# Επίσημη Εφημερίδα L 209/2015

| | ISSN 1977-0669 |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | L 209 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Νομοθεσία | 58ό έτος6 Αυγούστου 2015 |

ISSN 1977-0669

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 209

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Νομοθεσία

58ό έτος6 Αυγούστου 2015

---

| Περιεχόμενα | | II   Μη νομοθετικές πράξεις | Σελίδα |
| --- | --- | --- | --- |
| | | ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ |
| | | Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2015/1355 της Επιτροπής, της 5ης Αυγούστου 2015, για καθορισμό των κατ' αποκοπή τιμών εισαγωγής για τον προσδιορισμό της τιμής εισόδου ορισμένων οπωροκηπευτικών | 1 |
| | | ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ |
| | * | Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2015/1356 της Επιτροπής, της 4ης Αυγούστου 2015, για την τροποποίηση της απόφασης 2007/453/ΕΚ όσον αφορά την κατάσταση που επικρατεί ως προς τη ΣΕΒ στην Τσεχική Δημοκρατία, τη Γαλλία, την Κύπρο, το Λιχτενστάιν και την Ελβετία
  [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2015) 5379]

   (
  1
  ) | 5 |
| | * | Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2015/1357 της Επιτροπής, της 4ης Αυγούστου 2015, για τον καθορισμό της χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης για την κάλυψη των δαπανών που πραγματοποίησαν οι Κάτω Χώρες το 2011, το 2012 και το 2013 για τη χρηματοδότηση των έκτακτων μέτρων που έλαβαν για την καταπολέμηση της γρίπης των πτηνών
  [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2015) 5342] | 9 |
| | * | Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2015/1358 της Επιτροπής, της 4ης Αυγούστου 2015, για την τροποποίηση των παραρτημάτων XI, XII και XV της οδηγίας 2003/85/ΕΚ του Συμβουλίου όσον αφορά τον κατάλογο των εργαστηρίων που είναι εξουσιοδοτημένα να χειρίζονται ζώντες ιούς του αφθώδους πυρετού και τα ελάχιστα πρότυπα βιοασφάλειας που εφαρμόζονται στα εργαστήρια αυτά
  [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2015) 5341]

   (
  1
  ) | 11 |

Περιεχόμενα

II   Μη νομοθετικές πράξεις

Σελίδα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2015/1355 της Επιτροπής, της 5ης Αυγούστου 2015, για καθορισμό των κατ' αποκοπή τιμών εισαγωγής για τον προσδιορισμό της τιμής εισόδου ορισμένων οπωροκηπευτικών

1

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

*

Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2015/1356 της Επιτροπής, της 4ης Αυγούστου 2015, για την τροποποίηση της απόφασης 2007/453/ΕΚ όσον αφορά την κατάσταση που επικρατεί ως προς τη ΣΕΒ στην Τσεχική Δημοκρατία, τη Γαλλία, την Κύπρο, το Λιχτενστάιν και την Ελβετία
  [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2015) 5379]

   (
  1
  )

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2015) 5379]

1

5

*

Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2015/1357 της Επιτροπής, της 4ης Αυγούστου 2015, για τον καθορισμό της χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης για την κάλυψη των δαπανών που πραγματοποίησαν οι Κάτω Χώρες το 2011, το 2012 και το 2013 για τη χρηματοδότηση των έκτακτων μέτρων που έλαβαν για την καταπολέμηση της γρίπης των πτηνών
  [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2015) 5342]

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2015) 5342]

9

*

Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2015/1358 της Επιτροπής, της 4ης Αυγούστου 2015, για την τροποποίηση των παραρτημάτων XI, XII και XV της οδηγίας 2003/85/ΕΚ του Συμβουλίου όσον αφορά τον κατάλογο των εργαστηρίων που είναι εξουσιοδοτημένα να χειρίζονται ζώντες ιούς του αφθώδους πυρετού και τα ελάχιστα πρότυπα βιοασφάλειας που εφαρμόζονται στα εργαστήρια αυτά
  [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2015) 5341]

   (
  1
  )

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2015) 5341]

1

11

| | | III   Λοιπές πράξεις |
| --- | --- | --- |
| | | ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ |
| | * | Απόφαση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ αριθ. 271/14/COL, της 9ης Ιουλίου 2014, για την ενενηκοστή έβδομη τροποποίηση των διαδικαστικών και ουσιαστικών κανόνων στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων με την έκδοση νέων κατευθυντηρίων οδηγιών για την έρευνα και ανάπτυξη και την καινοτομία [2015/1359] | 17 |

III   Λοιπές πράξεις

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ

*

Απόφαση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ αριθ. 271/14/COL, της 9ης Ιουλίου 2014, για την ενενηκοστή έβδομη τροποποίηση των διαδικαστικών και ουσιαστικών κανόνων στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων με την έκδοση νέων κατευθυντηρίων οδηγιών για την έρευνα και ανάπτυξη και την καινοτομία [2015/1359]

17

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ |

---

(1)   Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ

1

| EL | Οι πράξεις οι τίτλοι οποίων έχουν τυπωθεί με ημίμαυρα στοιχεία αποτελούν πράξεις τρεχούσης διαχειρίσεως που έχουν θεσπισθεί στο πλαίσιο της γεωργικής πολιτικής και είναι γενικά περιορισμένης χρονικής ισχύος.
  Οι τίτλοι όλων των υπολοίπων πράξεων έχουν τυπωθεί με μαύρα στοιχεία και επισημαίνονται με αστερίσκο. |
| --- | --- |

EL

Οι πράξεις οι τίτλοι οποίων έχουν τυπωθεί με ημίμαυρα στοιχεία αποτελούν πράξεις τρεχούσης διαχειρίσεως που έχουν θεσπισθεί στο πλαίσιο της γεωργικής πολιτικής και είναι γενικά περιορισμένης χρονικής ισχύος.

Οι τίτλοι όλων των υπολοίπων πράξεων έχουν τυπωθεί με μαύρα στοιχεία και επισημαίνονται με αστερίσκο.

---

II Μη νομοθετικές πράξεις

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

| 6.8.2015 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | L 209/1 |
| --- | --- | --- | --- |

6.8.2015

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 209/1

---

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΌΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) 2015/1355 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

της 5ης Αυγούστου 2015

για καθορισμό των κατ' αποκοπή τιμών εισαγωγής για τον προσδιορισμό της τιμής εισόδου ορισμένων οπωροκηπευτικών

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης των αγορών γεωργικών προϊόντων και την κατάργηση των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 922/72, (ΕΟΚ) αριθ. 234/79, (ΕΚ) αριθ. 1037/2001 και (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 του Συμβουλίου (1),

Έχοντας υπόψη τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 543/2011 της Επιτροπής, της 7ης Ιουνίου 2011, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 του Συμβουλίου όσον αφορά τους τομείς των οπωροκηπευτικών και των μεταποιημένων οπωροκηπευτικών (2), και ιδίως το άρθρο 136 παράγραφος 1,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 543/2011 προβλέπει, κατ' εφαρμογή των αποτελεσμάτων των πολυμερών εμπορικών διαπραγματεύσεων του Γύρου της Ουρουγουάης, τα κριτήρια για τον καθορισμό από την Επιτροπή των κατ' αποκοπή τιμών εισαγωγής από τρίτες χώρες, για τα προϊόντα και τις περιόδους που ορίζονται στο παράρτημα XVI μέρος A του εν λόγω κανονισμού. |
| --- | --- |

(1)

Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 543/2011 προβλέπει, κατ' εφαρμογή των αποτελεσμάτων των πολυμερών εμπορικών διαπραγματεύσεων του Γύρου της Ουρουγουάης, τα κριτήρια για τον καθορισμό από την Επιτροπή των κατ' αποκοπή τιμών εισαγωγής από τρίτες χώρες, για τα προϊόντα και τις περιόδους που ορίζονται στο παράρτημα XVI μέρος A του εν λόγω κανονισμού.

| (2) | Η κατ' αποκοπή τιμή εισαγωγής υπολογίζεται κάθε εργάσιμη ημέρα, σύμφωνα με το άρθρο 136 παράγραφος 1 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 543/2011, λαμβανομένων υπόψη των ημερήσιων μεταβλητών στοιχείων. Συνεπώς, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, |
| --- | --- |

(2)

Η κατ' αποκοπή τιμή εισαγωγής υπολογίζεται κάθε εργάσιμη ημέρα, σύμφωνα με το άρθρο 136 παράγραφος 1 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 543/2011, λαμβανομένων υπόψη των ημερήσιων μεταβλητών στοιχείων. Συνεπώς, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Οι κατ' αποκοπή τιμές εισαγωγής που αναφέρονται στο άρθρο 136 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 543/2011 καθορίζονται στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες, 5 Αυγούστου 2015.

Για την Επιτροπή,

εξ ονόματος του Προέδρου,

Jerzy PLEWA

Γενικός Διευθυντής Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης

---

(1)  ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 671.

1

(2)  ΕΕ L 157 της 15.6.2011, σ. 1.

2

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Οι κατ' αποκοπή τιμές εισαγωγής για τον προσδιορισμό της τιμής εισόδου ορισμένων οπωροκηπευτικών

| (ευρώ/100 kg) |
| --- |
| Κωδικός ΣΟ | Κωδικός τρίτων χωρών (1) | Κατ' αποκοπή τιμή εισαγωγής |
| 0702 00 00 | MA | 133,5 |
| MK | 31,4 |
| ZZ | 82,5 |
| 0707 00 05 | TR | 126,8 |
| ZZ | 126,8 |
| 0709 93 10 | TR | 116,3 |
| ZZ | 116,3 |
| 0805 50 10 | AR | 151,2 |
| BO | 135,7 |
| UY | 138,3 |
| ZA | 145,2 |
| ZZ | 142,6 |
| 0806 10 10 | EG | 215,6 |
| MA | 158,2 |
| TN | 158,2 |
| ZZ | 177,3 |
| 0808 10 80 | AR | 98,3 |
| BR | 100,8 |
| CL | 131,0 |
| NZ | 133,8 |
| US | 112,0 |
| UY | 139,7 |
| ZA | 138,3 |
| ZZ | 122,0 |
| 0808 30 90 | AR | 112,9 |
| CL | 137,9 |
| CN | 95,2 |
| MK | 75,0 |
| NZ | 150,8 |
| TR | 158,2 |
| ZA | 113,7 |
| ZZ | 120,5 |
| 0809 29 00 | TR | 215,7 |
| US | 547,8 |
| ZZ | 381,8 |
| 0809 30 10, 0809 30 90 | MK | 80,0 |
| TR | 157,4 |
| ZZ | 118,7 |
| 0809 40 05 | BA | 53,7 |
| IL | 141,4 |
| MK | 43,5 |
| XS | 66,1 |
| ZZ | 76,2 |

(ευρώ/100 kg)

Κωδικός ΣΟ

Κωδικός τρίτων χωρών (1)

Κατ' αποκοπή τιμή εισαγωγής

0702 00 00

MA

133,5

MK

31,4

ZZ

82,5

0707 00 05

TR

126,8

ZZ

126,8

0709 93 10

TR

116,3

ZZ

116,3

0805 50 10

AR

151,2

BO

135,7

UY

138,3

ZA

145,2

ZZ

142,6

0806 10 10

EG

215,6

MA

158,2

TN

158,2

ZZ

177,3

0808 10 80

AR

98,3

BR

100,8

CL

131,0

NZ

133,8

US

112,0

UY

139,7

ZA

138,3

ZZ

122,0

0808 30 90

AR

112,9

CL

137,9

CN

95,2

MK

75,0

NZ

150,8

TR

158,2

ZA

113,7

ZZ

120,5

0809 29 00

TR

215,7

US

547,8

ZZ

381,8

0809 30 10, 0809 30 90

MK

80,0

TR

157,4

ZZ

118,7

0809 40 05

BA

53,7

IL

141,4

MK

43,5

XS

66,1

ZZ

76,2

---

(1)  Ονοματολογία των χωρών που ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1106/2012 της Επιτροπής, της 27ης Νοεμβρίου 2012, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 471/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τις κοινοτικές στατιστικές του εξωτερικού εμπορίου με τις τρίτες χώρες, όσον αφορά την επικαιροποίηση της ονοματολογίας των χωρών και εδαφών (ΕΕ L 328 της 28.11.2012, σ. 7). Ο κωδικός «ZZ» αντιπροσωπεύει «άλλες χώρες καταγωγής».

---

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

| 6.8.2015 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | L 209/5 |
| --- | --- | --- | --- |

6.8.2015

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 209/5

---

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ (ΕΕ) 2015/1356 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

της 4ης Αυγούστου 2015

για την τροποποίηση της απόφασης 2007/453/ΕΚ όσον αφορά την κατάσταση που επικρατεί ως προς τη ΣΕΒ στην Τσεχική Δημοκρατία, τη Γαλλία, την Κύπρο, το Λιχτενστάιν και την Ελβετία

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2015) 5379]

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 999/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2001, για τη θέσπιση κανόνων πρόληψης, καταπολέμησης και εξάλειψης ορισμένων μεταδοτικών σπογγωδών εγκεφαλοπαθειών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 999/2001 προβλέπει την ταξινόμηση των κρατών μελών, των τρίτων χωρών ή των περιφερειών τους («χώρες ή περιφέρειες»), ανάλογα με την κατάστασή τους ως προς τη σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών (ΣΕΒ), σε μία από τις εξής τρεις κατηγορίες: αμελητέος κίνδυνος εμφάνισης ΣΕΒ, ελεγχόμενος κίνδυνος εμφάνισης ΣΕΒ και απροσδιόριστος κίνδυνος εμφάνισης ΣΕΒ. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 999/2001 προβλέπει την ταξινόμηση των κρατών μελών, των τρίτων χωρών ή των περιφερειών τους («χώρες ή περιφέρειες»), ανάλογα με την κατάστασή τους ως προς τη σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών (ΣΕΒ), σε μία από τις εξής τρεις κατηγορίες: αμελητέος κίνδυνος εμφάνισης ΣΕΒ, ελεγχόμενος κίνδυνος εμφάνισης ΣΕΒ και απροσδιόριστος κίνδυνος εμφάνισης ΣΕΒ.

| (2) | Το παράρτημα της απόφασης 2007/453/ΕΚ της Επιτροπής (2) κατατάσσει τις χώρες ή τις περιφέρειες ανάλογα με την κατάστασή τους ως προς τη ΣΕΒ. |
| --- | --- |

(2)

Το παράρτημα της απόφασης 2007/453/ΕΚ της Επιτροπής (2) κατατάσσει τις χώρες ή τις περιφέρειες ανάλογα με την κατάστασή τους ως προς τη ΣΕΒ.

| (3) | Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας των Ζώων (OIE) διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο στην κατηγοριοποίηση χωρών ή περιφερειών με βάση τον κίνδυνο εκδήλωσης ΣΕΒ. Ο κατάλογος που παρατίθεται στο παράρτημα της απόφασης 2007/453/ΕΚ λαμβάνει υπόψη το ψήφισμα αριθ. 18 —Αναγνώριση της κατάστασης κινδύνου σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών στις χώρες μέλη—, το οποίο εξέδωσε ο OIE τον Μάιο του 2014 (3). |
| --- | --- |

(3)

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας των Ζώων (OIE) διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο στην κατηγοριοποίηση χωρών ή περιφερειών με βάση τον κίνδυνο εκδήλωσης ΣΕΒ. Ο κατάλογος που παρατίθεται στο παράρτημα της απόφασης 2007/453/ΕΚ λαμβάνει υπόψη το ψήφισμα αριθ. 18 —Αναγνώριση της κατάστασης κινδύνου σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών στις χώρες μέλη—, το οποίο εξέδωσε ο OIE τον Μάιο του 2014 (3).

| (4) | Τον Μάιο του 2015 ο OIE εξέδωσε το ψήφισμα αριθ. 21 —Αναγνώριση της κατάστασης κινδύνου σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών στις χώρες μέλη (4). Πέραν των κρατών μελών και των χωρών της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών που περιλαμβάνονται ήδη στο παράρτημα της απόφασης 2007/453/ΕΚ, το εν λόγω ψήφισμα αναγνώρισε την Τσεχική Δημοκρατία, τη Γαλλία, την Κύπρο, το Λιχτενστάιν και την Ελβετία ως χώρες που παρουσιάζουν αμελητέο κίνδυνο ΣΕΒ. |
| --- | --- |

(4)

Τον Μάιο του 2015 ο OIE εξέδωσε το ψήφισμα αριθ. 21 —Αναγνώριση της κατάστασης κινδύνου σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών στις χώρες μέλη (4). Πέραν των κρατών μελών και των χωρών της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών που περιλαμβάνονται ήδη στο παράρτημα της απόφασης 2007/453/ΕΚ, το εν λόγω ψήφισμα αναγνώρισε την Τσεχική Δημοκρατία, τη Γαλλία, την Κύπρο, το Λιχτενστάιν και την Ελβετία ως χώρες που παρουσιάζουν αμελητέο κίνδυνο ΣΕΒ.

| (5) | Επομένως, ο κατάλογος των χωρών στο παράρτημα της απόφασης 2007/453/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί για να ευθυγραμμιστεί με το ψήφισμα αριθ. 21 που εκδόθηκε από τον ΟΙΕ τον Μάιο του 2015. |
| --- | --- |

(5)

Επομένως, ο κατάλογος των χωρών στο παράρτημα της απόφασης 2007/453/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί για να ευθυγραμμιστεί με το ψήφισμα αριθ. 21 που εκδόθηκε από τον ΟΙΕ τον Μάιο του 2015.

| (6) | Συνεπώς, η απόφαση 2007/453/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί ανάλογα. |
| --- | --- |

(6)

Συνεπώς, η απόφαση 2007/453/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί ανάλογα.

| (7) | Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής φυτών, ζώων, τροφίμων και ζωοτροφών, |
| --- | --- |

(7)

Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής φυτών, ζώων, τροφίμων και ζωοτροφών,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Το παράρτημα της απόφασης 2007/453/ΕΚ αντικαθίσταται από το κείμενο του παραρτήματος της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 4 Αυγούστου 2015.

Για την Επιτροπή

Vytenis ANDRIUKAITIS

Μέλος της Επιτροπής

---

(1)  ΕΕ L 147 της 31.5.2001, σ. 1.

1

(2)  Απόφαση 2007/453/ΕΚ της Επιτροπής, της 29ης Ιουνίου 2007, για τον καθορισμό της κατάστασης που επικρατεί στα κράτη μέλη ή σε τρίτες χώρες ή στις περιφέρειές τους ως προς τη ΣΕΒ με βάση τον κίνδυνο εκδήλωσης ΣΕΒ (ΕΕ L 172 της 30.6.2007, σ. 84).

2

(3)  http://www.oie.int/fileadmin/Home/eng/Animal_Health_in_the_World/docs/pdf/2014_A_RESO-18_BSE.pdf

3

(4)  http://www.oie.int/fileadmin/Home/eng/Animal_Health_in_the_World/docs/pdf/2015_A_RESO_R21_BSE.pdf

4

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

«ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΧΩΡΏΝ Ή ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΏΝ

A.   Χώρες ή περιφέρειες με αμελητέο κίνδυνο εκδήλωσης ΣΕΒ

Κράτη μέλη

| — | Βέλγιο |
| --- | --- |

—

Βέλγιο

| — | Βουλγαρία |
| --- | --- |

—

Βουλγαρία

| — | Τσεχική Δημοκρατία |
| --- | --- |

—

Τσεχική Δημοκρατία

| — | Δανία |
| --- | --- |

—

Δανία

| — | Εσθονία |
| --- | --- |

—

Εσθονία

| — | Γαλλία |
| --- | --- |

—

Γαλλία

| — | Κροατία |
| --- | --- |

—

Κροατία

| — | Ιταλία |
| --- | --- |

—

Ιταλία

| — | Κύπρος |
| --- | --- |

—

Κύπρος

| — | Λετονία |
| --- | --- |

—

Λετονία

| — | Λουξεμβούργο |
| --- | --- |

—

Λουξεμβούργο

| — | Ουγγαρία |
| --- | --- |

—

Ουγγαρία

| — | Μάλτα |
| --- | --- |

—

Μάλτα

| — | Κάτω Χώρες |
| --- | --- |

—

Κάτω Χώρες

| — | Αυστρία |
| --- | --- |

—

Αυστρία

| — | Πορτογαλία |
| --- | --- |

—

Πορτογαλία

| — | Σλοβενία |
| --- | --- |

—

Σλοβενία

| — | Σλοβακία |
| --- | --- |

—

Σλοβακία

| — | Φινλανδία |
| --- | --- |

—

Φινλανδία

| — | Σουηδία |
| --- | --- |

—

Σουηδία

Χώρες Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών

| — | Ισλανδία |
| --- | --- |

—

Ισλανδία

| — | Λιχτενστάιν |
| --- | --- |

—

Λιχτενστάιν

| — | Νορβηγία |
| --- | --- |

—

Νορβηγία

| — | Ελβετία |
| --- | --- |

—

Ελβετία

Τρίτες χώρες

| — | Αργεντινή |
| --- | --- |

—

Αργεντινή

| — | Αυστραλία |
| --- | --- |

—

Αυστραλία

| — | Βραζιλία |
| --- | --- |

—

Βραζιλία

| — | Χιλή |
| --- | --- |

—

Χιλή

| — | Κολομβία |
| --- | --- |

—

Κολομβία

| — | Ινδία |
| --- | --- |

—

Ινδία

| — | Ισραήλ |
| --- | --- |

—

Ισραήλ

| — | Ιαπωνία |
| --- | --- |

—

Ιαπωνία

| — | Νέα Ζηλανδία |
| --- | --- |

—

Νέα Ζηλανδία

| — | Παναμάς |
| --- | --- |

—

Παναμάς

| — | Παραγουάη |
| --- | --- |

—

Παραγουάη

| — | Περού |
| --- | --- |

—

Περού

| — | Σινγκαπούρη |
| --- | --- |

—

Σινγκαπούρη

| — | Ηνωμένες Πολιτείες |
| --- | --- |

—

Ηνωμένες Πολιτείες

| — | Ουρουγουάη |
| --- | --- |

—

Ουρουγουάη

B.   Χώρες ή περιφέρειες με ελεγχόμενο κίνδυνο εκδήλωσης ΣΕΒ

Κράτη μέλη

| — | Γερμανία |
| --- | --- |

—

Γερμανία

| — | Ιρλανδία |
| --- | --- |

—

Ιρλανδία

| — | Ελλάδα |
| --- | --- |

—

Ελλάδα

| — | Ισπανία |
| --- | --- |

—

Ισπανία

| — | Λιθουανία |
| --- | --- |

—

Λιθουανία

| — | Πολωνία |
| --- | --- |

—

Πολωνία

| — | Ρουμανία |
| --- | --- |

—

Ρουμανία

| — | Ηνωμένο Βασίλειο |
| --- | --- |

—

Ηνωμένο Βασίλειο

Τρίτες χώρες

| — | Καναδάς |
| --- | --- |

—

Καναδάς

| — | Κόστα Ρίκα |
| --- | --- |

—

Κόστα Ρίκα

| — | Μεξικό |
| --- | --- |

—

Μεξικό

| — | Νικαράγουα |
| --- | --- |

—

Νικαράγουα

| — | Νότια Κορέα |
| --- | --- |

—

Νότια Κορέα

| — | Ταϊβάν |
| --- | --- |

—

Ταϊβάν

Γ.   Χώρες ή περιφέρειες με απροσδιόριστο κίνδυνο εκδήλωσης ΣΕΒ

| — | Χώρες ή περιφέρειες που δεν αναφέρονται στα σημεία A ή B.» |
| --- | --- |

—

Χώρες ή περιφέρειες που δεν αναφέρονται στα σημεία A ή B.»

---

| 6.8.2015 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | L 209/9 |
| --- | --- | --- | --- |

6.8.2015

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 209/9

---

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ (ΕΕ) 2015/1357 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

της 4ης Αυγούστου 2015

για τον καθορισμό της χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης για την κάλυψη των δαπανών που πραγματοποίησαν οι Κάτω Χώρες το 2011, το 2012 και το 2013 για τη χρηματοδότηση των έκτακτων μέτρων που έλαβαν για την καταπολέμηση της γρίπης των πτηνών

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2015) 5342]

(Το κείμενο στην ολλανδική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 652/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για τη θέσπιση διατάξεων σχετικά με τη διαχείριση των δαπανών που αφορούν, αφενός, τη διατροφική αλυσίδα, την υγεία των ζώων και την καλή μεταχείριση των ζώων και, αφετέρου, την υγεία των φυτών και το φυτικό αναπαραγωγικό υλικό, για την τροποποίηση των οδηγιών του Συμβουλίου 98/56/ΕΚ, 2000/29/ΕΚ και 2008/90/ΕΚ, των κανονισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 178/2002, (ΕΚ) αριθ. 882/2004 και (ΕΚ) αριθ. 396/2005, της οδηγίας 2009/128/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1107/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και για την κατάργηση των αποφάσεων του Συμβουλίου 66/399/ΕΟΚ, 76/894/ΕΟΚ και 2009/470/ΕΚ (1), και ιδίως το άρθρο 36 παράγραφος 4,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 349/2005 της Επιτροπής (2) θεσπίζει τους κανόνες που διέπουν την καταβολή της χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης για τα έκτακτα μέτρα που αποσκοπούν στην εκρίζωση ορισμένων νόσων των ζώων, συμπεριλαμβανομένης της γρίπης των πτηνών. Το άρθρο 7 του εν λόγω κανονισμού καθορίζει τα έγγραφα που πρέπει να υποβάλει το κράτος μέλος που ζητά τη χρηματοδοτική συνδρομή από την Ένωση και τις προθεσμίες υποβολής αυτών των εγγράφων. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 349/2005 της Επιτροπής (2) θεσπίζει τους κανόνες που διέπουν την καταβολή της χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης για τα έκτακτα μέτρα που αποσκοπούν στην εκρίζωση ορισμένων νόσων των ζώων, συμπεριλαμβανομένης της γρίπης των πτηνών. Το άρθρο 7 του εν λόγω κανονισμού καθορίζει τα έγγραφα που πρέπει να υποβάλει το κράτος μέλος που ζητά τη χρηματοδοτική συνδρομή από την Ένωση και τις προθεσμίες υποβολής αυτών των εγγράφων.

| (2) | Η εκτελεστική απόφαση 2012/667/ΕΕ της Επιτροπής (3) καθόρισε σε 429 425,74 ευρώ το ποσό της χρηματοδοτικής συνδρομής που παρέχει η Ένωση για την κάλυψη των δαπανών τις οποίες πραγματοποίησαν οι Κάτω Χώρες στο πλαίσιο των μέτρων που έλαβαν για την καταπολέμηση της γρίπης των πτηνών το 2011. |
| --- | --- |

(2)

Η εκτελεστική απόφαση 2012/667/ΕΕ της Επιτροπής (3) καθόρισε σε 429 425,74 ευρώ το ποσό της χρηματοδοτικής συνδρομής που παρέχει η Ένωση για την κάλυψη των δαπανών τις οποίες πραγματοποίησαν οι Κάτω Χώρες στο πλαίσιο των μέτρων που έλαβαν για την καταπολέμηση της γρίπης των πτηνών το 2011.

| (3) | Η εκτελεστική απόφαση 2013/775/ΕΕ της Επιτροπής (4) προβλέπει την καταβολή χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης στις Κάτω Χώρες για τις δαπάνες που πραγματοποίησε το εν λόγω κράτος μέλος στο πλαίσιο των μέτρων που έλαβε για την καταπολέμηση της γρίπης των πτηνών το 2012 και το 2013 δυνάμει της απόφασης 2009/470/ΕΚ του Συμβουλίου (5). Ως εκ τούτου, στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, καταβλήθηκε στο εν λόγω κράτος μέλος μια πρώτη δόση ύψους 210 000,00 ευρώ για το 2012 και μια πρώτη δόση ύψους 250 000,00 ευρώ για το 2013. Η εκτελεστική απόφαση 2013/775/ΕΕ προβλέπει επιπλέον ότι το ποσό της χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης θα καθοριστεί σε μεταγενέστερη απόφαση, η οποία θα εκδοθεί σύμφωνα με τη διαδικασία που προσδιορίζεται σε αυτήν. |
| --- | --- |

(3)

Η εκτελεστική απόφαση 2013/775/ΕΕ της Επιτροπής (4) προβλέπει την καταβολή χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης στις Κάτω Χώρες για τις δαπάνες που πραγματοποίησε το εν λόγω κράτος μέλος στο πλαίσιο των μέτρων που έλαβε για την καταπολέμηση της γρίπης των πτηνών το 2012 και το 2013 δυνάμει της απόφασης 2009/470/ΕΚ του Συμβουλίου (5). Ως εκ τούτου, στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, καταβλήθηκε στο εν λόγω κράτος μέλος μια πρώτη δόση ύψους 210 000,00 ευρώ για το 2012 και μια πρώτη δόση ύψους 250 000,00 ευρώ για το 2013. Η εκτελεστική απόφαση 2013/775/ΕΕ προβλέπει επιπλέον ότι το ποσό της χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης θα καθοριστεί σε μεταγενέστερη απόφαση, η οποία θα εκδοθεί σύμφωνα με τη διαδικασία που προσδιορίζεται σε αυτήν.

| (4) | Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 652/2014 προβλέπει την καταβολή πληρωμών προς τα κράτη μέλη στις περιπτώσεις αυτές. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπει την έκδοση εκτελεστικών πράξεων με τις οποίες καθορίζεται η χρηματοδοτική συνδρομή. Ο κανονισμός αυτός κατάργησε επίσης την απόφαση 2009/470/ΕΚ, και οι παραπομπές στην εν λόγω απόφαση νοούνται ως παραπομπές στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 652/2014. |
| --- | --- |

(4)

Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 652/2014 προβλέπει την καταβολή πληρωμών προς τα κράτη μέλη στις περιπτώσεις αυτές. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπει την έκδοση εκτελεστικών πράξεων με τις οποίες καθορίζεται η χρηματοδοτική συνδρομή. Ο κανονισμός αυτός κατάργησε επίσης την απόφαση 2009/470/ΕΚ, και οι παραπομπές στην εν λόγω απόφαση νοούνται ως παραπομπές στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 652/2014.

| (5) | Με τις εκτελεστικές αποφάσεις 2012/667/ΕΕ και 2013/775/ΕΕ τηρήθηκαν οι απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6), και ιδίως το άρθρο 84 του εν λόγω κανονισμού. |
| --- | --- |

(5)

Με τις εκτελεστικές αποφάσεις 2012/667/ΕΕ και 2013/775/ΕΕ τηρήθηκαν οι απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6), και ιδίως το άρθρο 84 του εν λόγω κανονισμού.

| (6) | Με βάση το πόρισμα του επιτόπιου ελέγχου, τον οποίο διαχειρίστηκε η αρμόδια υπηρεσία ελέγχου, θεωρήθηκαν επιλέξιμες πρόσθετες δαπάνες ύψους 13 278,64 ευρώ σύμφωνα με την απόφαση που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 2 και, ως εκ τούτου, η χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης για το 2011 μπορεί να καθοριστεί σε 442 704,38 ευρώ. Συνεπώς, πέραν της δόσης που έχει ήδη καταβληθεί, θα πρέπει να χορηγηθεί τελική συμπληρωματική δόση ύψους 13 278,64 ευρώ. |
| --- | --- |

(6)

Με βάση το πόρισμα του επιτόπιου ελέγχου, τον οποίο διαχειρίστηκε η αρμόδια υπηρεσία ελέγχου, θεωρήθηκαν επιλέξιμες πρόσθετες δαπάνες ύψους 13 278,64 ευρώ σύμφωνα με την απόφαση που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 2 και, ως εκ τούτου, η χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης για το 2011 μπορεί να καθοριστεί σε 442 704,38 ευρώ. Συνεπώς, πέραν της δόσης που έχει ήδη καταβληθεί, θα πρέπει να χορηγηθεί τελική συμπληρωματική δόση ύψους 13 278,64 ευρώ.

| (7) | Στις 14 Φεβρουαρίου 2014 οι Κάτω Χώρες υπέβαλαν στην Επιτροπή επίσημη αίτηση απόδοσης δαπανών, συνοδευόμενη από οικονομική έκθεση, παραστατικά έγγραφα και επιδημιολογική έκθεση για κάθε εκμετάλλευση στην οποία θανατώθηκαν και καταστράφηκαν ζώα. Η αίτηση αφορά την απόδοση δαπανών ύψους 417 663,71 ευρώ για το 2012 και 616 592,33 ευρώ για το 2013. Ωστόσο, μετά την εξέταση των εγγράφων που υπέβαλε το εν λόγω κράτος μέλος, ποσά ύψους 17 548,46 ευρώ και 40 018,73 ευρώ αντιστοίχως κρίθηκαν μη επιλέξιμα για επιστροφή σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 349/2005. |
| --- | --- |

(7)

Στις 14 Φεβρουαρίου 2014 οι Κάτω Χώρες υπέβαλαν στην Επιτροπή επίσημη αίτηση απόδοσης δαπανών, συνοδευόμενη από οικονομική έκθεση, παραστατικά έγγραφα και επιδημιολογική έκθεση για κάθε εκμετάλλευση στην οποία θανατώθηκαν και καταστράφηκαν ζώα. Η αίτηση αφορά την απόδοση δαπανών ύψους 417 663,71 ευρώ για το 2012 και 616 592,33 ευρώ για το 2013. Ωστόσο, μετά την εξέταση των εγγράφων που υπέβαλε το εν λόγω κράτος μέλος, ποσά ύψους 17 548,46 ευρώ και 40 018,73 ευρώ αντιστοίχως κρίθηκαν μη επιλέξιμα για επιστροφή σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 349/2005.

| (8) | Ως εκ τούτου, η τελική χρηματοδοτική συνδρομή για το 2012 και το 2013, η οποία συνίσταται στη διαφορά μεταξύ του ζητηθέντος ποσού απόδοσης δαπανών και του μη επιλέξιμου ποσού, μπορεί να καθοριστεί σε 400 115,25 ευρώ και 576 573,60 ευρώ αντιστοίχως. Μετά την αφαίρεση των πρώτων δόσεων για τις οποίες γίνεται λόγος στην αιτιολογική σκέψη 3, το υπόλοιπο που πρέπει να καταβληθεί στις Κάτω Χώρες για το 2012 και το 2013 καθορίζεται σε 190 115,25 ευρώ και 326 573,60 ευρώ αντιστοίχως. |
| --- | --- |

(8)

Ως εκ τούτου, η τελική χρηματοδοτική συνδρομή για το 2012 και το 2013, η οποία συνίσταται στη διαφορά μεταξύ του ζητηθέντος ποσού απόδοσης δαπανών και του μη επιλέξιμου ποσού, μπορεί να καθοριστεί σε 400 115,25 ευρώ και 576 573,60 ευρώ αντιστοίχως. Μετά την αφαίρεση των πρώτων δόσεων για τις οποίες γίνεται λόγος στην αιτιολογική σκέψη 3, το υπόλοιπο που πρέπει να καταβληθεί στις Κάτω Χώρες για το 2012 και το 2013 καθορίζεται σε 190 115,25 ευρώ και 326 573,60 ευρώ αντιστοίχως.

| (9) | Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής φυτών, ζώων, τροφίμων και ζωοτροφών, |
| --- | --- |

(9)

Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής φυτών, ζώων, τροφίμων και ζωοτροφών,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η τελική συμπληρωματική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης για την κάλυψη των δαπανών που πραγματοποίησαν οι Κάτω Χώρες το 2011 για τη χρηματοδότηση των έκτακτων μέτρων καταπολέμησης της γρίπης των πτηνών ορίζεται σε 13 278,64 ευρώ.

Άρθρο 2

1.   Η χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης για την κάλυψη των δαπανών που πραγματοποίησαν οι Κάτω Χώρες το 2012 για τη χρηματοδότηση των έκτακτων μέτρων καταπολέμησης της γρίπης των πτηνών ορίζεται σε 400 115,25 ευρώ.

2.   Το υπόλοιπο της χρηματοδοτικής συμμετοχής της Ένωσης που πρέπει να καταβληθεί στις Κάτω Χώρες ορίζεται σε 190 115,25 ευρώ.

Άρθρο 3

1.   Η χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης για την κάλυψη των δαπανών που πραγματοποίησαν οι Κάτω Χώρες το 2013 για τη χρηματοδότηση των έκτακτων μέτρων καταπολέμησης της γρίπης των πτηνών ορίζεται σε 576 573,60 ευρώ.

2.   Το υπόλοιπο της χρηματοδοτικής συμμετοχής της Ένωσης που πρέπει να καταβληθεί στις Κάτω Χώρες ορίζεται σε 326 573,60 ευρώ.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο των Κάτω Χωρών.

Βρυξέλλες, 4 Αυγούστου 2015.

Για την Επιτροπή

Vytenis ANDRIUKAITIS

Μέλος της Επιτροπής

---

(1)  ΕΕ L 189 της 27.6.2014, σ. 1.

1

(2)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 349/2005 της Επιτροπής, της 28ης Φεβρουαρίου 2005, για τους κανόνες σχετικά με την κοινοτική χρηματοδότηση των επειγουσών παρεμβάσεων και της καταπολέμησης ορισμένων νόσων των ζώων που αναφέρονται στην απόφαση 90/424/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 55 της 1.3.2005, σ. 12).

2

(3)  Εκτελεστική απόφαση 2012/667/ΕΕ της Επιτροπής, της 25ης Οκτωβρίου 2012, για τον καθορισμό της χρηματοδοτικής συμμετοχής της Ένωσης στις δαπάνες στο πλαίσιο των έκτακτων μέτρων που ελήφθησαν για την καταπολέμηση της γρίπης των πτηνών στις Κάτω Χώρες το 2011 (ΕΕ L 299 της 27.10.2012, σ. 47).

3

(4)  Εκτελεστική απόφαση 2013/775/ΕΕ της Επιτροπής, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με τη χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης στο πλαίσιο έκτακτων μέτρων για την καταπολέμηση της γρίπης των πτηνών στη Γερμανία, την Ιταλία και τις Κάτω Χώρες το 2012 και το 2013, καθώς και στη Δανία και την Ισπανία το 2013 (ΕΕ L 343 της 19.12.2013, σ. 44).

4

(5)  Απόφαση 2009/470/ΕΚ του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 2009, σχετικά με ορισμένες δαπάνες στον κτηνιατρικό τομέα (ΕΕ L 155 της 18.6.2009, σ. 30).

5

(6)  Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου (ΕΕ L 298 της 26.10.2012, σ. 1).

6

---

| 6.8.2015 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | L 209/11 |
| --- | --- | --- | --- |

6.8.2015

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 209/11

---

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ (ΕΕ) 2015/1358 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

της 4ης Αυγούστου 2015

για την τροποποίηση των παραρτημάτων XI, XII και XV της οδηγίας 2003/85/ΕΚ του Συμβουλίου όσον αφορά τον κατάλογο των εργαστηρίων που είναι εξουσιοδοτημένα να χειρίζονται ζώντες ιούς του αφθώδους πυρετού και τα ελάχιστα πρότυπα βιοασφάλειας που εφαρμόζονται στα εργαστήρια αυτά

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2015) 5341]

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη την οδηγία 2003/85/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Σεπτεμβρίου 2003, σχετικά με τη θέσπιση κοινοτικών μέτρων για την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού, την κατάργηση της οδηγίας 85/511/ΕΟΚ και των αποφάσεων 89/531/ΕΟΚ και 91/665/ΕΟΚ και με την τροποποίηση της οδηγίας 92/46/ΕΟΚ (1), και ιδίως το άρθρο 67 παράγραφος 2 και το άρθρο 87 παράγραφος 3,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Η οδηγία 2003/85/ΕΚ καθορίζει τα ελάχιστα μέτρα ελέγχου που πρέπει να εφαρμόζονται σε περίπτωση εμφάνισης κρούσματος αφθώδους πυρετού, καθώς και ορισμένα προληπτικά μέτρα που αποσκοπούν στη βελτίωση της ενημέρωσης και της ετοιμότητας των αρμόδιων αρχών και της κτηνοτροφικής κοινότητας σχετικά με την εν λόγω νόσο. |
| --- | --- |

(1)

Η οδηγία 2003/85/ΕΚ καθορίζει τα ελάχιστα μέτρα ελέγχου που πρέπει να εφαρμόζονται σε περίπτωση εμφάνισης κρούσματος αφθώδους πυρετού, καθώς και ορισμένα προληπτικά μέτρα που αποσκοπούν στη βελτίωση της ενημέρωσης και της ετοιμότητας των αρμόδιων αρχών και της κτηνοτροφικής κοινότητας σχετικά με την εν λόγω νόσο.

| (2) | Στα προληπτικά μέτρα που καθορίζονται στην οδηγία 2003/85/ΕΚ περιλαμβάνεται διάταξη σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη οφείλουν να εξασφαλίζουν ότι ο χειρισμός ζώντων ιών αφθώδους πυρετού για σκοπούς έρευνας, διάγνωσης ή παρασκευής εμβολίων διεξάγεται μόνο σε εγκεκριμένα εργαστήρια, τα οποία απαριθμούνται στο παράρτημα XI της εν λόγω οδηγίας. |
| --- | --- |

(2)

Στα προληπτικά μέτρα που καθορίζονται στην οδηγία 2003/85/ΕΚ περιλαμβάνεται διάταξη σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη οφείλουν να εξασφαλίζουν ότι ο χειρισμός ζώντων ιών αφθώδους πυρετού για σκοπούς έρευνας, διάγνωσης ή παρασκευής εμβολίων διεξάγεται μόνο σε εγκεκριμένα εργαστήρια, τα οποία απαριθμούνται στο παράρτημα XI της εν λόγω οδηγίας.

| (3) | Στο μέρος Α του παραρτήματος XI της οδηγίας 2003/85/ΕΚ παρατίθεται κατάλογος των εθνικών εργαστηρίων που είναι εξουσιοδοτημένα να χειρίζονται ζώντες ιούς αφθώδους πυρετού για σκοπούς έρευνας και διάγνωσης. Στο μέρος Β του εν λόγω παραρτήματος παρατίθεται κατάλογος των εργαστηρίων που χειρίζονται αντιγόνα του ιού κατά την παρασκευή εμβολίων. |
| --- | --- |

(3)

Στο μέρος Α του παραρτήματος XI της οδηγίας 2003/85/ΕΚ παρατίθεται κατάλογος των εθνικών εργαστηρίων που είναι εξουσιοδοτημένα να χειρίζονται ζώντες ιούς αφθώδους πυρετού για σκοπούς έρευνας και διάγνωσης. Στο μέρος Β του εν λόγω παραρτήματος παρατίθεται κατάλογος των εργαστηρίων που χειρίζονται αντιγόνα του ιού κατά την παρασκευή εμβολίων.

| (4) | Η Κροατία και η Λιθουανία ενημέρωσαν επισήμως την Επιτροπή ότι τα αντίστοιχα εθνικά τους εργαστήρια αναφοράς δεν θεωρούνται πλέον ότι πληρούν τα πρότυπα βιοασφάλειας που προβλέπονται στο άρθρο 65 στοιχείο δ) της οδηγίας 2003/85/ΕΚ. Οι εγγραφές για τις χώρες αυτές πρέπει, επομένως, να διαγραφούν από τον κατάλογο του μέρους Α του παραρτήματος XI της εν λόγω οδηγίας. Η Ελλάδα και η Ουγγαρία ζήτησαν αλλαγή του ονόματος του εθνικού τους εργαστηρίου που περιλαμβάνεται στον κατάλογο αυτό, λόγω οργανωτικών αλλαγών. Η Τσεχική Δημοκρατία ζήτησε τη διόρθωση ορθογραφικού λάθους στην ονομασία του εθνικού της εργαστηρίου που περιλαμβάνεται στον εν λόγω κατάλογο. |
| --- | --- |

(4)

Η Κροατία και η Λιθουανία ενημέρωσαν επισήμως την Επιτροπή ότι τα αντίστοιχα εθνικά τους εργαστήρια αναφοράς δεν θεωρούνται πλέον ότι πληρούν τα πρότυπα βιοασφάλειας που προβλέπονται στο άρθρο 65 στοιχείο δ) της οδηγίας 2003/85/ΕΚ. Οι εγγραφές για τις χώρες αυτές πρέπει, επομένως, να διαγραφούν από τον κατάλογο του μέρους Α του παραρτήματος XI της εν λόγω οδηγίας. Η Ελλάδα και η Ουγγαρία ζήτησαν αλλαγή του ονόματος του εθνικού τους εργαστηρίου που περιλαμβάνεται στον κατάλογο αυτό, λόγω οργανωτικών αλλαγών. Η Τσεχική Δημοκρατία ζήτησε τη διόρθωση ορθογραφικού λάθους στην ονομασία του εθνικού της εργαστηρίου που περιλαμβάνεται στον εν λόγω κατάλογο.

| (5) | Για λόγους ασφάλειας δικαίου, είναι σημαντικό να είναι επικαιροποιημένος ο κατάλογος των εθνικών εργαστηρίων του μέρους Α του παραρτήματος XI της οδηγίας 2003/85/ΕΚ. Επομένως, είναι αναγκαία η διαγραφή των εγγραφών για την Κροατία και τη Λιθουανία από τον εν λόγω κατάλογο εργαστηρίων, η τροποποίηση των ονομάτων των εθνικών εργαστηρίων της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Ελλάδας και της Ουγγαρίας, καθώς και η διευκρίνιση στον εν λόγω κατάλογο εργαστηρίων ότι το Pirbright Institute παρέχει τις υπηρεσίες εθνικού εργαστηρίου αναφοράς για τη Βουλγαρία, την Κροατία, τη Λιθουανία και την Πορτογαλία. |
| --- | --- |

(5)

Για λόγους ασφάλειας δικαίου, είναι σημαντικό να είναι επικαιροποιημένος ο κατάλογος των εθνικών εργαστηρίων του μέρους Α του παραρτήματος XI της οδηγίας 2003/85/ΕΚ. Επομένως, είναι αναγκαία η διαγραφή των εγγραφών για την Κροατία και τη Λιθουανία από τον εν λόγω κατάλογο εργαστηρίων, η τροποποίηση των ονομάτων των εθνικών εργαστηρίων της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Ελλάδας και της Ουγγαρίας, καθώς και η διευκρίνιση στον εν λόγω κατάλογο εργαστηρίων ότι το Pirbright Institute παρέχει τις υπηρεσίες εθνικού εργαστηρίου αναφοράς για τη Βουλγαρία, την Κροατία, τη Λιθουανία και την Πορτογαλία.

| (6) | Η Γερμανία ζήτησε τροποποίηση του ονόματος του εργαστηρίου που περιλαμβάνεται στο μέρος Β του παραρτήματος XI της οδηγίας 2003/85/ΕΚ, λόγω οργανωτικών αλλαγών. Ταυτόχρονα, το μέρος Β του εν λόγω παραρτήματος θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να διορθωθεί ο κωδικός χώρας ΙSO για το Ηνωμένο Βασίλειο. |
| --- | --- |

(6)

Η Γερμανία ζήτησε τροποποίηση του ονόματος του εργαστηρίου που περιλαμβάνεται στο μέρος Β του παραρτήματος XI της οδηγίας 2003/85/ΕΚ, λόγω οργανωτικών αλλαγών. Ταυτόχρονα, το μέρος Β του εν λόγω παραρτήματος θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να διορθωθεί ο κωδικός χώρας ΙSO για το Ηνωμένο Βασίλειο.

| (7) | Συνεπώς, τα μέρη Α και Β του παραρτήματος XI της οδηγίας 2003/85/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθούν αναλόγως. |
| --- | --- |

(7)

Συνεπώς, τα μέρη Α και Β του παραρτήματος XI της οδηγίας 2003/85/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθούν αναλόγως.

| (8) | Το σημείο 1 του παραρτήματος XII της οδηγίας 2003/85/ΕΚ ορίζει τα πρότυπα βιοασφάλειας για τα εργαστήρια που χειρίζονται ζώντες ιούς του αφθώδους πυρετού. Προβλέπει ότι τα εν λόγω εργαστήρια πρέπει να πληρούν τουλάχιστον τις στοιχειώδεις απαιτήσεις που προβλέπονται στα «Στοιχειώδη πρότυπα για τα εργαστήρια που χειρίζονται τον ιό του αφθώδους πυρετού in vitro και in vivo», τα οποία εγκρίθηκαν από την ευρωπαϊκή επιτροπή για την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού (EuFMD) κατά την 38η γενική σύνοδο στις 29 Απριλίου 2009 στη Ρώμη (πρότυπα βιοασφάλειας). Μια αναθεωρημένη έκδοση αυτών των προτύπων βιοασφάλειας εγκρίθηκε κατά την 40ή γενική σύνοδο της EUFMD στις 22-24 Απριλίου 2013 στη Ρώμη (2). |
| --- | --- |

(8)

Το σημείο 1 του παραρτήματος XII της οδηγίας 2003/85/ΕΚ ορίζει τα πρότυπα βιοασφάλειας για τα εργαστήρια που χειρίζονται ζώντες ιούς του αφθώδους πυρετού. Προβλέπει ότι τα εν λόγω εργαστήρια πρέπει να πληρούν τουλάχιστον τις στοιχειώδεις απαιτήσεις που προβλέπονται στα «Στοιχειώδη πρότυπα για τα εργαστήρια που χειρίζονται τον ιό του αφθώδους πυρετού in vitro και in vivo», τα οποία εγκρίθηκαν από την ευρωπαϊκή επιτροπή για την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού (EuFMD) κατά την 38η γενική σύνοδο στις 29 Απριλίου 2009 στη Ρώμη (πρότυπα βιοασφάλειας). Μια αναθεωρημένη έκδοση αυτών των προτύπων βιοασφάλειας εγκρίθηκε κατά την 40ή γενική σύνοδο της EUFMD στις 22-24 Απριλίου 2013 στη Ρώμη (2).

| (9) | Η αναθεωρημένη έκδοση των προτύπων βιοασφάλειας αποτελείται από το τμήμα I όσον αφορά τα εργαστήρια που χειρίζονται τον ιό του αφθώδους πυρετού in vitro και in vivo και το τμήμα II όσον αφορά τα εργαστήρια που πραγματοποιούν διαγνωστικές έρευνες για τον αφθώδη πυρετό στο πλαίσιο εθνικού σχεδίου έκτακτης ανάγκης. |
| --- | --- |

(9)

Η αναθεωρημένη έκδοση των προτύπων βιοασφάλειας αποτελείται από το τμήμα I όσον αφορά τα εργαστήρια που χειρίζονται τον ιό του αφθώδους πυρετού in vitro και in vivo και το τμήμα II όσον αφορά τα εργαστήρια που πραγματοποιούν διαγνωστικές έρευνες για τον αφθώδη πυρετό στο πλαίσιο εθνικού σχεδίου έκτακτης ανάγκης.

| (10) | Επομένως, η αναφορά στα πρότυπα βιοασφάλειας στο σημείο 1 του παραρτήματος XII της οδηγίας 2003/85/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να παραπέμπει στο σχετικό τμήμα της πλέον πρόσφατης αναθεωρημένης έκδοσης. |
| --- | --- |

(10)

Επομένως, η αναφορά στα πρότυπα βιοασφάλειας στο σημείο 1 του παραρτήματος XII της οδηγίας 2003/85/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να παραπέμπει στο σχετικό τμήμα της πλέον πρόσφατης αναθεωρημένης έκδοσης.

| (11) | Μεταξύ του Ιουνίου του 2009 και του Ιουνίου του 2012 η Επιτροπή διενήργησε 19 ελέγχους σε 15 κράτη μέλη, στα οποία βρίσκονται 16 εθνικά εργαστήρια και τρία εργαστήρια παρασκευής εμβολίων που είναι εξουσιοδοτημένα να χειρίζονται ζώντες ιούς αφθώδους πυρετού· τα εργαστήρια αυτά απαριθμούνται στο παράρτημα XI της οδηγίας 2003/85/ΕΚ. Σκοπός των εν λόγω ελέγχων ήταν να αξιολογήσουν τους επίσημους ελέγχους και τα συστήματα βιοασφάλειας που εφαρμόζονται από αυτά τα εργαστήρια. Το αποτέλεσμα των ελέγχων παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια επιστημονικής συνάντησης σχετικά με τη βιοασφάλεια για τα εργαστήρια που χειρίζονται ζώντες ιούς του αφθώδους πυρετού· η εν λόγω συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 27 και 28 Ιανουαρίου 2015 στο Grange, στην Ιρλανδία. Η έκθεση του ελέγχου δημοσιεύθηκε αμέσως μετά (3). |
| --- | --- |

(11)

Μεταξύ του Ιουνίου του 2009 και του Ιουνίου του 2012 η Επιτροπή διενήργησε 19 ελέγχους σε 15 κράτη μέλη, στα οποία βρίσκονται 16 εθνικά εργαστήρια και τρία εργαστήρια παρασκευής εμβολίων που είναι εξουσιοδοτημένα να χειρίζονται ζώντες ιούς αφθώδους πυρετού· τα εργαστήρια αυτά απαριθμούνται στο παράρτημα XI της οδηγίας 2003/85/ΕΚ. Σκοπός των εν λόγω ελέγχων ήταν να αξιολογήσουν τους επίσημους ελέγχους και τα συστήματα βιοασφάλειας που εφαρμόζονται από αυτά τα εργαστήρια. Το αποτέλεσμα των ελέγχων παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια επιστημονικής συνάντησης σχετικά με τη βιοασφάλεια για τα εργαστήρια που χειρίζονται ζώντες ιούς του αφθώδους πυρετού· η εν λόγω συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 27 και 28 Ιανουαρίου 2015 στο Grange, στην Ιρλανδία. Η έκθεση του ελέγχου δημοσιεύθηκε αμέσως μετά (3).

| (12) | Τα σημεία 2 και 3 του παραρτήματος XII της οδηγίας 2003/85/ΕΚ προβλέπουν ότι τα εργαστήρια και οι εγκαταστάσεις που χειρίζονται ζώντες ιούς του αφθώδους πυρετού πρέπει να υποβάλλονται σε επιθεωρήσεις, καθορίζουν τη συχνότητά τους, καθώς και τη σύνθεση της ομάδας επιθεώρησης. Σε συνέχεια των συστάσεων που προέκυψαν από τη σειρά ελέγχων που διενήργησε η Επιτροπή και λαμβανομένων υπόψη των υποχρεώσεων για επίσημους ελέγχους, σύμφωνα με το άρθρο 45 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), είναι δυνατόν να προβλεφθούν τακτικές και με βάση τον κίνδυνο επιθεωρήσεις των εργαστηρίων που χειρίζονται ζώντες ιούς του αφθώδους πυρετού χωρίς να καθορίζονται η συχνότητα διενέργειας των ελέγχων και η σύνθεση της ομάδας. |
| --- | --- |

(12)

Τα σημεία 2 και 3 του παραρτήματος XII της οδηγίας 2003/85/ΕΚ προβλέπουν ότι τα εργαστήρια και οι εγκαταστάσεις που χειρίζονται ζώντες ιούς του αφθώδους πυρετού πρέπει να υποβάλλονται σε επιθεωρήσεις, καθορίζουν τη συχνότητά τους, καθώς και τη σύνθεση της ομάδας επιθεώρησης. Σε συνέχεια των συστάσεων που προέκυψαν από τη σειρά ελέγχων που διενήργησε η Επιτροπή και λαμβανομένων υπόψη των υποχρεώσεων για επίσημους ελέγχους, σύμφωνα με το άρθρο 45 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), είναι δυνατόν να προβλεφθούν τακτικές και με βάση τον κίνδυνο επιθεωρήσεις των εργαστηρίων που χειρίζονται ζώντες ιούς του αφθώδους πυρετού χωρίς να καθορίζονται η συχνότητα διενέργειας των ελέγχων και η σύνθεση της ομάδας.

| (13) | Συνεπώς, το παράρτημα XII της οδηγίας 2003/85/ΕΚ πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως. |
| --- | --- |

(13)

Συνεπώς, το παράρτημα XII της οδηγίας 2003/85/ΕΚ πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.

| (14) | Το παράρτημα XV της οδηγίας 2003/85/ΕΚ καθορίζει τις αρμοδιότητες και τα καθήκοντα των εθνικών εργαστηρίων. Για λόγους σαφήνειας, είναι αναγκαίο να διευκρινιστεί ότι οι υποχρεώσεις που περιγράφονται λεπτομερώς στο σημείο 3 του εν λόγω παραρτήματος εφαρμόζονται μόνο στα εθνικά εργαστήρια που έχουν οριστεί ως εθνικά εργαστήρια αναφοράς σύμφωνα με το άρθρο 68 παράγραφος 1 στοιχείο γ) της εν λόγω οδηγίας. |
| --- | --- |

(14)

Το παράρτημα XV της οδηγίας 2003/85/ΕΚ καθορίζει τις αρμοδιότητες και τα καθήκοντα των εθνικών εργαστηρίων. Για λόγους σαφήνειας, είναι αναγκαίο να διευκρινιστεί ότι οι υποχρεώσεις που περιγράφονται λεπτομερώς στο σημείο 3 του εν λόγω παραρτήματος εφαρμόζονται μόνο στα εθνικά εργαστήρια που έχουν οριστεί ως εθνικά εργαστήρια αναφοράς σύμφωνα με το άρθρο 68 παράγραφος 1 στοιχείο γ) της εν λόγω οδηγίας.

| (15) | Επιπλέον, ένα από τα αποτελέσματα των ελέγχων στα κράτη μέλη και των συζητήσεων κατά την επιστημονική συνάντηση στις 27 και 28 Ιανουαρίου 2015 ήταν ότι στα σχέδιά τους έκτακτης ανάγκης τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταρτίσουν εκ των προτέρων κατάλογο των άλλων εργαστηρίων τα οποία υποδεικνύονται από τις αρμόδιες αρχές και αναφέρονται στο σημείο 13 του παραρτήματος XV της οδηγίας 2003/85/ΕΚ και να διασφαλίσουν ότι τα μέτρα που λαμβάνονται για την πρόληψη της πιθανής διαφυγής του ιού του αφθώδους πυρετού βασίζονται στις συστάσεις που προβλέπονται στο τμήμα II των προτύπων βιοασφάλειας σχετικά με τα εργαστήρια που πραγματοποιούν διαγνωστικές έρευνες για τον αφθώδη πυρετό στο πλαίσιο εθνικού σχεδίου έκτακτης ανάγκης. |
| --- | --- |

(15)

Επιπλέον, ένα από τα αποτελέσματα των ελέγχων στα κράτη μέλη και των συζητήσεων κατά την επιστημονική συνάντηση στις 27 και 28 Ιανουαρίου 2015 ήταν ότι στα σχέδιά τους έκτακτης ανάγκης τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταρτίσουν εκ των προτέρων κατάλογο των άλλων εργαστηρίων τα οποία υποδεικνύονται από τις αρμόδιες αρχές και αναφέρονται στο σημείο 13 του παραρτήματος XV της οδηγίας 2003/85/ΕΚ και να διασφαλίσουν ότι τα μέτρα που λαμβάνονται για την πρόληψη της πιθανής διαφυγής του ιού του αφθώδους πυρετού βασίζονται στις συστάσεις που προβλέπονται στο τμήμα II των προτύπων βιοασφάλειας σχετικά με τα εργαστήρια που πραγματοποιούν διαγνωστικές έρευνες για τον αφθώδη πυρετό στο πλαίσιο εθνικού σχεδίου έκτακτης ανάγκης.

| (16) | Συνεπώς, το παράρτημα XV της οδηγίας 2003/85/ΕΚ πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως. |
| --- | --- |

(16)

Συνεπώς, το παράρτημα XV της οδηγίας 2003/85/ΕΚ πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.

| (17) | Συνεπώς, η οδηγία 2003/85/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως. |
| --- | --- |

(17)

Συνεπώς, η οδηγία 2003/85/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.

| (18) | Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής φυτών, ζώων, τροφίμων και ζωοτροφών, |
| --- | --- |

(18)

Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής φυτών, ζώων, τροφίμων και ζωοτροφών,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Τα παραρτήματα XI, XII και XV της οδηγίας 2003/85/ΕΚ τροποποιούνται σύμφωνα με το παράρτημα της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 4 Αυγούστου 2015.

Για την Επιτροπή

Vytenis ANDRIUKAITIS

Μέλος της Επιτροπής

---

(1)  ΕΕ L 306 της 22.11.2003, σ. 1.

1

(2)  http://www.fao.org/fileadmin/user_upload/eufmd/Lab_guidelines/FMD_Minimumstandards_2013_Final_version.pdf

2

(3)  Έκθεση DG(SANCO) 2012-6916. Διατίθεται στον δικτυακό τόπο: http://ec.europa.eu/food/fvo/overview_reports/details.cfm?rep_id=71

3

(4)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 882/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τη διενέργεια επισήμων ελέγχων της συμμόρφωσης προς τη νομοθεσία περί ζωοτροφών και τροφίμων και προς τους κανόνες για την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων (ΕΕ L 165 της 30.4.2004, σ. 1).

4

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Τα παραρτήματα XI, XII και XV της οδηγίας 2003/85/ΕΚ τροποποιούνται ως εξής:

| 1) | Στο παράρτημα XI, τα μέρη Α και Β αντικαθίστανται ως εξής:
  «ΜΕΡΟΣ Α

  Εθνικά εργαστήρια εξουσιοδοτημένα να χειρίζονται ζώντες ιούς αφθώδους πυρετού









  Κράτος μέλος όπου βρίσκεται το εργαστήριο | Εργαστήριο | Κράτη μέλη που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες του εργαστηρίου |
| --- | --- | --- | --- |
| Κωδικός ISO | Όνομα |
| AT | Αυστρία | Österreichische Agentur für Gesundheit und Ernährungssicherheit Veterinärmedizinische Untersuchungen Mödling | Αυστρία |
| BE | Βέλγιο | Veterinary and Agrochemical Research Centre CODA-CERVA-VAR, Uccle | Βέλγιο
  Λουξεμβούργο |
| CZ | Τσεχική Δημοκρατία | Státní veterinární ústav Praha, Praha | Τσεχική Δημοκρατία |
| DE | Γερμανία | Friedrich-Loeffler-Institut
  Bundesforschungsinstitut für Tiergesundheit, Greifswald — Insel Riems | Γερμανία
  Σλοβακία |
| DK | Δανία | Danmarks Tekniske Universitet, Veterinærinstituttet, Afdeling for Virologi, Lindholm
  Danish Technical University, Veterinary Institute, Department of Virology, Lindholm | Δανία
  Φινλανδία
  Σουηδία |
| EL | Ελλάδα | Διεύθυνση Κτηνιατρικού Κέντρου Αθηνών, τμήμα μοριακής διαγνωστικής, ιολογικών, αφθώδους πυρετού και εξωτικών νοσημάτων, Αγία Παρασκευή Αττικής | Ελλάδα |
| ES | Ισπανία | — | Laboratorio Central de Sanidad Animal, Algete, Madrid |

1)

Στο παράρτημα XI, τα μέρη Α και Β αντικαθίστανται ως εξής:

«ΜΕΡΟΣ Α

Εθνικά εργαστήρια εξουσιοδοτημένα να χειρίζονται ζώντες ιούς αφθώδους πυρετού

Κράτος μέλος όπου βρίσκεται το εργαστήριο

Εργαστήριο

Κράτη μέλη που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες του εργαστηρίου

Κωδικός ISO

Όνομα

AT

Αυστρία

Österreichische Agentur für Gesundheit und Ernährungssicherheit Veterinärmedizinische Untersuchungen Mödling

Αυστρία

BE

Βέλγιο

Veterinary and Agrochemical Research Centre CODA-CERVA-VAR, Uccle

Βέλγιο

Λουξεμβούργο

CZ

Τσεχική Δημοκρατία

Státní veterinární ústav Praha, Praha

Τσεχική Δημοκρατία

DE

Γερμανία

Friedrich-Loeffler-Institut

Bundesforschungsinstitut für Tiergesundheit, Greifswald — Insel Riems

Γερμανία

Σλοβακία

DK

Δανία

Danmarks Tekniske Universitet, Veterinærinstituttet, Afdeling for Virologi, Lindholm

Danish Technical University, Veterinary Institute, Department of Virology, Lindholm

Δανία

Φινλανδία

Σουηδία

EL

Ελλάδα

Διεύθυνση Κτηνιατρικού Κέντρου Αθηνών, τμήμα μοριακής διαγνωστικής, ιολογικών, αφθώδους πυρετού και εξωτικών νοσημάτων, Αγία Παρασκευή Αττικής

Ελλάδα

ES

Ισπανία

—

Laboratorio Central de Sanidad Animal, Algete, Madrid

| — | Centro de Investigación en Sanidad Animal (CISA), Valdeolmos, Madrid |
| --- | --- |

—

Centro de Investigación en Sanidad Animal (CISA), Valdeolmos, Madrid

Ισπανία

FR

Γαλλία

Agence nationale de sécurité sanitaire de l'alimentation, de l'environnement et du travail (ANSES), Laboratoire de santé animale de Maisons-Alfort

Γαλλία

HU

Ουγγαρία

Nemzeti Élelmiszerlánc-biztonsági Hivatal, Állategészségügyi Diagnosztikai Igazgatóság (NÉBIH-ÁDI), Budapest

Ουγγαρία

IT

Ιταλία

Istituto zooprofilattico sperimentale della Lombardia e dell'Emilia-Romagna, Brescia

Ιταλία

Κύπρος

NL

Κάτω Χώρες

Centraal Veterinair Instituut, Lelystad (CVI- Lelystad)

Κάτω Χώρες

PL

Πολωνία

Zakład Pryszczycy Państwowego Instytutu Weterynaryjnego — Państwowego Instytutu Badawczego, Zduńska Wola

Πολωνία

RO

Ρουμανία

Institutul de Diagnostic și Sănătate Animală, București

Ρουμανία

UK

Ηνωμένο Βασίλειο

The Pirbright Institute

Ηνωμένο Βασίλειο

Βουλγαρία

Κροατία

Εσθονία

Φινλανδία

Ιρλανδία

Λετονία

Λιθουανία

Μάλτα

Πορτογαλία

Σλοβενία

Σουηδία

ΜΕΡΟΣ Β

Εργαστήρια εξουσιοδοτημένα να χειρίζονται ζώντες ιούς αφθώδους πυρετού για την παραγωγή εμβολίων

| Κράτος μέλος όπου βρίσκεται το εργαστήριο | Εργαστήριο |
| --- | --- |
| Κωδικός ISO | Όνομα |
| DE | Γερμανία | Intervet International GmbH/MSD Animal Health, Köln |
| NL | Κάτω Χώρες | Merial S.A.S., Lelystad Laboratory, Lelystad |
| UK | Ηνωμένο Βασίλειο | Merial, S.A.S., Pirbright Laboratory, Pirbright» |

Κράτος μέλος όπου βρίσκεται το εργαστήριο

Εργαστήριο

Κωδικός ISO

Όνομα

DE

Γερμανία

Intervet International GmbH/MSD Animal Health, Köln

NL

Κάτω Χώρες

Merial S.A.S., Lelystad Laboratory, Lelystad

UK

Ηνωμένο Βασίλειο

Merial, S.A.S., Pirbright Laboratory, Pirbright»

| 2) | Το παράρτημα XII αντικαθίσταται ως εξής:

  «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ XII

  ΠΡΟΤΥΠΑ ΒΙΟΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΧΕΙΡΙΖΟΝΤΑΙ ΖΩΝΤΕΣ ΙΟΥΣ ΑΦΘΩΔΟΥΣ ΠΥΡΕΤΟΥ









  1. | Τα εργαστήρια και οι εγκαταστάσεις που χειρίζονται ζώντες ιούς του αφθώδους πυρετού πρέπει να λειτουργούν τουλάχιστον σύμφωνα με το τμήμα I των “Στοιχειωδών προτύπων διαχείρισης βιοκινδύνου για τα εργαστήρια που χειρίζονται τον ιό του αφθώδους πυρετού in vitro και in vivo”, όπως περιλαμβάνονται στο προσάρτημα 7 της έκθεσης που εγκρίθηκε από την 40ή γενική σύνοδο της ευρωπαϊκής επιτροπής για την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού (EuFMD) στις 22-24 Απριλίου 2013 στη Ρώμη (“πρότυπα βιοασφάλειας”) (1). |
| --- | --- | --- |

2)

Το παράρτημα XII αντικαθίσταται ως εξής:

«ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ XII

ΠΡΟΤΥΠΑ ΒΙΟΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΧΕΙΡΙΖΟΝΤΑΙ ΖΩΝΤΕΣ ΙΟΥΣ ΑΦΘΩΔΟΥΣ ΠΥΡΕΤΟΥ

1.

Τα εργαστήρια και οι εγκαταστάσεις που χειρίζονται ζώντες ιούς του αφθώδους πυρετού πρέπει να λειτουργούν τουλάχιστον σύμφωνα με το τμήμα I των “Στοιχειωδών προτύπων διαχείρισης βιοκινδύνου για τα εργαστήρια που χειρίζονται τον ιό του αφθώδους πυρετού in vitro και in vivo”, όπως περιλαμβάνονται στο προσάρτημα 7 της έκθεσης που εγκρίθηκε από την 40ή γενική σύνοδο της ευρωπαϊκής επιτροπής για την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού (EuFMD) στις 22-24 Απριλίου 2013 στη Ρώμη (“πρότυπα βιοασφάλειας”) (1).

| 2. | Τα εργαστήρια και οι εγκαταστάσεις που χειρίζονται ζώντες ιούς του αφθώδους πυρετού πρέπει να υποβάλλονται σε τακτικές και βάσει κινδύνου επιθεωρήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που πραγματοποιούνται από και για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. |
| --- | --- |

2.

Τα εργαστήρια και οι εγκαταστάσεις που χειρίζονται ζώντες ιούς του αφθώδους πυρετού πρέπει να υποβάλλονται σε τακτικές και βάσει κινδύνου επιθεωρήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που πραγματοποιούνται από και για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

| 3. | Η ομάδα επιθεώρησης έχει στη διάθεσή της την εμπειρογνωμοσύνη της Επιτροπής ή ενός κράτους μέλους όσον αφορά τον αφθώδη πυρετό και τη βιοασφάλεια στα εργαστήρια που χειρίζονται μικροβιολογικούς κινδύνους. |
| --- | --- |

3.

Η ομάδα επιθεώρησης έχει στη διάθεσή της την εμπειρογνωμοσύνη της Επιτροπής ή ενός κράτους μέλους όσον αφορά τον αφθώδη πυρετό και τη βιοασφάλεια στα εργαστήρια που χειρίζονται μικροβιολογικούς κινδύνους.

| 4. | Οι ομάδες επιθεώρησης που δημιούργησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποβάλλουν έκθεση στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη σύμφωνα με την απόφαση 98/139/ΕΚ. |
| --- | --- |

4.

Οι ομάδες επιθεώρησης που δημιούργησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποβάλλουν έκθεση στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη σύμφωνα με την απόφαση 98/139/ΕΚ.

| 3) | Το παράρτημα XV τροποποιείται ως εξής:






  α) | Το σημείο 3 αντικαθίσταται ως εξής:






  «3. | Τα εθνικά εργαστήρια που υποδεικνύονται ως τα εθνικά εργαστήρια αναφοράς σύμφωνα με το άρθρο 68 παράγραφος 1 στοιχείο γ) πρέπει να διατηρούν αδρανοποιημένα στελέχη αναφοράς όλων των οροτύπων του ιού του αφθώδους πυρετού, άνοσους ορούς κατά των ιών, καθώς και όλα τα άλλα αναγκαία αντιδραστήρια για ταχεία διάγνωση. Πρέπει να υπάρχουν συνεχώς έτοιμες οι κατάλληλες κυτταροκαλλιέργειες για την επιβεβαίωση μιας αρνητικής διάγνωσης.»· |
| --- | --- | --- | --- |

3)

Το παράρτημα XV τροποποιείται ως εξής:

α)

Το σημείο 3 αντικαθίσταται ως εξής:

«3.

Τα εθνικά εργαστήρια που υποδεικνύονται ως τα εθνικά εργαστήρια αναφοράς σύμφωνα με το άρθρο 68 παράγραφος 1 στοιχείο γ) πρέπει να διατηρούν αδρανοποιημένα στελέχη αναφοράς όλων των οροτύπων του ιού του αφθώδους πυρετού, άνοσους ορούς κατά των ιών, καθώς και όλα τα άλλα αναγκαία αντιδραστήρια για ταχεία διάγνωση. Πρέπει να υπάρχουν συνεχώς έτοιμες οι κατάλληλες κυτταροκαλλιέργειες για την επιβεβαίωση μιας αρνητικής διάγνωσης.»·

| β) | Το σημείο 13 αντικαθίσταται ως εξής:






  «13. | Τα εθνικά εργαστήρια συνεργάζονται με άλλα εργαστήρια τα οποία υποδεικνύονται από τις αρμόδιες αρχές και περιλαμβάνονται στα σχέδια έκτακτης ανάγκης για τον αφθώδη πυρετό, όπως αναφέρεται στο άρθρο 72, για την εκτέλεση δοκιμασιών, π.χ. ορολογικών δοκιμασιών, που δεν συνεπάγονται χειρισμό ζώντων ιών αφθώδους πυρετού. Τα εν λόγω εργαστήρια δεν εκτελούν απομόνωση του ιού (με επιμόλυνση κυττάρων ή ζώων) από δείγματα που λαμβάνονται από κρούσματα ύποπτα για φυσαλιδώδεις νόσους. Τα εν λόγω εργαστήρια πρέπει να έχουν καθορισμένες διαδικασίες που να εξασφαλίζουν ότι προλαμβάνεται αποτελεσματικά η πιθανή εξάπλωση του ιού του αφθώδους πυρετού, λαμβάνοντας υπόψη τις συστάσεις στο τμήμα II των “Στοιχειωδών προτύπων διαχείρισης βιοκινδύνου για τα εργαστήρια που χειρίζονται τον ιό του αφθώδους πυρετού in vitro και in vivo”, όπως περιλαμβάνονται στο προσάρτημα 7 της έκθεσης που εγκρίθηκε από την 40ή γενική σύνοδο της ευρωπαϊκής επιτροπής για την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού (EuFMD) στις 22-24 Απριλίου 2013 στη Ρώμη (“πρότυπα βιοασφάλειας”) (2).
  Τα δείγματα που δίνουν αμφίβολα αποτελέσματα στις εκτελούμενες δοκιμασίες πρέπει να διαβιβάζονται στο εθνικό εργαστήριο αναφοράς για τη διενέργεια επιβεβαιωτικών δοκιμασιών. |
| --- | --- | --- |

β)

Το σημείο 13 αντικαθίσταται ως εξής:

«13.

Τα εθνικά εργαστήρια συνεργάζονται με άλλα εργαστήρια τα οποία υποδεικνύονται από τις αρμόδιες αρχές και περιλαμβάνονται στα σχέδια έκτακτης ανάγκης για τον αφθώδη πυρετό, όπως αναφέρεται στο άρθρο 72, για την εκτέλεση δοκιμασιών, π.χ. ορολογικών δοκιμασιών, που δεν συνεπάγονται χειρισμό ζώντων ιών αφθώδους πυρετού. Τα εν λόγω εργαστήρια δεν εκτελούν απομόνωση του ιού (με επιμόλυνση κυττάρων ή ζώων) από δείγματα που λαμβάνονται από κρούσματα ύποπτα για φυσαλιδώδεις νόσους. Τα εν λόγω εργαστήρια πρέπει να έχουν καθορισμένες διαδικασίες που να εξασφαλίζουν ότι προλαμβάνεται αποτελεσματικά η πιθανή εξάπλωση του ιού του αφθώδους πυρετού, λαμβάνοντας υπόψη τις συστάσεις στο τμήμα II των “Στοιχειωδών προτύπων διαχείρισης βιοκινδύνου για τα εργαστήρια που χειρίζονται τον ιό του αφθώδους πυρετού in vitro και in vivo”, όπως περιλαμβάνονται στο προσάρτημα 7 της έκθεσης που εγκρίθηκε από την 40ή γενική σύνοδο της ευρωπαϊκής επιτροπής για την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού (EuFMD) στις 22-24 Απριλίου 2013 στη Ρώμη (“πρότυπα βιοασφάλειας”) (2).

2

Τα δείγματα που δίνουν αμφίβολα αποτελέσματα στις εκτελούμενες δοκιμασίες πρέπει να διαβιβάζονται στο εθνικό εργαστήριο αναφοράς για τη διενέργεια επιβεβαιωτικών δοκιμασιών.

(2)  http://www.fao.org/fileadmin/user_upload/eufmd/Lab_guidelines/FMD_Minimumstandards_2013_Final_version.pdf»"

2

---

(1)  http://www.fao.org/fileadmin/user_upload/eufmd/Lab_guidelines/FMD_Minimumstandards_2013_Final_version.pdf»

1

---

III Λοιπές πράξεις

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ

| 6.8.2015 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | L 209/17 |
| --- | --- | --- | --- |

6.8.2015

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 209/17

---

ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΟΠΤΕΫΟΥΣΑΣ ΑΡΧΉΣ ΤΗΣ ΕΖΕΣ

αριθ. 271/14/COL

της 9ης Ιουλίου 2014

για την ενενηκοστή έβδομη τροποποίηση των διαδικαστικών και ουσιαστικών κανόνων στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων με την έκδοση νέων κατευθυντηρίων οδηγιών για την έρευνα και ανάπτυξη και την καινοτομία [2015/1359]

Η ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΖΕΣ (εφεξής «η Αρχή»),

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (εφεξής «συμφωνία για τον ΕΟΧ»), και ιδίως τα άρθρα 61 έως 63 και το πρωτόκολλο 26,

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη συμφωνία μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ για την ίδρυση Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου (εφεξής «συμφωνία περί Εποπτείας και Δικαστηρίου»), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) και το άρθρο 24, καθώς και το άρθρο 1 του μέρους Ι του πρωτοκόλλου 3,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

Βάσει του άρθρου 24 της συμφωνίας περί Εποπτείας και Δικαστηρίου, η Αρχή θέτει σε εφαρμογή τις διατάξεις της συμφωνίας για τον ΕΟΧ σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις,

Βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) της συμφωνίας περί Εποπτείας και Δικαστηρίου, η Αρχή εκδίδει ανακοινώσεις ή κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με ζητήματα τα οποία αναφέρονται στη συμφωνία για τον ΕΟΧ, εφόσον τούτο προβλέπεται ρητά από την εν λόγω συμφωνία ή από τη συμφωνία περί Εποπτείας και Δικαστηρίου ή κρίνεται αναγκαίο από την Αρχή,

Στις 21 Μαΐου 2014 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε «Ανακοίνωση της Επιτροπής — Πλαίσιο σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την έρευνα και ανάπτυξη και την καινοτομία» (1). Το πλαίσιο καθορίζει τους όρους υπό τους οποίους η δημόσια χρηματοδότηση για έρευνα και ανάπτυξη και καινοτομία μπορεί να συνιστά κρατική ενίσχυση και, όταν δεν συνιστά κρατική ενίσχυση, τους όρους συμβατότητας. Εφαρμόζονται από την 1η Ιουλίου 2014,

Το εν λόγω πλαίσιο παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο,

Η ενιαία εφαρμογή των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων στις χώρες του ΕΟΧ πρέπει να εξασφαλισθεί στο σύνολο του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου σύμφωνα με τον στόχο της ομοιογένειας όπως ορίζεται στο άρθρο 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ,

Σύμφωνα με το σημείο ΙΙ του τμήματος «ΓΕΝΙΚΑ» του παραρτήματος ΧV της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η Αρχή πρόκειται να εκδώσει, κατόπιν διαβουλεύσεων με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, νέες κατευθυντήριες γραμμές, αντίστοιχες με εκείνες που εκδίδει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή,

ΜΕΤΑ από διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή,

ΜΕΤΑ από διαβούλευση με τα κράτη της ΕΖΕΣ με σχετική επιστολή της 26ης Ιουνίου 2014 επί του θέματος αυτού,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Οι ουσιαστικοί κανόνες στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων τροποποιούνται με τη θέσπιση νέων κατευθυντηρίων γραμμών για την έρευνα και ανάπτυξη και την καινοτομία. Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές επισυνάπτονται στην παρούσα απόφαση και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτής.

Άρθρο 2

Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό.

Βρυξέλλες, 9 Ιουλίου 2014.

Για την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ

Oda Helen SLETNES

Πρόεδρος

Helga JÓNSDÓTTIR

Μέλος του Σώματος

---

(1)  ΕΕ C 198 της 27.6.2014, σ. 1.

1

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ
   (1)

| ΕΙΣΑΓΩΓΗ | 20 |
| --- | --- |

| 1. | ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ | 21 |
| --- | --- | --- |

1.

| 1.1. | Πεδίο εφαρμογής | 21 |
| --- | --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Μέτρα ενίσχυσης που καλύπτονται από τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές | 22 |
| --- | --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Ορισμοί | 23 |
| --- | --- | --- |

1.3.

| 2. | ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 61 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΟΧ | 26 |
| --- | --- | --- |

2.

| 2.1. | Οι οργανισμοί ερευνών και διάδοσης γνώσεων και οι ερευνητικές υποδομές ως αποδέκτες κρατικών ενισχύσεων | 26 |
| --- | --- | --- |

2.1.

| 2.1.1. | Δημόσια χρηματοδότηση μη οικονομικών δραστηριοτήτων | 26 |
| --- | --- | --- |

2.1.1.

| 2.1.2. | Δημόσια χρηματοδότηση οικονομικών δραστηριοτήτων | 27 |
| --- | --- | --- |

2.1.2.

| 2.2. | Έμμεσες κρατικές ενισχύσεις σε επιχειρήσεις μέσω ερευνητικών οργανισμών και οργανισμών διάδοσης γνώσεων και ερευνητικών υποδομών που χρηματοδοτούνται από το δημόσιο | 28 |
| --- | --- | --- |

2.2.

| 2.2.1. | Έρευνα για λογαριασμό επιχειρήσεων (έρευνες επί συμβάσει ή ερευνητικές υπηρεσίες) | 28 |
| --- | --- | --- |

2.2.1.

| 2.2.2. | Συνεργασία με επιχειρήσεις | 29 |
| --- | --- | --- |

2.2.2.

| 2.3. | Δημόσιες συμβάσεις ερευνητικών υπηρεσιών και υπηρεσιών ανάπτυξης | 30 |
| --- | --- | --- |

2.3.

| 3. | ΚΟΙΝΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ | 31 |
| --- | --- | --- |

3.

| 4. | ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΓΙΑ Ε&Α&Κ | 31 |
| --- | --- | --- |

4.

| 4.1. | Συμβολή στην επίτευξη ενός σαφώς καθορισμένου στόχου κοινού συμφέροντος | 32 |
| --- | --- | --- |

4.1.

| 4.1.1. | Γενικοί όροι | 32 |
| --- | --- | --- |

4.1.1.

| 4.1.2. | Πρόσθετοι όροι για τις μεμονωμένες ενισχύσεις | 32 |
| --- | --- | --- |

4.1.2.

| 4.2. | Ανάγκη κρατικής παρέμβασης | 33 |
| --- | --- | --- |

4.2.

| 4.2.1. | Γενικοί όροι | 33 |
| --- | --- | --- |

4.2.1.

| 4.2.2. | Πρόσθετοι όροι για τις μεμονωμένες ενισχύσεις | 34 |
| --- | --- | --- |

4.2.2.

| 4.3. | Καταλληλότητα του μέτρου ενίσχυσης | 34 |
| --- | --- | --- |

4.3.

| 4.3.1. | Καταλληλότητα μεταξύ εναλλακτικών μέσων πολιτικής | 34 |
| --- | --- | --- |

4.3.1.

| 4.3.2. | Καταλληλότητα μεταξύ διαφορετικών μέσων ενίσχυσης | 35 |
| --- | --- | --- |

4.3.2.

| 4.4. | Δημιουργία κινήτρων | 35 |
| --- | --- | --- |

4.4.

| 4.4.1. | Γενικοί όροι | 35 |
| --- | --- | --- |

4.4.1.

| 4.4.2. | Πρόσθετοι όροι για τις μεμονωμένες ενισχύσεις | 36 |
| --- | --- | --- |

4.4.2.

| 4.5. | Αναλογικότητα της ενίσχυσης | 37 |
| --- | --- | --- |

4.5.

| 4.5.1. | Γενικοί όροι | 37 |
| --- | --- | --- |

4.5.1.

| 4.5.2. | Πρόσθετοι όροι για τις μεμονωμένες ενισχύσεις | 39 |
| --- | --- | --- |

4.5.2.

| 4.6. | Αποφυγή αθέμιτων αρνητικών επιπτώσεων στον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές | 40 |
| --- | --- | --- |

4.6.

| 4.6.1. | Γενικά ζητήματα | 40 |
| --- | --- | --- |

4.6.1.

| 4.6.2. | Καθεστώτα ενισχύσεων | 42 |
| --- | --- | --- |

4.6.2.

| 4.6.3. | Πρόσθετοι όροι για τις μεμονωμένες ενισχύσεις | 42 |
| --- | --- | --- |

4.6.3.

| 4.7. | Διαφάνεια | 44 |
| --- | --- | --- |

4.7.

| 5. | ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ | 44 |
| --- | --- | --- |

5.

| 6. | ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ | 45 |
| --- | --- | --- |

6.

| 7. | ΕΦΑΡΜΟΣΙΜΟΤΗΤΑ | 45 |
| --- | --- | --- |

7.

| 8. | ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ | 45 |
| --- | --- | --- |

8.

| Παράρτημα Ι — | Επιλέξιμες δαπάνες | 46 |
| --- | --- | --- |

Παράρτημα Ι —

| Παράρτημα ΙΙ — | Ανώτατες εντάσεις ενίσχυσης | 47 |
| --- | --- | --- |

Παράρτημα ΙΙ —

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

| 1. | Για να αποφευχθούν η στρέβλωση του ανταγωνισμού στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (εφεξής «ΕΟΧ») λόγω των κρατικών επιδοτήσεων και οι επιπτώσεις στο εμπόριο μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (εφεξής «συμβαλλόμενα μέρη») κατά τρόπο που να αντίκειται στο κοινό συμφέρον, το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ θεσπίζει την αρχή της απαγόρευσης των κρατικών ενισχύσεων. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, τέτοιες ενισχύσεις μπορεί να συμβιβάζονται με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ βάσει του άρθρου 61, παράγραφοι 2 και 3. |
| --- | --- |

1.

Για να αποφευχθούν η στρέβλωση του ανταγωνισμού στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (εφεξής «ΕΟΧ») λόγω των κρατικών επιδοτήσεων και οι επιπτώσεις στο εμπόριο μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (εφεξής «συμβαλλόμενα μέρη») κατά τρόπο που να αντίκειται στο κοινό συμφέρον, το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ θεσπίζει την αρχή της απαγόρευσης των κρατικών ενισχύσεων. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, τέτοιες ενισχύσεις μπορεί να συμβιβάζονται με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ βάσει του άρθρου 61, παράγραφοι 2 και 3.

| 2. | Η προώθηση της έρευνας και ανάπτυξης και της καινοτομίας (εφεξής «Ε&Α&Κ») συνιστά σημαντικό στόχο του ΕΟΧ που καθορίζεται στο άρθρο 1.2 στοιχείο στ) και στο άρθρο 78 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, που απαιτεί τη συνεργασία μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών σ 'αυτόν τον τομέα (2). Οι κυριότεροι στόχοι είναι η ενίσχυση της επιστημονικής και τεχνολογικής βάσης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και η τόνωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητάς της. |
| --- | --- |

2.

Η προώθηση της έρευνας και ανάπτυξης και της καινοτομίας (εφεξής «Ε&Α&Κ») συνιστά σημαντικό στόχο του ΕΟΧ που καθορίζεται στο άρθρο 1.2 στοιχείο στ) και στο άρθρο 78 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, που απαιτεί τη συνεργασία μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών σ 'αυτόν τον τομέα (2). Οι κυριότεροι στόχοι είναι η ενίσχυση της επιστημονικής και τεχνολογικής βάσης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και η τόνωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητάς της.

| 3. | Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (η «Επιτροπή») στην στρατηγική της «Ευρώπη 2020» (3) ορίζει την έρευνα και ανάπτυξη («Ε&Α») ως βασικό μοχλό για την επίτευξη των στόχων μιας έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή όρισε τον πρωταρχικό στόχο σύμφωνα με τον οποίο το 3 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος («ΑΕΠ») της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να επενδυθεί σε Ε&Α μέχρι το 2020. Για να ενισχυθεί η πρόοδος στον τομέα της Ε&Α&Κ, η στρατηγική «Ευρώπη 2020» προωθεί ιδιαίτερα την εμβληματική πρωτοβουλία «Ένωση καινοτομίας» (4) η οποία αποσκοπεί στη βελτίωση των συνθηκών-πλαισίου και της πρόσβασης στη χρηματοδότηση για την έρευνα και την καινοτομία, προκειμένου να εξασφαλιστεί η δυνατότητα μετατροπής των καινοτόμων ιδεών σε προϊόντα και υπηρεσίες που δημιουργούν ανάπτυξη και θέσεις εργασίας (5). Στην ανακοίνωση της Επιτροπής για την στρατηγική «Ευρώπη 2020» τονίζεται ότι η πολιτική των κρατικών ενισχύσεων μπορεί «να συμβάλει ενεργά και θετικά [...] προωθώντας και στηρίζοντας πρωτοβουλίες για πιο καινοτόμες, αποδοτικές και πράσινες τεχνολογίες, διασφαλίζοντας παράλληλα πρόσβαση σε δημόσιες ενισχύσεις για επενδύσεις, κεφάλαια κινδύνου και χρηματοδότηση για έρευνα και ανάπτυξη». |
| --- | --- |

3.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (η «Επιτροπή») στην στρατηγική της «Ευρώπη 2020» (3) ορίζει την έρευνα και ανάπτυξη («Ε&Α») ως βασικό μοχλό για την επίτευξη των στόχων μιας έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή όρισε τον πρωταρχικό στόχο σύμφωνα με τον οποίο το 3 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος («ΑΕΠ») της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να επενδυθεί σε Ε&Α μέχρι το 2020. Για να ενισχυθεί η πρόοδος στον τομέα της Ε&Α&Κ, η στρατηγική «Ευρώπη 2020» προωθεί ιδιαίτερα την εμβληματική πρωτοβουλία «Ένωση καινοτομίας» (4) η οποία αποσκοπεί στη βελτίωση των συνθηκών-πλαισίου και της πρόσβασης στη χρηματοδότηση για την έρευνα και την καινοτομία, προκειμένου να εξασφαλιστεί η δυνατότητα μετατροπής των καινοτόμων ιδεών σε προϊόντα και υπηρεσίες που δημιουργούν ανάπτυξη και θέσεις εργασίας (5). Στην ανακοίνωση της Επιτροπής για την στρατηγική «Ευρώπη 2020» τονίζεται ότι η πολιτική των κρατικών ενισχύσεων μπορεί «να συμβάλει ενεργά και θετικά [...] προωθώντας και στηρίζοντας πρωτοβουλίες για πιο καινοτόμες, αποδοτικές και πράσινες τεχνολογίες, διασφαλίζοντας παράλληλα πρόσβαση σε δημόσιες ενισχύσεις για επενδύσεις, κεφάλαια κινδύνου και χρηματοδότηση για έρευνα και ανάπτυξη».

| 4. | Ενώ αναγνωρίζεται γενικά ότι οι ανταγωνιστικές αγορές τείνουν να αποδίδουν ικανοποιητικά όσον αφορά τις τιμές, την παραγωγή και τη χρήση πόρων, εάν υπάρχουν ανεπάρκειες της αγοράς (6), η κρατική παρέμβαση δύναται να βελτιώσει τη λειτουργία των αγορών και, επομένως, να συμβάλει στην έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Στο πλαίσιο της Ε&Α&Κ, ανεπάρκειες της αγοράς μπορούν, παραδείγματος χάριν, να ανακύψουν, διότι οι ανταγωνιστές δεν λαμβάνουν συνήθως υπόψη τις (θετικές) δευτερογενείς εξωτερικές επιρροές σε άλλους ανταγωνιστές και, επομένως, αναλαμβάνουν δραστηριότητες Ε&Α&Κ σε επίπεδο υπερβολικά χαμηλό υπό κοινωνικό πρίσμα. Παρομοίως, τα έργα Ε&Α&Κ είναι εκτεθειμένα σε ανεπαρκή πρόσβαση σε χρηματοδότηση (λόγω ασύμμετρης πληροφόρησης) ή σε προβλήματα συντονισμού μεταξύ των επιχειρήσεων. Επομένως, οι κρατικές ενισχύσεις για Ε&Α&Κ μπορεί να είναι συμβατές με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ στην περίπτωση που αναμένεται να εξαλείψουν ανεπάρκειες της αγοράς για την προώθηση της εκτέλεσης ενός σημαντικού έργου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή τη διευκόλυνση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων, καθώς και στην περίπτωση που η προκαλούμενη στρέβλωση του ανταγωνισμού και του εμπορίου δεν αντίκειται στο κοινό συμφέρον. |
| --- | --- |

4.

Ενώ αναγνωρίζεται γενικά ότι οι ανταγωνιστικές αγορές τείνουν να αποδίδουν ικανοποιητικά όσον αφορά τις τιμές, την παραγωγή και τη χρήση πόρων, εάν υπάρχουν ανεπάρκειες της αγοράς (6), η κρατική παρέμβαση δύναται να βελτιώσει τη λειτουργία των αγορών και, επομένως, να συμβάλει στην έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Στο πλαίσιο της Ε&Α&Κ, ανεπάρκειες της αγοράς μπορούν, παραδείγματος χάριν, να ανακύψουν, διότι οι ανταγωνιστές δεν λαμβάνουν συνήθως υπόψη τις (θετικές) δευτερογενείς εξωτερικές επιρροές σε άλλους ανταγωνιστές και, επομένως, αναλαμβάνουν δραστηριότητες Ε&Α&Κ σε επίπεδο υπερβολικά χαμηλό υπό κοινωνικό πρίσμα. Παρομοίως, τα έργα Ε&Α&Κ είναι εκτεθειμένα σε ανεπαρκή πρόσβαση σε χρηματοδότηση (λόγω ασύμμετρης πληροφόρησης) ή σε προβλήματα συντονισμού μεταξύ των επιχειρήσεων. Επομένως, οι κρατικές ενισχύσεις για Ε&Α&Κ μπορεί να είναι συμβατές με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ στην περίπτωση που αναμένεται να εξαλείψουν ανεπάρκειες της αγοράς για την προώθηση της εκτέλεσης ενός σημαντικού έργου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή τη διευκόλυνση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων, καθώς και στην περίπτωση που η προκαλούμενη στρέβλωση του ανταγωνισμού και του εμπορίου δεν αντίκειται στο κοινό συμφέρον.

| 5. | Οι ενισχύσεις για Ε&Α&Κ δικαιολογούνται κυρίως βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο β) και του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, σύμφωνα με τα οποία η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ (εφεξής «η Αρχή») δύναται να θεωρήσει ότι συμβιβάζονται με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ οι κρατικές ενισχύσεις που προωθούν την εκτέλεση ενός σημαντικού έργου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή διευκολύνουν την ανάπτυξη ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων, εφόσον οι εν λόγω ενισχύσεις δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που να αντίκειται στο κοινό συμφέρον. |
| --- | --- |

5.

Οι ενισχύσεις για Ε&Α&Κ δικαιολογούνται κυρίως βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο β) και του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, σύμφωνα με τα οποία η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ (εφεξής «η Αρχή») δύναται να θεωρήσει ότι συμβιβάζονται με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ οι κρατικές ενισχύσεις που προωθούν την εκτέλεση ενός σημαντικού έργου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή διευκολύνουν την ανάπτυξη ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων, εφόσον οι εν λόγω ενισχύσεις δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που να αντίκειται στο κοινό συμφέρον.

| 6. | Με την ανακοίνωσή της για τον εκσυγχρονισμό των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις (7), η Επιτροπή ανήγγειλε τρεις στόχους η υλοποίηση των οποίων θα επιδιωχθεί με τον εκσυγχρονισμό του ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων:






  α) | την προώθηση μιας βιώσιμης, έξυπνης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης σε μια ανταγωνιστική εσωτερική αγορά· |
| --- | --- | --- |

6.

Με την ανακοίνωσή της για τον εκσυγχρονισμό των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις (7), η Επιτροπή ανήγγειλε τρεις στόχους η υλοποίηση των οποίων θα επιδιωχθεί με τον εκσυγχρονισμό του ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων:

α)

την προώθηση μιας βιώσιμης, έξυπνης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης σε μια ανταγωνιστική εσωτερική αγορά·

| β) | την εστίαση του εκ των προτέρων ελέγχου της Επιτροπής στις υποθέσεις με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στην εσωτερική αγορά και συγχρόνως την ενίσχυση της συνεργασίας των κρατών μελών στον τομέα της επιβολής της νομοθεσίας περί κρατικών ενισχύσεων· |
| --- | --- |

β)

την εστίαση του εκ των προτέρων ελέγχου της Επιτροπής στις υποθέσεις με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στην εσωτερική αγορά και συγχρόνως την ενίσχυση της συνεργασίας των κρατών μελών στον τομέα της επιβολής της νομοθεσίας περί κρατικών ενισχύσεων·

| γ) | την απλούστευση των κανόνων και την επιτάχυνση της διαδικασίας λήψης των αποφάσεων. |
| --- | --- |

γ)

την απλούστευση των κανόνων και την επιτάχυνση της διαδικασίας λήψης των αποφάσεων.

| 7. | Συγκεκριμένα, η Επιτροπή ζητούσε την υιοθέτηση μιας κοινής προσέγγισης ως προς την αναθεώρηση των διαφόρων κατευθυντήριων γραμμών και πλαισίων, η οποία θα βασίζεται στην ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς, στην αύξηση της αποτελεσματικότητας των δημόσιων δαπανών μέσω της καλύτερης συμβολής των κρατικών ενισχύσεων στους στόχους κοινού συμφέροντος, καθώς και στην άσκηση αυστηρότερου ελέγχου στη δημιουργία κινήτρων, στον περιορισμό της ενίσχυσης στο ελάχιστο απαιτούμενο και στις δυνητικές αρνητικές επιπτώσεις των ενισχύσεων στον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές. Η Αρχή στηρίζει την πρωτοβουλία εκσυγχρονισμού που υιοθέτησε η Επιτροπή. Κατά συνέπεια, οι όροι συμβατότητας που καθορίζονται στο παρόν πλαίσιο βασίζονται στην κοινή αυτή προσέγγιση. |
| --- | --- |

7.

Συγκεκριμένα, η Επιτροπή ζητούσε την υιοθέτηση μιας κοινής προσέγγισης ως προς την αναθεώρηση των διαφόρων κατευθυντήριων γραμμών και πλαισίων, η οποία θα βασίζεται στην ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς, στην αύξηση της αποτελεσματικότητας των δημόσιων δαπανών μέσω της καλύτερης συμβολής των κρατικών ενισχύσεων στους στόχους κοινού συμφέροντος, καθώς και στην άσκηση αυστηρότερου ελέγχου στη δημιουργία κινήτρων, στον περιορισμό της ενίσχυσης στο ελάχιστο απαιτούμενο και στις δυνητικές αρνητικές επιπτώσεις των ενισχύσεων στον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές. Η Αρχή στηρίζει την πρωτοβουλία εκσυγχρονισμού που υιοθέτησε η Επιτροπή. Κατά συνέπεια, οι όροι συμβατότητας που καθορίζονται στο παρόν πλαίσιο βασίζονται στην κοινή αυτή προσέγγιση.

1.   ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ

1.1.   Πεδίο εφαρμογής

| 8. | Οι αρχές που καθορίζονται στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόζονται σε κρατικές ενισχύσεις για Ε&Α&Κ σε όλους τους τομείς που διέπονται από τη συμφωνία για τον ΕΟΧ. Εφαρμόζονται επομένως και στους τομείς που υπόκεινται σε ειδικούς κανόνες του ΕΟΧ περί κρατικών ενισχύσεων, εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά από τους εν λόγω κανόνες. |
| --- | --- |

8.

Οι αρχές που καθορίζονται στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόζονται σε κρατικές ενισχύσεις για Ε&Α&Κ σε όλους τους τομείς που διέπονται από τη συμφωνία για τον ΕΟΧ. Εφαρμόζονται επομένως και στους τομείς που υπόκεινται σε ειδικούς κανόνες του ΕΟΧ περί κρατικών ενισχύσεων, εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά από τους εν λόγω κανόνες.

| 9. | Η χρηματοδότηση την οποία διαχειρίζονται κεντρικά τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οργανισμοί, κοινές επιχειρήσεις ή άλλοι διεθνείς οργανισμοί και δεν τελεί υπό τον άμεσο ή έμμεσο έλεγχο των κρατών της ΕΖΕΣ (8) δεν συνιστά κρατική ενίσχυση. Σε περίπτωση που η εν λόγω χρηματοδότηση συνδυάζεται με κρατικές ενισχύσεις, για να προσδιοριστεί κατά πόσον τηρούνται τα όρια κοινοποίησης και τα μέγιστα ποσά ενίσχυσης λαμβάνονται υπόψη μόνο οι κρατικές ενισχύσεις, ή, στο πλαίσιο αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών, υπό την προϋπόθεση ότι υπόκεινται σε αξιολόγηση της συμβατότητας. |
| --- | --- |

9.

Η χρηματοδότηση την οποία διαχειρίζονται κεντρικά τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οργανισμοί, κοινές επιχειρήσεις ή άλλοι διεθνείς οργανισμοί και δεν τελεί υπό τον άμεσο ή έμμεσο έλεγχο των κρατών της ΕΖΕΣ (8) δεν συνιστά κρατική ενίσχυση. Σε περίπτωση που η εν λόγω χρηματοδότηση συνδυάζεται με κρατικές ενισχύσεις, για να προσδιοριστεί κατά πόσον τηρούνται τα όρια κοινοποίησης και τα μέγιστα ποσά ενίσχυσης λαμβάνονται υπόψη μόνο οι κρατικές ενισχύσεις, ή, στο πλαίσιο αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών, υπό την προϋπόθεση ότι υπόκεινται σε αξιολόγηση της συμβατότητας.

| 10. | Οι ενισχύσεις για Ε&Α&Κ σε προβληματικές επιχειρήσεις, όπως ορίζονται για τους σκοπούς αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών από τις κατευθυντήριες γραμμές της Αρχής σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (9), όπως τροποποιήθηκαν ή αντικαταστάθηκαν, δεν περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών. |
| --- | --- |

10.

Οι ενισχύσεις για Ε&Α&Κ σε προβληματικές επιχειρήσεις, όπως ορίζονται για τους σκοπούς αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών από τις κατευθυντήριες γραμμές της Αρχής σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (9), όπως τροποποιήθηκαν ή αντικαταστάθηκαν, δεν περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών.

| 11. | Κατά την αξιολόγηση ενισχύσεων για Ε&Α&Κ υπέρ δικαιούχου για τον οποίο εκκρεμεί εντολή ανάκτησης ενισχύσεων κατόπιν προηγούμενης απόφασης της Αρχής, με την οποία μια ενίσχυση έχει κηρυχθεί παράνομη και ασυμβίβαστη με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η Αρχή θα λαμβάνει υπόψη το ποσό της ενίσχυσης που απομένει να ανακτηθεί (10). |
| --- | --- |

11.

Κατά την αξιολόγηση ενισχύσεων για Ε&Α&Κ υπέρ δικαιούχου για τον οποίο εκκρεμεί εντολή ανάκτησης ενισχύσεων κατόπιν προηγούμενης απόφασης της Αρχής, με την οποία μια ενίσχυση έχει κηρυχθεί παράνομη και ασυμβίβαστη με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η Αρχή θα λαμβάνει υπόψη το ποσό της ενίσχυσης που απομένει να ανακτηθεί (10).

1.2.   Μέτρα ενίσχυσης που καλύπτονται από τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές

| 12. | Η Αρχή προσδιόρισε σειρά μέτρων Ε&Α&Κ για τα οποία η χορήγηση κρατικών ενισχύσεων ενδέχεται, υπό συγκεκριμένους όρους, να είναι συμβατή με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ:






  α) | ενισχύσεις για έργα Ε&Α
  στην περίπτωση που το ενισχυόμενο τμήμα του έργου έρευνας υπάγεται στις κατηγορίες βασικής έρευνας και εφαρμοσμένης έρευνας, εκ των οποίων η τελευταία μπορεί να χωριστεί σε βιομηχανική έρευνα και πειραματική ανάπτυξη (11). Οι ενισχύσεις αυτές στοχεύουν κυρίως στις ανεπάρκειες της αγοράς που σχετίζονται με θετικούς εξωτερικούς παράγοντες (διάχυση γνώσεων), αλλά δύναται να αντιμετωπίζουν επίσης ανεπάρκειες της αγοράς που προκαλούνται από ατελή και ασύμμετρη πληροφόρηση ή (κυρίως σε έργα συνεργασίας) αποτυχία συντονισμού· |
| --- | --- | --- |

12.

Η Αρχή προσδιόρισε σειρά μέτρων Ε&Α&Κ για τα οποία η χορήγηση κρατικών ενισχύσεων ενδέχεται, υπό συγκεκριμένους όρους, να είναι συμβατή με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ:

α)

ενισχύσεις για έργα Ε&Α
  στην περίπτωση που το ενισχυόμενο τμήμα του έργου έρευνας υπάγεται στις κατηγορίες βασικής έρευνας και εφαρμοσμένης έρευνας, εκ των οποίων η τελευταία μπορεί να χωριστεί σε βιομηχανική έρευνα και πειραματική ανάπτυξη (11). Οι ενισχύσεις αυτές στοχεύουν κυρίως στις ανεπάρκειες της αγοράς που σχετίζονται με θετικούς εξωτερικούς παράγοντες (διάχυση γνώσεων), αλλά δύναται να αντιμετωπίζουν επίσης ανεπάρκειες της αγοράς που προκαλούνται από ατελή και ασύμμετρη πληροφόρηση ή (κυρίως σε έργα συνεργασίας) αποτυχία συντονισμού·

| β) | ενισχύσεις για μελέτες σκοπιμότητας
  σχετικά με έργα Ε&Α τα οποία αποσκοπούν στην αντιμετώπιση ανεπαρκειών της αγοράς που σχετίζονται κυρίως με ατελή και ασύμμετρη πληροφόρηση· |
| --- | --- |

β)

ενισχύσεις για μελέτες σκοπιμότητας
  σχετικά με έργα Ε&Α τα οποία αποσκοπούν στην αντιμετώπιση ανεπαρκειών της αγοράς που σχετίζονται κυρίως με ατελή και ασύμμετρη πληροφόρηση·

| γ) | ενισχύσεις για την κατασκευή και την αναβάθμιση υποδομών έρευνας
  , οι οποίες αντιμετωπίζουν κυρίως τις ανεπάρκειες της αγοράς που απορρέουν από δυσκολίες συντονισμού. Η ανάγκη για ερευνητικές υποδομές υψηλής ποιότητας καθίσταται ολοένα επιτακτικότερη για πρωτοποριακή έρευνα, καθώς οι υποδομές αυτές προσελκύουν ταλέντα παγκοσμίου επιπέδου και είναι καίριας σημασίας, για παράδειγμα, για τις νέες τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών, καθώς και για τις βασικές τεχνολογίες γενικής εφαρμογής (12)· |
| --- | --- |

γ)

ενισχύσεις για την κατασκευή και την αναβάθμιση υποδομών έρευνας
  , οι οποίες αντιμετωπίζουν κυρίως τις ανεπάρκειες της αγοράς που απορρέουν από δυσκολίες συντονισμού. Η ανάγκη για ερευνητικές υποδομές υψηλής ποιότητας καθίσταται ολοένα επιτακτικότερη για πρωτοποριακή έρευνα, καθώς οι υποδομές αυτές προσελκύουν ταλέντα παγκοσμίου επιπέδου και είναι καίριας σημασίας, για παράδειγμα, για τις νέες τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών, καθώς και για τις βασικές τεχνολογίες γενικής εφαρμογής (12)·

| δ) | ενισχύσεις για δραστηριότητες καινοτομίας
  , οι οποίες στοχεύουν κυρίως σε ανεπάρκειες της αγοράς συνδεόμενες με θετικούς εξωτερικούς παράγοντες (διάχυση γνώσεων), προβλήματα συντονισμού και, σε μικρότερο βαθμό, ασύμμετρη πληροφόρηση. Όσον αφορά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις («ΜΜΕ»), τέτοιες ενισχύσεις καινοτομίας μπορεί να χορηγούνται για την απόκτηση, κατοχύρωση και προάσπιση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και άλλων άυλων περιουσιακών στοιχείων, για την απόσπαση προσωπικού με υψηλή εξειδίκευση και για τη λήψη συμβουλευτικών υπηρεσιών καινοτομίας και υπηρεσιών στήριξης καινοτομίας. Επίσης, για να ενθαρρύνονται οι μεγάλες επιχειρήσεις να συνεργάζονται με ΜΜΕ σε διεργασίες και δραστηριότητες οργανωτικής καινοτομίας, μπορεί να δοθεί ενίσχυση για τις δαπάνες τόσο των ΜΜΕ, όσο και των μεγάλων επιχειρήσεων· |
| --- | --- |

δ)

ενισχύσεις για δραστηριότητες καινοτομίας
  , οι οποίες στοχεύουν κυρίως σε ανεπάρκειες της αγοράς συνδεόμενες με θετικούς εξωτερικούς παράγοντες (διάχυση γνώσεων), προβλήματα συντονισμού και, σε μικρότερο βαθμό, ασύμμετρη πληροφόρηση. Όσον αφορά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις («ΜΜΕ»), τέτοιες ενισχύσεις καινοτομίας μπορεί να χορηγούνται για την απόκτηση, κατοχύρωση και προάσπιση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και άλλων άυλων περιουσιακών στοιχείων, για την απόσπαση προσωπικού με υψηλή εξειδίκευση και για τη λήψη συμβουλευτικών υπηρεσιών καινοτομίας και υπηρεσιών στήριξης καινοτομίας. Επίσης, για να ενθαρρύνονται οι μεγάλες επιχειρήσεις να συνεργάζονται με ΜΜΕ σε διεργασίες και δραστηριότητες οργανωτικής καινοτομίας, μπορεί να δοθεί ενίσχυση για τις δαπάνες τόσο των ΜΜΕ, όσο και των μεγάλων επιχειρήσεων·

| ε) | ενισχύσεις για θύλακες καινοτομίας
  , οι οποίες στοχεύουν στην αντιμετώπιση των ανεπαρκειών της αγοράς που συνδέονται με προβλήματα συντονισμού τα οποία παρεμποδίζουν την ανάπτυξη θυλάκων ή περιορίζουν τη διαδραστικότητα και τη ροή της γνώσης εντός αυτών και μεταξύ τους. Οι κρατικές ενισχύσεις μπορούν να συμβάλουν στην επίλυση του προβλήματος αυτού, πρώτον, στηρίζοντας τις επενδύσεις σε ανοικτές και κοινές υποδομές για θύλακες καινοτομίας και, δεύτερον, στηρίζοντας, το πολύ επί μία δεκαετία, τη δραστηριότητα θυλάκων για τη βελτίωση της συνεργασίας, της δημιουργίας δικτύων και της μάθησης. |
| --- | --- |

ε)

ενισχύσεις για θύλακες καινοτομίας
  , οι οποίες στοχεύουν στην αντιμετώπιση των ανεπαρκειών της αγοράς που συνδέονται με προβλήματα συντονισμού τα οποία παρεμποδίζουν την ανάπτυξη θυλάκων ή περιορίζουν τη διαδραστικότητα και τη ροή της γνώσης εντός αυτών και μεταξύ τους. Οι κρατικές ενισχύσεις μπορούν να συμβάλουν στην επίλυση του προβλήματος αυτού, πρώτον, στηρίζοντας τις επενδύσεις σε ανοικτές και κοινές υποδομές για θύλακες καινοτομίας και, δεύτερον, στηρίζοντας, το πολύ επί μία δεκαετία, τη δραστηριότητα θυλάκων για τη βελτίωση της συνεργασίας, της δημιουργίας δικτύων και της μάθησης.

| 13. | Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του μέρους Ι του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί Εποπτείας και Δικαστηρίου, τα κράτη της ΕΖΕΣ οφείλουν να κοινοποιούν τις ενισχύσεις για Ε&Α&Κ, με εξαίρεση τα μέτρα τα οποία πληρούν τους όρους που καθορίζονται σε κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία που έχει ενσωματωθεί στη συμφωνία για τον ΕΟΧ. |
| --- | --- |

13.

Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του μέρους Ι του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί Εποπτείας και Δικαστηρίου, τα κράτη της ΕΖΕΣ οφείλουν να κοινοποιούν τις ενισχύσεις για Ε&Α&Κ, με εξαίρεση τα μέτρα τα οποία πληρούν τους όρους που καθορίζονται σε κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία που έχει ενσωματωθεί στη συμφωνία για τον ΕΟΧ.

| 14. | Στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές καθορίζονται τα κριτήρια συμβατότητας των καθεστώτων ενισχύσεων και των μεμονωμένων ενισχύσεων για Ε&Α&Κ που υπόκεινται σε απαίτηση κοινοποίησης και πρέπει να αξιολογούνται βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (13). |
| --- | --- |

14.

Στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές καθορίζονται τα κριτήρια συμβατότητας των καθεστώτων ενισχύσεων και των μεμονωμένων ενισχύσεων για Ε&Α&Κ που υπόκεινται σε απαίτηση κοινοποίησης και πρέπει να αξιολογούνται βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (13).

1.3.   Ορισμοί

| 15. | Για τους σκοπούς αυτών των κατευθυντήριων γραμμών, ισχύουν οι εξής ορισμοί:






  α) | «ενίσχυση ad hoc»: η ενίσχυση που δεν χορηγείται βάσει καθεστώτος ενισχύσεων· |
| --- | --- | --- |

15.

Για τους σκοπούς αυτών των κατευθυντήριων γραμμών, ισχύουν οι εξής ορισμοί:

α)

«ενίσχυση ad hoc»: η ενίσχυση που δεν χορηγείται βάσει καθεστώτος ενισχύσεων·

| β) | «ενίσχυση»: κάθε μέτρο που ανταποκρίνεται στα κριτήρια που θεσπίζονται στο άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. |
| --- | --- |

β)

«ενίσχυση»: κάθε μέτρο που ανταποκρίνεται στα κριτήρια που θεσπίζονται στο άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

| γ) | «ένταση ενίσχυσης»: το ακαθάριστο ποσό της ενίσχυσης εκφραζόμενο ως ποσοστό των επιλέξιμων δαπανών, πριν από την αφαίρεση φόρων ή άλλων επιβαρύνσεων. Σε περίπτωση που η ενίσχυση χορηγείται υπό μορφή άλλη από εκείνη της επιχορήγησης, το ποσό της ενίσχυσης είναι το ισοδύναμο επιχορήγησης της ενίσχυσης. Οι ενισχύσεις που καταβάλλονται σε δόσεις ανάγονται στην αξία τους κατά την ημερομηνία χορήγησής τους. Το επιτόκιο που χρησιμοποιείται για τον σκοπό αυτό είναι το επιτόκιο προεξόφλησης (14) που ισχύει κατά την ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης. Η ένταση της ενίσχυσης υπολογίζεται ανά δικαιούχο· |
| --- | --- |

γ)

«ένταση ενίσχυσης»: το ακαθάριστο ποσό της ενίσχυσης εκφραζόμενο ως ποσοστό των επιλέξιμων δαπανών, πριν από την αφαίρεση φόρων ή άλλων επιβαρύνσεων. Σε περίπτωση που η ενίσχυση χορηγείται υπό μορφή άλλη από εκείνη της επιχορήγησης, το ποσό της ενίσχυσης είναι το ισοδύναμο επιχορήγησης της ενίσχυσης. Οι ενισχύσεις που καταβάλλονται σε δόσεις ανάγονται στην αξία τους κατά την ημερομηνία χορήγησής τους. Το επιτόκιο που χρησιμοποιείται για τον σκοπό αυτό είναι το επιτόκιο προεξόφλησης (14) που ισχύει κατά την ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης. Η ένταση της ενίσχυσης υπολογίζεται ανά δικαιούχο·

| δ) | «καθεστώς ενισχύσεων»: κάθε πράξη βάσει της οποίας, χωρίς να απαιτούνται περαιτέρω μέτρα εκτέλεσης, μπορούν να χορηγούνται μεμονωμένες ενισχύσεις σε επιχειρήσεις οι οποίες ορίζονται στην εν λόγω πράξη κατά τρόπο γενικό και αφηρημένο και κάθε πράξη βάσει της οποίας μπορεί να χορηγείται ενίσχυση μη συνδεόμενη με συγκεκριμένο έργο σε μια ή περισσότερες επιχειρήσεις· |
| --- | --- |

δ)

«καθεστώς ενισχύσεων»: κάθε πράξη βάσει της οποίας, χωρίς να απαιτούνται περαιτέρω μέτρα εκτέλεσης, μπορούν να χορηγούνται μεμονωμένες ενισχύσεις σε επιχειρήσεις οι οποίες ορίζονται στην εν λόγω πράξη κατά τρόπο γενικό και αφηρημένο και κάθε πράξη βάσει της οποίας μπορεί να χορηγείται ενίσχυση μη συνδεόμενη με συγκεκριμένο έργο σε μια ή περισσότερες επιχειρήσεις·

| ε) | «εφαρμοσμένη έρευνα»: η βιομηχανική έρευνα, η πειραματική ανάπτυξη ή οποιοσδήποτε συνδυασμός αυτών· |
| --- | --- |

ε)

«εφαρμοσμένη έρευνα»: η βιομηχανική έρευνα, η πειραματική ανάπτυξη ή οποιοσδήποτε συνδυασμός αυτών·

| στ) | «τήρηση ίσων αποστάσεων»: συναλλαγή υπό συνθήκες στις οποίες οι όροι της συναλλαγής μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών δεν διαφέρουν από εκείνους που θα είχαν οριστεί μεταξύ ανεξάρτητων επιχειρήσεων και δεν περιέχουν κανένα στοιχείο αθέμιτης σύμπραξης. Κάθε συναλλαγή που προκύπτει από ανοιχτή, διαφανή και χωρίς διακρίσεις διαδικασία θεωρείται ότι πληροί την αρχή της τήρησης ίσων αποστάσεων· |
| --- | --- |

στ)

«τήρηση ίσων αποστάσεων»: συναλλαγή υπό συνθήκες στις οποίες οι όροι της συναλλαγής μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών δεν διαφέρουν από εκείνους που θα είχαν οριστεί μεταξύ ανεξάρτητων επιχειρήσεων και δεν περιέχουν κανένα στοιχείο αθέμιτης σύμπραξης. Κάθε συναλλαγή που προκύπτει από ανοιχτή, διαφανή και χωρίς διακρίσεις διαδικασία θεωρείται ότι πληροί την αρχή της τήρησης ίσων αποστάσεων·

| ζ) | «ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης»: η ημερομηνία της απονομής στον δικαιούχο του εννόμου δικαιώματος να λάβει την ενίσχυση σύμφωνα με το εφαρμοστέο εθνικό καθεστώς· |
| --- | --- |

ζ)

«ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης»: η ημερομηνία της απονομής στον δικαιούχο του εννόμου δικαιώματος να λάβει την ενίσχυση σύμφωνα με το εφαρμοστέο εθνικό καθεστώς·

| η) | «πραγματική συνεργασία»: η συνεργασία μεταξύ δύο τουλάχιστον ανεξάρτητων μερών για την ανταλλαγή γνώσεων ή τεχνολογίας ή για την επίτευξη κοινού στόχου βάσει καταμερισμού της εργασίας, στην περίπτωση που τα μέρη καθορίσουν από κοινού το πεδίο εφαρμογής του συνεργατικού έργου, συμβάλουν στην εφαρμογή του και αναλάβουν από κοινού την ευθύνη για τους κινδύνους και τα αποτελέσματά του. Ένα ή περισσότερα μέρη μπορεί να επιβαρύνονται με το πλήρες κόστος του έργου και άρα να απαλλάσσουν τα λοιπά μέρη από τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους του. Η έρευνα επί συμβάσει και η παροχή ερευνητικών υπηρεσιών δεν θεωρούνται μορφές συνεργασίας. |
| --- | --- |

η)

«πραγματική συνεργασία»: η συνεργασία μεταξύ δύο τουλάχιστον ανεξάρτητων μερών για την ανταλλαγή γνώσεων ή τεχνολογίας ή για την επίτευξη κοινού στόχου βάσει καταμερισμού της εργασίας, στην περίπτωση που τα μέρη καθορίσουν από κοινού το πεδίο εφαρμογής του συνεργατικού έργου, συμβάλουν στην εφαρμογή του και αναλάβουν από κοινού την ευθύνη για τους κινδύνους και τα αποτελέσματά του. Ένα ή περισσότερα μέρη μπορεί να επιβαρύνονται με το πλήρες κόστος του έργου και άρα να απαλλάσσουν τα λοιπά μέρη από τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους του. Η έρευνα επί συμβάσει και η παροχή ερευνητικών υπηρεσιών δεν θεωρούνται μορφές συνεργασίας.

| θ) | «αποκλειστική ανάπτυξη»: οι δημόσιες συμβάσεις ερευνητικών υπηρεσιών και υπηρεσιών ανάπτυξης των οποίων όλα τα οφέλη απολαμβάνει αποκλειστικά η αναθέτουσα αρχή ή ο αναθέτων φορέας και τα οποία αυτή/αυτός μπορεί να χρησιμοποιήσει κατά την άσκηση της δραστηριότητάς της/του εφόσον εξασφαλίζει πλήρως αμοιβή για αυτές· |
| --- | --- |

θ)

«αποκλειστική ανάπτυξη»: οι δημόσιες συμβάσεις ερευνητικών υπηρεσιών και υπηρεσιών ανάπτυξης των οποίων όλα τα οφέλη απολαμβάνει αποκλειστικά η αναθέτουσα αρχή ή ο αναθέτων φορέας και τα οποία αυτή/αυτός μπορεί να χρησιμοποιήσει κατά την άσκηση της δραστηριότητάς της/του εφόσον εξασφαλίζει πλήρως αμοιβή για αυτές·

| ι) | «πειραματική ανάπτυξη»: η απόκτηση, ο συνδυασμός, η διαμόρφωση και η χρήση υφιστάμενων επιστημονικών, τεχνολογικών, επιχειρηματικών και άλλων συναφών γνώσεων και δεξιοτήτων που αποσκοπούν στην ανάπτυξη νέων ή βελτιωμένων προϊόντων, διαδικασιών ή υπηρεσιών. Μπορεί να περιλαμβάνονται, για παράδειγμα, και άλλες δραστηριότητες με στόχο τον εννοιολογικό προσδιορισμό, τον σχεδιασμό και την τεκμηρίωση νέων προϊόντων, διεργασιών ή υπηρεσιών. Η πειραματική ανάπτυξη μπορεί να περιλαμβάνει την κατασκευή πρωτοτύπων, την επίδειξη, την πιλοτική λειτουργία, τη δοκιμή και την επικύρωση νέων ή βελτιωμένων προϊόντων, διεργασιών ή υπηρεσιών σε αντιπροσωπευτικά περιβάλλοντα πραγματικών συνθηκών λειτουργίας, στα οποία ο πρωταρχικός στόχος συνίσταται στην υλοποίηση περαιτέρω τεχνικών βελτιώσεων σε προϊόντα, διεργασίες ή υπηρεσίες που δεν έχουν διαμορφωθεί ουσιαστικά. Εν προκειμένω, μπορεί να περιλαμβάνεται η ανάπτυξη πρωτοτύπων ή πιλοτικών σχεδίων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν εμπορικά στις περιπτώσεις που τα πρωτότυπα συνιστούν κατ' ανάγκη το τελικό εμπορικό προϊόν και είναι υπερβολικά δαπανηρό να παραχθούν και να χρησιμοποιηθούν μόνο για σκοπούς επίδειξης και επικύρωσης. Η πειραματική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνει τις συνήθεις ή περιοδικές τροποποιήσεις σε υφιστάμενα προϊόντα, γραμμές παραγωγής, μεταποιητικές μεθόδους, υπηρεσίες και άλλες λειτουργίες σε εξέλιξη, ακόμη και αν αυτές οι τροποποιήσεις αποτελούν, ενδεχομένως, βελτιώσεις· |
| --- | --- |

ι)

«πειραματική ανάπτυξη»: η απόκτηση, ο συνδυασμός, η διαμόρφωση και η χρήση υφιστάμενων επιστημονικών, τεχνολογικών, επιχειρηματικών και άλλων συναφών γνώσεων και δεξιοτήτων που αποσκοπούν στην ανάπτυξη νέων ή βελτιωμένων προϊόντων, διαδικασιών ή υπηρεσιών. Μπορεί να περιλαμβάνονται, για παράδειγμα, και άλλες δραστηριότητες με στόχο τον εννοιολογικό προσδιορισμό, τον σχεδιασμό και την τεκμηρίωση νέων προϊόντων, διεργασιών ή υπηρεσιών. Η πειραματική ανάπτυξη μπορεί να περιλαμβάνει την κατασκευή πρωτοτύπων, την επίδειξη, την πιλοτική λειτουργία, τη δοκιμή και την επικύρωση νέων ή βελτιωμένων προϊόντων, διεργασιών ή υπηρεσιών σε αντιπροσωπευτικά περιβάλλοντα πραγματικών συνθηκών λειτουργίας, στα οποία ο πρωταρχικός στόχος συνίσταται στην υλοποίηση περαιτέρω τεχνικών βελτιώσεων σε προϊόντα, διεργασίες ή υπηρεσίες που δεν έχουν διαμορφωθεί ουσιαστικά. Εν προκειμένω, μπορεί να περιλαμβάνεται η ανάπτυξη πρωτοτύπων ή πιλοτικών σχεδίων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν εμπορικά στις περιπτώσεις που τα πρωτότυπα συνιστούν κατ' ανάγκη το τελικό εμπορικό προϊόν και είναι υπερβολικά δαπανηρό να παραχθούν και να χρησιμοποιηθούν μόνο για σκοπούς επίδειξης και επικύρωσης. Η πειραματική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνει τις συνήθεις ή περιοδικές τροποποιήσεις σε υφιστάμενα προϊόντα, γραμμές παραγωγής, μεταποιητικές μεθόδους, υπηρεσίες και άλλες λειτουργίες σε εξέλιξη, ακόμη και αν αυτές οι τροποποιήσεις αποτελούν, ενδεχομένως, βελτιώσεις·

| ια) | «μελέτη σκοπιμότητας»: η αξιολόγηση και η ανάλυση του δυναμικού ενός έργου, με στόχο την υποστήριξη της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, αποκαλύπτοντας κατά τρόπο αντικειμενικό και ορθολογικό τα δυνατά του σημεία και τις αδυναμίες του, τις ευκαιρίες και τις απειλές που εγκυμονεί, καθώς και προσδιορίζοντας τους πόρους που απαιτούνται για την εκτέλεσή του και, τελικά, τις προοπτικές επιτυχίας του· |
| --- | --- |

ια)

«μελέτη σκοπιμότητας»: η αξιολόγηση και η ανάλυση του δυναμικού ενός έργου, με στόχο την υποστήριξη της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, αποκαλύπτοντας κατά τρόπο αντικειμενικό και ορθολογικό τα δυνατά του σημεία και τις αδυναμίες του, τις ευκαιρίες και τις απειλές που εγκυμονεί, καθώς και προσδιορίζοντας τους πόρους που απαιτούνται για την εκτέλεσή του και, τελικά, τις προοπτικές επιτυχίας του·

| ιβ) | με τον όρο «περιέρχονται εξ ολοκλήρου» νοείται ότι ο ερευνητικός οργανισμός, η ερευνητική υποδομή ή ο αγοραστής του δημοσίου αντλεί όλα τα οικονομικά οφέλη από τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, διατηρώντας το δικαίωμα να τα διαθέτει χωρίς περιορισμούς, ιδιαίτερα δε το δικαίωμα κυριότητας και το δικαίωμα παραχώρησης άδειας εκμετάλλευσης. Εν προκειμένω, ενδέχεται να πρόκειται για την περίπτωση κατά την οποία ο ερευνητικός οργανισμός ή η ερευνητική υποδομή (αντιστοίχως, ο αγοραστής του δημοσίου) αποφασίζει να συνάψει περαιτέρω συμβάσεις σχετικά με τα δικαιώματα αυτά, συμπεριλαμβανομένης της χορήγησης άδειας επ' αυτών σε συνεργαζόμενο εταίρο (αντιστοίχως, επιχειρήσεις)· |
| --- | --- |

ιβ)

με τον όρο «περιέρχονται εξ ολοκλήρου» νοείται ότι ο ερευνητικός οργανισμός, η ερευνητική υποδομή ή ο αγοραστής του δημοσίου αντλεί όλα τα οικονομικά οφέλη από τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, διατηρώντας το δικαίωμα να τα διαθέτει χωρίς περιορισμούς, ιδιαίτερα δε το δικαίωμα κυριότητας και το δικαίωμα παραχώρησης άδειας εκμετάλλευσης. Εν προκειμένω, ενδέχεται να πρόκειται για την περίπτωση κατά την οποία ο ερευνητικός οργανισμός ή η ερευνητική υποδομή (αντιστοίχως, ο αγοραστής του δημοσίου) αποφασίζει να συνάψει περαιτέρω συμβάσεις σχετικά με τα δικαιώματα αυτά, συμπεριλαμβανομένης της χορήγησης άδειας επ' αυτών σε συνεργαζόμενο εταίρο (αντιστοίχως, επιχειρήσεις)·

| ιγ) | «βασική έρευνα»: μια πειραματική ή θεωρητική εργασία που πραγματοποιείται κυρίως για την παραγωγή νέων γνώσεων σχετικά με τα βασικά αίτια φαινομένων και παρατηρήσιμων γεγονότων, χωρίς να προβλέπεται άμεση εμπορική εφαρμογή ή χρήση· |
| --- | --- |

ιγ)

«βασική έρευνα»: μια πειραματική ή θεωρητική εργασία που πραγματοποιείται κυρίως για την παραγωγή νέων γνώσεων σχετικά με τα βασικά αίτια φαινομένων και παρατηρήσιμων γεγονότων, χωρίς να προβλέπεται άμεση εμπορική εφαρμογή ή χρήση·

| ιδ) | «ισοδύναμο ακαθάριστης ενίσχυσης»: το ποσό της ενίσχυσης εφόσον είχε χορηγηθεί υπό μορφήν ενίσχυσης, πριν από οποιαδήποτε παρακράτηση φόρου ή άλλη χρέωση· |
| --- | --- |

ιδ)

«ισοδύναμο ακαθάριστης ενίσχυσης»: το ποσό της ενίσχυσης εφόσον είχε χορηγηθεί υπό μορφήν ενίσχυσης, πριν από οποιαδήποτε παρακράτηση φόρου ή άλλη χρέωση·

| ιε) | «προσωπικό με υψηλή ειδίκευση»: προσωπικό που διαθέτει πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και τουλάχιστον πενταετή σχετική επαγγελματική πείρα, στην οποία μπορεί να περιλαμβάνεται επίσης η κατοχή διδακτορικού τίτλου· |
| --- | --- |

ιε)

«προσωπικό με υψηλή ειδίκευση»: προσωπικό που διαθέτει πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και τουλάχιστον πενταετή σχετική επαγγελματική πείρα, στην οποία μπορεί να περιλαμβάνεται επίσης η κατοχή διδακτορικού τίτλου·

| ιστ) | «μεμονωμένες ενισχύσεις»: οι ενισχύσεις που χορηγούνται σε συγκεκριμένη επιχείρηση και περιλαμβάνουν ad hoc ενισχύσεις και ενισχύσεις που χορηγούνται βάσει καθεστώτος ενισχύσεων· |
| --- | --- |

ιστ)

«μεμονωμένες ενισχύσεις»: οι ενισχύσεις που χορηγούνται σε συγκεκριμένη επιχείρηση και περιλαμβάνουν ad hoc ενισχύσεις και ενισχύσεις που χορηγούνται βάσει καθεστώτος ενισχύσεων·

| ιζ) | «βιομηχανική έρευνα»: η σχεδιασμένη έρευνα ή κριτική διερεύνηση που αποσκοπεί στην απόκτηση νέων γνώσεων και δεξιοτήτων για την ανάπτυξη νέων προϊόντων, διεργασιών ή υπηρεσιών ή για τη σημαντική βελτίωση υφιστάμενων προϊόντων, διεργασιών ή υπηρεσιών. Περιλαμβάνει τη δημιουργία συστατικών στοιχείων πολύπλοκων συστημάτων και μπορεί να συμπεριλαμβάνει την κατασκευή πρωτοτύπων σε εργαστηριακό περιβάλλον ή σε περιβάλλον προσομοίωσης διεπαφών με υφιστάμενα συστήματα, καθώς και δοκιμαστικές γραμμές παραγωγής, εφόσον κρίνεται αναγκαίο για τη βιομηχανική έρευνα και ιδιαίτερα για την επικύρωση τεχνολογίας πολλαπλών εφαρμογών· |
| --- | --- |

ιζ)

«βιομηχανική έρευνα»: η σχεδιασμένη έρευνα ή κριτική διερεύνηση που αποσκοπεί στην απόκτηση νέων γνώσεων και δεξιοτήτων για την ανάπτυξη νέων προϊόντων, διεργασιών ή υπηρεσιών ή για τη σημαντική βελτίωση υφιστάμενων προϊόντων, διεργασιών ή υπηρεσιών. Περιλαμβάνει τη δημιουργία συστατικών στοιχείων πολύπλοκων συστημάτων και μπορεί να συμπεριλαμβάνει την κατασκευή πρωτοτύπων σε εργαστηριακό περιβάλλον ή σε περιβάλλον προσομοίωσης διεπαφών με υφιστάμενα συστήματα, καθώς και δοκιμαστικές γραμμές παραγωγής, εφόσον κρίνεται αναγκαίο για τη βιομηχανική έρευνα και ιδιαίτερα για την επικύρωση τεχνολογίας πολλαπλών εφαρμογών·

| ιη) | «συμβουλευτικές υπηρεσίες στον τομέα της καινοτομίας»: οι συμβουλευτικές υπηρεσίες, η συνδρομή και η επαγγελματική κατάρτιση στους τομείς της μεταφοράς γνώσεων, της απόκτησης, της προστασίας και της εκμετάλλευσης άυλων στοιχείων ενεργητικού, της χρήσης προτύπων και κανονισμών που τα εμπεριέχουν· |
| --- | --- |

ιη)

«συμβουλευτικές υπηρεσίες στον τομέα της καινοτομίας»: οι συμβουλευτικές υπηρεσίες, η συνδρομή και η επαγγελματική κατάρτιση στους τομείς της μεταφοράς γνώσεων, της απόκτησης, της προστασίας και της εκμετάλλευσης άυλων στοιχείων ενεργητικού, της χρήσης προτύπων και κανονισμών που τα εμπεριέχουν·

| ιθ) | «συμπλέγματα καινοτομίας»: οι δομές ή οργανωμένες ομάδες ανεξάρτητων μερών (όπως καινοτόμες νεοσύστατες επιχειρήσεις, μικρές, μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις, καθώς και ερευνητικοί οργανισμοί και οργανισμοί διάχυσης γνώσεων, μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί και άλλοι συναφείς οικονομικοί παράγοντες) που έχουν σχεδιαστεί για να τονώσουν την καινοτόμο δραστηριότητα προωθώντας την από κοινού χρήση εγκαταστάσεων και την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και συμβάλλοντας αποτελεσματικά στη μεταφορά γνώσης, τη δημιουργία δικτύων, τη διάδοση πληροφοριών και τη συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων και άλλων οργανισμών του θύλακα· |
| --- | --- |

ιθ)

«συμπλέγματα καινοτομίας»: οι δομές ή οργανωμένες ομάδες ανεξάρτητων μερών (όπως καινοτόμες νεοσύστατες επιχειρήσεις, μικρές, μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις, καθώς και ερευνητικοί οργανισμοί και οργανισμοί διάχυσης γνώσεων, μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί και άλλοι συναφείς οικονομικοί παράγοντες) που έχουν σχεδιαστεί για να τονώσουν την καινοτόμο δραστηριότητα προωθώντας την από κοινού χρήση εγκαταστάσεων και την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και συμβάλλοντας αποτελεσματικά στη μεταφορά γνώσης, τη δημιουργία δικτύων, τη διάδοση πληροφοριών και τη συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων και άλλων οργανισμών του θύλακα·

| κ) | «υπηρεσίες στήριξης καινοτομίας»: η εξασφάλιση χώρων γραφείων, βάσεων δεδομένων, βιβλιοθηκών, έρευνας αγοράς, χρήσης εργαστηρίου, σήμανσης ποιότητας, δοκιμών και πιστοποίησης, με σκοπό την ανάπτυξη αποτελεσματικότερων προϊόντων, διεργασιών ή υπηρεσιών· |
| --- | --- |

κ)

«υπηρεσίες στήριξης καινοτομίας»: η εξασφάλιση χώρων γραφείων, βάσεων δεδομένων, βιβλιοθηκών, έρευνας αγοράς, χρήσης εργαστηρίου, σήμανσης ποιότητας, δοκιμών και πιστοποίησης, με σκοπό την ανάπτυξη αποτελεσματικότερων προϊόντων, διεργασιών ή υπηρεσιών·

| κα) | «άυλα στοιχεία ενεργητικού»: τα στοιχεία ενεργητικού που δεν έχουν φυσική ή χρηματοοικονομική υπόσταση, όπως δικαιώματα ευρεσιτεχνίας, άδειες εκμετάλλευσης, τεχνογνωσία ή άλλη διανοητική ιδιοκτησία· |
| --- | --- |

κα)

«άυλα στοιχεία ενεργητικού»: τα στοιχεία ενεργητικού που δεν έχουν φυσική ή χρηματοοικονομική υπόσταση, όπως δικαιώματα ευρεσιτεχνίας, άδειες εκμετάλλευσης, τεχνογνωσία ή άλλη διανοητική ιδιοκτησία·

| κβ) | «μεταφορά γνώσης»: κάθε διαδικασία με στόχο την απόκτηση, συγκέντρωση και ανταλλαγή συγκεκριμένης και σιωπηρής γνώσης, καθώς και δεξιοτήτων και προσόντων, σε οικονομικές και μη οικονομικές δραστηριότητες, όπως είναι η ερευνητική συνεργασία, η παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών, η αδειοδότηση, η δημιουργία τεχνοβλαστών, οι δημοσιεύσεις και η κινητικότητα των ερευνητών και λοιπού προσωπικού που συμμετέχει στις εν λόγω δραστηριότητες. Πέραν της επιστημονικής και τεχνολογικής γνώσης, περιλαμβάνει και άλλα είδη γνώσης, όπως γνώση χρήσης προτύπων και κανονισμών που τα περιλαμβάνουν και γνώση περιβαλλόντων πραγματικών συνθηκών λειτουργίας και μεθόδων οργανωτικής καινοτομίας, καθώς και διαχείριση γνώσεων σχετικά με τον καθορισμό, την απόκτηση, την προστασία, την προάσπιση και την εκμετάλλευση άυλων περιουσιακών στοιχείων· |
| --- | --- |

κβ)

«μεταφορά γνώσης»: κάθε διαδικασία με στόχο την απόκτηση, συγκέντρωση και ανταλλαγή συγκεκριμένης και σιωπηρής γνώσης, καθώς και δεξιοτήτων και προσόντων, σε οικονομικές και μη οικονομικές δραστηριότητες, όπως είναι η ερευνητική συνεργασία, η παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών, η αδειοδότηση, η δημιουργία τεχνοβλαστών, οι δημοσιεύσεις και η κινητικότητα των ερευνητών και λοιπού προσωπικού που συμμετέχει στις εν λόγω δραστηριότητες. Πέραν της επιστημονικής και τεχνολογικής γνώσης, περιλαμβάνει και άλλα είδη γνώσης, όπως γνώση χρήσης προτύπων και κανονισμών που τα περιλαμβάνουν και γνώση περιβαλλόντων πραγματικών συνθηκών λειτουργίας και μεθόδων οργανωτικής καινοτομίας, καθώς και διαχείριση γνώσεων σχετικά με τον καθορισμό, την απόκτηση, την προστασία, την προάσπιση και την εκμετάλλευση άυλων περιουσιακών στοιχείων·

| κγ) | «μεγάλες επιχειρήσεις»: οι επιχειρήσεις που δεν εμπίπτουν στον ορισμό των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων· |
| --- | --- |

κγ)

«μεγάλες επιχειρήσεις»: οι επιχειρήσεις που δεν εμπίπτουν στον ορισμό των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων·

| κδ) | «καθαρό πρόσθετο κόστος»: η διαφορά μεταξύ της αναμενόμενης καθαρής παρούσας αξίας του έργου ή της δραστηριότητας που λαμβάνει ενίσχυση και της αναμενόμενης καθαρής παρούσας αξίας μιας βιώσιμης επένδυσης σε αντίστροφη κατάσταση την οποία ο δικαιούχος θα είχε πραγματοποιήσει εάν δεν χορηγείτο ενίσχυση· |
| --- | --- |

κδ)

«καθαρό πρόσθετο κόστος»: η διαφορά μεταξύ της αναμενόμενης καθαρής παρούσας αξίας του έργου ή της δραστηριότητας που λαμβάνει ενίσχυση και της αναμενόμενης καθαρής παρούσας αξίας μιας βιώσιμης επένδυσης σε αντίστροφη κατάσταση την οποία ο δικαιούχος θα είχε πραγματοποιήσει εάν δεν χορηγείτο ενίσχυση·

| κε) | «οργανωτική καινοτομία»: η εφαρμογή νέας οργανωτικής μεθόδου στις επιχειρηματικές πρακτικές, στην οργάνωση του χώρου εργασίας ή στις εξωτερικές σχέσεις μιας επιχείρησης· εξαιρούνται αλλαγές που βασίζονται σε οργανωτικές μεθόδους που χρησιμοποιούνται ήδη στην επιχείρηση, αλλαγές στη στρατηγική της επιχείρησης, συγχωνεύσεις και εξαγορές, η παύση χρήσης μιας διεργασίας, η απλή επανατοποθέτηση ή επέκταση κεφαλαίων, αλλαγές που απορρέουν αμιγώς από αλλαγές στις τιμές των συντελεστών, η προσαρμογή στις ανάγκες του χρήστη, η κατά τόπους προσαρμογή, τακτικές εποχικές και άλλες κυκλικές αλλαγές και η εμπορία νέων ή ουσιωδώς βελτιωμένων προϊόντων· |
| --- | --- |

κε)

«οργανωτική καινοτομία»: η εφαρμογή νέας οργανωτικής μεθόδου στις επιχειρηματικές πρακτικές, στην οργάνωση του χώρου εργασίας ή στις εξωτερικές σχέσεις μιας επιχείρησης· εξαιρούνται αλλαγές που βασίζονται σε οργανωτικές μεθόδους που χρησιμοποιούνται ήδη στην επιχείρηση, αλλαγές στη στρατηγική της επιχείρησης, συγχωνεύσεις και εξαγορές, η παύση χρήσης μιας διεργασίας, η απλή επανατοποθέτηση ή επέκταση κεφαλαίων, αλλαγές που απορρέουν αμιγώς από αλλαγές στις τιμές των συντελεστών, η προσαρμογή στις ανάγκες του χρήστη, η κατά τόπους προσαρμογή, τακτικές εποχικές και άλλες κυκλικές αλλαγές και η εμπορία νέων ή ουσιωδώς βελτιωμένων προϊόντων·

| κστ) | «δαπάνες προσωπικού»: το κόστος ερευνητών, τεχνικών και λοιπού υποστηρικτικού προσωπικού στον βαθμό που τα άτομα αυτά απασχολούνται στο σχετικό έργο ή δραστηριότητα· |
| --- | --- |

κστ)

«δαπάνες προσωπικού»: το κόστος ερευνητών, τεχνικών και λοιπού υποστηρικτικού προσωπικού στον βαθμό που τα άτομα αυτά απασχολούνται στο σχετικό έργο ή δραστηριότητα·

| κζ) | «προ-εμπορικές δημόσιες συμβάσεις»: οι δημόσιες συμβάσεις για ερευνητικές υπηρεσίες και υπηρεσίες ανάπτυξης στην περίπτωση που η αναθέτουσα αρχή ή ο αναθέτων φορέας δεν απολαύει όλων των αποτελεσμάτων και οφελών της σύμβασης για την/τον ίδια/ίδιο για χρήση κατά την άσκηση της δραστηριότητάς του/της, αλλά τα μοιράζεται με τους παρόχους υπό όρους της αγοράς. Η σύμβαση, το αντικείμενο της οποίας εμπίπτει σε μία ή περισσότερες κατηγορίες έρευνας και ανάπτυξης που καθορίζονται στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές, πρέπει να είναι περιορισμένης διάρκειας και μπορεί να περιλαμβάνει την ανάπτυξη πρωτοτύπων ή περιορισμένων ποσοτήτων των πρώτων προϊόντων ή υπηρεσιών με τη μορφή σειράς δοκιμασιών. Η αγορά εμπορικών ποσοτήτων προϊόντων ή υπηρεσιών δεν πρέπει να αποτελεί αντικείμενο της ίδιας σύμβασης· |
| --- | --- |

κζ)

«προ-εμπορικές δημόσιες συμβάσεις»: οι δημόσιες συμβάσεις για ερευνητικές υπηρεσίες και υπηρεσίες ανάπτυξης στην περίπτωση που η αναθέτουσα αρχή ή ο αναθέτων φορέας δεν απολαύει όλων των αποτελεσμάτων και οφελών της σύμβασης για την/τον ίδια/ίδιο για χρήση κατά την άσκηση της δραστηριότητάς του/της, αλλά τα μοιράζεται με τους παρόχους υπό όρους της αγοράς. Η σύμβαση, το αντικείμενο της οποίας εμπίπτει σε μία ή περισσότερες κατηγορίες έρευνας και ανάπτυξης που καθορίζονται στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές, πρέπει να είναι περιορισμένης διάρκειας και μπορεί να περιλαμβάνει την ανάπτυξη πρωτοτύπων ή περιορισμένων ποσοτήτων των πρώτων προϊόντων ή υπηρεσιών με τη μορφή σειράς δοκιμασιών. Η αγορά εμπορικών ποσοτήτων προϊόντων ή υπηρεσιών δεν πρέπει να αποτελεί αντικείμενο της ίδιας σύμβασης·

| κη) | «καινοτομίες διεργασιών»: η εφαρμογή νέων ή ουσιωδώς βελτιωμένων μεθόδων παραγωγής ή διανομής (περιλαμβανομένων σημαντικών αλλαγών σε τεχνικές, εξοπλισμό ή λογισμικό)· εξαιρούνται ελάσσονες αλλαγές ή βελτιώσεις, αύξηση της παραγωγικής ικανότητας ή της ικανότητας παροχής υπηρεσιών μέσω της προσθήκης μεταποιητικών ή εφοδιαστικών συστημάτων που είναι παρόμοια με αυτά που χρησιμοποιούνται ήδη, η παύση χρήσης μιας διεργασίας, η απλή επανατοποθέτηση ή επέκταση κεφαλαίων, αλλαγές που απορρέουν αμιγώς από αλλαγές στις τιμές των συντελεστών, η προσαρμογή στις ανάγκες του χρήστη, ή κατά τόπους προσαρμογή, τακτικές, εποχικές και άλλες κυκλικές αλλαγές, καθώς και η εμπορία νέων ή ουσιωδώς βελτιωμένων προϊόντων· |
| --- | --- |

κη)

«καινοτομίες διεργασιών»: η εφαρμογή νέων ή ουσιωδώς βελτιωμένων μεθόδων παραγωγής ή διανομής (περιλαμβανομένων σημαντικών αλλαγών σε τεχνικές, εξοπλισμό ή λογισμικό)· εξαιρούνται ελάσσονες αλλαγές ή βελτιώσεις, αύξηση της παραγωγικής ικανότητας ή της ικανότητας παροχής υπηρεσιών μέσω της προσθήκης μεταποιητικών ή εφοδιαστικών συστημάτων που είναι παρόμοια με αυτά που χρησιμοποιούνται ήδη, η παύση χρήσης μιας διεργασίας, η απλή επανατοποθέτηση ή επέκταση κεφαλαίων, αλλαγές που απορρέουν αμιγώς από αλλαγές στις τιμές των συντελεστών, η προσαρμογή στις ανάγκες του χρήστη, ή κατά τόπους προσαρμογή, τακτικές, εποχικές και άλλες κυκλικές αλλαγές, καθώς και η εμπορία νέων ή ουσιωδώς βελτιωμένων προϊόντων·

| κθ) | «έργο Ε&Α»: η πράξη που περιλαμβάνει δραστηριότητες που εμπίπτουν σε μία ή περισσότερες κατηγορίες έρευνας και ανάπτυξης οριζόμενες στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές, η οποία στοχεύει στην ολοκλήρωση μιας αδιαίρετης εργασίας συγκεκριμένης οικονομικής, επιστημονικής ή τεχνικής φύσης με σαφώς προκαθορισμένους στόχους. Ένα έργο Ε&Α μπορεί να αποτελείται από διάφορες δέσμες εργασιών, δραστηριότητες ή υπηρεσίες και περιλαμβάνει σαφείς στόχους, δραστηριότητες που πρέπει να εκτελεστούν για την επίτευξη των στόχων αυτών (συμπεριλαμβανομένων των αναμενόμενων δαπανών τους) και συγκεκριμένα παραδοτέα για τον προσδιορισμό των αποτελεσμάτων των δραστηριοτήτων αυτών και τη σύγκρισή τους με τους συναφείς στόχους. Όταν δύο ή περισσότερα έργα Ε&Α δεν είναι σαφώς διακριτά μεταξύ τους και, ιδιαίτερα, όταν δεν έχουν ανεξάρτητες πιθανότητες τεχνολογικής επιτυχίας, θεωρούνται ενιαίο έργο· |
| --- | --- |

κθ)

«έργο Ε&Α»: η πράξη που περιλαμβάνει δραστηριότητες που εμπίπτουν σε μία ή περισσότερες κατηγορίες έρευνας και ανάπτυξης οριζόμενες στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές, η οποία στοχεύει στην ολοκλήρωση μιας αδιαίρετης εργασίας συγκεκριμένης οικονομικής, επιστημονικής ή τεχνικής φύσης με σαφώς προκαθορισμένους στόχους. Ένα έργο Ε&Α μπορεί να αποτελείται από διάφορες δέσμες εργασιών, δραστηριότητες ή υπηρεσίες και περιλαμβάνει σαφείς στόχους, δραστηριότητες που πρέπει να εκτελεστούν για την επίτευξη των στόχων αυτών (συμπεριλαμβανομένων των αναμενόμενων δαπανών τους) και συγκεκριμένα παραδοτέα για τον προσδιορισμό των αποτελεσμάτων των δραστηριοτήτων αυτών και τη σύγκρισή τους με τους συναφείς στόχους. Όταν δύο ή περισσότερα έργα Ε&Α δεν είναι σαφώς διακριτά μεταξύ τους και, ιδιαίτερα, όταν δεν έχουν ανεξάρτητες πιθανότητες τεχνολογικής επιτυχίας, θεωρούνται ενιαίο έργο·

| λ) | «επιστρεπτέα προκαταβολή»: δάνειο για έργο, το οποίο χορηγείται σε μία ή περισσότερες δόσεις και οι όροι αποπληρωμής του οποίου εξαρτώνται από το αποτέλεσμα του έργου· |
| --- | --- |

λ)

«επιστρεπτέα προκαταβολή»: δάνειο για έργο, το οποίο χορηγείται σε μία ή περισσότερες δόσεις και οι όροι αποπληρωμής του οποίου εξαρτώνται από το αποτέλεσμα του έργου·

| λα) | «οργανισμός ερευνών και διάδοσης γνώσεων» ή «ερευνητικός οργανισμός»: ο φορέας (όπως πανεπιστήμια ή ερευνητικά ινστιτούτα, οργανισμοί μεταφοράς τεχνολογίας, ενδιάμεσοι καινοτομίας, ερευνητικοί συνεργαζόμενοι φορείς με φυσική ή/και εικονική παρουσία) ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς του (δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου) ή τον τρόπο χρηματοδότησής του, πρωταρχικός σκοπός του οποίου είναι η ανεξάρτητη διεξαγωγή βασικής έρευνας, βιομηχανικής έρευνας ή πειραματικής ανάπτυξης ή η ευρεία διάδοση των αποτελεσμάτων των εν λόγω δραστηριοτήτων με τη διδασκαλία, τη δημοσίευση ή τη μεταφορά γνώσεων. Στην περίπτωση που ο φορέας αυτός διενεργεί επίσης οικονομικές δραστηριότητες, η χρηματοδότηση, οι δαπάνες και τα έσοδα από αυτές τις οικονομικές δραστηριότητες πρέπει να δηλώνονται χωριστά. Οι επιχειρήσεις που μπορούν να επηρεάσουν αποφασιστικά μια οντότητα του είδους αυτού, π.χ. με την ιδιότητα του μετόχου ή του μέλους, δεν επιτρέπεται να έχουν προνομιακή πρόσβαση στα ερευνητικά της αποτελέσματα· |
| --- | --- |

λα)

«οργανισμός ερευνών και διάδοσης γνώσεων» ή «ερευνητικός οργανισμός»: ο φορέας (όπως πανεπιστήμια ή ερευνητικά ινστιτούτα, οργανισμοί μεταφοράς τεχνολογίας, ενδιάμεσοι καινοτομίας, ερευνητικοί συνεργαζόμενοι φορείς με φυσική ή/και εικονική παρουσία) ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς του (δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου) ή τον τρόπο χρηματοδότησής του, πρωταρχικός σκοπός του οποίου είναι η ανεξάρτητη διεξαγωγή βασικής έρευνας, βιομηχανικής έρευνας ή πειραματικής ανάπτυξης ή η ευρεία διάδοση των αποτελεσμάτων των εν λόγω δραστηριοτήτων με τη διδασκαλία, τη δημοσίευση ή τη μεταφορά γνώσεων. Στην περίπτωση που ο φορέας αυτός διενεργεί επίσης οικονομικές δραστηριότητες, η χρηματοδότηση, οι δαπάνες και τα έσοδα από αυτές τις οικονομικές δραστηριότητες πρέπει να δηλώνονται χωριστά. Οι επιχειρήσεις που μπορούν να επηρεάσουν αποφασιστικά μια οντότητα του είδους αυτού, π.χ. με την ιδιότητα του μετόχου ή του μέλους, δεν επιτρέπεται να έχουν προνομιακή πρόσβαση στα ερευνητικά της αποτελέσματα·

| λβ) | «ερευνητική υποδομή»: οι εγκαταστάσεις, οι πόροι και οι συναφείς υπηρεσίες που χρησιμοποιεί η επιστημονική κοινότητα για τη διεξαγωγή έρευνας σε όλους τους τομείς. Ο ορισμός αυτός καλύπτει τον επιστημονικό εξοπλισμό ή σύνολα εξοπλισμών, τους γνωστικούς πόρους όπως οι συλλογές, τα αρχεία και οι δομημένες επιστημονικές πληροφορίες, τις υποδομές με βάση την τεχνολογία πληροφοριών και επικοινωνιών, όπως τα δίκτυα τύπου grid, τον εξοπλισμό πληροφορικής, λογισμικό και τα επικοινωνιακά εργαλεία, καθώς και κάθε άλλο μέσο απαραίτητο για τη διεξαγωγή έρευνας. Οι ερευνητικές αυτές υποδομές μπορεί να είναι ενιαίας θέσης ή κατανεμημένες (οργανωμένο δίκτυο υποδομών) (15)· |
| --- | --- |

λβ)

«ερευνητική υποδομή»: οι εγκαταστάσεις, οι πόροι και οι συναφείς υπηρεσίες που χρησιμοποιεί η επιστημονική κοινότητα για τη διεξαγωγή έρευνας σε όλους τους τομείς. Ο ορισμός αυτός καλύπτει τον επιστημονικό εξοπλισμό ή σύνολα εξοπλισμών, τους γνωστικούς πόρους όπως οι συλλογές, τα αρχεία και οι δομημένες επιστημονικές πληροφορίες, τις υποδομές με βάση την τεχνολογία πληροφοριών και επικοινωνιών, όπως τα δίκτυα τύπου grid, τον εξοπλισμό πληροφορικής, λογισμικό και τα επικοινωνιακά εργαλεία, καθώς και κάθε άλλο μέσο απαραίτητο για τη διεξαγωγή έρευνας. Οι ερευνητικές αυτές υποδομές μπορεί να είναι ενιαίας θέσης ή κατανεμημένες (οργανωμένο δίκτυο υποδομών) (15)·

| λγ) | «απόσπαση»: η προσωρινή απασχόληση προσωπικού από δικαιούχο ενίσχυσης κατά τη διάρκεια χρονικής περιόδου μετά την οποία το προσωπικό έχει το δικαίωμα να επιστρέψει στον προηγούμενο εργοδότη του· |
| --- | --- |

λγ)

«απόσπαση»: η προσωρινή απασχόληση προσωπικού από δικαιούχο ενίσχυσης κατά τη διάρκεια χρονικής περιόδου μετά την οποία το προσωπικό έχει το δικαίωμα να επιστρέψει στον προηγούμενο εργοδότη του·

| λδ) | «μικρομεσαίες επιχειρήσεις» ή «ΜΜΕ», «μικρές επιχειρήσεις» και «μεσαίες επιχειρήσεις»: οι επιχειρήσεις που πληρούν τα κριτήρια που ορίζονται στη σύσταση της Επιτροπής σχετικά με τον ορισμό των πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (16)· |
| --- | --- |

λδ)

«μικρομεσαίες επιχειρήσεις» ή «ΜΜΕ», «μικρές επιχειρήσεις» και «μεσαίες επιχειρήσεις»: οι επιχειρήσεις που πληρούν τα κριτήρια που ορίζονται στη σύσταση της Επιτροπής σχετικά με τον ορισμό των πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (16)·

| λε) | «έναρξη εργασιών» ή «έναρξη του έργου»: είτε η έναρξη δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ είτε η πρώτη συμφωνία μεταξύ του δικαιούχου και των αναδόχων για την εκτέλεση του έργου, αναλόγως του ποιο από τα δύο λαμβάνει χώρα πρώτα. Προπαρασκευαστικές εργασίες, όπως η λήψη αδειών και η διεξαγωγή μελετών σκοπιμότητας, δεν σηματοδοτούν έναρξη των εργασιών· |
| --- | --- |

λε)

«έναρξη εργασιών» ή «έναρξη του έργου»: είτε η έναρξη δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ είτε η πρώτη συμφωνία μεταξύ του δικαιούχου και των αναδόχων για την εκτέλεση του έργου, αναλόγως του ποιο από τα δύο λαμβάνει χώρα πρώτα. Προπαρασκευαστικές εργασίες, όπως η λήψη αδειών και η διεξαγωγή μελετών σκοπιμότητας, δεν σηματοδοτούν έναρξη των εργασιών·

| λστ) | «υλικά περιουσιακά στοιχεία»: τα περιουσιακά στοιχεία που συνιστούν τη γη, τα κτίρια και τη μονάδα παραγωγής, τα μηχανήματα και τον εξοπλισμό. |
| --- | --- |

λστ)

«υλικά περιουσιακά στοιχεία»: τα περιουσιακά στοιχεία που συνιστούν τη γη, τα κτίρια και τη μονάδα παραγωγής, τα μηχανήματα και τον εξοπλισμό.

2.   ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 61 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΟΧ

| 16. | Γενικά, οποιοδήποτε μέτρο πληροί τα κριτήρια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ συνιστά κρατική ενίσχυση. Η Αρχή διευκρινίζει στο παρόν τμήμα τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται την έννοια της ενίσχυσης σε καταστάσεις που απορρέουν κατά κανόνα στον τομέα των δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ, υπό την επιφύλαξη της ερμηνείας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Δικαστηρίου ΕΖΕΣ. |
| --- | --- |

16.

Γενικά, οποιοδήποτε μέτρο πληροί τα κριτήρια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ συνιστά κρατική ενίσχυση. Η Αρχή διευκρινίζει στο παρόν τμήμα τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται την έννοια της ενίσχυσης σε καταστάσεις που απορρέουν κατά κανόνα στον τομέα των δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ, υπό την επιφύλαξη της ερμηνείας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Δικαστηρίου ΕΖΕΣ.

2.1.   Οι οργανισμοί ερευνών και διάδοσης γνώσεων και οι ερευνητικές υποδομές ως αποδέκτες κρατικών ενισχύσεων

| 17. | Οι οργανισμοί ερευνών και διάδοσης γνώσεων («ερευνητικοί οργανισμοί») και οι ερευνητικές υποδομές είναι αποδέκτες κρατικών ενισχύσεων, εάν η δημόσια χρηματοδότησή τους πληροί το σύνολο των προϋποθέσεων του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου ΕΖΕΣ και του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο δικαιούχος πρέπει να θεωρείται επιχείρηση αλλά η ιδιότητα αυτή δεν εξαρτάται από το νομικό καθεστώς του, δηλαδή από το εάν είναι οργανωμένος βάσει του δημοσίου ή του ιδιωτικού δικαίου, ή από την οικονομική φύση του, ήτοι εάν επιδιώκει κέρδη ή όχι. Αντιθέτως, αυτό που έχει καθοριστική σημασία για να θεωρείται επιχείρηση είναι να ασκεί οικονομική δραστηριότητα που συνίσταται στην προσφορά προϊόντων ή υπηρεσιών σε δεδομένη αγορά (17). |
| --- | --- |

17.

Οι οργανισμοί ερευνών και διάδοσης γνώσεων («ερευνητικοί οργανισμοί») και οι ερευνητικές υποδομές είναι αποδέκτες κρατικών ενισχύσεων, εάν η δημόσια χρηματοδότησή τους πληροί το σύνολο των προϋποθέσεων του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου ΕΖΕΣ και του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο δικαιούχος πρέπει να θεωρείται επιχείρηση αλλά η ιδιότητα αυτή δεν εξαρτάται από το νομικό καθεστώς του, δηλαδή από το εάν είναι οργανωμένος βάσει του δημοσίου ή του ιδιωτικού δικαίου, ή από την οικονομική φύση του, ήτοι εάν επιδιώκει κέρδη ή όχι. Αντιθέτως, αυτό που έχει καθοριστική σημασία για να θεωρείται επιχείρηση είναι να ασκεί οικονομική δραστηριότητα που συνίσταται στην προσφορά προϊόντων ή υπηρεσιών σε δεδομένη αγορά (17).

2.1.1.   Δημόσια χρηματοδότηση μη οικονομικών δραστηριοτήτων

| 18. | Στην περίπτωση που ο ίδιος φορέας ασκεί δραστηριότητες οικονομικής και μη οικονομικής φύσης, η δημόσια χρηματοδότηση των μη οικονομικών δραστηριοτήτων δεν εμπίπτει στο άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, αν τα δύο είδη δραστηριοτήτων, καθώς και οι δαπάνες, η χρηματοδότηση και τα έσοδά τους, μπορούν σαφώς να διαχωριστούν, ώστε να αποφεύγεται ουσιαστικά η διεπιδότηση της οικονομικής δραστηριότητας. Αποδεικτικά στοιχεία της δέουσας κατανομής των δαπανών, της χρηματοδότησης και των εσόδων μπορεί να συνιστούν οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις του οικείου φορέα. |
| --- | --- |

18.

Στην περίπτωση που ο ίδιος φορέας ασκεί δραστηριότητες οικονομικής και μη οικονομικής φύσης, η δημόσια χρηματοδότηση των μη οικονομικών δραστηριοτήτων δεν εμπίπτει στο άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, αν τα δύο είδη δραστηριοτήτων, καθώς και οι δαπάνες, η χρηματοδότηση και τα έσοδά τους, μπορούν σαφώς να διαχωριστούν, ώστε να αποφεύγεται ουσιαστικά η διεπιδότηση της οικονομικής δραστηριότητας. Αποδεικτικά στοιχεία της δέουσας κατανομής των δαπανών, της χρηματοδότησης και των εσόδων μπορεί να συνιστούν οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις του οικείου φορέα.

| 19. | Η Αρχή θεωρεί ότι οι ακόλουθες δραστηριότητες είναι γενικά μη οικονομικής φύσης:






  α) | κύριες δραστηριότητες ερευνητικών οργανισμών και ερευνητικών υποδομών, και ιδιαίτερα:






  — | δραστηριότητες εκπαίδευσης για την εξασφάλιση περισσότερων και πιο εξειδικευμένων ανθρώπινων πόρων. Σύμφωνα με τη νομολογία (18) και την πρακτική λήψης αποφάσεων της Αρχής και της Επιτροπής (19), και όπως εξηγείται από την Αρχή στις ανακοινώσεις της σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις (20), η δημόσια εκπαίδευση που οργανώνεται στο πλαίσιο του εθνικού εκπαιδευτικού συστήματος, η οποία χρηματοδοτείται κυρίως ή εξ ολοκλήρου από το κράτος και εποπτεύεται από το κράτος θεωρείται μη οικονομική δραστηριότητα (21)· |
| --- | --- | --- | --- |

19.

Η Αρχή θεωρεί ότι οι ακόλουθες δραστηριότητες είναι γενικά μη οικονομικής φύσης:

α)

κύριες δραστηριότητες ερευνητικών οργανισμών και ερευνητικών υποδομών, και ιδιαίτερα:

—

δραστηριότητες εκπαίδευσης για την εξασφάλιση περισσότερων και πιο εξειδικευμένων ανθρώπινων πόρων. Σύμφωνα με τη νομολογία (18) και την πρακτική λήψης αποφάσεων της Αρχής και της Επιτροπής (19), και όπως εξηγείται από την Αρχή στις ανακοινώσεις της σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις (20), η δημόσια εκπαίδευση που οργανώνεται στο πλαίσιο του εθνικού εκπαιδευτικού συστήματος, η οποία χρηματοδοτείται κυρίως ή εξ ολοκλήρου από το κράτος και εποπτεύεται από το κράτος θεωρείται μη οικονομική δραστηριότητα (21)·

| — | ανεξάρτητη Ε&Α για περισσότερη γνώση και καλύτερη κατανόηση, συμπεριλαμβανομένης της συνεργατικής Ε&Α στην περίπτωση που ο ερευνητικός οργανισμός ή η ερευνητική υποδομή συμμετέχει σε πραγματική συνεργασία (22)· |
| --- | --- |

—

ανεξάρτητη Ε&Α για περισσότερη γνώση και καλύτερη κατανόηση, συμπεριλαμβανομένης της συνεργατικής Ε&Α στην περίπτωση που ο ερευνητικός οργανισμός ή η ερευνητική υποδομή συμμετέχει σε πραγματική συνεργασία (22)·

| — | ευρεία διάδοση των ερευνητικών αποτελεσμάτων σε μη αποκλειστική και χωρίς διακρίσεις βάση, για παράδειγμα μέσω διδασκαλίας, βάσεων δεδομένων, δημοσιεύσεων ή λογισμικού ανοικτής πρόσβασης· |
| --- | --- |

—

ευρεία διάδοση των ερευνητικών αποτελεσμάτων σε μη αποκλειστική και χωρίς διακρίσεις βάση, για παράδειγμα μέσω διδασκαλίας, βάσεων δεδομένων, δημοσιεύσεων ή λογισμικού ανοικτής πρόσβασης·

| β) | δραστηριότητες μεταφοράς γνώσης, όταν αυτές διενεργούνται είτε από τμήμα είτε από τον ερευνητικό οργανισμό ή την ερευνητική υποδομή (συμπεριλαμβανομένων των τμημάτων ή των θυγατρικών τους) είτε από κοινού με ή εξ ονόματος άλλων τέτοιων φορέων και όταν το σύνολο των κερδών από τις δραστηριότητες αυτές επανεπενδύεται στις κύριες δραστηριότητες του ερευνητικού οργανισμού ή της ερευνητικής υποδομής. Η μη οικονομική φύση αυτών των δραστηριοτήτων δεν θίγεται από την ανάθεση βάσει συμβάσεως της παροχής αντίστοιχων υπηρεσιών σε τρίτους μέσω ανοικτών διαδικασιών. |
| --- | --- |

β)

δραστηριότητες μεταφοράς γνώσης, όταν αυτές διενεργούνται είτε από τμήμα είτε από τον ερευνητικό οργανισμό ή την ερευνητική υποδομή (συμπεριλαμβανομένων των τμημάτων ή των θυγατρικών τους) είτε από κοινού με ή εξ ονόματος άλλων τέτοιων φορέων και όταν το σύνολο των κερδών από τις δραστηριότητες αυτές επανεπενδύεται στις κύριες δραστηριότητες του ερευνητικού οργανισμού ή της ερευνητικής υποδομής. Η μη οικονομική φύση αυτών των δραστηριοτήτων δεν θίγεται από την ανάθεση βάσει συμβάσεως της παροχής αντίστοιχων υπηρεσιών σε τρίτους μέσω ανοικτών διαδικασιών.

| 20. | Σε περίπτωση που ένας ερευνητικός οργανισμός ή μια ερευνητική υποδομή χρησιμοποιείται τόσο για οικονομικές, όσο και για μη οικονομικές δραστηριότητες, η δημόσια χρηματοδότηση εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις μόνο στον βαθμό που καλύπτει δαπάνες που συνδέονται με τις οικονομικές δραστηριότητες (23). Εάν ο ερευνητικός οργανισμός ή η ερευνητική υποδομή χρησιμοποιείται σχεδόν αποκλειστικά για μη οικονομική δραστηριότητα, η χρηματοδότησή του/της μπορεί να μην εμπίπτει καθόλου στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις, εφόσον η οικονομική δραστηριότητα είναι αμιγώς επικουρική, δηλαδή συνδέεται άμεσα με τη δραστηριότητα του ερευνητικού οργανισμού ή της ερευνητικής υποδομής και είναι απαραίτητη γι' αυτήν ή είναι συνυφασμένη με την κύρια μη οικονομική χρήση του/της, και είναι περιορισμένου πεδίου εφαρμογής. Για τους σκοπούς αυτών των κατευθυντήριων γραμμών, η Αρχή θα θεωρεί ότι όντως πρόκειται για την ως άνω περίπτωση όταν οι οικονομικές δραστηριότητες καταναλίσκουν ακριβώς τους ίδιους πόρους (όπως υλικό, εξοπλισμό, εργασία και σταθερό κεφάλαιο) με τις μη οικονομικές δραστηριότητες και η δυναμικότητα που διατίθεται κάθε έτος για τέτοιου είδους οικονομικές δραστηριότητες δεν υπερβαίνει το 20 % της συνολικής ετήσιας δυναμικότητας του φορέα. |
| --- | --- |

20.

Σε περίπτωση που ένας ερευνητικός οργανισμός ή μια ερευνητική υποδομή χρησιμοποιείται τόσο για οικονομικές, όσο και για μη οικονομικές δραστηριότητες, η δημόσια χρηματοδότηση εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις μόνο στον βαθμό που καλύπτει δαπάνες που συνδέονται με τις οικονομικές δραστηριότητες (23). Εάν ο ερευνητικός οργανισμός ή η ερευνητική υποδομή χρησιμοποιείται σχεδόν αποκλειστικά για μη οικονομική δραστηριότητα, η χρηματοδότησή του/της μπορεί να μην εμπίπτει καθόλου στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις, εφόσον η οικονομική δραστηριότητα είναι αμιγώς επικουρική, δηλαδή συνδέεται άμεσα με τη δραστηριότητα του ερευνητικού οργανισμού ή της ερευνητικής υποδομής και είναι απαραίτητη γι' αυτήν ή είναι συνυφασμένη με την κύρια μη οικονομική χρήση του/της, και είναι περιορισμένου πεδίου εφαρμογής. Για τους σκοπούς αυτών των κατευθυντήριων γραμμών, η Αρχή θα θεωρεί ότι όντως πρόκειται για την ως άνω περίπτωση όταν οι οικονομικές δραστηριότητες καταναλίσκουν ακριβώς τους ίδιους πόρους (όπως υλικό, εξοπλισμό, εργασία και σταθερό κεφάλαιο) με τις μη οικονομικές δραστηριότητες και η δυναμικότητα που διατίθεται κάθε έτος για τέτοιου είδους οικονομικές δραστηριότητες δεν υπερβαίνει το 20 % της συνολικής ετήσιας δυναμικότητας του φορέα.

2.1.2.   Δημόσια χρηματοδότηση οικονομικών δραστηριοτήτων

| 21. | Με την επιφύλαξη του σημείου 20, όταν ερευνητικοί οργανισμοί ή ερευνητικές υποδομές χρησιμοποιούνται για την άσκηση οικονομικών δραστηριοτήτων, όπως ενοικίαση εξοπλισμού ή εργαστηρίων σε επιχειρήσεις, παροχή υπηρεσιών σε επιχειρήσεις ή εκτέλεση ερευνητικών συμβάσεων, η δημόσια χρηματοδότηση των οικονομικών αυτών δραστηριοτήτων θεωρείται γενικά κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

21.

Με την επιφύλαξη του σημείου 20, όταν ερευνητικοί οργανισμοί ή ερευνητικές υποδομές χρησιμοποιούνται για την άσκηση οικονομικών δραστηριοτήτων, όπως ενοικίαση εξοπλισμού ή εργαστηρίων σε επιχειρήσεις, παροχή υπηρεσιών σε επιχειρήσεις ή εκτέλεση ερευνητικών συμβάσεων, η δημόσια χρηματοδότηση των οικονομικών αυτών δραστηριοτήτων θεωρείται γενικά κρατική ενίσχυση.

| 22. | Ωστόσο, η Αρχή δεν θεωρεί τον ερευνητικό οργανισμό ή την ερευνητική υποδομή δικαιούχο κρατικής ενίσχυσης, εάν ενεργεί απλώς ως ενδιάμεσος για τη μετακύλιση στους τελικούς αποδέκτες του συνόλου της δημόσιας χρηματοδότησης και οποιουδήποτε πλεονεκτήματος που προκύπτει μέσω της εν λόγω χρηματοδότησης. Πρόκειται γενικά για την περίπτωση που:






  α) | τόσο η δημόσια χρηματοδότηση όσο και οποιοδήποτε πλεονέκτημα προκύπτει μέσω της εν λόγω χρηματοδότησης είναι ποσοτικοποιήσιμα και αποδείξιμα και υπάρχει κατάλληλος μηχανισμός που εξασφαλίζει την πλήρη μετακύλισή τους στους τελικούς αποδέκτες, παραδείγματος χάριν μέσω μειωμένων τιμών· και |
| --- | --- | --- |

22.

Ωστόσο, η Αρχή δεν θεωρεί τον ερευνητικό οργανισμό ή την ερευνητική υποδομή δικαιούχο κρατικής ενίσχυσης, εάν ενεργεί απλώς ως ενδιάμεσος για τη μετακύλιση στους τελικούς αποδέκτες του συνόλου της δημόσιας χρηματοδότησης και οποιουδήποτε πλεονεκτήματος που προκύπτει μέσω της εν λόγω χρηματοδότησης. Πρόκειται γενικά για την περίπτωση που:

α)

τόσο η δημόσια χρηματοδότηση όσο και οποιοδήποτε πλεονέκτημα προκύπτει μέσω της εν λόγω χρηματοδότησης είναι ποσοτικοποιήσιμα και αποδείξιμα και υπάρχει κατάλληλος μηχανισμός που εξασφαλίζει την πλήρη μετακύλισή τους στους τελικούς αποδέκτες, παραδείγματος χάριν μέσω μειωμένων τιμών· και

| β) | δεν παρέχεται περαιτέρω πλεονέκτημα στον ενδιάμεσο διότι είτε επιλέγεται μέσω ανοικτού διαγωνισμού είτε η δημόσια χρηματοδότηση είναι διαθέσιμη σε όλους τους φορείς που πληρούν τις απαραίτητες αντικειμενικές προϋποθέσεις, έτσι ώστε οι πελάτες, ως τελικοί αποδέκτες, να δικαιούνται να λαμβάνουν ισοδύναμες υπηρεσίες από κάθε οικείο ενδιάμεσο. |
| --- | --- |

β)

δεν παρέχεται περαιτέρω πλεονέκτημα στον ενδιάμεσο διότι είτε επιλέγεται μέσω ανοικτού διαγωνισμού είτε η δημόσια χρηματοδότηση είναι διαθέσιμη σε όλους τους φορείς που πληρούν τις απαραίτητες αντικειμενικές προϋποθέσεις, έτσι ώστε οι πελάτες, ως τελικοί αποδέκτες, να δικαιούνται να λαμβάνουν ισοδύναμες υπηρεσίες από κάθε οικείο ενδιάμεσο.

| 23. | Σε περίπτωση που πληρούνται οι προϋποθέσεις του σημείου 22, οι κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις εφαρμόζονται στο επίπεδο των τελικών αποδεκτών. |
| --- | --- |

23.

Σε περίπτωση που πληρούνται οι προϋποθέσεις του σημείου 22, οι κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις εφαρμόζονται στο επίπεδο των τελικών αποδεκτών.

2.2.   Έμμεσες κρατικές ενισχύσεις σε επιχειρήσεις μέσω ερευνητικών οργανισμών και οργανισμών διάδοσης γνώσεων και ερευνητικών υποδομών που χρηματοδοτούνται από το δημόσιο

| 24. | Το ερώτημα εάν και υπό ποιες προϋποθέσεις οι επιχειρήσεις απολαύουν πλεονεκτήματος κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ στις περιπτώσεις ερευνητικών συμβάσεων ή ερευνητικών υπηρεσιών παρεχόμενων από ερευνητικό οργανισμό ή ερευνητική υποδομή, καθώς και σε περιπτώσεις συνεργασίας με ερευνητικό οργανισμό ή ερευνητική υποδομή, πρέπει να απαντηθεί σύμφωνα με τις γενικές αρχές περί κρατικών ενισχύσεων. Για το σκοπό αυτό, ενδέχεται να είναι ιδίως αναγκαίο να αξιολογηθεί εάν η συμπεριφορά του ερευνητικού οργανισμού ή της ερευνητικής υποδομής μπορεί να αποδοθεί στο κράτος (24). |
| --- | --- |

24.

Το ερώτημα εάν και υπό ποιες προϋποθέσεις οι επιχειρήσεις απολαύουν πλεονεκτήματος κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ στις περιπτώσεις ερευνητικών συμβάσεων ή ερευνητικών υπηρεσιών παρεχόμενων από ερευνητικό οργανισμό ή ερευνητική υποδομή, καθώς και σε περιπτώσεις συνεργασίας με ερευνητικό οργανισμό ή ερευνητική υποδομή, πρέπει να απαντηθεί σύμφωνα με τις γενικές αρχές περί κρατικών ενισχύσεων. Για το σκοπό αυτό, ενδέχεται να είναι ιδίως αναγκαίο να αξιολογηθεί εάν η συμπεριφορά του ερευνητικού οργανισμού ή της ερευνητικής υποδομής μπορεί να αποδοθεί στο κράτος (24).

2.2.1.   Έρευνα για λογαριασμό επιχειρήσεων (έρευνες επί συμβάσει ή ερευνητικές υπηρεσίες)

| 25. | Όταν ένας ερευνητικός οργανισμός ή μια ερευνητική υποδομή χρησιμοποιείται για την εκτέλεση ερευνητικής σύμβασης ή την παροχή ερευνητικής υπηρεσίας σε μια επιχείρηση, η οποία συνήθως καθορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις της σύμβασης, διατηρεί την κυριότητα των αποτελεσμάτων των ερευνητικών δραστηριοτήτων και αναλαμβάνει τον κίνδυνο αποτυχίας, δεν μετακυλίεται συνήθως κρατική ενίσχυση στην επιχείρηση αν ο ερευνητικός οργανισμός ή η ερευνητική υποδομή τυγχάνει κατάλληλης αμοιβής για τις υπηρεσίες του/της, ιδίως όταν πληρούται μια από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:






  α) | ο ερευνητικός οργανισμός ή η ερευνητική υποδομή παρέχει την υπηρεσία έρευνας ή εκτελεί την ερευνητική σύμβασή του/της σε τιμές της αγοράς (25)· ή |
| --- | --- | --- |

25.

Όταν ένας ερευνητικός οργανισμός ή μια ερευνητική υποδομή χρησιμοποιείται για την εκτέλεση ερευνητικής σύμβασης ή την παροχή ερευνητικής υπηρεσίας σε μια επιχείρηση, η οποία συνήθως καθορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις της σύμβασης, διατηρεί την κυριότητα των αποτελεσμάτων των ερευνητικών δραστηριοτήτων και αναλαμβάνει τον κίνδυνο αποτυχίας, δεν μετακυλίεται συνήθως κρατική ενίσχυση στην επιχείρηση αν ο ερευνητικός οργανισμός ή η ερευνητική υποδομή τυγχάνει κατάλληλης αμοιβής για τις υπηρεσίες του/της, ιδίως όταν πληρούται μια από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α)

ο ερευνητικός οργανισμός ή η ερευνητική υποδομή παρέχει την υπηρεσία έρευνας ή εκτελεί την ερευνητική σύμβασή του/της σε τιμές της αγοράς (25)· ή

| β) | αν δεν υπάρχουν τιμές της αγοράς, ο ερευνητικός οργανισμός ή η ερευνητική υποδομή παρέχει την υπηρεσία έρευνας ή εκτελεί την ερευνητική σύμβασή του/της σε τιμή που:






  — | αντανακλά το σύνολο του κόστους της υπηρεσίας και γενικά περιλαμβάνει ένα περιθώριο οριζόμενο σε σχέση με αυτά που εφαρμόζουν συνήθως οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της οικείας υπηρεσίας ή |
| --- | --- | --- |

β)

αν δεν υπάρχουν τιμές της αγοράς, ο ερευνητικός οργανισμός ή η ερευνητική υποδομή παρέχει την υπηρεσία έρευνας ή εκτελεί την ερευνητική σύμβασή του/της σε τιμή που:

—

αντανακλά το σύνολο του κόστους της υπηρεσίας και γενικά περιλαμβάνει ένα περιθώριο οριζόμενο σε σχέση με αυτά που εφαρμόζουν συνήθως οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της οικείας υπηρεσίας ή

| — | είναι το αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων υπό όρους ανταγωνισμού, στην περίπτωση που ο ερευνητικός οργανισμός ή η ερευνητική υποδομή, υπό την ιδιότητα του ως παρόχου υπηρεσιών, διαπραγματεύεται με στόχο την απόσπαση του μέγιστου δυνατού οικονομικού οφέλους κατά τον χρόνο σύναψης της σύμβασης και καλύπτει τουλάχιστον το οριακό κόστους του/της. |
| --- | --- |

—

είναι το αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων υπό όρους ανταγωνισμού, στην περίπτωση που ο ερευνητικός οργανισμός ή η ερευνητική υποδομή, υπό την ιδιότητα του ως παρόχου υπηρεσιών, διαπραγματεύεται με στόχο την απόσπαση του μέγιστου δυνατού οικονομικού οφέλους κατά τον χρόνο σύναψης της σύμβασης και καλύπτει τουλάχιστον το οριακό κόστους του/της.

| 26. | Στην περίπτωση που η κυριότητα δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας ή τα δικαιώματα πρόσβασης σε αυτά παραμένουν στον ερευνητικό οργανισμό ή την ερευνητική υποδομή, η αγοραία αξία τους μπορεί να αφαιρείται από την πληρωτέα τιμή για τις σχετικές υπηρεσίες. |
| --- | --- |

26.

Στην περίπτωση που η κυριότητα δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας ή τα δικαιώματα πρόσβασης σε αυτά παραμένουν στον ερευνητικό οργανισμό ή την ερευνητική υποδομή, η αγοραία αξία τους μπορεί να αφαιρείται από την πληρωτέα τιμή για τις σχετικές υπηρεσίες.

2.2.2.   Συνεργασία με επιχειρήσεις

| 27. | Ένα έργο θεωρείται ότι υλοποιείται μέσω πραγματικής συνεργασίας στην περίπτωση που τουλάχιστον δύο ανεξάρτητα μέρη επιδιώκουν έναν κοινό στόχο βάσει επιμερισμού της εργασίας και καθορίζουν από κοινού το πεδίο εφαρμογής του, συμμετέχουν στον σχεδιασμό του, συμβάλλουν στην εφαρμογή του και επωμίζονται από κοινού τους σχετικούς οικονομικούς, τεχνολογικούς, επιστημονικούς και άλλους κινδύνους, καθώς και τα αποτελέσματά του. Ένα ή περισσότερα μέρη μπορεί να επιβαρύνονται με το πλήρες κόστος του έργου και άρα να απαλλάσσουν τα λοιπά μέρη από τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους του. Οι όροι και οι προϋποθέσεις ενός έργου συνεργασίας, ιδίως όσον αφορά τη συμμετοχή στις δαπάνες του, την κοινή ανάληψη των κινδύνων και των αποτελεσμάτων, τη διάδοση των αποτελεσμάτων, την πρόσβαση σε δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας και τους κανόνες για τη χορήγησή τους, πρέπει να συνάπτονται πριν από την έναρξη του έργου (26). Οι ερευνητικές συμβάσεις και η παροχή ερευνητικών υπηρεσιών δεν θεωρούνται μορφές συνεργασίας. |
| --- | --- |

27.

Ένα έργο θεωρείται ότι υλοποιείται μέσω πραγματικής συνεργασίας στην περίπτωση που τουλάχιστον δύο ανεξάρτητα μέρη επιδιώκουν έναν κοινό στόχο βάσει επιμερισμού της εργασίας και καθορίζουν από κοινού το πεδίο εφαρμογής του, συμμετέχουν στον σχεδιασμό του, συμβάλλουν στην εφαρμογή του και επωμίζονται από κοινού τους σχετικούς οικονομικούς, τεχνολογικούς, επιστημονικούς και άλλους κινδύνους, καθώς και τα αποτελέσματά του. Ένα ή περισσότερα μέρη μπορεί να επιβαρύνονται με το πλήρες κόστος του έργου και άρα να απαλλάσσουν τα λοιπά μέρη από τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους του. Οι όροι και οι προϋποθέσεις ενός έργου συνεργασίας, ιδίως όσον αφορά τη συμμετοχή στις δαπάνες του, την κοινή ανάληψη των κινδύνων και των αποτελεσμάτων, τη διάδοση των αποτελεσμάτων, την πρόσβαση σε δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας και τους κανόνες για τη χορήγησή τους, πρέπει να συνάπτονται πριν από την έναρξη του έργου (26). Οι ερευνητικές συμβάσεις και η παροχή ερευνητικών υπηρεσιών δεν θεωρούνται μορφές συνεργασίας.

| 28. | Στην περίπτωση έργων συνεργασίας που υλοποιούν από κοινού επιχειρήσεις και ερευνητικοί οργανισμοί ή ερευνητικές υποδομές, η Αρχή θεωρεί ότι δεν χορηγείται έμμεση κρατική ενίσχυση στις συμμετέχουσες επιχειρήσεις μέσω των φορέων αυτών λόγω των ευνοϊκών όρων της συνεργασίας, αν τηρείται μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:






  α) | οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις φέρουν το βάρος του κόστους ολόκληρου του έργου· ή |
| --- | --- | --- |

28.

Στην περίπτωση έργων συνεργασίας που υλοποιούν από κοινού επιχειρήσεις και ερευνητικοί οργανισμοί ή ερευνητικές υποδομές, η Αρχή θεωρεί ότι δεν χορηγείται έμμεση κρατική ενίσχυση στις συμμετέχουσες επιχειρήσεις μέσω των φορέων αυτών λόγω των ευνοϊκών όρων της συνεργασίας, αν τηρείται μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α)

οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις φέρουν το βάρος του κόστους ολόκληρου του έργου· ή

| β) | τα αποτελέσματα της συνεργασίας που δεν δημιουργούν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας δύνανται να διαδοθούν ευρέως και οποιοδήποτε δικαίωμα διανοητικής ιδιοκτησίας προκύπτει από τις δραστηριότητες των ερευνητικών οργανισμών ή των ερευνητικών υποδομών χορηγείται πλήρως στους φορείς αυτούς· ή |
| --- | --- |

β)

τα αποτελέσματα της συνεργασίας που δεν δημιουργούν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας δύνανται να διαδοθούν ευρέως και οποιοδήποτε δικαίωμα διανοητικής ιδιοκτησίας προκύπτει από τις δραστηριότητες των ερευνητικών οργανισμών ή των ερευνητικών υποδομών χορηγείται πλήρως στους φορείς αυτούς· ή

| γ) | οποιοδήποτε δικαίωμα διανοητικής ιδιοκτησίας προκύπτει από το έργο, καθώς και τα σχετικά δικαιώματα πρόσβασης, χορηγούνται στους διάφορους συνεργαζόμενους εταίρους κατά τρόπον ώστε να αντανακλώνται επαρκώς οι αντίστοιχες δέσμες εργασιών, οι συμμετοχές και τα αντίστοιχα συμφέροντά τους· ή |
| --- | --- |

γ)

οποιοδήποτε δικαίωμα διανοητικής ιδιοκτησίας προκύπτει από το έργο, καθώς και τα σχετικά δικαιώματα πρόσβασης, χορηγούνται στους διάφορους συνεργαζόμενους εταίρους κατά τρόπον ώστε να αντανακλώνται επαρκώς οι αντίστοιχες δέσμες εργασιών, οι συμμετοχές και τα αντίστοιχα συμφέροντά τους· ή

| δ) | οι ερευνητικοί οργανισμοί ή οι ερευνητικές υποδομές τυγχάνουν αποζημίωσης ισοδύναμης της τιμής της αγοράς για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας που προκύπτουν από τις δραστηριότητές τους και ανατίθενται στις συμμετέχουσες επιχειρήσεις ή για τα οποία χορηγούνται δικαιώματα πρόσβασης στις συμμετέχουσες επιχειρήσεις. Το απόλυτο ποσό της αξίας οποιασδήποτε συμμετοχής, τόσο οικονομικής όσο και μη οικονομικής, των συμμετεχουσών επιχειρήσεων στις δαπάνες των δραστηριοτήτων των ερευνητικών οργανισμών ή των ερευνητικών υποδομών που προκύπτει από τα σχετικά δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας μπορεί να αφαιρεθεί από την αποζημίωση αυτή. |
| --- | --- |

δ)

οι ερευνητικοί οργανισμοί ή οι ερευνητικές υποδομές τυγχάνουν αποζημίωσης ισοδύναμης της τιμής της αγοράς για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας που προκύπτουν από τις δραστηριότητές τους και ανατίθενται στις συμμετέχουσες επιχειρήσεις ή για τα οποία χορηγούνται δικαιώματα πρόσβασης στις συμμετέχουσες επιχειρήσεις. Το απόλυτο ποσό της αξίας οποιασδήποτε συμμετοχής, τόσο οικονομικής όσο και μη οικονομικής, των συμμετεχουσών επιχειρήσεων στις δαπάνες των δραστηριοτήτων των ερευνητικών οργανισμών ή των ερευνητικών υποδομών που προκύπτει από τα σχετικά δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας μπορεί να αφαιρεθεί από την αποζημίωση αυτή.

| 29. | Για τους σκοπούς του σημείου 28 στοιχείο δ), η Αρχή θεωρεί ότι η αποζημίωση είναι ισοδύναμη της τιμής της αγοράς, εάν επιτρέπει στους οικείους ερευνητικούς οργανισμούς ή ερευνητικές υποδομές να προσπορίζονται πλήρως τα οικονομικά οφέλη των δικαιωμάτων αυτών, σε περίπτωση που πληρούται μια από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:






  α) | το ποσό της αποζημίωσης έχει προσδιοριστεί μέσω ανοικτής, διαφανούς και χωρίς διακρίσεις ανταγωνιστικής διαδικασίας πώλησης· ή |
| --- | --- | --- |

29.

Για τους σκοπούς του σημείου 28 στοιχείο δ), η Αρχή θεωρεί ότι η αποζημίωση είναι ισοδύναμη της τιμής της αγοράς, εάν επιτρέπει στους οικείους ερευνητικούς οργανισμούς ή ερευνητικές υποδομές να προσπορίζονται πλήρως τα οικονομικά οφέλη των δικαιωμάτων αυτών, σε περίπτωση που πληρούται μια από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α)

το ποσό της αποζημίωσης έχει προσδιοριστεί μέσω ανοικτής, διαφανούς και χωρίς διακρίσεις ανταγωνιστικής διαδικασίας πώλησης· ή

| β) | μέσω ανεξάρτητης αποτίμησης από εμπειρογνώμονα επιβεβαιώνεται ότι το ποσό της αποζημίωσης είναι τουλάχιστον ίσο με την τιμή της αγοράς· ή |
| --- | --- |

β)

μέσω ανεξάρτητης αποτίμησης από εμπειρογνώμονα επιβεβαιώνεται ότι το ποσό της αποζημίωσης είναι τουλάχιστον ίσο με την τιμή της αγοράς· ή

| γ) | ο ερευνητικός οργανισμός ή η ερευνητική υποδομή, ως πωλητής, μπορεί να αποδείξει ότι διαπραγματεύθηκε ουσιαστικά την αποζημίωση, υπό συνθήκες ανταγωνισμού, για τη λήψη του μέγιστου οικονομικού οφέλους κατά το χρόνο σύναψης της σύμβασης, λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους του/της βάσει καταστατικού· ή |
| --- | --- |

γ)

ο ερευνητικός οργανισμός ή η ερευνητική υποδομή, ως πωλητής, μπορεί να αποδείξει ότι διαπραγματεύθηκε ουσιαστικά την αποζημίωση, υπό συνθήκες ανταγωνισμού, για τη λήψη του μέγιστου οικονομικού οφέλους κατά το χρόνο σύναψης της σύμβασης, λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους του/της βάσει καταστατικού· ή

| δ) | στις περιπτώσεις που η σύμβαση συνεργασίας παρέχει στη συνεργαζόμενη επιχείρηση δικαίωμα πρώτης άρνησης όσον αφορά τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας που παράγονται από τους συνεργαζόμενους ερευνητικούς οργανισμούς ή τις ερευνητικές υποδομές, όταν οι φορείς αυτοί διαθέτουν αμοιβαίο δικαίωμα να αναζητούν πλέον συμφέρουσες προσφορές από τρίτους, έτσι ώστε η συνεργαζόμενη επιχείρηση να καλείται να προσαρμόσει την προσφορά της αναλόγως. |
| --- | --- |

δ)

στις περιπτώσεις που η σύμβαση συνεργασίας παρέχει στη συνεργαζόμενη επιχείρηση δικαίωμα πρώτης άρνησης όσον αφορά τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας που παράγονται από τους συνεργαζόμενους ερευνητικούς οργανισμούς ή τις ερευνητικές υποδομές, όταν οι φορείς αυτοί διαθέτουν αμοιβαίο δικαίωμα να αναζητούν πλέον συμφέρουσες προσφορές από τρίτους, έτσι ώστε η συνεργαζόμενη επιχείρηση να καλείται να προσαρμόσει την προσφορά της αναλόγως.

| 30. | Εάν δεν πληρούται καμία από τις προϋποθέσεις του σημείου 28, η πλήρης αξία της συμμετοχής των ερευνητικών οργανισμών ή των ερευνητικών υποδομών στο έργο θεωρείται πλεονέκτημα για τις συνεργαζόμενες επιχειρήσεις, για το οποίο ισχύουν οι κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις. |
| --- | --- |

30.

Εάν δεν πληρούται καμία από τις προϋποθέσεις του σημείου 28, η πλήρης αξία της συμμετοχής των ερευνητικών οργανισμών ή των ερευνητικών υποδομών στο έργο θεωρείται πλεονέκτημα για τις συνεργαζόμενες επιχειρήσεις, για το οποίο ισχύουν οι κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις.

2.3.   Δημόσιες συμβάσεις ερευνητικών υπηρεσιών και υπηρεσιών ανάπτυξης

| 31. | Οι αγοραστές του δημοσίου τομέα μπορεί να αγοράζουν ερευνητικές υπηρεσίες και υπηρεσίες ανάπτυξης από επιχειρήσεις, μέσω διαδικασιών αποκλειστικής ανάπτυξης και προ-εμπορικών δημόσιων συμβάσεων (27). |
| --- | --- |

31.

Οι αγοραστές του δημοσίου τομέα μπορεί να αγοράζουν ερευνητικές υπηρεσίες και υπηρεσίες ανάπτυξης από επιχειρήσεις, μέσω διαδικασιών αποκλειστικής ανάπτυξης και προ-εμπορικών δημόσιων συμβάσεων (27).

| 32. | Εφόσον διενεργείται ανοικτή διαδικασία για τη δημόσια σύμβαση σύμφωνα με τις ισχύουσες οδηγίες (28), η Αρχή θεωρεί γενικά ότι δεν χορηγείται κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ στις επιχειρήσεις που παρέχουν τις σχετικές υπηρεσίες (29). |
| --- | --- |

32.

Εφόσον διενεργείται ανοικτή διαδικασία για τη δημόσια σύμβαση σύμφωνα με τις ισχύουσες οδηγίες (28), η Αρχή θεωρεί γενικά ότι δεν χορηγείται κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ στις επιχειρήσεις που παρέχουν τις σχετικές υπηρεσίες (29).

| 33. | Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένης της προ-εμπορικής δημόσιας σύμβασης, η Αρχή θεωρεί ότι δεν χορηγείται κρατική ενίσχυση σε επιχειρήσεις όταν η τιμή που καταβάλλεται για τις σχετικές υπηρεσίες αντανακλά πλήρως την τιμή της αγοράς των οφελών που απολαύει ο αγοραστής του δημοσίου και των κινδύνων που αναλαμβάνουν οι συμμετέχοντες πάροχοι, ιδίως στην περίπτωση που πληρούται το σύνολο των ακόλουθων προϋποθέσεων:






  α) | η διαδικασία επιλογής είναι ανοικτή, διαφανής και χωρίς διακρίσεις και βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια επιλογής και ανάθεσης που έχουν προσδιοριστεί πριν από τη διαδικασία υποβολής προσφορών· |
| --- | --- | --- |

33.

Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένης της προ-εμπορικής δημόσιας σύμβασης, η Αρχή θεωρεί ότι δεν χορηγείται κρατική ενίσχυση σε επιχειρήσεις όταν η τιμή που καταβάλλεται για τις σχετικές υπηρεσίες αντανακλά πλήρως την τιμή της αγοράς των οφελών που απολαύει ο αγοραστής του δημοσίου και των κινδύνων που αναλαμβάνουν οι συμμετέχοντες πάροχοι, ιδίως στην περίπτωση που πληρούται το σύνολο των ακόλουθων προϋποθέσεων:

α)

η διαδικασία επιλογής είναι ανοικτή, διαφανής και χωρίς διακρίσεις και βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια επιλογής και ανάθεσης που έχουν προσδιοριστεί πριν από τη διαδικασία υποβολής προσφορών·

| β) | οι προβλεπόμενες συμβατικές ρυθμίσεις που περιγράφουν το σύνολο των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων των μερών, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, καθίστανται διαθέσιμες σε όλους τους υποψήφιους αναδόχους πριν από τη διαδικασία υποβολής προσφορών· |
| --- | --- |

β)

οι προβλεπόμενες συμβατικές ρυθμίσεις που περιγράφουν το σύνολο των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων των μερών, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, καθίστανται διαθέσιμες σε όλους τους υποψήφιους αναδόχους πριν από τη διαδικασία υποβολής προσφορών·

| γ) | η σύμβαση δεν προβλέπει οποιαδήποτε προνομιακή μεταχείριση των συμμετεχόντων παρόχων κατά την προμήθεια εμπορικών ποσοτήτων τελικών προϊόντων ή υπηρεσιών σε αγοραστή του δημοσίου στο οικείο κράτος της ΕΖΕΣ (30)· και |
| --- | --- |

γ)

η σύμβαση δεν προβλέπει οποιαδήποτε προνομιακή μεταχείριση των συμμετεχόντων παρόχων κατά την προμήθεια εμπορικών ποσοτήτων τελικών προϊόντων ή υπηρεσιών σε αγοραστή του δημοσίου στο οικείο κράτος της ΕΖΕΣ (30)· και

| δ) | πληρούται μια από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:






  — | όλα τα αποτελέσματα που δεν αποτελούν αντικείμενο δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας μπορούν να διαδοθούν ευρέως, παραδείγματος χάριν μέσω δημοσίευσης, διδασκαλίας ή συνεισφοράς σε φορείς τυποποίησης, κατά τρόπο που να επιτρέπει την αναπαραγωγή τους από άλλες επιχειρήσεις και οποιαδήποτε δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας χορηγούνται πλήρως στον αγοραστή του δημοσίου ή |
| --- | --- | --- |

δ)

πληρούται μια από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

—

όλα τα αποτελέσματα που δεν αποτελούν αντικείμενο δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας μπορούν να διαδοθούν ευρέως, παραδείγματος χάριν μέσω δημοσίευσης, διδασκαλίας ή συνεισφοράς σε φορείς τυποποίησης, κατά τρόπο που να επιτρέπει την αναπαραγωγή τους από άλλες επιχειρήσεις και οποιαδήποτε δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας χορηγούνται πλήρως στον αγοραστή του δημοσίου ή

| — | κάθε πάροχος υπηρεσίας στον οποίο αποδίδονται αποτελέσματα που αποτελούν αντικείμενο δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας οφείλει να χορηγήσει στον αγοραστή του δημοσίου απεριόριστη και δωρεάν πρόσβαση στα αποτελέσματα αυτά και να εξασφαλίσει πρόσβαση σε τρίτους, παραδείγματος χάριν μέσω μη αποκλειστικών αδειών, υπό τους όρους της αγοράς. |
| --- | --- |

—

κάθε πάροχος υπηρεσίας στον οποίο αποδίδονται αποτελέσματα που αποτελούν αντικείμενο δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας οφείλει να χορηγήσει στον αγοραστή του δημοσίου απεριόριστη και δωρεάν πρόσβαση στα αποτελέσματα αυτά και να εξασφαλίσει πρόσβαση σε τρίτους, παραδείγματος χάριν μέσω μη αποκλειστικών αδειών, υπό τους όρους της αγοράς.

| 34. | Στην περίπτωση που δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του σημείου 33, τα κράτη της ΕΖΕΣ μπορούν να βασίζονται σε μεμονωμένη αξιολόγηση των όρων της σύμβασης μεταξύ του αγοραστή του δημοσίου και της επιχείρησης, με την επιφύλαξη της γενικής υποχρέωσης να κοινοποιεί ενισχύσεις Ε&Α&Κ σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του μέρους Ι του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί Εποπτείας και Δικαστηρίου. |
| --- | --- |

34.

Στην περίπτωση που δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του σημείου 33, τα κράτη της ΕΖΕΣ μπορούν να βασίζονται σε μεμονωμένη αξιολόγηση των όρων της σύμβασης μεταξύ του αγοραστή του δημοσίου και της επιχείρησης, με την επιφύλαξη της γενικής υποχρέωσης να κοινοποιεί ενισχύσεις Ε&Α&Κ σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του μέρους Ι του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί Εποπτείας και Δικαστηρίου.

3.   ΚΟΙΝΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

| 35. | Για να αξιολογηθεί κατά πόσον ένα κοινοποιηθέν μέτρο ενίσχυσης μπορεί να θεωρηθεί συμβατό με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η Αρχή αναλύει κατά πόσον ο σχεδιασμός του μέτρου ενίσχυσης διασφαλίζει ότι ο θετικός αντίκτυπος της ενίσχυσης για την επίτευξη ενός στόχου κοινού ενδιαφέροντος υπερβαίνει τις αρνητικές επιπτώσεις που ενδέχεται να επιφέρει στις συναλλαγές και τον ανταγωνισμό. |
| --- | --- |

35.

Για να αξιολογηθεί κατά πόσον ένα κοινοποιηθέν μέτρο ενίσχυσης μπορεί να θεωρηθεί συμβατό με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η Αρχή αναλύει κατά πόσον ο σχεδιασμός του μέτρου ενίσχυσης διασφαλίζει ότι ο θετικός αντίκτυπος της ενίσχυσης για την επίτευξη ενός στόχου κοινού ενδιαφέροντος υπερβαίνει τις αρνητικές επιπτώσεις που ενδέχεται να επιφέρει στις συναλλαγές και τον ανταγωνισμό.

| 36. | Η ανακοίνωση της Επιτροπής για τον εκσυγχρονισμό των κρατικών ενισχύσεων, της 8ης Μαΐου 2012, αναφέρει την αναγκαιότητα του καθορισμού και του ορισμού των κοινών αρχών που ισχύουν για την αξιολόγηση της συμβατότητας του συνόλου των μέτρων ενίσχυσης. Η Αρχή αναγνωρίζει αυτές τις κοινές αρχές και θα θεωρήσει ότι ένα μέτρο ενίσχυσης είναι συμβατό με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ μόνον εφόσον πληροί καθένα από τα ακόλουθα κριτήρια:
  α)   
  συμβολή σε λεπτομερώς καθορισμένο στόχο κοινού ενδιαφέροντος
  : ένα μέτρο κρατικής ενίσχυσης πρέπει να στοχεύει στην επίτευξη στόχου κοινού ενδιαφέροντος σύμφωνα με το άρθρο 61 παράγραφος 3 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (ενότητα 4.1).
  β)   
  ανάγκη κρατικής παρέμβασης
  : ένα μέτρο κρατικής ενίσχυσης πρέπει να στοχεύει σε καταστάσεις όπου η ενίσχυση μπορεί να επιφέρει ουσιαστική βελτίωση την οποία δεν δύναται να επιτύχει η ίδια η αγορά, για παράδειγμα επανορθώνοντας μια ανεπάρκεια της αγοράς ή αντιμετωπίζοντας κάποιο πρόβλημα σχετικά με τα ίδια κεφάλαια ή τη συνοχή (ενότητα 4.2).
  γ)   
  καταλληλότητα του μέτρου ενίσχυσης
  : το προτεινόμενο μέτρο ενίσχυσης πρέπει να αποτελεί κατάλληλο μέσο άσκησης πολιτικής για την επίτευξη του στόχου κοινού ενδιαφέροντος (ενότητα 4.3).
  δ)   
  δυναμική κινήτρου
  : η ενίσχυση οφείλει να μεταβάλει τη συμπεριφορά της (-ων) οικείας (-ων) επιχείρησης (-εων) κατά τρόπον ώστε να επιδίδεται σε πρόσθετες δραστηριότητες που δεν θα ασκούσε χωρίς την ενίσχυση ή τις οποίες θα ασκούσε περιορισμένα ή με διαφορετικό τρόπο ή τόπο (ενότητα 4.4).
  ε)   
  αναλογικότητα της ενίσχυσης (ελάχιστη απαιτούμενη ενίσχυση)
  : το ποσό και η ένταση της ενίσχυσης πρέπει να περιορίζονται στο ελάχιστο απαιτούμενο για την προσέλκυση πρόσθετων επενδύσεων ή δραστηριοτήτων από την (τις) οικεία(-ες) επιχείρηση(-σεις) (ενότητα 4.5).
  στ)   
  αποφυγή αδικαιολόγητων αρνητικών επιπτώσεων στον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών
  : οι αρνητικές επιπτώσεις της ενίσχυσης πρέπει να περιορίζονται επαρκώς, έτσι ώστε η συνολική ισορροπία του μέτρου να είναι θετική (ενότητα 4.6).
  ζ)   
  διαφάνεια της ενίσχυσης
  : τα κράτη της ΕΖΕΣ, η Αρχή, οι οικονομικοί φορείς και το κοινό πρέπει να έχουν εύκολη πρόσβαση σε όλες τις σχετικές πράξεις και πληροφορίες σχετικά με τις ενισχύσεις που χορηγούνται βάσει αυτών (ενότητα 4.7). |
| --- | --- |

36.

Η ανακοίνωση της Επιτροπής για τον εκσυγχρονισμό των κρατικών ενισχύσεων, της 8ης Μαΐου 2012, αναφέρει την αναγκαιότητα του καθορισμού και του ορισμού των κοινών αρχών που ισχύουν για την αξιολόγηση της συμβατότητας του συνόλου των μέτρων ενίσχυσης. Η Αρχή αναγνωρίζει αυτές τις κοινές αρχές και θα θεωρήσει ότι ένα μέτρο ενίσχυσης είναι συμβατό με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ μόνον εφόσον πληροί καθένα από τα ακόλουθα κριτήρια:

α)   
  συμβολή σε λεπτομερώς καθορισμένο στόχο κοινού ενδιαφέροντος
  : ένα μέτρο κρατικής ενίσχυσης πρέπει να στοχεύει στην επίτευξη στόχου κοινού ενδιαφέροντος σύμφωνα με το άρθρο 61 παράγραφος 3 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (ενότητα 4.1).

β)   
  ανάγκη κρατικής παρέμβασης
  : ένα μέτρο κρατικής ενίσχυσης πρέπει να στοχεύει σε καταστάσεις όπου η ενίσχυση μπορεί να επιφέρει ουσιαστική βελτίωση την οποία δεν δύναται να επιτύχει η ίδια η αγορά, για παράδειγμα επανορθώνοντας μια ανεπάρκεια της αγοράς ή αντιμετωπίζοντας κάποιο πρόβλημα σχετικά με τα ίδια κεφάλαια ή τη συνοχή (ενότητα 4.2).

γ)   
  καταλληλότητα του μέτρου ενίσχυσης
  : το προτεινόμενο μέτρο ενίσχυσης πρέπει να αποτελεί κατάλληλο μέσο άσκησης πολιτικής για την επίτευξη του στόχου κοινού ενδιαφέροντος (ενότητα 4.3).

δ)   
  δυναμική κινήτρου
  : η ενίσχυση οφείλει να μεταβάλει τη συμπεριφορά της (-ων) οικείας (-ων) επιχείρησης (-εων) κατά τρόπον ώστε να επιδίδεται σε πρόσθετες δραστηριότητες που δεν θα ασκούσε χωρίς την ενίσχυση ή τις οποίες θα ασκούσε περιορισμένα ή με διαφορετικό τρόπο ή τόπο (ενότητα 4.4).

ε)   
  αναλογικότητα της ενίσχυσης (ελάχιστη απαιτούμενη ενίσχυση)
  : το ποσό και η ένταση της ενίσχυσης πρέπει να περιορίζονται στο ελάχιστο απαιτούμενο για την προσέλκυση πρόσθετων επενδύσεων ή δραστηριοτήτων από την (τις) οικεία(-ες) επιχείρηση(-σεις) (ενότητα 4.5).

στ)   
  αποφυγή αδικαιολόγητων αρνητικών επιπτώσεων στον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών
  : οι αρνητικές επιπτώσεις της ενίσχυσης πρέπει να περιορίζονται επαρκώς, έτσι ώστε η συνολική ισορροπία του μέτρου να είναι θετική (ενότητα 4.6).

ζ)   
  διαφάνεια της ενίσχυσης
  : τα κράτη της ΕΖΕΣ, η Αρχή, οι οικονομικοί φορείς και το κοινό πρέπει να έχουν εύκολη πρόσβαση σε όλες τις σχετικές πράξεις και πληροφορίες σχετικά με τις ενισχύσεις που χορηγούνται βάσει αυτών (ενότητα 4.7).

| 37. | Η συνολική στάθμιση ορισμένων κατηγοριών καθεστώτων ενίσχυσης μπορεί επίσης να υπόκειται σε απαίτηση εκ των υστέρων αξιολόγησης, όπως περιγράφεται στην ενότητα 5. Στις περιπτώσεις αυτές, η Αρχή δύναται να περιορίσει τη διάρκεια των εν λόγω καθεστώτων (συνήθως σε τέσσερα έτη ή λιγότερο), με δυνατότητα εκ νέου κοινοποίησης της παράτασής τους στη συνέχεια. |
| --- | --- |

37.

Η συνολική στάθμιση ορισμένων κατηγοριών καθεστώτων ενίσχυσης μπορεί επίσης να υπόκειται σε απαίτηση εκ των υστέρων αξιολόγησης, όπως περιγράφεται στην ενότητα 5. Στις περιπτώσεις αυτές, η Αρχή δύναται να περιορίσει τη διάρκεια των εν λόγω καθεστώτων (συνήθως σε τέσσερα έτη ή λιγότερο), με δυνατότητα εκ νέου κοινοποίησης της παράτασής τους στη συνέχεια.

| 38. | Εάν ένα μέτρο κρατικής ενίσχυσης ή οι όροι που συνδέονται με αυτό (όπως η μέθοδος χρηματοδότησης, όταν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του) συνεπάγεται αναπόφευκτα παράβαση της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η ενίσχυση δεν μπορεί να κηρυχθεί συμβατή με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (31). |
| --- | --- |

38.

Εάν ένα μέτρο κρατικής ενίσχυσης ή οι όροι που συνδέονται με αυτό (όπως η μέθοδος χρηματοδότησης, όταν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του) συνεπάγεται αναπόφευκτα παράβαση της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η ενίσχυση δεν μπορεί να κηρυχθεί συμβατή με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (31).

| 39. | Κατά την αξιολόγηση της συμβατότητας των μεμονωμένων ενισχύσεων με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ, η Αρχή θα λαμβάνει υπόψη οποιαδήποτε διαδικασία επί παραβάσει του άρθρου 53 ή 54 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η οποία ενδέχεται να αφορά τον δικαιούχο και να είναι σχετική με την αξιολόγηση της ενίσχυσης σύμφωνα με το άρθρο 61 παράγραφος 3 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (32). |
| --- | --- |

39.

Κατά την αξιολόγηση της συμβατότητας των μεμονωμένων ενισχύσεων με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ, η Αρχή θα λαμβάνει υπόψη οποιαδήποτε διαδικασία επί παραβάσει του άρθρου 53 ή 54 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η οποία ενδέχεται να αφορά τον δικαιούχο και να είναι σχετική με την αξιολόγηση της ενίσχυσης σύμφωνα με το άρθρο 61 παράγραφος 3 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (32).

4.   ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΓΙΑ Ε&Α&Κ

| 40. | Οι κρατικές ενισχύσεις για Ε&Α&Κ είναι συμβιβάσιμες με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, αν, βάσει των κοινών αρχών αξιολόγησης που ορίζονται στην ενότητα 3, οδηγούν σε αύξηση των δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ χωρίς να επηρεάζονται αρνητικά οι όροι του εμπορίου κατά τρόπο αντίθετο προς το κοινό συμφέρον. |
| --- | --- |

40.

Οι κρατικές ενισχύσεις για Ε&Α&Κ είναι συμβιβάσιμες με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, αν, βάσει των κοινών αρχών αξιολόγησης που ορίζονται στην ενότητα 3, οδηγούν σε αύξηση των δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ χωρίς να επηρεάζονται αρνητικά οι όροι του εμπορίου κατά τρόπο αντίθετο προς το κοινό συμφέρον.

| 41. | Στην παρούσα ενότητα, η Αρχή διευκρινίζει πώς θα εφαρμόσει τις κοινές αυτές αρχές αξιολόγησης και, κατά περίπτωση, καθορίζει ειδικούς όρους για τα καθεστώτα ενισχύσεων και επιπρόσθετους όρους για τις μεμονωμένες ενισχύσεις οι οποίες υπόκεινται στην υποχρέωση κοινοποίησης (33). |
| --- | --- |

41.

Στην παρούσα ενότητα, η Αρχή διευκρινίζει πώς θα εφαρμόσει τις κοινές αυτές αρχές αξιολόγησης και, κατά περίπτωση, καθορίζει ειδικούς όρους για τα καθεστώτα ενισχύσεων και επιπρόσθετους όρους για τις μεμονωμένες ενισχύσεις οι οποίες υπόκεινται στην υποχρέωση κοινοποίησης (33).

4.1.   Συμβολή στην επίτευξη ενός σαφώς καθορισμένου στόχου κοινού συμφέροντος

4.1.1.   Γενικοί όροι

| 42. | Γενικός στόχος των ενισχύσεων Ε&Α&Κ είναι η προώθηση της Ε&Α&Κ στον ΕΟΧ. Με τον τρόπο αυτόν, οι ενισχύσεις Ε&Α&Κ θα πρέπει να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων που αναφέρει η Επιτροπή στην στρατηγική της «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. |
| --- | --- |

42.

Γενικός στόχος των ενισχύσεων Ε&Α&Κ είναι η προώθηση της Ε&Α&Κ στον ΕΟΧ. Με τον τρόπο αυτόν, οι ενισχύσεις Ε&Α&Κ θα πρέπει να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων που αναφέρει η Επιτροπή στην στρατηγική της «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη.

| 43. | Τα κράτη της ΕΖΕΣ που εξετάζουν τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων για Ε&Α&Κ πρέπει να καθορίζουν επακριβώς τον επιδιωκόμενο στόχο και να επεξηγούν ιδιαιτέρως τον τρόπο με τον οποίο το μέτρο πρόκειται να προωθήσει την Ε&Α&Κ. |
| --- | --- |

43.

Τα κράτη της ΕΖΕΣ που εξετάζουν τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων για Ε&Α&Κ πρέπει να καθορίζουν επακριβώς τον επιδιωκόμενο στόχο και να επεξηγούν ιδιαιτέρως τον τρόπο με τον οποίο το μέτρο πρόκειται να προωθήσει την Ε&Α&Κ.

| 44. | Όσον αφορά τα καθεστώτα ενισχύσεων που υπόκεινται στην υποχρέωση κοινοποίησης («κοινοποιήσιμα καθεστώτα ενισχύσεων»), η Αρχή αντιμετωπίζει θετικά τα μέτρα ενίσχυσης που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος ενός ολοκληρωμένου προγράμματος ή έργου δράσης για την τόνωση δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ ή των στρατηγικών έξυπνης εξειδίκευσης και υποστηρίζονται από αξιόπιστες αξιολογήσεις παρόμοιων παρελθόντων μέτρων ενίσχυσης, αποδεδειγμένης αποτελεσματικότητας. |
| --- | --- |

44.

Όσον αφορά τα καθεστώτα ενισχύσεων που υπόκεινται στην υποχρέωση κοινοποίησης («κοινοποιήσιμα καθεστώτα ενισχύσεων»), η Αρχή αντιμετωπίζει θετικά τα μέτρα ενίσχυσης που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος ενός ολοκληρωμένου προγράμματος ή έργου δράσης για την τόνωση δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ ή των στρατηγικών έξυπνης εξειδίκευσης και υποστηρίζονται από αξιόπιστες αξιολογήσεις παρόμοιων παρελθόντων μέτρων ενίσχυσης, αποδεδειγμένης αποτελεσματικότητας.

| 45. | Όσον αφορά κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται για έργα ή δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται επίσης από ένα εκ των προγραμμάτων της Ένωσης που έχουν ενσωματωθεί στη συμφωνία για τον ΕΟΧ (34), η Αρχή θα θεωρήσει ότι η συμβολή σε σαφώς προσδιορισμένο στόχο κοινού συμφέροντος έχει τεκμηριωθεί. |
| --- | --- |

45.

Όσον αφορά κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται για έργα ή δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται επίσης από ένα εκ των προγραμμάτων της Ένωσης που έχουν ενσωματωθεί στη συμφωνία για τον ΕΟΧ (34), η Αρχή θα θεωρήσει ότι η συμβολή σε σαφώς προσδιορισμένο στόχο κοινού συμφέροντος έχει τεκμηριωθεί.

4.1.2.   Πρόσθετοι όροι για τις μεμονωμένες ενισχύσεις

| 46. | Για να αποδειχθεί ότι οι μεμονωμένες ενισχύσεις που υπόκεινται στην υποχρέωση κοινοποίησης («κοινοποιήσιμη μεμονωμένη ενίσχυση») συμβάλλουν στην αύξηση του επιπέδου των δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ, τα κράτη της ΕΖΕΣ μπορεί να χρησιμοποιούν τους ακόλουθους δείκτες, από κοινού με άλλα σχετικά ποσοτικά ή ποιοτικά στοιχεία:
  α)   
  αύξηση του μεγέθους του έργου
  : αύξηση του συνολικού κόστους του έργου (χωρίς μείωση της δαπάνης από τον δικαιούχο της ενίσχυσης σε σχέση με την υπόθεση μη ενίσχυσης)· αύξηση του αριθμού των ατόμων που ασχολούνται με δραστηριότητες Ε&Α&Κ·
  β)   
  αύξηση της εμβέλειας
  : αύξηση του αριθμού των προσδοκώμενων αποτελεσμάτων του έργου· αύξηση στο επίπεδο φιλοδοξίας του έργου που αποδεικνύεται από μεγαλύτερο αριθμό συμμετεχόντων εταίρων, μεγαλύτερη πιθανότητα επιστημονικών ή τεχνολογικών τομών ή υψηλότερο κίνδυνο αποτυχίας (ιδιαίτερα σε συνδυασμό με τον μακροπρόθεσμο χαρακτήρα του έργου και την αβεβαιότητα για τα αποτελέσματά του)·
  γ)   
  αύξηση της ταχύτητας
  : η ολοκλήρωση του έργου απαιτεί λιγότερο χρόνο σε σύγκριση με τον χρόνο ολοκλήρωσης που απαιτείται για την εκτέλεση του ίδιου έργου χωρίς ενίσχυση·
  δ)   
  αύξηση του συνολικού δαπανηθέντος ποσού
  : αύξηση της συνολικής δαπάνης Ε&Α&Κ από τον δικαιούχο της ενίσχυσης σε απόλυτους όρους ή ως ποσοστό του κύκλου εργασιών· αλλαγές στον προϋπολογισμό του έργου (χωρίς αντίστοιχη μείωση του προϋπολογισμού για άλλα έργα). |
| --- | --- |

46.

Για να αποδειχθεί ότι οι μεμονωμένες ενισχύσεις που υπόκεινται στην υποχρέωση κοινοποίησης («κοινοποιήσιμη μεμονωμένη ενίσχυση») συμβάλλουν στην αύξηση του επιπέδου των δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ, τα κράτη της ΕΖΕΣ μπορεί να χρησιμοποιούν τους ακόλουθους δείκτες, από κοινού με άλλα σχετικά ποσοτικά ή ποιοτικά στοιχεία:

α)   
  αύξηση του μεγέθους του έργου
  : αύξηση του συνολικού κόστους του έργου (χωρίς μείωση της δαπάνης από τον δικαιούχο της ενίσχυσης σε σχέση με την υπόθεση μη ενίσχυσης)· αύξηση του αριθμού των ατόμων που ασχολούνται με δραστηριότητες Ε&Α&Κ·

β)   
  αύξηση της εμβέλειας
  : αύξηση του αριθμού των προσδοκώμενων αποτελεσμάτων του έργου· αύξηση στο επίπεδο φιλοδοξίας του έργου που αποδεικνύεται από μεγαλύτερο αριθμό συμμετεχόντων εταίρων, μεγαλύτερη πιθανότητα επιστημονικών ή τεχνολογικών τομών ή υψηλότερο κίνδυνο αποτυχίας (ιδιαίτερα σε συνδυασμό με τον μακροπρόθεσμο χαρακτήρα του έργου και την αβεβαιότητα για τα αποτελέσματά του)·

γ)   
  αύξηση της ταχύτητας
  : η ολοκλήρωση του έργου απαιτεί λιγότερο χρόνο σε σύγκριση με τον χρόνο ολοκλήρωσης που απαιτείται για την εκτέλεση του ίδιου έργου χωρίς ενίσχυση·

δ)   
  αύξηση του συνολικού δαπανηθέντος ποσού
  : αύξηση της συνολικής δαπάνης Ε&Α&Κ από τον δικαιούχο της ενίσχυσης σε απόλυτους όρους ή ως ποσοστό του κύκλου εργασιών· αλλαγές στον προϋπολογισμό του έργου (χωρίς αντίστοιχη μείωση του προϋπολογισμού για άλλα έργα).

| 47. | Για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η ενίσχυση συμβάλλει στην αύξηση του επιπέδου της Ε&Α&Κ στον ΕΟΧ, η Αρχή θα εξετάσει όχι μόνο την καθαρή αύξηση στην Ε&Α&Κ που πραγματοποιείται από την επιχείρηση αλλά και τη συμβολή της ενίσχυσης στη συνολική αύξηση των δαπανών για Ε&Α&Κ στον οικείο τομέα, καθώς και στη βελτίωση της κατάστασης του ΕΟΧ σχετικά με την Ε&Α&Κ στο διεθνές πλαίσιο. Θα διαμορφωθεί ευνοϊκή άποψη για μέτρα ενίσχυσης για τα οποία σχεδιάζεται μια δημοσίως διαθέσιμη εκ των υστέρων αξιολόγηση της συμβολής τους στο κοινό συμφέρον. |
| --- | --- |

47.

Για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η ενίσχυση συμβάλλει στην αύξηση του επιπέδου της Ε&Α&Κ στον ΕΟΧ, η Αρχή θα εξετάσει όχι μόνο την καθαρή αύξηση στην Ε&Α&Κ που πραγματοποιείται από την επιχείρηση αλλά και τη συμβολή της ενίσχυσης στη συνολική αύξηση των δαπανών για Ε&Α&Κ στον οικείο τομέα, καθώς και στη βελτίωση της κατάστασης του ΕΟΧ σχετικά με την Ε&Α&Κ στο διεθνές πλαίσιο. Θα διαμορφωθεί ευνοϊκή άποψη για μέτρα ενίσχυσης για τα οποία σχεδιάζεται μια δημοσίως διαθέσιμη εκ των υστέρων αξιολόγηση της συμβολής τους στο κοινό συμφέρον.

4.2.   Ανάγκη κρατικής παρέμβασης

4.2.1.   Γενικοί όροι

| 48. | Όπως επεξηγήθηκε στην ενότητα 3, οι κρατικές ενισχύσεις μπορεί να είναι απαραίτητες προκειμένου να αυξηθεί η Ε&Α&Κ στον ΕΟΧ στην περίπτωση που η αγορά από μόνη της δεν μπορεί να παράσχει αποδοτικά αποτελέσματα. Για να κριθεί κατά πόσον οι κρατικές ενισχύσεις είναι αποτελεσματικές όσον αφορά την επίτευξη του στόχου κοινού συμφέροντος, είναι απαραίτητο να έχει προηγηθεί εντοπισμός του προβλήματος που χρήζει αντιμετώπισης. Η κρατική ενίσχυση θα πρέπει να στοχεύει σε καταστάσεις όπου είναι σε θέση να επιτύχει ουσιαστική βελτίωση την οποία δεν δύναται να επιτύχει η αγορά μόνη της. Τα κράτη της ΕΖΕΣ θα πρέπει να επεξηγήσουν πώς το μέτρο ενίσχυσης μπορεί να αμβλύνει αποτελεσματικά τις ανεπάρκειες της αγοράς που συνδέονται με την επίτευξη του στόχου κοινού συμφέροντος χωρίς την ενίσχυση. |
| --- | --- |

48.

Όπως επεξηγήθηκε στην ενότητα 3, οι κρατικές ενισχύσεις μπορεί να είναι απαραίτητες προκειμένου να αυξηθεί η Ε&Α&Κ στον ΕΟΧ στην περίπτωση που η αγορά από μόνη της δεν μπορεί να παράσχει αποδοτικά αποτελέσματα. Για να κριθεί κατά πόσον οι κρατικές ενισχύσεις είναι αποτελεσματικές όσον αφορά την επίτευξη του στόχου κοινού συμφέροντος, είναι απαραίτητο να έχει προηγηθεί εντοπισμός του προβλήματος που χρήζει αντιμετώπισης. Η κρατική ενίσχυση θα πρέπει να στοχεύει σε καταστάσεις όπου είναι σε θέση να επιτύχει ουσιαστική βελτίωση την οποία δεν δύναται να επιτύχει η αγορά μόνη της. Τα κράτη της ΕΖΕΣ θα πρέπει να επεξηγήσουν πώς το μέτρο ενίσχυσης μπορεί να αμβλύνει αποτελεσματικά τις ανεπάρκειες της αγοράς που συνδέονται με την επίτευξη του στόχου κοινού συμφέροντος χωρίς την ενίσχυση.

| 49. | Η Ε&Α&Κ πραγματοποιείται μέσω σειράς δραστηριοτήτων, που αποτελούν συνήθως το προκαταρκτικό στάδιο για ορισμένες αγορές προϊόντων και αξιοποιούν διαθέσιμες δυνατότητες για την ανάπτυξη νέων ή βελτιωμένων προϊόντων, υπηρεσιών και διαδικασιών στις εν λόγω αγορές προϊόντων ή σε εντελώς νέες, ενισχύοντας έτσι την ανάπτυξη της οικονομίας και συμβάλλοντας στην εδαφική και κοινωνική συνοχή ή στην προαγωγή του γενικού συμφέροντος των καταναλωτών. Ωστόσο, δεδομένων των υφισταμένων δυνατοτήτων Ε&Α&Κ, οι ανεπάρκειες της αγοράς ενδέχεται να αποτελέσουν εμπόδιο για την επίτευξη βέλτιστης παραγωγής και να οδηγήσουν σε ανεπαρκή αποτελέσματα για τους ακόλουθους λόγους:
  —   
  Θετικές εξωτερικές δευτερογενείς επιρροές/διάχυση γνώσης
  : Η Ε&Α&Κ παράγει συχνά οφέλη για την κοινωνία υπό μορφή θετικών αποτελεσμάτων διάχυσης, όπως, παραδείγματος χάριν, διάχυση γνώσης ή βελτιωμένες ευκαιρίες ανάπτυξης συμπληρωματικών προϊόντων και υπηρεσιών από άλλους οικονομικούς φορείς. Ωστόσο, στην αγορά, ορισμένα έργα μπορεί να έχουν μη ελκυστικό ποσοστό απόδοσης για ένα ιδιώτη, ακόμη και αν θα ήταν επωφελή για την κοινωνία, γιατί στο πλαίσιο της αναζήτησης κέρδους οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να κατανείμουν επαρκώς τα οφέλη των ενεργειών τους όταν αποφασίζουν το μέγεθος της Ε&Α&Κ που πρέπει να εκτελέσουν. Επομένως, οι κρατικές ενισχύσεις μπορούν να συμβάλουν στην εκτέλεση έργων που οδηγούν σε συνολικό κοινωνικό ή οικονομικό όφελος, το οποίο, σε αντίθετη περίπτωση, δεν θα επιδιωκόταν.
  Ωστόσο, όλα τα οφέλη των δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ δεν αποτελούν θετικές δευτερογενείς εξωτερικές επιρροές και η παρουσία εξωτερικών επιρροών δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η κρατική ενίσχυση είναι συμβατή με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ. Γενικά, οι καταναλωτές είναι πρόθυμοι να πληρώσουν για να επωφεληθούν άμεσα από νέα προϊόντα και υπηρεσίες, ενώ οι εταιρείες μπορούν να οικειοποιηθούν τα οφέλη από την επένδυσή τους μέσω άλλων υφιστάμενων μέσων, όπως είναι τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, τα μέσα αυτά είναι ατελή και αφήνουν υπολειμματικές ανεπάρκειες στην αγορά, οι οποίες μπορεί να διορθωθούν μέσω κρατικής ενίσχυσης. Παραδείγματος χάριν, όπως υποστηρίζεται συχνά για τη βασική έρευνα, ενδέχεται να είναι δύσκολο να αποκλειστεί η πρόσβαση σε άλλους στα αποτελέσματα ορισμένων δραστηριοτήτων, οι οποίες συνεπώς ενδέχεται να έχουν χαρακτήρα δημόσιου αγαθού. Από την άλλη πλευρά, οι συγκεκριμένες γνώσεις σχετικά με την παραγωγή μπορεί συνήθως να προστατεύονται ικανοποιητικά, παραδείγματος χάριν μέσω διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, επιτρέποντας έτσι στον εφευρέτη να αποκομίσει υψηλότερη απόδοση της εφεύρεσης·
  —   
  Ατελής και ασύμμετρη πληροφόρηση
  : Οι δραστηριότητες Ε&Α&Κ χαρακτηρίζονται από υψηλό βαθμό αβεβαιότητας. Υπό ορισμένες συνθήκες, λόγω της ατελούς και ασύμμετρης πληροφόρησης, οι ιδιώτες επενδυτές μπορεί να μην είναι πρόθυμοι να χρηματοδοτήσουν αξιόλογα έργα, ενώ το προσωπικό υψηλής εξειδίκευσης μπορεί να μην γνωρίζει τις δυνατότητες πρόσληψης σε καινοτόμες επιχειρήσεις. Έτσι, η διάθεση ανθρώπινων και χρηματοδοτικών πόρων μπορεί να μην είναι επαρκής, και να μην εκτελούνται έργα σημαντικά για την κοινωνία ή την οικονομία.
  Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ατελής και ασύμμετρη πληροφόρηση μπορεί επίσης να εμποδίζει την πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Ωστόσο, η ατελής πληροφόρηση και η παρουσία κινδύνου δεν δικαιολογούν αυτομάτως την αναγκαιότητα χορήγησης κρατικής ενίσχυσης. Η μη χρηματοδότηση έργων με χαμηλότερη απόδοση της επένδυσης για τους ιδιώτες μπορεί να αποτελεί επίσης ένδειξη της αποτελεσματικότητας της αγοράς. Επίσης, ο κίνδυνος είναι μέρος κάθε επιχειρηματικής δραστηριότητας και δεν συνιστά αυτός καθαυτός ανεπάρκεια της αγοράς. Ωστόσο, στο πλαίσιο ασύμμετρης πληροφόρησης, ο κίνδυνος μπορεί να επιτείνει τα προβλήματα χρηματοδότησης·
  —   
  Συντονισμός και ανεπάρκειες των δικτύων
  : η ικανότητα των επιχειρήσεων να συντονίζονται μεταξύ τους ή να αλληλεπιδρούν για την παροχή Ε&Α&Κ δύναται να μειωθεί για διάφορους λόγους, συμπεριλαμβανομένων δυσκολιών συντονισμού μεταξύ ενός μεγάλου αριθμού συνεργαζόμενων εταίρων ορισμένοι εκ των οποίων έχουν αποκλίνοντα συμφέροντα, προβλημάτων στη σύνταξη των συμβάσεων και δυσκολιών στον συντονισμό της συνεργασίας λόγω, παραδείγματος χάριν, της ανταλλαγής ευαίσθητων πληροφοριών. |
| --- | --- |

49.

Η Ε&Α&Κ πραγματοποιείται μέσω σειράς δραστηριοτήτων, που αποτελούν συνήθως το προκαταρκτικό στάδιο για ορισμένες αγορές προϊόντων και αξιοποιούν διαθέσιμες δυνατότητες για την ανάπτυξη νέων ή βελτιωμένων προϊόντων, υπηρεσιών και διαδικασιών στις εν λόγω αγορές προϊόντων ή σε εντελώς νέες, ενισχύοντας έτσι την ανάπτυξη της οικονομίας και συμβάλλοντας στην εδαφική και κοινωνική συνοχή ή στην προαγωγή του γενικού συμφέροντος των καταναλωτών. Ωστόσο, δεδομένων των υφισταμένων δυνατοτήτων Ε&Α&Κ, οι ανεπάρκειες της αγοράς ενδέχεται να αποτελέσουν εμπόδιο για την επίτευξη βέλτιστης παραγωγής και να οδηγήσουν σε ανεπαρκή αποτελέσματα για τους ακόλουθους λόγους:

—   
  Θετικές εξωτερικές δευτερογενείς επιρροές/διάχυση γνώσης
  : Η Ε&Α&Κ παράγει συχνά οφέλη για την κοινωνία υπό μορφή θετικών αποτελεσμάτων διάχυσης, όπως, παραδείγματος χάριν, διάχυση γνώσης ή βελτιωμένες ευκαιρίες ανάπτυξης συμπληρωματικών προϊόντων και υπηρεσιών από άλλους οικονομικούς φορείς. Ωστόσο, στην αγορά, ορισμένα έργα μπορεί να έχουν μη ελκυστικό ποσοστό απόδοσης για ένα ιδιώτη, ακόμη και αν θα ήταν επωφελή για την κοινωνία, γιατί στο πλαίσιο της αναζήτησης κέρδους οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να κατανείμουν επαρκώς τα οφέλη των ενεργειών τους όταν αποφασίζουν το μέγεθος της Ε&Α&Κ που πρέπει να εκτελέσουν. Επομένως, οι κρατικές ενισχύσεις μπορούν να συμβάλουν στην εκτέλεση έργων που οδηγούν σε συνολικό κοινωνικό ή οικονομικό όφελος, το οποίο, σε αντίθετη περίπτωση, δεν θα επιδιωκόταν.

Ωστόσο, όλα τα οφέλη των δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ δεν αποτελούν θετικές δευτερογενείς εξωτερικές επιρροές και η παρουσία εξωτερικών επιρροών δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η κρατική ενίσχυση είναι συμβατή με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ. Γενικά, οι καταναλωτές είναι πρόθυμοι να πληρώσουν για να επωφεληθούν άμεσα από νέα προϊόντα και υπηρεσίες, ενώ οι εταιρείες μπορούν να οικειοποιηθούν τα οφέλη από την επένδυσή τους μέσω άλλων υφιστάμενων μέσων, όπως είναι τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, τα μέσα αυτά είναι ατελή και αφήνουν υπολειμματικές ανεπάρκειες στην αγορά, οι οποίες μπορεί να διορθωθούν μέσω κρατικής ενίσχυσης. Παραδείγματος χάριν, όπως υποστηρίζεται συχνά για τη βασική έρευνα, ενδέχεται να είναι δύσκολο να αποκλειστεί η πρόσβαση σε άλλους στα αποτελέσματα ορισμένων δραστηριοτήτων, οι οποίες συνεπώς ενδέχεται να έχουν χαρακτήρα δημόσιου αγαθού. Από την άλλη πλευρά, οι συγκεκριμένες γνώσεις σχετικά με την παραγωγή μπορεί συνήθως να προστατεύονται ικανοποιητικά, παραδείγματος χάριν μέσω διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, επιτρέποντας έτσι στον εφευρέτη να αποκομίσει υψηλότερη απόδοση της εφεύρεσης·

—   
  Ατελής και ασύμμετρη πληροφόρηση
  : Οι δραστηριότητες Ε&Α&Κ χαρακτηρίζονται από υψηλό βαθμό αβεβαιότητας. Υπό ορισμένες συνθήκες, λόγω της ατελούς και ασύμμετρης πληροφόρησης, οι ιδιώτες επενδυτές μπορεί να μην είναι πρόθυμοι να χρηματοδοτήσουν αξιόλογα έργα, ενώ το προσωπικό υψηλής εξειδίκευσης μπορεί να μην γνωρίζει τις δυνατότητες πρόσληψης σε καινοτόμες επιχειρήσεις. Έτσι, η διάθεση ανθρώπινων και χρηματοδοτικών πόρων μπορεί να μην είναι επαρκής, και να μην εκτελούνται έργα σημαντικά για την κοινωνία ή την οικονομία.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ατελής και ασύμμετρη πληροφόρηση μπορεί επίσης να εμποδίζει την πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Ωστόσο, η ατελής πληροφόρηση και η παρουσία κινδύνου δεν δικαιολογούν αυτομάτως την αναγκαιότητα χορήγησης κρατικής ενίσχυσης. Η μη χρηματοδότηση έργων με χαμηλότερη απόδοση της επένδυσης για τους ιδιώτες μπορεί να αποτελεί επίσης ένδειξη της αποτελεσματικότητας της αγοράς. Επίσης, ο κίνδυνος είναι μέρος κάθε επιχειρηματικής δραστηριότητας και δεν συνιστά αυτός καθαυτός ανεπάρκεια της αγοράς. Ωστόσο, στο πλαίσιο ασύμμετρης πληροφόρησης, ο κίνδυνος μπορεί να επιτείνει τα προβλήματα χρηματοδότησης·

—   
  Συντονισμός και ανεπάρκειες των δικτύων
  : η ικανότητα των επιχειρήσεων να συντονίζονται μεταξύ τους ή να αλληλεπιδρούν για την παροχή Ε&Α&Κ δύναται να μειωθεί για διάφορους λόγους, συμπεριλαμβανομένων δυσκολιών συντονισμού μεταξύ ενός μεγάλου αριθμού συνεργαζόμενων εταίρων ορισμένοι εκ των οποίων έχουν αποκλίνοντα συμφέροντα, προβλημάτων στη σύνταξη των συμβάσεων και δυσκολιών στον συντονισμό της συνεργασίας λόγω, παραδείγματος χάριν, της ανταλλαγής ευαίσθητων πληροφοριών.

4.2.2.   Πρόσθετοι όροι για τις μεμονωμένες ενισχύσεις

| 50. | Ενώ ορισμένες ανεπάρκειες της αγοράς δύνανται να παρακωλύουν το συνολικό επίπεδο Ε&Α&Κ στον ΕΟΧ, δεν επηρεάζονται από αυτές στον ίδιο βαθμό όλες οι επιχειρήσεις και οι τομείς της οικονομίας. Συνεπώς, στην περίπτωση κοινοποιήσιμης μεμονωμένης ενίσχυσης, τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να παρέχουν επαρκείς πληροφορίες σχετικά με το εάν η ενίσχυση αντιμετωπίζει μια γενική ανεπάρκεια της αγοράς σχετικά με την Ε&Α&Κ στον ΕΟΧ ή μια συγκεκριμένη ανεπάρκεια της αγοράς που αφορά, παραδείγματος χάριν, ένα συγκεκριμένο κλάδο ή τομέα επιχειρηματικής δραστηριότητας. |
| --- | --- |

50.

Ενώ ορισμένες ανεπάρκειες της αγοράς δύνανται να παρακωλύουν το συνολικό επίπεδο Ε&Α&Κ στον ΕΟΧ, δεν επηρεάζονται από αυτές στον ίδιο βαθμό όλες οι επιχειρήσεις και οι τομείς της οικονομίας. Συνεπώς, στην περίπτωση κοινοποιήσιμης μεμονωμένης ενίσχυσης, τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να παρέχουν επαρκείς πληροφορίες σχετικά με το εάν η ενίσχυση αντιμετωπίζει μια γενική ανεπάρκεια της αγοράς σχετικά με την Ε&Α&Κ στον ΕΟΧ ή μια συγκεκριμένη ανεπάρκεια της αγοράς που αφορά, παραδείγματος χάριν, ένα συγκεκριμένο κλάδο ή τομέα επιχειρηματικής δραστηριότητας.

| 51. | Ανάλογα με την συγκεκριμένη ανεπάρκεια της αγοράς, η Αρχή θα λάβει υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία:
  —   
  διάχυση γνώσεων
  : επίπεδο της επιδιωκόμενης διάχυσης γνώσεων· ιδιαιτερότητα της δημιουργούμενης γνώσης· διαθεσιμότητα προστασίας δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας· βαθμός συμπληρωματικότητας με άλλα προϊόντα και υπηρεσίες·
  —   
  ατελής και ασύμμετρη πληροφόρηση
  : επίπεδο του κινδύνου και πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ· αναγκαιότητα εξωτερικής χρηματοδότησης· χαρακτηριστικά του δικαιούχου της ενίσχυσης σχετικά με την πρόσβαση σε εξωτερική χρηματοδότηση·
  —   
  ανεπάρκειες συντονισμού
  : αριθμός συνεργαζομένων επιχειρήσεων· ένταση της συνεργασίας· αποκλίνοντα συμφέροντα μεταξύ συνεργαζομένων εταίρων· προβλήματα στη σύνταξη των συμβάσεων· προβλήματα συντονισμού της συνεργασίας. |
| --- | --- |

51.

Ανάλογα με την συγκεκριμένη ανεπάρκεια της αγοράς, η Αρχή θα λάβει υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία:

—   
  διάχυση γνώσεων
  : επίπεδο της επιδιωκόμενης διάχυσης γνώσεων· ιδιαιτερότητα της δημιουργούμενης γνώσης· διαθεσιμότητα προστασίας δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας· βαθμός συμπληρωματικότητας με άλλα προϊόντα και υπηρεσίες·

—   
  ατελής και ασύμμετρη πληροφόρηση
  : επίπεδο του κινδύνου και πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ· αναγκαιότητα εξωτερικής χρηματοδότησης· χαρακτηριστικά του δικαιούχου της ενίσχυσης σχετικά με την πρόσβαση σε εξωτερική χρηματοδότηση·

—   
  ανεπάρκειες συντονισμού
  : αριθμός συνεργαζομένων επιχειρήσεων· ένταση της συνεργασίας· αποκλίνοντα συμφέροντα μεταξύ συνεργαζομένων εταίρων· προβλήματα στη σύνταξη των συμβάσεων· προβλήματα συντονισμού της συνεργασίας.

| 52. | Στην ανάλυση των υποτιθέμενων ανεπαρκειών της αγοράς, η Αρχή θα λάβει ιδιαιτέρως υπόψη οποιεσδήποτε διαθέσιμες συγκρίσεις και άλλες μελέτες που αφορούν τον τομέα, τις οποίες θα πρέπει να προσκομίσει το οικείο κράτος της ΕΖΕΣ. |
| --- | --- |

52.

Στην ανάλυση των υποτιθέμενων ανεπαρκειών της αγοράς, η Αρχή θα λάβει ιδιαιτέρως υπόψη οποιεσδήποτε διαθέσιμες συγκρίσεις και άλλες μελέτες που αφορούν τον τομέα, τις οποίες θα πρέπει να προσκομίσει το οικείο κράτος της ΕΖΕΣ.

| 53. | Κατά την κοινοποίηση μιας επενδυτικής ή λειτουργικής ενίσχυσης για θύλακες καινοτομίας, τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να παρέχουν πληροφορίες για τη σχεδιαζόμενη ή αναμενόμενη εξειδίκευση του θύλακα καινοτομίας, το υφιστάμενο περιφερειακό δυναμικό και την παρουσία θυλάκων καινοτομίας στον ΕΟΧ με παρόμοιους σκοπούς. |
| --- | --- |

53.

Κατά την κοινοποίηση μιας επενδυτικής ή λειτουργικής ενίσχυσης για θύλακες καινοτομίας, τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να παρέχουν πληροφορίες για τη σχεδιαζόμενη ή αναμενόμενη εξειδίκευση του θύλακα καινοτομίας, το υφιστάμενο περιφερειακό δυναμικό και την παρουσία θυλάκων καινοτομίας στον ΕΟΧ με παρόμοιους σκοπούς.

| 54. | Όσον αφορά κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται για έργα ή δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται επίσης από ένα εκ των προγραμμάτων της Ένωσης που έχουν ενσωματωθεί στη συμφωνία για τον ΕΟΧ (35), η Αρχή θα θεωρήσει ότι η ανάγκη κρατικής παρέμβασης έχει τεκμηριωθεί. |
| --- | --- |

54.

Όσον αφορά κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται για έργα ή δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται επίσης από ένα εκ των προγραμμάτων της Ένωσης που έχουν ενσωματωθεί στη συμφωνία για τον ΕΟΧ (35), η Αρχή θα θεωρήσει ότι η ανάγκη κρατικής παρέμβασης έχει τεκμηριωθεί.

| 55. | Από την άλλη πλευρά, στην περίπτωση χορήγησης κρατικών ενισχύσεων για έργα ή δραστηριότητες που, σε σχέση με το τεχνολογικό περιεχόμενο, επίπεδο κινδύνου και μέγεθός τους, είναι παρόμοια με αυτά που εκτελούνται ήδη στον ΕΟΧ υπό όρους της αγοράς, η Αρχή υποθέτει κατ' αρχήν ότι δεν υπάρχουν ανεπάρκειες της αγοράς και απαιτεί περαιτέρω σχετικές αποδείξεις και αιτιολόγηση της αναγκαιότητας της κρατικής παρέμβασης. |
| --- | --- |

55.

Από την άλλη πλευρά, στην περίπτωση χορήγησης κρατικών ενισχύσεων για έργα ή δραστηριότητες που, σε σχέση με το τεχνολογικό περιεχόμενο, επίπεδο κινδύνου και μέγεθός τους, είναι παρόμοια με αυτά που εκτελούνται ήδη στον ΕΟΧ υπό όρους της αγοράς, η Αρχή υποθέτει κατ' αρχήν ότι δεν υπάρχουν ανεπάρκειες της αγοράς και απαιτεί περαιτέρω σχετικές αποδείξεις και αιτιολόγηση της αναγκαιότητας της κρατικής παρέμβασης.

4.3.   Καταλληλότητα του μέτρου ενίσχυσης

4.3.1.   Καταλληλότητα μεταξύ εναλλακτικών μέσων πολιτικής

| 56. | Οι κρατικές ενισχύσεις δεν είναι το μόνο μέσο πολιτικής που διαθέτουν τα κράτη της ΕΖΕΣ για την προώθηση δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ. Είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη ότι ενδέχεται να υπάρχουν άλλα, πιο ενδεδειγμένα μέσα, όπως μέσα που αφορούν την πλευρά της ζήτησης, τα οποία περιλαμβάνουν κανονιστικές ρυθμίσεις, δημόσιες συμβάσεις ή τυποποίηση, καθώς και αύξηση της χρηματοδότησης της δημόσιας έρευνας και εκπαίδευσης και γενικά φορολογικά μέτρα. Η καταλληλότητα ενός μέσου πολιτικής σε δεδομένη κατάσταση συνδέεται συνήθως με τη φύση του προβλήματος που αντιμετωπίζεται. Παραδείγματος χάριν, η μείωση των φραγμών στην αγορά μπορεί να είναι καταλληλότερη από μια κρατική ενίσχυση προκειμένου να αντιμετωπισθεί η δυσκολία ενός νεοεισερχόμενου στην αγορά να αξιοποιήσει τα αποτελέσματα της Ε&Α&Κ. Η αύξηση των επενδύσεων στην εκπαίδευση μπορεί να είναι καταλληλότερη για την αντιμετώπιση της έλλειψης κατάλληλου προσωπικού απ' ό,τι η χορήγηση κρατικής ενίσχυσης. |
| --- | --- |

56.

Οι κρατικές ενισχύσεις δεν είναι το μόνο μέσο πολιτικής που διαθέτουν τα κράτη της ΕΖΕΣ για την προώθηση δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ. Είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη ότι ενδέχεται να υπάρχουν άλλα, πιο ενδεδειγμένα μέσα, όπως μέσα που αφορούν την πλευρά της ζήτησης, τα οποία περιλαμβάνουν κανονιστικές ρυθμίσεις, δημόσιες συμβάσεις ή τυποποίηση, καθώς και αύξηση της χρηματοδότησης της δημόσιας έρευνας και εκπαίδευσης και γενικά φορολογικά μέτρα. Η καταλληλότητα ενός μέσου πολιτικής σε δεδομένη κατάσταση συνδέεται συνήθως με τη φύση του προβλήματος που αντιμετωπίζεται. Παραδείγματος χάριν, η μείωση των φραγμών στην αγορά μπορεί να είναι καταλληλότερη από μια κρατική ενίσχυση προκειμένου να αντιμετωπισθεί η δυσκολία ενός νεοεισερχόμενου στην αγορά να αξιοποιήσει τα αποτελέσματα της Ε&Α&Κ. Η αύξηση των επενδύσεων στην εκπαίδευση μπορεί να είναι καταλληλότερη για την αντιμετώπιση της έλλειψης κατάλληλου προσωπικού απ' ό,τι η χορήγηση κρατικής ενίσχυσης.

| 57. | Ενισχύσεις για Ε&Α&Κ μπορούν να επιτραπούν κατ' εξαίρεση από τη γενική απαγόρευση των κρατικών ενισχύσεων, όταν είναι αναγκαίο για την επίτευξη ενός στόχου κοινού ενδιαφέροντος. Σημαντικό στοιχείο από την άποψη αυτή είναι αν και σε ποιο βαθμό οι ενισχύσεις για Ε&Α&Κ μπορούν να θεωρηθούν κατάλληλο μέσο για να αυξηθούν οι δραστηριότητες Ε&Α&Κ, δεδομένου ότι άλλα μέσα που προκαλούν μικρότερες στρεβλώσεις μπορούν να επιτύχουν τα ίδια αποτελέσματα. |
| --- | --- |

57.

Ενισχύσεις για Ε&Α&Κ μπορούν να επιτραπούν κατ' εξαίρεση από τη γενική απαγόρευση των κρατικών ενισχύσεων, όταν είναι αναγκαίο για την επίτευξη ενός στόχου κοινού ενδιαφέροντος. Σημαντικό στοιχείο από την άποψη αυτή είναι αν και σε ποιο βαθμό οι ενισχύσεις για Ε&Α&Κ μπορούν να θεωρηθούν κατάλληλο μέσο για να αυξηθούν οι δραστηριότητες Ε&Α&Κ, δεδομένου ότι άλλα μέσα που προκαλούν μικρότερες στρεβλώσεις μπορούν να επιτύχουν τα ίδια αποτελέσματα.

| 58. | Στην ανάλυση όσον αφορά το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης, η Αρχή θα λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη τις τυχόν εκτιμήσεις επιπτώσεων του προτεινόμενου μέτρου που έχει διενεργήσει το οικείο κράτος της ΕΖΕΣ. Μέτρα, για τα οποία τα κράτη της ΕΖΕΣ έχουν εξετάσει άλλες εναλλακτικές πολιτικές και έναντι των οποίων έχουν καθορισθεί και υποβληθεί στην Αρχή τα πλεονεκτήματα χρήσης ενός επιλεκτικού μέσου όπως η κρατική ενίσχυση, θεωρούνται κατάλληλα μέσα. |
| --- | --- |

58.

Στην ανάλυση όσον αφορά το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης, η Αρχή θα λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη τις τυχόν εκτιμήσεις επιπτώσεων του προτεινόμενου μέτρου που έχει διενεργήσει το οικείο κράτος της ΕΖΕΣ. Μέτρα, για τα οποία τα κράτη της ΕΖΕΣ έχουν εξετάσει άλλες εναλλακτικές πολιτικές και έναντι των οποίων έχουν καθορισθεί και υποβληθεί στην Αρχή τα πλεονεκτήματα χρήσης ενός επιλεκτικού μέσου όπως η κρατική ενίσχυση, θεωρούνται κατάλληλα μέσα.

| 59. | Όσον αφορά κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται για έργα ή δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται επίσης από ένα εκ των προγραμμάτων της Ένωσης που έχουν ενσωματωθεί στη συμφωνία ΕΟΧ (36), η Αρχή θα θεωρήσει ότι η καταλληλότητα του μέτρου ενίσχυσης έχει τεκμηριωθεί. |
| --- | --- |

59.

Όσον αφορά κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται για έργα ή δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται επίσης από ένα εκ των προγραμμάτων της Ένωσης που έχουν ενσωματωθεί στη συμφωνία ΕΟΧ (36), η Αρχή θα θεωρήσει ότι η καταλληλότητα του μέτρου ενίσχυσης έχει τεκμηριωθεί.

4.3.2.   Καταλληλότητα μεταξύ διαφορετικών μέσων ενίσχυσης

| 60. | Οι κρατικές ενισχύσεις για Ε&Α&Κ μπορούν να χορηγούνται σε διάφορες μορφές. Επομένως, τα κράτη της ΕΖΕΣ θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι η ενίσχυση χορηγείται με τη μορφή που είναι πιθανόν να προκαλέσει τις λιγότερες στρεβλώσεις του εμπορίου και του ανταγωνισμού. Στο πλαίσιο αυτό, όταν η ενίσχυση χορηγείται σε μορφές που παρέχουν άμεσο οικονομικό όφελος (όπως άμεσες επιχορηγήσεις, απαλλαγές ή μειώσεις φόρων ή άλλων υποχρεωτικών επιβαρύνσεων, ή διάθεση γης, προϊόντων ή υπηρεσιών σε ευνοϊκές τιμές κ.λπ.), το οικείο κράτος της ΕΖΕΣ πρέπει να συμπεριλάβει ανάλυση των άλλων επιλογών και να εξηγήσει γιατί ή πώς άλλες δυνητικά λιγότερο στρεβλωτικές μορφές ενισχύσεων, όπως επιστρεπτέες προκαταβολές ή μορφές ενίσχυσης που βασίζονται σε χρεωστικούς ή συμμετοχικούς τίτλους (όπως κρατικές εγγυήσεις, αγορά συμμετοχών ή εναλλακτικοί τρόποι παροχής πιστώσεων ή κεφαλαίων υπό ευνοϊκούς όρους) είναι λιγότερο κατάλληλες. |
| --- | --- |

60.

Οι κρατικές ενισχύσεις για Ε&Α&Κ μπορούν να χορηγούνται σε διάφορες μορφές. Επομένως, τα κράτη της ΕΖΕΣ θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι η ενίσχυση χορηγείται με τη μορφή που είναι πιθανόν να προκαλέσει τις λιγότερες στρεβλώσεις του εμπορίου και του ανταγωνισμού. Στο πλαίσιο αυτό, όταν η ενίσχυση χορηγείται σε μορφές που παρέχουν άμεσο οικονομικό όφελος (όπως άμεσες επιχορηγήσεις, απαλλαγές ή μειώσεις φόρων ή άλλων υποχρεωτικών επιβαρύνσεων, ή διάθεση γης, προϊόντων ή υπηρεσιών σε ευνοϊκές τιμές κ.λπ.), το οικείο κράτος της ΕΖΕΣ πρέπει να συμπεριλάβει ανάλυση των άλλων επιλογών και να εξηγήσει γιατί ή πώς άλλες δυνητικά λιγότερο στρεβλωτικές μορφές ενισχύσεων, όπως επιστρεπτέες προκαταβολές ή μορφές ενίσχυσης που βασίζονται σε χρεωστικούς ή συμμετοχικούς τίτλους (όπως κρατικές εγγυήσεις, αγορά συμμετοχών ή εναλλακτικοί τρόποι παροχής πιστώσεων ή κεφαλαίων υπό ευνοϊκούς όρους) είναι λιγότερο κατάλληλες.

| 61. | Η επιλογή του μέσου ενίσχυσης πρέπει να εξαρτάται από την ανεπάρκεια της αγοράς που επιδιώκεται να αντιμετωπισθεί. Παραδείγματος χάριν, όταν η υποκείμενη ανεπάρκεια της αγοράς συνιστά πρόβλημα πρόσβασης σε εξωτερική χρηματοδότηση χρέους λόγω ασύμμετρης πληροφόρησης, τα κράτη της ΕΖΕΣ οφείλουν, καλώς εχόντων των πραγμάτων, να προσφεύγουν σε ενίσχυση με τη μορφή στήριξης της ρευστότητας, όπως δάνειο ή εγγύηση, και όχι σε επιχορήγηση. Στην περίπτωση που θα πρέπει επίσης να προβλεφθεί για την επιχείρηση και ένας βαθμός καταμερισμού των κινδύνων, ως μέσο ενίσχυσης θα πρέπει να επιλέγεται κανονικά η επιστρεπτέα προκαταβολή. Ιδίως στην περίπτωση χορήγησης ενίσχυσης υπό άλλη μορφή πέραν της στήριξης της ρευστότητας ή της επιστρεπτέας προκαταβολής για δραστηριότητες που είναι κοντά στην αγορά, τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να αιτιολογούν την καταλληλότητα του επιλεγμένου μέσου για την αντιμετώπιση της συγκεκριμένης ανεπάρκειας της αγοράς. |
| --- | --- |

61.

Η επιλογή του μέσου ενίσχυσης πρέπει να εξαρτάται από την ανεπάρκεια της αγοράς που επιδιώκεται να αντιμετωπισθεί. Παραδείγματος χάριν, όταν η υποκείμενη ανεπάρκεια της αγοράς συνιστά πρόβλημα πρόσβασης σε εξωτερική χρηματοδότηση χρέους λόγω ασύμμετρης πληροφόρησης, τα κράτη της ΕΖΕΣ οφείλουν, καλώς εχόντων των πραγμάτων, να προσφεύγουν σε ενίσχυση με τη μορφή στήριξης της ρευστότητας, όπως δάνειο ή εγγύηση, και όχι σε επιχορήγηση. Στην περίπτωση που θα πρέπει επίσης να προβλεφθεί για την επιχείρηση και ένας βαθμός καταμερισμού των κινδύνων, ως μέσο ενίσχυσης θα πρέπει να επιλέγεται κανονικά η επιστρεπτέα προκαταβολή. Ιδίως στην περίπτωση χορήγησης ενίσχυσης υπό άλλη μορφή πέραν της στήριξης της ρευστότητας ή της επιστρεπτέας προκαταβολής για δραστηριότητες που είναι κοντά στην αγορά, τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να αιτιολογούν την καταλληλότητα του επιλεγμένου μέσου για την αντιμετώπιση της συγκεκριμένης ανεπάρκειας της αγοράς.

4.4.   Δημιουργία κινήτρων

4.4.1.   Γενικοί όροι

| 62. | Οι ενισχύσεις για Ε&Α&Κ μπορούν να θεωρηθούν συμβατές με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ, μόνο εφόσον έχουν χαρακτήρα κινήτρου. Η ενίσχυση έχει χαρακτήρα κινήτρου όταν μεταβάλλει τη συμπεριφορά μιας επιχείρησης κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αναλαμβάνει πρόσθετες δραστηριότητες τις οποίες δεν θα πραγματοποιούσε χωρίς την ενίσχυση ή τις οποίες θα πραγματοποιούσε με περιορισμένο ή διαφορετικό τρόπο. Ωστόσο, οι ενισχύσεις δεν πρέπει να επιδοτούν το κόστος μιας δραστηριότητας με το οποίο θα επιβαρυνόταν ούτως ή άλλως μια επιχείρηση και δεν πρέπει να αντισταθμίζουν τον συνήθη επιχειρηματικό κίνδυνο μιας οικονομικής δραστηριότητας (37). |
| --- | --- |

62.

Οι ενισχύσεις για Ε&Α&Κ μπορούν να θεωρηθούν συμβατές με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ, μόνο εφόσον έχουν χαρακτήρα κινήτρου. Η ενίσχυση έχει χαρακτήρα κινήτρου όταν μεταβάλλει τη συμπεριφορά μιας επιχείρησης κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αναλαμβάνει πρόσθετες δραστηριότητες τις οποίες δεν θα πραγματοποιούσε χωρίς την ενίσχυση ή τις οποίες θα πραγματοποιούσε με περιορισμένο ή διαφορετικό τρόπο. Ωστόσο, οι ενισχύσεις δεν πρέπει να επιδοτούν το κόστος μιας δραστηριότητας με το οποίο θα επιβαρυνόταν ούτως ή άλλως μια επιχείρηση και δεν πρέπει να αντισταθμίζουν τον συνήθη επιχειρηματικό κίνδυνο μιας οικονομικής δραστηριότητας (37).

| 63. | Η Αρχή θεωρεί ότι οι ενισχύσεις δεν δημιουργούν κίνητρα για τους δικαιούχους στις περιπτώσεις που η οικεία δραστηριότητα Ε&Α&Κ (38) έχει ήδη ξεκινήσει πριν από την αίτηση για ενίσχυση του δικαιούχου προς τις εθνικές αρχές (39). Στην περίπτωση που η έναρξη των εργασιών έχει προηγηθεί της υποβολής της αίτησης για ενίσχυση από τον δικαιούχο στις εθνικές αρχές, το έργο δεν είναι επιλέξιμο για ενίσχυση. |
| --- | --- |

63.

Η Αρχή θεωρεί ότι οι ενισχύσεις δεν δημιουργούν κίνητρα για τους δικαιούχους στις περιπτώσεις που η οικεία δραστηριότητα Ε&Α&Κ (38) έχει ήδη ξεκινήσει πριν από την αίτηση για ενίσχυση του δικαιούχου προς τις εθνικές αρχές (39). Στην περίπτωση που η έναρξη των εργασιών έχει προηγηθεί της υποβολής της αίτησης για ενίσχυση από τον δικαιούχο στις εθνικές αρχές, το έργο δεν είναι επιλέξιμο για ενίσχυση.

| 64. | Η αίτηση για ενίσχυση πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον το όνομα και το μέγεθος του αιτούντος, περιγραφή του έργου, συμπεριλαμβανομένης της τοποθεσίας του και των ημερομηνιών έναρξης και λήξης του, το ύψος της δημόσιας στήριξης που απαιτείται για την εκτέλεσή του και κατάλογο των επιλέξιμων δαπανών. |
| --- | --- |

64.

Η αίτηση για ενίσχυση πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον το όνομα και το μέγεθος του αιτούντος, περιγραφή του έργου, συμπεριλαμβανομένης της τοποθεσίας του και των ημερομηνιών έναρξης και λήξης του, το ύψος της δημόσιας στήριξης που απαιτείται για την εκτέλεσή του και κατάλογο των επιλέξιμων δαπανών.

| 65. | Στον βαθμό που συνιστούν κρατική ενίσχυση, η Αρχή μπορεί να θεωρήσει ότι τα φορολογικά μέτρα έχουν χαρακτήρα κινήτρου, μέσω της ενθάρρυνσης της αύξησης των δαπανών Ε&Α&Κ από τις επιχειρήσεις, βάσει μελετών αξιολόγησης (40) που υποβάλλουν τα κράτη της ΕΖΕΣ. |
| --- | --- |

65.

Στον βαθμό που συνιστούν κρατική ενίσχυση, η Αρχή μπορεί να θεωρήσει ότι τα φορολογικά μέτρα έχουν χαρακτήρα κινήτρου, μέσω της ενθάρρυνσης της αύξησης των δαπανών Ε&Α&Κ από τις επιχειρήσεις, βάσει μελετών αξιολόγησης (40) που υποβάλλουν τα κράτη της ΕΖΕΣ.

4.4.2.   Πρόσθετοι όροι για τις μεμονωμένες ενισχύσεις

| 66. | Στην περίπτωση κοινοποιήσιμης μεμονωμένης ενίσχυσης, τα κράτη της ΕΖΕΣ καλούνται να αποδείξουν στην Αρχή ότι η ενίσχυση δημιουργεί κίνητρα και, επομένως, πρέπει να παράσχουν σαφή αποδεικτικά στοιχεία ότι η ενίσχυση έχει θετικό αντίκτυπο στην απόφαση της επιχείρησης να εκτελέσει δραστηριότητες Ε&Α&Κ, τις οποίες δεν θα εκτελούσε σε αντίθετη περίπτωση. Για να είναι σε θέση η Αρχή να πραγματοποιήσει μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση του συγκεκριμένου μέτρου ενίσχυσης, το οικείο κράτος της ΕΖΕΣ πρέπει να παράσχει όχι μόνο πληροφορίες σχετικά με το έργο στο οποίο απευθύνεται η ενίσχυση, αλλά και ολοκληρωμένη περιγραφή, στο μέτρο του εφικτού, του τι θα συνέβαινε ή θα αναμενόταν εύλογα ότι θα συμβεί εάν δεν χορηγείτο η ενίσχυση, δηλαδή το σενάριο της αντίστροφης κατάστασης. Το σενάριο της αντίστροφης κατάστασης μπορεί να συνίσταται στην απουσία εναλλακτικού έργου ή σε ένα σαφώς καθορισμένο και επαρκώς προβλέψιμο εναλλακτικό έργο το οποίο εξετάζεται από τον δικαιούχο κατά την οικεία εσωτερική διαδικασία λήψης αποφάσεων, και μπορεί να σχετίζεται με εναλλακτικό έργο που εκτελείται εξ ολοκλήρου ή εν μέρει εκτός ΕΟΧ. |
| --- | --- |

66.

Στην περίπτωση κοινοποιήσιμης μεμονωμένης ενίσχυσης, τα κράτη της ΕΖΕΣ καλούνται να αποδείξουν στην Αρχή ότι η ενίσχυση δημιουργεί κίνητρα και, επομένως, πρέπει να παράσχουν σαφή αποδεικτικά στοιχεία ότι η ενίσχυση έχει θετικό αντίκτυπο στην απόφαση της επιχείρησης να εκτελέσει δραστηριότητες Ε&Α&Κ, τις οποίες δεν θα εκτελούσε σε αντίθετη περίπτωση. Για να είναι σε θέση η Αρχή να πραγματοποιήσει μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση του συγκεκριμένου μέτρου ενίσχυσης, το οικείο κράτος της ΕΖΕΣ πρέπει να παράσχει όχι μόνο πληροφορίες σχετικά με το έργο στο οποίο απευθύνεται η ενίσχυση, αλλά και ολοκληρωμένη περιγραφή, στο μέτρο του εφικτού, του τι θα συνέβαινε ή θα αναμενόταν εύλογα ότι θα συμβεί εάν δεν χορηγείτο η ενίσχυση, δηλαδή το σενάριο της αντίστροφης κατάστασης. Το σενάριο της αντίστροφης κατάστασης μπορεί να συνίσταται στην απουσία εναλλακτικού έργου ή σε ένα σαφώς καθορισμένο και επαρκώς προβλέψιμο εναλλακτικό έργο το οποίο εξετάζεται από τον δικαιούχο κατά την οικεία εσωτερική διαδικασία λήψης αποφάσεων, και μπορεί να σχετίζεται με εναλλακτικό έργο που εκτελείται εξ ολοκλήρου ή εν μέρει εκτός ΕΟΧ.

| 67. | Στην ανάλυσή της, η Αρχή λαμβάνει υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία:
  —   
  προσδιορισμός της επιδιωκόμενης αλλαγής
  : πρέπει να προσδιοριστεί η αλλαγή στη συμπεριφορά που αναμένεται να προκύψει από την κρατική ενίσχυση, δηλαδή εάν ενεργοποιείται νέο έργο, εάν βελτιώνεται το μέγεθος, το πεδίο εφαρμογής ή η ταχύτητα ενός έργου·
  —   
  ανάλυση αντίστροφης κατάστασης
  : η αλλαγή συμπεριφοράς πρέπει να εξακριβώνεται με τη σύγκριση του αναμενόμενου αποτελέσματος και του επιπέδου της επιδιωκόμενης δραστηριότητας με και χωρίς την ενίσχυση. Η διαφορά μεταξύ των δύο σεναρίων δείχνει τον αντίκτυπο του μέτρου ενίσχυσης και τα κίνητρα που δημιουργεί·
  —   
  επίπεδο κερδοφορίας
  : αν το έργο δεν είναι αυτό καθαυτό κερδοφόρο για μια επιχείρηση, αλλά δημιουργεί σημαντικά οφέλη για την κοινωνία, είναι πιθανότερο ότι η ενίσχυση δημιουργεί κίνητρο·
  —   
  ποσό της επένδυσης και χρονοδιάγραμμα των ταμειακών ροών
  : οι υψηλές επενδύσεις εκκίνησης, το χαμηλό επίπεδο οικειοποιήσιμων ταμειακών ροών και το γεγονός ότι ένα σημαντικό τμήμα ταμειακών ροών θα προκύψουν πολύ μακροπρόθεσμα ή κατά τρόπο πολύ αβέβαιο, αποτελούν θετικά στοιχεία στην αξιολόγηση της δημιουργίας κινήτρων·
  —   
  επίπεδο κινδύνου
  : στην εκτίμηση του κινδύνου λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη το αμετάκλητο της επένδυσης, η πιθανότητα εμπορικής αποτυχίας, ο κίνδυνος μικρότερης της προσδοκώμενης παραγωγικότητας του έργου, ο κίνδυνος να επηρεάσει αρνητικά το έργο άλλες δραστηριότητες του δικαιούχου της ενίσχυσης και ο κίνδυνος το κόστος του έργου να επηρεάσει αρνητικά την οικονομική βιωσιμότητά του. |
| --- | --- |

67.

Στην ανάλυσή της, η Αρχή λαμβάνει υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία:

—   
  προσδιορισμός της επιδιωκόμενης αλλαγής
  : πρέπει να προσδιοριστεί η αλλαγή στη συμπεριφορά που αναμένεται να προκύψει από την κρατική ενίσχυση, δηλαδή εάν ενεργοποιείται νέο έργο, εάν βελτιώνεται το μέγεθος, το πεδίο εφαρμογής ή η ταχύτητα ενός έργου·

—   
  ανάλυση αντίστροφης κατάστασης
  : η αλλαγή συμπεριφοράς πρέπει να εξακριβώνεται με τη σύγκριση του αναμενόμενου αποτελέσματος και του επιπέδου της επιδιωκόμενης δραστηριότητας με και χωρίς την ενίσχυση. Η διαφορά μεταξύ των δύο σεναρίων δείχνει τον αντίκτυπο του μέτρου ενίσχυσης και τα κίνητρα που δημιουργεί·

—   
  επίπεδο κερδοφορίας
  : αν το έργο δεν είναι αυτό καθαυτό κερδοφόρο για μια επιχείρηση, αλλά δημιουργεί σημαντικά οφέλη για την κοινωνία, είναι πιθανότερο ότι η ενίσχυση δημιουργεί κίνητρο·

—   
  ποσό της επένδυσης και χρονοδιάγραμμα των ταμειακών ροών
  : οι υψηλές επενδύσεις εκκίνησης, το χαμηλό επίπεδο οικειοποιήσιμων ταμειακών ροών και το γεγονός ότι ένα σημαντικό τμήμα ταμειακών ροών θα προκύψουν πολύ μακροπρόθεσμα ή κατά τρόπο πολύ αβέβαιο, αποτελούν θετικά στοιχεία στην αξιολόγηση της δημιουργίας κινήτρων·

—   
  επίπεδο κινδύνου
  : στην εκτίμηση του κινδύνου λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη το αμετάκλητο της επένδυσης, η πιθανότητα εμπορικής αποτυχίας, ο κίνδυνος μικρότερης της προσδοκώμενης παραγωγικότητας του έργου, ο κίνδυνος να επηρεάσει αρνητικά το έργο άλλες δραστηριότητες του δικαιούχου της ενίσχυσης και ο κίνδυνος το κόστος του έργου να επηρεάσει αρνητικά την οικονομική βιωσιμότητά του.

| 68. | Τα κράτη της ΕΖΕΣ καλούνται, ιδίως, να βασίζονται σε έγγραφα των διοικητικών συμβουλίων, εκτιμήσεις κινδύνων, οικονομικές εκθέσεις, εσωτερικά επιχειρηματικά προγράμματα, γνώμες εμπειρογνωμόνων και άλλες μελέτες που σχετίζονται με το υπό αξιολόγηση έργο. Για την επαλήθευση της δημιουργίας κινήτρων, τα κράτη της ΕΖΕΣ θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν έγγραφα που περιλαμβάνουν πληροφορίες για την προβλεπόμενη ζήτηση, προβλέψεις ως προς το κόστος, οικονομικές προβλέψεις, έγγραφα που υποβάλλονται σε επενδυτική επιτροπή και περιγράφουν αναλυτικά διάφορα επενδυτικά σενάρια ή έγγραφα που παρέχονται στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. |
| --- | --- |

68.

Τα κράτη της ΕΖΕΣ καλούνται, ιδίως, να βασίζονται σε έγγραφα των διοικητικών συμβουλίων, εκτιμήσεις κινδύνων, οικονομικές εκθέσεις, εσωτερικά επιχειρηματικά προγράμματα, γνώμες εμπειρογνωμόνων και άλλες μελέτες που σχετίζονται με το υπό αξιολόγηση έργο. Για την επαλήθευση της δημιουργίας κινήτρων, τα κράτη της ΕΖΕΣ θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν έγγραφα που περιλαμβάνουν πληροφορίες για την προβλεπόμενη ζήτηση, προβλέψεις ως προς το κόστος, οικονομικές προβλέψεις, έγγραφα που υποβάλλονται σε επενδυτική επιτροπή και περιγράφουν αναλυτικά διάφορα επενδυτικά σενάρια ή έγγραφα που παρέχονται στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

| 69. | Για να εξασφαλιστεί η τεκμηρίωση της δημιουργίας κινήτρων βάσει των στόχων, η Αρχή δύναται, στην αξιολόγησή της, να συγκρίνει δεδομένα που αφορούν συγκεκριμένα την εταιρεία με δεδομένα που αφορούν τον τομέα στον οποίο δραστηριοποιείται ο δικαιούχος της ενίσχυσης. Συγκεκριμένα, τα κράτη της ΕΖΕΣ θα πρέπει να παρέχουν, όπου είναι δυνατό, δεδομένα που αφορούν τον συγκεκριμένο τομέα, τα οποία αποδεικνύουν ότι το σενάριο αντίστροφης κατάστασης του δικαιούχου, το απαιτούμενο επίπεδο αποδοτικότητάς του και οι αναμενόμενες ταμειακές ροές του είναι εύλογα. |
| --- | --- |

69.

Για να εξασφαλιστεί η τεκμηρίωση της δημιουργίας κινήτρων βάσει των στόχων, η Αρχή δύναται, στην αξιολόγησή της, να συγκρίνει δεδομένα που αφορούν συγκεκριμένα την εταιρεία με δεδομένα που αφορούν τον τομέα στον οποίο δραστηριοποιείται ο δικαιούχος της ενίσχυσης. Συγκεκριμένα, τα κράτη της ΕΖΕΣ θα πρέπει να παρέχουν, όπου είναι δυνατό, δεδομένα που αφορούν τον συγκεκριμένο τομέα, τα οποία αποδεικνύουν ότι το σενάριο αντίστροφης κατάστασης του δικαιούχου, το απαιτούμενο επίπεδο αποδοτικότητάς του και οι αναμενόμενες ταμειακές ροές του είναι εύλογα.

| 70. | Στο πλαίσιο αυτό, το επίπεδο της αποδοτικότητας μπορεί να εκτιμάται με αναφορά σε μεθόδους που χρησιμοποιούνται αποδεδειγμένα από τη δικαιούχο επιχείρηση ή εφαρμόζονται σε πάγια βάση στον εκάστοτε κλάδο και που μπορεί να περιλαμβάνουν μεθόδους για τον υπολογισμό της καθαρής παρούσας αξίας (ΚΠΑ) του έργου (41), του εσωτερικού ποσοστού απόδοσης (ΕΠΑ) (42) ή της μέσης απόδοσης του απασχολούμενου κεφαλαίου (ΑΑΚ). |
| --- | --- |

70.

Στο πλαίσιο αυτό, το επίπεδο της αποδοτικότητας μπορεί να εκτιμάται με αναφορά σε μεθόδους που χρησιμοποιούνται αποδεδειγμένα από τη δικαιούχο επιχείρηση ή εφαρμόζονται σε πάγια βάση στον εκάστοτε κλάδο και που μπορεί να περιλαμβάνουν μεθόδους για τον υπολογισμό της καθαρής παρούσας αξίας (ΚΠΑ) του έργου (41), του εσωτερικού ποσοστού απόδοσης (ΕΠΑ) (42) ή της μέσης απόδοσης του απασχολούμενου κεφαλαίου (ΑΑΚ).

| 71. | Εάν η ενίσχυση δεν μεταβάλλει τη συμπεριφορά του δικαιούχου οδηγώντας σε επιπρόσθετες δραστηριότητες Ε&Α&Κ, τότε δεν υφίσταται θετικός αντίκτυπος στην προώθηση της Ε&Α&Κ στον ΕΟΧ. Ως εκ τούτου, μια ενίσχυση δεν θα θεωρείται συμβατή με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ όταν προκύπτει ότι οι ίδιες δραστηριότητες θα μπορούσαν να επιδιωχθούν και θα επιδιώκονταν ακόμα και χωρίς την ενίσχυση. |
| --- | --- |

71.

Εάν η ενίσχυση δεν μεταβάλλει τη συμπεριφορά του δικαιούχου οδηγώντας σε επιπρόσθετες δραστηριότητες Ε&Α&Κ, τότε δεν υφίσταται θετικός αντίκτυπος στην προώθηση της Ε&Α&Κ στον ΕΟΧ. Ως εκ τούτου, μια ενίσχυση δεν θα θεωρείται συμβατή με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ όταν προκύπτει ότι οι ίδιες δραστηριότητες θα μπορούσαν να επιδιωχθούν και θα επιδιώκονταν ακόμα και χωρίς την ενίσχυση.

4.5.   Αναλογικότητα της ενίσχυσης

4.5.1.   Γενικοί όροι

| 72. | Για να θεωρηθεί αναλογική μια ενίσχυση Ε&Α&Κ, το ύψος της πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο απαιτούμενο για την εκτέλεση της δραστηριότητας που λαμβάνει την ενίσχυση. |
| --- | --- |

72.

Για να θεωρηθεί αναλογική μια ενίσχυση Ε&Α&Κ, το ύψος της πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο απαιτούμενο για την εκτέλεση της δραστηριότητας που λαμβάνει την ενίσχυση.

4.5.1.1.   Ανώτατες εντάσεις ενίσχυσης

| 73. | Για να εξασφαλιστεί ότι το επίπεδο της ενίσχυσης είναι αναλογικό των ανεπαρκειών της αγοράς τις οποίες προτίθεται να αντιμετωπίσει, η ενίσχυση πρέπει να καθορίζεται σε σχέση με ένα προκαθορισμένο σύνολο επιλέξιμων δαπανών και να περιορίζεται σε συγκεκριμένο ποσοστό των επιλέξιμων αυτών δαπανών (ένταση της ενίσχυσης). Η ένταση της ενίσχυσης πρέπει να καθορίζεται για κάθε δικαιούχο ενίσχυσης, συμπεριλαμβανομένων και των έργων συνεργασίας. |
| --- | --- |

73.

Για να εξασφαλιστεί ότι το επίπεδο της ενίσχυσης είναι αναλογικό των ανεπαρκειών της αγοράς τις οποίες προτίθεται να αντιμετωπίσει, η ενίσχυση πρέπει να καθορίζεται σε σχέση με ένα προκαθορισμένο σύνολο επιλέξιμων δαπανών και να περιορίζεται σε συγκεκριμένο ποσοστό των επιλέξιμων αυτών δαπανών (ένταση της ενίσχυσης). Η ένταση της ενίσχυσης πρέπει να καθορίζεται για κάθε δικαιούχο ενίσχυσης, συμπεριλαμβανομένων και των έργων συνεργασίας.

| 74. | Για να εξασφαλιστούν δυνατότητα πρόβλεψης και ισότιμοι όροι ανταγωνισμού, η Αρχή εφαρμόζει ανώτατες εντάσεις ενίσχυσης για τις ενισχύσεις Ε&Α&Κ, οι οποίες καθορίζονται βάσει τριών κριτηρίων: i) της εγγύτητας της ενίσχυσης στην αγορά, ως δείκτη των αναμενόμενων αρνητικών επιπτώσεών της και της αναγκαιότητάς της, λαμβάνοντας υπόψη τα δυνητικά υψηλότερα έσοδα που μπορεί να αναμένονται από τις δραστηριότητες που λαμβάνουν ενίσχυση· ii) του μεγέθους του δικαιούχου, ως δείκτη των οξύτερων δυσκολιών που αντιμετωπίζουν γενικά οι μικρότερες εταιρείες στη χρηματοδότηση ενός ριψοκίνδυνου σχεδίου· και iii) η οξύτητα των ανεπαρκειών της αγοράς, όπως των αναμενόμενων εξωτερικών επιρροών όσον αφορά τη διάχυση των γνώσεων. Έτσι, η ένταση των ενισχύσεων θα πρέπει να είναι γενικά χαμηλότερη για δραστηριότητες που συνδέονται με την ανάπτυξη και την καινοτομία απ' ό,τι για τις ερευνητικές δραστηριότητες. |
| --- | --- |

74.

Για να εξασφαλιστούν δυνατότητα πρόβλεψης και ισότιμοι όροι ανταγωνισμού, η Αρχή εφαρμόζει ανώτατες εντάσεις ενίσχυσης για τις ενισχύσεις Ε&Α&Κ, οι οποίες καθορίζονται βάσει τριών κριτηρίων: i) της εγγύτητας της ενίσχυσης στην αγορά, ως δείκτη των αναμενόμενων αρνητικών επιπτώσεών της και της αναγκαιότητάς της, λαμβάνοντας υπόψη τα δυνητικά υψηλότερα έσοδα που μπορεί να αναμένονται από τις δραστηριότητες που λαμβάνουν ενίσχυση· ii) του μεγέθους του δικαιούχου, ως δείκτη των οξύτερων δυσκολιών που αντιμετωπίζουν γενικά οι μικρότερες εταιρείες στη χρηματοδότηση ενός ριψοκίνδυνου σχεδίου· και iii) η οξύτητα των ανεπαρκειών της αγοράς, όπως των αναμενόμενων εξωτερικών επιρροών όσον αφορά τη διάχυση των γνώσεων. Έτσι, η ένταση των ενισχύσεων θα πρέπει να είναι γενικά χαμηλότερη για δραστηριότητες που συνδέονται με την ανάπτυξη και την καινοτομία απ' ό,τι για τις ερευνητικές δραστηριότητες.

| 75. | Οι επιλέξιμες δαπάνες για κάθε μέτρο ενίσχυσης που καλύπτεται από το παρόν πλαίσιο προσδιορίζονται στο παράρτημα Ι. Όταν ένα έργο Ε&Α περιλαμβάνει διάφορες επιλέξιμες εργασίες, καθεμία από αυτές πρέπει να εμπίπτει στις κατηγορίες της βασικής έρευνας, της βιομηχανικής έρευνας ή της πειραματικής ανάπτυξης (43). Για την ταξινόμηση των διαφόρων δραστηριοτήτων σύμφωνα με την οικεία κατηγορία, η Αρχή αναφέρεται στην πρακτική της καθώς και σε ειδικά παραδείγματα και επεξηγήσεις που περιλαμβάνονται στο εγχειρίδιο Frascati του ΟΟΣΑ (44). |
| --- | --- |

75.

Οι επιλέξιμες δαπάνες για κάθε μέτρο ενίσχυσης που καλύπτεται από το παρόν πλαίσιο προσδιορίζονται στο παράρτημα Ι. Όταν ένα έργο Ε&Α περιλαμβάνει διάφορες επιλέξιμες εργασίες, καθεμία από αυτές πρέπει να εμπίπτει στις κατηγορίες της βασικής έρευνας, της βιομηχανικής έρευνας ή της πειραματικής ανάπτυξης (43). Για την ταξινόμηση των διαφόρων δραστηριοτήτων σύμφωνα με την οικεία κατηγορία, η Αρχή αναφέρεται στην πρακτική της καθώς και σε ειδικά παραδείγματα και επεξηγήσεις που περιλαμβάνονται στο εγχειρίδιο Frascati του ΟΟΣΑ (44).

| 76. | Οι ανώτατες εντάσεις ενίσχυσης που ισχύουν γενικά για όλα τα επιλέξιμα μέτρα Ε&Α&Κ καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ (45). |
| --- | --- |

76.

Οι ανώτατες εντάσεις ενίσχυσης που ισχύουν γενικά για όλα τα επιλέξιμα μέτρα Ε&Α&Κ καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ (45).

| 77. | Στην περίπτωση κρατικής ενίσχυσης για έργο που πραγματοποιείται με συνεργασία μεταξύ ερευνητικών οργανισμών και επιχειρήσεων, ο συνδυασμός άμεσης δημόσιας στήριξης και συνεισφορών ερευνητικών οργανισμών στο έργο αυτό, όταν αυτές συνιστούν ενίσχυση, δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τις ισχύουσες εντάσεις ενίσχυσης για κάθε δικαιούχο επιχείρηση. |
| --- | --- |

77.

Στην περίπτωση κρατικής ενίσχυσης για έργο που πραγματοποιείται με συνεργασία μεταξύ ερευνητικών οργανισμών και επιχειρήσεων, ο συνδυασμός άμεσης δημόσιας στήριξης και συνεισφορών ερευνητικών οργανισμών στο έργο αυτό, όταν αυτές συνιστούν ενίσχυση, δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τις ισχύουσες εντάσεις ενίσχυσης για κάθε δικαιούχο επιχείρηση.

4.5.1.2   Επιστρεπτέες προκαταβολές

| 78. | Αν ένα κράτος της ΕΖΕΣ χορηγήσει επιστρεπτέα προκαταβολή που θεωρείται κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, εφαρμόζονται οι κανόνες που προβλέπονται στην παρούσα ενότητα. |
| --- | --- |

78.

Αν ένα κράτος της ΕΖΕΣ χορηγήσει επιστρεπτέα προκαταβολή που θεωρείται κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, εφαρμόζονται οι κανόνες που προβλέπονται στην παρούσα ενότητα.

| 79. | Όταν κράτος της ΕΖΕΣ μπορεί να αποδείξει, βάσει έγκυρης μεθοδολογίας η οποία βασίζεται σε επαρκή επαληθεύσιμα στοιχεία, ότι είναι δυνατόν να υπολογιστεί το ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης μιας επιστρεπτέας προκαταβολής, μπορεί να κοινοποιήσει ένα καθεστώς ενισχύσεων και τη σχετική μεθοδολογία στην Αρχή. Αν η Αρχή δεχθεί τη μεθοδολογία και θεωρήσει το καθεστώς συμβατό, η ενίσχυση μπορεί να χορηγηθεί βάσει του ακαθάριστου ισοδύναμου επιχορήγησης της επιστρεπτέας προκαταβολής έως τις επιτρεπόμενες εντάσεις ενίσχυσης που προβλέπονται στο παράρτημα ΙΙ. |
| --- | --- |

79.

Όταν κράτος της ΕΖΕΣ μπορεί να αποδείξει, βάσει έγκυρης μεθοδολογίας η οποία βασίζεται σε επαρκή επαληθεύσιμα στοιχεία, ότι είναι δυνατόν να υπολογιστεί το ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης μιας επιστρεπτέας προκαταβολής, μπορεί να κοινοποιήσει ένα καθεστώς ενισχύσεων και τη σχετική μεθοδολογία στην Αρχή. Αν η Αρχή δεχθεί τη μεθοδολογία και θεωρήσει το καθεστώς συμβατό, η ενίσχυση μπορεί να χορηγηθεί βάσει του ακαθάριστου ισοδύναμου επιχορήγησης της επιστρεπτέας προκαταβολής έως τις επιτρεπόμενες εντάσεις ενίσχυσης που προβλέπονται στο παράρτημα ΙΙ.

| 80. | Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, η επιστρεπτέα προκαταβολή εκφράζεται ως ποσοστό των επιλέξιμων δαπανών και μπορεί να υπερβαίνει τις ισχύουσες ανώτατες εντάσεις ενίσχυσης κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες, εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις.






  α) | σε περίπτωση επιτυχούς έκβασης, το μέτρο πρέπει να προβλέπει ότι η προκαταβολή πρέπει να αποπληρώνεται με επιτόκιο τουλάχιστον ίσο με το προεξοφλητικό επιτόκιο που προκύπτει από την εφαρμογή της μεθόδου της Αρχής για τον καθορισμό των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (46)· |
| --- | --- | --- |

80.

Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, η επιστρεπτέα προκαταβολή εκφράζεται ως ποσοστό των επιλέξιμων δαπανών και μπορεί να υπερβαίνει τις ισχύουσες ανώτατες εντάσεις ενίσχυσης κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες, εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις.

α)

σε περίπτωση επιτυχούς έκβασης, το μέτρο πρέπει να προβλέπει ότι η προκαταβολή πρέπει να αποπληρώνεται με επιτόκιο τουλάχιστον ίσο με το προεξοφλητικό επιτόκιο που προκύπτει από την εφαρμογή της μεθόδου της Αρχής για τον καθορισμό των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (46)·

| β) | σε περίπτωση επιτυχίας που υπερβαίνει την έκβαση που ορίζεται παραπάνω ως επιτυχής, το οικείο κράτος της ΕΖΕΣ θα πρέπει να ζητήσει πληρωμές πέραν της αποπληρωμής της προκαταβολής, περιλαμβανομένων και των τόκων βάσει του ισχύοντος προεξοφλητικού επιτοκίου· |
| --- | --- |

β)

σε περίπτωση επιτυχίας που υπερβαίνει την έκβαση που ορίζεται παραπάνω ως επιτυχής, το οικείο κράτος της ΕΖΕΣ θα πρέπει να ζητήσει πληρωμές πέραν της αποπληρωμής της προκαταβολής, περιλαμβανομένων και των τόκων βάσει του ισχύοντος προεξοφλητικού επιτοκίου·

| γ) | σε περίπτωση αποτυχίας του σχεδίου, δεν υπάρχει υποχρέωση ολοσχερούς επιστροφής της προκαταβολής. Σε περίπτωση μερικής επιτυχίας, η αποπληρωμή θα πρέπει να είναι αναλογική με τον του βαθμό επιτυχίας. |
| --- | --- |

γ)

σε περίπτωση αποτυχίας του σχεδίου, δεν υπάρχει υποχρέωση ολοσχερούς επιστροφής της προκαταβολής. Σε περίπτωση μερικής επιτυχίας, η αποπληρωμή θα πρέπει να είναι αναλογική με τον του βαθμό επιτυχίας.

| 81. | Για να μπορέσει η Αρχή να αξιολογήσει το μέτρο, πρέπει να περιλαμβάνει λεπτομερείς διατάξεις σχετικά με την αποπληρωμή σε περίπτωση επιτυχίας, οι οποίες θα ορίζουν σαφώς τι θεωρείται επιτυχής έκβαση βάσει εύλογων και συνετών υποθέσεων. |
| --- | --- |

81.

Για να μπορέσει η Αρχή να αξιολογήσει το μέτρο, πρέπει να περιλαμβάνει λεπτομερείς διατάξεις σχετικά με την αποπληρωμή σε περίπτωση επιτυχίας, οι οποίες θα ορίζουν σαφώς τι θεωρείται επιτυχής έκβαση βάσει εύλογων και συνετών υποθέσεων.

4.5.1.3   Φορολογικά μέτρα

| 82. | Ο βαθμός στον οποίο συνιστά κρατική ενίσχυση, η ένταση της ενίσχυσης ενός φορολογικού μέτρου, μπορεί να υπολογισθεί είτε βάσει μεμονωμένων έργων ή, στο επίπεδο μιας επιχείρησης, ως η σχέση μεταξύ της συνολικής φορολογικής ελάφρυνσης και του αθροίσματος όλων των επιλέξιμων δαπανών Ε&Α&Κ που πραγματοποιήθηκαν σε περίοδο που δεν υπερβαίνει τα τρία συνεχόμενα φορολογικά έτη. Στη δεύτερη περίπτωση, το φορολογικό μέτρο μπορεί να εφαρμοστεί αδιακρίτως σε όλες τις επιλέξιμες δραστηριότητες, αλλά δεν πρέπει να υπερβαίνει την ισχύουσα ένταση ενίσχυσης για πειραματική ανάπτυξη (47). |
| --- | --- |

82.

Ο βαθμός στον οποίο συνιστά κρατική ενίσχυση, η ένταση της ενίσχυσης ενός φορολογικού μέτρου, μπορεί να υπολογισθεί είτε βάσει μεμονωμένων έργων ή, στο επίπεδο μιας επιχείρησης, ως η σχέση μεταξύ της συνολικής φορολογικής ελάφρυνσης και του αθροίσματος όλων των επιλέξιμων δαπανών Ε&Α&Κ που πραγματοποιήθηκαν σε περίοδο που δεν υπερβαίνει τα τρία συνεχόμενα φορολογικά έτη. Στη δεύτερη περίπτωση, το φορολογικό μέτρο μπορεί να εφαρμοστεί αδιακρίτως σε όλες τις επιλέξιμες δραστηριότητες, αλλά δεν πρέπει να υπερβαίνει την ισχύουσα ένταση ενίσχυσης για πειραματική ανάπτυξη (47).

4.5.1.4   Σώρευση της ενίσχυσης

| 83. | Ενίσχυση μπορεί να χορηγηθεί ταυτόχρονα βάσει διαφόρων καθεστώτων ενισχύσεων ή σωρευτικά με ad hoc ενισχύσεις, υπό την προϋπόθεση ότι το συνολικό ποσό της κρατικής ενίσχυσης για μια δραστηριότητα ή ένα έργο δεν υπερβαίνει τα ανώτατα όρια ενισχύσεων που προβλέπονται στο παρόν πλαίσιο. Όπως υπενθυμίζεται στο σημείο 9, η χρηματοδότηση που υπόκειται σε κεντρική διαχείριση από θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οργανισμούς, κοινές επιχειρήσεις ή άλλα όργανα και δεν τελεί υπό τον άμεσο ή έμμεσο έλεγχο των κρατών της ΕΖΕΣ, δεν συνιστά κρατική ενίσχυση και δεν πρέπει να λαμβάνεται υπόψη. Όταν αυτή η χρηματοδότηση συνδυάζεται με κρατική ενίσχυση, το συνολικό ποσό δημόσιας χρηματοδότησης που χορηγείται σε σχέση με τις ίδιες επιλέξιμες δαπάνες δεν πρέπει, μολαταύτα, να υπερβαίνει το πλέον ευνοϊκό ποσοστό χρηματοδότησης που προβλέπουν οι ισχύοντες κανόνες της συμφωνίας ΕΟΧ. |
| --- | --- |

83.

Ενίσχυση μπορεί να χορηγηθεί ταυτόχρονα βάσει διαφόρων καθεστώτων ενισχύσεων ή σωρευτικά με ad hoc ενισχύσεις, υπό την προϋπόθεση ότι το συνολικό ποσό της κρατικής ενίσχυσης για μια δραστηριότητα ή ένα έργο δεν υπερβαίνει τα ανώτατα όρια ενισχύσεων που προβλέπονται στο παρόν πλαίσιο. Όπως υπενθυμίζεται στο σημείο 9, η χρηματοδότηση που υπόκειται σε κεντρική διαχείριση από θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οργανισμούς, κοινές επιχειρήσεις ή άλλα όργανα και δεν τελεί υπό τον άμεσο ή έμμεσο έλεγχο των κρατών της ΕΖΕΣ, δεν συνιστά κρατική ενίσχυση και δεν πρέπει να λαμβάνεται υπόψη. Όταν αυτή η χρηματοδότηση συνδυάζεται με κρατική ενίσχυση, το συνολικό ποσό δημόσιας χρηματοδότησης που χορηγείται σε σχέση με τις ίδιες επιλέξιμες δαπάνες δεν πρέπει, μολαταύτα, να υπερβαίνει το πλέον ευνοϊκό ποσοστό χρηματοδότησης που προβλέπουν οι ισχύοντες κανόνες της συμφωνίας ΕΟΧ.

| 84. | Όταν οι δαπάνες που είναι επιλέξιμες για ενίσχυση Ε&Α&Κ είναι ενδεχομένως επιλέξιμες εξ ολοκλήρου ή εν μέρει για ενίσχυση για άλλους σκοπούς, το αλληλεπικαλυπτόμενο τμήμα υπάγεται στο ευνοϊκότερο ανώτατο όριο βάσει οιουδήποτε των σχετικών κανόνων. |
| --- | --- |

84.

Όταν οι δαπάνες που είναι επιλέξιμες για ενίσχυση Ε&Α&Κ είναι ενδεχομένως επιλέξιμες εξ ολοκλήρου ή εν μέρει για ενίσχυση για άλλους σκοπούς, το αλληλεπικαλυπτόμενο τμήμα υπάγεται στο ευνοϊκότερο ανώτατο όριο βάσει οιουδήποτε των σχετικών κανόνων.

| 85. | Οι ενισχύσεις για Ε&Α&Κ δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται σωρευτικά με ελάχιστη στήριξη στο πλαίσιο των ίδιων επιλέξιμων δαπανών, εάν αυτό θα οδηγούσε σε ένταση ενίσχυσης καθ' υπέρβαση όσων καθορίζονται στο παρόν πλαίσιο. |
| --- | --- |

85.

Οι ενισχύσεις για Ε&Α&Κ δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται σωρευτικά με ελάχιστη στήριξη στο πλαίσιο των ίδιων επιλέξιμων δαπανών, εάν αυτό θα οδηγούσε σε ένταση ενίσχυσης καθ' υπέρβαση όσων καθορίζονται στο παρόν πλαίσιο.

4.5.2.   Πρόσθετοι όροι για τις μεμονωμένες ενισχύσεις

| 86. | Στην περίπτωση κοινοποιήσιμων μεμονωμένων ενισχύσεων, η απλή συμμόρφωση με ένα σύνολο προκαθορισμένων ανώτατων εντάσεων ενίσχυσης δεν επαρκεί για την εξασφάλιση της αναλογικότητας. |
| --- | --- |

86.

Στην περίπτωση κοινοποιήσιμων μεμονωμένων ενισχύσεων, η απλή συμμόρφωση με ένα σύνολο προκαθορισμένων ανώτατων εντάσεων ενίσχυσης δεν επαρκεί για την εξασφάλιση της αναλογικότητας.

| 87. | Κατά γενικό κανόνα, και προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον η ενίσχυση είναι αναλογική, η Αρχή εξακριβώνει ότι το ποσό δεν υπερβαίνει το ελάχιστο απαραίτητο επίπεδο ώστε το ενισχυόμενο έργο να είναι αρκούντως κερδοφόρο, για παράδειγμα καθιστώντας δυνατή την επίτευξη εσωτερικού ποσοστού απόδοσης (ΕΠΑ) που αντιστοιχεί στο σημείο αναφοράς ή στην ελάχιστη κρίσιμη απόδοση του τομέα ή της επιχείρησης. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν εν προκειμένω τα κανονικά ποσοστά απόδοσης που απαιτεί ο δικαιούχος για άλλα έργα Ε&Α&Κ, το συνολικό κόστος κεφαλαίου του ή οι αποδόσεις που συνήθως παρατηρούνται στον οικείο κλάδο. Πρέπει να συνεκτιμώνται όλες οι σχετικές δαπάνες και τα οφέλη που αναμένονται καθ' όλη τη διάρκεια ζωής του έργου, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών και των εσόδων που προέρχονται από τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ. |
| --- | --- |

87.

Κατά γενικό κανόνα, και προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον η ενίσχυση είναι αναλογική, η Αρχή εξακριβώνει ότι το ποσό δεν υπερβαίνει το ελάχιστο απαραίτητο επίπεδο ώστε το ενισχυόμενο έργο να είναι αρκούντως κερδοφόρο, για παράδειγμα καθιστώντας δυνατή την επίτευξη εσωτερικού ποσοστού απόδοσης (ΕΠΑ) που αντιστοιχεί στο σημείο αναφοράς ή στην ελάχιστη κρίσιμη απόδοση του τομέα ή της επιχείρησης. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν εν προκειμένω τα κανονικά ποσοστά απόδοσης που απαιτεί ο δικαιούχος για άλλα έργα Ε&Α&Κ, το συνολικό κόστος κεφαλαίου του ή οι αποδόσεις που συνήθως παρατηρούνται στον οικείο κλάδο. Πρέπει να συνεκτιμώνται όλες οι σχετικές δαπάνες και τα οφέλη που αναμένονται καθ' όλη τη διάρκεια ζωής του έργου, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών και των εσόδων που προέρχονται από τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ.

| 88. | Στις περιπτώσεις που καταδεικνύεται, για παράδειγμα μέσω εσωτερικών εγγράφων της εταιρείας, ότι ο δικαιούχος της ενίσχυσης καλείται να επιλέξει μεταξύ της υλοποίησης έργου που τυγχάνει ενίσχυσης και εναλλακτικού έργου χωρίς ενίσχυση, η ενίσχυση θεωρείται ως περιοριζόμενη στο ελάχιστο μόνο εάν το ύψος της δεν υπερβαίνει το καθαρό πρόσθετο κόστος της εκτέλεσης των οικείων δραστηριοτήτων, σε σύγκριση με το εναλλακτικό έργο που θα εκτελείτο σε περίπτωση απουσίας της ενίσχυσης. Προκειμένου να καθοριστούν οι καθαρές πρόσθετες δαπάνες, η Αρχή συγκρίνει τις αναμενόμενες καθαρές παρούσες αξίες της επένδυσης στο έργο που τυγχάνει ενίσχυσης και το έργο στην αντίστροφη κατάσταση, λαμβάνοντας υπόψη τις πιθανότητες υλοποίησης των διαφόρων επιχειρηματικών σεναρίων (48). |
| --- | --- |

88.

Στις περιπτώσεις που καταδεικνύεται, για παράδειγμα μέσω εσωτερικών εγγράφων της εταιρείας, ότι ο δικαιούχος της ενίσχυσης καλείται να επιλέξει μεταξύ της υλοποίησης έργου που τυγχάνει ενίσχυσης και εναλλακτικού έργου χωρίς ενίσχυση, η ενίσχυση θεωρείται ως περιοριζόμενη στο ελάχιστο μόνο εάν το ύψος της δεν υπερβαίνει το καθαρό πρόσθετο κόστος της εκτέλεσης των οικείων δραστηριοτήτων, σε σύγκριση με το εναλλακτικό έργο που θα εκτελείτο σε περίπτωση απουσίας της ενίσχυσης. Προκειμένου να καθοριστούν οι καθαρές πρόσθετες δαπάνες, η Αρχή συγκρίνει τις αναμενόμενες καθαρές παρούσες αξίες της επένδυσης στο έργο που τυγχάνει ενίσχυσης και το έργο στην αντίστροφη κατάσταση, λαμβάνοντας υπόψη τις πιθανότητες υλοποίησης των διαφόρων επιχειρηματικών σεναρίων (48).

| 89. | Όταν χορηγούνται ενισχύσεις για έργα Ε&Α ή για την κατασκευή ή αναβάθμιση ερευνητικών υποδομών και η Αρχή μπορεί να τεκμηριώσει, βάσει της μεθοδολογίας που ορίζεται στα σημεία 87 ή 88, ότι η ενίσχυση περιορίζεται αυστηρά στο ελάχιστο απαραίτητο ποσό, επιτρέπονται υψηλότερες ανώτατες εντάσεις ενίσχυσης από αυτές που προβλέπονται στο παράρτημα ΙΙ, έως τα επίπεδα που καθορίζονται στον ακόλουθο πίνακα.








  (%) |
| --- | --- |
| | Μικρές επιχειρήσεις | Μεσαίες επιχειρήσεις | Μεγάλες επιχειρήσεις |
| Ενισχύσεις για έργα Ε & A |
| Βασική έρευνα | 100 | 100 | 100 |
| Εφαρμοσμένη έρευνα | 80 | 70 | 60 |
| — | εφόσον υπάρχει πραγματική συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων (στην περίπτωση μεγάλων επιχειρήσεων, διασυνοριακή συνεργασία ή συνεργασία τουλάχιστον με μια ΜΜΕ) ή μεταξύ επιχείρησης και ερευνητικού οργανισμού· ή |

89.

Όταν χορηγούνται ενισχύσεις για έργα Ε&Α ή για την κατασκευή ή αναβάθμιση ερευνητικών υποδομών και η Αρχή μπορεί να τεκμηριώσει, βάσει της μεθοδολογίας που ορίζεται στα σημεία 87 ή 88, ότι η ενίσχυση περιορίζεται αυστηρά στο ελάχιστο απαραίτητο ποσό, επιτρέπονται υψηλότερες ανώτατες εντάσεις ενίσχυσης από αυτές που προβλέπονται στο παράρτημα ΙΙ, έως τα επίπεδα που καθορίζονται στον ακόλουθο πίνακα.

(%)

Μικρές επιχειρήσεις

Μεσαίες επιχειρήσεις

Μεγάλες επιχειρήσεις

Ενισχύσεις για έργα Ε & A

Βασική έρευνα

100

100

100

Εφαρμοσμένη έρευνα

80

70

60

—

εφόσον υπάρχει πραγματική συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων (στην περίπτωση μεγάλων επιχειρήσεων, διασυνοριακή συνεργασία ή συνεργασία τουλάχιστον με μια ΜΜΕ) ή μεταξύ επιχείρησης και ερευνητικού οργανισμού· ή

| — | εφόσον υπάρχει ευρεία διάδοση των αποτελεσμάτων |
| --- | --- |

—

εφόσον υπάρχει ευρεία διάδοση των αποτελεσμάτων

90

80

70

Ενισχύσεις για την κατασκευή και αναβάθμιση ερευνητικών υποδομών

60

60

60

| 90. | Για να αποδειχθεί ότι η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο απαραίτητο, τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να εξηγήσουν τον τρόπο καθορισμού του ποσού της ενίσχυσης. Η τεκμηρίωση και οι υπολογισμοί που χρησιμοποιούνται για την ανάλυση της δημιουργίας κινήτρων μπορούν επίσης να χρησιμεύσουν για να κριθεί κατά πόσον η ενίσχυση είναι αναλογική. Στο βαθμό που η διαπιστωμένη αναγκαιότητα της ενίσχυσης αφορά κυρίως δυσκολίες στην προσέλκυση χρηματοδότησης μέσω δανεισμού από την αγορά και όχι σε έλλειψη κερδοφορίας, ένας ιδιαίτερα εύστοχος τρόπος για να εξασφαλιστεί ότι η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο δυνατό μπορεί να είναι η χορήγησή της υπό μορφή δανείου, εγγύησης ή επιστρεπτέας προκαταβολής, αντί της χορήγησής της υπό μη επιστρεπτέα μορφή, όπως επιχορήγησης. |
| --- | --- |

90.

Για να αποδειχθεί ότι η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο απαραίτητο, τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να εξηγήσουν τον τρόπο καθορισμού του ποσού της ενίσχυσης. Η τεκμηρίωση και οι υπολογισμοί που χρησιμοποιούνται για την ανάλυση της δημιουργίας κινήτρων μπορούν επίσης να χρησιμεύσουν για να κριθεί κατά πόσον η ενίσχυση είναι αναλογική. Στο βαθμό που η διαπιστωμένη αναγκαιότητα της ενίσχυσης αφορά κυρίως δυσκολίες στην προσέλκυση χρηματοδότησης μέσω δανεισμού από την αγορά και όχι σε έλλειψη κερδοφορίας, ένας ιδιαίτερα εύστοχος τρόπος για να εξασφαλιστεί ότι η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο δυνατό μπορεί να είναι η χορήγησή της υπό μορφή δανείου, εγγύησης ή επιστρεπτέας προκαταβολής, αντί της χορήγησής της υπό μη επιστρεπτέα μορφή, όπως επιχορήγησης.

| 91. | Εφόσον υπάρχουν πολλοί δυνητικοί υποψήφιοι για να εκτελέσουν τη δραστηριότητα που τυγχάνει της ενίσχυσης, είναι πιθανότερο να ικανοποιείται η απαίτηση της αναλογικότητας, αν η ενίσχυση χορηγείται βάσει διαφανών, αντικειμενικών κριτηρίων που δεν ενέχουν διακρίσεις. |
| --- | --- |

91.

Εφόσον υπάρχουν πολλοί δυνητικοί υποψήφιοι για να εκτελέσουν τη δραστηριότητα που τυγχάνει της ενίσχυσης, είναι πιθανότερο να ικανοποιείται η απαίτηση της αναλογικότητας, αν η ενίσχυση χορηγείται βάσει διαφανών, αντικειμενικών κριτηρίων που δεν ενέχουν διακρίσεις.

| 92. | Προκειμένου να αντιμετωπιστούν πραγματικές ή δυνητικές άμεσες ή έμμεσες στρεβλώσεις των διεθνών συναλλαγών, μπορούν να επιτραπούν υψηλότερες εντάσεις της ενίσχυσης από τις γενικά επιτρεπόμενες βάσει αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών, αν, άμεσα ή έμμεσα, ανταγωνιστές εκτός του ΕΟΧ έλαβαν τα τελευταία τρία έτη — ή πρόκειται να λάβουν — ενίσχυση ισοδύναμης έντασης για παρόμοια έργα. Ωστόσο, όπου η στρέβλωση του διεθνούς εμπορίου είναι πιθανόν να εμφανιστεί μετά από τρία έτη, δεδομένης της ιδιαίτερης φύσης του εν λόγω τομέα, η περίοδος αναφοράς μπορεί να παραταθεί ανάλογα. Όπου είναι δυνατόν, το ενδιαφερόμενο κράτος της ΕΖΕΣ θα υποβάλει στην Αρχή επαρκείς πληροφορίες που να επιτρέπουν την εκτίμηση της κατάστασης, ειδικότερα δε της αναγκαιότητας συνεκτίμησης των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων που απολαύουν επιχειρήσεις από τρίτες χώρες. Σε περίπτωση που η Αρχή δεν διαθέτει στοιχεία σχετικά με την χορηγηθείσα ή προτεινόμενη ενίσχυση, μπορεί να στηρίξει την απόφασή της σε περιστασιακά αποδεικτικά στοιχεία. |
| --- | --- |

92.

Προκειμένου να αντιμετωπιστούν πραγματικές ή δυνητικές άμεσες ή έμμεσες στρεβλώσεις των διεθνών συναλλαγών, μπορούν να επιτραπούν υψηλότερες εντάσεις της ενίσχυσης από τις γενικά επιτρεπόμενες βάσει αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών, αν, άμεσα ή έμμεσα, ανταγωνιστές εκτός του ΕΟΧ έλαβαν τα τελευταία τρία έτη — ή πρόκειται να λάβουν — ενίσχυση ισοδύναμης έντασης για παρόμοια έργα. Ωστόσο, όπου η στρέβλωση του διεθνούς εμπορίου είναι πιθανόν να εμφανιστεί μετά από τρία έτη, δεδομένης της ιδιαίτερης φύσης του εν λόγω τομέα, η περίοδος αναφοράς μπορεί να παραταθεί ανάλογα. Όπου είναι δυνατόν, το ενδιαφερόμενο κράτος της ΕΖΕΣ θα υποβάλει στην Αρχή επαρκείς πληροφορίες που να επιτρέπουν την εκτίμηση της κατάστασης, ειδικότερα δε της αναγκαιότητας συνεκτίμησης των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων που απολαύουν επιχειρήσεις από τρίτες χώρες. Σε περίπτωση που η Αρχή δεν διαθέτει στοιχεία σχετικά με την χορηγηθείσα ή προτεινόμενη ενίσχυση, μπορεί να στηρίξει την απόφασή της σε περιστασιακά αποδεικτικά στοιχεία.

| 93. | Κατά τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων, η Αρχή μπορεί να χρησιμοποιήσει τις ανακριτικές εξουσίες της (49). |
| --- | --- |

93.

Κατά τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων, η Αρχή μπορεί να χρησιμοποιήσει τις ανακριτικές εξουσίες της (49).

4.6.   Αποφυγή αθέμιτων αρνητικών επιπτώσεων στον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές

4.6.1.   Γενικά ζητήματα

| 94. | Προκειμένου η ενίσχυση Ε&Α&Κ να είναι συμβατή με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ, θα πρέπει, αφενός, οι αρνητικές επιπτώσεις του μέτρου ενίσχυσης όσον αφορά τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και τον αντίκτυπο στις συναλλαγές μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ να είναι περιορισμένες και, αφετέρου, να αντισταθμίζονται από τα θετικά αποτελέσματα όσον αφορά τη συμβολή στην επίτευξη του στόχου κοινού συμφέροντος. |
| --- | --- |

94.

Προκειμένου η ενίσχυση Ε&Α&Κ να είναι συμβατή με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ, θα πρέπει, αφενός, οι αρνητικές επιπτώσεις του μέτρου ενίσχυσης όσον αφορά τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και τον αντίκτυπο στις συναλλαγές μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ να είναι περιορισμένες και, αφετέρου, να αντισταθμίζονται από τα θετικά αποτελέσματα όσον αφορά τη συμβολή στην επίτευξη του στόχου κοινού συμφέροντος.

| 95. | Η Αρχή προσδιορίζει δύο κύριες δυνητικές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και των συναλλαγών μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ που προκαλούνται από ενισχύσεις για Ε&Α&Κ, ήτοι τις στρεβλώσεις της αγοράς προϊόντων και τις επιπτώσεις σχετικά με τον τόπο. Και οι δύο περιπτώσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε ανεπάρκειες ως προς την κατανομή, υποβαθμίζοντας τις οικονομικές επιδόσεις του ΕΟΧ, και σε ζητήματα κατανομής, λόγω του ότι οι ενισχύσεις επηρεάζουν την κατανομή της οικονομικής δραστηριότητας μεταξύ των περιφερειών. |
| --- | --- |

95.

Η Αρχή προσδιορίζει δύο κύριες δυνητικές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και των συναλλαγών μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ που προκαλούνται από ενισχύσεις για Ε&Α&Κ, ήτοι τις στρεβλώσεις της αγοράς προϊόντων και τις επιπτώσεις σχετικά με τον τόπο. Και οι δύο περιπτώσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε ανεπάρκειες ως προς την κατανομή, υποβαθμίζοντας τις οικονομικές επιδόσεις του ΕΟΧ, και σε ζητήματα κατανομής, λόγω του ότι οι ενισχύσεις επηρεάζουν την κατανομή της οικονομικής δραστηριότητας μεταξύ των περιφερειών.

| 96. | Όσον αφορά τις στρεβλώσεις στις αγορές προϊόντων, οι κρατικές ενισχύσεις για Ε&Α&Κ μπορούν να επηρεάσουν τον ανταγωνισμό στις διαδικασίες καινοτομίας και στις αγορές προϊόντων όπου γίνεται η εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων των δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ. |
| --- | --- |

96.

Όσον αφορά τις στρεβλώσεις στις αγορές προϊόντων, οι κρατικές ενισχύσεις για Ε&Α&Κ μπορούν να επηρεάσουν τον ανταγωνισμό στις διαδικασίες καινοτομίας και στις αγορές προϊόντων όπου γίνεται η εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων των δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ.

4.6.1.1.   Επιπτώσεις στις αγορές προϊόντων

| 97. | Οι κρατικές ενισχύσεις για Ε&Α&Κ ενδέχεται να πλήξουν τον ανταγωνισμό στις διαδικασίες καινοτομίας και στις αγορές προϊόντων με τρεις τρόπους, ήτοι στρεβλώνοντας την ανταγωνιστική διαδικασία εισόδου και εξόδου, στρεβλώνοντας δυναμικά επενδυτικά κίνητρα και δημιουργώντας ή διατηρώντας ισχύ στην αγορά |
| --- | --- |

97.

Οι κρατικές ενισχύσεις για Ε&Α&Κ ενδέχεται να πλήξουν τον ανταγωνισμό στις διαδικασίες καινοτομίας και στις αγορές προϊόντων με τρεις τρόπους, ήτοι στρεβλώνοντας την ανταγωνιστική διαδικασία εισόδου και εξόδου, στρεβλώνοντας δυναμικά επενδυτικά κίνητρα και δημιουργώντας ή διατηρώντας ισχύ στην αγορά

i)   Στρέβλωση των ανταγωνιστικών διαδικασιών εισόδου και εξόδου

| 98. | Οι ενισχύσεις Ε&Α&Κ ενδέχεται να αποτρέψουν τον μηχανισμό της αγοράς από την επιβράβευση των πλέον αποδοτικών παραγωγών και να ασκούν πίεση στους λιγότερο αποδοτικούς για βελτίωση, αναδιάρθρωση ή έξοδο από την αγορά. Αυτό μπορεί να έχει ως συνέπεια τον εκτοπισμό από την αγορά, λόγω της χορηγούμενης ενίσχυσης, ανταγωνιστών οι οποίοι, υπό άλλες συνθήκες, θα παρέμεναν σε αυτήν ή την παρεμπόδιση της εισόδου τους σε αυτήν εξ αρχής. Αντιστοίχως, οι κρατικές ενισχύσεις μπορούν να αποτρέψουν αναποτελεσματικές επιχειρήσεις από τη εγκατάλειψη της αγοράς ή ακόμη και να τις ενθαρρύνουν να εισέλθουν σε αυτή και να αποκτήσουν μερίδια από ανταγωνιστές που, απουσία ενισχύσεως, θα ήταν αποτελεσματικότεροι. Επομένως, εάν δεν είναι σωστά στοχευμένες, οι ενισχύσεις Ε&Α&Κ ενδέχεται να στηρίξουν αναποτελεσματικές επιχειρήσεις και να οδηγήσουν σε διαρθρώσεις της αγοράς όπου πολλοί φορείς παραμένουν σε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα από το επίπεδο αποτελεσματικότητας. Μακροπρόθεσμα, η παρέμβαση στις ανταγωνιστικές διαδικασίες εισόδου στην αγορά και εξόδου από αυτήν δύναται να καθηλώσει την καινοτομία και να επιβραδύνει τις βελτιώσεις της παραγωγικότητας σε ολόκληρο τον βιομηχανικό κλάδο. |
| --- | --- |

98.

Οι ενισχύσεις Ε&Α&Κ ενδέχεται να αποτρέψουν τον μηχανισμό της αγοράς από την επιβράβευση των πλέον αποδοτικών παραγωγών και να ασκούν πίεση στους λιγότερο αποδοτικούς για βελτίωση, αναδιάρθρωση ή έξοδο από την αγορά. Αυτό μπορεί να έχει ως συνέπεια τον εκτοπισμό από την αγορά, λόγω της χορηγούμενης ενίσχυσης, ανταγωνιστών οι οποίοι, υπό άλλες συνθήκες, θα παρέμεναν σε αυτήν ή την παρεμπόδιση της εισόδου τους σε αυτήν εξ αρχής. Αντιστοίχως, οι κρατικές ενισχύσεις μπορούν να αποτρέψουν αναποτελεσματικές επιχειρήσεις από τη εγκατάλειψη της αγοράς ή ακόμη και να τις ενθαρρύνουν να εισέλθουν σε αυτή και να αποκτήσουν μερίδια από ανταγωνιστές που, απουσία ενισχύσεως, θα ήταν αποτελεσματικότεροι. Επομένως, εάν δεν είναι σωστά στοχευμένες, οι ενισχύσεις Ε&Α&Κ ενδέχεται να στηρίξουν αναποτελεσματικές επιχειρήσεις και να οδηγήσουν σε διαρθρώσεις της αγοράς όπου πολλοί φορείς παραμένουν σε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα από το επίπεδο αποτελεσματικότητας. Μακροπρόθεσμα, η παρέμβαση στις ανταγωνιστικές διαδικασίες εισόδου στην αγορά και εξόδου από αυτήν δύναται να καθηλώσει την καινοτομία και να επιβραδύνει τις βελτιώσεις της παραγωγικότητας σε ολόκληρο τον βιομηχανικό κλάδο.

ii)   Στρέβλωση δυναμικών κινήτρων

| 99. | Η ενίσχυση Ε&Α&Κ ενδέχεται να στρεβλώσει τα δυναμικά επενδυτικά κίνητρα ανταγωνιστών του δικαιούχου της ενίσχυσης. Όταν μια επιχείρηση τυγχάνει ενίσχυσης, αυξάνεται εν γένει η πιθανότητα άσκησης επιτυχημένων δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ από μέρους της, με αποτέλεσμα να έχει αυξημένη παρουσία στην(στις) οικεία(-ες) αγορά(-ές) προϊόντων μελλοντικά. Η αυξημένη αυτή παρουσία μπορεί να οδηγήσει τους ανταγωνιστές στη συρρίκνωση των αρχικών τους επενδυτικών σχεδίων (αποτέλεσμα παραγκωνισμού). |
| --- | --- |

99.

Η ενίσχυση Ε&Α&Κ ενδέχεται να στρεβλώσει τα δυναμικά επενδυτικά κίνητρα ανταγωνιστών του δικαιούχου της ενίσχυσης. Όταν μια επιχείρηση τυγχάνει ενίσχυσης, αυξάνεται εν γένει η πιθανότητα άσκησης επιτυχημένων δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ από μέρους της, με αποτέλεσμα να έχει αυξημένη παρουσία στην(στις) οικεία(-ες) αγορά(-ές) προϊόντων μελλοντικά. Η αυξημένη αυτή παρουσία μπορεί να οδηγήσει τους ανταγωνιστές στη συρρίκνωση των αρχικών τους επενδυτικών σχεδίων (αποτέλεσμα παραγκωνισμού).

| 100. | Επιπλέον, η παρουσία της ενίσχυσης μπορεί να εφησυχάσει τους δυνάμει δικαιούχους ή να τους καταστήσει περισσότερο ριψοκίνδυνους. Είναι πιθανό, στην περίπτωση αυτή, ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος στη συνολική επίδοση του κλάδου να είναι αρνητικός. Επομένως, οι ενισχύσεις Ε&Α&Κ, εφόσον δεν είναι σωστά στοχευμένες, ενδέχεται να στηρίξουν αναποτελεσματικές επιχειρήσεις και να οδηγήσουν σε διαρθρώσεις της αγοράς όπου πολλοί φορείς παραμένουν σε επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από το επίπεδο αποτελεσματικότητας. |
| --- | --- |

100.

Επιπλέον, η παρουσία της ενίσχυσης μπορεί να εφησυχάσει τους δυνάμει δικαιούχους ή να τους καταστήσει περισσότερο ριψοκίνδυνους. Είναι πιθανό, στην περίπτωση αυτή, ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος στη συνολική επίδοση του κλάδου να είναι αρνητικός. Επομένως, οι ενισχύσεις Ε&Α&Κ, εφόσον δεν είναι σωστά στοχευμένες, ενδέχεται να στηρίξουν αναποτελεσματικές επιχειρήσεις και να οδηγήσουν σε διαρθρώσεις της αγοράς όπου πολλοί φορείς παραμένουν σε επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από το επίπεδο αποτελεσματικότητας.

iii)   Δημιουργία ή διατήρηση ισχύος στην αγορά

| 101. | Οι ενισχύσεις για Ε&Α&Κ μπορούν να προκαλέσουν στρεβλώσεις ως προς την αύξηση ή τη διατήρηση της ισχύος στην αγορά σε αγορές προϊόντων. Η ισχύς στην αγορά συνίσταται στη δυνατότητα επηρεασμού των τιμών της αγοράς, της παραγωγής, της ποικιλίας ή της ποιότητας των προϊόντων και υπηρεσιών, ή άλλων παραμέτρων του ανταγωνισμού για σημαντική χρονική περίοδο, εις βάρος των καταναλωτών. Ακόμη και όταν οι ενισχύσεις δεν συμβάλλουν άμεσα στην αύξηση της ισχύος στην αγορά, μπορεί να οδηγήσουν σε αυτό το αποτέλεσμα έμμεσα, με την αποθάρρυνση της επέκτασης των υφιστάμενων ανταγωνιστών ή με τη δημιουργία κινήτρων για την έξοδό τους ή την αποθάρρυνση της εισόδου νέων ανταγωνιστών. |
| --- | --- |

101.

Οι ενισχύσεις για Ε&Α&Κ μπορούν να προκαλέσουν στρεβλώσεις ως προς την αύξηση ή τη διατήρηση της ισχύος στην αγορά σε αγορές προϊόντων. Η ισχύς στην αγορά συνίσταται στη δυνατότητα επηρεασμού των τιμών της αγοράς, της παραγωγής, της ποικιλίας ή της ποιότητας των προϊόντων και υπηρεσιών, ή άλλων παραμέτρων του ανταγωνισμού για σημαντική χρονική περίοδο, εις βάρος των καταναλωτών. Ακόμη και όταν οι ενισχύσεις δεν συμβάλλουν άμεσα στην αύξηση της ισχύος στην αγορά, μπορεί να οδηγήσουν σε αυτό το αποτέλεσμα έμμεσα, με την αποθάρρυνση της επέκτασης των υφιστάμενων ανταγωνιστών ή με τη δημιουργία κινήτρων για την έξοδό τους ή την αποθάρρυνση της εισόδου νέων ανταγωνιστών.

4.6.1.2.   Επιπτώσεις στις εμπορικές συναλλαγές και στην επιλογή τοποθεσίας

| 102. | Οι κρατικές ενισχύσεις για Ε&Α&Κ δύνανται να προκαλέσουν επίσης στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, όταν επηρεάζουν την επιλογή τόπου. Οι στρεβλώσεις αυτές ενδέχεται να ανακύπτουν μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ, είτε όταν οι εταιρείες ανταγωνίζονται μεταξύ τους σε διασυνοριακό επίπεδο, είτε όταν εξετάζουν διάφορους τόπους. Οι ενισχύσεις που αποσκοπούν στη μετεγκατάσταση μιας δραστηριότητας σε άλλη περιοχή εντός του ΕΟΧ ενδέχεται να μην προκαλούν άμεση στρέβλωση στην αγορά προϊόντων, αλλά έχουν ως συνέπεια τη μετατόπιση δραστηριοτήτων ή επενδύσεων από μία περιοχή σε άλλη. |
| --- | --- |

102.

Οι κρατικές ενισχύσεις για Ε&Α&Κ δύνανται να προκαλέσουν επίσης στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, όταν επηρεάζουν την επιλογή τόπου. Οι στρεβλώσεις αυτές ενδέχεται να ανακύπτουν μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ, είτε όταν οι εταιρείες ανταγωνίζονται μεταξύ τους σε διασυνοριακό επίπεδο, είτε όταν εξετάζουν διάφορους τόπους. Οι ενισχύσεις που αποσκοπούν στη μετεγκατάσταση μιας δραστηριότητας σε άλλη περιοχή εντός του ΕΟΧ ενδέχεται να μην προκαλούν άμεση στρέβλωση στην αγορά προϊόντων, αλλά έχουν ως συνέπεια τη μετατόπιση δραστηριοτήτων ή επενδύσεων από μία περιοχή σε άλλη.

4.6.1.3.   Προφανείς αρνητικές επιπτώσεις

| 103. | Κατ' αρχήν, κάποιο μέτρο ενίσχυσης και το πλαίσιο στο οποίο αυτό εφαρμόζεται πρέπει να αναλύονται ώστε να προσδιορίζεται ο βαθμός στον οποίο μπορεί να θεωρηθεί ότι το μέτρο προκαλεί στρεβλώσεις. Ωστόσο, μπορούν να εντοπιστούν περιπτώσεις κατά τις οποίες οι αρνητικές συνέπειες υπερβαίνουν προδήλως οποιαδήποτε θετικά αποτελέσματα, με αποτέλεσμα ενισχύσεις να μην μπορούν να θεωρηθούν συμβατές με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ. |
| --- | --- |

103.

Κατ' αρχήν, κάποιο μέτρο ενίσχυσης και το πλαίσιο στο οποίο αυτό εφαρμόζεται πρέπει να αναλύονται ώστε να προσδιορίζεται ο βαθμός στον οποίο μπορεί να θεωρηθεί ότι το μέτρο προκαλεί στρεβλώσεις. Ωστόσο, μπορούν να εντοπιστούν περιπτώσεις κατά τις οποίες οι αρνητικές συνέπειες υπερβαίνουν προδήλως οποιαδήποτε θετικά αποτελέσματα, με αποτέλεσμα ενισχύσεις να μην μπορούν να θεωρηθούν συμβατές με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ.

| 104. | Ειδικότερα, σύμφωνα με τις γενικές αρχές της συμφωνίας ΕΟΧ, οι κρατικές ενισχύσεις δεν μπορούν να θεωρηθούν συμβατές με τη συμφωνία ΕΟΧ αν το μέτρο ενίσχυσης δημιουργεί διακρίσεις σε βαθμό που δεν δικαιολογείται από τον χαρακτήρα της κρατικής ενίσχυσης. Όπως εξηγείται στην ενότητα 3, η Αρχή δεν θα επιτρέπει, επομένως, οποιοδήποτε μέτρο στην περίπτωση που το μέτρο αυτό ή οι όροι που το συνοδεύουν επιφέρουν μη διαχωρίσιμη παραβίαση της συμφωνίας ΕΟΧ. Αυτό ισχύει ιδίως στην περίπτωση μέτρων ενίσχυσης στα οποία η χορήγηση ενίσχυσης υπόκειται στην υποχρέωση του δικαιούχου να διατηρεί κεντρική έδρα στο οικείο κράτος της ΕΖΕΣ (ή να έχει τις κύριες εγκαταστάσεις του στο εν λόγω κράτος της ΕΖΕΣ) ή να χρησιμοποιεί εθνικά προϊόντα ή υπηρεσίες, καθώς και μέτρων ενίσχυσης που περιορίζουν τη δυνατότητα του δικαιούχου να εκμεταλλεύεται τα αποτελέσματα της Ε&Α&Κ σε άλλα κράτη του ΕΟΧ. |
| --- | --- |

104.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τις γενικές αρχές της συμφωνίας ΕΟΧ, οι κρατικές ενισχύσεις δεν μπορούν να θεωρηθούν συμβατές με τη συμφωνία ΕΟΧ αν το μέτρο ενίσχυσης δημιουργεί διακρίσεις σε βαθμό που δεν δικαιολογείται από τον χαρακτήρα της κρατικής ενίσχυσης. Όπως εξηγείται στην ενότητα 3, η Αρχή δεν θα επιτρέπει, επομένως, οποιοδήποτε μέτρο στην περίπτωση που το μέτρο αυτό ή οι όροι που το συνοδεύουν επιφέρουν μη διαχωρίσιμη παραβίαση της συμφωνίας ΕΟΧ. Αυτό ισχύει ιδίως στην περίπτωση μέτρων ενίσχυσης στα οποία η χορήγηση ενίσχυσης υπόκειται στην υποχρέωση του δικαιούχου να διατηρεί κεντρική έδρα στο οικείο κράτος της ΕΖΕΣ (ή να έχει τις κύριες εγκαταστάσεις του στο εν λόγω κράτος της ΕΖΕΣ) ή να χρησιμοποιεί εθνικά προϊόντα ή υπηρεσίες, καθώς και μέτρων ενίσχυσης που περιορίζουν τη δυνατότητα του δικαιούχου να εκμεταλλεύεται τα αποτελέσματα της Ε&Α&Κ σε άλλα κράτη του ΕΟΧ.

| 105. | Ομοίως, δεν θα θεωρούνται συμβατές οι ενισχύσεις που οδηγούν αποκλειστικά στην αλλαγή του τόπου διεξαγωγής των δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ εντός του ΕΟΧ χωρίς να αλλάζει η φύση, το μέγεθος ή το πεδίο εφαρμογής του έργου. |
| --- | --- |

105.

Ομοίως, δεν θα θεωρούνται συμβατές οι ενισχύσεις που οδηγούν αποκλειστικά στην αλλαγή του τόπου διεξαγωγής των δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ εντός του ΕΟΧ χωρίς να αλλάζει η φύση, το μέγεθος ή το πεδίο εφαρμογής του έργου.

4.6.2.   Καθεστώτα ενισχύσεων

| 106. | Για να είναι συμβατά με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ, τα κοινοποιήσιμα καθεστώτα ενισχύσεων δεν πρέπει να προκαλούν σημαντικές στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές. Συγκεκριμένα, ακόμη και στην περίπτωση που θεωρηθεί ότι οι στρεβλώσεις περιορίζονται σε μεμονωμένες περιπτώσεις (υπό την προϋπόθεση ότι η ενίσχυση είναι απαραίτητη και αναλογική για την επίτευξη του κοινού στόχου), τα καθεστώτα ενδέχεται σε σωρευτική βάση να εξακολουθούν να οδηγούν σε υψηλά επίπεδα στρεβλώσεων. Τέτοιες στρεβλώσεις ενδέχεται, παραδείγματος χάριν, να προκύψουν από ενισχύσεις που επηρεάζουν αρνητικά τα δυναμικά κίνητρα καινοτομίας των ανταγωνιστών. Στην περίπτωση ενός καθεστώτος που επικεντρώνεται σε ορισμένους κλάδους, ο κίνδυνος τέτοιων στρεβλώσεων είναι ακόμη πιο έντονος. |
| --- | --- |

106.

Για να είναι συμβατά με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ, τα κοινοποιήσιμα καθεστώτα ενισχύσεων δεν πρέπει να προκαλούν σημαντικές στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές. Συγκεκριμένα, ακόμη και στην περίπτωση που θεωρηθεί ότι οι στρεβλώσεις περιορίζονται σε μεμονωμένες περιπτώσεις (υπό την προϋπόθεση ότι η ενίσχυση είναι απαραίτητη και αναλογική για την επίτευξη του κοινού στόχου), τα καθεστώτα ενδέχεται σε σωρευτική βάση να εξακολουθούν να οδηγούν σε υψηλά επίπεδα στρεβλώσεων. Τέτοιες στρεβλώσεις ενδέχεται, παραδείγματος χάριν, να προκύψουν από ενισχύσεις που επηρεάζουν αρνητικά τα δυναμικά κίνητρα καινοτομίας των ανταγωνιστών. Στην περίπτωση ενός καθεστώτος που επικεντρώνεται σε ορισμένους κλάδους, ο κίνδυνος τέτοιων στρεβλώσεων είναι ακόμη πιο έντονος.

| 107. | Με την επιφύλαξη του σημείου 122, τα κράτη της ΕΖΕΣ οφείλουν, ως εκ τούτου, να αποδεικνύουν ότι τυχόν αρνητικές επιπτώσεις θα περιορίζονται στο ελάχιστο, λαμβάνοντας υπόψη, για παράδειγμα, το μέγεθος των σχετικών έργων, τα μεμονωμένα και σωρευτικά ποσά των ενισχύσεων, τον αριθμό των αναμενόμενων δικαιούχων, καθώς και τα χαρακτηριστικά των κλάδων-στόχων. Για να είναι σε θέση η Αρχή να εκτιμήσει τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις των κοινοποιήσιμων καθεστώτων ενίσχυσης, το κράτος της ΕΖΕΣ δύναται να υποβάλει οιαδήποτε εκτίμηση επιπτώσεων, καθώς και εκ των υστέρων αξιολογήσεις που διενεργήθηκαν για παρόμοια προγενέστερα καθεστώτα. |
| --- | --- |

107.

Με την επιφύλαξη του σημείου 122, τα κράτη της ΕΖΕΣ οφείλουν, ως εκ τούτου, να αποδεικνύουν ότι τυχόν αρνητικές επιπτώσεις θα περιορίζονται στο ελάχιστο, λαμβάνοντας υπόψη, για παράδειγμα, το μέγεθος των σχετικών έργων, τα μεμονωμένα και σωρευτικά ποσά των ενισχύσεων, τον αριθμό των αναμενόμενων δικαιούχων, καθώς και τα χαρακτηριστικά των κλάδων-στόχων. Για να είναι σε θέση η Αρχή να εκτιμήσει τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις των κοινοποιήσιμων καθεστώτων ενίσχυσης, το κράτος της ΕΖΕΣ δύναται να υποβάλει οιαδήποτε εκτίμηση επιπτώσεων, καθώς και εκ των υστέρων αξιολογήσεις που διενεργήθηκαν για παρόμοια προγενέστερα καθεστώτα.

4.6.3.   Πρόσθετοι όροι για τις μεμονωμένες ενισχύσεις

4.6.3.1.   Στρεβλώσεις στις αγορές προϊόντων

| 108. | Στην περίπτωση κοινοποιήσιμων μεμονωμένων ενισχύσεων, για να είναι σε θέση η Αρχή να εντοπίσει και να αξιολογήσει δυνητικές στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές, τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να παράσχουν πληροφορίες για i) τις αγορές προϊόντων των σχετικών προϊόντων, ήτοι τις αγορές που επηρεάζονται από τη μεταβολή στη συμπεριφορά του δικαιούχου της ενίσχυσης, και ii) τους ανταγωνιστές και τους πελάτες ή τους καταναλωτές που επηρεάζονται. |
| --- | --- |

108.

Στην περίπτωση κοινοποιήσιμων μεμονωμένων ενισχύσεων, για να είναι σε θέση η Αρχή να εντοπίσει και να αξιολογήσει δυνητικές στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές, τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να παράσχουν πληροφορίες για i) τις αγορές προϊόντων των σχετικών προϊόντων, ήτοι τις αγορές που επηρεάζονται από τη μεταβολή στη συμπεριφορά του δικαιούχου της ενίσχυσης, και ii) τους ανταγωνιστές και τους πελάτες ή τους καταναλωτές που επηρεάζονται.

| 109. | Αξιολογώντας τις αρνητικές επιπτώσεις του μέτρου ενίσχυσης, η Αρχή θα επικεντρωθεί στην ανάλυση των στρεβλώσεων που προκαλεί η ενίσχυση Ε&Α&Κ στον ανταγωνισμό μεταξύ επιχειρήσεων στη σχετική αγορά προϊόντων. Η Αρχή θα δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα στους κινδύνους για τον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές που είναι ιδιαίτερα πιθανό να προκύψουν στο εγγύς μέλλον. |
| --- | --- |

109.

Αξιολογώντας τις αρνητικές επιπτώσεις του μέτρου ενίσχυσης, η Αρχή θα επικεντρωθεί στην ανάλυση των στρεβλώσεων που προκαλεί η ενίσχυση Ε&Α&Κ στον ανταγωνισμό μεταξύ επιχειρήσεων στη σχετική αγορά προϊόντων. Η Αρχή θα δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα στους κινδύνους για τον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές που είναι ιδιαίτερα πιθανό να προκύψουν στο εγγύς μέλλον.

| 110. | Στο βαθμό που συγκεκριμένη καινοτόμος δραστηριότητα θα συνδεθεί με πολλαπλές μελλοντικές αγορές προϊόντων, οι επιπτώσεις της κρατικής ενίσχυσης θα εξετάζονται για όλες τις σχετικές αγορές. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ, παραδείγματος χάριν υπό μορφήν δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, αποτελούν αντικείμενο συναλλαγών σε αγορές τεχνολογίας, παραδείγματος χάριν μέσω της χορήγησης αδειών εκμετάλλευσης για διπλώματα ευρεσιτεχνίας ή για συναλλαγές. Στις περιπτώσεις αυτές, η Αρχή δύναται να εξετάζει επίσης τις επιπτώσεις της ενίσχυσης στον ανταγωνισμό στις αγορές τεχνολογίας. |
| --- | --- |

110.

Στο βαθμό που συγκεκριμένη καινοτόμος δραστηριότητα θα συνδεθεί με πολλαπλές μελλοντικές αγορές προϊόντων, οι επιπτώσεις της κρατικής ενίσχυσης θα εξετάζονται για όλες τις σχετικές αγορές. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ, παραδείγματος χάριν υπό μορφήν δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, αποτελούν αντικείμενο συναλλαγών σε αγορές τεχνολογίας, παραδείγματος χάριν μέσω της χορήγησης αδειών εκμετάλλευσης για διπλώματα ευρεσιτεχνίας ή για συναλλαγές. Στις περιπτώσεις αυτές, η Αρχή δύναται να εξετάζει επίσης τις επιπτώσεις της ενίσχυσης στον ανταγωνισμό στις αγορές τεχνολογίας.

| 111. | Η Αρχή χρησιμοποιεί διάφορα κριτήρια για την αξιολόγηση των δυνητικών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, ήτοι τη στρέβλωση των δυναμικών κινήτρων, τη δημιουργία ή τη διαχείριση ισχύος στην αγορά και τη διατήρηση αναποτελεσματικών διαρθρώσεων της αγοράς. |
| --- | --- |

111.

Η Αρχή χρησιμοποιεί διάφορα κριτήρια για την αξιολόγηση των δυνητικών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, ήτοι τη στρέβλωση των δυναμικών κινήτρων, τη δημιουργία ή τη διαχείριση ισχύος στην αγορά και τη διατήρηση αναποτελεσματικών διαρθρώσεων της αγοράς.

i)   Στρέβλωση δυναμικών κινήτρων

| 112. | Στην ανάλυσή της για την ενδεχόμενη στρέβλωση δυναμικών κινήτρων, η Αρχή εξετάζει τα ακόλουθα στοιχεία:
  —   
  Ανάπτυξη της αγοράς
  : όσο περισσότερο αναμένεται να αναπτυχθεί στο μέλλον η αγορά, τόσο λιγότερο πιθανό είναι να επηρεαστούν αρνητικά τα κίνητρα των ανταγωνιστών από την ενίσχυση, δεδομένου ότι εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές ευκαιρίες ανάπτυξης μιας κερδοφόρας επιχείρησης·
  —   
  Ύψος της ενίσχυσης
  : τα μέτρα ενίσχυσης που προβλέπουν σημαντικά ποσά ενίσχυσης είναι πιθανότερο να έχουν σημαντικά αποτελέσματα παραγκωνισμού. Η σημασία του ποσού της ενίσχυσης υπολογίζεται κυρίως σε σχέση με το ποσό που δαπανούν οι κύριοι παράγοντες της αγοράς για ανάλογα έργα·
  —   
  Εγγύτητα στην αγορά/κατηγορία της ενίσχυσης
  : όσο εγγύτερες στην αγορά είναι οι δραστηριότητες που αφορά το μέτρο ενίσχυσης, τόσο πιθανότερο είναι να προκύψουν σημαντικά αποτελέσματα παραγκωνισμού·
  —   
  Ανοικτή διαδικασία επιλογής
  : όταν η ενίσχυση χορηγείται βάσει διαφανών και αντικειμενικών κριτηρίων που δεν ενέχουν διακρίσεις, η αντιμετώπιση εκ μέρους της Αρχής είναι θετικότερη·
  —   
  Φραγμοί εξόδου
  : οι ανταγωνιστές είναι πιο επιρρεπείς να διατηρήσουν, ακόμη και να αυξήσουν, τα επενδυτικά τους έργα, όταν οι φραγμοί εξόδου από τη διαδικασία καινοτομίας είναι υψηλοί. Αυτό μπορεί να συμβαίνει όταν οι προηγούμενες επενδύσεις πολλών ανταγωνιστών είναι «κλειδωμένες» σε μια συγκεκριμένη τροχιά Ε&Α&Κ.
  —   
  Κίνητρα ανταγωνισμού για μια μελλοντική αγορά
  : Οι ενισχύσεις Ε&Α&Κ μπορούν να οδηγήσουν σε μια κατάσταση όπου οι ανταγωνιστές του δικαιούχου της ενίσχυσης θα παραιτούνται από τον ανταγωνισμό για μια μελλοντική αγορά στην οποία «ο νικητής κερδίζει τα πάντα», επειδή το πλεονέκτημα που θα παρέχει η ενίσχυση, σε όρους τεχνολογικής προόδου, οικονομιών κλίμακας, αποτελεσμάτων δικτύωσης ή χρονισμού, θα μειώνει τις πιθανότητές τους να εισέλθουν με πιθανότητες επιτυχίας στη συγκεκριμένη μελλοντική αγορά.
  —   
  Διαφοροποίηση των προϊόντων και ένταση του ανταγωνισμού
  : όταν η καινοτομία ως προς το προϊόν συνίσταται μάλλον στην ανάπτυξη διαφοροποιημένων προϊόντων, π.χ. όσον αφορά τα εμπορικά σήματα, τα πρότυπα, τις τεχνολογίες ή τις ομάδες καταναλωτών, είναι λιγότερο πιθανό να επηρεαστούν οι ανταγωνιστές αρνητικά. Το ίδιο ισχύει και όταν υπάρχουν πολλοί πραγματικοί ανταγωνιστές στην αγορά. |
| --- | --- |

112.

Στην ανάλυσή της για την ενδεχόμενη στρέβλωση δυναμικών κινήτρων, η Αρχή εξετάζει τα ακόλουθα στοιχεία:

—   
  Ανάπτυξη της αγοράς
  : όσο περισσότερο αναμένεται να αναπτυχθεί στο μέλλον η αγορά, τόσο λιγότερο πιθανό είναι να επηρεαστούν αρνητικά τα κίνητρα των ανταγωνιστών από την ενίσχυση, δεδομένου ότι εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές ευκαιρίες ανάπτυξης μιας κερδοφόρας επιχείρησης·

—   
  Ύψος της ενίσχυσης
  : τα μέτρα ενίσχυσης που προβλέπουν σημαντικά ποσά ενίσχυσης είναι πιθανότερο να έχουν σημαντικά αποτελέσματα παραγκωνισμού. Η σημασία του ποσού της ενίσχυσης υπολογίζεται κυρίως σε σχέση με το ποσό που δαπανούν οι κύριοι παράγοντες της αγοράς για ανάλογα έργα·

—   
  Εγγύτητα στην αγορά/κατηγορία της ενίσχυσης
  : όσο εγγύτερες στην αγορά είναι οι δραστηριότητες που αφορά το μέτρο ενίσχυσης, τόσο πιθανότερο είναι να προκύψουν σημαντικά αποτελέσματα παραγκωνισμού·

—   
  Ανοικτή διαδικασία επιλογής
  : όταν η ενίσχυση χορηγείται βάσει διαφανών και αντικειμενικών κριτηρίων που δεν ενέχουν διακρίσεις, η αντιμετώπιση εκ μέρους της Αρχής είναι θετικότερη·

—   
  Φραγμοί εξόδου
  : οι ανταγωνιστές είναι πιο επιρρεπείς να διατηρήσουν, ακόμη και να αυξήσουν, τα επενδυτικά τους έργα, όταν οι φραγμοί εξόδου από τη διαδικασία καινοτομίας είναι υψηλοί. Αυτό μπορεί να συμβαίνει όταν οι προηγούμενες επενδύσεις πολλών ανταγωνιστών είναι «κλειδωμένες» σε μια συγκεκριμένη τροχιά Ε&Α&Κ.

—   
  Κίνητρα ανταγωνισμού για μια μελλοντική αγορά
  : Οι ενισχύσεις Ε&Α&Κ μπορούν να οδηγήσουν σε μια κατάσταση όπου οι ανταγωνιστές του δικαιούχου της ενίσχυσης θα παραιτούνται από τον ανταγωνισμό για μια μελλοντική αγορά στην οποία «ο νικητής κερδίζει τα πάντα», επειδή το πλεονέκτημα που θα παρέχει η ενίσχυση, σε όρους τεχνολογικής προόδου, οικονομιών κλίμακας, αποτελεσμάτων δικτύωσης ή χρονισμού, θα μειώνει τις πιθανότητές τους να εισέλθουν με πιθανότητες επιτυχίας στη συγκεκριμένη μελλοντική αγορά.

—   
  Διαφοροποίηση των προϊόντων και ένταση του ανταγωνισμού
  : όταν η καινοτομία ως προς το προϊόν συνίσταται μάλλον στην ανάπτυξη διαφοροποιημένων προϊόντων, π.χ. όσον αφορά τα εμπορικά σήματα, τα πρότυπα, τις τεχνολογίες ή τις ομάδες καταναλωτών, είναι λιγότερο πιθανό να επηρεαστούν οι ανταγωνιστές αρνητικά. Το ίδιο ισχύει και όταν υπάρχουν πολλοί πραγματικοί ανταγωνιστές στην αγορά.

ii)   Δημιουργία ή διατήρηση ισχύος στην αγορά

| 113. | Η Αρχή ανησυχεί κυρίως για μέτρα Ε&Α&Κ που επιτρέπουν στον δικαιούχο της ενίσχυσης να αυξήσει την ισχύ που κατέχει σε υφιστάμενες αγορές προϊόντων ή να τη μεταφέρει σε μελλοντικές αγορές προϊόντων. Συνεπώς, η Αρχή δεν είναι πιθανόν να εντοπίσει προβλήματα ανταγωνισμού σχετικά με ισχύ στην αγορά σε περιπτώσεις όπου ο δικαιούχος της ενίσχυσης έχει μερίδιο αγοράς κάτω του 25 % και σε αγορές όπου ο βαθμός συγκέντρωσης βάσει του δείκτη Herfindahl-Hirschman (HHI) είναι κάτω του 2 000. |
| --- | --- |

113.

Η Αρχή ανησυχεί κυρίως για μέτρα Ε&Α&Κ που επιτρέπουν στον δικαιούχο της ενίσχυσης να αυξήσει την ισχύ που κατέχει σε υφιστάμενες αγορές προϊόντων ή να τη μεταφέρει σε μελλοντικές αγορές προϊόντων. Συνεπώς, η Αρχή δεν είναι πιθανόν να εντοπίσει προβλήματα ανταγωνισμού σχετικά με ισχύ στην αγορά σε περιπτώσεις όπου ο δικαιούχος της ενίσχυσης έχει μερίδιο αγοράς κάτω του 25 % και σε αγορές όπου ο βαθμός συγκέντρωσης βάσει του δείκτη Herfindahl-Hirschman (HHI) είναι κάτω του 2 000.

| 114. | Στην ανάλυσή της για την ισχύ στην αγορά, η Αρχή θα λαμβάνει υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία:
  —   
  Ισχύς του δικαιούχου της ενίσχυσης στην αγορά και διάρθρωση της αγοράς
  : όταν ο δικαιούχος κατέχει ήδη δεσπόζουσα θέση σε μια αγορά προϊόντος, το μέτρο ενίσχυσης μπορεί να ενισχύσει τη θέση αυτή, εξασθενώντας περαιτέρω τις ανταγωνιστικές πιέσεις που μπορούν να ασκήσουν οι ανταγωνιστές στη δικαιούχο επιχείρηση. Κατά τον ίδιο τρόπο, τα μέτρα κρατικής ενίσχυσης μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τις ολιγοπωλιακές αγορές όπου δραστηριοποιούνται ελάχιστοι συντελεστές.
  —   
  Επίπεδο φραγμών εισόδου
  : στον τομέα της Ε&Α&Κ, ενδέχεται να υπάρχουν σημαντικοί φραγμοί για τους νεοεισερχόμενους. Οι φραγμοί αυτοί περιλαμβάνουν νομικούς φραγμούς εισόδου (ιδιαίτερα δικαιώματα όσον αφορά τη διανοητική ιδιοκτησία), οικονομίες κλίμακας και φάσματος, εμπόδια πρόσβασης σε δίκτυα και υποδομές, και άλλους στρατηγικούς φραγμούς για την είσοδο ή την επέκταση·
  —   
  Αγοραστική ισχύς
  : η ισχύς μιας επιχείρησης στην αγορά μπορεί επίσης να περιορίζεται από τη θέση των αγοραστών στην αγορά. Η παρουσία ισχυρών αγοραστών μπορεί να αντισταθμίσει μια ισχυρή θέση στην αγορά, εφόσον οι αγοραστές θα επιδιώξουν να διατηρήσουν έναν ικανοποιητικό ανταγωνισμό στην αγορά·
  —   
  Διαδικασία επιλογής
  : τα μέτρα ενίσχυσης που επιτρέπουν σε επιχειρήσεις με ισχύ στην αγορά να επηρεάζουν την διαδικασία επιλογής, δηλαδή που μπορούν να συστήσουν επιχειρήσεις κατά τη διαδικασία αυτή ή να επηρεάσουν την πορεία της έρευνας κατά τρόπον ώστε να αποκλείει εναλλακτικές δυνατότητες χωρίς δικαιολογία, μπορεί να προβληματίσουν την Αρχή. |
| --- | --- |

114.

Στην ανάλυσή της για την ισχύ στην αγορά, η Αρχή θα λαμβάνει υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία:

—   
  Ισχύς του δικαιούχου της ενίσχυσης στην αγορά και διάρθρωση της αγοράς
  : όταν ο δικαιούχος κατέχει ήδη δεσπόζουσα θέση σε μια αγορά προϊόντος, το μέτρο ενίσχυσης μπορεί να ενισχύσει τη θέση αυτή, εξασθενώντας περαιτέρω τις ανταγωνιστικές πιέσεις που μπορούν να ασκήσουν οι ανταγωνιστές στη δικαιούχο επιχείρηση. Κατά τον ίδιο τρόπο, τα μέτρα κρατικής ενίσχυσης μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τις ολιγοπωλιακές αγορές όπου δραστηριοποιούνται ελάχιστοι συντελεστές.

—   
  Επίπεδο φραγμών εισόδου
  : στον τομέα της Ε&Α&Κ, ενδέχεται να υπάρχουν σημαντικοί φραγμοί για τους νεοεισερχόμενους. Οι φραγμοί αυτοί περιλαμβάνουν νομικούς φραγμούς εισόδου (ιδιαίτερα δικαιώματα όσον αφορά τη διανοητική ιδιοκτησία), οικονομίες κλίμακας και φάσματος, εμπόδια πρόσβασης σε δίκτυα και υποδομές, και άλλους στρατηγικούς φραγμούς για την είσοδο ή την επέκταση·

—   
  Αγοραστική ισχύς
  : η ισχύς μιας επιχείρησης στην αγορά μπορεί επίσης να περιορίζεται από τη θέση των αγοραστών στην αγορά. Η παρουσία ισχυρών αγοραστών μπορεί να αντισταθμίσει μια ισχυρή θέση στην αγορά, εφόσον οι αγοραστές θα επιδιώξουν να διατηρήσουν έναν ικανοποιητικό ανταγωνισμό στην αγορά·

—   
  Διαδικασία επιλογής
  : τα μέτρα ενίσχυσης που επιτρέπουν σε επιχειρήσεις με ισχύ στην αγορά να επηρεάζουν την διαδικασία επιλογής, δηλαδή που μπορούν να συστήσουν επιχειρήσεις κατά τη διαδικασία αυτή ή να επηρεάσουν την πορεία της έρευνας κατά τρόπον ώστε να αποκλείει εναλλακτικές δυνατότητες χωρίς δικαιολογία, μπορεί να προβληματίσουν την Αρχή.

iii)   Διατήρηση αναποτελεσματικών δομών της αγοράς

| 115. | Στην ανάλυσή της σχετικά με τις δομές της αγοράς, η Αρχή θα εξετάζει αν η ενίσχυση χορηγείται σε αγορές με πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα ή σε κλάδους σε παρακμή. Στις περιπτώσεις που η αγορά είναι αναπτυσσόμενη ή που η κρατική ενίσχυση για Ε&Α&Κ είναι πιθανό να μεταβάλει τη συνολική δυναμική ανάπτυξης του τομέα, ιδίως μέσω της εισαγωγής νέων τεχνολογιών, είναι λιγότερο πιθανό να υπάρχουν προβλήματα. |
| --- | --- |

115.

Στην ανάλυσή της σχετικά με τις δομές της αγοράς, η Αρχή θα εξετάζει αν η ενίσχυση χορηγείται σε αγορές με πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα ή σε κλάδους σε παρακμή. Στις περιπτώσεις που η αγορά είναι αναπτυσσόμενη ή που η κρατική ενίσχυση για Ε&Α&Κ είναι πιθανό να μεταβάλει τη συνολική δυναμική ανάπτυξης του τομέα, ιδίως μέσω της εισαγωγής νέων τεχνολογιών, είναι λιγότερο πιθανό να υπάρχουν προβλήματα.

4.6.3.2.   Επιπτώσεις στον τόπο εγκατάστασης

| 116. | Ιδίως στην περίπτωση που η ενίσχυση για Ε&Α&Κ βρίσκεται κοντά στην αγορά, μπορεί να οδηγήσει σε καταστάσεις στις οποίες ορισμένες περιοχές επωφελούνται από περισσότερο ευνοϊκές συνθήκες σε σχέση με την επακόλουθη παραγωγή, ιδίως λόγω του συγκριτικά χαμηλότερου κόστους παραγωγής, ως αποτέλεσμα της ενίσχυσης ή λόγω υψηλότερων επιπέδων δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ που εκτελούνται μέσω της ενίσχυσης. Η κατάσταση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε μετεγκατάσταση επιχειρήσεων στις περιοχές αυτές. |
| --- | --- |

116.

Ιδίως στην περίπτωση που η ενίσχυση για Ε&Α&Κ βρίσκεται κοντά στην αγορά, μπορεί να οδηγήσει σε καταστάσεις στις οποίες ορισμένες περιοχές επωφελούνται από περισσότερο ευνοϊκές συνθήκες σε σχέση με την επακόλουθη παραγωγή, ιδίως λόγω του συγκριτικά χαμηλότερου κόστους παραγωγής, ως αποτέλεσμα της ενίσχυσης ή λόγω υψηλότερων επιπέδων δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ που εκτελούνται μέσω της ενίσχυσης. Η κατάσταση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε μετεγκατάσταση επιχειρήσεων στις περιοχές αυτές.

| 117. | Οι επιπτώσεις στον τόπο εγκατάστασης ενδέχεται να είναι επίσης σημαντικές για τις ερευνητικές υποδομές. Εάν οι ενισχύσεις χρησιμοποιούνται κυρίως για την προσέλκυση μιας υποδομής σε μια συγκεκριμένη περιοχή εις βάρος μιας άλλης, δεν θα συμβάλουν στην προώθηση περαιτέρω δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ στον ΕΟΧ. |
| --- | --- |

117.

Οι επιπτώσεις στον τόπο εγκατάστασης ενδέχεται να είναι επίσης σημαντικές για τις ερευνητικές υποδομές. Εάν οι ενισχύσεις χρησιμοποιούνται κυρίως για την προσέλκυση μιας υποδομής σε μια συγκεκριμένη περιοχή εις βάρος μιας άλλης, δεν θα συμβάλουν στην προώθηση περαιτέρω δραστηριοτήτων Ε&Α&Κ στον ΕΟΧ.

| 118. | Επομένως, στην ανάλυσή της για τις κοινοποιήσιμες μεμονωμένες ενισχύσεις, η Αρχή θα λάβει υπόψη όποια στοιχεία αποδεικνύουν ότι ο δικαιούχος της ενίσχυσης έχει εξετάσει εναλλακτικούς τόπους εγκατάστασης. |
| --- | --- |

118.

Επομένως, στην ανάλυσή της για τις κοινοποιήσιμες μεμονωμένες ενισχύσεις, η Αρχή θα λάβει υπόψη όποια στοιχεία αποδεικνύουν ότι ο δικαιούχος της ενίσχυσης έχει εξετάσει εναλλακτικούς τόπους εγκατάστασης.

4.7.   Διαφάνεια

| 119. | Από την 1η Ιουλίου 2016, και με εξαίρεση τη χορήγηση μεμονωμένων ενισχύσεων κάτω των 500 000 ευρώ, τα κράτη της ΕΖΕΣ οφείλουν να δημοσιεύουν σε γενικό δικτυακό τόπο για τις κρατικές ενισχύσεις, σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο, τουλάχιστον τις ακόλουθες πληροφορίες για κοινοποιηθέντα μέτρα κρατικών ενισχύσεων: το πλήρες κείμενο του καθεστώτος ενισχύσεων και των εκτελεστικών του διατάξεων ή της νομικής βάσης για τις μεμονωμένες ενισχύσεις, ή σχετικό σύνδεσμο· την ταυτότητα της αρχής που χορηγεί την ενίσχυση· την ταυτότητα των επιμέρους δικαιούχων· τη μορφή και το ποσό της ενίσχυσης που χορηγείται σε κάθε δικαιούχο· την ημερομηνία της χορήγησης· τον τύπο του δικαιούχου (ΜΜΕ ή μεγάλη επιχείρηση)· την περιφέρεια στην οποία είναι εγκατεστημένος ο δικαιούχος [σε στατιστική περιφέρεια του επιπέδου 2 (50)]· και τον κυριότερο οικονομικό τομέα στον οποίο ο δικαιούχος ασκεί τις δραστηριότητές του (σε επίπεδο Στατιστικής ονοματολογίας των οικονομικών δραστηριοτήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση NACE) (51). Οι εν λόγω πληροφορίες πρέπει να δημοσιεύονται εντός έξι μηνών από την απόφαση για τη χορήγηση της ενίσχυσης ή, όσον αφορά τα φορολογικά μέτρα, εντός έτους από την ημερομηνία της φορολογικής δήλωσης, να διατηρούνται επί δέκα τουλάχιστον έτη και να διατίθενται χωρίς περιορισμούς στο ευρύ κοινό (52). |
| --- | --- |

119.

Από την 1η Ιουλίου 2016, και με εξαίρεση τη χορήγηση μεμονωμένων ενισχύσεων κάτω των 500 000 ευρώ, τα κράτη της ΕΖΕΣ οφείλουν να δημοσιεύουν σε γενικό δικτυακό τόπο για τις κρατικές ενισχύσεις, σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο, τουλάχιστον τις ακόλουθες πληροφορίες για κοινοποιηθέντα μέτρα κρατικών ενισχύσεων: το πλήρες κείμενο του καθεστώτος ενισχύσεων και των εκτελεστικών του διατάξεων ή της νομικής βάσης για τις μεμονωμένες ενισχύσεις, ή σχετικό σύνδεσμο· την ταυτότητα της αρχής που χορηγεί την ενίσχυση· την ταυτότητα των επιμέρους δικαιούχων· τη μορφή και το ποσό της ενίσχυσης που χορηγείται σε κάθε δικαιούχο· την ημερομηνία της χορήγησης· τον τύπο του δικαιούχου (ΜΜΕ ή μεγάλη επιχείρηση)· την περιφέρεια στην οποία είναι εγκατεστημένος ο δικαιούχος [σε στατιστική περιφέρεια του επιπέδου 2 (50)]· και τον κυριότερο οικονομικό τομέα στον οποίο ο δικαιούχος ασκεί τις δραστηριότητές του (σε επίπεδο Στατιστικής ονοματολογίας των οικονομικών δραστηριοτήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση NACE) (51). Οι εν λόγω πληροφορίες πρέπει να δημοσιεύονται εντός έξι μηνών από την απόφαση για τη χορήγηση της ενίσχυσης ή, όσον αφορά τα φορολογικά μέτρα, εντός έτους από την ημερομηνία της φορολογικής δήλωσης, να διατηρούνται επί δέκα τουλάχιστον έτη και να διατίθενται χωρίς περιορισμούς στο ευρύ κοινό (52).

5.   ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

| 120. | Για να εξασφαλιστεί περαιτέρω ο περιορισμός των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού και του εμπορίου, η Αρχή ενδέχεται να απαιτήσει την εφαρμογή χρονικού περιορισμού για τα κοινοποιήσιμα καθεστώτα ενισχύσεων, καθώς και την αξιολόγηση που αναφέρεται στο σημείο 37. Αξιολογήσεις θα πρέπει να διενεργούνται ιδίως για καθεστώτα με ιδιαίτερα ισχυρές δυνητικές στρεβλώσεις, δηλαδή καθεστώτα που εγκυμονούν κινδύνους σημαντικού περιορισμού του ανταγωνισμού, εάν η εφαρμογή τους δεν αξιολογηθεί σε εύθετο χρόνο. |
| --- | --- |

120.

Για να εξασφαλιστεί περαιτέρω ο περιορισμός των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού και του εμπορίου, η Αρχή ενδέχεται να απαιτήσει την εφαρμογή χρονικού περιορισμού για τα κοινοποιήσιμα καθεστώτα ενισχύσεων, καθώς και την αξιολόγηση που αναφέρεται στο σημείο 37. Αξιολογήσεις θα πρέπει να διενεργούνται ιδίως για καθεστώτα με ιδιαίτερα ισχυρές δυνητικές στρεβλώσεις, δηλαδή καθεστώτα που εγκυμονούν κινδύνους σημαντικού περιορισμού του ανταγωνισμού, εάν η εφαρμογή τους δεν αξιολογηθεί σε εύθετο χρόνο.

| 121. | Δεδομένων των στόχων της και για να αποφευχθεί η δυσανάλογη επιβάρυνση των κρατών της ΕΖΕΣ και των μικρότερων μέτρων ενίσχυσης, η απαίτηση που αναφέρεται στο σημείο 120 θα ισχύει μόνο για καθεστώτα ενίσχυσης με μεγάλους προϋπολογισμούς, που περιλαμβάνουν καινοτόμα χαρακτηριστικά ή όταν προβλέπονται σημαντικές αγοραίες, τεχνολογικές ή κανονιστικές αλλαγές. Η αξιολόγηση πρέπει να διεξάγεται από εμπειρογνώμονα που είναι ανεξάρτητος από την αρχή χορήγησης της ενίσχυσης, βάσει κοινής μεθοδολογίας (53) και να δημοσιεύεται. Τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να κοινοποιούν, μαζί με το σχετικό καθεστώς ενισχύσεων, προσχέδιο αξιολόγησης, το οποίο θα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αξιολόγησης του καθεστώτος από την Αρχή. |
| --- | --- |

121.

Δεδομένων των στόχων της και για να αποφευχθεί η δυσανάλογη επιβάρυνση των κρατών της ΕΖΕΣ και των μικρότερων μέτρων ενίσχυσης, η απαίτηση που αναφέρεται στο σημείο 120 θα ισχύει μόνο για καθεστώτα ενίσχυσης με μεγάλους προϋπολογισμούς, που περιλαμβάνουν καινοτόμα χαρακτηριστικά ή όταν προβλέπονται σημαντικές αγοραίες, τεχνολογικές ή κανονιστικές αλλαγές. Η αξιολόγηση πρέπει να διεξάγεται από εμπειρογνώμονα που είναι ανεξάρτητος από την αρχή χορήγησης της ενίσχυσης, βάσει κοινής μεθοδολογίας (53) και να δημοσιεύεται. Τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να κοινοποιούν, μαζί με το σχετικό καθεστώς ενισχύσεων, προσχέδιο αξιολόγησης, το οποίο θα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αξιολόγησης του καθεστώτος από την Αρχή.

| 122. | Σε περίπτωση καθεστώτων ενισχύσεων που αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία αποκλειστικά λόγω του μεγάλου προϋπολογισμού τους, η Αρχή θα αξιολογεί τη συμβατότητά τους μόνο βάσει του σχεδίου αξιολόγησης. |
| --- | --- |

122.

Σε περίπτωση καθεστώτων ενισχύσεων που αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία αποκλειστικά λόγω του μεγάλου προϋπολογισμού τους, η Αρχή θα αξιολογεί τη συμβατότητά τους μόνο βάσει του σχεδίου αξιολόγησης.

| 123. | Η αξιολόγηση πρέπει να υποβάλλεται στην Αρχή εγκαίρως, ώστε να είναι δυνατή η αξιολόγηση της πιθανής παράτασης του καθεστώτος ενισχύσεων και, σε κάθε περίπτωση, μετά τη λήξη του. Το ακριβές πεδίο εφαρμογής και οι διαδικασίες κάθε αξιολόγησης θα καθορίζονται στην απόφαση έγκρισης του καθεστώτος ενισχύσεων. Κάθε μεταγενέστερο μέτρο ενίσχυσης με παρεμφερή στόχο, συμπεριλαμβανομένης οποιασδήποτε αλλαγής των καθεστώτων ενισχύσεων που αναφέρεται στο σημείο 122, πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα αποτελέσματα της αξιολόγησης. |
| --- | --- |

123.

Η αξιολόγηση πρέπει να υποβάλλεται στην Αρχή εγκαίρως, ώστε να είναι δυνατή η αξιολόγηση της πιθανής παράτασης του καθεστώτος ενισχύσεων και, σε κάθε περίπτωση, μετά τη λήξη του. Το ακριβές πεδίο εφαρμογής και οι διαδικασίες κάθε αξιολόγησης θα καθορίζονται στην απόφαση έγκρισης του καθεστώτος ενισχύσεων. Κάθε μεταγενέστερο μέτρο ενίσχυσης με παρεμφερή στόχο, συμπεριλαμβανομένης οποιασδήποτε αλλαγής των καθεστώτων ενισχύσεων που αναφέρεται στο σημείο 122, πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα αποτελέσματα της αξιολόγησης.

6.   ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ

| 124. | Σύμφωνα με τη συμφωνία περί Εποπτείας και Δικαστηρίου και την ενοποιημένη έκδοση της απόφασης της Αρχής αριθ. 195/04/COL (54), τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις στην Αρχή. |
| --- | --- |

124.

Σύμφωνα με τη συμφωνία περί Εποπτείας και Δικαστηρίου και την ενοποιημένη έκδοση της απόφασης της Αρχής αριθ. 195/04/COL (54), τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις στην Αρχή.

| 125. | Τα κράτη της ΕΖΕΣ οφείλουν επίσης να τηρούν λεπτομερή αρχεία σχετικά με όλα τα μέτρα ενίσχυσης. Τα αρχεία αυτά πρέπει να περιλαμβάνουν όλες τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για να αποδεικνύεται ότι έχουν τηρηθεί οι όροι που αφορούν τις επιλέξιμες δαπάνες και τις ανώτατες εντάσεις ενισχύσεις. Τα αρχεία αυτά πρέπει να φυλάσσονται επί δέκα έτη από την ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης και να επιδίδονται στην Αρχή κατόπιν σχετικής αιτήσεως. |
| --- | --- |

125.

Τα κράτη της ΕΖΕΣ οφείλουν επίσης να τηρούν λεπτομερή αρχεία σχετικά με όλα τα μέτρα ενίσχυσης. Τα αρχεία αυτά πρέπει να περιλαμβάνουν όλες τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για να αποδεικνύεται ότι έχουν τηρηθεί οι όροι που αφορούν τις επιλέξιμες δαπάνες και τις ανώτατες εντάσεις ενισχύσεις. Τα αρχεία αυτά πρέπει να φυλάσσονται επί δέκα έτη από την ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης και να επιδίδονται στην Αρχή κατόπιν σχετικής αιτήσεως.

7.   ΕΦΑΡΜΟΣΙΜΟΤΗΤΑ

| 126. | Η Αρχή θα εφαρμόσει τις αρχές που ορίζουν οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση της συμβατότητας του συνόλου των κοινοποιημένων ενισχύσεων για Ε&Α&Κ για τις οποίες καλείται να λάβει απόφαση μετά την ημερομηνία έγκρισης αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών. Οι παράνομες ενισχύσεις για Ε&Α&Κ θα αξιολογούνται σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κατά την ημερομηνία χορήγησης των ενισχύσεων κανόνες. |
| --- | --- |

126.

Η Αρχή θα εφαρμόσει τις αρχές που ορίζουν οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση της συμβατότητας του συνόλου των κοινοποιημένων ενισχύσεων για Ε&Α&Κ για τις οποίες καλείται να λάβει απόφαση μετά την ημερομηνία έγκρισης αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών. Οι παράνομες ενισχύσεις για Ε&Α&Κ θα αξιολογούνται σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κατά την ημερομηνία χορήγησης των ενισχύσεων κανόνες.

| 127. | Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 1 του μέρους Ι του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας ΕΟΧ, η Αρχή προτείνει την τροποποίηση από τα κράτη της ΕΖΕΣ, όταν αυτό είναι απαραίτητο, των υφιστάμενων καθεστώτων ενισχύσεων για Ε&Α&Κ, ώστε να ευθυγραμμιστούν με τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές όχι αργότερα από την 1η Ιανουαρίου 2015. |
| --- | --- |

127.

Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 1 του μέρους Ι του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας ΕΟΧ, η Αρχή προτείνει την τροποποίηση από τα κράτη της ΕΖΕΣ, όταν αυτό είναι απαραίτητο, των υφιστάμενων καθεστώτων ενισχύσεων για Ε&Α&Κ, ώστε να ευθυγραμμιστούν με τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές όχι αργότερα από την 1η Ιανουαρίου 2015.

| 128. | Τα κράτη της ΕΖΕΣ καλούνται να διαβιβάσουν τη ρητή και άνευ όρων συγκατάθεσή τους ως προς τα προτεινόμενα στο σημείο 127 ενδεδειγμένα μέτρα εντός δύο μηνών από την ημερομηνία δημοσίευσης αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών στον δικτυακό τόπο της Αρχής (55). Εάν δεν λάβει απάντηση από οποιοδήποτε κράτος της ΕΖΕΣ, η Αρχή θα θεωρήσει ότι το εν λόγω κράτος της ΕΖΕΣ δεν συμφωνεί με τα προταθέντα μέτρα. |
| --- | --- |

128.

Τα κράτη της ΕΖΕΣ καλούνται να διαβιβάσουν τη ρητή και άνευ όρων συγκατάθεσή τους ως προς τα προτεινόμενα στο σημείο 127 ενδεδειγμένα μέτρα εντός δύο μηνών από την ημερομηνία δημοσίευσης αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών στον δικτυακό τόπο της Αρχής (55). Εάν δεν λάβει απάντηση από οποιοδήποτε κράτος της ΕΖΕΣ, η Αρχή θα θεωρήσει ότι το εν λόγω κράτος της ΕΖΕΣ δεν συμφωνεί με τα προταθέντα μέτρα.

8.   ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ

| 129. | Η Αρχή δύναται να αποφασίσει να επανεξετάσει ή να τροποποιήσει τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές, ανά πάσα στιγμή, εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο για λόγους πολιτικής ανταγωνισμού ή για να ληφθούν υπόψη άλλες πολιτικές και διεθνείς δεσμεύσεις του ΕΟΧ ή για οποιαδήποτε άλλη εύλογη αιτία. |
| --- | --- |

129.

Η Αρχή δύναται να αποφασίσει να επανεξετάσει ή να τροποποιήσει τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές, ανά πάσα στιγμή, εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο για λόγους πολιτικής ανταγωνισμού ή για να ληφθούν υπόψη άλλες πολιτικές και διεθνείς δεσμεύσεις του ΕΟΧ ή για οποιαδήποτε άλλη εύλογη αιτία.

---

(1)  Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές αντιστοιχούν στην ανακοίνωση της Επιτροπής «Πλαίσιο σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την έρευνα και ανάπτυξη και την καινοτομία» (ΕΕ C 198 της 27.6.2014, σ. 1).

(2)  Η έρευνα και ανάπτυξη καλύπτεται περαιτέρω από το πρωτόκολλο 31 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα: http://www.efta.int/eea/policy-areas/flanking-horizontal-policies/research-innovation

(3)  Ανακοίνωση της Επιτροπής «Ευρώπη 2020 — Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη», COM(2010) 2020 τελικό, 3.3.2010.

(4)  Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, «Εμβληματική πρωτοβουλία στο πλαίσιο της στρατηγικής Ευρώπη 2020 — Ένωση καινοτομίας», COM(2010) 546 τελικό, 6.10.2010.

(5)  Οι συνολικές δαπάνες Ε&Α στην Ευρωπαϊκή Ένωση (εκ των οποίων περίπου το 1/3 είναι δημόσιες και τα 2/3 είναι ιδιωτικές) ανήλθαν στο 2,06 % του ΑΕΠ το 2012,και αυξήθηκαν κατά 0,24 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2005 (στατιστικά στοιχεία της EUROSTAT για τους βασικούς δείκτες: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/europe_2020_indicators/headline_indicators). Παρόλο που οι ιδιωτικές δαπάνες για Ε&Α αυξήθηκαν ελαφρώς ως ποσοστό του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2008, υπάρχουν, μολαταύτα, μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, των βιομηχανικών κλάδων και των επιμέρους παραγόντων [Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «Research and Innovation performance in EU Member States and Associated Countries 2013» (Επιδόσεις σε επίπεδο έρευνας και καινοτομίας στα κράτη μέλη της ΕΕ και τις συνδεδεμένες χώρες το 2013)].

(6)  Ο όρος «ανεπάρκεια της αγοράς» αναφέρεται σε καταστάσεις στις οποίες οι αγορές δεν μπορούν να παράγουν από μόνες τους, χωρίς παρέμβαση, αποδοτικά αποτελέσματα.

(7)  Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, «Εκσυγχρονισμός των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις (ΕΚΚΕ)», COM (2012) 209 final, 8.5.2012.

(8)  Τέτοια χρηματοδότηση είναι αυτή που παρέχεται στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» ή του προγράμματος της ΕΕ για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (COSME). Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2013, για τη θέσπιση του προγράμματος-πλαισίου Ορίζων 2020) για την έρευνα και την καινοτομία (2014-2020) και την κατάργηση της απόφασης αριθ. 1982/2006/ΕΚ (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 104), ενσωματώθηκε, ως σημείο 1 στο πρωτόκολλο της συμφωνίας για τον ΕΟΧ με την απόφαση 109/2014 της 16.5.2014 (δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη). Το COSME είναι ένα από τα προγράμματος της ΕΕ που εξετάζεται ή προβλέπεται να ενσωματωθεί στη συμφωνία για τον ΕΟΧ. Ο πλήρης κατάλογος των προγραμμάτων που παρουσιάζουν πιθανό ενδιαφέρον για τη συμφωνία για τον ΕΟΧ βρίσκεται στη διεύθυνση: http://www.efta.int/eea/eu-programmes

(9)  Ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (ΕΕ L 97 της 15.4.2005, σ. 41 και συμπλήρωμα ΕΟΧ αριθ. 18 της 14.4.2005, σ. 1), όπως παρατάθηκε με την απόφαση της Αρχής αριθ. 438/12/COL (ΕΕ L 190 της 11.7.2013, σ. 91 και συμπλήρωμα ΕΟΧ αριθ. της 11.7.2013, σ. 15).

(10)  Βλέπε συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-244/93 και T-486/93 TWD Textilwerke Deggendorf GmbH κατά Επιτροπής, Συλλογή 1995, σ. II-02265.

(11)  Η Αρχή θεωρεί χρήσιμο να διατηρήσει διάφορες κατηγορίες δραστηριοτήτων Ε&Α ανεξάρτητα από το γεγονός ότι οι δραστηριότητες αυτές μπορεί να ακολουθούν ένα διαδραστικό πρότυπο αντί για ένα γραμμικό πρότυπο.

(12)  Οι βασικές τεχνολογίες γενικής εφαρμογής ορίζονται και καθορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Ευρωπαϊκή στρατηγική για βασικές τεχνολογίες γενικής εφαρμογής — γέφυρα για ανάπτυξη και απασχόληση», COM (2012) 341 final, 26.6.2012.

(13)  Τα κριτήρια για την ανάλυση της συμβατότητας με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ κρατικών ενισχύσεων για την προώθηση της εκτέλεσης σημαντικών έργων κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, συμπεριλαμβανομένων των ενισχύσεων για Ε&Α&Κ πρέπει να αξιολογούνται βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο β) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Η Αρχή μπορεί να παράσχει κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση των μέτρων κρατικών ενισχύσεων που χορηγούνται σε σημαντικά έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής «Κριτήρια για την ανάλυση της συμβατότητας με την εσωτερική αγορά των κρατικών ενισχύσεων για την προώθηση της υλοποίησης σημαντικών έργων κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος» (ΕΕ C 188 της 20.6.2014, σ. 4).

(14)  Βλέπε τις κατευθυντήριες γραμμές της Αρχής σχετικά με τα επιτόκια αναφοράς και προεξόφλησης (ΕΕ L 105 της 21.4.2011, σ. 32 και συμπλήρωμα ΕΟΧ αριθ. 23 της 21.4.2011, σ. 1).

(15)  Βλέπε άρθρο 2 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 723/2009 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2009, σχετικά με κοινοτικό νομικό πλαίσιο για την κοινοπραξία ευρωπαϊκής ερευνητικής υποδομής (ΚΕΕΥ) (ΕΕ L 206 της 8.8.2009, σ. 1).

(16)  Ορισμός των πολύ μικρών, των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) (ΕΕ L 36 της 5.2.2009, σ. 62 και συμπλήρωμα ΕΟΧ αριθ. της 5.2.2009, σ. 1).

(17)  Υπόθεση C-118/85, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 1987, σ. 2599, σκέψη 7· Υπόθεση C-35/96 Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 1998, σ. I-3851, σκέψη 36· Υπόθεση C-309/99, Wouters, Συλλογή 2002, σ. I-1577, σκέψη 46.

(18)  Υπόθεση C263/86, Humble and Edel, Συλλογή 1988, σ. 5365, σκέψεις 9-10, 15-18· Υπόθεση C-109/92, Wirth, Συλλογή 1993, σ. I-06447, σκέψη 15· και απόφαση του Δικαστηρίου ΕΖΕΣ της 21ης Φεβρουαρίου 2008 στην υπόθεση E-5/07, Private Barnehagers Landsforbund, Συλλογή αποφάσεων του Δικαστηρίου ΕΖΕΣ [2008] σ. 62.

(19)  Βλέπε για παράδειγμα τις υποθέσεις NN54/2006, Přerov logistics College, και N 343/2008, Μεμονωμένη ενίσχυση στο College of Nyíregyháza για την ανάπτυξη του Partium Knowledge Centre.

(20)  Βλέπε σημεία 26-29 των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις στην αντιστάθμιση για παροχή δημόσιας υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος (ΕΕ L 161 της 13.6.2013, σ. 12 και συμπλήρωμα ΕΟΧ αριθ. 34 της 13.6.2013, σ. 1).

(21)  Η επαγγελματική εκπαίδευση του εργατικού δυναμικού, κατά την έννοια των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις όσον αφορά την ενίσχυση για την επαγγελματική εκπαίδευση, δεν θεωρείται μη οικονομική κύρια δραστηριότητα ερευνητικών οργανισμών.

(22)  Η παροχή υπηρεσιών Ε&Α και η Ε&Α που διεξάγεται εκ μέρους επιχειρήσεων δεν θεωρείται ανεξάρτητη Ε&Α.

(23)  Στην περίπτωση που ένας ερευνητικός οργανισμός ή μια ερευνητική υποδομή χρηματοδοτείται με δημόσια και με ιδιωτικά κεφάλαια, η Αρχή θεωρεί ότι στην περίπτωση αυτή η δημόσια χρηματοδότηση που χορηγείται στη σχετική οντότητα για μια συγκεκριμένη λογιστική περίοδο υπερβαίνει το κόστος των μη οικονομικών δραστηριοτήτων που προέκυψε κατά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο.

(24)  Βλέπε υπόθεση C-482/99 Γαλλία κατά Επιτροπής [2002] Συλλογή I-4397, σκέψη 24.

(25)  Όταν ο ερευνητικός οργανισμός ή η ερευνητική υποδομή παρέχει μια συγκεκριμένη υπηρεσία έρευνας ή διενεργεί έρευνα επί συμβάσει για πρώτη φορά εκ μέρους μιας συγκεκριμένης επιχείρησης, σε δοκιμαστική βάση και κατά τη διάρκεια μιας σαφώς περιορισμένης χρονικής περιόδου, η Αρχή θεωρεί συνήθως την τιμή που χρεώνεται ως τιμή της αγοράς όταν η υπηρεσία έρευνας ή η έρευνα επί συμβάσει είναι μοναδική και μπορεί να αποδειχθεί ότι δεν υπάρχει αγορά για αυτή.

(26)  Δεν περιλαμβάνονται στην ανωτέρω περίπτωση συγκεκριμένες συμφωνίες για την αγοραία τιμή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας που προκύπτουν και την αξία των συμμετοχών στο έργο.

(27)  Βλέπε την ανακοίνωση και τα σχετικά έγγραφα εργασίας των υπηρεσιών — Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, «Προ-εμπορικές δημόσιες συμβάσεις: προώθηση της καινοτομίας για την εξασφάλιση βιώσιμων και ποιοτικών δημόσιων υπηρεσιών στην Ευρώπη», COM (2007) 799 τελικό, 14.12.2007.

(28)  Βλέπε άρθρο 27 της οδηγίας 2014/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με τις δημόσιες προμήθειες, που δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί στη συμφωνία για τον ΕΟΧ, και την κατάργηση της οδηγίας 2004/18/ΕΚ (ΕΕ L 94 της 28.3.2014, σ. 65), που έχει ενσωματωθεί ως σημείο 2 στο παράρτημα XVI (Δημόσιες συμβάσεις) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ με την απόφαση της Μεικτής Επιτροπής του ΕΟΧ αριθ. 68/2006 της 2.6.2006 (ΕΕ L 245 της 7.9.2006, σ. 22 και συμπλήρωμα ΕΟΧ αριθ. 44 της 7.9.2006, σ. 18) και άρθρο 45 της οδηγίας 2014/25/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, που δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί στη συμφωνία για τον ΕΟΧ, και την κατάργηση της οδηγίας 2004/17/EΚ (ΕΕ L 94 της 28.3.2014, σ. 243), που έχει ενσωματωθεί ως σημείο 4 στο παράρτημα XVI (Δημόσιες συμβάσεις) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ με την απόφαση της Μεικτής Επιτροπής του ΕΟΧ αριθ. 68/2006 της 2.6.2006 (ΕΕ L 245 της 7.9.2006, σ. 22 και συμπλήρωμα ΕΟΧ αριθ. 44 της 7.9.2006, σ. 18). Ομοίως, στην περίπτωση της κλειστής διαδικασίας, κατά την έννοια, αντιστοίχως, των άρθρων 28 της οδηγίας 2014/24/EΕ και 46 της οδηγίας 2014/25/EΕ, η Αρχή θεωρεί επίσης ότι δεν χορηγείται κρατική ενίσχυση σε επιχειρήσεις, εκτός εάν δεν επιτρέπεται σε ενδιαφερόμενους παρόχους να υποβάλουν προσφορά χωρίς βάσιμο λόγο.

(29)  Το ίδιο ισχύει επίσης για την περίπτωση κατά την οποία αγοραστές του δημοσίου τομέα παρέχουν καινοτόμες λύσεις προερχόμενες από προηγούμενη δημόσια σύμβαση Ε&Α ή προϊόντα και υπηρεσίες που δεν αφορούν Ε&Α, οι οποίες πρέπει να παρέχονται σε ένα επίπεδο επιδόσεων που απαιτεί καινοτομίες προϊόντων, καινοτομίες διεργασιών ή οργανωτικές καινοτομίες.

(30)  Υπό την επιφύλαξη των διαδικασιών που καλύπτουν τόσο την ανάπτυξη, όσο και τη μετέπειτα αγορά μοναδικών ή εξειδικευμένων προϊόντων και υπηρεσιών.

(31)  Βλέπε για παράδειγμα υπόθεση C-156/98 Γερμανία κατά Επιτροπής [2000] Συλλογή I-6857,σκέψη 78 και υπόθεση C-333/07 Régie Networks κατά Rhone Alpes Bourgogne [2008] Συλλογή I-10807, σκέψεις 94-116.

(32)  Βλέπε υπόθεση C-225/91 Matra κατά Επιτροπής, Συλλογή 1993, σ. I-3203, σκέψη 42.

(33)  Οι όροι συμβατότητας που προβλέπονται σε κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία εξακολουθούν να ισχύουν πλήρως για όλες τις υπόλοιπες περιπτώσεις μεμονωμένων ενισχύσεων, συμπεριλαμβανομένης της περίπτωσης όπου η εν λόγω ενίσχυση χορηγείται βάσει καθεστώτος ενισχύσεων που υπόκειται στην υποχρέωση κοινοποίησης.

(34)  Βλέπε υποσημείωση 7.

(35)  Βλέπε υποσημείωση 7.

(36)  Βλέπε υποσημείωση 7.

(37)  Συνεκδιασθείσες υποθέσεις C-630/11 P έως C-633/11 P HGA και λοιποί κατά Επιτροπής.ΕΕ:C:2013:387.

(38)  Αν η αίτηση για ενίσχυση αφορά έργο Ε&Α, δεν αποκλείεται ο πιθανός δικαιούχος να έχει ήδη πραγματοποιήσει τις μελέτες σκοπιμότητας που δεν καλύπτονται από την αίτηση για ενίσχυση.

(39)  Στην περίπτωση ενισχύσεων για έργα ή δραστηριότητες που υλοποιούνται σε διαδοχικά στάδια τα οποία μπορεί να υποβάλλονται σε χωριστές διαδικασίες χορήγησης ενίσχυσης, οι εργασίες δεν πρέπει να ξεκινούν πριν από την υποβολή της πρώτης αίτησης για χορήγηση ενίσχυσης. Στην περίπτωση ενισχύσεων που χορηγούνται βάσει αυτόματου φορολογικού καθεστώτος ενισχύσεων, το συγκεκριμένο καθεστώς θα πρέπει να έχει εγκριθεί και να έχει τεθεί σε ισχύ πριν από την έναρξη οποιασδήποτε εργασίας για το έργο ή τη δραστηριότητα που λαμβάνει την ενίσχυση.

(40)  Ακόμη και αν κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατό εκ των προτέρων για ένα μέτρο που θεσπίστηκε πρόσφατα, αναμένεται από τα κράτη της ΕΖΕΣ να καταθέσουν μελέτες αξιολόγησης για τα κίνητρα που δημιούργησαν τα οικεία καθεστώτα φορολογικής ενίσχυσης (επομένως, οι σχεδιαζόμενες ή σκοπούμενες μεθοδολογίες αξιολογήσεων εκ των υστέρων θα πρέπει να αποτελούν κανονικά μέρος του σχεδιασμού των μέτρων αυτών). Ελλείψει μελετών αξιολόγησης, τα συστήματα φορολογικής ενίσχυσης μπορεί να θεωρείται ότι έχουν χαρακτήρα κινήτρου μόνο για τα πρόσθετα μέτρα που λαμβάνονται.

(41)  Η καθαρή παρούσα αξία ενός έργου είναι η διαφορά μεταξύ των θετικών και αρνητικών ταμειακών ορών κατά τη διάρκεια ζωής της επένδυσης, προεξοφλημένων με βάση την παρούσα αξία τους (χρησιμοποιώντας το κόστος κεφαλαίου).

(42)  Το εσωτερικό ποσοστό απόδοσης (ΕΠΑ) δεν βασίζεται στα λογιστικά έσοδα ενός συγκεκριμένου έτους, αλλά λαμβάνει υπόψη τις μελλοντικές ταμειακές ροές που αναμένει να λάβει ο επενδυτής καθόλη τη διάρκεια ζωής της επένδυσης. Ορίζεται ως το προεξοφλητικό επιτόκιο για το οποίο η ΚΠΑ ενός συνόλου ταμειακών ροών ισούται με το μηδέν.

(43)  Η εν λόγω κατανομή δεν πρέπει να ακολουθεί υποχρεωτικά χρονολογική σειρά, ξεκινώντας από τη βασική έρευνα και καταλήγοντας σε δραστηριότητες πιο κοντά στην αγορά. Έτσι, τίποτα δεν εμποδίζει την Αρχή να θεωρήσει ότι μια εργασία που εκτελείται σε μεταγενέστερο στάδιο του έργου αφορά βιομηχανική έρευνα, ενώ μια δραστηριότητα που πραγματοποιείται σε προηγούμενο στάδιο αποτελεί πειραματική ανάπτυξη ή δεν αποτελεί ερευνητική δραστηριότητα.

(44)  «The Measurement of Scientific and Technological Activities, Proposed Standard Practice for Surveys on Research and Experimental Development», Frascati Manual, ΟΟΣΑ, 2002, όπως έχει τροποποιηθεί ή αντικατασταθεί. Για πρακτικούς λόγους, και εκτός αν αποδειχθεί ότι μια διαφορετική κλίμακα πρέπει να χρησιμοποιηθεί σε μεμονωμένες περιπτώσεις, οι διάφορες κατηγορίες Ε&Α μπορούν επίσης να θεωρηθούν ότι ανταποκρίνονται στα Επίπεδα Τεχνολογικής Ετοιμότητας 1 (βασική έρευνα), 2-4 (βιομηχανική έρευνα) και 5-8 (πειραματική ανάπτυξη) — βλέπε Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Ευρωπαϊκή στρατηγική για βασικές τεχνολογίες γενικής εφαρμογής — γέφυρα για ανάπτυξη και απασχόληση», COM(2012) 341 final, 26.6.2012.

(45)  Με την επιφύλαξη ειδικών διατάξεων που εφαρμόζονται στις ενισχύσεις για έρευνα και ανάπτυξη στους τομείς της γεωργίας και της αλιείας, όπως ορίζεται στον κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία.

(46)  Βλέπε τις κατευθυντήριες γραμμές της Αρχής σχετικά με τα επιτόκια αναφοράς και προεξόφλησης (ΕΕ L 105 της 21.4.2011, σ. 32 και συμπλήρωμα ΕΟΧ αριθ. 23 της 21.4.2011, σ. 1).

(47)  Αντίστροφα, όταν ένα μέτρο φορολογικής ενίσχυσης διακρίνει διάφορες κατηγορίες Ε&Α, δεν πρέπει να γίνεται υπέρβαση των αντιστοίχων εντάσεων ενίσχυσης.

(48)  Στη συγκεκριμένη περίπτωση που η ενίσχυση επιτρέπει απλώς την αύξηση της ταχύτητας ολοκλήρωσης του έργου, η σύγκριση θα πρέπει να αντανακλά κυρίως τις διαφορετικές προθεσμίες όσον αφορά τις ταμειακές ροές και την καθυστερημένη είσοδο στην αγορά.

(49)  Βλέπε κανονισμό (EΕ) αριθ. 734/2013 του Συμβουλίου της 22ας Ιουλίου 2013 (ΕΕ L 204 της 31.7.2013, σ. 15), που δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί στη συμφωνία για τον ΕΟΧ και άρθρο 6 του μέρους ΙΙ της συμφωνίας για τη σύσταση Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου.

(50)  Ο όρος «στατιστική περιοχή» χρησιμοποιείται αντί του ακρωνυμίου «NUTS» που περιλαμβάνεται στις αντίστοιχες κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής. Το ακρωνύμιο NACE προέρχεται από τον τίτλο «Nomenclature of Territorial Units for Statistics» (Στατιστική ονοματολογία των εδαφικών μονάδων) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1059/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26.5.2003, για τη θέσπιση μιας κοινής ονοματολογίας των εδαφικών στατιστικών μονάδων (NUTS) (ΕΕ L 154 της 21.6.2003, σ. 1). Ο εν λόγω κανονισμός δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί στη συμφωνία για τον ΕΟΧ. Ωστόσο, για να υπάρχουν κοινοί ορισμοί ενόψει της συνεχώς αυξανόμενης ζήτησης στατιστικών πληροφοριών σε περιφερειακό επίπεδο, η στατιστική υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Eurostat, και τα εθνικά ινστιτούτα των υποψηφίων για προσχώρηση χωρών και των κρατών της ΕΖΕΣ έχουν συμφωνήσει να δημιουργηθούν στατιστικές περιφέρειες παρόμοιες με την ονοματολογία NUTS.

(51)  Εξαιρουμένων των επαγγελματικών απορρήτων και λοιπών εμπιστευτικών πληροφοριών σε δεόντως δικαιολογημένες περιπτώσεις και υπό την προϋπόθεση της συμφωνίας της Αρχής (βλέπε τις κατευθυντήριες αρχές της Αρχής σχετικά με το επαγγελματικό απόρρητο στις αποφάσεις για τις κρατικές ενισχύσεις (ΕΕ L 154 της 8.6.2006, σ. 27 και συμπλήρωμα ΕΟΧ αριθ. 29 της 8.6.2006, σ.1) ). Για τα φορολογικά μέτρα, οι πληροφορίες σχετικά με τα ποσά μεμονωμένων ενισχύσεων μπορούν να παρέχονται στις ακόλουθες κλίμακες (σε εκατομμύρια ευρώ): [0.5-1]· [1-2]· [2-5]· [5-10]· [10-30]· [30 και άνω].

(52)  Σε περίπτωση παράνομης ενίσχυσης, τα κράτη της ΕΖΕΣ θα υποχρεούνται να εξασφαλίζουν την εκ των υστέρων δημοσίευση των ίδιων πληροφοριών, το αργότερο εντός έξι μηνών από την ημερομηνία της απόφασης της Αρχής. Οι εν λόγω πληροφορίες θα πρέπει να διατίθενται σε μορφότυπο που επιτρέπει την αναζήτηση, την ανάκτηση και την εύκολη δημοσίευση των δεδομένων στο διαδίκτυο, όπως οι μορφότυποι CSV ή XML.

(53)  Η Αρχή μπορεί να παράσχει μια τέτοια κοινή μέθοδο.

(54)  Διατίθεται στον δικτυακό τόπο: http://www.eftasurv.int/media/decisions/195-04-COL.pdf

(55)  Βλέπε http://www.eftasurv.int/state-aid/legal-framework/state-aid-guidelines/

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ

| Ενισχύσεις για έργα Ε&A | α) | Δαπάνες προσωπικού: ερευνητές, τεχνικοί και το λοιπό προσωπικό υποστήριξης, στον βαθμό που απασχολούνται για το εκάστοτε ερευνητικό σχέδιο. |
| --- | --- | --- |

Ενισχύσεις για έργα Ε&A

α)

Δαπάνες προσωπικού: ερευνητές, τεχνικοί και το λοιπό προσωπικό υποστήριξης, στον βαθμό που απασχολούνται για το εκάστοτε ερευνητικό σχέδιο.

| β) | Δαπάνες οργάνων και εξοπλισμού, στο βαθμό και για όσο χρόνο χρησιμοποιούνται για το έργο. Αν τα όργανα και ο εξοπλισμός δεν χρησιμοποιούνται καθ' όλη τη διάρκεια ζωής τους για το έργο, επιλέξιμες θεωρούνται μόνον οι δαπάνες απόσβεσης που αντιστοιχούν στη διάρκεια του έργου, οι οποίες υπολογίζονται με βάση την κοινώς αποδεκτή λογιστική πρακτική. |
| --- | --- |

β)

Δαπάνες οργάνων και εξοπλισμού, στο βαθμό και για όσο χρόνο χρησιμοποιούνται για το έργο. Αν τα όργανα και ο εξοπλισμός δεν χρησιμοποιούνται καθ' όλη τη διάρκεια ζωής τους για το έργο, επιλέξιμες θεωρούνται μόνον οι δαπάνες απόσβεσης που αντιστοιχούν στη διάρκεια του έργου, οι οποίες υπολογίζονται με βάση την κοινώς αποδεκτή λογιστική πρακτική.

| γ) | Έξοδα για κτίρια και γήπεδα, στον βαθμό και για όσον χρόνο χρησιμοποιούνται για το ερευνητικό έργο. Όσον αφορά τα κτίρια, επιλέξιμες θεωρούνται μόνο οι δαπάνες απόσβεσης που αντιστοιχούν στη διάρκεια του σχεδίου, οι οποίες υπολογίζονται με βάση την κοινώς παραδεκτή λογιστική πρακτική. Για τα γήπεδα, είναι επιλέξιμες οι δαπάνες εμπορικής μεταβίβασης ή οι όντως καταβληθείσες κεφαλαιουχικές δαπάνες· |
| --- | --- |

γ)

Έξοδα για κτίρια και γήπεδα, στον βαθμό και για όσον χρόνο χρησιμοποιούνται για το ερευνητικό έργο. Όσον αφορά τα κτίρια, επιλέξιμες θεωρούνται μόνο οι δαπάνες απόσβεσης που αντιστοιχούν στη διάρκεια του σχεδίου, οι οποίες υπολογίζονται με βάση την κοινώς παραδεκτή λογιστική πρακτική. Για τα γήπεδα, είναι επιλέξιμες οι δαπάνες εμπορικής μεταβίβασης ή οι όντως καταβληθείσες κεφαλαιουχικές δαπάνες·

| δ) | Έξοδα για έρευνες επί συμβάσει, γνώσεις και διπλώματα ευρεσιτεχνίας που έχουν αγοραστεί ή για τα οποία έχει εκδοθεί άδεια εκμετάλλευσης από εξωτερικές πηγές σε τιμές ελεύθερης αγοράς, καθώς και έξοδα για συμβουλευτικές και παρεμφερείς υπηρεσίες που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για το σχέδιο. |
| --- | --- |

δ)

Έξοδα για έρευνες επί συμβάσει, γνώσεις και διπλώματα ευρεσιτεχνίας που έχουν αγοραστεί ή για τα οποία έχει εκδοθεί άδεια εκμετάλλευσης από εξωτερικές πηγές σε τιμές ελεύθερης αγοράς, καθώς και έξοδα για συμβουλευτικές και παρεμφερείς υπηρεσίες που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για το σχέδιο.

| ε) | Συμπληρωματικά γενικά έξοδα που προκύπτουν άμεσα από το σχέδιο. |
| --- | --- |

ε)

Συμπληρωματικά γενικά έξοδα που προκύπτουν άμεσα από το σχέδιο.

| στ) | Άλλες δαπάνες λειτουργίας, περιλαμβανομένων των εξόδων για υλικά, εφόδια και παρόμοια προϊόντα που έχουν ανακύψει ως άμεση συνέπεια του σχεδίου. |
| --- | --- |

στ)

Άλλες δαπάνες λειτουργίας, περιλαμβανομένων των εξόδων για υλικά, εφόδια και παρόμοια προϊόντα που έχουν ανακύψει ως άμεση συνέπεια του σχεδίου.

Ενισχύσεις για μελέτες σκοπιμότητας

Δαπάνες μελέτης.

Ενισχύσεις για την κατασκευή και αναβάθμιση ερευνητικών υποδομών

Επενδυτικές δαπάνες σε άυλα και ενσώματα στοιχεία ενεργητικού.

Ενισχύσεις καινοτομίας για ΜΜΕ

| α) | Δαπάνες για την απόκτηση, κατοχύρωση και προστασία διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και άλλων άυλων στοιχείων ενεργητικού. |
| --- | --- |

α)

Δαπάνες για την απόκτηση, κατοχύρωση και προστασία διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και άλλων άυλων στοιχείων ενεργητικού.

| β) | Δαπάνες για την απόσπαση, από οργανισμό ερευνών και διάδοσης γνώσεων ή από μεγάλη επιχείρηση, προσωπικού με υψηλή εξειδίκευση, το οποίο απασχολείται σε δραστηριότητες Ε&Α&Κ σε νέες θέσεις που έχουν δημιουργηθεί προς τον σκοπό αυτόν στον δικαιούχο και δεν αντικαθιστά άλλο προσωπικό. |
| --- | --- |

β)

Δαπάνες για την απόσπαση, από οργανισμό ερευνών και διάδοσης γνώσεων ή από μεγάλη επιχείρηση, προσωπικού με υψηλή εξειδίκευση, το οποίο απασχολείται σε δραστηριότητες Ε&Α&Κ σε νέες θέσεις που έχουν δημιουργηθεί προς τον σκοπό αυτόν στον δικαιούχο και δεν αντικαθιστά άλλο προσωπικό.

| γ) | Οι δαπάνες για συμβουλευτικές και υποστηρικτικές υπηρεσίες στον τομέα της καινοτομίας. |
| --- | --- |

γ)

Οι δαπάνες για συμβουλευτικές και υποστηρικτικές υπηρεσίες στον τομέα της καινοτομίας.

Ενισχύσεις για διαδικαστική και οργανωτική καινοτομία

Κόστος προσωπικού· δαπάνες οργάνων, εξοπλισμού, κτιρίων και γηπέδων, στον βαθμό και για όσο χρόνο χρησιμοποιούνται για το έργο· δαπάνες για έρευνα επί συμβάσει, γνώσεις και διπλώματα ευρεσιτεχνίας που αγοράστηκαν ή ελήφθησαν με άδεια εκμετάλλευσης από εξωτερικές πηγές με τήρηση της αρχής των ίσων αποστάσεων· πρόσθετα γενικά έξοδα και λοιπές λειτουργικές δαπάνες, συμπεριλαμβανομένου του κόστους υλικών, εφοδίων και συναφών προϊόντων, που είναι άμεσο αποτέλεσμα του έργου.

Ενισχύσεις για συμπλέγματα φορέων καινοτομίας

Επενδυτικές ενισχύσεις

Επενδυτικές δαπάνες σε ενσώματα και άυλα στοιχεία ενεργητικού.

Ενισχύσεις λειτουργίας

Δαπάνες προσωπικού και διοικητικές δαπάνες (συμπεριλαμβανομένων γενικών εξόδων) που αφορούν:

| α) | τον συντονισμό του συνεργατικού σχηματισμού για τη διευκόλυνση της συνεργασίας, την ανταλλαγή πληροφοριών και την παροχή ή τη διάθεση των εξειδικευμένων και εξατομικευμένων υπηρεσιών υποστήριξης των επιχειρήσεων· |
| --- | --- |

α)

τον συντονισμό του συνεργατικού σχηματισμού για τη διευκόλυνση της συνεργασίας, την ανταλλαγή πληροφοριών και την παροχή ή τη διάθεση των εξειδικευμένων και εξατομικευμένων υπηρεσιών υποστήριξης των επιχειρήσεων·

| β) | την προβολή του συνεργατικού σχηματισμού για την αύξηση της συμμετοχής νέων επιχειρήσεων ή οργανισμών, καθώς και για την αύξηση της προβολής του σχηματισμού· |
| --- | --- |

β)

την προβολή του συνεργατικού σχηματισμού για την αύξηση της συμμετοχής νέων επιχειρήσεων ή οργανισμών, καθώς και για την αύξηση της προβολής του σχηματισμού·

| γ) | διαχείριση του εξοπλισμού του συμπλέγματος· και |
| --- | --- |

γ)

διαχείριση του εξοπλισμού του συμπλέγματος· και

| δ) | την οργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων, εργαστηρίων και συνεδρίων για τη στήριξη της διάδοσης των γνώσεων, της δημιουργία δικτύων και της διακρατικής συνεργασίας. |
| --- | --- |

δ)

την οργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων, εργαστηρίων και συνεδρίων για τη στήριξη της διάδοσης των γνώσεων, της δημιουργία δικτύων και της διακρατικής συνεργασίας.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΕΣ ΕΝΤΑΣΕΙΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

| (%) |
| --- |
| | Μικρές επιχειρήσεις | Μεσαίες επιχειρήσεις | Μεγάλες επιχειρήσεις |
| Ενισχύσεις για έργα Ε&A |
| Βασική έρευνα | 100 | 100 | 100 |
| Βιομηχανική έρευνα | 70 | 60 | 50 |
| — | εφόσον υπάρχει πραγματική συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων (στην περίπτωση μεγάλων επιχειρήσεων, διασυνοριακή συνεργασία ή συνεργασία τουλάχιστον με μια ΜΜΕ) ή μεταξύ επιχείρησης και ερευνητικού οργανισμού· ή |

(%)

Μικρές επιχειρήσεις

Μεσαίες επιχειρήσεις

Μεγάλες επιχειρήσεις

Ενισχύσεις για έργα Ε&A

Βασική έρευνα

100

100

100

Βιομηχανική έρευνα

70

60

50

—

εφόσον υπάρχει πραγματική συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων (στην περίπτωση μεγάλων επιχειρήσεων, διασυνοριακή συνεργασία ή συνεργασία τουλάχιστον με μια ΜΜΕ) ή μεταξύ επιχείρησης και ερευνητικού οργανισμού· ή

| — | εφόσον υπάρχει ευρεία διάδοση των αποτελεσμάτων |
| --- | --- |

—

εφόσον υπάρχει ευρεία διάδοση των αποτελεσμάτων

80

75

65

Πειραματική ανάπτυξη

45

35

25

| — | εφόσον υπάρχει πραγματική συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων (στην περίπτωση μεγάλων επιχειρήσεων, διασυνοριακή συνεργασία ή συνεργασία τουλάχιστον με μια ΜΜΕ) ή μεταξύ επιχείρησης και ερευνητικού οργανισμού· ή |
| --- | --- |

—

εφόσον υπάρχει πραγματική συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων (στην περίπτωση μεγάλων επιχειρήσεων, διασυνοριακή συνεργασία ή συνεργασία τουλάχιστον με μια ΜΜΕ) ή μεταξύ επιχείρησης και ερευνητικού οργανισμού· ή

| — | εφόσον υπάρχει ευρεία διάδοση των αποτελεσμάτων |
| --- | --- |

—

εφόσον υπάρχει ευρεία διάδοση των αποτελεσμάτων

60

50

40

Ενισχύσεις για μελέτες σκοπιμότητας

70

60

50

Ενισχύσεις για την κατασκευή και αναβάθμιση ερευνητικών υποδομών

50

50

50

Ενισχύσεις καινοτομίας για ΜΜΕ

50

50

—

Ενισχύσεις για διαδικαστική και οργανωτική καινοτομία

50

50

15

Ενισχύσεις για συμπλέγματα φορέων καινοτομίας

Επενδυτικές ενισχύσεις

50

50

50

| — | σε επικουρούμενες περιοχές οι οποίες πληρούν τους όρους του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ |
| --- | --- |

—

σε επικουρούμενες περιοχές οι οποίες πληρούν τους όρους του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ

55

55

55

Ενισχύσεις λειτουργίας

50

50

50

---