd, en wel met name een hoog niveau van kwaliteit, veiligheid en betaalbaarheid, gelijke behandeling en de bevordering van de algemene toegang en van de rechten van de gebruiker. Daarbij moet zij vooral ingaan op de universele toegang tot de sociale diensten van algemeen belang. Het CvdR betreurt in dit verband de restrictieve kijk waarvan de Commissie blijk gaf in recente besluiten inzake de verenigbaarheid met de steunbepalingen van bijstand die in een groeiend aantal lidstaten aan sociale-huisvestingsorganisaties werd verleend, met name de zaken E 2/2005 en N 642/2009 inzake sociale huisvesting in Nederland, waarin de Commissie het principe van sociale verscheidenheid in sociale huisvesting aanvecht door uitsluitend te werken met zeer lage inkomensdrempels als criterium. Het CvdR roept de Commissie op om haar standpunt te heroverwegen in het licht van het beroep dat momenteel bij het HvJ loopt. |
| --- | --- |

31.

Ook wordt zij verzocht om de verduidelijkingsexercitie uit te breiden tot de gedeelde waarden van de Unie zoals die in het Verdrag van Lissabon ter zake van de diensten van algemeen belang zijn gedefinieerd, en wel met name een hoog niveau van kwaliteit, veiligheid en betaalbaarheid, gelijke behandeling en de bevordering van de algemene toegang en van de rechten van de gebruiker. Daarbij moet zij vooral ingaan op de universele toegang tot de sociale diensten van algemeen belang. Het CvdR betreurt in dit verband de restrictieve kijk waarvan de Commissie blijk gaf in recente besluiten inzake de verenigbaarheid met de steunbepalingen van bijstand die in een groeiend aantal lidstaten aan sociale-huisvestingsorganisaties werd verleend, met name de zaken E 2/2005 en N 642/2009 inzake sociale huisvesting in Nederland, waarin de Commissie het principe van sociale verscheidenheid in sociale huisvesting aanvecht door uitsluitend te werken met zeer lage inkomensdrempels als criterium. Het CvdR roept de Commissie op om haar standpunt te heroverwegen in het licht van het beroep dat momenteel bij het HvJ loopt.

| 32. | Het is immers een zaak van de (sub)nationale overheden om de aard, de specifieke taken en de daaruit voortvloeiende verplichtingen van de sociale openbare diensten te definiëren. Aldus is de Commissie niet bevoegd om zich te mengen in de voorwaarden voor toewijzing van sociale diensten aan bepaalde gezinnen en het in kaart brengen van gezinscategorieën wier wezenlijke sociale noden niet door de markt kunnen worden geledigd. |
| --- | --- |

32.

Het is immers een zaak van de (sub)nationale overheden om de aard, de specifieke taken en de daaruit voortvloeiende verplichtingen van de sociale openbare diensten te definiëren. Aldus is de Commissie niet bevoegd om zich te mengen in de voorwaarden voor toewijzing van sociale diensten aan bepaalde gezinnen en het in kaart brengen van gezinscategorieën wier wezenlijke sociale noden niet door de markt kunnen worden geledigd.

| 33. | Gegeven de ruime discretionaire bevoegdheden van de lagere overheden ter zake van de financiering van openbare diensten, wordt de Commissie verder verzocht om alle mogelijke vormen van compensatie in haar denkproces en herzieningsvoorstellen mee te nemen. Het gaat daarbij ook om compensaties in de vorm van steun voor investeringen die op de lange termijn nodig zijn voor de lokale infrastructuur (ziekenhuizen, sociale woningen, opvang- en culturele centra, enz.). Tevens moet zij niet te strikt zijn wanneer jaarlijkse exploitatiesubsidies in geval van overcompensatie naar het volgend jaar kunnen worden overgeheveld. Ten slotte wordt haar verzocht om duidelijk aan te geven wanneer er naar haar mening geen sprake is van overcompensatie in het geval van ondersteuning van lange-termijninvesteringen in met name onroerend goed en grond. |
| --- | --- |

33.

Gegeven de ruime discretionaire bevoegdheden van de lagere overheden ter zake van de financiering van openbare diensten, wordt de Commissie verder verzocht om alle mogelijke vormen van compensatie in haar denkproces en herzieningsvoorstellen mee te nemen. Het gaat daarbij ook om compensaties in de vorm van steun voor investeringen die op de lange termijn nodig zijn voor de lokale infrastructuur (ziekenhuizen, sociale woningen, opvang- en culturele centra, enz.). Tevens moet zij niet te strikt zijn wanneer jaarlijkse exploitatiesubsidies in geval van overcompensatie naar het volgend jaar kunnen worden overgeheveld. Ten slotte wordt haar verzocht om duidelijk aan te geven wanneer er naar haar mening geen sprake is van overcompensatie in het geval van ondersteuning van lange-termijninvesteringen in met name onroerend goed en grond.

Preventie van en controle op eventuele overcompensatie moeten worden losgemaakt van de keuze van de procedure waarmee een overheidsinstantie een exploitant selecteert

| 34. | Preventie van, controle op en terugbetaling van eventuele overcompensaties (op grond van het verbod op staatssteun en mededingingsvervalsing) vormen een andere zaak dan contractvoorwaarden en selectie door een publiek orgaan van een onderneming die met het beheer van een openbare dienst kan worden belast. Het tweede wordt, in functie van de organisatiekeuze van het orgaan, in het geval van bijv. concessieverlening voor diensten of toekenning van exclusieve of speciale rechten bestreken hetzij door de algemene Verdragsbeginselen inzake gelijke behandeling en transparantie oftewel door de Aanbestedingsrichtlijnen. |
| --- | --- |

34.

Preventie van, controle op en terugbetaling van eventuele overcompensaties (op grond van het verbod op staatssteun en mededingingsvervalsing) vormen een andere zaak dan contractvoorwaarden en selectie door een publiek orgaan van een onderneming die met het beheer van een openbare dienst kan worden belast. Het tweede wordt, in functie van de organisatiekeuze van het orgaan, in het geval van bijv. concessieverlening voor diensten of toekenning van exclusieve of speciale rechten bestreken hetzij door de algemene Verdragsbeginselen inzake gelijke behandeling en transparantie oftewel door de Aanbestedingsrichtlijnen.

| 35. | Het Comité herhaalt in dit verband dat een aanbesteding slechts een keuze uit meerdere opties vormt. Een overheidsorgaan betaalt dan een externe exploitant een bepaalde prijs om een openbare dienst te verlenen. Het betreft geen manier om de kwalificatie staatssteun te ontwijken. |
| --- | --- |

35.

Het Comité herhaalt in dit verband dat een aanbesteding slechts een keuze uit meerdere opties vormt. Een overheidsorgaan betaalt dan een externe exploitant een bepaalde prijs om een openbare dienst te verlenen. Het betreft geen manier om de kwalificatie staatssteun te ontwijken.

| 36. | De Commissie wordt verzocht duidelijk te maken dat bij met gemeenschappelijke regels strokende aanbestedingen met de steunbepalingen strijdende overcompenstaties uitgesloten zijn. Het Comité wijst er verder op dat bij een aanbesteding niet altijd kan worden geweten hoe de nettokosten van de diensverlener zich op de lange termijn zullen ontwikkelen. De prijs die bij een aanbesteding wordt betaald is namelijk soms het resultaat van de krachtsverhoudingen en de marktsituatie van het moment. Gegeven de penetratiestrategie die inschrijvers op sommige markten hanteren, zou de prijsvorming via aanbesteding er later ook wel eens in kunnen resulteren dat structureel met verlies wordt gewerkt, met alle gevolgen van dien voor de financiële soliditeit van de dienstverlening en een voor de mensen betaalbaar tarief. |
| --- | --- |

36.

De Commissie wordt verzocht duidelijk te maken dat bij met gemeenschappelijke regels strokende aanbestedingen met de steunbepalingen strijdende overcompenstaties uitgesloten zijn. Het Comité wijst er verder op dat bij een aanbesteding niet altijd kan worden geweten hoe de nettokosten van de diensverlener zich op de lange termijn zullen ontwikkelen. De prijs die bij een aanbesteding wordt betaald is namelijk soms het resultaat van de krachtsverhoudingen en de marktsituatie van het moment. Gegeven de penetratiestrategie die inschrijvers op sommige markten hanteren, zou de prijsvorming via aanbesteding er later ook wel eens in kunnen resulteren dat structureel met verlies wordt gewerkt, met alle gevolgen van dien voor de financiële soliditeit van de dienstverlening en een voor de mensen betaalbaar tarief.

| 37. | Verder is het ook nog eens zo dat het organiseren van aanbestedingsprocedures de lagere overheden extra geld kost en bepaalde diensten zich niet voor die logge procedures lenen. Dat kan voortvloeien uit: soepelheidsoverwegingen, zorgen over financiële continuïteit, de noodzaak om vanwege het algemeen belang de exploitant soms in bepaalde gevallen specifiek vergunningsplichtig te maken wanneer er zich informatiestoornissen tussen hem en de gebruiker voordoen, met name om kwetsbare personen te beschermen, gelet op de noodzaak om in sociale basisbehoeften te voorzien, zoals gezondheidszorg, huisvesting of werkgelegenheid, toekenning van speciale of exclusieve rechten of doodeenvoudig het feit dat er geen enkel grensoverschrijdend aspect aan de verlening van plaatselijke en sociale diensten kleeft. |
| --- | --- |

37.

Verder is het ook nog eens zo dat het organiseren van aanbestedingsprocedures de lagere overheden extra geld kost en bepaalde diensten zich niet voor die logge procedures lenen. Dat kan voortvloeien uit: soepelheidsoverwegingen, zorgen over financiële continuïteit, de noodzaak om vanwege het algemeen belang de exploitant soms in bepaalde gevallen specifiek vergunningsplichtig te maken wanneer er zich informatiestoornissen tussen hem en de gebruiker voordoen, met name om kwetsbare personen te beschermen, gelet op de noodzaak om in sociale basisbehoeften te voorzien, zoals gezondheidszorg, huisvesting of werkgelegenheid, toekenning van speciale of exclusieve rechten of doodeenvoudig het feit dat er geen enkel grensoverschrijdend aspect aan de verlening van plaatselijke en sociale diensten kleeft.

| 38. | Daarom zou de Commissie er goed aan doen om de hervorming van het wetgevingspakket vergezeld te doen gaan van een interpretatieve mededeling (een „toolkit”) voor de subnationale overheden waarin zij aangeeft welke regels gelden voor de verschillende soorten openbare dienstverlening. In dat document zou zij met name in moeten gaan op zaken als verlening door het territoriale lichaam zelf, verlening waarbij meerdere overheden hun middelen bundelen, directe verlening door een „in-house-entiteit”, inkoop van diensten via aanbesteding, exploitatierisico-overdracht (al dan niet tegen betaling) aan een externe operator, toekenning via vergunning van exclusieve of speciale rechten dan wel financiële steun voor een door een vereniging zonder winstoogmerk opgestart project van algemeen belang. |
| --- | --- |

38.

Daarom zou de Commissie er goed aan doen om de hervorming van het wetgevingspakket vergezeld te doen gaan van een interpretatieve mededeling (een „toolkit”) voor de subnationale overheden waarin zij aangeeft welke regels gelden voor de verschillende soorten openbare dienstverlening. In dat document zou zij met name in moeten gaan op zaken als verlening door het territoriale lichaam zelf, verlening waarbij meerdere overheden hun middelen bundelen, directe verlening door een „in-house-entiteit”, inkoop van diensten via aanbesteding, exploitatierisico-overdracht (al dan niet tegen betaling) aan een externe operator, toekenning via vergunning van exclusieve of speciale rechten dan wel financiële steun voor een door een vereniging zonder winstoogmerk opgestart project van algemeen belang.

| 39. | Het is een goede zaak dat het HvJ de voorwaarden voor directe dienstverlening en onlangs ook voor samenwerking tussen lokale lichamen heeft vereenvoudigd en verduidelijkt. Derhalve zou de Commissie moeten voorstellen om in de aanbestedingsregels een definitie van direct beheer in te voegen die past bij de realiteit van lokale autonomie en efficiënte besteding van publieke middelen in tijden van economische en budgettaire crisis. |
| --- | --- |

39.

Het is een goede zaak dat het HvJ de voorwaarden voor directe dienstverlening en onlangs ook voor samenwerking tussen lokale lichamen heeft vereenvoudigd en verduidelijkt. Derhalve zou de Commissie moeten voorstellen om in de aanbestedingsregels een definitie van direct beheer in te voegen die past bij de realiteit van lokale autonomie en efficiënte besteding van publieke middelen in tijden van economische en budgettaire crisis.

| 40. | Die samenwerking biedt namelijk grote mogelijkheden voor economische efficiëntie, optimale allocatie van publieke middelen en modernisering van openbare diensten waardoor tegemoet kan worden gekomen aan de nieuwe behoeften van de burgers. |
| --- | --- |

40.

Die samenwerking biedt namelijk grote mogelijkheden voor economische efficiëntie, optimale allocatie van publieke middelen en modernisering van openbare diensten waardoor tegemoet kan worden gekomen aan de nieuwe behoeften van de burgers.

| 41. | Gegeven de beginselen van het VWEU stelt het Comité de Commissie dan ook voor deze samenwerking, en meer in het algemeen die tussen publiekrechtelijke instellingen, te beschouwen als een besluit betreffende de interne organisatie van een staat dat buiten de reikwijdte van de aanbestedingsregels valt. |
| --- | --- |

41.

Gegeven de beginselen van het VWEU stelt het Comité de Commissie dan ook voor deze samenwerking, en meer in het algemeen die tussen publiekrechtelijke instellingen, te beschouwen als een besluit betreffende de interne organisatie van een staat dat buiten de reikwijdte van de aanbestedingsregels valt.

Een gedifferentieerd en evenredig antwoord op daadwerkelijke beïnvloeding van het intracommunautaire handelsverkeer

| 42. | Lagere overheden en beheerders van openbare diensten hoeven momenteel hun overeenkomsten niet aan te melden en compensaties worden a priori als rechtmatig beschouwd. Daar staat tegenover dat zij wel regelmatig op overcompensatie worden gecontroleerd. Het Comité is ermee ingenomen dat de Commissie de voor beide categorieën aan die controles verbonden administratieve en financiële lasten wil terugdringen. |
| --- | --- |

42.

Lagere overheden en beheerders van openbare diensten hoeven momenteel hun overeenkomsten niet aan te melden en compensaties worden a priori als rechtmatig beschouwd. Daar staat tegenover dat zij wel regelmatig op overcompensatie worden gecontroleerd. Het Comité is ermee ingenomen dat de Commissie de voor beide categorieën aan die controles verbonden administratieve en financiële lasten wil terugdringen.

| 43. | Overeenkomstig het in het Verdrag verankerde evenredigheidsbeginsel stelt de Commissie terecht voor om de controlemodaliteiten aangaande eventuele overcompensatie te diversifiëren, meer oog te hebben voor het exclusief lokale karakter van nabijheidsdiensten en met name van sociale diensten, die gegeven de huidige staat van de interne markt geen of een te verwaarlozen impact op het intracommunautaire handelsverkeer hebben, en zich te concentreren op openbare diensten die de interne markt wel kunnen raken omdat zij onder sectorale liberaliseringsrichtlijnen vallen of omdat de exploitanten Europees of grensoverschrijdend gestructureerd zijn. |
| --- | --- |

43.

Overeenkomstig het in het Verdrag verankerde evenredigheidsbeginsel stelt de Commissie terecht voor om de controlemodaliteiten aangaande eventuele overcompensatie te diversifiëren, meer oog te hebben voor het exclusief lokale karakter van nabijheidsdiensten en met name van sociale diensten, die gegeven de huidige staat van de interne markt geen of een te verwaarlozen impact op het intracommunautaire handelsverkeer hebben, en zich te concentreren op openbare diensten die de interne markt wel kunnen raken omdat zij onder sectorale liberaliseringsrichtlijnen vallen of omdat de exploitanten Europees of grensoverschrijdend gestructureerd zijn.

| 44. | Hier moet een onderscheid worden gemaakt tussen (1) de minimis- compensaties voor dienstverlening die het handelsverkeer tussen de lidstaten niet beïnvloeden en bijgevolg buiten de reikwijdte van de EU-steunvoorschriften blijven, (2) compensaties voor lokale dienstverlening die zich boven de de minimis-drempel situeren maar die op grond van hun specifieke organisatiekenmerken en de huidige ontwikkelingsfase van de interne markt het intracommunautaire handelsverkeer niet beïnvloeden op een manier die afbreuk aan de belangen van de Unie zou doen, en (3) compensaties voor andere openbare diensten met een EU- of grensoverschrijdende dimensie die worden bestreken door sectorale richtlijnen of verordeningen of waarbij de betrokken bedrijven supranationaal zijn gestructureerd. |
| --- | --- |

44.

Hier moet een onderscheid worden gemaakt tussen (1) de minimis- compensaties voor dienstverlening die het handelsverkeer tussen de lidstaten niet beïnvloeden en bijgevolg buiten de reikwijdte van de EU-steunvoorschriften blijven, (2) compensaties voor lokale dienstverlening die zich boven de de minimis-drempel situeren maar die op grond van hun specifieke organisatiekenmerken en de huidige ontwikkelingsfase van de interne markt het intracommunautaire handelsverkeer niet beïnvloeden op een manier die afbreuk aan de belangen van de Unie zou doen, en (3) compensaties voor andere openbare diensten met een EU- of grensoverschrijdende dimensie die worden bestreken door sectorale richtlijnen of verordeningen of waarbij de betrokken bedrijven supranationaal zijn gestructureerd.

| 45. | Ook spelen er nog andere objectieve criteria aan de hand waarvan op voorhand kan worden vermeden dat het intracommunautaire handelsverkeer wordt beïnvloed, de mededinging wordt scheefgetrokken of kruissubsidies worden verstrekt. Daarbij valt te denken aan de beperkte territoriale actiemogelijkheden van een vergunninghouder of de beperkte bevoegdheid van sommige (publieke of particuliere) exploitanten (beperkingen die specifiek voortvloeien uit het feit dat het gaat om een dienst die slechts binnen een bepaald gebied wordt verleend en die op generlei wijze commercieel wordt geëxploiteerd), het ontbreken van winstoogmerk in sociale ondernemingen die hun eventuele winsten herinvesteren in de openbare dienstverlening waarmee zij zijn belast en dat geld ten last van latere compensaties brengen. Dit soort objectieve kenmerken, verbonden aan de specifieke aard van de verlener en zijn lokale verankering, voorkomen ieder risico dat de mededinging en het handelsverkeer op de interne markt ongunstig worden beïnvloed. |
| --- | --- |

45.

Ook spelen er nog andere objectieve criteria aan de hand waarvan op voorhand kan worden vermeden dat het intracommunautaire handelsverkeer wordt beïnvloed, de mededinging wordt scheefgetrokken of kruissubsidies worden verstrekt. Daarbij valt te denken aan de beperkte territoriale actiemogelijkheden van een vergunninghouder of de beperkte bevoegdheid van sommige (publieke of particuliere) exploitanten (beperkingen die specifiek voortvloeien uit het feit dat het gaat om een dienst die slechts binnen een bepaald gebied wordt verleend en die op generlei wijze commercieel wordt geëxploiteerd), het ontbreken van winstoogmerk in sociale ondernemingen die hun eventuele winsten herinvesteren in de openbare dienstverlening waarmee zij zijn belast en dat geld ten last van latere compensaties brengen. Dit soort objectieve kenmerken, verbonden aan de specifieke aard van de verlener en zijn lokale verankering, voorkomen ieder risico dat de mededinging en het handelsverkeer op de interne markt ongunstig worden beïnvloed.

| 46. | Bovengenoemde regelmatige controles op overcompensatie vormen dus de prijs die betaald wordt voor vrijstelling van aanmelding van betaling aan de exploitant. Het desbetreffende besluit moet versoepeld worden: de overheidsorganen in kwestie moeten bevoegd worden voor de concrete preventiemaatregelen en het ritme van de controles, maar de beroepsmogelijkheden voor de exploitant in geval van gebleken overcompensatie dienen te worden vereenvoudigd. |
| --- | --- |

46.

Bovengenoemde regelmatige controles op overcompensatie vormen dus de prijs die betaald wordt voor vrijstelling van aanmelding van betaling aan de exploitant. Het desbetreffende besluit moet versoepeld worden: de overheidsorganen in kwestie moeten bevoegd worden voor de concrete preventiemaatregelen en het ritme van de controles, maar de beroepsmogelijkheden voor de exploitant in geval van gebleken overcompensatie dienen te worden vereenvoudigd.

| 47. | Er moet bijzondere aandacht uitgaan naar de specifieke kenmerken van de door de lagere overheden georganiseerde lokale en sociale dienstverlening. Het gaat immers om een kleinschalig en beperkt gebeuren dat de handel tussen de lidstaten niet aantast. Gegeven het lokale en beperkte karakter van deze diensten moeten de regels en procedures voor vrijstelling van de staatssteunregels dan ook worden vereenvoudigd. Een en ander geldt vooral voor afgelegen regio's als eilanden en berggebieden. De beoordeling van het lokale en daarmee beperkte karakter van de dienst mag niet uitsluitend afhangen van een plaatselijk bevolkingsaantal maar dient gebaseerd te zijn op een serie aanwijzingen betreffende met name de geografische situatie van een gemeenschap en het aantal betrekkers van de openbare diensten in kwestie. |
| --- | --- |

47.

Er moet bijzondere aandacht uitgaan naar de specifieke kenmerken van de door de lagere overheden georganiseerde lokale en sociale dienstverlening. Het gaat immers om een kleinschalig en beperkt gebeuren dat de handel tussen de lidstaten niet aantast. Gegeven het lokale en beperkte karakter van deze diensten moeten de regels en procedures voor vrijstelling van de staatssteunregels dan ook worden vereenvoudigd. Een en ander geldt vooral voor afgelegen regio's als eilanden en berggebieden. De beoordeling van het lokale en daarmee beperkte karakter van de dienst mag niet uitsluitend afhangen van een plaatselijk bevolkingsaantal maar dient gebaseerd te zijn op een serie aanwijzingen betreffende met name de geografische situatie van een gemeenschap en het aantal betrekkers van de openbare diensten in kwestie.

| 48. | De eerste twee criteria van het arrest Altmark ((1) de openbare dienstverplichtingen moeten duidelijk omschreven zijn en (2) de parameters op basis waarvan de compensatie wordt berekend, moeten vooraf op objectieve en transparante wijze worden vastgesteld) nopen de territoriale lichamen ertoe om de te verlenen diensten duidelijk te omschrijven. Die omschrijving mag niet in ongewenste BTW-verplichtingen voor de territoriale lichamen resulteren en daarom moeten de criteria op één lijn worden gebracht met de Europese BTW-richtlijnen. |
| --- | --- |

48.

De eerste twee criteria van het arrest Altmark ((1) de openbare dienstverplichtingen moeten duidelijk omschreven zijn en (2) de parameters op basis waarvan de compensatie wordt berekend, moeten vooraf op objectieve en transparante wijze worden vastgesteld) nopen de territoriale lichamen ertoe om de te verlenen diensten duidelijk te omschrijven. Die omschrijving mag niet in ongewenste BTW-verplichtingen voor de territoriale lichamen resulteren en daarom moeten de criteria op één lijn worden gebracht met de Europese BTW-richtlijnen.

| 49. | Dat kan alleen maar bijdragen tot meer transparantie en democratische verantwoordingsplicht in verband met het beheer van de openbare diensten. Daarbij moet een en ander wel proportioneel en redelijk blijven, mogen de administratieve lasten voor de overheidsinstellingen en de ondernemingen niet te zwaar zijn en dienen de diensten voortdurend aangepast te kunnen worden aan de behoeften van de gebruikers. Overeenkomstig het transparantiebeginsel van het Verdrag en gegeven de noodzaak dat de burgers meer zicht op de openbare dienstverlening krijgen, beveelt het Comité de Commissie aan om ieder besluit over compensaties op een specifieke „openbare-dienstverleningsovereenkomst” te baseren en niet op een „mandaat”. Het laatste is veel te vaag voor de subnationale overheden en de burgers. |
| --- | --- |

49.

Dat kan alleen maar bijdragen tot meer transparantie en democratische verantwoordingsplicht in verband met het beheer van de openbare diensten. Daarbij moet een en ander wel proportioneel en redelijk blijven, mogen de administratieve lasten voor de overheidsinstellingen en de ondernemingen niet te zwaar zijn en dienen de diensten voortdurend aangepast te kunnen worden aan de behoeften van de gebruikers. Overeenkomstig het transparantiebeginsel van het Verdrag en gegeven de noodzaak dat de burgers meer zicht op de openbare dienstverlening krijgen, beveelt het Comité de Commissie aan om ieder besluit over compensaties op een specifieke „openbare-dienstverleningsovereenkomst” te baseren en niet op een „mandaat”. Het laatste is veel te vaag voor de subnationale overheden en de burgers.

Constructieve en evenwichtige voorstellen om, met respect voor de Verdragsrechtelijke beginselen evenredigheid en transparantie, te zorgen voor de uitbouw van de openbare diensten in de Unie en zulks met alle rechtszekerheid van dien voor de overheid, de exploitanten en de burgers

| 50. | Zich baserend op de Verdragsrechtelijke beginselen evenredigheid en transparantie doet het Comité de Commissie de volgende concrete, opbouwende en evenwichtige voorstellen om de huidige voorschriften te vereenvoudigen, te verduidelijken en te zorgen voor daadwerkelijke tenuitvoerlegging door de regionale en lokale lichamen ten behoeve van rechtszekerheid op termijn. |
| --- | --- |

50.

Zich baserend op de Verdragsrechtelijke beginselen evenredigheid en transparantie doet het Comité de Commissie de volgende concrete, opbouwende en evenwichtige voorstellen om de huidige voorschriften te vereenvoudigen, te verduidelijken en te zorgen voor daadwerkelijke tenuitvoerlegging door de regionale en lokale lichamen ten behoeve van rechtszekerheid op termijn.

| 51. | De de minimis-regeling (5) voor staatssteun kent een vrijstellingsplafond van 200 000 euro voor drie jaar. Voor compensaties voor openbare-dienstverlening moet dat worden opgetrokken tot 800 000 euro (6) per jaar. Op die manier geldt de vrijstelling voor alle nabijheidsdiensten die vooral worden verleend door bijv. lokale verenigingen en plaatselijke micro-ondernemingen en die gericht zijn op lokale sociale ontwikkeling zoals maatschappelijke integratie, bestrijding van uitsluiting, plaatselijke bedrijvigheid, en bevordering van culturele, sportieve, sociaaleducatieve activiteiten, enz. Dit soort diensten kan het intracommunautaire handelsverkeer nooit beïnvloeden en verder kunnen de lagere overheden de verleners in kwestie vanwege het plaatselijk karakter van hun activiteiten niet met de staatssteunregels van de Unie confronteren. |
| --- | --- |

51.

De de minimis-regeling (5) voor staatssteun kent een vrijstellingsplafond van 200 000 euro voor drie jaar. Voor compensaties voor openbare-dienstverlening moet dat worden opgetrokken tot 800 000 euro (6) per jaar. Op die manier geldt de vrijstelling voor alle nabijheidsdiensten die vooral worden verleend door bijv. lokale verenigingen en plaatselijke micro-ondernemingen en die gericht zijn op lokale sociale ontwikkeling zoals maatschappelijke integratie, bestrijding van uitsluiting, plaatselijke bedrijvigheid, en bevordering van culturele, sportieve, sociaaleducatieve activiteiten, enz. Dit soort diensten kan het intracommunautaire handelsverkeer nooit beïnvloeden en verder kunnen de lagere overheden de verleners in kwestie vanwege het plaatselijk karakter van hun activiteiten niet met de staatssteunregels van de Unie confronteren.

| 52. | Zou er meer dan 800 000 euro worden betaald aan ondernemingen die verantwoordelijk zijn voor het beheer van openbare diensten met een lokale dimensie (inclusief sociale diensten), dan moet daarvoor een nieuwe, vereenvoudigde verenigbaarheidsregeling komen die, gegeven de huidige staat van de interne markt, gebaseerd is op het zeer geringe risico dat het handelsverkeer op die markt wordt beïnvloed. Dat risico valt te verwaarlozen door het zuiver lokale karakter van de diensten, de sectorale organisatiewijze en vooral door het feit dat de verleners uitsluitend lokaal en niet grensoverschrijdend, laat staan Europawijd actief zijn. |
| --- | --- |

52.

Zou er meer dan 800 000 euro worden betaald aan ondernemingen die verantwoordelijk zijn voor het beheer van openbare diensten met een lokale dimensie (inclusief sociale diensten), dan moet daarvoor een nieuwe, vereenvoudigde verenigbaarheidsregeling komen die, gegeven de huidige staat van de interne markt, gebaseerd is op het zeer geringe risico dat het handelsverkeer op die markt wordt beïnvloed. Dat risico valt te verwaarlozen door het zuiver lokale karakter van de diensten, de sectorale organisatiewijze en vooral door het feit dat de verleners uitsluitend lokaal en niet grensoverschrijdend, laat staan Europawijd actief zijn.

| 53. | Het vereenvoudigde besluit zou in het licht van de volgende criteria moeten worden toegepast omdat zij in de huidige stand van ontwikkeling van de interne markt, slechts een gering risico op negatieve beïnvloeding van het intracommunautaire handelsverkeer inhouden: de compensatie wordt verleend door een territoriaal lichaam, een groep lichamen of een orgaan dat daartoe door een territoriaal lichaam is gemachtigd; de compensatie wordt verleend voor de verlening van een openbare dienst met regionale of lokale dimensie die tot een bepaald gebied is beperkt en voldoet aan de specifieke behoeften van de inwoners van dat gebied; de compensatie wordt verleend aan bedrijven die rechtens of feitelijk een territoriaal beperkte bevoegdheid hebben in het gebied waar zij de openbare dienst verlenen of uitsluitend openbare diensten verrichten, d.w.z. dat zij geen commerciële activiteiten uitoefenen die specifiek in het leven zijn geroepen om aan genoemde behoeften te beantwoorden, of de eventueel met de dienstverlening gemaakte winst herinvesteren in de financiering van de openbare dienst hetgeen een verlaging van latere compensaties tot gevolg heeft. |
| --- | --- |

53.

Het vereenvoudigde besluit zou in het licht van de volgende criteria moeten worden toegepast omdat zij in de huidige stand van ontwikkeling van de interne markt, slechts een gering risico op negatieve beïnvloeding van het intracommunautaire handelsverkeer inhouden: de compensatie wordt verleend door een territoriaal lichaam, een groep lichamen of een orgaan dat daartoe door een territoriaal lichaam is gemachtigd; de compensatie wordt verleend voor de verlening van een openbare dienst met regionale of lokale dimensie die tot een bepaald gebied is beperkt en voldoet aan de specifieke behoeften van de inwoners van dat gebied; de compensatie wordt verleend aan bedrijven die rechtens of feitelijk een territoriaal beperkte bevoegdheid hebben in het gebied waar zij de openbare dienst verlenen of uitsluitend openbare diensten verrichten, d.w.z. dat zij geen commerciële activiteiten uitoefenen die specifiek in het leven zijn geroepen om aan genoemde behoeften te beantwoorden, of de eventueel met de dienstverlening gemaakte winst herinvesteren in de financiering van de openbare dienst hetgeen een verlaging van latere compensaties tot gevolg heeft.

| 54. | Het Comité stelt voor dat het in het vereenvoudigde besluit inzake de verenigbaarheid met de geldende bepalingen van compensaties voor lokale en/of regionale diensten, overeenkomstig de Verdragsrechtelijke beginselen subsidiariteit en evenredigheid, aan de compensatieverlener wordt overgelaten om alle nodige maatregelen te nemen om iedere vorm van overcompensatie te voorkomen, op te sporen en te corrigeren. Alle lagere overheden hebben namelijk direct baat bij preventie van overcompensatie. Daar staat tegenover dat de beroepsprocedures voor overcompensatie vereenvoudigd moeten worden. |
| --- | --- |

54.

Het Comité stelt voor dat het in het vereenvoudigde besluit inzake de verenigbaarheid met de geldende bepalingen van compensaties voor lokale en/of regionale diensten, overeenkomstig de Verdragsrechtelijke beginselen subsidiariteit en evenredigheid, aan de compensatieverlener wordt overgelaten om alle nodige maatregelen te nemen om iedere vorm van overcompensatie te voorkomen, op te sporen en te corrigeren. Alle lagere overheden hebben namelijk direct baat bij preventie van overcompensatie. Daar staat tegenover dat de beroepsprocedures voor overcompensatie vereenvoudigd moeten worden.

| 55. | Er zijn openbare diensten met een communautaire of grensoverschrijdende dimensie die worden bestreken door EU-richtlijnen of –verordeningen zoals bijv. de verordening inzake de openbaredienstverplichtingen in het vervoer over land (7). Ook zijn er andere diensten die niet onder het Gemeenschapsrecht vallen maar waarvan de kenmerken, vanwege de grensoverschrijdende of communautaire structuur van de exploitant, niet voldoen aan de definities van het nieuwe, vereenvoudigde besluit. Met betrekking tot deze categorieën diensten stelt het Comité voor dat de rechtmatigheid van compensaties, inclusief het niveau van de netto-exploitatiekosten, de efficiëntie van de exploitant en de eventuele beperking van de winst sectoraal en niet horizontaal worden bekeken en zulks toegespitst op de specifieke organisatie van iedere openbare dienst. EP en Raad zouden hiervoor via de co-decisieprocedure een regeling moeten maken. In afwachting van de herziening van bestaande richtlijnen of verordeningen en de goedkeuring van nieuwe sectorale richtlijnen of verordeningen, zouden de huidige EU-regels moeten worden bijgesteld in het licht van de in dit advies voorgestelde vereenvoudigingen met betrekking tot de minimis-compensaties en de herziening van het besluit over de a priori-verenigbaarheid van lokale openbare diensten. |
| --- | --- |

55.

Er zijn openbare diensten met een communautaire of grensoverschrijdende dimensie die worden bestreken door EU-richtlijnen of –verordeningen zoals bijv. de verordening inzake de openbaredienstverplichtingen in het vervoer over land (7). Ook zijn er andere diensten die niet onder het Gemeenschapsrecht vallen maar waarvan de kenmerken, vanwege de grensoverschrijdende of communautaire structuur van de exploitant, niet voldoen aan de definities van het nieuwe, vereenvoudigde besluit. Met betrekking tot deze categorieën diensten stelt het Comité voor dat de rechtmatigheid van compensaties, inclusief het niveau van de netto-exploitatiekosten, de efficiëntie van de exploitant en de eventuele beperking van de winst sectoraal en niet horizontaal worden bekeken en zulks toegespitst op de specifieke organisatie van iedere openbare dienst. EP en Raad zouden hiervoor via de co-decisieprocedure een regeling moeten maken. In afwachting van de herziening van bestaande richtlijnen of verordeningen en de goedkeuring van nieuwe sectorale richtlijnen of verordeningen, zouden de huidige EU-regels moeten worden bijgesteld in het licht van de in dit advies voorgestelde vereenvoudigingen met betrekking tot de minimis-compensaties en de herziening van het besluit over de a priori-verenigbaarheid van lokale openbare diensten.

| 56. | Het Comité stelt voor bij de toepassing van het transparantiebeginsel van het Verdrag en de artikelen 14 en 106 VWEU, rekening te houden met hetgeen volgt. In de eerste plaats moet een „openbare-dienstverleningsovereenkomst” (8) zelf, d.w.z. een officieel document waarin (1) wordt verklaard dat de dienst het algemeen belang dient en zich binnen het toepassingsgebied van de artikelen 14 en 106, lid 2,VWEU en artikel 2 van Protocol 26 situeert, (2) worden aangegeven de aard van de specifieke verplichtingen die met de dienstverlening gepaard gaan en het gebied in kwestie en (3) worden vastgesteld de parameters voor de berekening van de compensatie, in de tweede plaats zou die overeenkomst moeten worden gepubliceerd in een register dat specifiek daarvoor in het Publicatieblad zou moeten worden gecreëerd. |
| --- | --- |

56.

Het Comité stelt voor bij de toepassing van het transparantiebeginsel van het Verdrag en de artikelen 14 en 106 VWEU, rekening te houden met hetgeen volgt. In de eerste plaats moet een „openbare-dienstverleningsovereenkomst” (8) zelf, d.w.z. een officieel document waarin (1) wordt verklaard dat de dienst het algemeen belang dient en zich binnen het toepassingsgebied van de artikelen 14 en 106, lid 2,VWEU en artikel 2 van Protocol 26 situeert, (2) worden aangegeven de aard van de specifieke verplichtingen die met de dienstverlening gepaard gaan en het gebied in kwestie en (3) worden vastgesteld de parameters voor de berekening van de compensatie, in de tweede plaats zou die overeenkomst moeten worden gepubliceerd in een register dat specifiek daarvoor in het Publicatieblad zou moeten worden gecreëerd.

Brussel, 1 juli 2011

De voorzitster van het Comité van de Regio's

Mercedes BRESSO

---

(1)  referentie

1

(2)  Veel gestelde vragen over de Beschikking van de Commissie van 28 november 2005 betreffende de toepassing van artikel 86, lid 2, van het EG-Verdrag op staatssteun in de vorm van compensatie voor de openbare dienst die aan bepaalde met het beheer van diensten van algemeen economisch belang belaste ondernemingen wordt toegekend en de voorwaarden voor staatssteun in de vorm van compensatie voor de openbare dienst. Dit document begeleidt de Mededeling over de „Diensten van algemeen belang, met inbegrip van sociale diensten van algemeen belang: een nieuw Europees engagement” (COM(2007) 725 definitief SEC(2007) 1514.

2

Dit document begeleidt

(3)  SEC(2010) 1545 van 7 december 2010

3

(4)  http://ec.europa.eu/services_general_interest/index_fr.htm

4

(5)  Verordening van de Commissie (EG) Nr. 1998/2006 van 15 december 2006 betreffende de toepassing van de artikelen 87 en 88 van het Verdrag op de De-Minimissteun

5

(6)  Dit bedrag komt overeen met de gemiddelde nettokosten voor de verlening van een openbare nabijheidsdienst door een vereniging met 20 tot 25 werknemers en daarbij is een redelijke winst niet inbegrepen.

6

(7)  Verordening (EG) nr. 1370/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 betreffende het openbaar personenvervoer per spoor en over de weg en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1191/69 van de Raad en Verordening (EEG) nr. 1170/70 van de Raad

7

(8)  In de zin van genoemde Verordening 1370/2007

8

---

| 2.9.2011 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 259/48 |
| --- | --- | --- | --- |

2.9.2011

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 259/48

---

Advies van het Comité van de Regio's — Prioriteiten voor energie-infrastructuurprojecten voor 2020 en verder

2011/C 259/09

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S wijst op het volgende:

| — | Bij elke in het kader van het algemene Europese energiebeleid genomen maatregel moet worden gekeken naar de manier waarop deze zaken op lokaal en regionaal niveau worden geregeld; |
| --- | --- |

—

Bij elke in het kader van het algemene Europese energiebeleid genomen maatregel moet worden gekeken naar de manier waarop deze zaken op lokaal en regionaal niveau worden geregeld;

| — | Bij de bestudering van elk afzonderlijk project voor de ontwikkeling van energie-infrastructuur zouden de rol en de behoeften van lokale en regionale overheden in aanmerking moeten worden genomen. De kosten en baten van deze projecten voor gemeenten, regio's of macroregio's dienen systematisch en minutieus te worden geëvalueerd; |
| --- | --- |

—

Bij de bestudering van elk afzonderlijk project voor de ontwikkeling van energie-infrastructuur zouden de rol en de behoeften van lokale en regionale overheden in aanmerking moeten worden genomen. De kosten en baten van deze projecten voor gemeenten, regio's of macroregio's dienen systematisch en minutieus te worden geëvalueerd;

| — | Hierbij zou moeten worden gemeten wat de impact van de projecten is op de energiezekerheid, het milieu, het landschap en de sociaaleconomische ontwikkeling van de regio's; |
| --- | --- |

—

Hierbij zou moeten worden gemeten wat de impact van de projecten is op de energiezekerheid, het milieu, het landschap en de sociaaleconomische ontwikkeling van de regio's;

| — | Het is een zeer goede zaak dat de ontwikkeling van technologieën voor slimme netwerken prioriteit krijgt. Dergelijke netwerken zijn cruciaal voor de goede werking van de energiemarkt omdat ze een effectiever en efficiënter gebruik van hulpbronnen mogelijk maken; |
| --- | --- |

—

Het is een zeer goede zaak dat de ontwikkeling van technologieën voor slimme netwerken prioriteit krijgt. Dergelijke netwerken zijn cruciaal voor de goede werking van de energiemarkt omdat ze een effectiever en efficiënter gebruik van hulpbronnen mogelijk maken;

| — | Het is verontrustend dat de Commissie geen volledig uitgewerkt plan voor de financiering van dit plan voor de ontwikkeling van energie-infrastructuur heeft weten op te stellen; |
| --- | --- |

—

Het is verontrustend dat de Commissie geen volledig uitgewerkt plan voor de financiering van dit plan voor de ontwikkeling van energie-infrastructuur heeft weten op te stellen;

| — | Het CvdR zou graag de kans krijgen om zich uit te spreken over de cruciale kwesties: de budgettering van het programma, de geplande financieringswijzen, en de bedragen die de betrokken partijen – met name de lokale en regionale overheden, maar ook alle consumenten – zullen moeten bijdragen. |
| --- | --- |

—

Het CvdR zou graag de kans krijgen om zich uit te spreken over de cruciale kwesties: de budgettering van het programma, de geplande financieringswijzen, en de bedragen die de betrokken partijen – met name de lokale en regionale overheden, maar ook alle consumenten – zullen moeten bijdragen.

| Rapporteur | Michel LEBRUN (BE/EVP), lid van het parlement van de Franse Gemeenschap |
| --- | --- |
| Referentiedocument | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Prioriteiten voor energie-infrastructuurprojecten voor 2020 en verder — Een blauwdruk voor een Europees geïntegreerd energienetwerk
  COM(2010) 677 definitief |

Rapporteur

Michel LEBRUN (BE/EVP), lid van het parlement van de Franse Gemeenschap

Referentiedocument

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Prioriteiten voor energie-infrastructuurprojecten voor 2020 en verder — Een blauwdruk voor een Europees geïntegreerd energienetwerk

COM(2010) 677 definitief

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S wijst op het volgende:

| 1. | Het is een goede zaak dat de EU zich ten volle inzet voor de gelijktijdige ontwikkeling van een groot Europees energienetwerk, efficiënte verbindingen en decentrale intelligente netwerken, een immense taak die van cruciaal belang is. Eindelijk krijgen perifere regio's dankzij dit initiatief genoeg aandacht en worden ze opgenomen in deze netwerken. Deze structuren zullen de territoriale samenhang en de interregionale solidariteit vergroten, mits de zorgen en belangen van eenieder bij de uitwerking van deze projecten worden gehoord en terdege in aanmerking worden genomen. |
| --- | --- |

1.

Het is een goede zaak dat de EU zich ten volle inzet voor de gelijktijdige ontwikkeling van een groot Europees energienetwerk, efficiënte verbindingen en decentrale intelligente netwerken, een immense taak die van cruciaal belang is. Eindelijk krijgen perifere regio's dankzij dit initiatief genoeg aandacht en worden ze opgenomen in deze netwerken. Deze structuren zullen de territoriale samenhang en de interregionale solidariteit vergroten, mits de zorgen en belangen van eenieder bij de uitwerking van deze projecten worden gehoord en terdege in aanmerking worden genomen.

| 2. | Het is dan ook goed dat de Commissie er in haar mededeling „Prioriteiten voor energie-infrastructuurprojecten voor 2020 en verder” op wijst hoe belangrijk het is dat de lokale en regionale overheden worden betrokken bij de hele besluitvorming over de modernisering van de Europese energie-infrastructuur en de ontwikkeling van het geïntegreerde supernetwerk. Van deze inbreng van lokale en regionale overheden zou al vanaf de allereerste onderzoeksstadia sprake dienen te zijn. |
| --- | --- |

2.

Het is dan ook goed dat de Commissie er in haar mededeling „Prioriteiten voor energie-infrastructuurprojecten voor 2020 en verder” op wijst hoe belangrijk het is dat de lokale en regionale overheden worden betrokken bij de hele besluitvorming over de modernisering van de Europese energie-infrastructuur en de ontwikkeling van het geïntegreerde supernetwerk. Van deze inbreng van lokale en regionale overheden zou al vanaf de allereerste onderzoeksstadia sprake dienen te zijn.

| 3. | Voor het welslagen van de door de Europese Commissie geplande projecten zijn de lokale en regionale overheden van groot belang, gezien hun bevoegdheden en verantwoordelijkheden op allerlei gebieden die betrekking hebben op planning, afgifte van vergunningen, investeringen, aanbestedingen, productie, vervoer, distributie en beheersing van het gebruik van energie en de verbetering van de energie-efficiëntie en de opslag en de verwerking van energieafval. Daarom moet bij elke in het kader van het algemene Europese energiebeleid genomen maatregel worden gekeken naar de manier waarop deze zaken op lokaal en regionaal niveau worden geregeld. |
| --- | --- |

3.

Voor het welslagen van de door de Europese Commissie geplande projecten zijn de lokale en regionale overheden van groot belang, gezien hun bevoegdheden en verantwoordelijkheden op allerlei gebieden die betrekking hebben op planning, afgifte van vergunningen, investeringen, aanbestedingen, productie, vervoer, distributie en beheersing van het gebruik van energie en de verbetering van de energie-efficiëntie en de opslag en de verwerking van energieafval. Daarom moet bij elke in het kader van het algemene Europese energiebeleid genomen maatregel worden gekeken naar de manier waarop deze zaken op lokaal en regionaal niveau worden geregeld.

| 4. | Vooral de aandacht voor de mechanismen van regionale clusters verdient bijval. Door de systematische invoering van gespecialiseerde regionale platforms zullen de procedures voor de planning, financiering, uitvoering en controle van de beoogde projecten gemakkelijker en sneller verlopen. Bovendien zullen de lokale en regionale partijen die te maken krijgen met de nieuwe energie-infrastructuur zonder deze platforms niet volledig meewerken aan de projecten. |
| --- | --- |

4.

Vooral de aandacht voor de mechanismen van regionale clusters verdient bijval. Door de systematische invoering van gespecialiseerde regionale platforms zullen de procedures voor de planning, financiering, uitvoering en controle van de beoogde projecten gemakkelijker en sneller verlopen. Bovendien zullen de lokale en regionale partijen die te maken krijgen met de nieuwe energie-infrastructuur zonder deze platforms niet volledig meewerken aan de projecten.

| 5. | Speciale aandacht moet uitgaan naar de tijdige en regelmatige voorlichting van de burgers over nieuwe infrastructuur. Om het publiek adequaat te kunnen voorlichten en raadplegen en zo draagvlak te kunnen creëren voor de projecten dienen lokale en regionale overheden, die dicht bij de burger staan, over de juiste middelen en structuren te beschikken. Tevens zou de Commissie de modellen waarmee de behoefte aan deze energie-infrastructuur wordt bepaald transparanter moeten maken en met elkaar moeten laten concurreren. Ook zou zij ervoor moeten zorgen dat lokale en regionale overheden inzicht hebben in de voor deze modellen gebruikte criteria en berekeningsmethoden. |
| --- | --- |

5.

Speciale aandacht moet uitgaan naar de tijdige en regelmatige voorlichting van de burgers over nieuwe infrastructuur. Om het publiek adequaat te kunnen voorlichten en raadplegen en zo draagvlak te kunnen creëren voor de projecten dienen lokale en regionale overheden, die dicht bij de burger staan, over de juiste middelen en structuren te beschikken. Tevens zou de Commissie de modellen waarmee de behoefte aan deze energie-infrastructuur wordt bepaald transparanter moeten maken en met elkaar moeten laten concurreren. Ook zou zij ervoor moeten zorgen dat lokale en regionale overheden inzicht hebben in de voor deze modellen gebruikte criteria en berekeningsmethoden.

Belangrijkste punten

| 6. | De Commissie wijst er terecht op dat de EU haar doelstellingen op het gebied van duurzame energie, vermindering van de uitstoot van broeikasgassen, vermindering van het energieverbruik en voorzieningszekerheid alleen kan verwezenlijken als zij grootscheeps investeert in de ontwikkeling van een energie-efficiëntere economie, onder andere aan de hand van de modernisering van de trans-Europese netwerken, de ontwikkeling van verbindingen en de prioritaire integratie van duurzame energie in deze netwerken, met name door uitgebreide ontwikkeling van midden- en laagspanningsnetwerken, wat noodzakelijk is voor de decentrale energieproductie op basis van hernieuwbare energiebronnen. |
| --- | --- |

6.

De Commissie wijst er terecht op dat de EU haar doelstellingen op het gebied van duurzame energie, vermindering van de uitstoot van broeikasgassen, vermindering van het energieverbruik en voorzieningszekerheid alleen kan verwezenlijken als zij grootscheeps investeert in de ontwikkeling van een energie-efficiëntere economie, onder andere aan de hand van de modernisering van de trans-Europese netwerken, de ontwikkeling van verbindingen en de prioritaire integratie van duurzame energie in deze netwerken, met name door uitgebreide ontwikkeling van midden- en laagspanningsnetwerken, wat noodzakelijk is voor de decentrale energieproductie op basis van hernieuwbare energiebronnen.

| 7. | De Commissie zij gewezen op de recente resolutie van het Comité van de Regio's over „De gevolgen van de natuurrampen en de kernramp in Japan: lessen die de Europese Unie hieruit kan trekken”, met name op de paragrafen 14 tot 16 hiervan. Het CvdR zou graag zien dat in de programmering van toekomstige energie-infrastructuur met deze resolutie rekening wordt gehouden. Voorts verdient het aanbeveling terdege rekening te houden met de doelstellingen voor vermindering van de uitstoot van broeikasgassen tot 2050. Er moet vooral streng op gelet worden dat alle landen hun doelstellingen inzake minder emissies uit fossiele brandstoffen zoals steenkool, aardolie en aardgas halen of overtreffen. |
| --- | --- |

7.

De Commissie zij gewezen op de recente resolutie van het Comité van de Regio's over „De gevolgen van de natuurrampen en de kernramp in Japan: lessen die de Europese Unie hieruit kan trekken”, met name op de paragrafen 14 tot 16 hiervan. Het CvdR zou graag zien dat in de programmering van toekomstige energie-infrastructuur met deze resolutie rekening wordt gehouden. Voorts verdient het aanbeveling terdege rekening te houden met de doelstellingen voor vermindering van de uitstoot van broeikasgassen tot 2050. Er moet vooral streng op gelet worden dat alle landen hun doelstellingen inzake minder emissies uit fossiele brandstoffen zoals steenkool, aardolie en aardgas halen of overtreffen.

| 8. | Bepaald moet worden waar, op grond van het relatieve belang, de bestaande infrastructuur verbeterd of gemoderniseerd kan worden en waar nieuwe infrastructuur nodig is. |
| --- | --- |

8.

Bepaald moet worden waar, op grond van het relatieve belang, de bestaande infrastructuur verbeterd of gemoderniseerd kan worden en waar nieuwe infrastructuur nodig is.

| 9. | Extra maatregelen voor vraagbeheersing moeten worden overwogen, evenals maatregelen om de doelstellingen voor 2020 inzake energiebesparing en -efficiëntie te halen. Hoeveel behoefte er is aan energie-infrastructuur zal afhangen van de mate waarin wij erin slagen om ons verbruik te rationaliseren. |
| --- | --- |

9.

Extra maatregelen voor vraagbeheersing moeten worden overwogen, evenals maatregelen om de doelstellingen voor 2020 inzake energiebesparing en -efficiëntie te halen. Hoeveel behoefte er is aan energie-infrastructuur zal afhangen van de mate waarin wij erin slagen om ons verbruik te rationaliseren.

| 10. | Met de juiste nationale en Europese beleidsmaatregelen kan het Europese supernetwerk uitgroeien tot de motor achter de voltooiing van de interne markt voor elektriciteit en aardgas, zodat er ook op deze markt daadwerkelijk sprake is van concurrentie. Om het met de strategie Europa 2020 nagestreefde niveau van welvaart en cohesie te halen zijn de voltooiing van dit segment van de interne markt en de aanleg van een goed werkend geïntegreerd Europees energienetwerk van cruciaal belang. |
| --- | --- |

10.

Met de juiste nationale en Europese beleidsmaatregelen kan het Europese supernetwerk uitgroeien tot de motor achter de voltooiing van de interne markt voor elektriciteit en aardgas, zodat er ook op deze markt daadwerkelijk sprake is van concurrentie. Om het met de strategie Europa 2020 nagestreefde niveau van welvaart en cohesie te halen zijn de voltooiing van dit segment van de interne markt en de aanleg van een goed werkend geïntegreerd Europees energienetwerk van cruciaal belang.

| 11. | Het is van belang te beschikken over efficiënte gasinfrastructuur ter wille van de diversificatie, de voorzieningszekerheid en de vermindering van de energie-afhankelijkheid van bepaalde regio's. Daarom moeten voor deze infrastructuur regels gelden die meer flexibiliteit waarborgen, met name om bidirectionele gasstromen mogelijk te maken om de afhankelijkheid van bepaalde regio's van één energiebron ongedaan te maken. Derhalve moet er bij de ontwikkeling van gasinfrastructuur ten volle rekening gehouden worden met de bijdrage van terminals voor vloeibaar aardgas (LNG) en gecomprimeerd aardgas (CNG). |
| --- | --- |

11.

Het is van belang te beschikken over efficiënte gasinfrastructuur ter wille van de diversificatie, de voorzieningszekerheid en de vermindering van de energie-afhankelijkheid van bepaalde regio's. Daarom moeten voor deze infrastructuur regels gelden die meer flexibiliteit waarborgen, met name om bidirectionele gasstromen mogelijk te maken om de afhankelijkheid van bepaalde regio's van één energiebron ongedaan te maken. Derhalve moet er bij de ontwikkeling van gasinfrastructuur ten volle rekening gehouden worden met de bijdrage van terminals voor vloeibaar aardgas (LNG) en gecomprimeerd aardgas (CNG).

| 12. | Met de door haar voorgestelde maatregelen wil de Commissie inspelen op de vraag naar investeringen in de productie en het transport van energie. Als zodanig sluiten deze maatregelen goed aan bij het derde pakket. |
| --- | --- |

12.

Met de door haar voorgestelde maatregelen wil de Commissie inspelen op de vraag naar investeringen in de productie en het transport van energie. Als zodanig sluiten deze maatregelen goed aan bij het derde pakket.

| 13. | In dit verband staan de instanties die de energiemarkt reguleren garant voor efficiënte relevante investeringen in de energie-infrastructuur, ongeacht of het centrale of decentrale infrastructuur betreft. |
| --- | --- |

13.

In dit verband staan de instanties die de energiemarkt reguleren garant voor efficiënte relevante investeringen in de energie-infrastructuur, ongeacht of het centrale of decentrale infrastructuur betreft.

| 14. | Het is een zeer goede zaak dat de ontwikkeling van technologieën voor slimme netwerken prioriteit krijgt. Dergelijke netwerken zijn cruciaal voor de goede werking van de energiemarkt omdat ze een effectiever en efficiënter gebruik van hulpbronnen mogelijk maken. Er zou een platform moeten komen voor raadpleging, voorlichting en uitwisseling van informatie over dit slimme netwerk. |
| --- | --- |

14.

Het is een zeer goede zaak dat de ontwikkeling van technologieën voor slimme netwerken prioriteit krijgt. Dergelijke netwerken zijn cruciaal voor de goede werking van de energiemarkt omdat ze een effectiever en efficiënter gebruik van hulpbronnen mogelijk maken. Er zou een platform moeten komen voor raadpleging, voorlichting en uitwisseling van informatie over dit slimme netwerk.

| 15. | Energie-efficiëntie is een krachtig en rendabel instrument om een duurzame energietoekomst te bewerkstelligen. Deels kan zij de noodzaak om in energie-infrastructuur te investeren verminderen. |
| --- | --- |

15.

Energie-efficiëntie is een krachtig en rendabel instrument om een duurzame energietoekomst te bewerkstelligen. Deels kan zij de noodzaak om in energie-infrastructuur te investeren verminderen.

| 16. | Het is verontrustend dat de Commissie geen volledig uitgewerkt plan voor de financiering van dit plan voor de ontwikkeling van energie-infrastructuur heeft weten op te stellen. Daardoor kan het Comité zich helaas niet uitspreken over de cruciale kwesties: de budgettering van het programma, de geplande financieringswijzen, en de bedragen die de betrokken partijen – met name de lokale en regionale overheden, maar ook alle consumenten – zullen moeten bijdragen. |
| --- | --- |

16.

Het is verontrustend dat de Commissie geen volledig uitgewerkt plan voor de financiering van dit plan voor de ontwikkeling van energie-infrastructuur heeft weten op te stellen. Daardoor kan het Comité zich helaas niet uitspreken over de cruciale kwesties: de budgettering van het programma, de geplande financieringswijzen, en de bedragen die de betrokken partijen – met name de lokale en regionale overheden, maar ook alle consumenten – zullen moeten bijdragen.

| 17. | Het CvdR steunt het voornemen van de Commissie om een fonds op te richten waaruit alle grote infrastructuurprojecten van Europees belang op het gebied van energie, breedband en vervoer (inclusief de TEN) gefinancierd kunnen worden. |
| --- | --- |

17.

Het CvdR steunt het voornemen van de Commissie om een fonds op te richten waaruit alle grote infrastructuurprojecten van Europees belang op het gebied van energie, breedband en vervoer (inclusief de TEN) gefinancierd kunnen worden.

| 18. | Het is ook een slechte zaak dat er geen gekwantificeerde doelstellingen zijn vastgesteld voor deze strategie. |
| --- | --- |

18.

Het is ook een slechte zaak dat er geen gekwantificeerde doelstellingen zijn vastgesteld voor deze strategie.

| 19. | Het Comité dringt er dan ook op aan dat de Commissie de volledige informatie over de door haar bestudeerde financieringswijzen zo snel mogelijk naar buiten brengt en zou graag de kans krijgen zich hierover uit te spreken. |
| --- | --- |

19.

Het Comité dringt er dan ook op aan dat de Commissie de volledige informatie over de door haar bestudeerde financieringswijzen zo snel mogelijk naar buiten brengt en zou graag de kans krijgen zich hierover uit te spreken.

| 20. | Bij de bestudering van elk afzonderlijk project voor de ontwikkeling van energie-infrastructuur zouden de rol en de behoeften van lokale en regionale overheden in aanmerking moeten worden genomen. De kosten en baten van deze projecten voor gemeenten, regio's of macroregio's dienen systematisch en minutieus te worden geëvalueerd. Hierbij zou moeten worden gemeten wat de impact van de projecten is op de energiezekerheid, het milieu, het landschap en de sociaaleconomische ontwikkeling van de regio's. Het is bekend dat de bezwaren van het publiek een flinke belemmering zijn voor de ontwikkeling van energie-infrastuctuur. Aantonen dat zij voordeel hebben bij de ontwikkeling van deze infrastructuur en uitleggen welke impact deze heeft op het milieu kan er aanzienlijk toe bijdragen om zulke bezwaren weg te nemen. |
| --- | --- |

20.

Bij de bestudering van elk afzonderlijk project voor de ontwikkeling van energie-infrastructuur zouden de rol en de behoeften van lokale en regionale overheden in aanmerking moeten worden genomen. De kosten en baten van deze projecten voor gemeenten, regio's of macroregio's dienen systematisch en minutieus te worden geëvalueerd. Hierbij zou moeten worden gemeten wat de impact van de projecten is op de energiezekerheid, het milieu, het landschap en de sociaaleconomische ontwikkeling van de regio's. Het is bekend dat de bezwaren van het publiek een flinke belemmering zijn voor de ontwikkeling van energie-infrastuctuur. Aantonen dat zij voordeel hebben bij de ontwikkeling van deze infrastructuur en uitleggen welke impact deze heeft op het milieu kan er aanzienlijk toe bijdragen om zulke bezwaren weg te nemen.

| 21. | Het nationale niveau is en blijft van cruciaal belang voor het coördineren van investeringen in de netwerken en verbindingen. Een groot gedeelte van de duurzame energie en de terugdringing van het energieverbruik, vooral in gebouwen, is echter te danken aan lokale en regionale initiatieven. |
| --- | --- |

21.

Het nationale niveau is en blijft van cruciaal belang voor het coördineren van investeringen in de netwerken en verbindingen. Een groot gedeelte van de duurzame energie en de terugdringing van het energieverbruik, vooral in gebouwen, is echter te danken aan lokale en regionale initiatieven.

| 22. | Door de ontwikkeling van infrastructuur voor het transport van elektriciteit tussen de EU en derde landen kan de kans op CO2-lekkage toenemen of in bepaalde gevallen zelfs ontstaan. Daarom verzoekt het CvdR de Commissie om snel de wijzigingen te bekijken die de Europese quotamarkt nodig heeft om zo'n lekkage te voorkomen. Diverse opties zouden moeten worden bekeken, zoals een mechanisme voor de doorberekening van CO2-emissies. |
| --- | --- |

22.

Door de ontwikkeling van infrastructuur voor het transport van elektriciteit tussen de EU en derde landen kan de kans op CO2-lekkage toenemen of in bepaalde gevallen zelfs ontstaan. Daarom verzoekt het CvdR de Commissie om snel de wijzigingen te bekijken die de Europese quotamarkt nodig heeft om zo'n lekkage te voorkomen. Diverse opties zouden moeten worden bekeken, zoals een mechanisme voor de doorberekening van CO2-emissies.

De rol van lokale en regionale overheden

| 23. | Het moderniseren van de Europese infrastructuur is van sociaal, economisch en milieubelang omdat het op energiegebied opererende bedrijven aantrekt, tot het ontstaan van zulke bedrijven leidt en veel nieuwe banen in deze sector helpt scheppen. Vooral regio's en gemeenten zouden hier baat bij kunnen hebben. |
| --- | --- |

23.

Het moderniseren van de Europese infrastructuur is van sociaal, economisch en milieubelang omdat het op energiegebied opererende bedrijven aantrekt, tot het ontstaan van zulke bedrijven leidt en veel nieuwe banen in deze sector helpt scheppen. Vooral regio's en gemeenten zouden hier baat bij kunnen hebben.

| 24. | Het is belangrijk dat bronnen van duurzame energie die deel uitmaken van lokale en regionale netwerken in de trans-Europese energienetwerken worden opgenomen. Deze netwerken zullen hierdoor namelijk gemakkelijker energie kunnen transporteren en distribueren en zich zo verder kunnen ontwikkelen. |
| --- | --- |

24.

Het is belangrijk dat bronnen van duurzame energie die deel uitmaken van lokale en regionale netwerken in de trans-Europese energienetwerken worden opgenomen. Deze netwerken zullen hierdoor namelijk gemakkelijker energie kunnen transporteren en distribueren en zich zo verder kunnen ontwikkelen.

| 25. | Het CvdR pleit voor infrastructuuraanpassingen om slimme energienetwerken, de zogeheten intergrids, mogelijk te maken. Daarbij zouden kleine en middelgrote ondernemingen en coöperaties hun eigen groene energie kunnen opwekken en via regio-overschrijdende „peer-to-peer”-netten kunnen delen. Het Comité roept de Commissie op om een speciale conferentie voor lokale en regionale overheden en belanghebbenden te organiseren om de aanzet te geven tot de omvorming van de Europese energieproductie. |
| --- | --- |

25.

Het CvdR pleit voor infrastructuuraanpassingen om slimme energienetwerken, de zogeheten intergrids, mogelijk te maken. Daarbij zouden kleine en middelgrote ondernemingen en coöperaties hun eigen groene energie kunnen opwekken en via regio-overschrijdende „peer-to-peer”-netten kunnen delen. Het Comité roept de Commissie op om een speciale conferentie voor lokale en regionale overheden en belanghebbenden te organiseren om de aanzet te geven tot de omvorming van de Europese energieproductie.

| 26. | In de sector kapitaalgoederen (vooral m.b.t. elektriciteit, zoals duurzame stroom, slimme en zeer efficiënte netwerken, nieuwe opslagsystemen voor elektriciteit of bevordering van elektrische voertuigen) biedt deze strategie het Europese bedrijfsleven de kans om met innovaties en technologische ontwikkeling zijn leiderspositie en concurrentievermogen te versterken. De Europese strategie voor energietechnologieën en de desbetreffende initiatieven van de O&O-kaderprogramma's dienen een impuls te krijgen. |
| --- | --- |

26.

In de sector kapitaalgoederen (vooral m.b.t. elektriciteit, zoals duurzame stroom, slimme en zeer efficiënte netwerken, nieuwe opslagsystemen voor elektriciteit of bevordering van elektrische voertuigen) biedt deze strategie het Europese bedrijfsleven de kans om met innovaties en technologische ontwikkeling zijn leiderspositie en concurrentievermogen te versterken. De Europese strategie voor energietechnologieën en de desbetreffende initiatieven van de O&O-kaderprogramma's dienen een impuls te krijgen.

| 27. | Wat consumentenprijzen, innovatie en voorzieningszekerheid betreft zijn zonder efficiëntere en intelligentere netwerkinfrastructuur geen verbeteringen te verwachten. Dit geldt vooral voor regio's die economisch niet zo interessant zijn voor bedrijven, zoals perifere regio's en dunbevolkte of economische zwakkere regio's. |
| --- | --- |

27.

Wat consumentenprijzen, innovatie en voorzieningszekerheid betreft zijn zonder efficiëntere en intelligentere netwerkinfrastructuur geen verbeteringen te verwachten. Dit geldt vooral voor regio's die economisch niet zo interessant zijn voor bedrijven, zoals perifere regio's en dunbevolkte of economische zwakkere regio's.

| 28. | De centrale productie van energie in grote centrales blijft belangrijk voor de werking van de interne energiemarkt van Europa. Desalniettemin moet die centrale energieproductie in belangrijke mate worden aangevuld met installaties voor een decentrale energieproductie en slimme systemen voor controle en vervoer. Daarom zouden steden en regio's er meer toe moeten worden aangezet om systemen en technologieën voor de decentrale - productie van energie te ontwikkelen, omdat zo ook het ontstaan van monopolies op energiegebied wordt tegengegaan en gezorgd kan worden voor een grotere rol voor de bevolking en aldus voor een breder draagvlak voor een duurzaam energiebeleid. |
| --- | --- |

28.

De centrale productie van energie in grote centrales blijft belangrijk voor de werking van de interne energiemarkt van Europa. Desalniettemin moet die centrale energieproductie in belangrijke mate worden aangevuld met installaties voor een decentrale energieproductie en slimme systemen voor controle en vervoer. Daarom zouden steden en regio's er meer toe moeten worden aangezet om systemen en technologieën voor de decentrale - productie van energie te ontwikkelen, omdat zo ook het ontstaan van monopolies op energiegebied wordt tegengegaan en gezorgd kan worden voor een grotere rol voor de bevolking en aldus voor een breder draagvlak voor een duurzaam energiebeleid.

| 29. | Decentralisering van de energieproductie via de aanleg van kleine installaties op lokaal en regionaal niveau op plekken die niet belastend zijn voor het milieu, is een efficiënte maatregel voor steden en regio's voor de ontwikkeling van vervangbare niet vervuilende energie, voor de bescherming van het milieu en voor de bestrijding van de opwarming van de aarde. |
| --- | --- |

29.

Decentralisering van de energieproductie via de aanleg van kleine installaties op lokaal en regionaal niveau op plekken die niet belastend zijn voor het milieu, is een efficiënte maatregel voor steden en regio's voor de ontwikkeling van vervangbare niet vervuilende energie, voor de bescherming van het milieu en voor de bestrijding van de opwarming van de aarde.

| 30. | Dankzij een dergelijke decentralisering zou de EU zich ook geleidelijk kunnen ontworstelen aan haar afhankelijkheid van energie uit derde landen en aldus haar energievoorziening kunnen veiligstellen. |
| --- | --- |

30.

Dankzij een dergelijke decentralisering zou de EU zich ook geleidelijk kunnen ontworstelen aan haar afhankelijkheid van energie uit derde landen en aldus haar energievoorziening kunnen veiligstellen.

| 31. | Het Comité zou graag betrokken worden bij de uitwerking van methoden om projecten van Europees belang te selecteren en te bepalen welke middelen nodig zijn voor een flexibele uitvoering van deze prioriteiten, waarbij rekening wordt gehouden met de marktomstandigheden en het technologieklimaat in gemeenten en regio's. |
| --- | --- |

31.

Het Comité zou graag betrokken worden bij de uitwerking van methoden om projecten van Europees belang te selecteren en te bepalen welke middelen nodig zijn voor een flexibele uitvoering van deze prioriteiten, waarbij rekening wordt gehouden met de marktomstandigheden en het technologieklimaat in gemeenten en regio's.

| 32. | Het Comité kan zich vinden in de opzet van gespecialiseerde macroregionale platforms om de uitvoering van de vastgestelde prioriteiten te vergemakkelijken. Het verdient aanbeveling om deze platforms al vanaf de bestudering van de projecten in te schakelen en ook te betrekken bij alle uitvoeringsfases, inclusief de uitwerking en de budgettering van de financieringsplannen. |
| --- | --- |

32.

Het Comité kan zich vinden in de opzet van gespecialiseerde macroregionale platforms om de uitvoering van de vastgestelde prioriteiten te vergemakkelijken. Het verdient aanbeveling om deze platforms al vanaf de bestudering van de projecten in te schakelen en ook te betrekken bij alle uitvoeringsfases, inclusief de uitwerking en de budgettering van de financieringsplannen.

| 33. | In dit verband is het CvdR zeer te spreken over het initiatief van Noorwegen en de Noordzeelanden van de EU om de ontwikkeling van windenergie op zee en van de infrastructuur in de noordelijke zeeën met behulp van een offshore grid beter te coördineren. Voor het verwezenlijken van de energie- en klimaatdoelstellingen van de EU is namelijk een cruciale rol weggelegd voor windenergie. |
| --- | --- |

33.

In dit verband is het CvdR zeer te spreken over het initiatief van Noorwegen en de Noordzeelanden van de EU om de ontwikkeling van windenergie op zee en van de infrastructuur in de noordelijke zeeën met behulp van een offshore grid beter te coördineren. Voor het verwezenlijken van de energie- en klimaatdoelstellingen van de EU is namelijk een cruciale rol weggelegd voor windenergie.

| 34. | Op energiegebied zouden de regionale initiatieven een grotere rol moeten krijgen: gespecialiseerde organen zouden belast moeten worden met de technische en financiële planning en met de effectbeoordeling van deze projecten. Ook regionale organen ad hoc zijn een goede zaak, mits ze efficiënt kunnen functioneren en besluiten kunnen nemen. |
| --- | --- |

34.

Op energiegebied zouden de regionale initiatieven een grotere rol moeten krijgen: gespecialiseerde organen zouden belast moeten worden met de technische en financiële planning en met de effectbeoordeling van deze projecten. Ook regionale organen ad hoc zijn een goede zaak, mits ze efficiënt kunnen functioneren en besluiten kunnen nemen.

| 35. | De oprichting van werkgroepen op hoog niveau voor dit onderdeel van de interregionale en internationale samenwerking heeft zeer bemoedigende resultaten opgeleverd. Het blijft echter van groot belang dat de minder grote lokale en regionale overheden in dit verband duidelijk gehoord kunnen worden. |
| --- | --- |

35.

De oprichting van werkgroepen op hoog niveau voor dit onderdeel van de interregionale en internationale samenwerking heeft zeer bemoedigende resultaten opgeleverd. Het blijft echter van groot belang dat de minder grote lokale en regionale overheden in dit verband duidelijk gehoord kunnen worden.

| 36. | De Commissie wijst terecht op de trage procedures voor de verlening van vergunningen voor de aanleg van energie-infrastructuur. Deze procedures zouden dan ook gestroomlijnd, beter gecoördineerd en verbeterd moeten worden. Het is in dit verband echter onaanvaardbaar dat lokale en regionale overheden, die toch als eersten verantwoordelijk zijn en te maken krijgen met de eventuele gevolgen van bepaalde energieprojecten voor de bevolking, buitenspel worden gezet. |
| --- | --- |

36.

De Commissie wijst terecht op de trage procedures voor de verlening van vergunningen voor de aanleg van energie-infrastructuur. Deze procedures zouden dan ook gestroomlijnd, beter gecoördineerd en verbeterd moeten worden. Het is in dit verband echter onaanvaardbaar dat lokale en regionale overheden, die toch als eersten verantwoordelijk zijn en te maken krijgen met de eventuele gevolgen van bepaalde energieprojecten voor de bevolking, buitenspel worden gezet.

| 37. | Het Comité stemt in met het voorstel om een contactautoriteit („one-stop shop”) aan te wijzen die optreedt als interface tussen de projectontwikkelaars en de bevoegde instanties die betrokken zijn op nationaal, regionaal en/of lokaal niveau. De bevoegdheden van territoriale overheden dienen hierbij intact te blijven. |
| --- | --- |

37.

Het Comité stemt in met het voorstel om een contactautoriteit („one-stop shop”) aan te wijzen die optreedt als interface tussen de projectontwikkelaars en de bevoegde instanties die betrokken zijn op nationaal, regionaal en/of lokaal niveau. De bevoegdheden van territoriale overheden dienen hierbij intact te blijven.

| 38. | Het Comité dringt erop aan dat uiterste termijnen voor de afgifte van vergunningen worden ingevoerd die adequaat zijn, d.i. die ruimte laten voor een behoorlijke en volledige beoordeling van de projecten en niet alleen de deelname van de belanghebbende partijen garanderen, maar ook de planning en ontwikkeling van infrastructuur vergemakkelijken. |
| --- | --- |

38.

Het Comité dringt erop aan dat uiterste termijnen voor de afgifte van vergunningen worden ingevoerd die adequaat zijn, d.i. die ruimte laten voor een behoorlijke en volledige beoordeling van de projecten en niet alleen de deelname van de belanghebbende partijen garanderen, maar ook de planning en ontwikkeling van infrastructuur vergemakkelijken.

| 39. | De bevolking zou vanaf de allereerste onderzoeksfase van de projecten bij de besluitvorming moeten worden betrokken. Dit zou op een duidelijke, open en concrete manier moeten gebeuren, waarbij gezorgd wordt voor de transparantie die nodig is om onder het publiek draagvlak te creëren voor een gemeenschappelijk project. De publiciteit over het tijdschema zou zo uitgebreid mogelijk moeten zijn, zodat iedereen zijn mening kan geven en antwoorden kan krijgen op zijn vragen. |
| --- | --- |

39.

De bevolking zou vanaf de allereerste onderzoeksfase van de projecten bij de besluitvorming moeten worden betrokken. Dit zou op een duidelijke, open en concrete manier moeten gebeuren, waarbij gezorgd wordt voor de transparantie die nodig is om onder het publiek draagvlak te creëren voor een gemeenschappelijk project. De publiciteit over het tijdschema zou zo uitgebreid mogelijk moeten zijn, zodat iedereen zijn mening kan geven en antwoorden kan krijgen op zijn vragen.

| 40. | Het Comité zou graag actief betrokken worden bij de uitwerking van richtsnoeren om de transparantie en voorspelbaarheid van de afgifte van vergunningen te vergroten. Op die manier kan het ervoor zorgen dat het doel van deze richtsnoeren – informeren en communiceren over de negatieve en positieve effecten van de projecten, transparantie, uitgebrachte adviezen in aanmerking nemen, toezicht op de projecten, de publieke opinie in de gaten houden – naar behoren wordt verwezenlijkt. |
| --- | --- |

40.

Het Comité zou graag actief betrokken worden bij de uitwerking van richtsnoeren om de transparantie en voorspelbaarheid van de afgifte van vergunningen te vergroten. Op die manier kan het ervoor zorgen dat het doel van deze richtsnoeren – informeren en communiceren over de negatieve en positieve effecten van de projecten, transparantie, uitgebrachte adviezen in aanmerking nemen, toezicht op de projecten, de publieke opinie in de gaten houden – naar behoren wordt verwezenlijkt.

| 41. | Er dient speciale aandacht uit te gaan naar de voorlichting van consumenten en burgers over de voordelen die de aan te leggen infrastructuur en slimme netwerken voor hen met zich meebrengen: de energievoorziening wordt veiliggesteld, de uitstoot van broeikasgassen daalt en de energie-efficiëntie gaat erop vooruit. De voorlichting moet echter wel in balans zijn en mag de nadelen voor de bevolking niet verhullen. Alleen met complete en transparante informatie kan zij begrijpen wat er op het spel staat en zich neerleggen bij de nadelige gevolgen daarvan. Deze informatie moet ook op elke afzonderlijke situatie worden afgestemd, zodat iedereen op precieze en relevante wijze wordt voorgelicht. |
| --- | --- |

41.

Er dient speciale aandacht uit te gaan naar de voorlichting van consumenten en burgers over de voordelen die de aan te leggen infrastructuur en slimme netwerken voor hen met zich meebrengen: de energievoorziening wordt veiliggesteld, de uitstoot van broeikasgassen daalt en de energie-efficiëntie gaat erop vooruit. De voorlichting moet echter wel in balans zijn en mag de nadelen voor de bevolking niet verhullen. Alleen met complete en transparante informatie kan zij begrijpen wat er op het spel staat en zich neerleggen bij de nadelige gevolgen daarvan. Deze informatie moet ook op elke afzonderlijke situatie worden afgestemd, zodat iedereen op precieze en relevante wijze wordt voorgelicht.

| 42. | Voor bevolkingsgroepen die zeer nadelige gevolgen ondervinden van de projecten moeten er efficiënte, toegankelijke en billijke regelingen voor schadevergoeding komen. De vergoedingen moeten zo groot zijn dat de lokale en regionale overheden de geleden schade kunnen compenseren en ervoor kunnen zorgen dat het publiek de projecten ondersteunt of in ieder geval accepteert. |
| --- | --- |

42.

Voor bevolkingsgroepen die zeer nadelige gevolgen ondervinden van de projecten moeten er efficiënte, toegankelijke en billijke regelingen voor schadevergoeding komen. De vergoedingen moeten zo groot zijn dat de lokale en regionale overheden de geleden schade kunnen compenseren en ervoor kunnen zorgen dat het publiek de projecten ondersteunt of in ieder geval accepteert.

| 43. | Het Comité stemt in met het idee om voordelen en stimulansen te geven aan regio's die snel een vergunning voor projecten van Europees belang kunnen afgeven, zolang zij er daarbij niet toe worden aangezet om de nodige voorzorgsmaatregelen, zoals effectbeoordelingen en raadpleging van de bevolking, achterwege te laten. Het zou bovendien mogelijk moeten zijn om deze prikkels ook aan lokale overheden te geven. |
| --- | --- |

43.

Het Comité stemt in met het idee om voordelen en stimulansen te geven aan regio's die snel een vergunning voor projecten van Europees belang kunnen afgeven, zolang zij er daarbij niet toe worden aangezet om de nodige voorzorgsmaatregelen, zoals effectbeoordelingen en raadpleging van de bevolking, achterwege te laten. Het zou bovendien mogelijk moeten zijn om deze prikkels ook aan lokale overheden te geven.

| 44. | Evenals de Commissie zou het Comité het een goed idee vinden om dit systeem van stimulansen uit te breiden tot alle op lokaal en regionaal niveau geïnitieerde projecten voor productie, transport en distributie van duurzame energie. |
| --- | --- |

44.

Evenals de Commissie zou het Comité het een goed idee vinden om dit systeem van stimulansen uit te breiden tot alle op lokaal en regionaal niveau geïnitieerde projecten voor productie, transport en distributie van duurzame energie.

| 45. | Het Comité zou graag betrokken worden bij de ontwikkeling van een instrument om regio's en nationale overheden te helpen bij de planning van infrastructuur en de ontwikkeling van projecten. In dit verband is een beoordeling van de milieu- en de sociaaleconomische effecten van de projecten voor gemeenten en regio's absoluut noodzakelijk. |
| --- | --- |

45.

Het Comité zou graag betrokken worden bij de ontwikkeling van een instrument om regio's en nationale overheden te helpen bij de planning van infrastructuur en de ontwikkeling van projecten. In dit verband is een beoordeling van de milieu- en de sociaaleconomische effecten van de projecten voor gemeenten en regio's absoluut noodzakelijk.

| 46. | Het is verontrustend dat er voor de naar schatting 200 miljard euro aan investeringen die volgens de Commissie nodig is, ruim 60 miljard ontbreekt. |
| --- | --- |

46.

Het is verontrustend dat er voor de naar schatting 200 miljard euro aan investeringen die volgens de Commissie nodig is, ruim 60 miljard ontbreekt.

| 47. | Het Comité is er een groot voorstander van om particuliere middelen te activeren door middel van een regeling voor de verdeling van de kosten bij grote projecten die technologisch complex zijn of een grensoverschrijdend karakter hebben. Diverse macroregionale projecten die momenteel gevaar lopen door financieringstekorten zouden direct baat hebben bij zo'n nieuwe wettelijke regeling. |
| --- | --- |

47.

Het Comité is er een groot voorstander van om particuliere middelen te activeren door middel van een regeling voor de verdeling van de kosten bij grote projecten die technologisch complex zijn of een grensoverschrijdend karakter hebben. Diverse macroregionale projecten die momenteel gevaar lopen door financieringstekorten zouden direct baat hebben bij zo'n nieuwe wettelijke regeling.

| 48. | Het Comité steunt het initiatief van de Commissie om het hefboomeffect van publieke en particuliere financieringsbronnen te vergroten door beperking van de risico's voor de investeerder. Gezien de winstoptimalisatie, de investeringszekerheid en de voordelen voor de samenleving zullen lokale en regionale overheden gaan investeren in de volgens hen meest geschikte projecten. |
| --- | --- |

48.

Het Comité steunt het initiatief van de Commissie om het hefboomeffect van publieke en particuliere financieringsbronnen te vergroten door beperking van de risico's voor de investeerder. Gezien de winstoptimalisatie, de investeringszekerheid en de voordelen voor de samenleving zullen lokale en regionale overheden gaan investeren in de volgens hen meest geschikte projecten.

| 49. | Het ontbreekt helaas aan duidelijke, concrete informatie over de budgetten en financiële kaders voor deze stimulansen. De te bestuderen financieringsregelingen zouden flexibel moeten zijn en moeten worden afgestemd op de verschillende soorten risico's en op de specifieke financieringsvereisten van elk project. |
| --- | --- |

49.

Het ontbreekt helaas aan duidelijke, concrete informatie over de budgetten en financiële kaders voor deze stimulansen. De te bestuderen financieringsregelingen zouden flexibel moeten zijn en moeten worden afgestemd op de verschillende soorten risico's en op de specifieke financieringsvereisten van elk project.

| 50. | De Commissie zou moeten nagaan hoe verschillende partijen, waaronder de lokale en regionale overheden, financieel kunnen bijdragen aan de aanleg van energie-infrastructuur. Dat zou allereerst een impuls geven aan de start en verdere ontwikkeling van de betrokken projecten. Bovendien zou het publiek, in het vooruitzicht dat er met de exploitatie van de infrastructuur winst valt te behalen, zich achter het project kunnen scharen. |
| --- | --- |

50.

De Commissie zou moeten nagaan hoe verschillende partijen, waaronder de lokale en regionale overheden, financieel kunnen bijdragen aan de aanleg van energie-infrastructuur. Dat zou allereerst een impuls geven aan de start en verdere ontwikkeling van de betrokken projecten. Bovendien zou het publiek, in het vooruitzicht dat er met de exploitatie van de infrastructuur winst valt te behalen, zich achter het project kunnen scharen.

| 51. | De prioriteit zou moeten uitgaan naar projecten die de 20-20-20-doelstellingen helpen verwezenlijken, zoals de ontwikkeling van slimme netwerken, de opname van duurzame energie in het Europese supernetwerk, de aansluiting van alle perifere regio's en gemeenten op dit werk, en verbindingen. |
| --- | --- |

51.

De prioriteit zou moeten uitgaan naar projecten die de 20-20-20-doelstellingen helpen verwezenlijken, zoals de ontwikkeling van slimme netwerken, de opname van duurzame energie in het Europese supernetwerk, de aansluiting van alle perifere regio's en gemeenten op dit werk, en verbindingen.

| 52. | Intelligente netwerken zijn ook belangrijk voor een verantwoorder individueel energieverbruik. Slimme netwerken, slimme meters en bijbehorende apparaten, die niet alleen energie leveren maar ook informatie over verbruiksniveaus en –patronen, kunnen energie helpen besparen en aldus bijdragen aan een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen en een verbetering van de energie-efficiëntie. Om deze reden moet sterk worden aangedrongen op de verdere ontwikkeling en invoering van bijbehorende technologieën. Met behulp van de nationale plannen en de Europese programma's moeten lokale en regionale overheden vóór 2020 proefprojecten voor slimme netwerken ontwikkelen. Gezamenlijke projecten van grensregio's verdienen hierbij speciale aandacht. |
| --- | --- |

52.

Intelligente netwerken zijn ook belangrijk voor een verantwoorder individueel energieverbruik. Slimme netwerken, slimme meters en bijbehorende apparaten, die niet alleen energie leveren maar ook informatie over verbruiksniveaus en –patronen, kunnen energie helpen besparen en aldus bijdragen aan een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen en een verbetering van de energie-efficiëntie. Om deze reden moet sterk worden aangedrongen op de verdere ontwikkeling en invoering van bijbehorende technologieën. Met behulp van de nationale plannen en de Europese programma's moeten lokale en regionale overheden vóór 2020 proefprojecten voor slimme netwerken ontwikkelen. Gezamenlijke projecten van grensregio's verdienen hierbij speciale aandacht.

| 53. | Bij het vaststellen van de prioriteiten voor de financiering van en steun voor de projecten ter modernisering van de energie-infrastructuur zouden de volgende criteria moeten gelden: ontwikkeling van de productie en distributie van duurzame energie van lokale oorsprong, de totstandkoming van de interne elektriciteits- en aardgasmarkt en steun voor consumenten door ze met hun marktdeelname te helpen. Dit laatste niet alleen via een efficiënter gebruik – consumenten zouden ook de kans moeten krijgen om zich te ontwikkelen tot lokale of individuele energieproducenten en om als zodanig eventuele overschotten te verkopen. Om de 20-20-20-doelstelling te bereiken is het ook belangrijk dat wordt geïnvesteerd in verbetering van de doeltreffendheid door de bestaande netwerken te vervangen en te moderniseren, zodat de verliezen tijdens omzetting en transport worden beperkt. |
| --- | --- |

53.

Bij het vaststellen van de prioriteiten voor de financiering van en steun voor de projecten ter modernisering van de energie-infrastructuur zouden de volgende criteria moeten gelden: ontwikkeling van de productie en distributie van duurzame energie van lokale oorsprong, de totstandkoming van de interne elektriciteits- en aardgasmarkt en steun voor consumenten door ze met hun marktdeelname te helpen. Dit laatste niet alleen via een efficiënter gebruik – consumenten zouden ook de kans moeten krijgen om zich te ontwikkelen tot lokale of individuele energieproducenten en om als zodanig eventuele overschotten te verkopen. Om de 20-20-20-doelstelling te bereiken is het ook belangrijk dat wordt geïnvesteerd in verbetering van de doeltreffendheid door de bestaande netwerken te vervangen en te moderniseren, zodat de verliezen tijdens omzetting en transport worden beperkt.

| 54. | Er moeten op basis van duurzame energie of van warmtekrachtkoppeling met een hoog rendement systemen voor eigen gebruik worden ontwikkeld. In energienetwerken dient dit soort installaties prioriteit te krijgen. |
| --- | --- |

54.

Er moeten op basis van duurzame energie of van warmtekrachtkoppeling met een hoog rendement systemen voor eigen gebruik worden ontwikkeld. In energienetwerken dient dit soort installaties prioriteit te krijgen.

Brussel, 1 juli 2011

De voorzitster van het Comité van de Regio's

Mercedes BRESSO

---

| 2.9.2011 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 259/54 |
| --- | --- | --- | --- |

2.9.2011

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 259/54

---

Advies van het Comité van de Regio's over het EU-steunprogramma Life — Hoe het verder moet

2011/C 259/10

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | merkt op dat het LIFE-programma zijn nut al meermaals heeft bewezen en daarom zou moeten worden verlengd tot en met de volgende financieringsperiode, waarbij de nadruk vooral moet komen te liggen op het onderdeel „Biodiversiteit”; |
| --- | --- |

—

merkt op dat het LIFE-programma zijn nut al meermaals heeft bewezen en daarom zou moeten worden verlengd tot en met de volgende financieringsperiode, waarbij de nadruk vooral moet komen te liggen op het onderdeel „Biodiversiteit”;

| — | zou graag zien dat de administratieve formaliteiten worden vereenvoudigd, dat het plafond voor medefinanciering wordt verhoogd, dat ook de kosten die bij de succesvolle voorbereiding van projecten worden gemaakt in aanmerking komen voor LIFE-financiering, en dat lokale en regionale overheden opnieuw de mogelijkheid krijgen om hun personeelskosten volledig als eigen middelen op te voeren; |
| --- | --- |

—

zou graag zien dat de administratieve formaliteiten worden vereenvoudigd, dat het plafond voor medefinanciering wordt verhoogd, dat ook de kosten die bij de succesvolle voorbereiding van projecten worden gemaakt in aanmerking komen voor LIFE-financiering, en dat lokale en regionale overheden opnieuw de mogelijkheid krijgen om hun personeelskosten volledig als eigen middelen op te voeren;

| — | vindt dat het toekomstige onderdeel „LIFE Biodiversiteit” betrekking moet hebben op biodiversiteit in meer algemene zin. Om een belangrijke bijdrage aan de financiering van Natura 2000 te kunnen leveren, zou het ook mogelijk moeten zijn om steun te verlenen voor steeds terugkerende beheersactiviteiten in een bepaald gebied; |
| --- | --- |

—

vindt dat het toekomstige onderdeel „LIFE Biodiversiteit” betrekking moet hebben op biodiversiteit in meer algemene zin. Om een belangrijke bijdrage aan de financiering van Natura 2000 te kunnen leveren, zou het ook mogelijk moeten zijn om steun te verlenen voor steeds terugkerende beheersactiviteiten in een bepaald gebied;

| — | is van mening dat het onderdeel „LIFE Milieu” zou moeten blijven fungeren als een belangrijke stimulans voor lokale en regionale overheden om al vóór het van kracht worden van EU-milieuwetgeving de regels na te leven, om verder te gaan dan hun wettelijke verplichtingen en om innovatieve milieuoplossingen toe te passen, waarbij de projecten een hoog vermenigvuldigingspotentieel moeten hebben t.a.v. milieu-innovaties die op de publieke sector zijn gericht; |
| --- | --- |

—

is van mening dat het onderdeel „LIFE Milieu” zou moeten blijven fungeren als een belangrijke stimulans voor lokale en regionale overheden om al vóór het van kracht worden van EU-milieuwetgeving de regels na te leven, om verder te gaan dan hun wettelijke verplichtingen en om innovatieve milieuoplossingen toe te passen, waarbij de projecten een hoog vermenigvuldigingspotentieel moeten hebben t.a.v. milieu-innovaties die op de publieke sector zijn gericht;

| — | is met het oog op het verhogen van de efficiency ingenomen met het voorstel van de Commissie inzake grootschaligere „Geïntegreerde LIFE-projecten”, die goede mogelijkheden bieden om de katalyserende rol van LIFE optimaal te benutten, omdat ze voor een structurele koppeling met andere EU-fondsen zorgen; |
| --- | --- |

—

is met het oog op het verhogen van de efficiency ingenomen met het voorstel van de Commissie inzake grootschaligere „Geïntegreerde LIFE-projecten”, die goede mogelijkheden bieden om de katalyserende rol van LIFE optimaal te benutten, omdat ze voor een structurele koppeling met andere EU-fondsen zorgen;

| — | onderstreept dat ook het nieuwe LIFE-programma projecten op het gebied van communicatie en informatie steunt, waarbij de nadruk in toenemende mate zou moeten liggen op educatie en het bevorderen van projecten waarbij lokale en regionale overheden zijn betrokken en die een aanzienlijke impact op EU-niveau hebben. |
| --- | --- |

—

onderstreept dat ook het nieuwe LIFE-programma projecten op het gebied van communicatie en informatie steunt, waarbij de nadruk in toenemende mate zou moeten liggen op educatie en het bevorderen van projecten waarbij lokale en regionale overheden zijn betrokken en die een aanzienlijke impact op EU-niveau hebben.

| Rapporteur | Daiva MATONIENĖ (LT/EA), gemeenteraadslid van Šiauliai |
| --- | --- |
| Referentiedocument | Mededeling van de Commissie: Tussentijdse evaluatie van de LIFE+-verordening COM(2010) 516 definitief |

Rapporteur

Daiva MATONIENĖ (LT/EA), gemeenteraadslid van Šiauliai

Referentiedocument

Mededeling van de Commissie: Tussentijdse evaluatie van de LIFE+-verordening COM(2010) 516 definitief

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

A.   Algemeen

| 1. | is van mening dat bescherming van het milieu en behoud van de biodiversiteit belangrijke voorwaarden voor de levenskwaliteit in Europa zijn, en dat dit niet alleen een verantwoordelijkheid van de nationale, lokale en regionale overheden of de EU-instellingen is, maar dat elke Europeaan zich hierom zou moeten bekommeren. |
| --- | --- |

1.

is van mening dat bescherming van het milieu en behoud van de biodiversiteit belangrijke voorwaarden voor de levenskwaliteit in Europa zijn, en dat dit niet alleen een verantwoordelijkheid van de nationale, lokale en regionale overheden of de EU-instellingen is, maar dat elke Europeaan zich hierom zou moeten bekommeren.

| 2. | De Europese Unie streeft naar een duurzame, niet aan inflatie onderhevige groei waarbij rekening wordt gehouden met ecologische doelstellingen. Afname van de biodiversiteit kan negatieve gevolgen hebben voor dit streven. De EU zelf beschikt over steeds grotere bevoegdheden op het gebied van milieubescherming, zoals neergelegd in art. 192 VWEU, waarin de eigen verantwoordelijkheid van de EU op het gebied van milieu is vastgelegd. |
| --- | --- |

2.

De Europese Unie streeft naar een duurzame, niet aan inflatie onderhevige groei waarbij rekening wordt gehouden met ecologische doelstellingen. Afname van de biodiversiteit kan negatieve gevolgen hebben voor dit streven. De EU zelf beschikt over steeds grotere bevoegdheden op het gebied van milieubescherming, zoals neergelegd in art. 192 VWEU, waarin de eigen verantwoordelijkheid van de EU op het gebied van milieu is vastgelegd.

| 3. | Het bij Verordening (EEG) 1973/92 ingevoerde programma LIFE, dat later is omgevormd tot het milieufinancieringsinstrument van de EU bij uitstek, heeft tot nu toe 3 115 ecologische projecten ondersteund voor een totaalbedrag van 2,2 miljard euro (1). Daarmee speelt het een belangrijke rol bij de financiering van het lokale en regionale milieubeleid en van ecologische projecten met een toegevoegde Europese waarde (2). |
| --- | --- |

3.

Het bij Verordening (EEG) 1973/92 ingevoerde programma LIFE, dat later is omgevormd tot het milieufinancieringsinstrument van de EU bij uitstek, heeft tot nu toe 3 115 ecologische projecten ondersteund voor een totaalbedrag van 2,2 miljard euro (1). Daarmee speelt het een belangrijke rol bij de financiering van het lokale en regionale milieubeleid en van ecologische projecten met een toegevoegde Europese waarde (2).

| 4. | Ondanks alle erkenning en waardering die het LIFE-programma ten deel valt, moeten we de mogelijkheden ervan toch ook weer niet overschatten. Het is waar dat met het bedrag van zo'n 340 miljoen euro dat jaarlijks in het kader van het programma is te besteden, steun kan worden verleend aan een reeks projecten, waarvan vele een voorbeeldfunctie uitoefenen en die een bron van inspiratie kunnen vormen voor initiatieven op het gebied van milieubeleid. Maar dit budget, dat overeenkomt met ongeveer 0,2 % van de totale jaarbegroting van de EU, is niet voldoende om alle problemen op te lossen die ontstaan doordat andere milieuprogramma's of EU-fondsen niet over de nodige middelen beschikken. |
| --- | --- |

4.

Ondanks alle erkenning en waardering die het LIFE-programma ten deel valt, moeten we de mogelijkheden ervan toch ook weer niet overschatten. Het is waar dat met het bedrag van zo'n 340 miljoen euro dat jaarlijks in het kader van het programma is te besteden, steun kan worden verleend aan een reeks projecten, waarvan vele een voorbeeldfunctie uitoefenen en die een bron van inspiratie kunnen vormen voor initiatieven op het gebied van milieubeleid. Maar dit budget, dat overeenkomt met ongeveer 0,2 % van de totale jaarbegroting van de EU, is niet voldoende om alle problemen op te lossen die ontstaan doordat andere milieuprogramma's of EU-fondsen niet over de nodige middelen beschikken.

| 5. | Het programma LIFE+ heeft een grote bijdrage geleverd aan de totstandkoming en invoering van milieubeheersplannen, het in de oorspronkelijke staat terugbrengen van waardevolle habitats, het herstel van de populatie van belangrijke soorten en de uitbouw van het Natura-2000-netwerk. Bovendien heeft LIFE+ bijgedragen tot het opbouwen van partnerschapsrelaties en daarmee tot versterking van de samenwerkingsstructuren, waardoor de uitwisseling van ervaringen en informatie tussen belangengroepen en politieke besluitvormers er gemakkelijker op is geworden. |
| --- | --- |

5.

Het programma LIFE+ heeft een grote bijdrage geleverd aan de totstandkoming en invoering van milieubeheersplannen, het in de oorspronkelijke staat terugbrengen van waardevolle habitats, het herstel van de populatie van belangrijke soorten en de uitbouw van het Natura-2000-netwerk. Bovendien heeft LIFE+ bijgedragen tot het opbouwen van partnerschapsrelaties en daarmee tot versterking van de samenwerkingsstructuren, waardoor de uitwisseling van ervaringen en informatie tussen belangengroepen en politieke besluitvormers er gemakkelijker op is geworden.

| 6. | Het is raadzaam om lokale partnerschappen te ontwikkelen, want deze zijn het best in staat om de middelen waarover LIFE beschikt, te combineren met andere middelen uit nationale en EU-fondsen. |
| --- | --- |

6.

Het is raadzaam om lokale partnerschappen te ontwikkelen, want deze zijn het best in staat om de middelen waarover LIFE beschikt, te combineren met andere middelen uit nationale en EU-fondsen.

| 7. | De nieuwe uitdagingen op het gebied van milieubescherming, de nog altijd afnemende biodiversiteit en de ontwikkeling van de EU stellen de milieubescherming in Europa voor nieuwe uitdagingen, waarvoor zo snel mogelijk werkzame en in het kader van de nieuwe financiële perspectieven te realiseren oplossingen moeten worden gevonden. |
| --- | --- |

7.

De nieuwe uitdagingen op het gebied van milieubescherming, de nog altijd afnemende biodiversiteit en de ontwikkeling van de EU stellen de milieubescherming in Europa voor nieuwe uitdagingen, waarvoor zo snel mogelijk werkzame en in het kader van de nieuwe financiële perspectieven te realiseren oplossingen moeten worden gevonden.

| 8. | De lokale en regionale overheden in Europa zijn onmisbaar als het gaat om het implementeren van de EU-milieuwetgeving en het bekendmaken van eco-innovaties en beste praktijken onder het grote publiek. |
| --- | --- |

8.

De lokale en regionale overheden in Europa zijn onmisbaar als het gaat om het implementeren van de EU-milieuwetgeving en het bekendmaken van eco-innovaties en beste praktijken onder het grote publiek.

| 9. | Aan het behoud van de biodiversiteit moet op alle gebieden van het EU-milieubeleid maximale prioriteit worden verleend. Omdat bescherming van de biodiversiteit een sectoroverstijgend thema is, zal bovendien moeten worden gewaarborgd dat deze doelstelling in alle belangrijke beleidsterreinen wordt geïntegreerd. |
| --- | --- |

9.

Aan het behoud van de biodiversiteit moet op alle gebieden van het EU-milieubeleid maximale prioriteit worden verleend. Omdat bescherming van de biodiversiteit een sectoroverstijgend thema is, zal bovendien moeten worden gewaarborgd dat deze doelstelling in alle belangrijke beleidsterreinen wordt geïntegreerd.

| 10. | De EU zal in haar milieubeleid rekening moeten houden met de nieuwe uitdagingen ten gevolge van de snelle ontwikkeling van genetisch gemodificeerde organismen, en met de nog niet uitgebreid onderzochte gevolgen hiervan voor inheemse soorten. |
| --- | --- |

10.

De EU zal in haar milieubeleid rekening moeten houden met de nieuwe uitdagingen ten gevolge van de snelle ontwikkeling van genetisch gemodificeerde organismen, en met de nog niet uitgebreid onderzochte gevolgen hiervan voor inheemse soorten.

| 11. | Er kan zich een situatie voordoen waarin sprake is van een belangenconflict tussen de doelstellingen van het biodiversiteitsbeleid en die van andere aspecten van duurzame ontwikkeling. Gezien de mogelijkheid van dergelijke conflicterende doelstellingen is het van fundamenteel belang dat in de nieuwe programmeerperiode maatregelen voor een flexibele coördinatie van de verschillende ecologische duurzaamheidsdoelstellingen worden ontwikkeld, zulks om te voorkomen dat regels en maatregelen op één terrein tot verslechteringen op een ander terrein of zelfs tot slechtere resultaten over de hele linie leiden. |
| --- | --- |

11.

Er kan zich een situatie voordoen waarin sprake is van een belangenconflict tussen de doelstellingen van het biodiversiteitsbeleid en die van andere aspecten van duurzame ontwikkeling. Gezien de mogelijkheid van dergelijke conflicterende doelstellingen is het van fundamenteel belang dat in de nieuwe programmeerperiode maatregelen voor een flexibele coördinatie van de verschillende ecologische duurzaamheidsdoelstellingen worden ontwikkeld, zulks om te voorkomen dat regels en maatregelen op één terrein tot verslechteringen op een ander terrein of zelfs tot slechtere resultaten over de hele linie leiden.

| 12. | Naast de onmiskenbare milieudoelstelling van LIFE-projecten, leveren deze projecten in potentie ook stuk voor stuk sociaaleconomische voordelen op voor plaatselijke gemeenschappen, waarbij bijv. kan worden gedacht aan de ecosysteemdiensten van het onderdeel „Natuur & Biodiversiteit” van LIFE. Het CvdR constateert met voldoening dat m.i.v. dit jaar dergelijke potentiële voordelen kunnen worden vermeld in de aanvraagformulieren voor LIFE-projecten. In het verlengde hiervan zou de Europese Commissie een uitgebreide serie sociaaleconomische resultaatindicatoren voor het hele LIFE-programma moeten opstellen. |
| --- | --- |

12.

Naast de onmiskenbare milieudoelstelling van LIFE-projecten, leveren deze projecten in potentie ook stuk voor stuk sociaaleconomische voordelen op voor plaatselijke gemeenschappen, waarbij bijv. kan worden gedacht aan de ecosysteemdiensten van het onderdeel „Natuur & Biodiversiteit” van LIFE. Het CvdR constateert met voldoening dat m.i.v. dit jaar dergelijke potentiële voordelen kunnen worden vermeld in de aanvraagformulieren voor LIFE-projecten. In het verlengde hiervan zou de Europese Commissie een uitgebreide serie sociaaleconomische resultaatindicatoren voor het hele LIFE-programma moeten opstellen.

| 13. | Het onderdeel „Natuur & Biodiversiteit” van het LIFE+-programma heeft in aanzienlijke mate bijgedragen tot de invoering van de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn. Daarnaast zijn tenminste enkele van de in de mededeling „Het biodiversiteitsverlies tegen 2010 tot staan brengen” vastgelegde doelstellingen hiermee bereikt. LIFE+ heeft evenwel slechts betrekking op een deel van de in de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn voorgestelde maatregelen. Het tot staan brengen van het biodiversiteitsverlies blijft een onderwerp dat bijzondere aandacht verdient. |
| --- | --- |

13.

Het onderdeel „Natuur & Biodiversiteit” van het LIFE+-programma heeft in aanzienlijke mate bijgedragen tot de invoering van de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn. Daarnaast zijn tenminste enkele van de in de mededeling „Het biodiversiteitsverlies tegen 2010 tot staan brengen” vastgelegde doelstellingen hiermee bereikt. LIFE+ heeft evenwel slechts betrekking op een deel van de in de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn voorgestelde maatregelen. Het tot staan brengen van het biodiversiteitsverlies blijft een onderwerp dat bijzondere aandacht verdient.

| 14. | Daarom moet het steunprogramma LIFE+ ook in de toekomst worden gezien als een belangrijk instrument van het EU-milieubeleid. De nadruk moet vooral komen te liggen op het onderdeel „Biodiversiteit” en er moet alles aan worden gedaan om de voor 2020 vastgestelde doelstellingen ter beperking van het biodiversiteitsverlies optimaal te realiseren. |
| --- | --- |

14.

Daarom moet het steunprogramma LIFE+ ook in de toekomst worden gezien als een belangrijk instrument van het EU-milieubeleid. De nadruk moet vooral komen te liggen op het onderdeel „Biodiversiteit” en er moet alles aan worden gedaan om de voor 2020 vastgestelde doelstellingen ter beperking van het biodiversiteitsverlies optimaal te realiseren.

| 15. | De ultraperifere regio's nemen een bijzondere positie in: meer dan welke andere EU-regio ook dragen zij bij aan de biodiversiteit. Bovendien tellen zij binnen het Natura 2000-netwerk meer dan 200 gebieden van communautair belang. Willen we het verlies aan biodiversiteit een halt toeroepen, dan kunnen we dus niet om deze regio's heen. |
| --- | --- |

15.

De ultraperifere regio's nemen een bijzondere positie in: meer dan welke andere EU-regio ook dragen zij bij aan de biodiversiteit. Bovendien tellen zij binnen het Natura 2000-netwerk meer dan 200 gebieden van communautair belang. Willen we het verlies aan biodiversiteit een halt toeroepen, dan kunnen we dus niet om deze regio's heen.

| 16. | Het CvdR is ingenomen met het Commissievoorstel om in Natura 2000 „prioritaire actiekaders” in te voeren, zoals op macrobeheer gebaseerde regionale of nationale actieplannen, die een duidelijk en bindend raamwerk bieden voor andere EU-fondsen en nationale bijdragen ter financiering van het behoud van Natura 2000-gebieden en prioritaire soorten in speciale gebieden (3). |
| --- | --- |

16.

Het CvdR is ingenomen met het Commissievoorstel om in Natura 2000 „prioritaire actiekaders” in te voeren, zoals op macrobeheer gebaseerde regionale of nationale actieplannen, die een duidelijk en bindend raamwerk bieden voor andere EU-fondsen en nationale bijdragen ter financiering van het behoud van Natura 2000-gebieden en prioritaire soorten in speciale gebieden (3).

B.   Aanbevelingen voor de tussentijdse herziening van het LIFE+-programma

| 17. | De recente economische en financiële crisis heeft ook allerlei uitdagingen met zich meegebracht t.a.v. de plannen van lokale en regionale overheden op het gebied van de cofinanciering van diverse initiatieven, bijv. m.b.t. het behoud van de biodiversiteit. In dit verband roept het CvdR de nationale overheden en de Europese instellingen op tot het uitwisselen en implementeren van desbetreffende beste praktijken, zoals het succesvolle Poolse model, waarbij de regering een nationaal fonds heeft ingesteld dat voorziet in een gekoppelde financiering van gehonoreerde aanvragen voor LIFE-projecten (4). |
| --- | --- |

17.

De recente economische en financiële crisis heeft ook allerlei uitdagingen met zich meegebracht t.a.v. de plannen van lokale en regionale overheden op het gebied van de cofinanciering van diverse initiatieven, bijv. m.b.t. het behoud van de biodiversiteit. In dit verband roept het CvdR de nationale overheden en de Europese instellingen op tot het uitwisselen en implementeren van desbetreffende beste praktijken, zoals het succesvolle Poolse model, waarbij de regering een nationaal fonds heeft ingesteld dat voorziet in een gekoppelde financiering van gehonoreerde aanvragen voor LIFE-projecten (4).

| 18. | De introductie van indicatieve nationale toewijzingen in LIFE+ valt toe te juichen, zeker wanneer een en ander wordt gebruikt als een tijdelijke maatregel om het aantal gehonoreerde aanvragen uit de nieuwe EU-lidstaten omhoog te krijgen. Wel zal de tijdelijke aard van deze maatregelen duidelijk moeten worden aangegeven. De Europese Commissie wordt opgeroepen om door te gaan met haar inspanningen om ondersteunende cursussen voor de Nationale Contactpunten en voor lidstaten die relatief weinig projecten goedgekeurd zagen, te verzorgen. Deze lidstaten moeten ernaar streven dat hun Nationale en Regionale Contactpunten meer mogelijkheden krijgen om indieners van aanvragen actief te ondersteunen. |
| --- | --- |

18.

De introductie van indicatieve nationale toewijzingen in LIFE+ valt toe te juichen, zeker wanneer een en ander wordt gebruikt als een tijdelijke maatregel om het aantal gehonoreerde aanvragen uit de nieuwe EU-lidstaten omhoog te krijgen. Wel zal de tijdelijke aard van deze maatregelen duidelijk moeten worden aangegeven. De Europese Commissie wordt opgeroepen om door te gaan met haar inspanningen om ondersteunende cursussen voor de Nationale Contactpunten en voor lidstaten die relatief weinig projecten goedgekeurd zagen, te verzorgen. Deze lidstaten moeten ernaar streven dat hun Nationale en Regionale Contactpunten meer mogelijkheden krijgen om indieners van aanvragen actief te ondersteunen.

| 19. | Er zal voldoende aandacht moeten worden geschonken aan de belangen van de lokale en regionale overheden die de gevolgen van deze verordening ondervinden, terwijl bij de prioritering van de Natura 2000-actiekaders voldoende flexibiliteit zal moeten worden betracht. Regionale overheden zal de kans moeten worden geboden om verantwoording te dragen voor de programma's die m.b.t. deze actiekaders worden ontwikkeld, zodat ook zij kunnen profiteren van deze nieuwe maatregel. |
| --- | --- |

19.

Er zal voldoende aandacht moeten worden geschonken aan de belangen van de lokale en regionale overheden die de gevolgen van deze verordening ondervinden, terwijl bij de prioritering van de Natura 2000-actiekaders voldoende flexibiliteit zal moeten worden betracht. Regionale overheden zal de kans moeten worden geboden om verantwoording te dragen voor de programma's die m.b.t. deze actiekaders worden ontwikkeld, zodat ook zij kunnen profiteren van deze nieuwe maatregel.

| 20. | De Europese Commissie wordt opgeroepen om het onderdeel „Milieubeleid & Bestuur” van LIFE+ op nog uitgebreidere schaal te benutten voor het financieren van 1) op nalevingsbevordering gerichte projecten, met behulp waarvan al in de beginfase van het wetgevingsproces kan worden bepaald welke middelen er nodig zijn om nieuwe EU-wetgeving te implementeren, 2) proefprojecten op het gebied van groene overheidsopdrachten, waarin wordt getest in hoeverre grootschalige programma's op het gebied van dergelijke overheidsopdrachten in steden of regio's haalbaar zijn, en 3) demonstratieprojecten ter bevordering van een efficiënt gebruik van hulpbronnen, groene groei en duurzame productie. |
| --- | --- |

20.

De Europese Commissie wordt opgeroepen om het onderdeel „Milieubeleid & Bestuur” van LIFE+ op nog uitgebreidere schaal te benutten voor het financieren van 1) op nalevingsbevordering gerichte projecten, met behulp waarvan al in de beginfase van het wetgevingsproces kan worden bepaald welke middelen er nodig zijn om nieuwe EU-wetgeving te implementeren, 2) proefprojecten op het gebied van groene overheidsopdrachten, waarin wordt getest in hoeverre grootschalige programma's op het gebied van dergelijke overheidsopdrachten in steden of regio's haalbaar zijn, en 3) demonstratieprojecten ter bevordering van een efficiënt gebruik van hulpbronnen, groene groei en duurzame productie.

| 21. | Er moeten aanvullende financieringsmogelijkheden voor initiatieven van ngo's op het gebied van milieubescherming komen, zodat de effectieve medewerking van het maatschappelijk middenveld bij het naleven van de milieubeschermingsregels van de EU kan worden gewaarborgd en de mensen sterker bewust worden gemaakt van het belang van milieubescherming door hen nauwer te betrekken bij het formuleren van nieuwe doelstellingen. Ook kunnen er op deze wijze beste praktijken en concrete gegevens aan de basis worden verzameld. |
| --- | --- |

21.

Er moeten aanvullende financieringsmogelijkheden voor initiatieven van ngo's op het gebied van milieubescherming komen, zodat de effectieve medewerking van het maatschappelijk middenveld bij het naleven van de milieubeschermingsregels van de EU kan worden gewaarborgd en de mensen sterker bewust worden gemaakt van het belang van milieubescherming door hen nauwer te betrekken bij het formuleren van nieuwe doelstellingen. Ook kunnen er op deze wijze beste praktijken en concrete gegevens aan de basis worden verzameld.

| 22. | Veel van de onder het onderdeel „Natuur & Biodiversiteit” uitgevoerde projecten zijn tot nu toe gericht geweest op de bescherming van enkele met uitsterven bedreigde diersoorten, waarover in de media uitgebreid is bericht, zoals de bruine beer (Ursus arctos), de roodbuikvuurpad (Bombina bombina) en de moerasparelmoervlinder (Euphydryas aurinia). Daarentegen zijn tal van andere bedreigde soorten helemaal niet onder de aandacht gekomen. Als er verbeteringen worden doorgevoerd in LIFE+, zal er op moeten worden aangedrongen om dit programma ook in te zetten voor de bescherming van andere, misschien niet zo in het oog springende soorten. |
| --- | --- |

22.

Veel van de onder het onderdeel „Natuur & Biodiversiteit” uitgevoerde projecten zijn tot nu toe gericht geweest op de bescherming van enkele met uitsterven bedreigde diersoorten, waarover in de media uitgebreid is bericht, zoals de bruine beer (Ursus arctos), de roodbuikvuurpad (Bombina bombina) en de moerasparelmoervlinder (Euphydryas aurinia). Daarentegen zijn tal van andere bedreigde soorten helemaal niet onder de aandacht gekomen. Als er verbeteringen worden doorgevoerd in LIFE+, zal er op moeten worden aangedrongen om dit programma ook in te zetten voor de bescherming van andere, misschien niet zo in het oog springende soorten.

| 23. | Volgens de huidige eisen dienen de projecten die onder het onderdeel „Natuur” vallen, een voorbeeldfunctie te vervullen en/of innovatief te zijn. Bij de bescherming van de biodiversiteit is er echter in veel gevallen niet zozeer behoefte aan innovatie als wel aan een voortzetting van reeds eerder aangevangen activiteiten en aan het verzamelen en verspreiden van alle goede ervaringen die zijn opgedaan. Het is voor projecten in deze categorie dan ook van groot belang dat de mogelijkheid bestaat om niet al te stringent vast te houden aan de eis van een voorbeeldfunctie of een innovatief karakter, maar om zich meer te concentreren op de specifieke behoeften van Natura 2000-gebieden en de verschillende aspecten van het behoud van de biodiversiteit in een bepaalde geografische regio. Het zou moeten volstaan dat de projecten worden uitgevoerd op basis van modelprocedures die ook in andere regio's kunnen worden nagevolgd. |
| --- | --- |

23.

Volgens de huidige eisen dienen de projecten die onder het onderdeel „Natuur” vallen, een voorbeeldfunctie te vervullen en/of innovatief te zijn. Bij de bescherming van de biodiversiteit is er echter in veel gevallen niet zozeer behoefte aan innovatie als wel aan een voortzetting van reeds eerder aangevangen activiteiten en aan het verzamelen en verspreiden van alle goede ervaringen die zijn opgedaan. Het is voor projecten in deze categorie dan ook van groot belang dat de mogelijkheid bestaat om niet al te stringent vast te houden aan de eis van een voorbeeldfunctie of een innovatief karakter, maar om zich meer te concentreren op de specifieke behoeften van Natura 2000-gebieden en de verschillende aspecten van het behoud van de biodiversiteit in een bepaalde geografische regio. Het zou moeten volstaan dat de projecten worden uitgevoerd op basis van modelprocedures die ook in andere regio's kunnen worden nagevolgd.

| 24. | Gezien de uitdagingen waarmee de lokale en regionale overheden en de samenlevingen in de nieuwe lidstaten tijdens het proces van aanpassing aan de voorwaarden voor een EU-lidmaatschap worden geconfronteerd, is het zaak dat de tenuitvoerlegging van LIFE+ en andere specifieke programma's in deze landen actiever wordt ondersteund. |
| --- | --- |

24.

Gezien de uitdagingen waarmee de lokale en regionale overheden en de samenlevingen in de nieuwe lidstaten tijdens het proces van aanpassing aan de voorwaarden voor een EU-lidmaatschap worden geconfronteerd, is het zaak dat de tenuitvoerlegging van LIFE+ en andere specifieke programma's in deze landen actiever wordt ondersteund.

| 25. | Teneinde maximale synergie-effecten te realiseren, zou er nog tijdens de huidige financieringsperiode van de EU naar moeten worden gestreefd om LIFE+ optimaal af te stemmen op andere EU-programma's die zich direct of indirect op het vlak van milieubescherming bewegen, zoals het 7e Kaderprogramma O&O, het Kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (ELFPO), de Structuurfondsen en het Cohesiefonds. |
| --- | --- |

25.

Teneinde maximale synergie-effecten te realiseren, zou er nog tijdens de huidige financieringsperiode van de EU naar moeten worden gestreefd om LIFE+ optimaal af te stemmen op andere EU-programma's die zich direct of indirect op het vlak van milieubescherming bewegen, zoals het 7e Kaderprogramma O&O, het Kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (ELFPO), de Structuurfondsen en het Cohesiefonds.

| 26. | Het zou zinvol zijn de particuliere sector aan te moedigen actief deel te nemen aan initiatieven ter bescherming van de biodiversiteit en de mensen ervan te doordringen dat de doelstellingen van het programma LIFE+ een duurzame en sociaal verantwoorde economische ontwikkeling ondersteunen. |
| --- | --- |

26.

Het zou zinvol zijn de particuliere sector aan te moedigen actief deel te nemen aan initiatieven ter bescherming van de biodiversiteit en de mensen ervan te doordringen dat de doelstellingen van het programma LIFE+ een duurzame en sociaal verantwoorde economische ontwikkeling ondersteunen.

| 27. | Het verdient aanbeveling om, door het stimuleren van samenwerking met de belangrijkste begunstigden van het programma, de academische wereld nauwer te betrekken bij de LIFE-activiteiten, want onderzoekers kunnen de realisering van projecten vooruithelpen m.b.v. de nieuwste wetenschappelijke inzichten en een nieuwe frisse kijk op onze gemeenschappelijke uitdagingen. |
| --- | --- |

27.

Het verdient aanbeveling om, door het stimuleren van samenwerking met de belangrijkste begunstigden van het programma, de academische wereld nauwer te betrekken bij de LIFE-activiteiten, want onderzoekers kunnen de realisering van projecten vooruithelpen m.b.v. de nieuwste wetenschappelijke inzichten en een nieuwe frisse kijk op onze gemeenschappelijke uitdagingen.

C.   Het LIFE-programma in de nieuwe financieringsperiode

| 28. | In de nieuwe financieringsperiode moeten er voldoende middelen beschikbaar worden gesteld voor milieubeschermingsinitiatieven in Europa. Dit om de bescherming van de biodiversiteit te waarborgen, een kwalitatief hoogwaardige leefomgeving voor de Europese burger te garanderen en mensen in de hele wereld bewust te maken van het belang van milieubescherming. |
| --- | --- |

28.

In de nieuwe financieringsperiode moeten er voldoende middelen beschikbaar worden gesteld voor milieubeschermingsinitiatieven in Europa. Dit om de bescherming van de biodiversiteit te waarborgen, een kwalitatief hoogwaardige leefomgeving voor de Europese burger te garanderen en mensen in de hele wereld bewust te maken van het belang van milieubescherming.

| 29. | In de praktijk blijkt dat het aantal milieu-uitdagingen schier oneindig is en dat de middelen om hier wat aan te doen, gewoonlijk tekortschieten. Daarom moeten alle maatregelen ter bescherming van het milieu en de diversiteit bijzonder efficiënt zijn. Een van de belangrijkste voorwaarden voor de efficiëntie van - een volgens het eigen motto „in verscheidenheid verenigd” - Europa is de flexibiliteit van de gebruikte middelen, zodat de betrokkenen in de verschillende landen en regio's van Europa met inachtneming van de plaatselijke omstandigheden een maximale meerwaarde van de EU-financiering kunnen waarborgen. |
| --- | --- |

29.

In de praktijk blijkt dat het aantal milieu-uitdagingen schier oneindig is en dat de middelen om hier wat aan te doen, gewoonlijk tekortschieten. Daarom moeten alle maatregelen ter bescherming van het milieu en de diversiteit bijzonder efficiënt zijn. Een van de belangrijkste voorwaarden voor de efficiëntie van - een volgens het eigen motto „in verscheidenheid verenigd” - Europa is de flexibiliteit van de gebruikte middelen, zodat de betrokkenen in de verschillende landen en regio's van Europa met inachtneming van de plaatselijke omstandigheden een maximale meerwaarde van de EU-financiering kunnen waarborgen.

| 30. | De lokale en regionale overheden spelen een belangrijke rol bij het verzekeren van de diversiteit en een hoogwaardige leefomgeving voor de burgers van Europa, nu en in de toekomst. Daarom moet ervoor worden gezorgd dat de regio's en gemeenschappen gebruik kunnen maken van de verschillende milieubescherminginstrumenten en optimaal kunnen deelnemen aan de uitwerking en verbetering ervan. |
| --- | --- |

30.

De lokale en regionale overheden spelen een belangrijke rol bij het verzekeren van de diversiteit en een hoogwaardige leefomgeving voor de burgers van Europa, nu en in de toekomst. Daarom moet ervoor worden gezorgd dat de regio's en gemeenschappen gebruik kunnen maken van de verschillende milieubescherminginstrumenten en optimaal kunnen deelnemen aan de uitwerking en verbetering ervan.

| 31. | Het programma LIFE, dat in 1992 is ingevoerd, heeft zijn nut al meermaals bewezen. De looptijd zou daarom moeten worden verlengd tot en met de volgende financieringsperiode, waarbij maximaal lering dient te worden getrokken uit de positieve, maar ook negatieve ervaringen die in de huidige financieringsperiode zijn opgedaan. |
| --- | --- |

31.

Het programma LIFE, dat in 1992 is ingevoerd, heeft zijn nut al meermaals bewezen. De looptijd zou daarom moeten worden verlengd tot en met de volgende financieringsperiode, waarbij maximaal lering dient te worden getrokken uit de positieve, maar ook negatieve ervaringen die in de huidige financieringsperiode zijn opgedaan.

Prioriteiten bij het ontwikkelen van het nieuwe LIFE-programma

| 32. | Het CvdR neemt kennis van de resultaten van de impactbeoordelingsraadpleging over de toekomst van het LIFE-programma (5), waaruit blijkt dat 1) maatregelen om de verschillende betrokkenen bewuster te maken van de milieuproblemen en de behoefte aan oplossingen, en 2) bevordering van de innovatie van technieken die het milieubeheer - met name door de bevoegde instanties - helpen verbeteren, door de lokale en regionale overheden zijn aangeduid als de twee effectiefste manieren om het lokale milieubeleid en de uitvoering ervan te verbeteren. De Commissie wordt dan ook opgeroepen om door te gaan met het versterken van de administratieve capaciteit van de lokale en regionale overheden en met haar campagnes om het publiek voor te lichten over de problematiek. Dit dienen de twee belangrijkste doelstellingen van elke hervorming van het LIFE-programma te zijn. |
| --- | --- |

32.

Het CvdR neemt kennis van de resultaten van de impactbeoordelingsraadpleging over de toekomst van het LIFE-programma (5), waaruit blijkt dat 1) maatregelen om de verschillende betrokkenen bewuster te maken van de milieuproblemen en de behoefte aan oplossingen, en 2) bevordering van de innovatie van technieken die het milieubeheer - met name door de bevoegde instanties - helpen verbeteren, door de lokale en regionale overheden zijn aangeduid als de twee effectiefste manieren om het lokale milieubeleid en de uitvoering ervan te verbeteren. De Commissie wordt dan ook opgeroepen om door te gaan met het versterken van de administratieve capaciteit van de lokale en regionale overheden en met haar campagnes om het publiek voor te lichten over de problematiek. Dit dienen de twee belangrijkste doelstellingen van elke hervorming van het LIFE-programma te zijn.

| 33. | Het CvdR twijfelt er niet aan dat het LIFE-programma ook tijdens de nieuwe programmeringsperiode het belangrijkste financiële instrument ter bescherming van de natuur en de biodiversiteit zal blijven, en dat het zich zal onderscheiden door een kosteneffectieve aanpak en de hoge kwaliteit van de gefinancierde projecten en programma's. Bij een verdere ontwikkeling van het programma zou de nadruk dan ook altijd moeten liggen op vereenvoudiging van de aanvraagprocedures en administratieve regels en op uitbreiding van het aantal aanvragen dat voor financiering in aanmerking komt. |
| --- | --- |

33.

Het CvdR twijfelt er niet aan dat het LIFE-programma ook tijdens de nieuwe programmeringsperiode het belangrijkste financiële instrument ter bescherming van de natuur en de biodiversiteit zal blijven, en dat het zich zal onderscheiden door een kosteneffectieve aanpak en de hoge kwaliteit van de gefinancierde projecten en programma's. Bij een verdere ontwikkeling van het programma zou de nadruk dan ook altijd moeten liggen op vereenvoudiging van de aanvraagprocedures en administratieve regels en op uitbreiding van het aantal aanvragen dat voor financiering in aanmerking komt.

| 34. | Om te waarborgen dat lokale en regionale overheden nog beter gebruik kunnen maken van het LIFE-programma, dienen deze overheden net als andere publiekrechtelijke organisaties in de nieuwe LIFE+-financieringsperiode opnieuw de mogelijkheid te krijgen om hun personeelskosten volledig als eigen middelen op te voeren. |
| --- | --- |

34.

Om te waarborgen dat lokale en regionale overheden nog beter gebruik kunnen maken van het LIFE-programma, dienen deze overheden net als andere publiekrechtelijke organisaties in de nieuwe LIFE+-financieringsperiode opnieuw de mogelijkheid te krijgen om hun personeelskosten volledig als eigen middelen op te voeren.

| 35. | De verwezenlijking van de doelstellingen van het LIFE-programma is wellicht gedeeltelijk afgeremd door trage administratieve procedures en een laag medefinancieringspercentage (gewoonlijk 50 %, met bepaalde uitzonderingen in het geval van LIFE+ Natuur). Daarom moet in het programma worden gezocht naar manieren om de administratieve formaliteiten (aanvraag, uitvoering, subsidiabiliteit van kleinere projecten) te vereenvoudigen en het plafond voor medefinanciering te verhogen. |
| --- | --- |

35.

De verwezenlijking van de doelstellingen van het LIFE-programma is wellicht gedeeltelijk afgeremd door trage administratieve procedures en een laag medefinancieringspercentage (gewoonlijk 50 %, met bepaalde uitzonderingen in het geval van LIFE+ Natuur). Daarom moet in het programma worden gezocht naar manieren om de administratieve formaliteiten (aanvraag, uitvoering, subsidiabiliteit van kleinere projecten) te vereenvoudigen en het plafond voor medefinanciering te verhogen.

| 36. | Er zijn tussen de oude en nieuwe lidstaten nog altijd verschillen op het vlak van informatievoorziening en financiële capaciteit. Aanbevolen wordt dan ook om ervoor te zorgen dat gebruik kan worden gemaakt van het programma door mechanismen te ontwikkelen die speciaal zijn bedoeld ter ondersteuning van aanvragers en begunstigden uit de nieuwere lidstaten. Deze ondersteuning zal gericht moeten zijn op de ontwikkeling van projectvoorstellen en administratieve kwesties en zou gerealiseerd kunnen worden door het systeem van Nationale Contactpunten kracht bij te zetten of daar waar deze nog niet bestaan, regionale contactpunten in het leven te roepen. |
| --- | --- |

36.

Er zijn tussen de oude en nieuwe lidstaten nog altijd verschillen op het vlak van informatievoorziening en financiële capaciteit. Aanbevolen wordt dan ook om ervoor te zorgen dat gebruik kan worden gemaakt van het programma door mechanismen te ontwikkelen die speciaal zijn bedoeld ter ondersteuning van aanvragers en begunstigden uit de nieuwere lidstaten. Deze ondersteuning zal gericht moeten zijn op de ontwikkeling van projectvoorstellen en administratieve kwesties en zou gerealiseerd kunnen worden door het systeem van Nationale Contactpunten kracht bij te zetten of daar waar deze nog niet bestaan, regionale contactpunten in het leven te roepen.

| 37. | Bij de aanvraagprocedures moet rekening worden gehouden met duurzaamheidsaspecten en gebruik worden gemaakt van de ter beschikking staande IT-hulpmiddelen. Met name het online aanvragen en beoordelen van projecten en de onlinecommunicatie tussen beheersorgaan en aanvrager, m.i.v. een gedigitaliseerd systeem voor de registratie van aanvragers en de verschaffing van informatie, zal verder moeten worden ontwikkeld. |
| --- | --- |

37.

Bij de aanvraagprocedures moet rekening worden gehouden met duurzaamheidsaspecten en gebruik worden gemaakt van de ter beschikking staande IT-hulpmiddelen. Met name het online aanvragen en beoordelen van projecten en de onlinecommunicatie tussen beheersorgaan en aanvrager, m.i.v. een gedigitaliseerd systeem voor de registratie van aanvragers en de verschaffing van informatie, zal verder moeten worden ontwikkeld.

| 38. | Er zal ernstig moeten worden nagedacht over het proces van beoordeling van projectaanvragen, dat op dit moment zo'n anderhalf jaar in beslag neemt (van de oproep tot het indienen van voorstellen tot het begin van een project). In dit verband zou gebruik kunnen worden gemaakt van beste praktijken op het gebied van beheer, ontleend aan de meest succesvolle programma's voor territoriale samenwerking („gemeenschappelijke technische secretariaten”). |
| --- | --- |

38.

Er zal ernstig moeten worden nagedacht over het proces van beoordeling van projectaanvragen, dat op dit moment zo'n anderhalf jaar in beslag neemt (van de oproep tot het indienen van voorstellen tot het begin van een project). In dit verband zou gebruik kunnen worden gemaakt van beste praktijken op het gebied van beheer, ontleend aan de meest succesvolle programma's voor territoriale samenwerking („gemeenschappelijke technische secretariaten”).

| 39. | Terwijl de aanvraagprocedures dus moeten worden vereenvoudigd en het voorbeeld van de territoriale samenwerkingsprogramma's moet worden gevolgd, dienen ook de kosten die worden gemaakt bij de voorbereiding van projecten, in aanmerking te komen voor financiering via LIFE, dan wel vergoed te worden via uitbetaling van een forfaitair bedrag (bijv. afhankelijk van het totaal beschikbare budget voor het project) als het project wordt goedgekeurd. |
| --- | --- |

39.

Terwijl de aanvraagprocedures dus moeten worden vereenvoudigd en het voorbeeld van de territoriale samenwerkingsprogramma's moet worden gevolgd, dienen ook de kosten die worden gemaakt bij de voorbereiding van projecten, in aanmerking te komen voor financiering via LIFE, dan wel vergoed te worden via uitbetaling van een forfaitair bedrag (bijv. afhankelijk van het totaal beschikbare budget voor het project) als het project wordt goedgekeurd.

| 40. | De uitvoeringsprocedures van het nieuwe LIFE-programma dienen zo veel mogelijk te worden vereenvoudigd. Niet de financiële verantwoording, maar de beoogde milieubeschermings- en voorlichtingsactiviteiten dienen centraal te staan in de projecten die door het programma gesteund worden. |
| --- | --- |

40.

De uitvoeringsprocedures van het nieuwe LIFE-programma dienen zo veel mogelijk te worden vereenvoudigd. Niet de financiële verantwoording, maar de beoogde milieubeschermings- en voorlichtingsactiviteiten dienen centraal te staan in de projecten die door het programma gesteund worden.

| 41. | Ook het maatschappelijk middenveld zal in de toekomst een belangrijke rol spelen bij initiatieven ter bescherming van het milieu en de biodiversiteit. Belangrijk is dus dat in het nieuwe LIFE+-programma uitgebreid aandacht wordt besteed aan ngo's en publieksvoorlichting. Tegelijkertijd moet ervoor worden gezorgd dat ook kleine plaatselijke ngo's en wetenschappers van het programma kunnen profiteren. |
| --- | --- |

41.

Ook het maatschappelijk middenveld zal in de toekomst een belangrijke rol spelen bij initiatieven ter bescherming van het milieu en de biodiversiteit. Belangrijk is dus dat in het nieuwe LIFE+-programma uitgebreid aandacht wordt besteed aan ngo's en publieksvoorlichting. Tegelijkertijd moet ervoor worden gezorgd dat ook kleine plaatselijke ngo's en wetenschappers van het programma kunnen profiteren.

| 42. | Wanneer er veranderingen worden aangebracht in het LIFE+-programma, zal ook rekening moeten worden gehouden met het grote contrast dat er bestaat tussen maatregelen ter bescherming van de biodiversiteit aan de ene kant en tastbare resultaten aan de andere kant. Dit komt doordat projecten vaak van korte duur zijn, terwijl de resultaten zich vaak pas op langere termijn doen gevoelen. Er zullen dan ook adequate beoordelingsmethoden moeten worden gehanteerd. |
| --- | --- |

42.

Wanneer er veranderingen worden aangebracht in het LIFE+-programma, zal ook rekening moeten worden gehouden met het grote contrast dat er bestaat tussen maatregelen ter bescherming van de biodiversiteit aan de ene kant en tastbare resultaten aan de andere kant. Dit komt doordat projecten vaak van korte duur zijn, terwijl de resultaten zich vaak pas op langere termijn doen gevoelen. Er zullen dan ook adequate beoordelingsmethoden moeten worden gehanteerd.

| 43. | Het LIFE+-programma zal moeten worden afgestemd op duidelijker vastgelegde en gemakkelijker haalbare doelstellingen. Dit betekent dat het accent meer op de resultaten zal moeten liggen en minder op het aflezen van het succes aan de hand van het criterium „regelmatigheid der uitgaven”. |
| --- | --- |

43.

Het LIFE+-programma zal moeten worden afgestemd op duidelijker vastgelegde en gemakkelijker haalbare doelstellingen. Dit betekent dat het accent meer op de resultaten zal moeten liggen en minder op het aflezen van het succes aan de hand van het criterium „regelmatigheid der uitgaven”.

| 44. | Daar het programma op het verwezenlijken van langetermijndoelstellingen is gericht, dienen aanvragers te worden aangemoedigd tot het verrichten en/of financieren van activiteiten die nodig zijn voor het verzekeren van een effectieve follow-up na beëindiging van een project. Hieronder valt bijv. het volgen van de langetermijneffecten van het project. Deze aanmoediging kan bijv. worden gegeven door bij de beoordeling van projecten extra punten toe te kennen aan aanvragers die in hun aanvraag een follow-up hebben ingebouwd en bereid zijn hiertoe eigen middelen uit te trekken. |
| --- | --- |

44.

Daar het programma op het verwezenlijken van langetermijndoelstellingen is gericht, dienen aanvragers te worden aangemoedigd tot het verrichten en/of financieren van activiteiten die nodig zijn voor het verzekeren van een effectieve follow-up na beëindiging van een project. Hieronder valt bijv. het volgen van de langetermijneffecten van het project. Deze aanmoediging kan bijv. worden gegeven door bij de beoordeling van projecten extra punten toe te kennen aan aanvragers die in hun aanvraag een follow-up hebben ingebouwd en bereid zijn hiertoe eigen middelen uit te trekken.

| 45. | Projecten die aansluiten op de doelstellingen van regionale strategieën, zoals de strategie voor de Oostzee, moeten ook in het nieuwe LIFE+-programma worden vermeld. |
| --- | --- |

45.

Projecten die aansluiten op de doelstellingen van regionale strategieën, zoals de strategie voor de Oostzee, moeten ook in het nieuwe LIFE+-programma worden vermeld.

| 46. | Bij het verlenen van LIFE-steun, dat in de praktijk het meest effectieve middel is gebleken, zal de nadruk moeten blijven liggen op projectfinanciering (action grants) als instrument dat de lokale en regionale overheden kunnen inzetten bij hun activiteiten en investeringen op milieugebied. Ook zou kunnen worden geprobeerd om gebruik te maken van innovatieve financieringsinstrumenten, m.n. in het onderdeel „LIFE Milieu”, maar alleen indien dat echt nodig is en deze instrumenten ter aanvulling zijn bedoeld, niet als substituut voor rechtstreekse projectfinanciering. |
| --- | --- |

46.

Bij het verlenen van LIFE-steun, dat in de praktijk het meest effectieve middel is gebleken, zal de nadruk moeten blijven liggen op projectfinanciering (action grants) als instrument dat de lokale en regionale overheden kunnen inzetten bij hun activiteiten en investeringen op milieugebied. Ook zou kunnen worden geprobeerd om gebruik te maken van innovatieve financieringsinstrumenten, m.n. in het onderdeel „LIFE Milieu”, maar alleen indien dat echt nodig is en deze instrumenten ter aanvulling zijn bedoeld, niet als substituut voor rechtstreekse projectfinanciering.

Beheer van het programma

| 47. | Het huidige systeem van gecentraliseerd beheer van het LIFE-programma heeft zijn effectiviteit bewezen. Op deze manier kunnen de administratieve uitgaven relatief beperkt blijven. Het CvdR herhaalt dan ook zijn eerder ingenomen standpunt (6) dat het instrument niet mag worden „genationaliseerd”. Ook het toekomstige LIFE-programma zal centraal moeten worden beheerd door de Europese Commissie. |
| --- | --- |

47.

Het huidige systeem van gecentraliseerd beheer van het LIFE-programma heeft zijn effectiviteit bewezen. Op deze manier kunnen de administratieve uitgaven relatief beperkt blijven. Het CvdR herhaalt dan ook zijn eerder ingenomen standpunt (6) dat het instrument niet mag worden „genationaliseerd”. Ook het toekomstige LIFE-programma zal centraal moeten worden beheerd door de Europese Commissie.

| 48. | Aangezien het allerminst voor de hand ligt dat tijdens de uitvoering van een project al onmiddellijk concrete resultaten op ecosysteemniveau worden geboekt, zouden de projecten die in het kader van LIFE+ worden uitgevoerd, vanuit een andere invalshoek moeten worden geëvalueerd. Belangrijk zijn niet zozeer de resultaten die gedurende de verslagperiode kunnen worden bereikt, als wel de geplande maatregelen, hun toepassingsgebied en de mogelijke langetermijneffecten van de projecten. |
| --- | --- |

48.

Aangezien het allerminst voor de hand ligt dat tijdens de uitvoering van een project al onmiddellijk concrete resultaten op ecosysteemniveau worden geboekt, zouden de projecten die in het kader van LIFE+ worden uitgevoerd, vanuit een andere invalshoek moeten worden geëvalueerd. Belangrijk zijn niet zozeer de resultaten die gedurende de verslagperiode kunnen worden bereikt, als wel de geplande maatregelen, hun toepassingsgebied en de mogelijke langetermijneffecten van de projecten.

| 49. | Het nieuwe programma LIFE+ moet voldoende flexibel van opzet zijn en tevens worden afgestemd op steuninstrumenten die niet direct op milieubescherming gericht zijn, maar wel een ecologische component hebben. |
| --- | --- |

49.

Het nieuwe programma LIFE+ moet voldoende flexibel van opzet zijn en tevens worden afgestemd op steuninstrumenten die niet direct op milieubescherming gericht zijn, maar wel een ecologische component hebben.

| 50. | Het is tijd voor een gezamenlijke strategie, waarbij natuurbehoud en plattelandsontwikkeling met elkaar verenigd worden, met name in die gebieden van het Netwerk Natura 2000 waar veel landbouw en veeteelt worden bedreven. Gestreefd moet worden naar goede coördinatie met de toekomstige instrumenten van het GLB, waarin milieuprestaties waarschijnlijk een belangrijke rol gaan spelen. |
| --- | --- |

50.

Het is tijd voor een gezamenlijke strategie, waarbij natuurbehoud en plattelandsontwikkeling met elkaar verenigd worden, met name in die gebieden van het Netwerk Natura 2000 waar veel landbouw en veeteelt worden bedreven. Gestreefd moet worden naar goede coördinatie met de toekomstige instrumenten van het GLB, waarin milieuprestaties waarschijnlijk een belangrijke rol gaan spelen.

| 51. | Het is een goed idee om de verantwoordelijkheid voor de prioritaire actiekaders van NATURA 2000 te laten dragen door de regionale overheden. Verder dient er voldoende ruimte te zijn voor veranderingen die op een later tijdstip in de belangrijkste doelstellingen van de prioritaire actiekaders worden aangebracht. |
| --- | --- |

51.

Het is een goed idee om de verantwoordelijkheid voor de prioritaire actiekaders van NATURA 2000 te laten dragen door de regionale overheden. Verder dient er voldoende ruimte te zijn voor veranderingen die op een later tijdstip in de belangrijkste doelstellingen van de prioritaire actiekaders worden aangebracht.

Structuur van het nieuwe LIFE-programma

| 52. | Het CvdR is het eens met de Raad, die erop wijst dat „alle onderdelen ervan nodig zijn” en dat er met LIFE rekening moet worden gehouden in het financieel kader van de EU, „indachtig de synergie met andere financiële instrumenten van de EU die de EU-milieudoelstellingen helpen verwezenlijken” (7). |
| --- | --- |

52.

Het CvdR is het eens met de Raad, die erop wijst dat „alle onderdelen ervan nodig zijn” en dat er met LIFE rekening moet worden gehouden in het financieel kader van de EU, „indachtig de synergie met andere financiële instrumenten van de EU die de EU-milieudoelstellingen helpen verwezenlijken” (7).

| 53. | Het LIFE-programma zal op zijn minst formeel aan het nieuwe gemeenschappelijke strategische kader moeten worden gekoppeld. |
| --- | --- |

53.

Het LIFE-programma zal op zijn minst formeel aan het nieuwe gemeenschappelijke strategische kader moeten worden gekoppeld.

| 54. | Het zou goed zijn als voor het toekomstige LIFE-programma eenzelfde structuur wordt gekozen als voor het huidige programma, dat drie componenten omvat: LIFE Biodiversiteit (waaronder het onderdeel „Natuur & Biodiversiteit” van het huidige LIFE+); LIFE Milieu, en LIFE Governance (waaronder het onderdeel „Informatie & Communicatie” van het huidige LIFE+). |
| --- | --- |

54.

Het zou goed zijn als voor het toekomstige LIFE-programma eenzelfde structuur wordt gekozen als voor het huidige programma, dat drie componenten omvat: LIFE Biodiversiteit (waaronder het onderdeel „Natuur & Biodiversiteit” van het huidige LIFE+); LIFE Milieu, en LIFE Governance (waaronder het onderdeel „Informatie & Communicatie” van het huidige LIFE+).

LIFE Biodiversiteit

| 55. | Het toekomstige onderdeel „LIFE Biodiversiteit” mag niet beperkt blijven tot Natura 2000, maar zal betrekking moeten hebben op biodiversiteit in meer algemene zin. Biodiversiteit is tegenwoordig een ruim begrip, dat o.a. ecosysteemdiensten, groene infrastructuurvoorzieningen, het probleem van agressieve exoten e.d. omvat. Hoewel veel van deze actiegebieden kunnen worden behandeld in het kader van Natura 2000, dat de spil van het beleid zal blijven, zijn er toch gebieden die hier slechts gedeeltelijk of helemaal niet onder vallen, wat betekent dat het begrip „biodiversiteit” een bredere invulling dient te krijgen. |
| --- | --- |

55.

Het toekomstige onderdeel „LIFE Biodiversiteit” mag niet beperkt blijven tot Natura 2000, maar zal betrekking moeten hebben op biodiversiteit in meer algemene zin. Biodiversiteit is tegenwoordig een ruim begrip, dat o.a. ecosysteemdiensten, groene infrastructuurvoorzieningen, het probleem van agressieve exoten e.d. omvat. Hoewel veel van deze actiegebieden kunnen worden behandeld in het kader van Natura 2000, dat de spil van het beleid zal blijven, zijn er toch gebieden die hier slechts gedeeltelijk of helemaal niet onder vallen, wat betekent dat het begrip „biodiversiteit” een bredere invulling dient te krijgen.

| 56. | Om een belangrijke bijdrage aan de financiering van Natura 2000 te kunnen leveren, zou het LIFE-programma ook middelen moeten kunnen uittrekken voor steeds terugkerende beheersactiviteiten in een gebied en zich niet moeten beperken tot projecten op het vlakvan beste praktijken of tot innoverende projecten, zoals aangegeven in art. 3 van de LIFE+-verordening. Tegelijkertijd dient de kwaliteit van de gefinancierde projecten en activiteiten te worden gewaarborgd door in het LIFE-programma minimumeisen op te nemen betreffende de aanvragen voor projecten, het toezicht op de uitvoering ervan en de verspreiding van de resultaten onder het grote publiek. |
| --- | --- |

56.

Om een belangrijke bijdrage aan de financiering van Natura 2000 te kunnen leveren, zou het LIFE-programma ook middelen moeten kunnen uittrekken voor steeds terugkerende beheersactiviteiten in een gebied en zich niet moeten beperken tot projecten op het vlakvan beste praktijken of tot innoverende projecten, zoals aangegeven in art. 3 van de LIFE+-verordening. Tegelijkertijd dient de kwaliteit van de gefinancierde projecten en activiteiten te worden gewaarborgd door in het LIFE-programma minimumeisen op te nemen betreffende de aanvragen voor projecten, het toezicht op de uitvoering ervan en de verspreiding van de resultaten onder het grote publiek.

LIFE Milieu

| 57. | Het onderdeel „Milieu” van het nieuwe LIFE-programma zou ook in de toekomst moeten dienen als een doorslaggevende stimulans voor lokale en regionale overheden die verder willen gaan dan hun wettelijke verplichtingen en die gebruikmaken van innovatieve technologieën en milieuoplossingen. Dit onderdeel zou de initiële investeringen kunnen dekken, waarmee de weg wordt gebaand voor rendement op de lange termijn (8). |
| --- | --- |

57.

Het onderdeel „Milieu” van het nieuwe LIFE-programma zou ook in de toekomst moeten dienen als een doorslaggevende stimulans voor lokale en regionale overheden die verder willen gaan dan hun wettelijke verplichtingen en die gebruikmaken van innovatieve technologieën en milieuoplossingen. Dit onderdeel zou de initiële investeringen kunnen dekken, waarmee de weg wordt gebaand voor rendement op de lange termijn (8).

| 58. | Omdat de omvang van de te besteden middelen aan beperkingen is gebonden, kan slechts een relatief klein aantal lokale en regionale overheden in de toekomst rekenen op ondersteuning via LIFE, ook al zien de meeste gemeenten en regio's zich gesteld voor de uitdaging om het acquis om te zetten. Toekomstige LIFE-projecten zullen dan ook moeten beschikken over een hoog vermenigvuldigingspotentieel t.a.v. milieu-innovaties die op de publieke sector zijn gericht (9). Ook het verbeteren van de zichtbaarheid van het onderdeel „Milieu” van het LIFE-programma zal prioriteit moeten hebben. |
| --- | --- |

58.

Omdat de omvang van de te besteden middelen aan beperkingen is gebonden, kan slechts een relatief klein aantal lokale en regionale overheden in de toekomst rekenen op ondersteuning via LIFE, ook al zien de meeste gemeenten en regio's zich gesteld voor de uitdaging om het acquis om te zetten. Toekomstige LIFE-projecten zullen dan ook moeten beschikken over een hoog vermenigvuldigingspotentieel t.a.v. milieu-innovaties die op de publieke sector zijn gericht (9). Ook het verbeteren van de zichtbaarheid van het onderdeel „Milieu” van het LIFE-programma zal prioriteit moeten hebben.

| 59. | Het onderdeel „Milieu” van het toekomstige LIFE-programma zou niet alleen maar gericht moeten zijn op een beperkt aantal thematische kwesties (10), maar open moeten staan voor de unieke uitdagingen en kansen van de locaties die het steunt. Criteria die bepalend zijn voor toekenning van steun, dienen gebaseerd te zijn op zowel de strategische doelstellingen van het programma als de lokale prioriteiten van de potentiële begunstigden. Met het oog op de duurzaamheid zou LIFE voor elk thema tweejaarlijkse prioriteiten, aansluitend op de prioriteiten van de EU, kunnen formuleren. |
| --- | --- |

59.

Het onderdeel „Milieu” van het toekomstige LIFE-programma zou niet alleen maar gericht moeten zijn op een beperkt aantal thematische kwesties (10), maar open moeten staan voor de unieke uitdagingen en kansen van de locaties die het steunt. Criteria die bepalend zijn voor toekenning van steun, dienen gebaseerd te zijn op zowel de strategische doelstellingen van het programma als de lokale prioriteiten van de potentiële begunstigden. Met het oog op de duurzaamheid zou LIFE voor elk thema tweejaarlijkse prioriteiten, aansluitend op de prioriteiten van de EU, kunnen formuleren.

| 60. | LIFE „Milieu” zou steun moeten geven aan projecten op het gebied van geïntegreerd milieubeheer die door lokale en regionale overheden worden uitgevoerd, waaronder op nalevingsbevordering gerichte projecten die vóór het van kracht worden van EU-milieuwetgeving plaatsvinden. |
| --- | --- |

60.

LIFE „Milieu” zou steun moeten geven aan projecten op het gebied van geïntegreerd milieubeheer die door lokale en regionale overheden worden uitgevoerd, waaronder op nalevingsbevordering gerichte projecten die vóór het van kracht worden van EU-milieuwetgeving plaatsvinden.

| 61. | Momenteel is er een discussie gaande over de vraag of het zin heeft om vast te houden aan twee verschillende, beide door DG Milieu beheerde instrumenten ter financiering van milieu-innovaties (11). De Europese Commissie zou hierover in haar effectbeoordeling m.b.t. het toekomstige LIFE-programma goed moeten nadenken, waarbij ze rekening dient te houden met het feit dat de instrumenten op dit moment allebei een verschillend doel dienen en gericht zijn op verschillende doelgroepen (12). Daarom zal elk besluit dat in de loop van deze discussie wordt genomen, moeten uitgaan van de erkenning dat de lokale en regionale overheden tot de doelgroep zullen blijven behoren, omdat ze een onmisbare rol spelen als het erop aankomt beste praktijken op milieugebied onder de aandacht van het grote publiek te brengen. Ze staan immers dicht bij de burgers, waardoor ze hen bewust kunnen maken van de problematiek en gedragspatronen kunnen veranderen. |
| --- | --- |

61.

Momenteel is er een discussie gaande over de vraag of het zin heeft om vast te houden aan twee verschillende, beide door DG Milieu beheerde instrumenten ter financiering van milieu-innovaties (11). De Europese Commissie zou hierover in haar effectbeoordeling m.b.t. het toekomstige LIFE-programma goed moeten nadenken, waarbij ze rekening dient te houden met het feit dat de instrumenten op dit moment allebei een verschillend doel dienen en gericht zijn op verschillende doelgroepen (12). Daarom zal elk besluit dat in de loop van deze discussie wordt genomen, moeten uitgaan van de erkenning dat de lokale en regionale overheden tot de doelgroep zullen blijven behoren, omdat ze een onmisbare rol spelen als het erop aankomt beste praktijken op milieugebied onder de aandacht van het grote publiek te brengen. Ze staan immers dicht bij de burgers, waardoor ze hen bewust kunnen maken van de problematiek en gedragspatronen kunnen veranderen.

LIFE Governance

| 62. | Het onderdeel „Governance” van een toekomstig LIFE-programma zal moeten bijdragen tot het uitwisselen van gegevens over de tenuitvoerlegging en handhaving van de milieuwetgeving d.m.v. ondersteunende netwerken, scholing en Europese projecten ter verspreiding van beste praktijken, zoals IMPEL of het LIFE+-project „Europese hoofdsteden van de biodiversiteit” (13). |
| --- | --- |

62.

Het onderdeel „Governance” van een toekomstig LIFE-programma zal moeten bijdragen tot het uitwisselen van gegevens over de tenuitvoerlegging en handhaving van de milieuwetgeving d.m.v. ondersteunende netwerken, scholing en Europese projecten ter verspreiding van beste praktijken, zoals IMPEL of het LIFE+-project „Europese hoofdsteden van de biodiversiteit” (13).

| 63. | De in het kader van het onderdeel „Governance” van LIFE plaatsvindende financiering van ngo's die actief zijn op het gebied van milieu, moet zodanig worden aangepast dat hun bijdrage aan een evenwichtigere participatie van alle stakeholders in het Europese besluitvormingsproces effectiever wordt ondersteund. Dit houdt o.m. in dat er niet voor één jaar maar voor meerdere jaren subsidies voor het uitvoeren van acties moeten worden toegekend, en dat het aantal lidstaten dat als partner deelneemt aan een project, wordt uitgebreid, zodat de nodige netwerkcapaciteit en praktische expertise kunnen worden verzekerd. |
| --- | --- |

63.

De in het kader van het onderdeel „Governance” van LIFE plaatsvindende financiering van ngo's die actief zijn op het gebied van milieu, moet zodanig worden aangepast dat hun bijdrage aan een evenwichtigere participatie van alle stakeholders in het Europese besluitvormingsproces effectiever wordt ondersteund. Dit houdt o.m. in dat er niet voor één jaar maar voor meerdere jaren subsidies voor het uitvoeren van acties moeten worden toegekend, en dat het aantal lidstaten dat als partner deelneemt aan een project, wordt uitgebreid, zodat de nodige netwerkcapaciteit en praktische expertise kunnen worden verzekerd.

| 64. | Het CvdR herhaalt zijn oproep aan de Europese Commissie om na te gaan of het concept van het Burgemeestersconvenant „uitgebreid kan worden tot andere belangrijke onderdelen van het EU-milieubeleid, zoals biodiversiteit, afval en water, lawaai en luchtverontreiniging en bodemgebruik” (14). De middelen van het toekomstige LIFE-programma zouden kunnen worden gebruikt om het concept van het Burgemeestersconvenant uit te breiden van energie-efficiënte steden tot efficiënt met hun hulpmiddelen omgaande en milieuvriendelijke steden. |
| --- | --- |

64.

Het CvdR herhaalt zijn oproep aan de Europese Commissie om na te gaan of het concept van het Burgemeestersconvenant „uitgebreid kan worden tot andere belangrijke onderdelen van het EU-milieubeleid, zoals biodiversiteit, afval en water, lawaai en luchtverontreiniging en bodemgebruik” (14). De middelen van het toekomstige LIFE-programma zouden kunnen worden gebruikt om het concept van het Burgemeestersconvenant uit te breiden van energie-efficiënte steden tot efficiënt met hun hulpmiddelen omgaande en milieuvriendelijke steden.

Grootschaligere programma's

| 65. | Om het LIFE-programma efficiënter te maken en de administratieve kosten te drukken stelt de Commissie grootschaligere „Geïntegreerde LIFE-projecten” of „LIFE-actieprogramma's” voor als nieuwe categorie projecten in het kader van LIFE. Dergelijke projecten zouden kunnen worden gebruikt om allerlei verschillende problemen aan te pakken, met name op het gebied van zoetwaterbeheer, behoud van natuur en biodiversiteit, duurzaam gebruik van hulpbronnen en duurzaam afvalbeheer (15). Dit voorstel verdient steun, al zullen ook traditionele, op zichzelf staande projecten nog altijd voor financiering in aanmerking moeten komen, omdat ze kleinere plaatselijke ngo's, stakeholders en overheden de kans geven aan het programma deel te nemen. |
| --- | --- |

65.

Om het LIFE-programma efficiënter te maken en de administratieve kosten te drukken stelt de Commissie grootschaligere „Geïntegreerde LIFE-projecten” of „LIFE-actieprogramma's” voor als nieuwe categorie projecten in het kader van LIFE. Dergelijke projecten zouden kunnen worden gebruikt om allerlei verschillende problemen aan te pakken, met name op het gebied van zoetwaterbeheer, behoud van natuur en biodiversiteit, duurzaam gebruik van hulpbronnen en duurzaam afvalbeheer (15). Dit voorstel verdient steun, al zullen ook traditionele, op zichzelf staande projecten nog altijd voor financiering in aanmerking moeten komen, omdat ze kleinere plaatselijke ngo's, stakeholders en overheden de kans geven aan het programma deel te nemen.

| 66. | De Geïntegreerde Projecten zouden betrekking kunnen hebben op een bepaald thema of op een groot gebied in een regio of lidstaat (bijv. projecten voor het herstel van wetlands in het stroomgebied van rivieren, activiteiten ter bescherming van bedreigde diersoorten op hun trekroutes, en ontwikkeling en uitvoering van gebiedsbeheersplannen op alle Natura 2000-locaties en vergelijkbare terreinen binnen een van de prioritaire actiekaders van Natura 2000). |
| --- | --- |

66.

De Geïntegreerde Projecten zouden betrekking kunnen hebben op een bepaald thema of op een groot gebied in een regio of lidstaat (bijv. projecten voor het herstel van wetlands in het stroomgebied van rivieren, activiteiten ter bescherming van bedreigde diersoorten op hun trekroutes, en ontwikkeling en uitvoering van gebiedsbeheersplannen op alle Natura 2000-locaties en vergelijkbare terreinen binnen een van de prioritaire actiekaders van Natura 2000).

| 67. | De Geïntegreerde Projecten zouden een kader en richtsnoeren kunnen bieden voor de ontwikkeling van afzonderlijke LIFE- en andere projecten, incl. een plan waaruit blijkt hoe andere Europese, nationale, regionale, lokale en particuliere fondsen kunnen worden gecombineerd om de voorgestelde activiteiten te financieren. Deze projecten kunnen ook worden gewijd aan de oprichting van vaste werkgroepen met teams uit verschillende landen, teneinde de resultaten van gelijkgerichte ervaringen in al eerder ontwikkelde LIFE-projecten op de middellange en lange termijn in kaart te brengen. Daarbij kunnen netwerken tot stand worden gebracht met behulp van bijeenkomsten, congressen, virtuele platforms of andere vormen van communicatie. |
| --- | --- |

67.

De Geïntegreerde Projecten zouden een kader en richtsnoeren kunnen bieden voor de ontwikkeling van afzonderlijke LIFE- en andere projecten, incl. een plan waaruit blijkt hoe andere Europese, nationale, regionale, lokale en particuliere fondsen kunnen worden gecombineerd om de voorgestelde activiteiten te financieren. Deze projecten kunnen ook worden gewijd aan de oprichting van vaste werkgroepen met teams uit verschillende landen, teneinde de resultaten van gelijkgerichte ervaringen in al eerder ontwikkelde LIFE-projecten op de middellange en lange termijn in kaart te brengen. Daarbij kunnen netwerken tot stand worden gebracht met behulp van bijeenkomsten, congressen, virtuele platforms of andere vormen van communicatie.

| 68. | Overheden, ngo's, stakeholders die op regionaal of nationaal niveau actief zijn, alsmede de samenwerkingsverbanden tussen hen, zouden in aanmerking moeten kunnen komen als begunstigden van de Geïntegreerde Projecten. Deze projecten zouden ook een langere periode moeten beslaan (bijv. 5 à 10 jaar), gedurende welke afzonderlijke, hieraan gerelateerde LIFE-projecten kunnen worden ontwikkeld en uitgevoerd. |
| --- | --- |

68.

Overheden, ngo's, stakeholders die op regionaal of nationaal niveau actief zijn, alsmede de samenwerkingsverbanden tussen hen, zouden in aanmerking moeten kunnen komen als begunstigden van de Geïntegreerde Projecten. Deze projecten zouden ook een langere periode moeten beslaan (bijv. 5 à 10 jaar), gedurende welke afzonderlijke, hieraan gerelateerde LIFE-projecten kunnen worden ontwikkeld en uitgevoerd.

| 69. | De toegevoegde waarde van dergelijke Geïntegreerde Projecten komt vooral tot uiting in de vitale rol die ze toekennen aan de regionale overheden als potentieel eerstverantwoordelijke begunstigden. Deze overheden zijn ook vaak bevoegd voor de financiering van plattelandsontwikkeling, de operationele programma's van de Structuurfondsen en de toekomstige prioritaire actiekaders van Natura 2000. Bovendien bieden dergelijke projecten goede mogelijkheden om complementariteit te bevorderen en de katalyserende rol van LIFE optimaal te benutten, omdat ze voor een structurele koppeling met andere EU-fondsen zorgen en hiervoor projectontwerpen ontwikkelen, waarbij de mobilisering van hun aanzienlijk grotere financiële bijdrage ter verwezenlijking van de milieudoelstellingen wordt gestimuleerd. Op deze manier zou er ook iets kunnen worden gedaan aan de huidige onderbenutting van de EU-Structuurfondsen op het gebied van biodiversiteit en milieu, een probleem waarop het CvdR al in eerdere adviezen de aandacht heeft gevestigd (16). |
| --- | --- |

69.

De toegevoegde waarde van dergelijke Geïntegreerde Projecten komt vooral tot uiting in de vitale rol die ze toekennen aan de regionale overheden als potentieel eerstverantwoordelijke begunstigden. Deze overheden zijn ook vaak bevoegd voor de financiering van plattelandsontwikkeling, de operationele programma's van de Structuurfondsen en de toekomstige prioritaire actiekaders van Natura 2000. Bovendien bieden dergelijke projecten goede mogelijkheden om complementariteit te bevorderen en de katalyserende rol van LIFE optimaal te benutten, omdat ze voor een structurele koppeling met andere EU-fondsen zorgen en hiervoor projectontwerpen ontwikkelen, waarbij de mobilisering van hun aanzienlijk grotere financiële bijdrage ter verwezenlijking van de milieudoelstellingen wordt gestimuleerd. Op deze manier zou er ook iets kunnen worden gedaan aan de huidige onderbenutting van de EU-Structuurfondsen op het gebied van biodiversiteit en milieu, een probleem waarop het CvdR al in eerdere adviezen de aandacht heeft gevestigd (16).

Geografisch toepassingsgebied van het nieuwe LIFE-programma

| 70. | Ook moet in het nieuwe LIFE+-programma rekening worden gehouden met het feit dat de uitdagingen op het gebied van bescherming van de biodiversiteit niet bij de grenzen ophouden. In bepaalde gevallen zou daarom de mogelijkheid moeten worden ingebouwd om ook activiteiten te financieren die in de naaste buurlanden van de EU plaatsvinden. |
| --- | --- |

70.

Ook moet in het nieuwe LIFE+-programma rekening worden gehouden met het feit dat de uitdagingen op het gebied van bescherming van de biodiversiteit niet bij de grenzen ophouden. In bepaalde gevallen zou daarom de mogelijkheid moeten worden ingebouwd om ook activiteiten te financieren die in de naaste buurlanden van de EU plaatsvinden.

Maatregelen op het gebied van voorlichting, verspreiding van beste praktijken en promotie van projecten

| 71. | De tussentijdse evaluatie van LIFE+ heeft hoopvolle resultaten opgeleverd: overheden en ontwikkelingsagentschappen waren de meest voorkomende begunstigden voor alle drie de onderdelen van LIFE+ (42 % van de eerstverantwoordelijke begunstigden in 2007 en 2008 en zelfs 51 % in het geval van Natuur & Biodiversiteit) (17). Wel zullen de lokale en regionale overheden nog actiever moeten worden betrokken bij de bescherming van het milieu en het behoud van de biodiversiteit. |
| --- | --- |

71.

De tussentijdse evaluatie van LIFE+ heeft hoopvolle resultaten opgeleverd: overheden en ontwikkelingsagentschappen waren de meest voorkomende begunstigden voor alle drie de onderdelen van LIFE+ (42 % van de eerstverantwoordelijke begunstigden in 2007 en 2008 en zelfs 51 % in het geval van Natuur & Biodiversiteit) (17). Wel zullen de lokale en regionale overheden nog actiever moeten worden betrokken bij de bescherming van het milieu en het behoud van de biodiversiteit.

| 72. | Het informatiebeleid op nationaal niveau zou moeten worden verbeterd om potentiële deelnemers beter bekend te maken met de mogelijkheden van LIFE+. Hiertoe dient het informatiebeleid, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel en de vanzelfsprekende verschillen tussen de lidstaten, zodanig te worden gedecentraliseerd dat de nationale informatiecentra worden uitgebreid en in bepaalde gevallen de betreffende voorlichtingscampagnes ook op regionaal niveau ondersteuning krijgen. |
| --- | --- |

72.

Het informatiebeleid op nationaal niveau zou moeten worden verbeterd om potentiële deelnemers beter bekend te maken met de mogelijkheden van LIFE+. Hiertoe dient het informatiebeleid, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel en de vanzelfsprekende verschillen tussen de lidstaten, zodanig te worden gedecentraliseerd dat de nationale informatiecentra worden uitgebreid en in bepaalde gevallen de betreffende voorlichtingscampagnes ook op regionaal niveau ondersteuning krijgen.

| 73. | Via het toekomstige LIFE-programma zouden exploitatiesubsidies moeten worden toegekend aan netwerken van lokale en regionale overheden, die LIFE actief promoten bij de gemeenten en regio's (18). |
| --- | --- |

73.

Via het toekomstige LIFE-programma zouden exploitatiesubsidies moeten worden toegekend aan netwerken van lokale en regionale overheden, die LIFE actief promoten bij de gemeenten en regio's (18).

| 74. | Ook het nieuwe LIFE-programma steunt projecten op het gebied van communicatie en informatie, waarbij de nadruk in toenemende mate zou dienen te liggen op educatie en het bevorderen van projecten waarbij lokale en regionale overheden zijn betrokken en die een aanzienlijke impact hebben op EU-niveau. |
| --- | --- |

74.

Ook het nieuwe LIFE-programma steunt projecten op het gebied van communicatie en informatie, waarbij de nadruk in toenemende mate zou dienen te liggen op educatie en het bevorderen van projecten waarbij lokale en regionale overheden zijn betrokken en die een aanzienlijke impact hebben op EU-niveau.

| 75. | Om de toegevoegde waarde van de communicatieactiviteiten te vergroten moet het programma zich meer concentreren op doelgerichte en dus effectievere methoden van communicatie per afzonderlijk LIFE-project. Deze activiteiten zouden zich m.n. moeten toespitsen op capaciteitsopbouw en op scholing en participatie van de belangrijkste stakeholders. Het gaat dus om meer dan alleen voorlichting aan het grote publiek d.m.v. brochures of affiches. |
| --- | --- |

75.

Om de toegevoegde waarde van de communicatieactiviteiten te vergroten moet het programma zich meer concentreren op doelgerichte en dus effectievere methoden van communicatie per afzonderlijk LIFE-project. Deze activiteiten zouden zich m.n. moeten toespitsen op capaciteitsopbouw en op scholing en participatie van de belangrijkste stakeholders. Het gaat dus om meer dan alleen voorlichting aan het grote publiek d.m.v. brochures of affiches.

| 76. | De door ngo's ontplooide initiatieven voor het verspreiden van informatie over het LIFE+-programma hadden tot nu toe in eerste instantie betrekking op de financiering van de in Brussel gevestigde Europese ngo's. In 2007 werden er in de gehele EU op deze manier 30 ngo's gefinancierd, in 2008 waren dat er 33 en in het jaar daarop 32. Hoewel de meeste van deze ngo's over netwerkstructuren beschikken, is dat duidelijk niet genoeg. Daarom is het van groot belang om de in de lidstaten actieve organisaties, met name op lokaal niveau, intensiever te ondersteunen. Juist deze organisaties weten in de regel het beste welke behoeften er plaatselijk zijn. |
| --- | --- |

76.

De door ngo's ontplooide initiatieven voor het verspreiden van informatie over het LIFE+-programma hadden tot nu toe in eerste instantie betrekking op de financiering van de in Brussel gevestigde Europese ngo's. In 2007 werden er in de gehele EU op deze manier 30 ngo's gefinancierd, in 2008 waren dat er 33 en in het jaar daarop 32. Hoewel de meeste van deze ngo's over netwerkstructuren beschikken, is dat duidelijk niet genoeg. Daarom is het van groot belang om de in de lidstaten actieve organisaties, met name op lokaal niveau, intensiever te ondersteunen. Juist deze organisaties weten in de regel het beste welke behoeften er plaatselijk zijn.

| 77. | Om te waarborgen dat door ngo's georganiseerde informatiecampagnes het beoogde effect sorteren, moeten deze organisaties zich volledig op hun eigenlijke werk op het gebied van milieubescherming en hun informatieve activiteiten kunnen concentreren, in plaats van zich bezig te houden met het opstellen van aanvragen en het afleggen van verantwoording over de bereikte resultaten. Verder zou het nuttig zijn om de Commissie zover te krijgen dat er langdurige contracten met een looptijd van minimaal twee tot drie jaar worden afgesloten. |
| --- | --- |

77.

Om te waarborgen dat door ngo's georganiseerde informatiecampagnes het beoogde effect sorteren, moeten deze organisaties zich volledig op hun eigenlijke werk op het gebied van milieubescherming en hun informatieve activiteiten kunnen concentreren, in plaats van zich bezig te houden met het opstellen van aanvragen en het afleggen van verantwoording over de bereikte resultaten. Verder zou het nuttig zijn om de Commissie zover te krijgen dat er langdurige contracten met een looptijd van minimaal twee tot drie jaar worden afgesloten.

| 78. | Het CvdR verbindt zich ertoe om ook in de toekomst informatie te verschaffen over de mogelijkheden van LIFE+, om de deelname van lokale actoren aan dit programma te bevorderen, om gemeenten en regio's te blijven vragen naar hun standpunten in dezen, en om de Commissie - op basis van de praktijkervaring - aanbevelingen te doen over de wijze waarop dit programma kan worden verbeterd en over de EU-mogelijkheden om naast het nieuwe LIFE-instrument nog andere instrumenten voor „natuur en biodiversiteit” in te zetten. |
| --- | --- |

78.

Het CvdR verbindt zich ertoe om ook in de toekomst informatie te verschaffen over de mogelijkheden van LIFE+, om de deelname van lokale actoren aan dit programma te bevorderen, om gemeenten en regio's te blijven vragen naar hun standpunten in dezen, en om de Commissie - op basis van de praktijkervaring - aanbevelingen te doen over de wijze waarop dit programma kan worden verbeterd en over de EU-mogelijkheden om naast het nieuwe LIFE-instrument nog andere instrumenten voor „natuur en biodiversiteit” in te zetten.

Brussel, 1 juli 2011

De voorzitster van het Comité van de Regio's

Mercedes BRESSO

---

(1)  Het huidige instrument LIFE+ werd in het leven geroepen bij Verordening (EG) 614/2007 (PB L 149 van 9 juni 2007).

1

(2)  Europese Commissie, DG Milieu, 2010: LIFE Focus „LIFE and local authorities”.

2

(3)  Op grond van art. 8 van de Habitatrichtlijn. Europese Commissie, LIFEnews feature 2010 „LIFE Nature and Biodiversity: what common future?”

3

(4)  Europese Commissie, LIFEnews feature 2010 „LIFE Nature and Biodiversity: what common future?”

4

(5)  Rapport „Assessment of Territorial Impacts of the EU Life+ instrument” (beoordeling van de territoriale impact van het EU-instrument Life+), opgesteld door het secretariaat van het Comité van de Regio's, mei 2011.

5

(6)  CdR 253/2004 fin.

6

(7)  Conclusies van de Raad Milieu van 20 december 2010 over de verbetering van de milieubeleidsinstrumenten (5302/11).

7

(8)  CdR 164/2010 fin.

8

(9)  CEMR 02/2011: Reactie op de raadpleging over een toekomstig finacieringsinstrument van de EU.

9

(10)  CdR 253/2004 fin.

10

(11)  Het onderdeel „milieu-innovatie” van het Kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (CIP) en het onderdeel „Milieubeleid & Bestuur” van LIFE+.

11

(12)  Europese Commissie, LIFEnews feature „The evolution of LIFE Environment: past, present and future”.

12

(13)  CdR 164/2010 fin en CdR 112/2010 fin.

13

(14)  CdR 164/2010 fin.

14

(15)  Rapport „Assessment of Territorial Impacts of the EU Life+ instrument” (beoordeling van de territoriale impact van het EU-instrument Life+), zie boven.

15

(16)  CdR 112/2010.

16

(17)  SEC(2010) 1120 definitief.

17

(18)  CEMR 02/2011.

18

---

| 2.9.2011 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 259/62 |
| --- | --- | --- | --- |

2.9.2011

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 259/62

---

Advies van het Comité van de Regio's — Uitbreidingsstrategie en voornaamste uitdagingen 2010-2011

2011/C 259/11

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | onderstreept dat een van de belangrijkste beleidsprioriteiten van het Comité van de Regio's erin bestaat om ervoor te zorgen dat het uitbreidingsproces succesvol verloopt; |
| --- | --- |

—

onderstreept dat een van de belangrijkste beleidsprioriteiten van het Comité van de Regio's erin bestaat om ervoor te zorgen dat het uitbreidingsproces succesvol verloopt;

| — | beschouwt de versoepeling van de visumplicht voor sommige landen van de Westelijke Balkan als een goed voorbeeld van hoeveel er bereikt kan worden als strenge criteria worden gekoppeld aan het toekennen van bepaalde voordelen; |
| --- | --- |

—

beschouwt de versoepeling van de visumplicht voor sommige landen van de Westelijke Balkan als een goed voorbeeld van hoeveel er bereikt kan worden als strenge criteria worden gekoppeld aan het toekennen van bepaalde voordelen;

| — | sluit niet de ogen voor het feit dat er in de meeste landen nog een hele reeks uitdagingen is en dat er slechts heel traag en aarzelend stappen worden gezet om oplossingen te vinden. Vooral op de gebieden staatsopbouw, rechtsstaat en ontwikkeling van de bestuurlijke capaciteit op m.n. regionaal en lokaal niveau zullen er hervormingen moeten worden doorgevoerd, terwijl ook de governance, het justitiële apparaat en de bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad op alle overheidsniveaus moeten worden verbeterd; |
| --- | --- |

—

sluit niet de ogen voor het feit dat er in de meeste landen nog een hele reeks uitdagingen is en dat er slechts heel traag en aarzelend stappen worden gezet om oplossingen te vinden. Vooral op de gebieden staatsopbouw, rechtsstaat en ontwikkeling van de bestuurlijke capaciteit op m.n. regionaal en lokaal niveau zullen er hervormingen moeten worden doorgevoerd, terwijl ook de governance, het justitiële apparaat en de bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad op alle overheidsniveaus moeten worden verbeterd;

| — | benadrukt dat de inspanningen van de toetredingslanden ondersteund moeten blijven worden door middelen ter beschikking te stellen via het instrument voor pretoetredingssteun (IPA) en via leningen van de Europese Investeringsbank en andere internationale financiële instellingen; |
| --- | --- |

—

benadrukt dat de inspanningen van de toetredingslanden ondersteund moeten blijven worden door middelen ter beschikking te stellen via het instrument voor pretoetredingssteun (IPA) en via leningen van de Europese Investeringsbank en andere internationale financiële instellingen;

| — | is ervan overtuigd dat de inspanningen op weg naar toetreding niet met succes kunnen worden bekroond zonder goed voorbereide en adequaat opgeleide politici en ambtenaren op regionaal en lokaal niveau. |
| --- | --- |

—

is ervan overtuigd dat de inspanningen op weg naar toetreding niet met succes kunnen worden bekroond zonder goed voorbereide en adequaat opgeleide politici en ambtenaren op regionaal en lokaal niveau.

| Rapporteur | Franz SCHAUSBERGER (AT/EVP), vertegenwoordiger van de deelstaat Salzburg bij het Comité van de Regio's |
| --- | --- |
| Referentiedocument | Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement — Uitbreidingsstrategie en voornaamste uitdagingen 2010-2011
  COM(2010) 660 definitief |

Rapporteur

Franz SCHAUSBERGER (AT/EVP), vertegenwoordiger van de deelstaat Salzburg bij het Comité van de Regio's

Referentiedocument

Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement — Uitbreidingsstrategie en voornaamste uitdagingen 2010-2011

COM(2010) 660 definitief

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Betekenis van het document voor de lokale en regionale overheden en het CvdR

| 1. | onderstreept dat een van de belangrijkste beleidsprioriteiten van het Comité van de Regio's erin bestaat om ervoor te zorgen dat het uitbreidingsproces succesvol verloopt. |
| --- | --- |

1.

onderstreept dat een van de belangrijkste beleidsprioriteiten van het Comité van de Regio's erin bestaat om ervoor te zorgen dat het uitbreidingsproces succesvol verloopt.

| 2. | Het valt niet te loochenen dat de door het Comité vertegenwoordigde lokale en regionale overheden een sleutelrol vervullen in de dialoog met de kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten, die allemaal een zeer verschillende, door historische en culturele factoren bepaalde vorm van decentralisering kennen. |
| --- | --- |

2.

Het valt niet te loochenen dat de door het Comité vertegenwoordigde lokale en regionale overheden een sleutelrol vervullen in de dialoog met de kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten, die allemaal een zeer verschillende, door historische en culturele factoren bepaalde vorm van decentralisering kennen.

| 3. | Voor het proces van uitbreiding is het noodzakelijk dat er een gedecentraliseerd informatie- en communicatiebeleid op regionaal en lokaal niveau wordt ontwikkeld. Het Comité is bereid de regionale en lokale overheden op dit punt te ondersteunen, zodat ze zich kunnen voorbereiden op hun toekomstige taken en beter kunnen samenwerken met hun Europese zusterorganisaties. |
| --- | --- |

3.

Voor het proces van uitbreiding is het noodzakelijk dat er een gedecentraliseerd informatie- en communicatiebeleid op regionaal en lokaal niveau wordt ontwikkeld. Het Comité is bereid de regionale en lokale overheden op dit punt te ondersteunen, zodat ze zich kunnen voorbereiden op hun toekomstige taken en beter kunnen samenwerken met hun Europese zusterorganisaties.

| 4. | Het Comité wil met zijn externe beleid de politieke dialoog en de economische en culturele samenwerking tussen de lokale en regionale overheden in de kandidaat-lidstaten, de potentiële kandidaat-lidstaten en de huidige lidstaten van de EU bevorderen. |
| --- | --- |

4.

Het Comité wil met zijn externe beleid de politieke dialoog en de economische en culturele samenwerking tussen de lokale en regionale overheden in de kandidaat-lidstaten, de potentiële kandidaat-lidstaten en de huidige lidstaten van de EU bevorderen.

| 5. | Het Comité werkt er hard aan om via directe interinstitutionele contacten, het organiseren van openbare evenementen en vakconferenties en het opzetten van werkgroepen de capaciteit van de lokale en regionale overheden op juridisch, financieel en bestuurlijk gebied verder op te bouwen. |
| --- | --- |

5.

Het Comité werkt er hard aan om via directe interinstitutionele contacten, het organiseren van openbare evenementen en vakconferenties en het opzetten van werkgroepen de capaciteit van de lokale en regionale overheden op juridisch, financieel en bestuurlijk gebied verder op te bouwen.

| 6. | Het Comité is zeer erkentelijk voor de adviezen en informatie die het heeft gekregen van het Congres van lokale en regionale overheden van de Raad van Europa, alsmede voor de belangrijke bijdragen van de delegaties van de toetredingslanden, de verenigingen van gemeenten uit die landen en diverse ngo's. |
| --- | --- |

6.

Het Comité is zeer erkentelijk voor de adviezen en informatie die het heeft gekregen van het Congres van lokale en regionale overheden van de Raad van Europa, alsmede voor de belangrijke bijdragen van de delegaties van de toetredingslanden, de verenigingen van gemeenten uit die landen en diverse ngo's.

Algemene opmerkingen en suggesties

| 7. | Het Comité is er verheugd over dat - zoals uit de mededeling van de Commissie blijkt - het EU-uitbreidingsproces sinds de goedkeuring van het laatste voortgangsverslag, ondanks de financieel-economische crisis en vele andere uitdagingen, een nieuwe impuls heeft gekregen en dat het van kracht worden van het Verdrag van Lissabon ervoor heeft gezorgd dat de dynamiek van het Europese integratieproces behouden is gebleven. |
| --- | --- |

7.

Het Comité is er verheugd over dat - zoals uit de mededeling van de Commissie blijkt - het EU-uitbreidingsproces sinds de goedkeuring van het laatste voortgangsverslag, ondanks de financieel-economische crisis en vele andere uitdagingen, een nieuwe impuls heeft gekregen en dat het van kracht worden van het Verdrag van Lissabon ervoor heeft gezorgd dat de dynamiek van het Europese integratieproces behouden is gebleven.

| 8. | De toetredingsonderhandelingen met Kroatië verlopen vlot en in juli 2010 zijn de toetredingsonderhandelingen met IJsland van start gegaan, waardoor de zesde uitbreiding van de EU steeds dichterbij komt. |
| --- | --- |

8.

De toetredingsonderhandelingen met Kroatië verlopen vlot en in juli 2010 zijn de toetredingsonderhandelingen met IJsland van start gegaan, waardoor de zesde uitbreiding van de EU steeds dichterbij komt.

| 9. | Het is echter zaak om nieuwe toetredingen goed voor te bereiden door consequent vast te houden aan de geformuleerde criteria. |
| --- | --- |

9.

Het is echter zaak om nieuwe toetredingen goed voor te bereiden door consequent vast te houden aan de geformuleerde criteria.

| 10. | Het toetredingsproces biedt de betrokken landen zonder meer een unieke kans om politieke en economische hervormingen door te voeren, waarmee ze hun bestuur en economie in overeenstemming kunnen brengen met de Europese normen, de economische crisis kunnen aanpakken en de 2020-hervormingsagenda ten uitvoer kunnen leggen. |
| --- | --- |

10.

Het toetredingsproces biedt de betrokken landen zonder meer een unieke kans om politieke en economische hervormingen door te voeren, waarmee ze hun bestuur en economie in overeenstemming kunnen brengen met de Europese normen, de economische crisis kunnen aanpakken en de 2020-hervormingsagenda ten uitvoer kunnen leggen.

| 11. | Bedacht moet worden dat de landen die voor toetreding in aanmerking komen, met name die op de Westelijke Balkan, zeer verschillende politieke en administratieve structuren en tradities kennen – voor een deel ook op regionaal en lokaal niveau – en dat ze zich qua ontwikkelingsniveau sterk van elkaar onderscheiden. Hiermee zal in de loop van het uitbreidingsproces op adequate wijze rekening moeten worden gehouden. |
| --- | --- |

11.

Bedacht moet worden dat de landen die voor toetreding in aanmerking komen, met name die op de Westelijke Balkan, zeer verschillende politieke en administratieve structuren en tradities kennen – voor een deel ook op regionaal en lokaal niveau – en dat ze zich qua ontwikkelingsniveau sterk van elkaar onderscheiden. Hiermee zal in de loop van het uitbreidingsproces op adequate wijze rekening moeten worden gehouden.

| 12. | Met name de landen van de Westelijke Balkan hebben behoefte aan doelgerichte maatregelen ter verbetering van de positie van middelgrote en kleine bedrijven op regionaal en lokaal niveau. Daardoor kunnen meer arbeidsplaatsen worden geschapen, wat vooral jongeren uit onderontwikkelde perifere gebieden er minder snel toe zal aanzetten te migreren. |
| --- | --- |

12.

Met name de landen van de Westelijke Balkan hebben behoefte aan doelgerichte maatregelen ter verbetering van de positie van middelgrote en kleine bedrijven op regionaal en lokaal niveau. Daardoor kunnen meer arbeidsplaatsen worden geschapen, wat vooral jongeren uit onderontwikkelde perifere gebieden er minder snel toe zal aanzetten te migreren.

| 13. | De versoepeling van de visumplicht voor sommige landen van de Westelijke Balkan is een goed voorbeeld van hoeveel er bereikt kan worden als strenge criteria worden gekoppeld aan het toekennen van bepaalde voordelen. |
| --- | --- |

13.

De versoepeling van de visumplicht voor sommige landen van de Westelijke Balkan is een goed voorbeeld van hoeveel er bereikt kan worden als strenge criteria worden gekoppeld aan het toekennen van bepaalde voordelen.

| 14. | Het stemt het Comité tot voldoening dat er sinds het laatste voortgangsverslag doorbraken zijn geweest in enkele langlopende bilaterale geschillen en dat de aanzet kon worden gegeven tot overleg tussen de toetredingslanden, waarbij deze zelf meer verantwoordelijkheid zijn gaan nemen op het gebied van regionale samenwerking. |
| --- | --- |

14.

Het stemt het Comité tot voldoening dat er sinds het laatste voortgangsverslag doorbraken zijn geweest in enkele langlopende bilaterale geschillen en dat de aanzet kon worden gegeven tot overleg tussen de toetredingslanden, waarbij deze zelf meer verantwoordelijkheid zijn gaan nemen op het gebied van regionale samenwerking.

| 15. | Daarentegen sluit het Comité niet de ogen voor het feit dat er in de meeste landen nog een hele reeks uitdagingen is en dat er slechts heel traag en aarzelend stappen worden gezet om oplossingen te vinden. Vooral op de gebieden staatsopbouw, rechtsstaat en ontwikkeling van de bestuurlijke capaciteit op m.n. regionaal en lokaal niveau zullen er hervormingen moeten worden doorgevoerd, terwijl ook de governance, het justitiële apparaat en de bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad op alle overheidsniveaus moeten worden verbeterd. |
| --- | --- |

15.

Daarentegen sluit het Comité niet de ogen voor het feit dat er in de meeste landen nog een hele reeks uitdagingen is en dat er slechts heel traag en aarzelend stappen worden gezet om oplossingen te vinden. Vooral op de gebieden staatsopbouw, rechtsstaat en ontwikkeling van de bestuurlijke capaciteit op m.n. regionaal en lokaal niveau zullen er hervormingen moeten worden doorgevoerd, terwijl ook de governance, het justitiële apparaat en de bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad op alle overheidsniveaus moeten worden verbeterd.

| 16. | Men zal door moeten gaan met het ondersteunen van de inspanningen van de toetredingslanden door middelen ter beschikking te stellen via het instrument voor pretoetredingssteun (IPA) en via leningen van de Europese Investeringsbank en andere internationale financiële instellingen. |
| --- | --- |

16.

Men zal door moeten gaan met het ondersteunen van de inspanningen van de toetredingslanden door middelen ter beschikking te stellen via het instrument voor pretoetredingssteun (IPA) en via leningen van de Europese Investeringsbank en andere internationale financiële instellingen.

| 17. | In de meeste landen van de Westelijke Balkan en in Turkije zijn concrete maatregelen nodig om elke vorm van discriminatie te bestrijden en om beter te kunnen opkomen voor de mensenrechten, in het bijzonder de rechten van vrouwen en kinderen en van de Roma. Wat met name Turkije betreft, komt het aan op: inachtneming van de mensenrechten van alle Cyprioten, een moratorium op kolonisatie, onmiddellijke teruggave van Famagusta aan zijn rechtmatige bewoners, overeenkomstig de resoluties van de VN-Veiligheidsraad, en toepassing van het protocol van Ankara, hetgeen een voorwaarde van de EU is. |
| --- | --- |

17.

In de meeste landen van de Westelijke Balkan en in Turkije zijn concrete maatregelen nodig om elke vorm van discriminatie te bestrijden en om beter te kunnen opkomen voor de mensenrechten, in het bijzonder de rechten van vrouwen en kinderen en van de Roma. Wat met name Turkije betreft, komt het aan op: inachtneming van de mensenrechten van alle Cyprioten, een moratorium op kolonisatie, onmiddellijke teruggave van Famagusta aan zijn rechtmatige bewoners, overeenkomstig de resoluties van de VN-Veiligheidsraad, en toepassing van het protocol van Ankara, hetgeen een voorwaarde van de EU is.

| 18. | Zonder goed voorbereide en adequaat opgeleide politici en ambtenaren op regionaal en lokaal niveau kunnen de inspanningen op weg naar toetreding niet met succes worden bekroond. |
| --- | --- |

18.

Zonder goed voorbereide en adequaat opgeleide politici en ambtenaren op regionaal en lokaal niveau kunnen de inspanningen op weg naar toetreding niet met succes worden bekroond.

| 19. | De toetredingslanden worden opgeroepen hun streven naar decentralisering en regionalisering voort te zetten, wat het ook gemakkelijker zal maken om een noodzakelijk geacht gedecentraliseerd informatie- en communicatiebeleid te voeren en een civiele en politieke dialoog tussen de Europese Unie en de burgers van de toetredingslanden op te zetten. |
| --- | --- |

19.

De toetredingslanden worden opgeroepen hun streven naar decentralisering en regionalisering voort te zetten, wat het ook gemakkelijker zal maken om een noodzakelijk geacht gedecentraliseerd informatie- en communicatiebeleid te voeren en een civiele en politieke dialoog tussen de Europese Unie en de burgers van de toetredingslanden op te zetten.

| 20. | De capaciteit van de lokale en regionale organen op juridisch, financieel en administratief terrein zal moeten worden versterkt en overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel dienen er zoveel mogelijk bevoegdheden te worden overgedragen aan de regionale en lokale niveaus, waarbij ervoor moet worden gezorgd dat deze niveaus over voldoende financiële middelen beschikken. |
| --- | --- |

20.

De capaciteit van de lokale en regionale organen op juridisch, financieel en administratief terrein zal moeten worden versterkt en overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel dienen er zoveel mogelijk bevoegdheden te worden overgedragen aan de regionale en lokale niveaus, waarbij ervoor moet worden gezorgd dat deze niveaus over voldoende financiële middelen beschikken.

| 21. | De Europese macroregionale strategieën zijn een belangrijk instrument om, ook via een opwaardering van de regionale en lokale overheden, vaart te zetten achter het integratieproces. De EU-strategie voor het Donaugebied en de toekomstige EU-strategie voor de Adriatisch-Ionische macroregio bieden nieuwe mogelijkheden voor regionale samenwerkingsverbanden, met o.a. de kandidaat-lidstaten. |
| --- | --- |

21.

De Europese macroregionale strategieën zijn een belangrijk instrument om, ook via een opwaardering van de regionale en lokale overheden, vaart te zetten achter het integratieproces. De EU-strategie voor het Donaugebied en de toekomstige EU-strategie voor de Adriatisch-Ionische macroregio bieden nieuwe mogelijkheden voor regionale samenwerkingsverbanden, met o.a. de kandidaat-lidstaten.

| 22. | Al vanaf 2000 heeft het Adriatisch-Ionisch initiatief (AII) zich tot doel gesteld vrede, veiligheid, ontwikkeling en samenwerking tussen de EU en de Westelijke Balkanregio te waarborgen. Voorts zet de Adriatisch-Ionische Raad zich bij de Europese instellingen en met medewerking van de nationale, regionale en lokale instellingen ervoor in de EU-strategie voor de Adriatisch-Ionische regio te ondersteunen. |
| --- | --- |

22.

Al vanaf 2000 heeft het Adriatisch-Ionisch initiatief (AII) zich tot doel gesteld vrede, veiligheid, ontwikkeling en samenwerking tussen de EU en de Westelijke Balkanregio te waarborgen. Voorts zet de Adriatisch-Ionische Raad zich bij de Europese instellingen en met medewerking van de nationale, regionale en lokale instellingen ervoor in de EU-strategie voor de Adriatisch-Ionische regio te ondersteunen.

| 23. | De betrokken lidstaten en de Europese Commissie zouden moeten nagaan in welke mate tussen de verschillende macroregionale EU-strategieën koppelingen en synergieën kunnen worden gecreëerd. |
| --- | --- |

23.

De betrokken lidstaten en de Europese Commissie zouden moeten nagaan in welke mate tussen de verschillende macroregionale EU-strategieën koppelingen en synergieën kunnen worden gecreëerd.

| 24. | De Commissie wordt verzocht te bekijken hoe de bestaande Europese groeperingen voor territoriale samenwerking (EGTS) die actief zijn in de Westelijke Balkan en het Middellandse Zeegebied, kunnen worden benut om de lokale en regionale overheden in de Westelijke Balkan en Turkije aan te passen aan het acquis communautaire. |
| --- | --- |

24.

De Commissie wordt verzocht te bekijken hoe de bestaande Europese groeperingen voor territoriale samenwerking (EGTS) die actief zijn in de Westelijke Balkan en het Middellandse Zeegebied, kunnen worden benut om de lokale en regionale overheden in de Westelijke Balkan en Turkije aan te passen aan het acquis communautaire.

| 25. | Vooral de landen van de Westelijke Balkan en Turkije zouden passende maatregelen moeten nemen om het aantal vrouwen dat werkzaam is in de lokale en regionale bestuursorganen, aanzienlijk te verhogen. |
| --- | --- |

25.

Vooral de landen van de Westelijke Balkan en Turkije zouden passende maatregelen moeten nemen om het aantal vrouwen dat werkzaam is in de lokale en regionale bestuursorganen, aanzienlijk te verhogen.

| 26. | Het Comité beveelt de Europese Commissie aan om in toekomstige verslagen over de uitbreidingsstrategie dieper in te gaan op de situatie per land en op de mate van lokaal en regionaal zelfbestuur in de toetredingslanden, zulks met het oog op de belangrijke rol die de decentrale overheden spelen bij de uitvoering van het EU-beleid. Deze landen zullen ook meer moeten worden doordrongen van de noodzaak om hervormingen door te voeren die zijn gericht op uitbreiding van decentralisatie en regionalisering. |
| --- | --- |

26.

Het Comité beveelt de Europese Commissie aan om in toekomstige verslagen over de uitbreidingsstrategie dieper in te gaan op de situatie per land en op de mate van lokaal en regionaal zelfbestuur in de toetredingslanden, zulks met het oog op de belangrijke rol die de decentrale overheden spelen bij de uitvoering van het EU-beleid. Deze landen zullen ook meer moeten worden doordrongen van de noodzaak om hervormingen door te voeren die zijn gericht op uitbreiding van decentralisatie en regionalisering.

Aanbevelingen per land

A)   Kandidaat-Lidstaten

Kroatië

| 27. | Het Comité is ermee ingenomen dat Kroatië tijdens de in 2010 en 2011 gevoerde toetredingsonderhandelingen met de EU zoveel vooruitgang heeft geboekt dat deze onderhandelingen op 30 juni 2011 officieel konden worden afgerond, zodat het land naar verwachting op 1 juli 2013 de 28e lidstaat van de EU kan worden. |
| --- | --- |

27.

Het Comité is ermee ingenomen dat Kroatië tijdens de in 2010 en 2011 gevoerde toetredingsonderhandelingen met de EU zoveel vooruitgang heeft geboekt dat deze onderhandelingen op 30 juni 2011 officieel konden worden afgerond, zodat het land naar verwachting op 1 juli 2013 de 28e lidstaat van de EU kan worden.

| 28. | Het is echter ook dringend noodzakelijk dat Kroatië de tijd neemt om aan de nog niet-nageleefde criteria uit hoofdstuk 23 te voldoen. Het gaat daarbij vooral om de onvoorwaardelijke samenwerking met het ICTY, de integrale aanpak van corruptie en de georganiseerde misdaad door de hoogste bestuursorganen, een onafhankelijke en goed functionerende rechterlijke macht en respect voor en bescherming van minderheden alsook de terugkeer van vluchtelingen. |
| --- | --- |

28.

Het is echter ook dringend noodzakelijk dat Kroatië de tijd neemt om aan de nog niet-nageleefde criteria uit hoofdstuk 23 te voldoen. Het gaat daarbij vooral om de onvoorwaardelijke samenwerking met het ICTY, de integrale aanpak van corruptie en de georganiseerde misdaad door de hoogste bestuursorganen, een onafhankelijke en goed functionerende rechterlijke macht en respect voor en bescherming van minderheden alsook de terugkeer van vluchtelingen.

| 29. | Ten aanzien van de hervorming van het openbaar bestuur zijn nog meer inspanningen vereist, waarbij ook de regionale en lokale bestuursorganen beslist moeten worden betrokken. De hervorming heeft als doel om de huidige logge bureaucratische procedures en het al te sterk gepolitiseerde overheidsapparaat te vervangen en de capaciteitsopbouw, de efficiency, de onafhankelijkheid en de betrouwbaarheid van het bestuur op alle niveaus te versterken. |
| --- | --- |

29.

Ten aanzien van de hervorming van het openbaar bestuur zijn nog meer inspanningen vereist, waarbij ook de regionale en lokale bestuursorganen beslist moeten worden betrokken. De hervorming heeft als doel om de huidige logge bureaucratische procedures en het al te sterk gepolitiseerde overheidsapparaat te vervangen en de capaciteitsopbouw, de efficiency, de onafhankelijkheid en de betrouwbaarheid van het bestuur op alle niveaus te versterken.

| 30. | Er dient snel werk te worden gemaakt van de tenuitvoerlegging van de nieuwe wet inzake de salarissen van lokale en regionale beambten, en van de „Nationale strategie voor de bijscholing van ambtenaren en andere werknemers van gemeentelijke en regionale bestuursorganen”, zodat de decentrale dienstverlening aan de burgers kan worden verbeterd en er een modern en efficiënt openbaar bestuur kan worden opgebouwd. |
| --- | --- |

30.

Er dient snel werk te worden gemaakt van de tenuitvoerlegging van de nieuwe wet inzake de salarissen van lokale en regionale beambten, en van de „Nationale strategie voor de bijscholing van ambtenaren en andere werknemers van gemeentelijke en regionale bestuursorganen”, zodat de decentrale dienstverlening aan de burgers kan worden verbeterd en er een modern en efficiënt openbaar bestuur kan worden opgebouwd.

| 31. | Ondanks vooruitgang op het gebied van het regionale beleid en de coördinatie van de structuurfondsen zullen er nog meer maatregelen moeten worden genomen om het regionale en lokale niveau nauwer te betrekken bij de uitvoering van het EU-cohesiebeleid en om de regio's en gemeenten via de inzet van adequaat opgeleide en goed voorbereide administratieve medewerkers en regionale en lokale politici de mogelijkheid te bieden, projecten op te zetten die in aanmerking komen voor financiering via de EU-fondsen. Op die manier kunnen de verschillen in ontwikkelingsniveaus tussen de Kroatische regio's worden aangepakt, wat de territoriale samenhang ten goede zou komen. |
| --- | --- |

31.

Ondanks vooruitgang op het gebied van het regionale beleid en de coördinatie van de structuurfondsen zullen er nog meer maatregelen moeten worden genomen om het regionale en lokale niveau nauwer te betrekken bij de uitvoering van het EU-cohesiebeleid en om de regio's en gemeenten via de inzet van adequaat opgeleide en goed voorbereide administratieve medewerkers en regionale en lokale politici de mogelijkheid te bieden, projecten op te zetten die in aanmerking komen voor financiering via de EU-fondsen. Op die manier kunnen de verschillen in ontwikkelingsniveaus tussen de Kroatische regio's worden aangepakt, wat de territoriale samenhang ten goede zou komen.

| 32. | Het verdient aanbeveling om over te gaan tot de tenuitvoerlegging van een decentraliseringsstrategie die o.a. zorgt voor een verbetering van de financiële situatie van de regionale en lokale overheden en die de regionale en lokale organen ook mogelijkheden biedt om deel te nemen aan het wetgevende proces, en tot de tenuitvoerlegging van de in juli 2010 goedgekeurde Guidelines for Functional Decentralisation and Territorial Organisation. |
| --- | --- |

32.

Het verdient aanbeveling om over te gaan tot de tenuitvoerlegging van een decentraliseringsstrategie die o.a. zorgt voor een verbetering van de financiële situatie van de regionale en lokale overheden en die de regionale en lokale organen ook mogelijkheden biedt om deel te nemen aan het wetgevende proces, en tot de tenuitvoerlegging van de in juli 2010 goedgekeurde Guidelines for Functional Decentralisation and Territorial Organisation.

| 33. | Het is een verheugende zaak dat de regio's en gemeenten tal van eigen initiatieven nemen op het gebied van locatiebeleid, waarbij bijv. via vermindering van bureaucratische obstakels en via praktische ondersteuning een aantrekkelijk investeringsklimaat wordt geschapen, zodat zich meer bedrijven ter plaatse gaan vestigen en nieuwe werkgelegenheid wordt geschapen. De juridische onzekerheid die er heerst als het gaat om eigendomskwesties, zal hopelijk door nieuwe wettelijke bepalingen worden weggenomen. |
| --- | --- |

33.

Het is een verheugende zaak dat de regio's en gemeenten tal van eigen initiatieven nemen op het gebied van locatiebeleid, waarbij bijv. via vermindering van bureaucratische obstakels en via praktische ondersteuning een aantrekkelijk investeringsklimaat wordt geschapen, zodat zich meer bedrijven ter plaatse gaan vestigen en nieuwe werkgelegenheid wordt geschapen. De juridische onzekerheid die er heerst als het gaat om eigendomskwesties, zal hopelijk door nieuwe wettelijke bepalingen worden weggenomen.

| 34. | De recente verbetering van de bilaterale contacten van Kroatië met andere landen die voor toetreding in aanmerking komen, zoals Servië, en met naburige lidstaten van de EU, zoals Slovenië, heeft zich dankzij grensoverschrijdende regionale en lokale samenwerkingsverbanden in versterkte mate doorgezet. |
| --- | --- |

34.

De recente verbetering van de bilaterale contacten van Kroatië met andere landen die voor toetreding in aanmerking komen, zoals Servië, en met naburige lidstaten van de EU, zoals Slovenië, heeft zich dankzij grensoverschrijdende regionale en lokale samenwerkingsverbanden in versterkte mate doorgezet.

| 35. | De vooruitgang die is geboekt op het gebied van de rechten van minderheden, de culturele rechten, de bescherming van minderheden en de terugkeer van vluchtelingen, moet worden geconsolideerd door de betrokken actoren op regionaal en lokaal niveau nog meer verantwoording te geven. Met behulp van een doelgericht regionaal subsidiebeleid moet de terugkeer van vluchtelingen worden gestimuleerd, en dan vooral naar regio's die sedert de vervolgingen tijdens de oorlog in het voormalige Joegoslavië nog altijd in ernstige mate ontvolkt zijn. Daarbij valt het toe te juichen dat Servië nauwer is gaan samenwerken met de UNHCR. |
| --- | --- |

35.

De vooruitgang die is geboekt op het gebied van de rechten van minderheden, de culturele rechten, de bescherming van minderheden en de terugkeer van vluchtelingen, moet worden geconsolideerd door de betrokken actoren op regionaal en lokaal niveau nog meer verantwoording te geven. Met behulp van een doelgericht regionaal subsidiebeleid moet de terugkeer van vluchtelingen worden gestimuleerd, en dan vooral naar regio's die sedert de vervolgingen tijdens de oorlog in het voormalige Joegoslavië nog altijd in ernstige mate ontvolkt zijn. Daarbij valt het toe te juichen dat Servië nauwer is gaan samenwerken met de UNHCR.

Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië

| 36. | Het Comité stelt tot zijn tevredenheid vast dat de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië nog altijd voldoet aan de politieke criteria en ook in 2010 vooruitgang heeft geboekt. Er zijn echter verdere inspanningen en nog meer hervormingsbereidheid nodig op de meeste terreinen die door de politieke criteria worden bestreken (zoals een onafhankelijk justitieapparaat, hervorming van het openbaar bestuur en vrijheid van meningsuiting in de media). Essentieel voor de toenadering van het land tot de EU is onder andere het onderhouden van met name grensoverschrijdende regionale en lokale betrekkingen van goed nabuurschap, met inbegrip van een wederzijds aanvaarde oplossing betreffende zijn naam in het kader van de lopende procedure onder aegide van de Verenigde Naties. |
| --- | --- |

36.

Het Comité stelt tot zijn tevredenheid vast dat de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië nog altijd voldoet aan de politieke criteria en ook in 2010 vooruitgang heeft geboekt. Er zijn echter verdere inspanningen en nog meer hervormingsbereidheid nodig op de meeste terreinen die door de politieke criteria worden bestreken (zoals een onafhankelijk justitieapparaat, hervorming van het openbaar bestuur en vrijheid van meningsuiting in de media). Essentieel voor de toenadering van het land tot de EU is onder andere het onderhouden van met name grensoverschrijdende regionale en lokale betrekkingen van goed nabuurschap, met inbegrip van een wederzijds aanvaarde oplossing betreffende zijn naam in het kader van de lopende procedure onder aegide van de Verenigde Naties.

| 37. | Er moet meer overleg komen over kwesties die betrekking hebben op de relatie tussen de verschillende bevolkingsgroepen, terwijl de bevoegde parlementaire commissie regelmatig bijeen zou moeten komen, zodat de doelstellingen van het Akkoord van Ohrid kunnen worden verwezenlijkt. |
| --- | --- |

37.

Er moet meer overleg komen over kwesties die betrekking hebben op de relatie tussen de verschillende bevolkingsgroepen, terwijl de bevoegde parlementaire commissie regelmatig bijeen zou moeten komen, zodat de doelstellingen van het Akkoord van Ohrid kunnen worden verwezenlijkt.

| 38. | Het is verheugend dat het decentraliseringsproces - een van de hoekstenen van het in Ohrid gesloten kaderverdrag - is voortgezet, dat de interministeriële werkgroep die zich bezighoudt met decentralisering, regelmatig bijeen is gekomen en dat het desbetreffende programma en actieplan voor de periode 2008-2010 zijn bijgewerkt. |
| --- | --- |

38.

Het is verheugend dat het decentraliseringsproces - een van de hoekstenen van het in Ohrid gesloten kaderverdrag - is voortgezet, dat de interministeriële werkgroep die zich bezighoudt met decentralisering, regelmatig bijeen is gekomen en dat het desbetreffende programma en actieplan voor de periode 2008-2010 zijn bijgewerkt.

| 39. | Het Comité is ermee ingenomen dat er meer gemeenten zijn gaan meedoen aan de laatste fase van de financiële decentralisering. Van de 85 gemeenten zijn er nu in totaal 77 die aan deze fase deelnemen. |
| --- | --- |

39.

Het Comité is ermee ingenomen dat er meer gemeenten zijn gaan meedoen aan de laatste fase van de financiële decentralisering. Van de 85 gemeenten zijn er nu in totaal 77 die aan deze fase deelnemen.

| 40. | Verder constateert het Comité met voldoening dat de wet inzake de financiering van het lokale zelfbestuur ingrijpend is gewijzigd, en dat de gemeenten tot 2013 meer btw zullen ontvangen - 4,5 % i.p.v. 3 % - wat overigens nog altijd niet genoeg is voor de gemeenten om de aan hun gedelegeerde taken naar behoren te kunnen vervullen. |
| --- | --- |

40.

Verder constateert het Comité met voldoening dat de wet inzake de financiering van het lokale zelfbestuur ingrijpend is gewijzigd, en dat de gemeenten tot 2013 meer btw zullen ontvangen - 4,5 % i.p.v. 3 % - wat overigens nog altijd niet genoeg is voor de gemeenten om de aan hun gedelegeerde taken naar behoren te kunnen vervullen.

| 41. | Het valt toe te juichen dat er nu een strategie is uitgestippeld die erop gericht is om het beheer van stukken grond die eigendom zijn van de staat, vanaf 2011 over te dragen aan de gemeenten. Hopelijk zal deze strategie zo snel mogelijk ten uitvoer worden gelegd. |
| --- | --- |

41.

Het valt toe te juichen dat er nu een strategie is uitgestippeld die erop gericht is om het beheer van stukken grond die eigendom zijn van de staat, vanaf 2011 over te dragen aan de gemeenten. Hopelijk zal deze strategie zo snel mogelijk ten uitvoer worden gelegd.

| 42. | Al hebben verschillende gemeenten meer controle gekregen over hun eigen financiën, toch blijft er behoefte bestaan aan nieuwe programma's voor capaciteitsopbouw, waardoor het gemeentelijke niveau nieuwe mogelijkheden krijgt op het gebied van belastingadministratie, scholing van personeel en financiële controle. Het valt te betreuren dat de hervormingen waarover overeenstemming is bereikt in het maandelijks bijeenkomende Comité op hoog niveau dat zich bezighoudt met openbaar bestuur, niet op systematische en effectieve wijze worden doorgevoerd. |
| --- | --- |

42.

Al hebben verschillende gemeenten meer controle gekregen over hun eigen financiën, toch blijft er behoefte bestaan aan nieuwe programma's voor capaciteitsopbouw, waardoor het gemeentelijke niveau nieuwe mogelijkheden krijgt op het gebied van belastingadministratie, scholing van personeel en financiële controle. Het valt te betreuren dat de hervormingen waarover overeenstemming is bereikt in het maandelijks bijeenkomende Comité op hoog niveau dat zich bezighoudt met openbaar bestuur, niet op systematische en effectieve wijze worden doorgevoerd.

| 43. | De betrokken ministeries zullen zich bijzondere inspanningen moeten getroosten om meer vaart te zetten achter kwesties op het gebied van decentralisering en capaciteitsopbouw t.a.v. het financiële en budgettaire beleid op lokaal niveau. Het is jammer dat de interministeriële commissie die toezicht houdt op de financiering van gemeenten, slechts eenmaal in vergadering bijeen is gekomen, dat bij de financiering van gemeentelijke projecten door de centrale overheid onvoldoende transparantie aan de dag is gelegd en dat ook de coördinatie te wensen heeft overgelaten, wat ten koste is gegaan van een evenwichtige regionale ontwikkeling. |
| --- | --- |

43.

De betrokken ministeries zullen zich bijzondere inspanningen moeten getroosten om meer vaart te zetten achter kwesties op het gebied van decentralisering en capaciteitsopbouw t.a.v. het financiële en budgettaire beleid op lokaal niveau. Het is jammer dat de interministeriële commissie die toezicht houdt op de financiering van gemeenten, slechts eenmaal in vergadering bijeen is gekomen, dat bij de financiering van gemeentelijke projecten door de centrale overheid onvoldoende transparantie aan de dag is gelegd en dat ook de coördinatie te wensen heeft overgelaten, wat ten koste is gegaan van een evenwichtige regionale ontwikkeling.

| 44. | Het Comité betreurt de ernstige vertraging bij de uitvoering van de actieprogramma's voor regionale ontwikkeling en de nog altijd tekortschietende technische capaciteiten in de ministeries en lokale bestuursorganen die zich bezighouden met de voorbereiding en uitvoering van projecten. |
| --- | --- |

44.

Het Comité betreurt de ernstige vertraging bij de uitvoering van de actieprogramma's voor regionale ontwikkeling en de nog altijd tekortschietende technische capaciteiten in de ministeries en lokale bestuursorganen die zich bezighouden met de voorbereiding en uitvoering van projecten.

| 45. | Er zullen rechtvaardige criteria moeten worden opgesteld aan de hand waarvan de middelen uit de nationale investeringsfondsen worden verdeeld over de gemeenten, teneinde de schijn van partijpolitieke of etnische overwegingen en discriminatie van etnische minderheden bij de toekenning te vermijden. |
| --- | --- |

45.

Er zullen rechtvaardige criteria moeten worden opgesteld aan de hand waarvan de middelen uit de nationale investeringsfondsen worden verdeeld over de gemeenten, teneinde de schijn van partijpolitieke of etnische overwegingen en discriminatie van etnische minderheden bij de toekenning te vermijden.

| 46. | Het is noodzakelijk dat de rechten van minderheden op alle niveaus juridisch worden verankerd en dat etnische gemeenschappen, m.n. de Roma, beter worden geïntegreerd. De regering wordt opgeroepen om het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden te ratificeren en de status van de organen die zich bezighouden met de betrekkingen tussen de verschillende etnische gemeenschappen, op te waarderen. |
| --- | --- |

46.

Het is noodzakelijk dat de rechten van minderheden op alle niveaus juridisch worden verankerd en dat etnische gemeenschappen, m.n. de Roma, beter worden geïntegreerd. De regering wordt opgeroepen om het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden te ratificeren en de status van de organen die zich bezighouden met de betrekkingen tussen de verschillende etnische gemeenschappen, op te waarderen.

| 47. | Weliswaar betekent de wet inzake het lokale zelfbestuur dat een aantal fundamentele bevoegdheden worden overgedragen aan de plaatselijke overheden, maar de uitvoering hiervan wordt tegengewerkt door weer andere wetgevende bepalingen alsmede door een tekort aan financiële middelen. |
| --- | --- |

47.

Weliswaar betekent de wet inzake het lokale zelfbestuur dat een aantal fundamentele bevoegdheden worden overgedragen aan de plaatselijke overheden, maar de uitvoering hiervan wordt tegengewerkt door weer andere wetgevende bepalingen alsmede door een tekort aan financiële middelen.

IJsland

| 48. | Tot tevredenheid van het Comité heeft de Europese Raad in juni 2010 besloten om de toetredingsonderhandelingen met IJsland te openen, en voldoet dit land aan de politieke criteria. IJsland is een goed functionerende parlementaire democratie met sterke instituties, stabiele constitutionele en wetgevende structuren, een hecht verankerd justitieel apparaat en een efficiënt openbaar bestuur. |
| --- | --- |

48.

Tot tevredenheid van het Comité heeft de Europese Raad in juni 2010 besloten om de toetredingsonderhandelingen met IJsland te openen, en voldoet dit land aan de politieke criteria. IJsland is een goed functionerende parlementaire democratie met sterke instituties, stabiele constitutionele en wetgevende structuren, een hecht verankerd justitieel apparaat en een efficiënt openbaar bestuur.

| 49. | IJsland kent al competente lokale overheden, maar het Comité beveelt een verdere decentralisering en de overdracht van meer bevoegdheden aan de gemeenten aan om recht te doen aan het subsidiariteitsbeginsel. |
| --- | --- |

49.

IJsland kent al competente lokale overheden, maar het Comité beveelt een verdere decentralisering en de overdracht van meer bevoegdheden aan de gemeenten aan om recht te doen aan het subsidiariteitsbeginsel.

| 50. | Met doelgerichte en door de EU gesteunde regionale ontwikkelingsprojecten kan de leegloop van afgelegen kleine gemeentes worden tegengegaan en kan worden voorkomen dat de bevolking zich te veel gaat concentreren in enkele gemeenten. |
| --- | --- |

50.

Met doelgerichte en door de EU gesteunde regionale ontwikkelingsprojecten kan de leegloop van afgelegen kleine gemeentes worden tegengegaan en kan worden voorkomen dat de bevolking zich te veel gaat concentreren in enkele gemeenten.

| 51. | Het stemt tot tevredenheid dat er binnen de teams die de toetredingsonderhandelingen voeren, werkgroepen met het thema „regionaal beleid” zijn opgericht. Het Comité beveelt aan om lokale vertegenwoordigers hier een prominente rol te geven. |
| --- | --- |

51.

Het stemt tot tevredenheid dat er binnen de teams die de toetredingsonderhandelingen voeren, werkgroepen met het thema „regionaal beleid” zijn opgericht. Het Comité beveelt aan om lokale vertegenwoordigers hier een prominente rol te geven.

| 52. | Krachtens de EU-Verdragen heeft iedere burger van de Unie actief en passief kiesrecht bij de lokale verkiezingen in de lidstaat waar hij of zij verblijf houdt, onder dezelfde voorwaarden als de onderdanen van die staat (art. 40 van het Handvest van de grondrechten). Er wordt bij IJsland dan ook op aangedrongen zijn stemrechtsysteem bij lokale verkiezingen hiermee in overeenstemming te brengen. |
| --- | --- |

52.

Krachtens de EU-Verdragen heeft iedere burger van de Unie actief en passief kiesrecht bij de lokale verkiezingen in de lidstaat waar hij of zij verblijf houdt, onder dezelfde voorwaarden als de onderdanen van die staat (art. 40 van het Handvest van de grondrechten). Er wordt bij IJsland dan ook op aangedrongen zijn stemrechtsysteem bij lokale verkiezingen hiermee in overeenstemming te brengen.

| 53. | Bij de IJslandse bevolking en verschillende politieke groeperingen bestaat veel scepsis over en weerstand tegen toetreding tot de EU. Er moeten dan ook nog grote inspanningen worden geleverd om de IJslandse burgers grondig te informeren over de gevolgen van EU-lidmaatschap voor hun land. Daarbij zou beslist het lokale niveau intensief moeten worden betrokken. |
| --- | --- |

53.

Bij de IJslandse bevolking en verschillende politieke groeperingen bestaat veel scepsis over en weerstand tegen toetreding tot de EU. Er moeten dan ook nog grote inspanningen worden geleverd om de IJslandse burgers grondig te informeren over de gevolgen van EU-lidmaatschap voor hun land. Daarbij zou beslist het lokale niveau intensief moeten worden betrokken.

| 54. | Er zouden met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel passende wetgevende maatregelen moeten worden genomen om de bevoegdheden van de centrale overheid en die van de lokale organen duidelijk af te bakenen. Verder is er behoefte aan een wetgevingsinstrument dat de lokale overheden kunnen gebruiken om beslissingen die indruisen tegen de beginselen van lokaal zelfbestuur, aan te vechten. |
| --- | --- |

54.

Er zouden met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel passende wetgevende maatregelen moeten worden genomen om de bevoegdheden van de centrale overheid en die van de lokale organen duidelijk af te bakenen. Verder is er behoefte aan een wetgevingsinstrument dat de lokale overheden kunnen gebruiken om beslissingen die indruisen tegen de beginselen van lokaal zelfbestuur, aan te vechten.

| 55. | Het Comité is zich bewust van het probleem dat 26 van de 76 IJslandse gemeenten minder dan 500 inwoners tellen en dat de gemeenten veelal zeer ver van elkaar verwijderd liggen. Een verdere vermindering van het aantal gemeenten zou er dan ook toe leiden dat de mensen lange afstanden moeten afleggen om de weg te vinden naar hun gemeentelijke instellingen en vertegenwoordigingen. Daarom wordt aanbevolen om de samenwerking tussen kleine gemeenten actief te stimuleren, om ervoor te zorgen dat deze niet worden opgeheven en ze de kans krijgen om gemeenschappelijke, door de EU gesteunde projecten touw op te zetten en uit te voeren. |
| --- | --- |

55.

Het Comité is zich bewust van het probleem dat 26 van de 76 IJslandse gemeenten minder dan 500 inwoners tellen en dat de gemeenten veelal zeer ver van elkaar verwijderd liggen. Een verdere vermindering van het aantal gemeenten zou er dan ook toe leiden dat de mensen lange afstanden moeten afleggen om de weg te vinden naar hun gemeentelijke instellingen en vertegenwoordigingen. Daarom wordt aanbevolen om de samenwerking tussen kleine gemeenten actief te stimuleren, om ervoor te zorgen dat deze niet worden opgeheven en ze de kans krijgen om gemeenschappelijke, door de EU gesteunde projecten touw op te zetten en uit te voeren.

Turkije

| 56. | Het Comité hoopt dat de huidige grondwet kan worden vervangen door een civiele grondwet die tot stand komt na maximaal overleg met de verschillende maatschappelijke groepen en geledingen, waaronder lokale en regionale vertegenwoordigers en alle etnische minderheden en geloofsgemeenschappen. In dit verband is het Comité verheugd dat de hervorming van de grondwet is goedgekeurd en er naar democratisering en liberalisering wordt gestreefd. Het hoopt dat een en ander het politieke klimaat zal verbeteren en de politieke partijen en organen zal aanmoedigen met elkaar in dialoog te gaan en compromissen te sluiten. De grondwetshervorming moet nu dan ook snel ten uitvoer worden gelegd. Daarbij moet worden gestreefd naar een brede consensus van politieke partijen en maatschappelijke organisaties. |
| --- | --- |

56.

Het Comité hoopt dat de huidige grondwet kan worden vervangen door een civiele grondwet die tot stand komt na maximaal overleg met de verschillende maatschappelijke groepen en geledingen, waaronder lokale en regionale vertegenwoordigers en alle etnische minderheden en geloofsgemeenschappen. In dit verband is het Comité verheugd dat de hervorming van de grondwet is goedgekeurd en er naar democratisering en liberalisering wordt gestreefd. Het hoopt dat een en ander het politieke klimaat zal verbeteren en de politieke partijen en organen zal aanmoedigen met elkaar in dialoog te gaan en compromissen te sluiten. De grondwetshervorming moet nu dan ook snel ten uitvoer worden gelegd. Daarbij moet worden gestreefd naar een brede consensus van politieke partijen en maatschappelijke organisaties.

| 57. | Het Comité spreekt zijn waardering uit voor de ingezette hervormingen en voor de wil om verdere hervormingen door te voeren. Daarvan zullen ook de lokale en regionale overheden de vruchten plukken. |
| --- | --- |

57.

Het Comité spreekt zijn waardering uit voor de ingezette hervormingen en voor de wil om verdere hervormingen door te voeren. Daarvan zullen ook de lokale en regionale overheden de vruchten plukken.

| 58. | De Turkse regering zou zich ondanks de tot tevredenheid stemmende vooruitgang die er is geboekt, moeten blijven inspannen voor respect voor de vrijheid van godsdienst, de rechten van vrouwen en de grondrechten van vrije meningsuiting en persvrijheid. Turkije wordt opgeroepen alles in het werk te stellen om nieuwe wetgeving goed te keuren waarin deze zaken vereist worden. Dit ter waarborging van de vrije uitoefening van deze rechten door niet-moslimgemeenschappen, zodat zij zonder beperkingen activiteiten kunnen verrichten. |
| --- | --- |

58.

De Turkse regering zou zich ondanks de tot tevredenheid stemmende vooruitgang die er is geboekt, moeten blijven inspannen voor respect voor de vrijheid van godsdienst, de rechten van vrouwen en de grondrechten van vrije meningsuiting en persvrijheid. Turkije wordt opgeroepen alles in het werk te stellen om nieuwe wetgeving goed te keuren waarin deze zaken vereist worden. Dit ter waarborging van de vrije uitoefening van deze rechten door niet-moslimgemeenschappen, zodat zij zonder beperkingen activiteiten kunnen verrichten.

| 59. | Er is vooruitgang geboekt op het gebied van regionaal beleid en t.a.v. de coördinatie van de instrumenten van het structuurbeleid, terwijl subnationale spelers meer bij de voorbereiding ervan zijn betrokken, maar op nationaal niveau zal de efficiency van de hiermee belaste overheidsinstellingen nog moeten worden verbeterd, zodat de middelen doelmatiger kunnen worden benut en alle bestuursniveaus in Turkije gedegen op de benutting van de structuurfondsen worden voorbereid. |
| --- | --- |

59.

Er is vooruitgang geboekt op het gebied van regionaal beleid en t.a.v. de coördinatie van de instrumenten van het structuurbeleid, terwijl subnationale spelers meer bij de voorbereiding ervan zijn betrokken, maar op nationaal niveau zal de efficiency van de hiermee belaste overheidsinstellingen nog moeten worden verbeterd, zodat de middelen doelmatiger kunnen worden benut en alle bestuursniveaus in Turkije gedegen op de benutting van de structuurfondsen worden voorbereid.

| 60. | Het Comité is ervan overtuigd dat een oplossing van het nog altijd voortslepende probleem van de Koerden in m.n. het oosten en zuidoosten van het land dichterbij kan worden gebracht door versterking van het regionale en lokale bestuur. Het beveelt de Turkse autoriteiten aan om hun inspanningen ter versterking van het lokale en regionale bestuur kracht bij te zetten aan de hand van een langlopende decentralisatiestrategie. Ook roept het de Turkse autoriteiten op om meer middelen uit te trekken voor het lokale bestuur. |
| --- | --- |

60.

Het Comité is ervan overtuigd dat een oplossing van het nog altijd voortslepende probleem van de Koerden in m.n. het oosten en zuidoosten van het land dichterbij kan worden gebracht door versterking van het regionale en lokale bestuur. Het beveelt de Turkse autoriteiten aan om hun inspanningen ter versterking van het lokale en regionale bestuur kracht bij te zetten aan de hand van een langlopende decentralisatiestrategie. Ook roept het de Turkse autoriteiten op om meer middelen uit te trekken voor het lokale bestuur.

| 61. | Het Comité stelt voor na te gaan in hoeverre goede praktijken uit de EU m.b.t. de verdeling van de macht tussen het regionale en nationale niveau en de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en decentralisatie zouden kunnen helpen bij het vinden van een oplossing voor de problemen. |
| --- | --- |

61.

Het Comité stelt voor na te gaan in hoeverre goede praktijken uit de EU m.b.t. de verdeling van de macht tussen het regionale en nationale niveau en de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en decentralisatie zouden kunnen helpen bij het vinden van een oplossing voor de problemen.

| 62. | Turkije wordt opgeroepen in de lopende onderhandelingen bereidheid te tonen om de kwestie Cyprus op te lossen, en de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over Cyprus uit te voeren. |
| --- | --- |

62.

Turkije wordt opgeroepen in de lopende onderhandelingen bereidheid te tonen om de kwestie Cyprus op te lossen, en de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over Cyprus uit te voeren.

| 63. | Het Comité betreurt dat er geen schot zit in de tenuitvoerlegging van het tweede aanvullend protocol bij de associatieovereenkomst (het zgn. „Ankara-protocol”), waarmee de sinds 1996 bestaande douane-unie met Turkije werd uitgebreid tot tien nieuwe lidstaten, waaronder Cyprus. |
| --- | --- |

63.

Het Comité betreurt dat er geen schot zit in de tenuitvoerlegging van het tweede aanvullend protocol bij de associatieovereenkomst (het zgn. „Ankara-protocol”), waarmee de sinds 1996 bestaande douane-unie met Turkije werd uitgebreid tot tien nieuwe lidstaten, waaronder Cyprus.

| 64. | Het Comité steunt de inspanningen die de Europese Commissie sinds vorig jaar aan de dag legt om projectpartnerschappen te creëren tussen gemeenten uit EU-lidstaten en Turkije, teneinde deze laatste te helpen bij de ontwikkeling, vorming en uitbreiding van hun beleid op het vlak van afvalbeheer, milieubescherming, transport en verkeer, sociale dienstverlening, energie, toerisme en cultuur. |
| --- | --- |

64.

Het Comité steunt de inspanningen die de Europese Commissie sinds vorig jaar aan de dag legt om projectpartnerschappen te creëren tussen gemeenten uit EU-lidstaten en Turkije, teneinde deze laatste te helpen bij de ontwikkeling, vorming en uitbreiding van hun beleid op het vlak van afvalbeheer, milieubescherming, transport en verkeer, sociale dienstverlening, energie, toerisme en cultuur.

| 65. | Het zou positief zijn als gemeenten en provincies zonder voorafgaande toestemming van het ministerie van Binnenlandse zaken contacten met regio's en gemeenten uit andere landen zouden kunnen aanknopen. Het Comité moedigt regionale en lokale instellingen uit EU-lidstaten aan om intensiever met Turkse regio's en gemeenten samen te werken. |
| --- | --- |

65.

Het zou positief zijn als gemeenten en provincies zonder voorafgaande toestemming van het ministerie van Binnenlandse zaken contacten met regio's en gemeenten uit andere landen zouden kunnen aanknopen. Het Comité moedigt regionale en lokale instellingen uit EU-lidstaten aan om intensiever met Turkse regio's en gemeenten samen te werken.

| 66. | Het regionale en lokale niveau moet vroegtijdig bij het toetredingsproces worden betrokken, aangezien veel EU-wetgeving op deze niveaus moet worden omgezet. Het is dan ook van bijzonder groot belang dat de lokale en regionale bestuurscapaciteit wordt versterkt. |
| --- | --- |

66.

Het regionale en lokale niveau moet vroegtijdig bij het toetredingsproces worden betrokken, aangezien veel EU-wetgeving op deze niveaus moet worden omgezet. Het is dan ook van bijzonder groot belang dat de lokale en regionale bestuurscapaciteit wordt versterkt.

| 67. | Het Comité is bereid met vertegenwoordigers van de Turkse lokale en regionale overheden een gemengd raadgevend comité te vormen om het decentralisatieproces in Turkije nog meer te ondersteunen en concreet bij te dragen aan de ontwikkeling van instellingen en de versterking van de lokale en regionale bestuurscapaciteit. |
| --- | --- |

67.

Het Comité is bereid met vertegenwoordigers van de Turkse lokale en regionale overheden een gemengd raadgevend comité te vormen om het decentralisatieproces in Turkije nog meer te ondersteunen en concreet bij te dragen aan de ontwikkeling van instellingen en de versterking van de lokale en regionale bestuurscapaciteit.

| 68. | De invloed van de gouverneur op het regionale bestuur zou geleidelijk moeten worden verkleind. |
| --- | --- |

68.

De invloed van de gouverneur op het regionale bestuur zou geleidelijk moeten worden verkleind.

| 69. | Er zou een wettelijk kader moeten komen op grond waarvan de lokale en regionale overheden verplicht dienen te worden geraadpleegd indien aan hun belangen en bevoegdheden wordt geraakt. |
| --- | --- |

69.

Er zou een wettelijk kader moeten komen op grond waarvan de lokale en regionale overheden verplicht dienen te worden geraadpleegd indien aan hun belangen en bevoegdheden wordt geraakt.

| 70. | Turkije blijft een land met grote regionale verschillen, wat betekent dat het regionale en structuurbeleid voor de enorme uitdaging staat om deze verschillen geleidelijk te doen verdwijnen. Daarom zou een algemene strategie moeten worden uitgewerkt ter verkleining van de ontwikkelingskloof tussen stedelijke en plattelandsgebieden. |
| --- | --- |

70.

Turkije blijft een land met grote regionale verschillen, wat betekent dat het regionale en structuurbeleid voor de enorme uitdaging staat om deze verschillen geleidelijk te doen verdwijnen. Daarom zou een algemene strategie moeten worden uitgewerkt ter verkleining van de ontwikkelingskloof tussen stedelijke en plattelandsgebieden.

| 71. | Wat het acquis communautaire betreft, zou in de eerste plaats zo snel mogelijk een begin moeten worden gemaakt met hoofdstuk 22 (regionaal beleid en coördinatie van de instrumenten van het structuurbeleid). |
| --- | --- |

71.

Wat het acquis communautaire betreft, zou in de eerste plaats zo snel mogelijk een begin moeten worden gemaakt met hoofdstuk 22 (regionaal beleid en coördinatie van de instrumenten van het structuurbeleid).

| 72. | Er zou dringend een wet moeten worden aangenomen inzake de financiering van provincies en gemeenten, zodat de decentrale overheden voldoende middelen krijgen om zich te kunnen kwijten van hun plichten en taken. |
| --- | --- |

72.

Er zou dringend een wet moeten worden aangenomen inzake de financiering van provincies en gemeenten, zodat de decentrale overheden voldoende middelen krijgen om zich te kunnen kwijten van hun plichten en taken.

| 73. | Turkije heeft als regionale speler een belangrijke rol in de EU-strategie voor het Zwarte Zeegebied en zou zich daarom in dit verband samen met de direct betrokken regio's langs de Zwarte Zee actiever moeten opstellen. |
| --- | --- |

73.

Turkije heeft als regionale speler een belangrijke rol in de EU-strategie voor het Zwarte Zeegebied en zou zich daarom in dit verband samen met de direct betrokken regio's langs de Zwarte Zee actiever moeten opstellen.

B)   Potentiële Kandidaat-Lidstaten

Albanië

| 74. | De inspanningen van Albanië om te voldoen aan de politieke criteria van de EU, met name door het nakomen van de verplichtingen in het kader van de stabilisatie- en associatieovereenkomst, moeten worden toegejuicht. |
| --- | --- |

74.

De inspanningen van Albanië om te voldoen aan de politieke criteria van de EU, met name door het nakomen van de verplichtingen in het kader van de stabilisatie- en associatieovereenkomst, moeten worden toegejuicht.

| 75. | Albanië moet op het vlak van regionaal beleid nog belangrijke maatregelen nemen om te voldoen aan de Europese maatstaven. In het oog springende tekortkomingen zijn het ontbreken van een territoriale indeling op basis waarvan NUTS 2-regio's kunnen worden afgebakend, en van één gecoördineerde wetgeving voor de uitvoering van regionale ontwikkelingsprojecten. |
| --- | --- |

75.

Albanië moet op het vlak van regionaal beleid nog belangrijke maatregelen nemen om te voldoen aan de Europese maatstaven. In het oog springende tekortkomingen zijn het ontbreken van een territoriale indeling op basis waarvan NUTS 2-regio's kunnen worden afgebakend, en van één gecoördineerde wetgeving voor de uitvoering van regionale ontwikkelingsprojecten.

| 76. | Het Comité betreurt het dat de lokale overheden nog over onvoldoende financiële middelen beschikken (het is voor hen met name lastig zelf financiële bijdragen te innen), dat hun bestedingsmogelijkheden beperkt zijn en dat de uitvoering van maatregelen ter bevordering van decentralisatie en bestuurlijke autonomie (en daarmee tot overdracht van bevoegdheden aan de subnationale bestuursniveaus), zeer langzaam verloopt. |
| --- | --- |

76.

Het Comité betreurt het dat de lokale overheden nog over onvoldoende financiële middelen beschikken (het is voor hen met name lastig zelf financiële bijdragen te innen), dat hun bestedingsmogelijkheden beperkt zijn en dat de uitvoering van maatregelen ter bevordering van decentralisatie en bestuurlijke autonomie (en daarmee tot overdracht van bevoegdheden aan de subnationale bestuursniveaus), zeer langzaam verloopt.

| 77. | Op alle niveaus is nog onvoldoende geschoold personeel aanwezig om efficiënt van EU-programma's gebruik te kunnen maken. |
| --- | --- |

77.

Op alle niveaus is nog onvoldoende geschoold personeel aanwezig om efficiënt van EU-programma's gebruik te kunnen maken.

| 78. | De democratie in Albanië moet worden versterkt, met name met het oog op een beter functioneren van de politieke instellingen en ter bevordering van een partijoverstijgende dialoog, zodat het land politiek stabieler en het bestuur administratief efficiënter kan worden gemaakt, wat een voorwaarde is voor het doorvoeren van de noodzakelijke hervormingen. In dit verband is het absoluut noodzakelijk dat de oppositie deelneemt aan de werkzaamheden van het parlement. |
| --- | --- |

78.

De democratie in Albanië moet worden versterkt, met name met het oog op een beter functioneren van de politieke instellingen en ter bevordering van een partijoverstijgende dialoog, zodat het land politiek stabieler en het bestuur administratief efficiënter kan worden gemaakt, wat een voorwaarde is voor het doorvoeren van de noodzakelijke hervormingen. In dit verband is het absoluut noodzakelijk dat de oppositie deelneemt aan de werkzaamheden van het parlement.

| 79. | De regionale raden zouden rechtstreeks moeten worden verkozen en er zou een nieuwe wet inzake lokaal bestuur moeten komen. |
| --- | --- |

79.

De regionale raden zouden rechtstreeks moeten worden verkozen en er zou een nieuwe wet inzake lokaal bestuur moeten komen.

| 80. | Ter versterking van het lokale en regionale bestuursniveau zou overwogen kunnen worden om een nieuwe invulling te geven aan de rol van de prefecten, hun controlebevoegdheden in te perken en duidelijk vast te leggen dat ze verantwoording moeten afleggen aan de regionale raden. |
| --- | --- |

80.

Ter versterking van het lokale en regionale bestuursniveau zou overwogen kunnen worden om een nieuwe invulling te geven aan de rol van de prefecten, hun controlebevoegdheden in te perken en duidelijk vast te leggen dat ze verantwoording moeten afleggen aan de regionale raden.

| 81. | De door de OVSE aanbevolen hervorming van het kiesrecht zou moeten worden goedgekeurd, zodat op alle niveaus verkiezingen kunnen worden gehouden die voldoen aan de Europese en internationale normen. Het Comité neemt er kennis van dat de gemeenteraadsverkiezingen van 8 mei 2011 volgens het verslag van de OVSE en het Congres van lokale en regionale overheden van de Raad van Europa over het algemeen transparant, eerlijk en rustig zijn verlopen. Het Comité raadt vooral aan om duidelijke regels voor de geldigheid van de uitgebrachte stemmen op te stellen en hoopt dat de politieke partijen het normale partijpolitieke leven weer oppakken. |
| --- | --- |

81.

De door de OVSE aanbevolen hervorming van het kiesrecht zou moeten worden goedgekeurd, zodat op alle niveaus verkiezingen kunnen worden gehouden die voldoen aan de Europese en internationale normen. Het Comité neemt er kennis van dat de gemeenteraadsverkiezingen van 8 mei 2011 volgens het verslag van de OVSE en het Congres van lokale en regionale overheden van de Raad van Europa over het algemeen transparant, eerlijk en rustig zijn verlopen. Het Comité raadt vooral aan om duidelijke regels voor de geldigheid van de uitgebrachte stemmen op te stellen en hoopt dat de politieke partijen het normale partijpolitieke leven weer oppakken.

| 82. | In het licht van de recente gewelddadigheden hoopt het Comité dat Albanië dringend alle nodige maatregelen neemt om te zorgen voor politieke stabiliteit op nationaal, regionaal en lokaal niveau. |
| --- | --- |

82.

In het licht van de recente gewelddadigheden hoopt het Comité dat Albanië dringend alle nodige maatregelen neemt om te zorgen voor politieke stabiliteit op nationaal, regionaal en lokaal niveau.

| 83. | Vertegenwoordigers van de gemeenten zouden absoluut bij alle onderhandelingen met de EU moeten worden betrokken. |
| --- | --- |

83.

Vertegenwoordigers van de gemeenten zouden absoluut bij alle onderhandelingen met de EU moeten worden betrokken.

Bosnië en Herzegovina

| 84. | Het Comité betreurt het dat in Bosnië en Herzegovina ook in 2010 maar weinig vooruitgang is geboekt met het doorvoeren van belangrijke hervormingen en dat de tegenstrijdigheden tussen de grondwet en het Europees Mensenrechtenverdrag blijven bestaan, ondanks een uitspraak van het Europees Hof voor de rechten van de mens. |
| --- | --- |

84.

Het Comité betreurt het dat in Bosnië en Herzegovina ook in 2010 maar weinig vooruitgang is geboekt met het doorvoeren van belangrijke hervormingen en dat de tegenstrijdigheden tussen de grondwet en het Europees Mensenrechtenverdrag blijven bestaan, ondanks een uitspraak van het Europees Hof voor de rechten van de mens.

| 85. | De grondwet moet derhalve dringend worden herzien en alle overheidsinstellingen moeten efficiënter en beter gaan functioneren, zodat de Europese wet- en regelgeving kan worden overgenomen, omgezet en toegepast. |
| --- | --- |

85.

De grondwet moet derhalve dringend worden herzien en alle overheidsinstellingen moeten efficiënter en beter gaan functioneren, zodat de Europese wet- en regelgeving kan worden overgenomen, omgezet en toegepast.

| 86. | Het is onaanvaardbaar dat burgers die zichzelf niet als lid van een van de drie bevolkingsgroepen (Bosniërs, Kroaten of Serviërs) beschouwen, zich volgens de Bosnische grondwet nog altijd geen kandidaat kunnen stellen voor het presidentschap en voor het nationale parlement. Het Europees Hof voor de rechten van de mens heeft geoordeeld dat dit in strijd is met de universele mensenrechten. |
| --- | --- |

86.

Het is onaanvaardbaar dat burgers die zichzelf niet als lid van een van de drie bevolkingsgroepen (Bosniërs, Kroaten of Serviërs) beschouwen, zich volgens de Bosnische grondwet nog altijd geen kandidaat kunnen stellen voor het presidentschap en voor het nationale parlement. Het Europees Hof voor de rechten van de mens heeft geoordeeld dat dit in strijd is met de universele mensenrechten.

| 87. | Het is een goede zaak dat de ministerraad in maart 2010 een actieplan heeft aangenomen voor de omzetting van het vonnis van het Europees Hof voor de rechten van de mens en een werkgroep heeft opgericht, maar het is betreurenswaardig dat deze werkgroep tot nu toe nog nergens overeenstemming over heeft bereikt. |
| --- | --- |

87.

Het is een goede zaak dat de ministerraad in maart 2010 een actieplan heeft aangenomen voor de omzetting van het vonnis van het Europees Hof voor de rechten van de mens en een werkgroep heeft opgericht, maar het is betreurenswaardig dat deze werkgroep tot nu toe nog nergens overeenstemming over heeft bereikt.

| 88. | Het Comité betreurt het dat ook bij de verkiezingen van vorig jaar stembeperkingen golden op basis van etnische afkomst en woonplaats. Dergelijke beperkingen zijn in flagrante tegenspraak met de democratische beginselen en het recht op gelijke behandeling zonder discriminatie. |
| --- | --- |

88.

Het Comité betreurt het dat ook bij de verkiezingen van vorig jaar stembeperkingen golden op basis van etnische afkomst en woonplaats. Dergelijke beperkingen zijn in flagrante tegenspraak met de democratische beginselen en het recht op gelijke behandeling zonder discriminatie.

| 89. | Het is spijtig dat nog altijd bij lange na niet wordt voldaan aan de voorwaarden voor sluiting van het Bureau van de Hoge Vertegenwoordiger, zoals de verdeling van eigendommen tussen staat en subnationale bestuursniveaus. Bovendien voert een van etnische tegenstellingen uitgaande denkwijze in de wetgevende en uitvoerende lichamen op alle niveaus nog altijd zeer sterk de boventoon en worden de werkzaamheden van deze lichamen nauwelijks gecoördineerd. |
| --- | --- |

89.

Het is spijtig dat nog altijd bij lange na niet wordt voldaan aan de voorwaarden voor sluiting van het Bureau van de Hoge Vertegenwoordiger, zoals de verdeling van eigendommen tussen staat en subnationale bestuursniveaus. Bovendien voert een van etnische tegenstellingen uitgaande denkwijze in de wetgevende en uitvoerende lichamen op alle niveaus nog altijd zeer sterk de boventoon en worden de werkzaamheden van deze lichamen nauwelijks gecoördineerd.

| 90. | Het Comité is teleurgesteld dat Bosnië en Herzegovina het enige land is dat in 2011 niet aan de volkstelling deelneemt, omdat tot nu toe geen wetgeving ter zake is goedgekeurd. |
| --- | --- |

90.

Het Comité is teleurgesteld dat Bosnië en Herzegovina het enige land is dat in 2011 niet aan de volkstelling deelneemt, omdat tot nu toe geen wetgeving ter zake is goedgekeurd.

| 91. | Wat het functioneren van het gerechtelijk apparaat betreft, is enige vooruitgang geboekt, maar op het niveau van de entiteiten en de kantons moet nog het nodige worden verbeterd. |
| --- | --- |

91.

Wat het functioneren van het gerechtelijk apparaat betreft, is enige vooruitgang geboekt, maar op het niveau van de entiteiten en de kantons moet nog het nodige worden verbeterd.

| 92. | Helaas kan op het vlak van corruptiebestrijding slechts matige vooruitgang worden opgetekend, verloopt de gerechtelijke vervolging van corruptiezaken slechts langzaam en is slechts in een klein aantal zich op hoog niveau afspelende corruptiezaken tot strafrechtelijke vervolging overgegaan. Dit is mede te wijten aan de gebrekkige uitvoering van wetgeving en aan coördinatieproblemen tussen de entiteiten. |
| --- | --- |

92.

Helaas kan op het vlak van corruptiebestrijding slechts matige vooruitgang worden opgetekend, verloopt de gerechtelijke vervolging van corruptiezaken slechts langzaam en is slechts in een klein aantal zich op hoog niveau afspelende corruptiezaken tot strafrechtelijke vervolging overgegaan. Dit is mede te wijten aan de gebrekkige uitvoering van wetgeving en aan coördinatieproblemen tussen de entiteiten.

| 93. | Het stemt tot tevredenheid dat het aantal mono-etnische scholen is afgenomen en er in de meeste scholen een gemeenschappelijk 9-jarig leerplan is ingevoerd, maar het valt te betreuren dat leerlingen binnen de schoolmuren nog altijd in etnische groepen worden opgedeeld. |
| --- | --- |

93.

Het stemt tot tevredenheid dat het aantal mono-etnische scholen is afgenomen en er in de meeste scholen een gemeenschappelijk 9-jarig leerplan is ingevoerd, maar het valt te betreuren dat leerlingen binnen de schoolmuren nog altijd in etnische groepen worden opgedeeld.

| 94. | Hoewel Bosnië en Herzegovina financiële ondersteuning ontvangt via het IPA, heeft het helaas nog niet voldoende noodzakelijke structuren kunnen opbouwen om de EU-fondsen decentraal te beheren. |
| --- | --- |

94.

Hoewel Bosnië en Herzegovina financiële ondersteuning ontvangt via het IPA, heeft het helaas nog niet voldoende noodzakelijke structuren kunnen opbouwen om de EU-fondsen decentraal te beheren.

| 95. | De entiteiten, kantons en gemeenten in de Federatie van Bosnië-Herzegovina hebben overlappende bevoegdheden, wat leidt tot specifieke problemen, omdat tot nu toe is nagelaten de wetgeving van de verschillende bestuursniveaus te harmoniseren. |
| --- | --- |

95.

De entiteiten, kantons en gemeenten in de Federatie van Bosnië-Herzegovina hebben overlappende bevoegdheden, wat leidt tot specifieke problemen, omdat tot nu toe is nagelaten de wetgeving van de verschillende bestuursniveaus te harmoniseren.

| 96. | Het Comité wijst resoluut af dat met name de Republika Srpska steeds weer de territoriale eenheid van het land, zijn instellingen en bevoegdheden ter discussie stelt, en uit scherpe kritiek op de jongste pogingen van de Republika Srpska om via een referendum de legitimiteit van de hoge vertegenwoordiger en de rechtsmacht van de nationale rechtbanken ter discussie te stellen. Wat Bosnië en Herzegovina betreft, pleit het Comité ervoor om het nationale niveau op bepaalde terreinen meer bevoegdheden te geven en om één economische ruimte tot stand te brengen. In dit verband roept het ook de politici in de entiteiten en kantons op zich constructief op te stellen, in de geest van de interim-regeling. |
| --- | --- |

96.

Het Comité wijst resoluut af dat met name de Republika Srpska steeds weer de territoriale eenheid van het land, zijn instellingen en bevoegdheden ter discussie stelt, en uit scherpe kritiek op de jongste pogingen van de Republika Srpska om via een referendum de legitimiteit van de hoge vertegenwoordiger en de rechtsmacht van de nationale rechtbanken ter discussie te stellen. Wat Bosnië en Herzegovina betreft, pleit het Comité ervoor om het nationale niveau op bepaalde terreinen meer bevoegdheden te geven en om één economische ruimte tot stand te brengen. In dit verband roept het ook de politici in de entiteiten en kantons op zich constructief op te stellen, in de geest van de interim-regeling.

| 97. | De middelen van het lokaal bestuur zijn momenteel zeer beperkt, de kwestie van het openbaar eigendom is nog niet tot klaarheid gebracht en de etnische criteria voor de uitoefening van politieke rechten op regionaal en lokaal niveau dienen dringend te worden herzien. |
| --- | --- |

97.

De middelen van het lokaal bestuur zijn momenteel zeer beperkt, de kwestie van het openbaar eigendom is nog niet tot klaarheid gebracht en de etnische criteria voor de uitoefening van politieke rechten op regionaal en lokaal niveau dienen dringend te worden herzien.

| 98. | Op alle niveaus moet met name het beleid inzake openbaar eigendom met spoed worden hervormd. |
| --- | --- |

98.

Op alle niveaus moet met name het beleid inzake openbaar eigendom met spoed worden hervormd.

| 99. | Het Comité dringt er bij de verantwoordelijken op alle niveaus van de staat op aan om nauwer grensoverschrijdend samen te werken met de buurlanden. |
| --- | --- |

99.

Het Comité dringt er bij de verantwoordelijken op alle niveaus van de staat op aan om nauwer grensoverschrijdend samen te werken met de buurlanden.

Servië

| 100. | Het stemt tot tevredenheid dat Servië vooruitgang heeft geboekt met zijn politieke hervormingsagenda en flink is opgeschoten met het nakomen van de verplichtingen in het kader van de stabilisatie- en associatieovereenkomst. Verdere inspanningen zijn echter noodzakelijk. |
| --- | --- |

100.

Het stemt tot tevredenheid dat Servië vooruitgang heeft geboekt met zijn politieke hervormingsagenda en flink is opgeschoten met het nakomen van de verplichtingen in het kader van de stabilisatie- en associatieovereenkomst. Verdere inspanningen zijn echter noodzakelijk.

| 101. | Tevens is het positief dat Servië veel werk heeft verzet om zich te verzoenen met de rest van de Westelijke Balkan en bovendien constructief samenwerkt met het Internationale Strafhof voor het voormalige Joegoslavië. |
| --- | --- |

101.

Tevens is het positief dat Servië veel werk heeft verzet om zich te verzoenen met de rest van de Westelijke Balkan en bovendien constructief samenwerkt met het Internationale Strafhof voor het voormalige Joegoslavië.

| 102. | Het Comité juicht het nadrukkelijk toe dat Servië en Kosovo gestart zijn met rechtstreekse besprekingen en op een aantal kleine punten al nader tot elkaar zijn gekomen. Het roept beide partijen op hun dialoog een constructief vervolg te geven. |
| --- | --- |

102.

Het Comité juicht het nadrukkelijk toe dat Servië en Kosovo gestart zijn met rechtstreekse besprekingen en op een aantal kleine punten al nader tot elkaar zijn gekomen. Het roept beide partijen op hun dialoog een constructief vervolg te geven.

| 103. | Het Comité constateert met voldoening dat het nieuwe statuut voor de autonome provincie Vojvodina op 1 januari 2010 in werking is getreden, maar roept de Servische regering op om zo snel mogelijk werk te maken van een aantal bepalingen uit dit statuut waaraan nog niet is voldaan, zoals de overdracht van openbaar eigendom aan de autonome provincie. |
| --- | --- |

103.

Het Comité constateert met voldoening dat het nieuwe statuut voor de autonome provincie Vojvodina op 1 januari 2010 in werking is getreden, maar roept de Servische regering op om zo snel mogelijk werk te maken van een aantal bepalingen uit dit statuut waaraan nog niet is voldaan, zoals de overdracht van openbaar eigendom aan de autonome provincie.

| 104. | Het is in het bijzonder positief dat 2010 meer inspanningen en initiatieven ter decentralisering van het bestuur te zien heeft gegeven. |
| --- | --- |

104.

Het is in het bijzonder positief dat 2010 meer inspanningen en initiatieven ter decentralisering van het bestuur te zien heeft gegeven.

| 105. | In de Servische delegatie die de onderhandelingen met de EU voert, zouden absoluut vertegenwoordigers van de autonome provincie Vojvodina en van de Servische vereniging van steden en gemeenten moeten worden opgenomen. |
| --- | --- |

105.

In de Servische delegatie die de onderhandelingen met de EU voert, zouden absoluut vertegenwoordigers van de autonome provincie Vojvodina en van de Servische vereniging van steden en gemeenten moeten worden opgenomen.

| 106. | Er zouden wettelijke bepalingen moeten worden geformuleerd op grond waarvan de lokale en regionale instellingen verplicht door de nationale regering dienen te worden geraadpleegd indien aan hun belangen en bevoegdheden wordt geraakt. |
| --- | --- |

106.

Er zouden wettelijke bepalingen moeten worden geformuleerd op grond waarvan de lokale en regionale instellingen verplicht door de nationale regering dienen te worden geraadpleegd indien aan hun belangen en bevoegdheden wordt geraakt.

| 107. | Verder zouden wettelijke randvoorwaarden moeten worden geschapen en prikkels moeten worden gegeven om de communicatie tussen gemeenten te bevorderen, teneinde de prestaties van het openbaar bestuur te verbeteren en te bewerkstellingen dat zuiniger met de beschikbare middelen wordt omgegaan. |
| --- | --- |

107.

Verder zouden wettelijke randvoorwaarden moeten worden geschapen en prikkels moeten worden gegeven om de communicatie tussen gemeenten te bevorderen, teneinde de prestaties van het openbaar bestuur te verbeteren en te bewerkstellingen dat zuiniger met de beschikbare middelen wordt omgegaan.

| 108. | Servië kent nog altijd een uitermate hoog aantal vluchtelingen. Voor hen moet een oplossing worden gevonden, hetgeen met name omvangrijke maatregelen op gemeentelijk niveau vereist. |
| --- | --- |

108.

Servië kent nog altijd een uitermate hoog aantal vluchtelingen. Voor hen moet een oplossing worden gevonden, hetgeen met name omvangrijke maatregelen op gemeentelijk niveau vereist.

Montenegro

| 109. | Het is positief dat Montenegro flinke vooruitgang heeft geboekt met de vervulling van de in het kader van het stabilisatie- en associatieproces geformuleerde politieke criteria en voorwaarden, al blijven meer inspanningen noodzakelijk. |
| --- | --- |

109.

Het is positief dat Montenegro flinke vooruitgang heeft geboekt met de vervulling van de in het kader van het stabilisatie- en associatieproces geformuleerde politieke criteria en voorwaarden, al blijven meer inspanningen noodzakelijk.

| 110. | Een transparant en betrouwbaar lokaal bestuur is van groot belang evenals een verdere decentralisatie van bevoegdheden en financiële middelen. |
| --- | --- |

110.

Een transparant en betrouwbaar lokaal bestuur is van groot belang evenals een verdere decentralisatie van bevoegdheden en financiële middelen.

| 111. | De wet inzake de regionale bestuursstructuur zou moeten worden goedgekeurd en de wet inzake de lokale financiën zou moeten worden aangevuld. |
| --- | --- |

111.

De wet inzake de regionale bestuursstructuur zou moeten worden goedgekeurd en de wet inzake de lokale financiën zou moeten worden aangevuld.

| 112. | Het Comité dringt aan op betere samenwerking tussen de regering en de minderheidsraden, teneinde te garanderen dat de minderheden vertegenwoordigd zijn in het openbaar bestuur, de centrale overheidsinstanties en de lokale overheden. |
| --- | --- |

112.

Het Comité dringt aan op betere samenwerking tussen de regering en de minderheidsraden, teneinde te garanderen dat de minderheden vertegenwoordigd zijn in het openbaar bestuur, de centrale overheidsinstanties en de lokale overheden.

| 113. | Montenegro zou zijn bestuurscapaciteit op alle terreinen en met name op lokaal niveau moeten blijven versterken, de publieke dienstverlening verder moeten professionaliseren en het openbaar bestuur moeten depolitiseren. |
| --- | --- |

113.

Montenegro zou zijn bestuurscapaciteit op alle terreinen en met name op lokaal niveau moeten blijven versterken, de publieke dienstverlening verder moeten professionaliseren en het openbaar bestuur moeten depolitiseren.

Kosovo

| 114. | Het is positief dat het decentralisatieproces in Kosovo duidelijk resultaten heeft opgeleverd, dat de samenwerking met Eulex is versterkt en dat ook aanzienlijke vooruitgang is geboekt met de uitvoering van de Europese agenda en het hervormingsbeleid. |
| --- | --- |

114.

Het is positief dat het decentralisatieproces in Kosovo duidelijk resultaten heeft opgeleverd, dat de samenwerking met Eulex is versterkt en dat ook aanzienlijke vooruitgang is geboekt met de uitvoering van de Europese agenda en het hervormingsbeleid.

| 115. | Het Comité wil echter snel volledige opheldering over de beschuldigingen die tegen hoge Kosovaarse vertegenwoordigers zijn geuit in de resolutie van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa n.a.v. het Marty-rapport. |
| --- | --- |

115.

Het Comité wil echter snel volledige opheldering over de beschuldigingen die tegen hoge Kosovaarse vertegenwoordigers zijn geuit in de resolutie van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa n.a.v. het Marty-rapport.

| 116. | Het is zorgwekkend dat er in het algemeen geen sprake is van een dialoog of verzoening tussen de verschillende bevolkingsgroepen, noch van de bescherming en integratie van minderheden (m.n. Kosovaarse Serviërs). |
| --- | --- |

116.

Het is zorgwekkend dat er in het algemeen geen sprake is van een dialoog of verzoening tussen de verschillende bevolkingsgroepen, noch van de bescherming en integratie van minderheden (m.n. Kosovaarse Serviërs).

| 117. | Het Comité is zeer bezorgd over de onregelmatigheden, overtredingen en fraude waarvan bij de laatste verkiezingen sprake was en die zich herhaald hebben bij de nieuwe verkiezingsronde die om deze reden nodig was. Dit is helaas een duidelijke aanwijzing dat het land nog geen volwassen democratie is. |
| --- | --- |

117.

Het Comité is zeer bezorgd over de onregelmatigheden, overtredingen en fraude waarvan bij de laatste verkiezingen sprake was en die zich herhaald hebben bij de nieuwe verkiezingsronde die om deze reden nodig was. Dit is helaas een duidelijke aanwijzing dat het land nog geen volwassen democratie is.

| 118. | Kosovo zou het decentralisatieproces en de gemeentelijke hervorming moeten voortzetten en afronden. Het is positief dat een aparte werkgroep voor het noorden van Kosovo is ingesteld binnen het ministerie voor Lokaal bestuur, maar men dient zich te realiseren dat de decentralisatie alleen met medewerking van de plaatselijke bevolking kan worden voltooid. |
| --- | --- |

118.

Kosovo zou het decentralisatieproces en de gemeentelijke hervorming moeten voortzetten en afronden. Het is positief dat een aparte werkgroep voor het noorden van Kosovo is ingesteld binnen het ministerie voor Lokaal bestuur, maar men dient zich te realiseren dat de decentralisatie alleen met medewerking van de plaatselijke bevolking kan worden voltooid.

| 119. | Het Comité ziet met lede ogen aan dat er rond Mitrovica in het noorden van Kosovo juist in de aanloop naar verkiezingen steeds opnieuw sprake is van gewelddadigheden, en betreurt het dat het nog niet is gelukt de bewoners van dit gebied met elkaar te verzoenen. |
| --- | --- |

119.

Het Comité ziet met lede ogen aan dat er rond Mitrovica in het noorden van Kosovo juist in de aanloop naar verkiezingen steeds opnieuw sprake is van gewelddadigheden, en betreurt het dat het nog niet is gelukt de bewoners van dit gebied met elkaar te verzoenen.

Brussel, 1 juli 2011

De voorzitster van het Comité van de Regio's

Mercedes BRESSO

---

| 2.9.2011 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 259/70 |
| --- | --- | --- | --- |

2.9.2011

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 259/70

---

Advies van het Comité van de Regio's — De EU-strategie voor interne veiligheid

2011/C 259/12

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | hoopt dat deze strategie op Europees niveau een concrete meerwaarde kan bieden ten opzichte van gelijkaardige initiatieven van de lidstaten, precies omdat het vraagstuk van de interne veiligheid steeds vaker een grensoverschrijdend karakter krijgt; |
| --- | --- |

—

hoopt dat deze strategie op Europees niveau een concrete meerwaarde kan bieden ten opzichte van gelijkaardige initiatieven van de lidstaten, precies omdat het vraagstuk van de interne veiligheid steeds vaker een grensoverschrijdend karakter krijgt;

| — | wijst erop dat het bij het uitvoeren van maatregelen die gericht zijn op het verzekeren van de interne veiligheid en de veiligheid van de burgers – en in het bijzonder van de privacy – ook absoluut noodzakelijk is om tegelijkertijd de grondrechten te eerbiedigen; |
| --- | --- |

—

wijst erop dat het bij het uitvoeren van maatregelen die gericht zijn op het verzekeren van de interne veiligheid en de veiligheid van de burgers – en in het bijzonder van de privacy – ook absoluut noodzakelijk is om tegelijkertijd de grondrechten te eerbiedigen;

| — | stelt voor dat de EU ook voorziet in de mogelijkheid eengemaakte en lokaal verankerde aanbestedingsinstanties op te richten. Hierdoor zou het mogelijk worden om de gunningsprocedures binnen een gegeven gebied te uniformeren en tegelijkertijd te snoeien in het aantal openbare diensten die overheidsopdrachten voor werken, diensten en leveringen kunnen plaatsen; |
| --- | --- |

—

stelt voor dat de EU ook voorziet in de mogelijkheid eengemaakte en lokaal verankerde aanbestedingsinstanties op te richten. Hierdoor zou het mogelijk worden om de gunningsprocedures binnen een gegeven gebied te uniformeren en tegelijkertijd te snoeien in het aantal openbare diensten die overheidsopdrachten voor werken, diensten en leveringen kunnen plaatsen;

| — | beschouwt het positief dat de Commissie in haar Mededeling een nieuwe wetgevingsmaatregel aankondigt die het rechtskader voor inbeslagnemingen in Europa moet versterken, en beveelt aan in het wetgevingsvoorstel in voorbereiding bij voorkeur aan te geven welke gemeente de natuurlijke bestemming van de in beslag genomen goederen is; |
| --- | --- |

—

beschouwt het positief dat de Commissie in haar Mededeling een nieuwe wetgevingsmaatregel aankondigt die het rechtskader voor inbeslagnemingen in Europa moet versterken, en beveelt aan in het wetgevingsvoorstel in voorbereiding bij voorkeur aan te geven welke gemeente de natuurlijke bestemming van de in beslag genomen goederen is;

| — | is ingenomen met het voornemen van de Commissie om het Comité van de Regio's te betrekken bij de reeds voor dit jaar geplande oprichting van een EU-netwerk voor voorlichting over radicalisering; |
| --- | --- |

—

is ingenomen met het voornemen van de Commissie om het Comité van de Regio's te betrekken bij de reeds voor dit jaar geplande oprichting van een EU-netwerk voor voorlichting over radicalisering;

| — | wenst betrokken te worden bij de herziening van de financiële instrumenten inzake binnenlandse zaken en veiligheid voor de periode na 2013 en wil ook een actieve bijdrage leveren aan het ontwerpen van financiële instrumenten. |
| --- | --- |

—

wenst betrokken te worden bij de herziening van de financiële instrumenten inzake binnenlandse zaken en veiligheid voor de periode na 2013 en wil ook een actieve bijdrage leveren aan het ontwerpen van financiële instrumenten.

| Rapporteur | Giuseppe VARACALLI (IT/ALDE), burgemeester van Gerace (RC) |
| --- | --- |
| Referentiedocument | Mededeling van de Commissie — De EU-interneveiligheidsstrategie in actie: vijf stappen voor een veiliger Europa
  COM(2010) 673 definitief |

Rapporteur

Giuseppe VARACALLI (IT/ALDE), burgemeester van Gerace (RC)

Referentiedocument

Mededeling van de Commissie — De EU-interneveiligheidsstrategie in actie: vijf stappen voor een veiliger Europa

COM(2010) 673 definitief

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Algemene opmerkingen

| 1. | stelt vast dat in de Mededeling van de Europese Commissie aan het Europees Parlement en de Raad getiteld De EU-interneveiligheidsstrategie in actie
   (1), die uitgebracht is in het kader van het programma van Stockholm uit 2009 en het vijfjarige werkprogramma voor justitie en binnenlandse zaken, een algemene strategie voor interne veiligheid naar voren wordt geschoven en een echte activiteitenkalender voor vier jaar wordt vastgelegd. |
| --- | --- |

1.

stelt vast dat in de Mededeling van de Europese Commissie aan het Europees Parlement en de Raad getiteld De EU-interneveiligheidsstrategie in actie
   (1), die uitgebracht is in het kader van het programma van Stockholm uit 2009 en het vijfjarige werkprogramma voor justitie en binnenlandse zaken, een algemene strategie voor interne veiligheid naar voren wordt geschoven en een echte activiteitenkalender voor vier jaar wordt vastgelegd.

| 2. | Volgens het Comité vormt het opstellen en uitvoeren van een Europese strategie voor interne veiligheid een uitdaging die samen aangegaan moet worden door de Europese instellingen, de lidstaten, de lokale en regionale overheden en de maatschappelijke organisaties, ook al hebben ze verschillende rollen en bevoegdheden. |
| --- | --- |

2.

Volgens het Comité vormt het opstellen en uitvoeren van een Europese strategie voor interne veiligheid een uitdaging die samen aangegaan moet worden door de Europese instellingen, de lidstaten, de lokale en regionale overheden en de maatschappelijke organisaties, ook al hebben ze verschillende rollen en bevoegdheden.

| 3. | De Commissiemededeling wordt uitgebracht op een moment dat van bijzonder historisch belang is voor het machtsevenwicht tussen de EU-instellingen, met name na de uitbreiding van de bevoegdheden van het Europees Parlement door het Verdrag van Lissabon, waardoor de verantwoordelijkheden van de verschillende instellingen op het vlak van interne veiligheid nu ook beter gedefinieerd zijn. |
| --- | --- |

3.

De Commissiemededeling wordt uitgebracht op een moment dat van bijzonder historisch belang is voor het machtsevenwicht tussen de EU-instellingen, met name na de uitbreiding van de bevoegdheden van het Europees Parlement door het Verdrag van Lissabon, waardoor de verantwoordelijkheden van de verschillende instellingen op het vlak van interne veiligheid nu ook beter gedefinieerd zijn.

| 4. | De opzet van de Mededeling kan over het algemeen als erg positief beschouwd worden: dit type document vergt natuurlijk een zekere vorm van synthese, maar toch biedt het een gedetailleerde en nauwkeurige analyse van de vele kwesties op het vlak van interne veiligheid in Europa. |
| --- | --- |

4.

De opzet van de Mededeling kan over het algemeen als erg positief beschouwd worden: dit type document vergt natuurlijk een zekere vorm van synthese, maar toch biedt het een gedetailleerde en nauwkeurige analyse van de vele kwesties op het vlak van interne veiligheid in Europa.

| 5. | Tegelijkertijd moet er echter op worden gewezen dat via specifieke maatregelen van lokale en regionale overheden in principe een hoog veiligheidsniveau voor de burgers wordt gegarandeerd. Het komt er dan ook op aan deze hoge standaard verder te ontwikkelen in het kader van de gewaarborgde grondrechten en de garanties die de rechtstaat biedt. Het is van bijzonder belang hierbij rekening te houden met de privacy. De Europese Unie dient deze vereisten ook in aanmerking te nemen bij het sluiten van akkoorden met derde landen, gezien de uitvoeringsmaatregelen die uit deze akkoorden voortvloeien. |
| --- | --- |

5.

Tegelijkertijd moet er echter op worden gewezen dat via specifieke maatregelen van lokale en regionale overheden in principe een hoog veiligheidsniveau voor de burgers wordt gegarandeerd. Het komt er dan ook op aan deze hoge standaard verder te ontwikkelen in het kader van de gewaarborgde grondrechten en de garanties die de rechtstaat biedt. Het is van bijzonder belang hierbij rekening te houden met de privacy. De Europese Unie dient deze vereisten ook in aanmerking te nemen bij het sluiten van akkoorden met derde landen, gezien de uitvoeringsmaatregelen die uit deze akkoorden voortvloeien.

| 6. | In de Mededeling wordt een goede, te onderschrijven methode gevolgd om de vijf strategische doelstellingen concreet te maken, waarbij tegelijkertijd eenvoudig af te bakenen en meetbare acties vastgelegd worden. Deze acties zijn duidelijk beperkt in aantal en dus makkelijker uit te voeren. |
| --- | --- |

6.

In de Mededeling wordt een goede, te onderschrijven methode gevolgd om de vijf strategische doelstellingen concreet te maken, waarbij tegelijkertijd eenvoudig af te bakenen en meetbare acties vastgelegd worden. Deze acties zijn duidelijk beperkt in aantal en dus makkelijker uit te voeren.

| 7. | Zoals reeds aangegeven in eerdere adviezen blijft het Comité streven naar een gecoördineerde aanpak door alle betrokken bestuursniveaus, waarbij de lokale en regionale overheden natuurlijk het uitgangspunt vormen, aangezien zij automatisch en onvermijdelijk betrokken zijn bij elk veiligheidsprobleem op hun grondgebied. |
| --- | --- |

7.

Zoals reeds aangegeven in eerdere adviezen blijft het Comité streven naar een gecoördineerde aanpak door alle betrokken bestuursniveaus, waarbij de lokale en regionale overheden natuurlijk het uitgangspunt vormen, aangezien zij automatisch en onvermijdelijk betrokken zijn bij elk veiligheidsprobleem op hun grondgebied.

| 8. | In het bijzonder dient erop gewezen te worden dat de veiligheidsanalyse de jongste jaren een steeds duidelijkere supranationale dimensie gekregen heeft, aangezien veel veiligheidsrisico's steeds duidelijker grensoverschrijdend worden. |
| --- | --- |

8.

In het bijzonder dient erop gewezen te worden dat de veiligheidsanalyse de jongste jaren een steeds duidelijkere supranationale dimensie gekregen heeft, aangezien veel veiligheidsrisico's steeds duidelijker grensoverschrijdend worden.

| 9. | De veiligheidskwesties binnen de lidstaten kunnen dus niet los worden gezien van een Europees intern veiligheidsbeleid waarin plaats is, zonder afbreuk te doen aan de nationale bevoegdheden, voor gecoördineerde actie op terreinen waar de supranationale aanpak efficiënter en gepaster is gebleken. |
| --- | --- |

9.

De veiligheidskwesties binnen de lidstaten kunnen dus niet los worden gezien van een Europees intern veiligheidsbeleid waarin plaats is, zonder afbreuk te doen aan de nationale bevoegdheden, voor gecoördineerde actie op terreinen waar de supranationale aanpak efficiënter en gepaster is gebleken.

| 10. | Er valt dus te hopen dat de strategie op Europees niveau een concrete meerwaarde kan bieden ten opzichte van gelijkaardige initiatieven van de lidstaten, precies omdat het te bestrijden fenomeen steeds vaker een grensoverschrijdend karakter krijgt. |
| --- | --- |

10.

Er valt dus te hopen dat de strategie op Europees niveau een concrete meerwaarde kan bieden ten opzichte van gelijkaardige initiatieven van de lidstaten, precies omdat het te bestrijden fenomeen steeds vaker een grensoverschrijdend karakter krijgt.

| 11. | Tegenover het noodzakelijke supranationale optreden moet men ook de bottom-upbenadering tot haar recht laten komen, aangezien ze het resultaat is van overleg met de lokale en regionale overheden, die de bevolking vertegenwoordigt die het meest rechtstreeks getroffen wordt door criminele handelingen. |
| --- | --- |

11.

Tegenover het noodzakelijke supranationale optreden moet men ook de bottom-upbenadering tot haar recht laten komen, aangezien ze het resultaat is van overleg met de lokale en regionale overheden, die de bevolking vertegenwoordigt die het meest rechtstreeks getroffen wordt door criminele handelingen.

| 12. | Voor er enige actie ondernomen wordt in verband met de afzonderlijke initiatieven die in de strategie voorgesteld worden, moet het reeds bestaande wetgevende kader geëvalueerd worden en dient er, in samenwerking met het Comité en de nationale en regionale parlementen, nagegaan te worden of het in overeenstemming is met het subsidiariteitsbeginsel. |
| --- | --- |

12.

Voor er enige actie ondernomen wordt in verband met de afzonderlijke initiatieven die in de strategie voorgesteld worden, moet het reeds bestaande wetgevende kader geëvalueerd worden en dient er, in samenwerking met het Comité en de nationale en regionale parlementen, nagegaan te worden of het in overeenstemming is met het subsidiariteitsbeginsel.

| 13. | Over het algemeen is de strategie dus goed, maar toch ontbreekt er te vaak een effectbeoordeling van de geplande acties. Een dergelijke beoordeling dient er dus te komen, en in dit verband moeten ook de lokale en regionale overheden geraadpleegd worden. Het Comité is ten zeerste bereid om bij te dragen tot de uitwerking van de effectbeoordeling. |
| --- | --- |

13.

Over het algemeen is de strategie dus goed, maar toch ontbreekt er te vaak een effectbeoordeling van de geplande acties. Een dergelijke beoordeling dient er dus te komen, en in dit verband moeten ook de lokale en regionale overheden geraadpleegd worden. Het Comité is ten zeerste bereid om bij te dragen tot de uitwerking van de effectbeoordeling.

| 14. | Bij het uitvoeren van de maatregelen die gericht zijn op het verzekeren van de interne veiligheid en de veiligheid van de burgers (in het bijzonder de privacy) is het ook absoluut noodzakelijk om tegelijkertijd de grondrechten te eerbiedigen en om – teneinde het recht op een eerlijk proces te verzekeren – de procedurele rechten van verdachten en beklaagden te versterken, gezien de inwerkingtreding van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en het feit dat de Europese Unie binnenkort partij wordt bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, waardoor het Europees Hof in Straatsburg ook rechtsbevoegdheid krijgt ten aanzien van de instellingen van de Europese Unie. |
| --- | --- |

14.

Bij het uitvoeren van de maatregelen die gericht zijn op het verzekeren van de interne veiligheid en de veiligheid van de burgers (in het bijzonder de privacy) is het ook absoluut noodzakelijk om tegelijkertijd de grondrechten te eerbiedigen en om – teneinde het recht op een eerlijk proces te verzekeren – de procedurele rechten van verdachten en beklaagden te versterken, gezien de inwerkingtreding van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en het feit dat de Europese Unie binnenkort partij wordt bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, waardoor het Europees Hof in Straatsburg ook rechtsbevoegdheid krijgt ten aanzien van de instellingen van de Europese Unie.

| 15. | Bijgevolg benadrukt het Comité dat het bereid is om ten behoeve van een betere bescherming van de grondrechten zijn samenwerking met het Agentschap voor de grondrechten voort te zetten en vooral de lokale en regionale overheden bij te staan in de niet eenvoudige taak om, bij het uitvoeren van de strategie, een juist evenwicht te vinden tussen het verbeteren van de veiligheid en het respecteren van de privacy en de individuele en collectieve grondrechten. |
| --- | --- |

15.

Bijgevolg benadrukt het Comité dat het bereid is om ten behoeve van een betere bescherming van de grondrechten zijn samenwerking met het Agentschap voor de grondrechten voort te zetten en vooral de lokale en regionale overheden bij te staan in de niet eenvoudige taak om, bij het uitvoeren van de strategie, een juist evenwicht te vinden tussen het verbeteren van de veiligheid en het respecteren van de privacy en de individuele en collectieve grondrechten.

| 16. | Het Comité heeft ernstige bedenkingen tegen de in de Mededeling gebruikte formulering „een degelijke EU-veiligheidsindustrie”. Er zou veel meer moeten worden gewezen op het geweldsmonopolie van de staat. Een doeltreffend systeem van openbare vergunningen en toezicht zou ervoor moeten zorgen dat de rechtsvoorschriften inzake de activiteiten van particuliere beveiligingsondernemingen en de garanties voor met name de grondrechten van de burgers te allen tijde worden nageleefd. Voorkomen moet worden dat de beginselen van de rechtsstaat kunnen worden omzeild door particuliere bedrijven in de arm te nemen. |
| --- | --- |

16.

Het Comité heeft ernstige bedenkingen tegen de in de Mededeling gebruikte formulering „een degelijke EU-veiligheidsindustrie”. Er zou veel meer moeten worden gewezen op het geweldsmonopolie van de staat. Een doeltreffend systeem van openbare vergunningen en toezicht zou ervoor moeten zorgen dat de rechtsvoorschriften inzake de activiteiten van particuliere beveiligingsondernemingen en de garanties voor met name de grondrechten van de burgers te allen tijde worden nageleefd. Voorkomen moet worden dat de beginselen van de rechtsstaat kunnen worden omzeild door particuliere bedrijven in de arm te nemen.

| 17. | Voor de lokale en regionale besturen hebben de doelstellingen en acties die in de Mededeling worden voorgesteld een zekere algemene relevantie, maar toch lijken ze eerder van belang met betrekking tot een aantal specifieke punten. |
| --- | --- |

17.

Voor de lokale en regionale besturen hebben de doelstellingen en acties die in de Mededeling worden voorgesteld een zekere algemene relevantie, maar toch lijken ze eerder van belang met betrekking tot een aantal specifieke punten.

Administratieve aanpak

| 18. | Wat doelstelling 1 betreft, is vooral actie 2 (Beschermen van de economie tegen criminele infiltratie) relevant voor het optreden van lokale en regionale overheden. Extra aandacht verdient hierbij het beleid dat erop gericht is „overheids- en bestuursorganen die verantwoordelijk zijn voor machtigingen, vergunningen, overheidsopdrachten of subsidies in te schakelen (de „administratieve aanpak”)”. |
| --- | --- |

18.

Wat doelstelling 1 betreft, is vooral actie 2 (Beschermen van de economie tegen criminele infiltratie) relevant voor het optreden van lokale en regionale overheden. Extra aandacht verdient hierbij het beleid dat erop gericht is „overheids- en bestuursorganen die verantwoordelijk zijn voor machtigingen, vergunningen, overheidsopdrachten of subsidies in te schakelen (de „administratieve aanpak”)”.

| 19. | In dit verband is het belangrijk dat de Commissie de lidstaten concreet bijstaat door „een netwerk van nationale contactpunten op te zetten ter bevordering van beste praktijken, en door proefprojecten te financieren die betrekking hebben op praktische aspecten”. Bij deze vormen van optreden moeten de lokale en regionale overheden absoluut betrokken worden, op een formele en systematische manier. Daarbij zij gewezen op het feit dat een effectieve verbetering van de veiligheid enkel mogelijk is als er tegelijkertijd constant nauwlettend toegezien wordt op het gebruik van overheidsmiddelen in de betrokken gebieden, aangezien de georganiseerde misdaad hier bijzonder veel interesse voor heeft. |
| --- | --- |

19.

In dit verband is het belangrijk dat de Commissie de lidstaten concreet bijstaat door „een netwerk van nationale contactpunten op te zetten ter bevordering van beste praktijken, en door proefprojecten te financieren die betrekking hebben op praktische aspecten”. Bij deze vormen van optreden moeten de lokale en regionale overheden absoluut betrokken worden, op een formele en systematische manier. Daarbij zij gewezen op het feit dat een effectieve verbetering van de veiligheid enkel mogelijk is als er tegelijkertijd constant nauwlettend toegezien wordt op het gebruik van overheidsmiddelen in de betrokken gebieden, aangezien de georganiseerde misdaad hier bijzonder veel interesse voor heeft.

| 20. | Wat de zeer gevoelige thema's overheidsopdrachten en subsidies betreft, stelt het Comité meer specifiek voor dat de EU, als ze verder werk maakt – bij voorkeur op een efficiëntere wijze – van de oprichting van nationale contactpunten, daarbij ook voorziet in de mogelijkheid eengemaakte en lokaal verankerde aanbestedingsinstanties op te richten. Hierdoor zou het mogelijk worden om de gunningsprocedures binnen een gegeven gebied te uniformeren en tegelijkertijd te snoeien in het aantal openbare diensten die overheidsopdrachten voor werken, diensten en leveringen kunnen plaatsen (2). |
| --- | --- |

20.

Wat de zeer gevoelige thema's overheidsopdrachten en subsidies betreft, stelt het Comité meer specifiek voor dat de EU, als ze verder werk maakt – bij voorkeur op een efficiëntere wijze – van de oprichting van nationale contactpunten, daarbij ook voorziet in de mogelijkheid eengemaakte en lokaal verankerde aanbestedingsinstanties op te richten. Hierdoor zou het mogelijk worden om de gunningsprocedures binnen een gegeven gebied te uniformeren en tegelijkertijd te snoeien in het aantal openbare diensten die overheidsopdrachten voor werken, diensten en leveringen kunnen plaatsen (2).

Confiscatie van vermogensbestanddelen

| 21. | Binnen doelstelling 1 is actie 3 (Confisqueren van criminele vermogensbestanddelen) nog belangrijker voor de interne veiligheid in Europa. Het gaat hier ontegensprekelijk om een centrale as in elke vorm van misdaadbestrijding: het is aangetoond dat de rechtstreekse inbeslagneming van bezittingen die op illegale wijze verkregen zijn een van de meest doeltreffende middelen hiertoe is. |
| --- | --- |

21.

Binnen doelstelling 1 is actie 3 (Confisqueren van criminele vermogensbestanddelen) nog belangrijker voor de interne veiligheid in Europa. Het gaat hier ontegensprekelijk om een centrale as in elke vorm van misdaadbestrijding: het is aangetoond dat de rechtstreekse inbeslagneming van bezittingen die op illegale wijze verkregen zijn een van de meest doeltreffende middelen hiertoe is.

| 22. | In dit verband is het positief dat de Commissie in haar Mededeling een nieuwe wetgevingsmaatregel aankondigt die het rechtskader voor inbeslagnemingen in Europa moet versterken. Van bijzonder belang hierbij is dat de Commissie aangeeft dat het toepassingsgebied ervan uitgebreid kan worden, vooral wat betreft de confiscatie bij derden, ruimere confiscatiebevoegdheden en de wederzijdse erkenning door de lidstaten van confiscatiebevelen die niet op een eerdere veroordeling gebaseerd zijn. Door de procedures op dit gebied verder te verfijnen en de bevoegdheden van de overheid aldus objectief en subjectief uit te breiden is het mogelijk illegale inkomsten op een efficiëntere en meer praktijkgerichte wijze tegen te gaan en het optreden van de EU-instellingen tot een georganiseerd systeem uit te laten groeien. |
| --- | --- |

22.

In dit verband is het positief dat de Commissie in haar Mededeling een nieuwe wetgevingsmaatregel aankondigt die het rechtskader voor inbeslagnemingen in Europa moet versterken. Van bijzonder belang hierbij is dat de Commissie aangeeft dat het toepassingsgebied ervan uitgebreid kan worden, vooral wat betreft de confiscatie bij derden, ruimere confiscatiebevoegdheden en de wederzijdse erkenning door de lidstaten van confiscatiebevelen die niet op een eerdere veroordeling gebaseerd zijn. Door de procedures op dit gebied verder te verfijnen en de bevoegdheden van de overheid aldus objectief en subjectief uit te breiden is het mogelijk illegale inkomsten op een efficiëntere en meer praktijkgerichte wijze tegen te gaan en het optreden van de EU-instellingen tot een georganiseerd systeem uit te laten groeien.

| 23. | Wat betreft de wederzijdse erkenning van beslissingen tot confiscatie, is het Comité echter bezorgd over de stand van zaken bij de uitvoering van Kaderbesluit 2006/783/JBZ van de Raad (3). De Commissie is van mening dat de omzetting ervan door de lidstaten duidelijk niet bevredigend is, aangezien eind februari 2010, vijftien maanden na de vastgestelde termijn, slechts 13 lidstaten het Kaderbesluit hadden omgezet (4). |
| --- | --- |

23.

Wat betreft de wederzijdse erkenning van beslissingen tot confiscatie, is het Comité echter bezorgd over de stand van zaken bij de uitvoering van Kaderbesluit 2006/783/JBZ van de Raad (3). De Commissie is van mening dat de omzetting ervan door de lidstaten duidelijk niet bevredigend is, aangezien eind februari 2010, vijftien maanden na de vastgestelde termijn, slechts 13 lidstaten het Kaderbesluit hadden omgezet (4).

| 24. | In dit verband schaart het Comité zich achter de aanmaning van de Commissie om het Kaderbesluit om te zetten. |
| --- | --- |

24.

In dit verband schaart het Comité zich achter de aanmaning van de Commissie om het Kaderbesluit om te zetten.

| 25. | Het Comité stemt in met het door de Commissie opgestelde tijdschema voor initiatieven betreffende inbeslagnemingen: de periode van vier jaar (2011-2014) vormt een passende referentieperiode voor de uitvoering van haar programma. |
| --- | --- |

25.

Het Comité stemt in met het door de Commissie opgestelde tijdschema voor initiatieven betreffende inbeslagnemingen: de periode van vier jaar (2011-2014) vormt een passende referentieperiode voor de uitvoering van haar programma.

| 26. | Aangezien tegen 2014 „bureaus voor de ontneming van vermogensbestanddelen” gepland worden, is het absoluut nodig dat de lokale en regionale overheden vanaf de beginfase actief en op formele wijze betrokken worden bij de oprichting ervan, zowel op beleids- als op operationeel niveau en volgens principes en criteria die uniform zijn in de hele EU. |
| --- | --- |

26.

Aangezien tegen 2014 „bureaus voor de ontneming van vermogensbestanddelen” gepland worden, is het absoluut nodig dat de lokale en regionale overheden vanaf de beginfase actief en op formele wijze betrokken worden bij de oprichting ervan, zowel op beleids- als op operationeel niveau en volgens principes en criteria die uniform zijn in de hele EU.

| 27. | De lokale en regionale overheden moeten ook voldoende betrokken worden binnen de twee informatiekanalen die de Commissie tegen 2013 plant, met name de ontwikkeling van „gemeenschappelijke indicatoren” voor de evaluatie van de werking en de resultaten van de bureaus en het aanreiken van „richtsnoeren [...] betreffende de beste praktijken” die moeten vermijden dat criminele groeperingen opnieuw bezit nemen van de in beslag genomen bezittingen. Het is nodig dat lokale instellingen vanaf de beginfase via een formeel vormgegeven partnerschap aan beide initiatieven deelnemen. |
| --- | --- |

27.

De lokale en regionale overheden moeten ook voldoende betrokken worden binnen de twee informatiekanalen die de Commissie tegen 2013 plant, met name de ontwikkeling van „gemeenschappelijke indicatoren” voor de evaluatie van de werking en de resultaten van de bureaus en het aanreiken van „richtsnoeren [...] betreffende de beste praktijken” die moeten vermijden dat criminele groeperingen opnieuw bezit nemen van de in beslag genomen bezittingen. Het is nodig dat lokale instellingen vanaf de beginfase via een formeel vormgegeven partnerschap aan beide initiatieven deelnemen.

| 28. | Volgens het Comité dient in het wetgevingsvoorstel in voorbereiding bij voorkeur aangegeven te worden welke gemeente de natuurlijke bestemming van de in beslag genomen goederen is, zodat ook duidelijk vastgelegd wordt welke instellingen er vervolgens gebruik van kunnen maken. In dit verband moedigt het Comité de betrokkenen aan om te kiezen voor sociale doelen en de goederen bijvoorbeeld aan verenigingen en coöperaties te schenken, ook omdat het de lokale gemeenschappen zijn die de hoogste prijs betalen voor de georganiseerde misdaad. Het vormt voor de gemeenschappen die met dit ernstige fenomeen te maken krijgen een behoorlijke schadeloosstelling als de in beslag genomen bezittingen aan hen toegekend worden. Het Comité wijst op het nut van een duidelijke rechtsbasis voor de in beslag genomen goederen en benadrukt dat er bij het nemen van nieuwe maatregelen ter versterking of aanpassing van het bestaande rechtskader ook rekening gehouden moet worden met het feit dat de lokale gemeenschappen, net als anderen, ernstig getroffen worden door de georganiseerde misdaad. |
| --- | --- |

28.

Volgens het Comité dient in het wetgevingsvoorstel in voorbereiding bij voorkeur aangegeven te worden welke gemeente de natuurlijke bestemming van de in beslag genomen goederen is, zodat ook duidelijk vastgelegd wordt welke instellingen er vervolgens gebruik van kunnen maken. In dit verband moedigt het Comité de betrokkenen aan om te kiezen voor sociale doelen en de goederen bijvoorbeeld aan verenigingen en coöperaties te schenken, ook omdat het de lokale gemeenschappen zijn die de hoogste prijs betalen voor de georganiseerde misdaad. Het vormt voor de gemeenschappen die met dit ernstige fenomeen te maken krijgen een behoorlijke schadeloosstelling als de in beslag genomen bezittingen aan hen toegekend worden. Het Comité wijst op het nut van een duidelijke rechtsbasis voor de in beslag genomen goederen en benadrukt dat er bij het nemen van nieuwe maatregelen ter versterking of aanpassing van het bestaande rechtskader ook rekening gehouden moet worden met het feit dat de lokale gemeenschappen, net als anderen, ernstig getroffen worden door de georganiseerde misdaad.

| 29. | Om de geconfisqueerde bezittingen in de praktijk een nieuwe bestemming te geven is het echter ook nodig dat er middelen beschikbaar worden gesteld om die bezittingen ook daadwerkelijk te benutten, aangezien ze vaak ongebruikt blijven. |
| --- | --- |

29.

Om de geconfisqueerde bezittingen in de praktijk een nieuwe bestemming te geven is het echter ook nodig dat er middelen beschikbaar worden gesteld om die bezittingen ook daadwerkelijk te benutten, aangezien ze vaak ongebruikt blijven.

Radicalisering en werving

| 30. | Wat doelstelling 2 betreft (Voorkomen van terrorisme en aanpakken van radicalisering en werving), is het een goede zaak dat al in actie 1 (Gemeenschappen in staat stellen radicalisering en werving te voorkomen) onder meer gesteld wordt dat voor dit type preventie „nauwe samenwerking met de lokale autoriteiten” nodig is. In de Mededeling wordt de rechtstreekse samenwerking met de lokale en regionale overheden dus terecht in aanmerking genomen. |
| --- | --- |

30.

Wat doelstelling 2 betreft (Voorkomen van terrorisme en aanpakken van radicalisering en werving), is het een goede zaak dat al in actie 1 (Gemeenschappen in staat stellen radicalisering en werving te voorkomen) onder meer gesteld wordt dat voor dit type preventie „nauwe samenwerking met de lokale autoriteiten” nodig is. In de Mededeling wordt de rechtstreekse samenwerking met de lokale en regionale overheden dus terecht in aanmerking genomen.

| 31. | Er moet rekening worden gehouden met de specifieke risico's die kunnen ontstaan als de grondrechten van de burger geschonden worden bij het nemen van specifieke maatregelen, met name op het vlak van terrorismebestrijding. |
| --- | --- |

31.

Er moet rekening worden gehouden met de specifieke risico's die kunnen ontstaan als de grondrechten van de burger geschonden worden bij het nemen van specifieke maatregelen, met name op het vlak van terrorismebestrijding.

| 32. | Het is positief dat de Commissie dan ook voornemens is het Comité van de Regio's te betrekken bij de reeds voor dit jaar geplande oprichting van een „EU-netwerk voor voorlichting over radicalisering” waarin ervaring, kennis en goede praktijken uitgewisseld kunnen worden inzake de voorlichting over het risico op radicalisering en waar ook communicatiemethodes ontwikkeld kunnen worden om de propaganda van terroristische groeperingen tegen te gaan. |
| --- | --- |

32.

Het is positief dat de Commissie dan ook voornemens is het Comité van de Regio's te betrekken bij de reeds voor dit jaar geplande oprichting van een „EU-netwerk voor voorlichting over radicalisering” waarin ervaring, kennis en goede praktijken uitgewisseld kunnen worden inzake de voorlichting over het risico op radicalisering en waar ook communicatiemethodes ontwikkeld kunnen worden om de propaganda van terroristische groeperingen tegen te gaan.

| 33. | De geplande samenstelling van het netwerk, met talrijke personen die zich – in verschillende functies – ernstig voor misdaadbestrijding inzetten, vormt een uitstekende basis voor concrete en duurzame samenwerking tussen het Comité van de Regio's en de Europese Commissie. Het netwerk zou dus zowel de functie vervullen van een permanent en informeel forum waar alle betrokkenen met hun ideeën de strategische discussie voeden, als van een proefbank voor nieuwe initiatieven. |
| --- | --- |

33.

De geplande samenstelling van het netwerk, met talrijke personen die zich – in verschillende functies – ernstig voor misdaadbestrijding inzetten, vormt een uitstekende basis voor concrete en duurzame samenwerking tussen het Comité van de Regio's en de Europese Commissie. Het netwerk zou dus zowel de functie vervullen van een permanent en informeel forum waar alle betrokkenen met hun ideeën de strategische discussie voeden, als van een proefbank voor nieuwe initiatieven.

| 34. | Het Comité stemt er dus mee in om concreet deel te nemen aan de geplande onlinefora en conferenties binnen de EU. Om deze samenwerking op het juiste moment tot stand te brengen dienen de bevoegde diensten van het Comité en de Commissie onmiddellijk op operationeel niveau contact met elkaar op te nemen. |
| --- | --- |

34.

Het Comité stemt er dus mee in om concreet deel te nemen aan de geplande onlinefora en conferenties binnen de EU. Om deze samenwerking op het juiste moment tot stand te brengen dienen de bevoegde diensten van het Comité en de Commissie onmiddellijk op operationeel niveau contact met elkaar op te nemen.

| 35. | Daarenboven nodigt het Comité de Commissie uit om gelijkaardige contacten op operationeel niveau aan te knopen teneinde de samenwerking uit te breiden tot enerzijds de voor 2012 geplande ministeriële conferentie en anderzijds het opstellen van een handboek met acties en ervaringen die een nuttige steun kunnen zijn bij het optreden door de lidstaten. Via de hieruit voortvloeiende samenwerking kan een nog beter gestructureerd geheel van gemeenschappelijke initiatieven tot stand gebracht worden, waardoor EU-burgers zich een goed beeld kunnen vormen van de duidelijke inzet van lokale en regionale overheden in een kwestie die op dit historische ogenblik van zo groot belang is. |
| --- | --- |

35.

Daarenboven nodigt het Comité de Commissie uit om gelijkaardige contacten op operationeel niveau aan te knopen teneinde de samenwerking uit te breiden tot enerzijds de voor 2012 geplande ministeriële conferentie en anderzijds het opstellen van een handboek met acties en ervaringen die een nuttige steun kunnen zijn bij het optreden door de lidstaten. Via de hieruit voortvloeiende samenwerking kan een nog beter gestructureerd geheel van gemeenschappelijke initiatieven tot stand gebracht worden, waardoor EU-burgers zich een goed beeld kunnen vormen van de duidelijke inzet van lokale en regionale overheden in een kwestie die op dit historische ogenblik van zo groot belang is.

| 36. | Het Comité wil graag meehelpen bij de inventarisatie van kritieke infrastructuur in het kader van terrorismepreventie. |
| --- | --- |

36.

Het Comité wil graag meehelpen bij de inventarisatie van kritieke infrastructuur in het kader van terrorismepreventie.

Vervoer

| 37. | Binnen doelstelling 2 is ook actie 3 (Beschermen van vervoer) van belang: het Comité staat positief tegenover de verdere uitbouw van de EU-regeling inzake de veiligheid op zee en in de lucht, maar steunt ook het voornemen om de werkzaamheden van de EU op het vlak van landvervoer te versterken. |
| --- | --- |

37.

Binnen doelstelling 2 is ook actie 3 (Beschermen van vervoer) van belang: het Comité staat positief tegenover de verdere uitbouw van de EU-regeling inzake de veiligheid op zee en in de lucht, maar steunt ook het voornemen om de werkzaamheden van de EU op het vlak van landvervoer te versterken.

| 38. | Wat het lokale en regionale spoorverkeer en de hogesnelheidslijnen betreft, steunt het Comité het plan om een permanent comité voor veiligheid van vervoer over land op te richten. Om objectieve operationele redenen is het noodzakelijk dat de lokale en regionale overheden hierin formeel en in een gepaste mate vertegenwoordigd zijn. Indien nodig kan de vertegenwoordiging aangepast worden aan de te behandelen onderwerpen. |
| --- | --- |

38.

Wat het lokale en regionale spoorverkeer en de hogesnelheidslijnen betreft, steunt het Comité het plan om een permanent comité voor veiligheid van vervoer over land op te richten. Om objectieve operationele redenen is het noodzakelijk dat de lokale en regionale overheden hierin formeel en in een gepaste mate vertegenwoordigd zijn. Indien nodig kan de vertegenwoordiging aangepast worden aan de te behandelen onderwerpen.

| 39. | Het is immers ontegenzeglijk bewezen dat de talrijke bekende veiligheidsproblemen op het vlak van spoorverkeer het recht op mobiliteit van de lokale gemeenschappen enorm beïnvloeden. Bijgevolg is het absoluut noodzakelijk dat vertegenwoordigers van lokale instellingen rechtstreeks deelnemen aan de werkzaamheden die op dit vlak op Europees niveau verricht worden. |
| --- | --- |

39.

Het is immers ontegenzeglijk bewezen dat de talrijke bekende veiligheidsproblemen op het vlak van spoorverkeer het recht op mobiliteit van de lokale gemeenschappen enorm beïnvloeden. Bijgevolg is het absoluut noodzakelijk dat vertegenwoordigers van lokale instellingen rechtstreeks deelnemen aan de werkzaamheden die op dit vlak op Europees niveau verricht worden.

| 40. | Het CvdR verwijst naar de talrijke kritische adviezen over het gebruik van persoonsgegevens van luchtvaartpassagiers en verzoekt hiermee rekening te houden bij de geplande uitwerking van een rechtshandeling over de verzameling van dergelijke gegevens. |
| --- | --- |

40.

Het CvdR verwijst naar de talrijke kritische adviezen over het gebruik van persoonsgegevens van luchtvaartpassagiers en verzoekt hiermee rekening te houden bij de geplande uitwerking van een rechtshandeling over de verzameling van dergelijke gegevens.

Cybercriminaliteit

| 41. | Wat de acties binnen doelstelling 3 (Verbeteren van de internetveiligheid voor burgers en bedrijfsleven) betreft, wil het Comité in de eerste plaats een belangrijke rol spelen bij de voorlichting van burgers en lokale bedrijven over de steeds grotere noodzaak om het hoofd te bieden aan de toegenomen dreiging en de bestaande aanvallen op informatiesystemen. Hierbij moet rekening worden gehouden met de nieuwe manier waarop dit soort criminaliteit te werk gaat. |
| --- | --- |

41.

Wat de acties binnen doelstelling 3 (Verbeteren van de internetveiligheid voor burgers en bedrijfsleven) betreft, wil het Comité in de eerste plaats een belangrijke rol spelen bij de voorlichting van burgers en lokale bedrijven over de steeds grotere noodzaak om het hoofd te bieden aan de toegenomen dreiging en de bestaande aanvallen op informatiesystemen. Hierbij moet rekening worden gehouden met de nieuwe manier waarop dit soort criminaliteit te werk gaat.

| 42. | Het Comité deelt de gedreven benadering die uit de Mededeling naar voren komt en is het eens met het uitgangspunt dat veilige computernetwerken een basisvoorwaarde vormen voor een goed werkende informatiemaatschappij. Deze computernetwerken zijn met name geconcentreerd in verstedelijkte gebieden, waar zich ook de knooppunten van deze netwerken bevinden. Het Comité beveelt de Commissie dan ook aan om in samenwerking met de decentrale overheden met ondersteunend beleid te komen dat toeziet op de beveiliging en het beheer van knooppunten van computernetwerken in verstedelijkte gebieden. |
| --- | --- |

42.

Het Comité deelt de gedreven benadering die uit de Mededeling naar voren komt en is het eens met het uitgangspunt dat veilige computernetwerken een basisvoorwaarde vormen voor een goed werkende informatiemaatschappij. Deze computernetwerken zijn met name geconcentreerd in verstedelijkte gebieden, waar zich ook de knooppunten van deze netwerken bevinden. Het Comité beveelt de Commissie dan ook aan om in samenwerking met de decentrale overheden met ondersteunend beleid te komen dat toeziet op de beveiliging en het beheer van knooppunten van computernetwerken in verstedelijkte gebieden.

| 43. | Het Comité is van mening een bijdrage te kunnen leveren aan de tenuitvoerlegging van de maatregelen die de EU in staat moeten stellen dit fenomeen aan te pakken. In dit verband is het goed dat er tegen 2013 binnen de bestaande structuren een cybercriminaliteitscentrum opgericht wordt dat nauw samenwerkt met de Europese instellingen, zoals CEPOL, Europol en Eurojust. Het Comité zou ook kunnen meewerken aan een diepgaandere haalbaarheidsstudie. |
| --- | --- |

43.

Het Comité is van mening een bijdrage te kunnen leveren aan de tenuitvoerlegging van de maatregelen die de EU in staat moeten stellen dit fenomeen aan te pakken. In dit verband is het goed dat er tegen 2013 binnen de bestaande structuren een cybercriminaliteitscentrum opgericht wordt dat nauw samenwerkt met de Europese instellingen, zoals CEPOL, Europol en Eurojust. Het Comité zou ook kunnen meewerken aan een diepgaandere haalbaarheidsstudie.

| 44. | Met betrekking tot cybercriminaliteit dienen de bevoegdheden van de lokale besturen echter uitgebreid te worden; daarom dient er op een juiste manier geïnvesteerd te worden in opleiding binnen de lokale overheden. |
| --- | --- |

44.

Met betrekking tot cybercriminaliteit dienen de bevoegdheden van de lokale besturen echter uitgebreid te worden; daarom dient er op een juiste manier geïnvesteerd te worden in opleiding binnen de lokale overheden.

Grensbeheer

| 45. | Inzake doelstelling 4 (Veiligheid verbeteren door grensbeheer) acht het Comité het eerst en vooral belangrijk dat de Mededeling duidelijk verwijst naar „solidariteit en billijke verdeling van de verantwoordelijkheid” (art. 80 VWEU), twee basisprincipes voor een efficiënte benadering van deze kwestie. Het hoopt ook dat deze principes concreet omgezet zullen worden in acties ter ondersteuning van de lidstaten en de gebieden die het meest onder het probleem te lijden hebben. |
| --- | --- |

45.

Inzake doelstelling 4 (Veiligheid verbeteren door grensbeheer) acht het Comité het eerst en vooral belangrijk dat de Mededeling duidelijk verwijst naar „solidariteit en billijke verdeling van de verantwoordelijkheid” (art. 80 VWEU), twee basisprincipes voor een efficiënte benadering van deze kwestie. Het hoopt ook dat deze principes concreet omgezet zullen worden in acties ter ondersteuning van de lidstaten en de gebieden die het meest onder het probleem te lijden hebben.

| 46. | In grote lijnen wijst het Comité op de overduidelijke noodzaak om enerzijds zo veel mogelijk de maatregelen ter bestrijding van de bestaande problemen te versterken – aangezien die problemen de laatste tijd steeds ernstiger worden – en om anderzijds op de juiste manier de grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden met partners buiten de Unie te behouden. In deze context wil het Comité zo veel mogelijk vooruitgang boeken op het vlak van beide vereisten, die duidelijk complementair zijn. |
| --- | --- |

46.

In grote lijnen wijst het Comité op de overduidelijke noodzaak om enerzijds zo veel mogelijk de maatregelen ter bestrijding van de bestaande problemen te versterken – aangezien die problemen de laatste tijd steeds ernstiger worden – en om anderzijds op de juiste manier de grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden met partners buiten de Unie te behouden. In deze context wil het Comité zo veel mogelijk vooruitgang boeken op het vlak van beide vereisten, die duidelijk complementair zijn.

| 47. | Gezien de sociale dimensie van de alsmaar toenemende migratie is er dringend behoefte aan een Europees migratie- en asielbeleid waarin eerbiediging van de mensenrechten, solidariteit en verantwoordelijkheid centraal staan. Bij de uitstippeling van een dergelijk beleid moet worden overlegd met de lokale en regionale overheden. Daarnaast moet ook onderstreept worden dat het nodig zal zijn meer landen aan te sporen om meer mensen op te nemen, teneinde zo de demografische uitdaging aan te gaan die de bevolkingsafname en de daling van het aantal arbeidskrachten in Europa met zich meebrengen. |
| --- | --- |

47.

Gezien de sociale dimensie van de alsmaar toenemende migratie is er dringend behoefte aan een Europees migratie- en asielbeleid waarin eerbiediging van de mensenrechten, solidariteit en verantwoordelijkheid centraal staan. Bij de uitstippeling van een dergelijk beleid moet worden overlegd met de lokale en regionale overheden. Daarnaast moet ook onderstreept worden dat het nodig zal zijn meer landen aan te sporen om meer mensen op te nemen, teneinde zo de demografische uitdaging aan te gaan die de bevolkingsafname en de daling van het aantal arbeidskrachten in Europa met zich meebrengen.

| 48. | Wat het vrij verkeer van personen betreft, beantwoordt het voorgestelde maatregelenpakket aan een geïntegreerd criterium waarin het Comité zich kan vinden: de maatregelen hebben tot doel het gebruik van nieuwe technologieën bij grenscontroles en grensbewaking te bevorderen (vgl. het Eurosur-systeem, waarover dit jaar – volgens de Commissiemededeling – een specifiek wetgevingsvoorstel zal worden uitgebracht) en zijn er ook op gericht via Frontex tot meer coördinatie tussen de lidstaten te komen. De Mededeling bevat ook een specifieke maatregel om het gegevensbeheer door Frontex te versterken. |
| --- | --- |

48.

Wat het vrij verkeer van personen betreft, beantwoordt het voorgestelde maatregelenpakket aan een geïntegreerd criterium waarin het Comité zich kan vinden: de maatregelen hebben tot doel het gebruik van nieuwe technologieën bij grenscontroles en grensbewaking te bevorderen (vgl. het Eurosur-systeem, waarover dit jaar – volgens de Commissiemededeling – een specifiek wetgevingsvoorstel zal worden uitgebracht) en zijn er ook op gericht via Frontex tot meer coördinatie tussen de lidstaten te komen. De Mededeling bevat ook een specifieke maatregel om het gegevensbeheer door Frontex te versterken.

| 49. | Op het vlak van grensbewaking is het nodig dat de nieuwe maatregelen die genomen worden voor personencontroles (bijv. bodyscanners) geëigend zijn en in verhouding staan tot het verwachte resultaat. Ook moeten de grondrechten van de betrokkenen gegarandeerd worden, met name wat betreft de menselijke waardigheid, de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en het recht op vrij verkeer. In het licht van de recente gebeurtenissen is het CvdR ingenomen met het plan om alle vracht aan een risicoanalyse te onderwerpen. De betreffende maatregelen moeten zó worden uitgewerkt dat de beperkte technische controlemogelijkheden in elk afzonderlijk geval doelgericht kunnen worden benut terwijl tegelijkertijd een snel goederenvervoer – belangrijk voor de economie – wordt gewaarborgd. |
| --- | --- |

49.

Op het vlak van grensbewaking is het nodig dat de nieuwe maatregelen die genomen worden voor personencontroles (bijv. bodyscanners) geëigend zijn en in verhouding staan tot het verwachte resultaat. Ook moeten de grondrechten van de betrokkenen gegarandeerd worden, met name wat betreft de menselijke waardigheid, de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en het recht op vrij verkeer. In het licht van de recente gebeurtenissen is het CvdR ingenomen met het plan om alle vracht aan een risicoanalyse te onderwerpen. De betreffende maatregelen moeten zó worden uitgewerkt dat de beperkte technische controlemogelijkheden in elk afzonderlijk geval doelgericht kunnen worden benut terwijl tegelijkertijd een snel goederenvervoer – belangrijk voor de economie – wordt gewaarborgd.

Crises en rampen

| 50. | Inzake doelstelling 5 (De veerkracht van Europa bij crises en rampen vergroten) is het Comité vastbesloten elk Europees optreden bij crises en rampen te steunen. Gezien de mogelijkheden en ervaring waarover de lokale instellingen van nature beschikken, is het Comité van mening een actieve bijdrage te kunnen leveren tot de analyse van dreigingen en risico's, de organisatie van bewustmakingsactiviteiten en operationele fases in noodinterventies, zoals vastgelegd wordt in de Mededeling. |
| --- | --- |

50.

Inzake doelstelling 5 (De veerkracht van Europa bij crises en rampen vergroten) is het Comité vastbesloten elk Europees optreden bij crises en rampen te steunen. Gezien de mogelijkheden en ervaring waarover de lokale instellingen van nature beschikken, is het Comité van mening een actieve bijdrage te kunnen leveren tot de analyse van dreigingen en risico's, de organisatie van bewustmakingsactiviteiten en operationele fases in noodinterventies, zoals vastgelegd wordt in de Mededeling.

| 51. | In dit verband onderstreept het Comité tevens dat het bereid is om vooral ook op lokaal, regionaal en grensoverschrijdend niveau mee te werken aan de verbetering van de coördinatie en van de uitwisseling van informatie m.b.t. de veiligheid van kernreactoren en de bescherming van de bevolking tegen de risico's van radioactieve straling. |
| --- | --- |

51.

In dit verband onderstreept het Comité tevens dat het bereid is om vooral ook op lokaal, regionaal en grensoverschrijdend niveau mee te werken aan de verbetering van de coördinatie en van de uitwisseling van informatie m.b.t. de veiligheid van kernreactoren en de bescherming van de bevolking tegen de risico's van radioactieve straling.

Financiële middelen

| 52. | In het licht van wat hierboven uiteengezet is, is het ten slotte van fundamenteel belang dat de mogelijkheden en bevoegdheden van de lokale en regionale overheden uitgebreid worden naargelang er werk wordt gemaakt van hun onontbeerlijke deelname aan de verbetering van de interne veiligheid in Europa. Daarom is het noodzakelijk om te investeren in verder onderzoek en het doen van innovaties op terreinen als cybersecurity, forensics, bescherming van vitale infrastructuur en urban security en dat de Europese Commissie dit bevordert. Op die manier kan er een antwoord geformuleerd worden op de toegenomen behoefte om steeds ingewikkeldere en specifiekere problemen aan te pakken. |
| --- | --- |

52.

In het licht van wat hierboven uiteengezet is, is het ten slotte van fundamenteel belang dat de mogelijkheden en bevoegdheden van de lokale en regionale overheden uitgebreid worden naargelang er werk wordt gemaakt van hun onontbeerlijke deelname aan de verbetering van de interne veiligheid in Europa. Daarom is het noodzakelijk om te investeren in verder onderzoek en het doen van innovaties op terreinen als cybersecurity, forensics, bescherming van vitale infrastructuur en urban security en dat de Europese Commissie dit bevordert. Op die manier kan er een antwoord geformuleerd worden op de toegenomen behoefte om steeds ingewikkeldere en specifiekere problemen aan te pakken.

| 53. | Het Comité verlangt bijgevolg dat het betrokken wordt bij de herziening van de financiële instrumenten inzake binnenlandse zaken en veiligheid voor de periode na 2013. Het wil ook een actieve bijdrage leveren aan het ontwerpen van financiële instrumenten, zodat het, uitgaande van de ruime ervaring van de lokale overheden op het terrein, mee kan helpen garanderen dat de middelen op een rationele en efficiënte manier toegekend worden. |
| --- | --- |

53.

Het Comité verlangt bijgevolg dat het betrokken wordt bij de herziening van de financiële instrumenten inzake binnenlandse zaken en veiligheid voor de periode na 2013. Het wil ook een actieve bijdrage leveren aan het ontwerpen van financiële instrumenten, zodat het, uitgaande van de ruime ervaring van de lokale overheden op het terrein, mee kan helpen garanderen dat de middelen op een rationele en efficiënte manier toegekend worden.

Brussel, 1 juli 2011

De voorzitster van het Comité van de Regio's

Mercedes BRESSO

---

(1)  COM(2010) 673 definitief

1

(2)  Wat de concentratie van bevoegdheden inzake het toekennen van overheidsopdrachten betreft, kan men zich laten leiden door het voorbeeld van de recente Italiaanse wet nr. 136 van 13 augustus 2010 (Bijzonder plan voor maffiabestrijding. Handhavingsmaatregelen inzake overheidsopdrachten – zie vooral art. 13). In deze wet wordt onder meer bepaald dat met haar uitvoeringsmodaliteiten ingestemd moet worden door een gemeenschappelijke conferentie, waarin ook vertegenwoordigers van de lokale overheden zetelen (zie art. 13, eerste lid).

2

Bijzonder plan voor maffiabestrijding. Handhavingsmaatregelen inzake overheidsopdrachten

(3)  Kaderbesluit 2006/783/JBZ van de Raad van 6 oktober 2006 inzake de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning op beslissingen tot confiscatie (PB L 328 van 24.11.2006, blz. 59-78)

3

(4)  COM(2010) 428 definitief, Verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad op grond van artikel 22 van Kaderbesluit 2006/783/JBZ van de Raad van 6 oktober 2006 inzake de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning op beslissingen tot confiscatie

4

---