# Publicatieblad C 26/2017

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 26 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 60e jaargang26 januari 2017 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 26

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

60e jaargang26 januari 2017

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | IV   Informatie |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2017/C 26/01 | Wisselkoersen van de euro | 1 |
| 2017/C 26/02 | Bekendmaking van de Commissie overeenkomstig artikel 27, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1/2003 in zaak AT.40153 — Meestbegunstigingsclausules voor e-boeken en verwante zaken | 2 |
| 2017/C 26/03 | Mededeling van de Commissie betreffende de tenuitvoerlegging van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 552/2004 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de interoperabiliteit van het Europese netwerk voor luchtverkeersbeheer (Bekendmaking van de titels en referentienummers van de communautaire specificaties in het kader van de verordening) (
  1
  ) | 5 |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE LIDSTATEN |
| 2017/C 26/04 | Mededeling van de Commissie overeenkomstig artikel 17, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad inzake gemeenschappelijke regels voor de exploitatie van luchtdiensten in de Gemeenschap — Aanbesteding met betrekking tot de exploitatie van geregelde luchtdiensten voor het vervoer van vracht en post overeenkomstig openbaredienstverplichtingen (
  1
  ) | 6 |
| | INFORMATIE OVER DE EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE |
| | Toezichthoudende Autoriteit van de EVA |
| 2017/C 26/05 | Geen staatssteun in de zin van artikel 61, lid 1, van de EER-overeenkomst | 7 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2017/C 26/01

Wisselkoersen van de euro

1

2017/C 26/02

Bekendmaking van de Commissie overeenkomstig artikel 27, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1/2003 in zaak AT.40153 — Meestbegunstigingsclausules voor e-boeken en verwante zaken

2

2017/C 26/03

Mededeling van de Commissie betreffende de tenuitvoerlegging van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 552/2004 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de interoperabiliteit van het Europese netwerk voor luchtverkeersbeheer (Bekendmaking van de titels en referentienummers van de communautaire specificaties in het kader van de verordening) (
  1
  )

Bekendmaking van de titels en referentienummers van de communautaire specificaties in het kader van de verordening

1

5

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE LIDSTATEN

2017/C 26/04

Mededeling van de Commissie overeenkomstig artikel 17, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad inzake gemeenschappelijke regels voor de exploitatie van luchtdiensten in de Gemeenschap — Aanbesteding met betrekking tot de exploitatie van geregelde luchtdiensten voor het vervoer van vracht en post overeenkomstig openbaredienstverplichtingen (
  1
  )

1

6

INFORMATIE OVER DE EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE

Toezichthoudende Autoriteit van de EVA

2017/C 26/05

Geen staatssteun in de zin van artikel 61, lid 1, van de EER-overeenkomst

7

---

| | V   Bekendmakingen |
| --- | --- |
| | BESTUURLIJKE PROCEDURES |
| | Europese Commissie |
| 2017/C 26/06 | Oproep tot het indienen van voorstellen — EACEA 04/2017 in het kader van het programma Erasmus+ — KA 2 — Samenwerking met het oog op innovatie en uitwisseling van goede praktijken — Allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden | 8 |
| | GERECHTELIJKE PROCEDURES |
| | EVA-Hof |
| 2017/C 26/07 | Verzoek om een advies van het EVA-Hof door Norges Høyesterett van 19 februari 2016 in de zaak Ski Taxi SA, Follo Taxi SA og Ski Follo Taxidrift AS v staten v/Konkurransetilsynet (Zaak E-3/16) | 16 |
| 2017/C 26/08 | Verzoek om een advies van het EVA-Hof door de Noorse Kamer van beroep voor industriële-eigendomsrechten van 22 maart 2016 in de zaak van een beroep van de gemeente Oslo (Zaak E-5/16) | 17 |
| | PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID |
| | Europese Commissie |
| 2017/C 26/09 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak M.8347 — EQT Fund Management/Getec Energie Holding/Getec Target Companies) — Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1
  ) | 18 |

V   Bekendmakingen

BESTUURLIJKE PROCEDURES

Europese Commissie

2017/C 26/06

Oproep tot het indienen van voorstellen — EACEA 04/2017 in het kader van het programma Erasmus+ — KA 2 — Samenwerking met het oog op innovatie en uitwisseling van goede praktijken — Allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden

8

GERECHTELIJKE PROCEDURES

EVA-Hof

2017/C 26/07

Verzoek om een advies van het EVA-Hof door Norges Høyesterett van 19 februari 2016 in de zaak Ski Taxi SA, Follo Taxi SA og Ski Follo Taxidrift AS v staten v/Konkurransetilsynet (Zaak E-3/16)

16

2017/C 26/08

Verzoek om een advies van het EVA-Hof door de Noorse Kamer van beroep voor industriële-eigendomsrechten van 22 maart 2016 in de zaak van een beroep van de gemeente Oslo (Zaak E-5/16)

17

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

2017/C 26/09

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak M.8347 — EQT Fund Management/Getec Energie Holding/Getec Target Companies) — Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1
  )

1

18

---

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst. |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst.

1

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 26.1.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 26/1 |
| --- | --- | --- | --- |

26.1.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 26/1

---

Wisselkoersen van de euro (1)

25 januari 2017

(2017/C 26/01)

1 euro =

| | Munteenheid | Koers |
| --- | --- | --- |
| USD | US-dollar | 1,0743 |
| JPY | Japanse yen | 121,79 |
| DKK | Deense kroon | 7,4366 |
| GBP | Pond sterling | 0,85323 |
| SEK | Zweedse kroon | 9,4833 |
| CHF | Zwitserse frank | 1,0732 |
| ISK | IJslandse kroon | |
| NOK | Noorse kroon | 8,9453 |
| BGN | Bulgaarse lev | 1,9558 |
| CZK | Tsjechische koruna | 27,022 |
| HUF | Hongaarse forint | 309,72 |
| PLN | Poolse zloty | 4,3641 |
| RON | Roemeense leu | 4,4986 |
| TRY | Turkse lira | 4,1082 |
| AUD | Australische dollar | 1,4213 |
| CAD | Canadese dollar | 1,4070 |
| HKD | Hongkongse dollar | 8,3343 |
| NZD | Nieuw-Zeelandse dollar | 1,4789 |
| SGD | Singaporese dollar | 1,5238 |
| KRW | Zuid-Koreaanse won | 1 251,45 |
| ZAR | Zuid-Afrikaanse rand | 14,2587 |
| CNY | Chinese yuan renminbi | 7,3935 |
| HRK | Kroatische kuna | 7,4978 |
| IDR | Indonesische roepia | 14 319,89 |
| MYR | Maleisische ringgit | 4,7608 |
| PHP | Filipijnse peso | 53,326 |
| RUB | Russische roebel | 63,6282 |
| THB | Thaise baht | 37,848 |
| BRL | Braziliaanse real | 3,4057 |
| MXN | Mexicaanse peso | 23,0674 |
| INR | Indiase roepie | 73,1385 |

Munteenheid

Koers

USD

US-dollar

1,0743

JPY

Japanse yen

121,79

DKK

Deense kroon

7,4366

GBP

Pond sterling

0,85323

SEK

Zweedse kroon

9,4833

CHF

Zwitserse frank

1,0732

ISK

IJslandse kroon

NOK

Noorse kroon

8,9453

BGN

Bulgaarse lev

1,9558

CZK

Tsjechische koruna

27,022

HUF

Hongaarse forint

309,72

PLN

Poolse zloty

4,3641

RON

Roemeense leu

4,4986

TRY

Turkse lira

4,1082

AUD

Australische dollar

1,4213

CAD

Canadese dollar

1,4070

HKD

Hongkongse dollar

8,3343

NZD

Nieuw-Zeelandse dollar

1,4789

SGD

Singaporese dollar

1,5238

KRW

Zuid-Koreaanse won

1 251,45

ZAR

Zuid-Afrikaanse rand

14,2587

CNY

Chinese yuan renminbi

7,3935

HRK

Kroatische kuna

7,4978

IDR

Indonesische roepia

14 319,89

MYR

Maleisische ringgit

4,7608

PHP

Filipijnse peso

53,326

RUB

Russische roebel

63,6282

THB

Thaise baht

37,848

BRL

Braziliaanse real

3,4057

MXN

Mexicaanse peso

23,0674

INR

Indiase roepie

73,1385

---

(1)  Bron: door de Europese Centrale Bank gepubliceerde referentiekoers.

---

| 26.1.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 26/2 |
| --- | --- | --- | --- |

26.1.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 26/2

---

Bekendmaking van de Commissie overeenkomstig artikel 27, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1/2003 in zaak AT.40153 — Meestbegunstigingsclausules voor e-boeken en verwante zaken

(2017/C 26/02)

1.   INLEIDING

| (1) | Overeenkomstig artikel 9 van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad van 16 december 2002 betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag (1) kan de Commissie in gevallen waarin zij voornemens is een besluit tot beëindiging van een inbreuk vast te stellen en de betrokken partijen toezeggingen doen om tegemoet te komen aan de bezwaren die de Commissie hun in haar voorlopige beoordeling te kennen heeft gegeven, beslissen om die toezeggingen bij besluit een verbindend karakter te verlenen. Dat besluit kan voor een bepaalde periode worden vastgesteld en bevat de conclusie dat er niet langer gronden voor een optreden van de Commissie bestaan. |
| --- | --- |

(1)

Overeenkomstig artikel 9 van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad van 16 december 2002 betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag (1) kan de Commissie in gevallen waarin zij voornemens is een besluit tot beëindiging van een inbreuk vast te stellen en de betrokken partijen toezeggingen doen om tegemoet te komen aan de bezwaren die de Commissie hun in haar voorlopige beoordeling te kennen heeft gegeven, beslissen om die toezeggingen bij besluit een verbindend karakter te verlenen. Dat besluit kan voor een bepaalde periode worden vastgesteld en bevat de conclusie dat er niet langer gronden voor een optreden van de Commissie bestaan.

| (2) | Volgens artikel 27, lid 4, van dezelfde verordening maakt de Commissie een beknopte samenvatting van de zaak en de hoofdlijnen van de toezeggingen bekend. Belanghebbenden kunnen hun opmerkingen meedelen binnen de door de Commissie vastgestelde termijn. |
| --- | --- |

(2)

Volgens artikel 27, lid 4, van dezelfde verordening maakt de Commissie een beknopte samenvatting van de zaak en de hoofdlijnen van de toezeggingen bekend. Belanghebbenden kunnen hun opmerkingen meedelen binnen de door de Commissie vastgestelde termijn.

2.   SAMENVATTING VAN DE ZAAK

| (3) | Op 9 december 2016 heeft de Commissie een voorlopige beoordeling in de zin van artikel 9, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1/2003 aangenomen aangaande beweerde inbreuken van Amazon.com, Inc., en haar verbonden ondernemingen Amazon EU S.à.r.l., Amazon Media EU S.à.r.l. en Amazon Digital Services Inc. (hierna gezamenlijk „Amazon”) met betrekking tot de kleinhandelsdistributie van e-boeken aan consumenten in de EER. |
| --- | --- |

(3)

Op 9 december 2016 heeft de Commissie een voorlopige beoordeling in de zin van artikel 9, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1/2003 aangenomen aangaande beweerde inbreuken van Amazon.com, Inc., en haar verbonden ondernemingen Amazon EU S.à.r.l., Amazon Media EU S.à.r.l. en Amazon Digital Services Inc. (hierna gezamenlijk „Amazon”) met betrekking tot de kleinhandelsdistributie van e-boeken aan consumenten in de EER.

| (4) | Volgens de voorlopige beoordeling kan Amazon een machtspositie hebben op de markt voor de kleinhandelsdistributie van Engelstalige en Duitstalige e-boeken aan consumenten in de EER. In de voorlopige beoordeling heeft de Commissie de bezorgdheid geuit dat Amazon misbruik kan hebben gemaakt van haar potentiële machtspositie in de zin van artikel 102 van het Verdrag en artikel 54 van de EER-Overeenkomst door van leveranciers van e-boeken (2) te eisen i) dat zij Amazon in kennis stellen van gunstigere of alternatieve voorwaarden die zij elders bieden en/of ii) dat zij aan Amazon voorwaarden ter beschikking stellen die direct of indirect afhankelijk zijn van de voorwaarden die zij aan andere detailhandelaars van e-boeken (3) bieden (hierna gezamenlijk „pariteitsclausules”). De voorlopige bezwaren van de Commissie hebben vooral betrekking op de volgende pariteitsclausules: |
| --- | --- |

(4)

Volgens de voorlopige beoordeling kan Amazon een machtspositie hebben op de markt voor de kleinhandelsdistributie van Engelstalige en Duitstalige e-boeken aan consumenten in de EER. In de voorlopige beoordeling heeft de Commissie de bezorgdheid geuit dat Amazon misbruik kan hebben gemaakt van haar potentiële machtspositie in de zin van artikel 102 van het Verdrag en artikel 54 van de EER-Overeenkomst door van leveranciers van e-boeken (2) te eisen i) dat zij Amazon in kennis stellen van gunstigere of alternatieve voorwaarden die zij elders bieden en/of ii) dat zij aan Amazon voorwaarden ter beschikking stellen die direct of indirect afhankelijk zijn van de voorwaarden die zij aan andere detailhandelaars van e-boeken (3) bieden (hierna gezamenlijk „pariteitsclausules”). De voorlopige bezwaren van de Commissie hebben vooral betrekking op de volgende pariteitsclausules:

| (5) | Clausules volgens welke een leverancier van e-boeken verplicht is aan Amazon de voorwaarden mee te delen en haar deze voorwaarden te bieden die gelden voor de distributie van e-boeken volgens een bepaald bedrijfsmodel dat voortvloeit uit de distributie van e-boeken door de leverancier van e-boeken volgens dat bedrijfsmodel via elke andere detailhandelaar van e-boeken dan Amazon („bedrijfsmodelpariteit”). |
| --- | --- |

(5)

Clausules volgens welke een leverancier van e-boeken verplicht is aan Amazon de voorwaarden mee te delen en haar deze voorwaarden te bieden die gelden voor de distributie van e-boeken volgens een bepaald bedrijfsmodel dat voortvloeit uit de distributie van e-boeken door de leverancier van e-boeken volgens dat bedrijfsmodel via elke andere detailhandelaar van e-boeken dan Amazon („bedrijfsmodelpariteit”).

| (6) | Clausules volgens welke de leverancier van e-boeken verplicht is i) aan Amazon binnen een bepaald gebied en/of op een bepaalde datum en een bepaald tijdstip een bepaald e-boek ter beschikking te stellen als gevolg van de distributie van dat e-boek aan elke andere detailhandelaar van e-boeken dan Amazon („selectiepariteit”) en/of ii) aan Amazon voor een of meer e-boeken een kenmerk, functionaliteit, gebruiksregel, onderdeel of inhoud ter beschikking te stellen als gevolg van de terbeschikkingstelling door de leverancier van e-boeken van dit kenmerk, functionaliteit, gebruiksregel, onderdeel of inhoud voor dat e-boek aan elke andere detailhandelaar van e-boeken dan Amazon („kenmerkenpariteit”). |
| --- | --- |

(6)

Clausules volgens welke de leverancier van e-boeken verplicht is i) aan Amazon binnen een bepaald gebied en/of op een bepaalde datum en een bepaald tijdstip een bepaald e-boek ter beschikking te stellen als gevolg van de distributie van dat e-boek aan elke andere detailhandelaar van e-boeken dan Amazon („selectiepariteit”) en/of ii) aan Amazon voor een of meer e-boeken een kenmerk, functionaliteit, gebruiksregel, onderdeel of inhoud ter beschikking te stellen als gevolg van de terbeschikkingstelling door de leverancier van e-boeken van dit kenmerk, functionaliteit, gebruiksregel, onderdeel of inhoud voor dat e-boek aan elke andere detailhandelaar van e-boeken dan Amazon („kenmerkenpariteit”).

| (7) | Clausules i) volgens welke de leverancier van e-boeken verplicht is voor Amazon een agentuurprijs te bepalen die in elk geval afhankelijk is van de agentuurprijs welke de leverancier van e-boeken heeft bepaald (of de detailhandelaar van e-boeken heeft aangerekend) voor elke andere detailhandelaar van e-boeken dan Amazon of voor de herverkoopprijzen die door andere detailhandelaars van e-boeken dan Amazon aan consumenten worden aangerekend („agentuurprijspariteit”), en/of ii) volgens welke de leverancier van e-boeken verplicht is aan Amazon een promotionele agentuurprijs, een promotionele groothandelsprijs of een promotionele inhoud te bieden ten gevolge van het feit dat de leverancier van e-boeken een promotionele agentuurprijs, een promotionele groothandelsprijs of een promotionele inhoud biedt via andere detailhandelaars van e-boeken dan Amazon („promotiepariteit”) en/of iii) die voorzien in een „pool” van kredieten die Amazon naar eigen goeddunken kan gebruiken voor kortingen op agentuurprijzen voor e-boeken die door deze leverancier van e-boeken aan Amazon worden geleverd. De pool wordt berekend op basis van de verschillen tussen de agentuurprijzen die door de leverancier van e-boeken voor zijn e-boeken aan Amazon worden bepaald, en de agentuurprijzen of wederverkoopprijzen die voor deze e-boeken beschikbaar zijn via andere detailhandelaars van e-boeken. De inkomsten voor de leverancier van e-boeken en de commissies voor Amazon worden berekend op basis van de bij de korting verleende lagere agentuurprijs („discountpoolbepalingen”). |
| --- | --- |

(7)

Clausules i) volgens welke de leverancier van e-boeken verplicht is voor Amazon een agentuurprijs te bepalen die in elk geval afhankelijk is van de agentuurprijs welke de leverancier van e-boeken heeft bepaald (of de detailhandelaar van e-boeken heeft aangerekend) voor elke andere detailhandelaar van e-boeken dan Amazon of voor de herverkoopprijzen die door andere detailhandelaars van e-boeken dan Amazon aan consumenten worden aangerekend („agentuurprijspariteit”), en/of ii) volgens welke de leverancier van e-boeken verplicht is aan Amazon een promotionele agentuurprijs, een promotionele groothandelsprijs of een promotionele inhoud te bieden ten gevolge van het feit dat de leverancier van e-boeken een promotionele agentuurprijs, een promotionele groothandelsprijs of een promotionele inhoud biedt via andere detailhandelaars van e-boeken dan Amazon („promotiepariteit”) en/of iii) die voorzien in een „pool” van kredieten die Amazon naar eigen goeddunken kan gebruiken voor kortingen op agentuurprijzen voor e-boeken die door deze leverancier van e-boeken aan Amazon worden geleverd. De pool wordt berekend op basis van de verschillen tussen de agentuurprijzen die door de leverancier van e-boeken voor zijn e-boeken aan Amazon worden bepaald, en de agentuurprijzen of wederverkoopprijzen die voor deze e-boeken beschikbaar zijn via andere detailhandelaars van e-boeken. De inkomsten voor de leverancier van e-boeken en de commissies voor Amazon worden berekend op basis van de bij de korting verleende lagere agentuurprijs („discountpoolbepalingen”).

| (8) | Clausules volgens welke de leverancier van e-boeken verplicht is aan Amazon een groothandelsprijs te verstrekken die in elk geval afhankelijk is van de groothandels-/ agentuurprijs die de leverancier van e-boeken verstrekt aan andere detailhandelaars van e-boeken dan Amazon, of van de wederverkoopprijzen die aan consumenten worden aangerekend door een andere detailhandelaar van e-boeken dan Amazon („groothandelsprijspariteit”). |
| --- | --- |

(8)

Clausules volgens welke de leverancier van e-boeken verplicht is aan Amazon een groothandelsprijs te verstrekken die in elk geval afhankelijk is van de groothandels-/ agentuurprijs die de leverancier van e-boeken verstrekt aan andere detailhandelaars van e-boeken dan Amazon, of van de wederverkoopprijzen die aan consumenten worden aangerekend door een andere detailhandelaar van e-boeken dan Amazon („groothandelsprijspariteit”).

| (9) | Clausules volgens welke de leverancier van e-boeken verplicht is aan Amazon mee te delen of hij aan andere detailhandelaars van e-boeken dan Amazon verschillende, alternatieve bedrijfsmodellen, e-boeken, tijdstippen van beschikbaarheid, kenmerken, promoties of lagere groothandels- en agentuurprijzen beschikbaar stelt („mededelingsbepalingen”). |
| --- | --- |

(9)

Clausules volgens welke de leverancier van e-boeken verplicht is aan Amazon mee te delen of hij aan andere detailhandelaars van e-boeken dan Amazon verschillende, alternatieve bedrijfsmodellen, e-boeken, tijdstippen van beschikbaarheid, kenmerken, promoties of lagere groothandels- en agentuurprijzen beschikbaar stelt („mededelingsbepalingen”).

| (10) | In haar voorlopige beoordeling heeft de Commissie het voorlopige standpunt ingenomen dat de bedrijfsmodelpariteit en de respectieve mededelingsbepalingen ertoe kunnen leiden dat i) leveranciers van e-boeken minder stimulansen krijgen om alternatieve nieuwe en innovatieve bedrijfsmodellen te ondersteunen en daarin te investeren, ii) de concurrenten van Amazon minder kansen en minder stimulansen krijgen om hun aanbiedingen te ontwikkelen en te differentiëren door middel van dergelijke bedrijfsmodellen, en iii) de toetreding en/of de expansie van detailhandelaars van e-boeken wordt ontraden, waardoor derhalve de concurrentie in de distributie van e-boeken kan worden verzwakt en de potentieel reeds dominante positie van Amazon verder kan worden versterkt. |
| --- | --- |

(10)

In haar voorlopige beoordeling heeft de Commissie het voorlopige standpunt ingenomen dat de bedrijfsmodelpariteit en de respectieve mededelingsbepalingen ertoe kunnen leiden dat i) leveranciers van e-boeken minder stimulansen krijgen om alternatieve nieuwe en innovatieve bedrijfsmodellen te ondersteunen en daarin te investeren, ii) de concurrenten van Amazon minder kansen en minder stimulansen krijgen om hun aanbiedingen te ontwikkelen en te differentiëren door middel van dergelijke bedrijfsmodellen, en iii) de toetreding en/of de expansie van detailhandelaars van e-boeken wordt ontraden, waardoor derhalve de concurrentie in de distributie van e-boeken kan worden verzwakt en de potentieel reeds dominante positie van Amazon verder kan worden versterkt.

| (11) | Voorts kunnen de selectiepariteit en de kenmerkenpariteit ertoe leiden dat i) er voor leveranciers van e-boeken en detailhandelaars van e-boeken minder stimulansen bestaan om e-boeken te ontwikkelen die niet voornamelijk uit tekst bestaan, en de differentiatie van detailhandelaars van e-boeken mogelijk wordt verhinderd, en ii) de concurrentie tussen detailhandelaars van e-boeken wordt verzwakt en de toetreding en/of de expansie daarvan wordt ontraden, doordat de afzetmogelijkheden voor gedifferentieerde aanbiedingen van e-boeken worden beperkt, hetgeen kan leiden tot hogere prijzen en minder keuze voor consumenten. |
| --- | --- |

(11)

Voorts kunnen de selectiepariteit en de kenmerkenpariteit ertoe leiden dat i) er voor leveranciers van e-boeken en detailhandelaars van e-boeken minder stimulansen bestaan om e-boeken te ontwikkelen die niet voornamelijk uit tekst bestaan, en de differentiatie van detailhandelaars van e-boeken mogelijk wordt verhinderd, en ii) de concurrentie tussen detailhandelaars van e-boeken wordt verzwakt en de toetreding en/of de expansie daarvan wordt ontraden, doordat de afzetmogelijkheden voor gedifferentieerde aanbiedingen van e-boeken worden beperkt, hetgeen kan leiden tot hogere prijzen en minder keuze voor consumenten.

| (12) | Voorts kunnen de agentuurprijspariteit, de promotiepariteit de discountpoolbepalingen en de respectieve mededelingsbepalingen (in combinatie met het gedrag van Amazon dat gericht is op het bereiken van detailhandelsprijspariteit) ertoe leiden dat i) de toetreding en/of de expansie van detailhandelaars van e-boeken wordt ontraden, waardoor de potentieel dominante positie van Amazon wordt versterkt, en dat ii) Amazon de mogelijkheid krijgt om de concurrentie tussen detailhandelaars van e-boeken te beperken en daarbij hogere commissies van leveranciers van e-boeken te verkrijgen, hetgeen uiteindelijk kan leiden tot hogere detailhandelsprijzen. |
| --- | --- |

(12)

Voorts kunnen de agentuurprijspariteit, de promotiepariteit de discountpoolbepalingen en de respectieve mededelingsbepalingen (in combinatie met het gedrag van Amazon dat gericht is op het bereiken van detailhandelsprijspariteit) ertoe leiden dat i) de toetreding en/of de expansie van detailhandelaars van e-boeken wordt ontraden, waardoor de potentieel dominante positie van Amazon wordt versterkt, en dat ii) Amazon de mogelijkheid krijgt om de concurrentie tussen detailhandelaars van e-boeken te beperken en daarbij hogere commissies van leveranciers van e-boeken te verkrijgen, hetgeen uiteindelijk kan leiden tot hogere detailhandelsprijzen.

| (13) | Ten slotte kan de groothandelsprijspariteit ertoe leiden dat i) detailhandelaars van e-boeken verhinderd worden toe te treden tot de relevante markten of hun activiteiten daarop uit te breiden door consumenten lagere detailhandelsprijzen dan Amazon te bieden, en dat ii) de potentiële effecten van de selectiepariteit nog worden versterkt door te garanderen dat Amazon toegang tot e-boeken krijgt tegen de beste groothandelstarieven ingeval leveranciers van e-boeken er de voorkeur aan geven een bepaald e-boek niet aan Amazon te bieden. |
| --- | --- |

(13)

Ten slotte kan de groothandelsprijspariteit ertoe leiden dat i) detailhandelaars van e-boeken verhinderd worden toe te treden tot de relevante markten of hun activiteiten daarop uit te breiden door consumenten lagere detailhandelsprijzen dan Amazon te bieden, en dat ii) de potentiële effecten van de selectiepariteit nog worden versterkt door te garanderen dat Amazon toegang tot e-boeken krijgt tegen de beste groothandelstarieven ingeval leveranciers van e-boeken er de voorkeur aan geven een bepaald e-boek niet aan Amazon te bieden.

| (14) | In de voorlopige beoordeling heeft de Commissie de bezorgdheid geuit dat alle hierboven beschreven pariteitsclausules op zichzelf en uit zichzelf een potentieel misbruik van de machtspositie van Amazon op de relevante markten in de EER vertegenwoordigen. Daarnaast is de Commissie voorlopig van oordeel dat de combinatie van de verschillende prijsgerelateerde pariteitsclausules (namelijk de agentuurprijspariteit, de discountpoolbepalingen, de promotiepariteit, de groothandelsprijspariteit en de agentuurcommissiepariteit (4)), de niet-prijsgerelateerde pariteitsclausules (namelijk de bedrijfsmodelpariteit en de selectie- en kenmerkenpariteit) en de mededelingsbepalingen de potentiële mededingingsverstorende gevolgen van de afzonderlijke pariteitsclausules waarschijnlijk zal versterken. |
| --- | --- |

(14)

In de voorlopige beoordeling heeft de Commissie de bezorgdheid geuit dat alle hierboven beschreven pariteitsclausules op zichzelf en uit zichzelf een potentieel misbruik van de machtspositie van Amazon op de relevante markten in de EER vertegenwoordigen. Daarnaast is de Commissie voorlopig van oordeel dat de combinatie van de verschillende prijsgerelateerde pariteitsclausules (namelijk de agentuurprijspariteit, de discountpoolbepalingen, de promotiepariteit, de groothandelsprijspariteit en de agentuurcommissiepariteit (4)), de niet-prijsgerelateerde pariteitsclausules (namelijk de bedrijfsmodelpariteit en de selectie- en kenmerkenpariteit) en de mededelingsbepalingen de potentiële mededingingsverstorende gevolgen van de afzonderlijke pariteitsclausules waarschijnlijk zal versterken.

3.   HOOFDLIJNEN VAN DE GEDANE TOEZEGGINGEN

| (15) | Amazon betwist de voorlopige beoordeling van de Commissie. Niettemin heeft de onderneming toezeggingen in de zin van artikel 9 van Verordening (EG) nr. 1/2003 gedaan om tegemoet te komen aan de mededingingsbezwaren van de Commissie. De voornaamste elementen van de toezeggingen zijn als volgt:






  (a) | Amazon zal niet langer gebruik maken van of zich anderszins beroepen op de bedrijfsmodelpariteit, de agentuurcommissiepariteit, de agentuurprijspariteit, de kenmerkenpariteit, de promotiepariteit, de selectiepariteit, de groothandelsprijspariteit of de mededelingsbepalingen die vervat liggen in overeenkomsten tussen Amazon en leveranciers van e-boeken voor de verkoop van e-boeken aan consumenten in de EER. Amazon zal elk van deze leveranciers van e-boeken meedelen dat zij deze bepalingen niet langer handhaaft. |
| --- | --- | --- |

(15)

Amazon betwist de voorlopige beoordeling van de Commissie. Niettemin heeft de onderneming toezeggingen in de zin van artikel 9 van Verordening (EG) nr. 1/2003 gedaan om tegemoet te komen aan de mededingingsbezwaren van de Commissie. De voornaamste elementen van de toezeggingen zijn als volgt:

(a)

Amazon zal niet langer gebruik maken van of zich anderszins beroepen op de bedrijfsmodelpariteit, de agentuurcommissiepariteit, de agentuurprijspariteit, de kenmerkenpariteit, de promotiepariteit, de selectiepariteit, de groothandelsprijspariteit of de mededelingsbepalingen die vervat liggen in overeenkomsten tussen Amazon en leveranciers van e-boeken voor de verkoop van e-boeken aan consumenten in de EER. Amazon zal elk van deze leveranciers van e-boeken meedelen dat zij deze bepalingen niet langer handhaaft.

| (b) | Amazon zal elke leverancier van e-boeken waarvan de e-boekovereenkomst voor de verkoop van e-boeken aan consumenten in de EER een discountpoolbepaling bevat die momenteel van kracht is, de gelegenheid bieden om de overeenkomst om ongeacht welke reden te beëindigen met inachtneming van een schriftelijke opzeggingstermijn van 120 dagen. |
| --- | --- |

(b)

Amazon zal elke leverancier van e-boeken waarvan de e-boekovereenkomst voor de verkoop van e-boeken aan consumenten in de EER een discountpoolbepaling bevat die momenteel van kracht is, de gelegenheid bieden om de overeenkomst om ongeacht welke reden te beëindigen met inachtneming van een schriftelijke opzeggingstermijn van 120 dagen.

| (c) | Amazon zal in elke nieuwe e-boekovereenkomst met een leverancier van e-boeken geen gebruik maken van prijsgerelateerde pariteitsclausules, niet-prijsgerelateerde pariteitsclausules of mededelingsbepalingen. |
| --- | --- |

(c)

Amazon zal in elke nieuwe e-boekovereenkomst met een leverancier van e-boeken geen gebruik maken van prijsgerelateerde pariteitsclausules, niet-prijsgerelateerde pariteitsclausules of mededelingsbepalingen.

| (d) | De duur van de toezeggingen zal vijf jaar bedragen vanaf de datum waarop de formele kennisgeving van het besluit van de Commissie aan Amazon overeenkomstig artikel 9 van Verordening (EG) nr. 1/2003 plaatsvindt. Amazon zal een monitoring trustee aanstellen om erop toe te zien dat Amazon zich aan de toezeggingen houdt. |
| --- | --- |

(d)

De duur van de toezeggingen zal vijf jaar bedragen vanaf de datum waarop de formele kennisgeving van het besluit van de Commissie aan Amazon overeenkomstig artikel 9 van Verordening (EG) nr. 1/2003 plaatsvindt. Amazon zal een monitoring trustee aanstellen om erop toe te zien dat Amazon zich aan de toezeggingen houdt.

| (16) | De toezeggingen worden volledig in het Engels gepubliceerd op de website van het directoraat-generaal Concurrentie op het volgende adres:
  http://ec.europa.eu/competition/index_nl.html |
| --- | --- |

(16)

De toezeggingen worden volledig in het Engels gepubliceerd op de website van het directoraat-generaal Concurrentie op het volgende adres:

http://ec.europa.eu/competition/index_nl.html

4.   UITNODIGING OPMERKINGEN TE MAKEN

| (17) | De Commissie is voornemens om, na een markttest, een besluit krachtens artikel 9, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1/2003 vast te stellen waarmee de hierboven samengevatte en op de website van het directoraat-generaal Concurrentie gepubliceerde toezeggingen verbindend worden verklaard. |
| --- | --- |

(17)

De Commissie is voornemens om, na een markttest, een besluit krachtens artikel 9, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1/2003 vast te stellen waarmee de hierboven samengevatte en op de website van het directoraat-generaal Concurrentie gepubliceerde toezeggingen verbindend worden verklaard.

| (18) | Overeenkomstig artikel 27, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1/2003 nodigt de Commissie belanghebbende derden uit hun opmerkingen over de voorgestelde toezeggingen te maken. Deze opmerkingen dienen de Commissie te bereiken binnen één maand vanaf de datum van deze bekendmaking. Belanghebbende derden wordt ook verzocht een niet-vertrouwelijke versie van hun opmerkingen in te dienen waarin gegevens die zij als bedrijfsgevoelige en anderszins vertrouwelijke informatie beschouwen, dienen te zijn geschrapt en vervangen door een niet-vertrouwelijke samenvatting dan wel door de vermelding „bedrijfsgeheim” of „vertrouwelijk”. |
| --- | --- |

(18)

Overeenkomstig artikel 27, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1/2003 nodigt de Commissie belanghebbende derden uit hun opmerkingen over de voorgestelde toezeggingen te maken. Deze opmerkingen dienen de Commissie te bereiken binnen één maand vanaf de datum van deze bekendmaking. Belanghebbende derden wordt ook verzocht een niet-vertrouwelijke versie van hun opmerkingen in te dienen waarin gegevens die zij als bedrijfsgevoelige en anderszins vertrouwelijke informatie beschouwen, dienen te zijn geschrapt en vervangen door een niet-vertrouwelijke samenvatting dan wel door de vermelding „bedrijfsgeheim” of „vertrouwelijk”.

| (19) | U wordt verzocht uw antwoorden en opmerkingen te onderbouwen en de relevante feiten te vermelden. Mochten bepaalde aspecten van de voorgestelde toezeggingen volgens u problemen opleveren, dan verzoekt de Commissie u ook een mogelijke oplossing voor te stellen. |
| --- | --- |

(19)

U wordt verzocht uw antwoorden en opmerkingen te onderbouwen en de relevante feiten te vermelden. Mochten bepaalde aspecten van de voorgestelde toezeggingen volgens u problemen opleveren, dan verzoekt de Commissie u ook een mogelijke oplossing voor te stellen.

| (20) | Deze opmerkingen kunnen naar de Commissie worden gezonden per e-mail (COMP-GREFFE-ANTITRUST@ec.europa.eu), per fax (+32 22950128) of per post, onder de vermelding van het referentienummer AT.40153 — Meestbegunstigingsclausules voor e-boeken en verwante zaken, naar het volgende adres:





  Europese Commissie |
| --- | --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Antitrust Griffie |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

(20)

Deze opmerkingen kunnen naar de Commissie worden gezonden per e-mail (COMP-GREFFE-ANTITRUST@ec.europa.eu), per fax (+32 22950128) of per post, onder de vermelding van het referentienummer AT.40153 — Meestbegunstigingsclausules voor e-boeken en verwante zaken, naar het volgende adres:

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Antitrust Griffie

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 1 van 4.1.2003, blz. 1. Vanaf 1 december 2009 zijn de artikelen 81 en 82 van het EG-Verdrag respectievelijk de artikelen 101 en 102 van het VWEU geworden. De bepalingen in beide verdragen zijn inhoudelijk identiek. In het kader van dit besluit moeten verwijzingen naar de artikelen 101 en 102 van het VWEU waar nodig worden begrepen als verwijzingen naar, respectievelijk, de artikelen 81 en 82 van het EG-Verdrag.

(2)  De term „leverancier van e-boeken” omvat alle entiteiten die over de vereiste rechten beschikken om e-boeken aan detailhandelaars van e-boeken in licentie te geven of om e-boeken rechtstreeks aan consumenten te verkopen. Onder „leveranciers van e-boeken” als dusdanig vallen uitgevers van e-boeken en bepaalde tussenpersonen (bijvoorbeeld groothandelaars of aggregatoren).

(3)  De term „detailhandelaar van e-boeken” omvat in het kader van dit document elke persoon of entiteit die rechtmatig e-boeken aan consumenten verkoopt (of rechtmatig beoogt te verkopen) in een of meer landen van de EER, of via wie een leverancier van e-boeken op basis van een agentuurovereenkomst e-boeken aan consumenten verkoopt in een of meer landen van de EER. Een leverancier van e-boeken is een detailhandelaar van e-boeken voor zover hij e-boeken rechtstreeks aan consumenten verkoopt of op basis van een agentuurovereenkomst e-boeken via een agent verkoopt.

(4)  De agentuurcommissiepariteit is een clausule volgens welke de leverancier van e-boeken Amazon een agentuurcommissie moet verstrekken die in elk geval afhankelijk is van de agentuurcommissie die de leverancier van e-boeken op basis van een agentuurovereenkomst verstrekt aan andere detailhandelaars van e-boeken dan Amazon.

---

| 26.1.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 26/5 |
| --- | --- | --- | --- |

26.1.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 26/5

---

Mededeling van de Commissie betreffende de tenuitvoerlegging van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 552/2004 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de interoperabiliteit van het Europese netwerk voor luchtverkeersbeheer (1)

(Bekendmaking van de titels en referentienummers van de communautaire specificaties in het kader van de verordening)

(Voor de EER relevante tekst)

(2017/C 26/03)

| Instantie | Referentie en titel van de communautaire specificatie | Referentie van de vervangen communautaire specificatie | Einddatum van het vermoeden van conformiteit van de vervangen communautaire specificatie |
| --- | --- | --- | --- |
| ETSI (2) | EN 303 213-1 V1.4.1
  Geavanceerd begeleidings- en controlesysteem voor verplaatsingen over land (A-SMGCS); Deel 1: Communautaire specificatie voor toepassing overeenkomstig de interoperabiliteitsverordening voor het gemeenschappelijk Europees luchtruim (Verordening (EG) nr. 552/2004) voor A-SMGCS van niveau 1, met inbegrip van externe interfaces | EN 303 213-1 V1.3.1 | 1 september 2017 |
| ETSI | EN 303 213-2 V1.4.1
  Geavanceerd begeleidings- en controlesysteem voor verplaatsingen over land (A-SMGCS); Deel 2: Communautaire specificatie voor toepassing overeenkomstig de interoperabiliteitsverordening voor het gemeenschappelijk Europees luchtruim (Verordening (EG) nr. 552/2004) voor A-SMGCS van niveau 2, met inbegrip van externe interfaces | EN 303 213-2 V1.3.1 | 1 september 2017 |

Instantie

Referentie en titel van de communautaire specificatie

Referentie van de vervangen communautaire specificatie

Einddatum van het vermoeden van conformiteit van de vervangen communautaire specificatie

ETSI (2)

EN 303 213-1 V1.4.1

Geavanceerd begeleidings- en controlesysteem voor verplaatsingen over land (A-SMGCS); Deel 1: Communautaire specificatie voor toepassing overeenkomstig de interoperabiliteitsverordening voor het gemeenschappelijk Europees luchtruim (Verordening (EG) nr. 552/2004) voor A-SMGCS van niveau 1, met inbegrip van externe interfaces

EN 303 213-1 V1.3.1

1 september 2017

ETSI

EN 303 213-2 V1.4.1

Geavanceerd begeleidings- en controlesysteem voor verplaatsingen over land (A-SMGCS); Deel 2: Communautaire specificatie voor toepassing overeenkomstig de interoperabiliteitsverordening voor het gemeenschappelijk Europees luchtruim (Verordening (EG) nr. 552/2004) voor A-SMGCS van niveau 2, met inbegrip van externe interfaces

EN 303 213-2 V1.3.1

1 september 2017

---

(1)  PB L 96 van 31.3.2004, blz. 26.

(2)  European Telecommunications Standards Institute: 650 route des Lucioles, 06921 Sophia Antipolis Cedex, France, tel. +33 492944200, fax +33 493654716, http://www.etsi.org

---

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE LIDSTATEN

| 26.1.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 26/6 |
| --- | --- | --- | --- |

26.1.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 26/6

---

Mededeling van de Commissie overeenkomstig artikel 17, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad inzake gemeenschappelijke regels voor de exploitatie van luchtdiensten in de Gemeenschap

Aanbesteding met betrekking tot de exploitatie van geregelde luchtdiensten voor het vervoer van vracht en post overeenkomstig openbaredienstverplichtingen

(Voor de EER relevante tekst)

(2017/C 26/04)

| Lidstaat | Portugal |
| --- | --- |
| Betrokken route | Lissabon-Terceira-Ponta Delgada-Lissabon
  of
  Lissabon-Ponta Delgada-Terceira-Lissabon |
| Looptijd van het contract | 3 jaar na de aanvang van de activiteiten |
| Uiterste datum voor indiening van aanvragen | 63 dagen na de bekendmaking van deze mededeling |
| Adres waar de tekst van de aanbesteding en alle relevante informatie en/of documentatie met betrekking tot de openbare aanbesteding en de openbaredienstverplichting kunnen worden verkregen | Alle documenten zijn beschikbaar op:
  http://www.saphety.com
  en
  de website van de nationale burgerluchtvaartautoriteit
  concurso.osp@anac.pt
  Neem voor meer informatie contact op met het





  ministerie van Planning en Infrastructuur: |
| Ministério do Planeamento e das Infraestruturas |
| Gabinete do Secretário de Estado das Infraestruturas |
| Av. Barbosa do Bocage n.o 5 – 2.o andar |
| 1049-039 Lisboa |
| PORTUGAL |
| E-mail: gab.infraestruturas@mpi.gov.pt |

Lidstaat

Portugal

Betrokken route

Lissabon-Terceira-Ponta Delgada-Lissabon

of

Lissabon-Ponta Delgada-Terceira-Lissabon

Looptijd van het contract

3 jaar na de aanvang van de activiteiten

Uiterste datum voor indiening van aanvragen

63 dagen na de bekendmaking van deze mededeling

Adres waar de tekst van de aanbesteding en alle relevante informatie en/of documentatie met betrekking tot de openbare aanbesteding en de openbaredienstverplichting kunnen worden verkregen

Alle documenten zijn beschikbaar op:

http://www.saphety.com

en

de website van de nationale burgerluchtvaartautoriteit

concurso.osp@anac.pt

Neem voor meer informatie contact op met het

ministerie van Planning en Infrastructuur:

Ministério do Planeamento e das Infraestruturas

Gabinete do Secretário de Estado das Infraestruturas

Av. Barbosa do Bocage n.o 5 – 2.o andar

1049-039 Lisboa

PORTUGAL

E-mail: gab.infraestruturas@mpi.gov.pt

---

INFORMATIE OVER DE EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE

Toezichthoudende Autoriteit van de EVA

| 26.1.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 26/7 |
| --- | --- | --- | --- |

26.1.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 26/7

---

Geen staatssteun in de zin van artikel 61, lid 1, van de EER-overeenkomst

(2017/C 26/05)

De Toezichthoudende Autoriteit van de EVA is van mening dat de volgende steunmaatregel geen staatssteun vormt in de zin van artikel 61, lid 1, van de EER-overeenkomst:

| Datum waarop het besluit is genomen | : | 24 oktober 2016 |
| --- | --- | --- |
| Nummer van de steunmaatregel | : | 79525 |
| Nummer van het besluit | : | 193/16/COL |
| EVA-staat | : | IJsland |
| Benaming (en/of naam van de begunstigde) | : | Verkoop van elektriciteit aan Norðurál |
| Rechtsgrondslag | : | De derde wijziging aan het elektriciteitscontract dat in 1997 tussen Landsvirkjun en Norðurál Grundartangi ehf. is gesloten |
| Type maatregel | : | Geen staatssteun |

Datum waarop het besluit is genomen

:

24 oktober 2016

Nummer van de steunmaatregel

:

79525

Nummer van het besluit

:

193/16/COL

EVA-staat

:

IJsland

Benaming (en/of naam van de begunstigde)

:

Verkoop van elektriciteit aan Norðurál

Rechtsgrondslag

:

De derde wijziging aan het elektriciteitscontract dat in 1997 tussen Landsvirkjun en Norðurál Grundartangi ehf. is gesloten

Type maatregel

:

Geen staatssteun

De tekst van het besluit in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, kan worden geraadpleegd op de website van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA:

http://www.eftasurv.int/state-aid/state-aid-register/

---

V Bekendmakingen

BESTUURLIJKE PROCEDURES

Europese Commissie

| 26.1.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 26/8 |
| --- | --- | --- | --- |

26.1.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 26/8

---

OPROEP TOT HET INDIENEN VAN VOORSTELLEN — EACEA 04/2017

in het kader van het programma Erasmus+

KA 2 — Samenwerking met het oog op innovatie en uitwisseling van goede praktijken

Allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden

(2017/C 26/06)

1.   Doelstellingen en beschrijving

Allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden hebben tot doel de vaardigheidskloof ten aanzien van een of meer beroepsprofielen in een specifieke sector te dichten. Dit doen ze door bestaande of opkomende, sectorspecifieke arbeidsmarktbehoeften in kaart te brengen (vraagzijde) en door initieel en voortgezet beroepsonderwijs op alle niveaus beter te laten aansluiten op de behoeften van de arbeidsmarkt (aanbodzijde). Allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden steunen niet alleen de inhoudelijke ontwikkeling en uitvoering van transnationale beroepsopleidingen, maar ook onderwijs- en opleidingsmethoden voor Europese professionele kernprofielen. Daarbij baseren ze zich op aantoonbare vaardigheidsbehoeften.

Allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden waarbij de focus ligt op strategische sectorale samenwerking op het gebied van vaardigheden stellen concrete maatregelen vast en werken deze uit met het doel vraag en aanbod van vaardigheden op elkaar af te stemmen en zo de algemene sectorspecifieke groeistrategie te ondersteunen.

Projecten kunnen deze doelstellingen verwezenlijken door inschrijving bij een van de volgende „percelen”:

Perceel 1 — Allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden met het oog op het vaststellen van vaardigheidsbehoeften

Gericht op het vaststellen en gedetailleerd aantonen van de benodigde vaardigheden en van lacunes in specifieke economische sectoren. Dit maakt het mogelijk dergelijke lacunes aan te vullen door te voorzien in opleiding, hetzij op basis van beroepsonderwijs en -opleiding, hetzij in het kader van een andere onderwijs- en opleidingssector.

De vaststelling en beschrijving van vaardigheden waaraan in de toekomst behoefte zal zijn, moet worden onderbouwd door onderzoek naar de behoeften van de arbeidsmarkt in de sector. De benodigde vaardigheden moeten worden vastgesteld voor de beroepsprofielen die voor de sector relevant zijn, aan de hand van de classificatie van de Europese vaardigheden/competenties, kwalificaties en beroepen (ESCO), indien beschikbaar. Waar van toepassing moet gebruik worden gemaakt van informatie over vaardigheden die is verzameld door „Europese raden voor sectorvaardigheden” en reeds bestaand onderzoek naar sectorvaardigheden, met inbegrip van de resultaten van eerdere allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden. Het EU-Vaardighedenpanorama biedt een schat aan informatie over vaardigheden, analyses en onderzoek op het gebied van beroepen en sectoren: http://skillspanorama.cedefop.europa.eu/en.

Er moeten samenwerkingsverbanden worden gecreëerd tussen publieke en private actoren op de arbeidsmarkt (bijvoorbeeld ministeries van werkgelegenheid, sociale partners, aanbieders van opleiding en onderwijs, organisaties op het gebied van arbeidsmarktinformatie, bedrijven — met inbegrip van kleine en middelgrote ondernemingen — kamers van koophandel, publieke en private arbeidsbureaus en nationale bureaus voor de statistiek), met het doel aanhoudende tekorten aan vakmensen en discrepanties tussen gevraagde en aangeboden vaardigheden voor een reeks beroepsprofielen op sectoraal niveau vast te stellen en voor te zijn. Het is zaak de synergieën met andere sectorale initiatieven optimaal te benutten.

Perceel 2 — Allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden met het oog op de ontwikkeling en uitvoering van beroepsonderwijs en -opleiding

Gericht op het dichten van de vaardigheidskloof en op de behoeften die in een specifieke economische sector zijn vastgesteld, door het ontwikkelen van curricula en methodologieën voor onderwijs en opleiding. Leren op het werk moet nadrukkelijk deel uitmaken van de curricula en opleidingsmethoden, die tevens de transnationale mobiliteit van lerenden moeten ondersteunen.

Bij de tenuitvoerlegging van beroepsonderwijs en -opleiding of het ontwikkelen van kwalificatienormen op basis van beroepsprofielen moeten partners bestaande onderzoeksresultaten over de behoefte aan beroepsspecifieke vaardigheden interpreteren, en daarbij zo mogelijk gebruikmaken van ESCO. Waar van toepassing moeten zij gebruikmaken van informatie over vaardigheden die is verzameld door „Europese raden voor sectorvaardigheden” en reeds bestaand onderzoek naar sectorvaardigheden, met inbegrip van de resultaten van eerdere allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden. Het EU-Vaardighedenpanorama biedt een schat aan informatie over vaardigheden, analyses en onderzoek op het gebied van beroepen en sectoren: http://skillspanorama.cedefop.europa.eu/en

Bij het ontwerp en de uitvoering van curricula voor beroepsonderwijs en -opleiding moeten de volgende kernbeginselen worden gehanteerd: i) kwaliteitsborging, met inbegrip van effectieve systemen voor het volgen van lerenden en terugkoppeling, ii) curricula en kwalificaties zijn gericht op leerresultaten, iii) de uitvoering is in alle fasen modulair, iv) de curricula bevatten aanmerkelijke perioden van leren op het werk, v) internationale ervaring (mobiliteit zowel van de lerende als van de docent en opleider) is onderdeel van het curriculum.

De alliantiepartners moeten in hun voorstel duidelijk maken welke maatregelen zij in de landen en in de sector in kwestie zullen nemen met het oog op de formele erkenning van de nieuwe of aangepaste curricula en kwalificaties voor beroepsonderwijs en -opleiding en hoe zij de projectresultaten na beëindiging van de EU-subsidie in stand zullen houden. Allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden worden geacht de voorgestelde activiteiten dusdanig uit te voeren dat het effect op een of meer gerelateerde beroepen in een bepaalde sector maximaal is.

Perceel 3 — Allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden met het oog op de uitvoering van een nieuwe strategische aanpak („blauwdruk”) van sectorale samenwerking op het gebied van vaardigheden

De blauwdruk voor sectorale samenwerking op het gebied van vaardigheden is een van de tien maatregelen van de nieuwe agenda voor vaardigheden voor Europa (1). Deze heeft tot doel de kennis en informatie over vaardigheden te verbeteren en te zorgen voor een heldere strategie en instrumenten waarmee tekorten aan bepaalde vaardigheden in specifieke economische sectoren kunnen worden aangepakt. De agenda zal worden getest in zes sectoren: de automobielsector, defensie, maritieme technologie, aardobservatie- en geo-informatiediensten, textiel/kleding/leder/schoeisel en toerisme.

De allianties in perceel 3 zullen de uitvoering ervan ondersteunen door sectorale vaardighedenstrategieën te ontwikkelen. Een sectorale strategie moet de tekorten aan vaardigheden stelselmatig en structureel verminderen en tevens zorgen voor vaardigheden van voldoende kwaliteit en niveau om groei, innovatie en concurrentiekracht in de sector te ondersteunen. Zij moet een duidelijke reeks maatregelen, mijlpalen en welomschreven resultaten bevatten met het doel vraag en aanbod van vaardigheden op elkaar af te stemmen en op die manier de algemene sectorspecifieke groeistrategie te ondersteunen.

De sectorale vaardighedenstrategie zal helpen de kweekvijver van talent te vergroten en de beroepsbevolking ondersteunen bij de aanpassing aan de eisen van industriële en marktontwikkelingen in de sector en aldus een bijdrage leveren aan de concurrentiekracht van de sector op lange termijn. Bijzondere aandacht zal worden besteed aan nieuwe technologische ontwikkelingen (bv. digitale en sleuteltechnologieën).

De doelstellingen van perceel 1 (het voorspellen van de vraag naar vaardigheden) en perceel 2 (het inspelen op de vastgestelde behoefte aan vaardigheden door het ontwikkelen en uitvoeren van beroepsonderwijs en -opleiding) moeten in de sectorale vaardighedenstrategie worden opgenomen.

Er wordt van de partners verlangd dat zij op EU-niveau een alliantie voor een sector opzetten met het oog op samenwerking op het gebied van vaardigheden en de tenuitvoerlegging van concrete vraaggestuurde maatregelen. De alliantie zal door het bedrijfsleven worden geleid en andere relevante belanghebbenden omvatten, zoals aanbieders van onderwijs en opleiding, sociale partners, clusters en netwerken, onderzoeksinstellingen, bureaus voor de statistiek, arbeidsbureaus en voor kwalificaties verantwoordelijke instanties (waar mogelijk).

2.   Criteria om in aanmerking te komen

Perceel 1:

De alliantie voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden moet ten minste twaalf programmalanden bestrijken en bestaan uit ten minste twee organisaties, waarvan er ten minste één het bedrijfsleven vertegenwoordigt en ten minste één aanbieders van onderwijs en opleiding vertegenwoordigt.

Organisaties die voor deelname in aanmerking komen, zijn:

| — | Europese en/of nationale sociale partners; |
| --- | --- |

—

Europese en/of nationale sociale partners;

| — | ministeries van werkgelegenheid of daarmee verbonden instanties (agentschappen of raden); |
| --- | --- |

—

ministeries van werkgelegenheid of daarmee verbonden instanties (agentschappen of raden);

| — | publieke of private arbeidsbureaus; |
| --- | --- |

—

publieke of private arbeidsbureaus;

| — | instellingen voor arbeidsmarktonderzoek, nationale bureaus voor de statistiek; |
| --- | --- |

—

instellingen voor arbeidsmarktonderzoek, nationale bureaus voor de statistiek;

| — | publieke of private, kleine, middelgrote of grote ondernemingen (met inbegrip van sociale ondernemingen); |
| --- | --- |

—

publieke of private, kleine, middelgrote of grote ondernemingen (met inbegrip van sociale ondernemingen);

| — | agentschappen voor economische ontwikkeling; |
| --- | --- |

—

agentschappen voor economische ontwikkeling;

| — | kamers van koophandel, van industrie of van arbeid; |
| --- | --- |

—

kamers van koophandel, van industrie of van arbeid;

| — | sectorale of beroepsverenigingen van werkgevers of werknemers; kamers van ambachten; |
| --- | --- |

—

sectorale of beroepsverenigingen van werkgevers of werknemers; kamers van ambachten;

| — | Europese of nationale sectorale koepelorganisaties; |
| --- | --- |

—

Europese of nationale sectorale koepelorganisaties;

| — | aanbieders van opleiding of onderwijs op lokaal, regionaal of nationaal niveau; |
| --- | --- |

—

aanbieders van opleiding of onderwijs op lokaal, regionaal of nationaal niveau;

| — | sectorspecifieke onderzoeksinstellingen; |
| --- | --- |

—

sectorspecifieke onderzoeksinstellingen;

| — | organisaties die loopbaanadvies, beroepsadvies en informatiediensten verstrekken; |
| --- | --- |

—

organisaties die loopbaanadvies, beroepsadvies en informatiediensten verstrekken;

| — | overheidsinstanties die verantwoordelijk zijn voor onderwijs en opleiding op regionaal of nationaal niveau. |
| --- | --- |

—

overheidsinstanties die verantwoordelijk zijn voor onderwijs en opleiding op regionaal of nationaal niveau.

Perceel 2:

De alliantie voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden moet ten minste vier programmalanden bestrijken en bestaan uit ten minste acht organisaties, waarvan er ten minste drie ondernemingen zijn of het bedrijfsleven of de sector vertegenwoordigen (bv. kamers of handelsverenigingen) en ten minste drie aanbieders van onderwijs en opleiding zijn.

Organisaties die voor deelname in aanmerking komen, zijn:

| — | publieke of private ondernemingen (met inbegrip van sociale ondernemingen), en met name die welke beschikken over een eigen opleidingsafdeling, stageplaatsen aanbieden of gedeelde opleidingen (gezamenlijke opleidingen) aanbieden; |
| --- | --- |

—

publieke of private ondernemingen (met inbegrip van sociale ondernemingen), en met name die welke beschikken over een eigen opleidingsafdeling, stageplaatsen aanbieden of gedeelde opleidingen (gezamenlijke opleidingen) aanbieden;

| — | EU- of nationale organisaties die het bedrijfsleven vertegenwoordigen, kleine en middelgrote ondernemingen, relevante sectororganisaties; |
| --- | --- |

—

EU- of nationale organisaties die het bedrijfsleven vertegenwoordigen, kleine en middelgrote ondernemingen, relevante sectororganisaties;

| — | publieke of private aanbieders van beroepsonderwijs en -opleiding, inclusief trainingscentra die opleidingen binnen bedrijven verzorgen en hogeronderwijsinstellingen die beroepsonderwijs en -opleiding aanbieden; |
| --- | --- |

—

publieke of private aanbieders van beroepsonderwijs en -opleiding, inclusief trainingscentra die opleidingen binnen bedrijven verzorgen en hogeronderwijsinstellingen die beroepsonderwijs en -opleiding aanbieden;

| — | netwerken van aanbieders van beroepsonderwijs en -opleiding en Europese of nationale organisaties die hen vertegenwoordigen; |
| --- | --- |

—

netwerken van aanbieders van beroepsonderwijs en -opleiding en Europese of nationale organisaties die hen vertegenwoordigen;

| — | regionale of nationale overheidsinstanties op het gebied van onderwijs en opleiding, en ministeries; |
| --- | --- |

—

regionale of nationale overheidsinstanties op het gebied van onderwijs en opleiding, en ministeries;

| — | organisaties of netwerken — op nationaal of EU-niveau — die sociale partners, het bedrijfsleven, sectororganisaties, beroepen en belanghebbenden op het gebied van onderwijs en opleiding, waaronder jongerenorganisaties, vertegenwoordigen; |
| --- | --- |

—

organisaties of netwerken — op nationaal of EU-niveau — die sociale partners, het bedrijfsleven, sectororganisaties, beroepen en belanghebbenden op het gebied van onderwijs en opleiding, waaronder jongerenorganisaties, vertegenwoordigen;

| — | kamers van koophandel, van industrie, van ambachten of van arbeid en andere intermediaire instanties; |
| --- | --- |

—

kamers van koophandel, van industrie, van ambachten of van arbeid en andere intermediaire instanties;

| — | raden voor sectorvaardigheden; |
| --- | --- |

—

raden voor sectorvaardigheden;

| — | agentschappen voor economische ontwikkeling, bureaus voor statistiek en onderzoeksinstellingen; |
| --- | --- |

—

agentschappen voor economische ontwikkeling, bureaus voor statistiek en onderzoeksinstellingen;

| — | culturele en/of creatieve organisaties; |
| --- | --- |

—

culturele en/of creatieve organisaties;

| — | organisaties die loopbaanadvies, beroepsadvies, informatiediensten of diensten op het gebied van arbeidsbemiddeling verlenen; |
| --- | --- |

—

organisaties die loopbaanadvies, beroepsadvies, informatiediensten of diensten op het gebied van arbeidsbemiddeling verlenen;

| — | instanties die verantwoordelijk zijn voor accreditatie, certificatie, erkenning of kwalificatie (instanties met een „toezichthoudende functie”). |
| --- | --- |

—

instanties die verantwoordelijk zijn voor accreditatie, certificatie, erkenning of kwalificatie (instanties met een „toezichthoudende functie”).

Perceel 3:

De alliantie voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden moet ten minste zes programmalanden bestrijken en bestaan uit ten minste twaalf organisaties, waarvan er ten minste vijf ondernemingen zijn of het bedrijfsleven of de sector vertegenwoordigen (bv. kamers of handelsverenigingen) en ten minste vijf aanbieders van onderwijs en opleiding zijn.

Organisaties die voor deelname in aanmerking komen, zijn:

| — | publieke of private ondernemingen die actief zijn in de voor de test geselecteerde sectoren, met name die welke beschikken over een eigen opleidingsafdeling, stageplaatsen aanbieden of gedeelde opleidingen (gezamenlijke opleidingen) aanbieden; |
| --- | --- |

—

publieke of private ondernemingen die actief zijn in de voor de test geselecteerde sectoren, met name die welke beschikken over een eigen opleidingsafdeling, stageplaatsen aanbieden of gedeelde opleidingen (gezamenlijke opleidingen) aanbieden;

| — | EU- of nationale organisaties die het bedrijfsleven vertegenwoordigen, kleine en middelgrote ondernemingen, relevante sectororganisaties; |
| --- | --- |

—

EU- of nationale organisaties die het bedrijfsleven vertegenwoordigen, kleine en middelgrote ondernemingen, relevante sectororganisaties;

| — | publieke of private aanbieders van onderwijs of opleiding, met inbegrip van trainingscentra en hogeronderwijsinstellingen (en in de defensiesector militaire academies); |
| --- | --- |

—

publieke of private aanbieders van onderwijs of opleiding, met inbegrip van trainingscentra en hogeronderwijsinstellingen (en in de defensiesector militaire academies);

| — | netwerken van aanbieders van onderwijs en -opleiding en Europese of nationale organisaties die hen vertegenwoordigen; |
| --- | --- |

—

netwerken van aanbieders van onderwijs en -opleiding en Europese of nationale organisaties die hen vertegenwoordigen;

| — | overheidsinstanties die verantwoordelijk zijn voor onderwijs en opleiding of werkgelegenheid, op regionaal of nationaal niveau, en de betreffende ministeries; |
| --- | --- |

—

overheidsinstanties die verantwoordelijk zijn voor onderwijs en opleiding of werkgelegenheid, op regionaal of nationaal niveau, en de betreffende ministeries;

| — | organisaties of netwerken — op nationaal of EU-niveau — die sociale partners, het bedrijfsleven, sectororganisaties, beroepen en belanghebbenden op het gebied van onderwijs en opleiding, waaronder jongerenorganisaties, vertegenwoordigen; |
| --- | --- |

—

organisaties of netwerken — op nationaal of EU-niveau — die sociale partners, het bedrijfsleven, sectororganisaties, beroepen en belanghebbenden op het gebied van onderwijs en opleiding, waaronder jongerenorganisaties, vertegenwoordigen;

| — | kamers van koophandel, van industrie of van arbeid en andere relevante sectorale intermediaire instanties; |
| --- | --- |

—

kamers van koophandel, van industrie of van arbeid en andere relevante sectorale intermediaire instanties;

| — | raden voor sectorvaardigheden; |
| --- | --- |

—

raden voor sectorvaardigheden;

| — | agentschappen voor economische ontwikkeling, bureaus voor statistiek en onderzoeksinstellingen; |
| --- | --- |

—

agentschappen voor economische ontwikkeling, bureaus voor statistiek en onderzoeksinstellingen;

| — | organisaties die loopbaanadvies, beroepsadvies, informatiediensten of diensten op het gebied van arbeidsbemiddeling verlenen; |
| --- | --- |

—

organisaties die loopbaanadvies, beroepsadvies, informatiediensten of diensten op het gebied van arbeidsbemiddeling verlenen;

| — | instanties die verantwoordelijk zijn voor accreditatie, certificatie, erkenning of kwalificatie (instanties met een „toezichthoudende functie”); |
| --- | --- |

—

instanties die verantwoordelijk zijn voor accreditatie, certificatie, erkenning of kwalificatie (instanties met een „toezichthoudende functie”);

| — | organen die de relevante autoriteiten op regionaal en nationaal niveau vertegenwoordigen. |
| --- | --- |

—

organen die de relevante autoriteiten op regionaal en nationaal niveau vertegenwoordigen.

De in aanmerking komende landen zijn:

De landen van het programma Erasmus+:

| — | de 28 lidstaten van de Europese Unie; |
| --- | --- |

—

de 28 lidstaten van de Europese Unie;

| — | bij het programma aangesloten niet-EU-landen: de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, IJsland, Liechtenstein, Noorwegen, Turkije. |
| --- | --- |

—

bij het programma aangesloten niet-EU-landen: de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, IJsland, Liechtenstein, Noorwegen, Turkije.

3.   Subsidiabele activiteiten

Het voorstel moet een samenhangende en uitgebreide reeks activiteiten en resultaten bevatten zoals hierna beschreven voor elk perceel en voor zover relevant voor de betreffende sector.

Voor alle drie percelen geldt dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan digitale vaardigheden, aangezien deze in alle beroepsprofielen binnen de gehele arbeidsmarkt een steeds belangrijkere rol spelen. Daarbij moet worden gestreefd naar synergie met de nieuwe coalitie voor digitale vaardigheden en banen en met de inspanningen om vaardigheden op het gebied van sleuteltechnologieën te bevorderen. Voorts moet de overgang naar een circulaire economie worden ondersteund door kwalificaties en nationale curricula aan te passen aan de opkomende behoefte aan „groene vaardigheden” in beroepen.

Perceel 1 — Allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden met het oog op het vaststellen van vaardigheidsbehoeften

Het vaststellen van de behoefte aan vaardigheden en opleidingsaanbod in een gegeven specifieke economische sector:

| — | het verzamelen en interpreteren van gegevens over de vaardigheidsbehoeften op de arbeidsmarkt in een bepaalde economische sector, ook door gebruik te maken van het Vaardighedenpanorama (bv. verwachtingen van Cedefop over de vraag naar en het aanbod van vaardigheden, verschillende enquêtegegevens, analytische verslagen) en, waar van toepassing, het werk van Europese raden voor sectorvaardigheden of eerdere allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden; |
| --- | --- |

—

het verzamelen en interpreteren van gegevens over de vaardigheidsbehoeften op de arbeidsmarkt in een bepaalde economische sector, ook door gebruik te maken van het Vaardighedenpanorama (bv. verwachtingen van Cedefop over de vraag naar en het aanbod van vaardigheden, verschillende enquêtegegevens, analytische verslagen) en, waar van toepassing, het werk van Europese raden voor sectorvaardigheden of eerdere allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden;

| — | het analyseren van de trends en uitdagingen die vorm geven aan de sector en zijn arbeidsmarkt, met nadruk op veranderingsfactoren die van invloed kunnen zijn op de vraag naar en het aanbod van vaardigheden in de sector (bv. automatisering, demografie); |
| --- | --- |

—

het analyseren van de trends en uitdagingen die vorm geven aan de sector en zijn arbeidsmarkt, met nadruk op veranderingsfactoren die van invloed kunnen zijn op de vraag naar en het aanbod van vaardigheden in de sector (bv. automatisering, demografie);

| — | het op basis van de bovengenoemde activiteiten leveren van een gedetailleerde beoordeling van de huidige en verwachte tekorten, lacunes en mismatches op het gebied van vaardigheden in de sector (zowel functiespecifieke als „zachte” vaardigheden), en van de behoefte aan herziening van beroepsprofielen, waarbij op basis van prioriteit moet worden aangegeven in welke volgorde deze tekorten moeten worden verholpen, op grond van onder meer hun gevolgen voor groei en concurrentiekracht in de sector en anderzijds voor de werkgelegenheid (bv. waarschijnlijk verlies van banen, moeilijk te vervullen vacatures); |
| --- | --- |

—

het op basis van de bovengenoemde activiteiten leveren van een gedetailleerde beoordeling van de huidige en verwachte tekorten, lacunes en mismatches op het gebied van vaardigheden in de sector (zowel functiespecifieke als „zachte” vaardigheden), en van de behoefte aan herziening van beroepsprofielen, waarbij op basis van prioriteit moet worden aangegeven in welke volgorde deze tekorten moeten worden verholpen, op grond van onder meer hun gevolgen voor groei en concurrentiekracht in de sector en anderzijds voor de werkgelegenheid (bv. waarschijnlijk verlies van banen, moeilijk te vervullen vacatures);

| — | het analyseren van het potentiële effect van deze vaardigheidsbehoeften op de groei en werkgelegenheid in de sector; |
| --- | --- |

—

het analyseren van het potentiële effect van deze vaardigheidsbehoeften op de groei en werkgelegenheid in de sector;

| — | het analyseren van belangrijke trends die van invloed zijn op nauw met elkaar samenhangende sectoren, om mogelijke spill-overeffecten in beeld te brengen; |
| --- | --- |

—

het analyseren van belangrijke trends die van invloed zijn op nauw met elkaar samenhangende sectoren, om mogelijke spill-overeffecten in beeld te brengen;

| — | het vaststellen van behoeften in het opleidingsaanbod, waarbij zo mogelijk gebruik wordt gemaakt van de beroepsprofielen van de ESCO-classificatie; |
| --- | --- |

—

het vaststellen van behoeften in het opleidingsaanbod, waarbij zo mogelijk gebruik wordt gemaakt van de beroepsprofielen van de ESCO-classificatie;

| — | het elektronisch, in de vorm van vrij toegankelijke, gekoppelde gegevens, aanleveren van alle relevante kwalitatieve bewijzen en kwantitatieve gegevens op nationaal en/of EU-niveau over vaardigheden, werkgelegenheid en de economische prestaties van de sector, zodat de informatie kan worden ingevoerd in het Vaardighedenpanorama (http://skillspanorama.cedefop.europa.eu/en). |
| --- | --- |

—

het elektronisch, in de vorm van vrij toegankelijke, gekoppelde gegevens, aanleveren van alle relevante kwalitatieve bewijzen en kwantitatieve gegevens op nationaal en/of EU-niveau over vaardigheden, werkgelegenheid en de economische prestaties van de sector, zodat de informatie kan worden ingevoerd in het Vaardighedenpanorama (http://skillspanorama.cedefop.europa.eu/en).

Perceel 2 — Allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden met het oog op de ontwikkeling en uitvoering van beroepsonderwijs en -opleiding

Het ontwikkelen van transnationale, sectorbrede curricula voor beroepsonderwijs en -opleiding:

| — | het, op basis van vastgestelde vaardigheidsbehoeften voor specifieke beroepsprofielen in een bepaalde economische sector, vaststellen en ontwikkelen van curricula of kwalificatienormen voor beroepsonderwijs en -opleiding (conform het EKK en met gebruikmaking van ESCO) om aan die behoeften tegemoet te komen; |
| --- | --- |

—

het, op basis van vastgestelde vaardigheidsbehoeften voor specifieke beroepsprofielen in een bepaalde economische sector, vaststellen en ontwikkelen van curricula of kwalificatienormen voor beroepsonderwijs en -opleiding (conform het EKK en met gebruikmaking van ESCO) om aan die behoeften tegemoet te komen;

| — | het vertalen van de behoefte aan vaardigheden naar innovatieve, op leerresultaten gerichte modulaire programma's en/of kwalificaties voor beroepsonderwijs en -opleiding (onder toepassing van Ecvet, het Europees systeem voor overdracht van leerresultaten voor beroepsonderwijs en -opleiding, om kwalificaties te ontwikkelen die zijn samengesteld uit eenheden van leerresultaten), met het oog op transparantie en vergelijkbaarheid, waarbij onder meer rekening wordt gehouden met de noodzaak eerdere leerervaringen te valideren (bv. niet-formeel of informeel leren); |
| --- | --- |

—

het vertalen van de behoefte aan vaardigheden naar innovatieve, op leerresultaten gerichte modulaire programma's en/of kwalificaties voor beroepsonderwijs en -opleiding (onder toepassing van Ecvet, het Europees systeem voor overdracht van leerresultaten voor beroepsonderwijs en -opleiding, om kwalificaties te ontwikkelen die zijn samengesteld uit eenheden van leerresultaten), met het oog op transparantie en vergelijkbaarheid, waarbij onder meer rekening wordt gehouden met de noodzaak eerdere leerervaringen te valideren (bv. niet-formeel of informeel leren);

| — | het beheren van de kwaliteit van de nieuwe opleidingsinhoud, hetzij door toepassing van de beginselen van het Europees referentiekader voor kwaliteitsborging (Eqavet), hetzij door gebruik te maken van reeds bestaande systemen voor kwaliteitsborging, die echter moeten overeenstemmen met Eqavet; |
| --- | --- |

—

het beheren van de kwaliteit van de nieuwe opleidingsinhoud, hetzij door toepassing van de beginselen van het Europees referentiekader voor kwaliteitsborging (Eqavet), hetzij door gebruik te maken van reeds bestaande systemen voor kwaliteitsborging, die echter moeten overeenstemmen met Eqavet;

| — | het in de nieuwe opleidingsinhoud integreren van leren op het werk, inclusief mogelijkheden om kennis toe te passen in concrete, praktische werksituaties, en het inbouwen van transnationale leerervaring wanneer dit maar enigszins mogelijk is; |
| --- | --- |

—

het in de nieuwe opleidingsinhoud integreren van leren op het werk, inclusief mogelijkheden om kennis toe te passen in concrete, praktische werksituaties, en het inbouwen van transnationale leerervaring wanneer dit maar enigszins mogelijk is;

| — | het ontwikkelen van beroepsonderwijs en -opleiding met een focus op zowel functiespecifieke vaardigheden als sleutelcompetenties, „zachte” vaardigheden en STEM-disciplines (wetenschap, technologie, engineering en wiskunde), en het tegelijkertijd aanbieden van daadwerkelijke mogelijkheden om deze competenties te verwerven of te ontwikkelen, met name in een werkgerelateerde opleidingsomgeving; |
| --- | --- |

—

het ontwikkelen van beroepsonderwijs en -opleiding met een focus op zowel functiespecifieke vaardigheden als sleutelcompetenties, „zachte” vaardigheden en STEM-disciplines (wetenschap, technologie, engineering en wiskunde), en het tegelijkertijd aanbieden van daadwerkelijke mogelijkheden om deze competenties te verwerven of te ontwikkelen, met name in een werkgerelateerde opleidingsomgeving;

| — | het bevorderen van relevante sectorale kwalificaties in beroepsonderwijs en -opleiding (onder meer via transnationale gezamenlijke programma's door meer dan één aanbieder van beroepsonderwijs en -opleiding), en het bevorderen van overeenstemming over de erkenning daarvan door Ecvet-beginselen te hanteren, en het afstemmen van kwalificaties op NKK's en het EKK en andere relevante Europese hulpmiddelen en instrumenten in de betreffende sector; |
| --- | --- |

—

het bevorderen van relevante sectorale kwalificaties in beroepsonderwijs en -opleiding (onder meer via transnationale gezamenlijke programma's door meer dan één aanbieder van beroepsonderwijs en -opleiding), en het bevorderen van overeenstemming over de erkenning daarvan door Ecvet-beginselen te hanteren, en het afstemmen van kwalificaties op NKK's en het EKK en andere relevante Europese hulpmiddelen en instrumenten in de betreffende sector;

| — | het verbeteren van de erkenning van kwalificaties op Europees en nationaal niveau binnen een sector, door sectorale kwalificaties te bevorderen en overeen te komen, grensoverschrijdende certificering te vergemakkelijken en wederzijds vertrouwen op te bouwen, en zo bij te dragen aan een grotere mobiliteit van lerenden en docenten in de sector; |
| --- | --- |

—

het verbeteren van de erkenning van kwalificaties op Europees en nationaal niveau binnen een sector, door sectorale kwalificaties te bevorderen en overeen te komen, grensoverschrijdende certificering te vergemakkelijken en wederzijds vertrouwen op te bouwen, en zo bij te dragen aan een grotere mobiliteit van lerenden en docenten in de sector;

| — | het benoemen, documenteren en bevorderen van geslaagde projecten en goede praktijken die verband houden met vaardigheden of kwalificaties, of die partnerschappen stimuleren met meerdere stakeholders, ook uit andere sectoren of uit landen buiten Europa, en het doen van gedetailleerde voorstellen om deze projecten en praktijken te repliceren of op te schalen, waar van toepassing; |
| --- | --- |

—

het benoemen, documenteren en bevorderen van geslaagde projecten en goede praktijken die verband houden met vaardigheden of kwalificaties, of die partnerschappen stimuleren met meerdere stakeholders, ook uit andere sectoren of uit landen buiten Europa, en het doen van gedetailleerde voorstellen om deze projecten en praktijken te repliceren of op te schalen, waar van toepassing;

| — | het waar van toepassing waarborgen dat resultaten van het project beschikbaar zijn in vrij toegankelijk formaat, zodat ze kunnen worden opgenomen in het Vaardighedenpanorama en ESCO. |
| --- | --- |

—

het waar van toepassing waarborgen dat resultaten van het project beschikbaar zijn in vrij toegankelijk formaat, zodat ze kunnen worden opgenomen in het Vaardighedenpanorama en ESCO.

Het uitvoeren van curricula voor beroepsonderwijs en -opleiding:

| — | het vaststellen welke methoden het meest geschikt zijn om de curricula uit te voeren, onder toepassing van innovatieve benaderingen van lesgeven en leren en een strategische en geïntegreerde inzet van ICT (bv. blended leren, simulators, enz.) en open leermiddelen (bv. MOOC's en VOOC's); |
| --- | --- |

—

het vaststellen welke methoden het meest geschikt zijn om de curricula uit te voeren, onder toepassing van innovatieve benaderingen van lesgeven en leren en een strategische en geïntegreerde inzet van ICT (bv. blended leren, simulators, enz.) en open leermiddelen (bv. MOOC's en VOOC's);

| — | het vaststellen van manieren om innovatieve onderwijs- en leermethoden ten uitvoer te leggen voor specifieke doelgroepen van lerenden, ook door middel van leren op het werk; |
| --- | --- |

—

het vaststellen van manieren om innovatieve onderwijs- en leermethoden ten uitvoer te leggen voor specifieke doelgroepen van lerenden, ook door middel van leren op het werk;

| — | het ontwikkelen van maatregelen om in beroepsonderwijs en -opleiding de overdracht van kennis tussen generaties te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

—

het ontwikkelen van maatregelen om in beroepsonderwijs en -opleiding de overdracht van kennis tussen generaties te vergemakkelijken;

| — | het beschrijven van de manieren waarop beoordelingsmethoden en -procedures alle vormen van leren, waaronder leren op het werk, kunnen omvatten en de validering van vaardigheden en competenties die voorafgaand aan een opleiding zijn verworven, faciliteren. |
| --- | --- |

—

het beschrijven van de manieren waarop beoordelingsmethoden en -procedures alle vormen van leren, waaronder leren op het werk, kunnen omvatten en de validering van vaardigheden en competenties die voorafgaand aan een opleiding zijn verworven, faciliteren.

| — | het vaststellen van adequate maatregelen om lerenden na afloop van hun opleiding te volgen ten behoeve van terugkoppeling. Deze volg- en terugkoppelingssystemen kunnen uitgaan van informatie van bedrijven en lerenden/werknemers, maar ook van openbare informatiebronnen en informatie van arbeidsmarktpartijen; |
| --- | --- |

—

het vaststellen van adequate maatregelen om lerenden na afloop van hun opleiding te volgen ten behoeve van terugkoppeling. Deze volg- en terugkoppelingssystemen kunnen uitgaan van informatie van bedrijven en lerenden/werknemers, maar ook van openbare informatiebronnen en informatie van arbeidsmarktpartijen;

| — | het voorstellen van passende maatregelen met het oog op de formele erkenning van nieuwe of aangepaste curricula en kwalificaties voor beroepsonderwijs en -opleiding in deelnemende landen en in de betreffende sector(en); |
| --- | --- |

—

het voorstellen van passende maatregelen met het oog op de formele erkenning van nieuwe of aangepaste curricula en kwalificaties voor beroepsonderwijs en -opleiding in deelnemende landen en in de betreffende sector(en);

| — | het plannen van de voortschrijdende invoering van projectresultaten die moeten leiden tot een systeemeffect. |
| --- | --- |

—

het plannen van de voortschrijdende invoering van projectresultaten die moeten leiden tot een systeemeffect.

Perceel 3 — Allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden met het oog op de uitvoering van een nieuwe strategische aanpak („blauwdruk”) van sectorale samenwerking op het gebied van vaardigheden

Allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden in dit perceel moeten duurzame samenwerkingsverbanden voor de ontwikkeling van vaardigheden opzetten tussen belangrijke actoren in een bepaalde bedrijfssector, aanbieders van onderwijs en opleiding en overheidsinstanties.

De allianties moeten een sectorale vaardighedenstrategie uitzetten met het oog op de doelstellingen van de groeistrategie die voor de sector is vastgesteld. In deze strategie — het eerste cruciale resultaat van het project — wordt aan de hand van concrete acties en een duidelijke reeks maatregelen, mijlpalen en welomschreven resultaten geschetst hoe vraag en aanbod van vaardigheden op elkaar moeten worden afgestemd.

Er moet in detail worden aangegeven hoe belangrijke trends, zoals algemene, maatschappelijke en technologische ontwikkelingen in de sector, waarschijnlijk van invloed zullen zijn op de werkgelegenheid en de behoefte aan vaardigheden. De strategie moet een beschrijving bevatten van het verwachte tijdpad en uitdrukkelijk rekening houden met het effect van digitale en sleuteltechnologieën.

Voor allianties in dit perceel gelden de activiteiten van perceel 1 (voor zover van toepassing op de sector) en perceel 2. De allianties moeten met name de volgende activiteiten ontplooien:

| — | voorzien in een gedetailleerde beoordeling van de huidige en verwachte tekorten, lacunes en mismatches op het gebied van vaardigheden in de sector, en van de behoefte aan herziening van beroepsprofielen, waarbij op basis van prioriteit moet worden aangegeven in welke volgorde deze tekorten moeten worden verholpen, op grond van onder meer hun gevolgen voor enerzijds de groei en concurrentiekracht in de sector en anderzijds voor de werkgelegenheid (bv. waarschijnlijk verlies van banen, moeilijk te vervullen vacatures); |
| --- | --- |

—

voorzien in een gedetailleerde beoordeling van de huidige en verwachte tekorten, lacunes en mismatches op het gebied van vaardigheden in de sector, en van de behoefte aan herziening van beroepsprofielen, waarbij op basis van prioriteit moet worden aangegeven in welke volgorde deze tekorten moeten worden verholpen, op grond van onder meer hun gevolgen voor enerzijds de groei en concurrentiekracht in de sector en anderzijds voor de werkgelegenheid (bv. waarschijnlijk verlies van banen, moeilijk te vervullen vacatures);

| — | het ontwikkelen van een gemeenschappelijke methode voor het beoordelen van de huidige situatie en het inspelen op toekomstige behoeften, alsmede het (per jaar) monitoren van de voortgang en de ontwikkeling van vraag en aanbod van vaardigheden op basis van plausibele toekomstscenario's; |
| --- | --- |

—

het ontwikkelen van een gemeenschappelijke methode voor het beoordelen van de huidige situatie en het inspelen op toekomstige behoeften, alsmede het (per jaar) monitoren van de voortgang en de ontwikkeling van vraag en aanbod van vaardigheden op basis van plausibele toekomstscenario's;

| — | het in kaart brengen van beroepsprofielen die opgesteld of herzien moeten worden en het bepalen van de overeenkomstige vaardigheidsbehoeften en het vereiste bekwaamheidsniveau, waarbij zo mogelijk wordt uitgegaan van de beroepsprofielen in ESCO en bestaande competentiekaders; waar van toepassing kan overwogen worden sectorale competentiekaders te ontwikkelen; |
| --- | --- |

—

het in kaart brengen van beroepsprofielen die opgesteld of herzien moeten worden en het bepalen van de overeenkomstige vaardigheidsbehoeften en het vereiste bekwaamheidsniveau, waarbij zo mogelijk wordt uitgegaan van de beroepsprofielen in ESCO en bestaande competentiekaders; waar van toepassing kan overwogen worden sectorale competentiekaders te ontwikkelen;

| — | het vaststellen, beschrijven en stellen van prioriteiten voor de herziening of ontwikkeling van nieuwe kwalificaties aan de hand van de desbetreffende beroepsprofielen; |
| --- | --- |

—

het vaststellen, beschrijven en stellen van prioriteiten voor de herziening of ontwikkeling van nieuwe kwalificaties aan de hand van de desbetreffende beroepsprofielen;

| — | het stimuleren van de ontwikkeling van concrete oplossingen bij het aanbieden van beroepsonderwijs en -opleiding (inclusief op hogeronderwijsniveau) en van partnerschappen tussen het bedrijfsleven, het onderwijs en de onderzoekssector; |
| --- | --- |

—

het stimuleren van de ontwikkeling van concrete oplossingen bij het aanbieden van beroepsonderwijs en -opleiding (inclusief op hogeronderwijsniveau) en van partnerschappen tussen het bedrijfsleven, het onderwijs en de onderzoekssector;

| — | het ontwikkelen van concrete oplossingen om de mobiliteit te bevorderen van studenten in het beroepsonderwijs, werkzoekenden en stagiairs binnen de sector in heel Europa, waarbij bestaande EU-instrumenten worden benut (bv. Erasmus+, EURES, Drop'Pin, Europese Alliantie voor leerlingplaatsen); |
| --- | --- |

—

het ontwikkelen van concrete oplossingen om de mobiliteit te bevorderen van studenten in het beroepsonderwijs, werkzoekenden en stagiairs binnen de sector in heel Europa, waarbij bestaande EU-instrumenten worden benut (bv. Erasmus+, EURES, Drop'Pin, Europese Alliantie voor leerlingplaatsen);

| — | het ontwikkelen van acties om de sector met name onder jongeren aantrekkelijker te maken bij het kiezen van een loopbaan, waarbij tegelijkertijd gestreefd wordt naar een evenwichtige verdeling van vrouwen en mannen in de sector; |
| --- | --- |

—

het ontwikkelen van acties om de sector met name onder jongeren aantrekkelijker te maken bij het kiezen van een loopbaan, waarbij tegelijkertijd gestreefd wordt naar een evenwichtige verdeling van vrouwen en mannen in de sector;

| — | het ontwerpen van een actieplan voor de lange termijn, onder leiding van het bedrijfsleven, voor de geleidelijke invoering van projectresultaten na afloop van het project. Dit plan moet gebaseerd zijn op langdurige partnerschappen tussen aanbieders van onderwijs en opleiding en belangrijke stakeholders uit het bedrijfsleven op het geëigende niveau. Het moet de vaststelling van passende governancestructuren omvatten, alsook plannen met het oog op schaalbaarheid en financiële duurzaamheid. Daarnaast moet het waarborgen dat het werk van de alliantie voldoende zichtbaar is en in brede kring verspreid wordt, ook op Europees en nationaal politiek niveau, en nader specificeren hoe de invoering op nationaal en/of regionaal niveau gestalte zal krijgen bij de betreffende overheids- en sectorale autoriteiten;
  Uit het actieplan moet tevens blijken hoe vaardighedenstrategieën kunnen worden ondersteund door EU-financiering (bv. Europese structuurfondsen, Europees Fonds voor strategische investeringen, Erasmus+, Cosme, sectorale programma's) en door nationale en regionale subsidies. Hierbij moeten ook nationale en regionale slimme-specialisatiestrategieën in aanmerking worden genomen. Op basis van goede voorbeelden zouden modellen kunnen worden ontwikkeld om het gerichte gebruik van dergelijke subsidies te bevorderen, waarbij onder meer kan worden gedacht aan bijscholing; |
| --- | --- |

—

het ontwerpen van een actieplan voor de lange termijn, onder leiding van het bedrijfsleven, voor de geleidelijke invoering van projectresultaten na afloop van het project. Dit plan moet gebaseerd zijn op langdurige partnerschappen tussen aanbieders van onderwijs en opleiding en belangrijke stakeholders uit het bedrijfsleven op het geëigende niveau. Het moet de vaststelling van passende governancestructuren omvatten, alsook plannen met het oog op schaalbaarheid en financiële duurzaamheid. Daarnaast moet het waarborgen dat het werk van de alliantie voldoende zichtbaar is en in brede kring verspreid wordt, ook op Europees en nationaal politiek niveau, en nader specificeren hoe de invoering op nationaal en/of regionaal niveau gestalte zal krijgen bij de betreffende overheids- en sectorale autoriteiten;

Uit het actieplan moet tevens blijken hoe vaardighedenstrategieën kunnen worden ondersteund door EU-financiering (bv. Europese structuurfondsen, Europees Fonds voor strategische investeringen, Erasmus+, Cosme, sectorale programma's) en door nationale en regionale subsidies. Hierbij moeten ook nationale en regionale slimme-specialisatiestrategieën in aanmerking worden genomen. Op basis van goede voorbeelden zouden modellen kunnen worden ontwikkeld om het gerichte gebruik van dergelijke subsidies te bevorderen, waarbij onder meer kan worden gedacht aan bijscholing;

| — | het in de vorm van vrij toegankelijke, gekoppelde gegevens aanleveren van alle relevante kwalitatieve bewijzen en kwantitatieve gegevens op nationaal en/of EU-niveau. |
| --- | --- |

—

het in de vorm van vrij toegankelijke, gekoppelde gegevens aanleveren van alle relevante kwalitatieve bewijzen en kwantitatieve gegevens op nationaal en/of EU-niveau.

4.   Toekenningscriteria

In aanmerking komende aanvragen worden op grond van de volgende criteria beoordeeld:

| 1. | relevantie van het project (maximaal 25 punten — minimumdrempel 13 punten); |
| --- | --- |

1.

relevantie van het project (maximaal 25 punten — minimumdrempel 13 punten);

| 2. | kwaliteit van het ontwerp en de uitvoering van het project (maximaal 30 punten — minimumdrempel 16 punten); |
| --- | --- |

2.

kwaliteit van het ontwerp en de uitvoering van het project (maximaal 30 punten — minimumdrempel 16 punten);

| 3. | kwaliteit van het projectteam en de samenwerkingsregelingen (maximaal 25 punten — minimumdrempel 13 punten); |
| --- | --- |

3.

kwaliteit van het projectteam en de samenwerkingsregelingen (maximaal 25 punten — minimumdrempel 13 punten);

| 4. | impact en verspreiding (maximaal 20 punten — minimumdrempel 11 punten). |
| --- | --- |

4.

impact en verspreiding (maximaal 20 punten — minimumdrempel 11 punten).

De minimumwaarde voor voorstellen die aan het evaluatiecomité worden voorgelegd, bedraagt 70 punten (met een maximumscore van 100).

5.   Begroting

De totale begroting die bestemd is voor de medefinanciering van projecten wordt geraamd op 28 miljoen EUR (1 miljoen EUR voor perceel 1, 3 miljoen EUR voor perceel 2 en 24 miljoen EUR voor perceel 3).

Voor perceel 1 bedraagt elke subsidie tussen de 330 000 en 500 000 EUR. Naar verwachting zal het Agentschap aan circa drie voorstellen subsidie verlenen.

Voor perceel 2 bedraagt elke subsidie tussen de 700 000 en 1 000 000 EUR. Naar verwachting zal het Agentschap aan circa vier voorstellen subsidie verlenen.

Voor perceel 3 bedraagt elke subsidie maximaal 4 000 000 EUR. Naar verwachting zal het Agentschap aan circa zes voorstellen subsidie verlenen. Per testsector kan slechts één voorstel worden geselecteerd.

Het Agentschap behoudt zich het recht voor niet alle beschikbare middelen uit te keren.

6.   Termijn voor het indienen van aanvragen

De aanvragen moeten uiterlijk op 2 mei 2017 vóór 12.00 uur ’s middags (Brusselse tijd) worden ingediend.

7.   Volledige informatie

De richtsnoeren en het elektronische aanvraagformulier zijn te vinden op het volgende internetadres:

https://eacea.ec.europa.eu/erasmus-plus/funding/sector-skills-alliances-2017_en

Aanvragen dienen aan alle voorwaarden van de richtsnoeren te voldoen.

---

(1)  http://ec.europa.eu/growth/tools-databases/newsroom/cf/itemdetail.cfm?item_id=8848

---

GERECHTELIJKE PROCEDURES

EVA-Hof

| 26.1.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 26/16 |
| --- | --- | --- | --- |

26.1.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 26/16

---

Verzoek om een advies van het EVA-Hof door Norges Høyesterett van 19 februari 2016 in de zaak Ski Taxi SA, Follo Taxi SA og Ski Follo Taxidrift AS v staten v/Konkurransetilsynet

(Zaak E-3/16)

(2017/C 26/07)

Bij schrijven van 19 februari 2016 van Norges Høyesterett (het Hooggerechtshof van Noorwegen) is bij het EVA-Hof een verzoek ingediend, dat bij de griffie van het Hof is binnengekomen op 24 februari 2016, om een advies in de zaak Ski Taxi SA, Follo Taxi SA og Ski Follo Taxidrift AS v staten v/Konkurransetilsynet over de volgende vragen:

| 1. | Wat is het juridisch criterium om te bepalen of een overeenkomst tussen ondernemingen al dan niet een mededingingsbeperkende strekking heeft in de zin van artikel 53 van de EER-overeenkomst?






  a) | Volstaat het in dit verband om een gedraging aan te merken als een inbreuk met mededingingsbeperkende strekking op grond van artikel 53 van de EER-overeenkomst, dat de samenwerking kan leiden tot een beperking van de mededinging? |
| --- | --- | --- |

1.

Wat is het juridisch criterium om te bepalen of een overeenkomst tussen ondernemingen al dan niet een mededingingsbeperkende strekking heeft in de zin van artikel 53 van de EER-overeenkomst?

a)

Volstaat het in dit verband om een gedraging aan te merken als een inbreuk met mededingingsbeperkende strekking op grond van artikel 53 van de EER-overeenkomst, dat de samenwerking kan leiden tot een beperking van de mededinging?

| 2. | Wat is voor de beoordeling van de vraag of een gedraging een inbreuk met mededingingsbeperkende strekking vormt, de juridische betekenis van het feit dat een dergelijke samenwerking openlijk heeft plaatsgevonden ten aanzien van de aanbestedende dienst? |
| --- | --- |

2.

Wat is voor de beoordeling van de vraag of een gedraging een inbreuk met mededingingsbeperkende strekking vormt, de juridische betekenis van het feit dat een dergelijke samenwerking openlijk heeft plaatsgevonden ten aanzien van de aanbestedende dienst?

| 3. | Aan welke juridische criteria dient met name aandacht te worden besteed bij het onderzoek van de vraag of samenwerking in de vorm van twee met elkaar concurrerende ondernemingen die een gezamenlijke offerte indienen via een joint venture, en waarbij de twee ondernemingen subcontractanten van de joint venture zijn, moet worden aangemerkt als een inbreuk met mededingingsbeperkende strekking? |
| --- | --- |

3.

Aan welke juridische criteria dient met name aandacht te worden besteed bij het onderzoek van de vraag of samenwerking in de vorm van twee met elkaar concurrerende ondernemingen die een gezamenlijke offerte indienen via een joint venture, en waarbij de twee ondernemingen subcontractanten van de joint venture zijn, moet worden aangemerkt als een inbreuk met mededingingsbeperkende strekking?

---

| 26.1.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 26/17 |
| --- | --- | --- | --- |

26.1.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 26/17

---

Verzoek om een advies van het EVA-Hof door de Noorse Kamer van beroep voor industriële-eigendomsrechten van 22 maart 2016 in de zaak van een beroep van de gemeente Oslo

(Zaak E-5/16)

(2017/C 26/08)

Bij schrijven van 22 maart 2016 van de Noorse Kamer van beroep voor industriële-eigendomsrechten (Klagenemnda for industrielle rettigheter) is bij het EVA-Hof een verzoek ingediend, dat bij de griffie van het Hof is binnengekomen op 31 maart 2016, om een advies in de zaak van een beroep van de gemeente Oslo over de volgende vragen:

| 1. | Kan de inschrijving als merk van auteursrechtelijk beschermde werken waarvoor de beschermingstermijn is verstreken, in bepaalde omstandigheden in strijd zijn met het verbod van artikel 3, lid 1, onder f), van de merkenrichtlijn om merken in te schrijven die in strijd zijn met „de openbare orde of de goede zeden”? |
| --- | --- |

1.

Kan de inschrijving als merk van auteursrechtelijk beschermde werken waarvoor de beschermingstermijn is verstreken, in bepaalde omstandigheden in strijd zijn met het verbod van artikel 3, lid 1, onder f), van de merkenrichtlijn om merken in te schrijven die in strijd zijn met „de openbare orde of de goede zeden”?

| 2. | Indien vraag 1 bevestigend wordt beantwoord, zal dit gevolgen hebben voor de beoordeling dat het auteursrechtelijk beschermde werk algemeen bekend en van grote culturele waarde is? |
| --- | --- |

2.

Indien vraag 1 bevestigend wordt beantwoord, zal dit gevolgen hebben voor de beoordeling dat het auteursrechtelijk beschermde werk algemeen bekend en van grote culturele waarde is?

| 3. | Indien vraag 1 bevestigend wordt beantwoord, kunnen andere factoren of criteria dan die welke in vraag 2 worden genoemd, bij de beoordeling een rol spelen, en, zo ja, welke? |
| --- | --- |

3.

Indien vraag 1 bevestigend wordt beantwoord, kunnen andere factoren of criteria dan die welke in vraag 2 worden genoemd, bij de beoordeling een rol spelen, en, zo ja, welke?

| 4. | Is artikel 3, lid 1, onder e), iii), van Richtlijn 2008/95/EG van toepassing op tweedimensionale voorstellingen van beeldhouwwerk? |
| --- | --- |

4.

Is artikel 3, lid 1, onder e), iii), van Richtlijn 2008/95/EG van toepassing op tweedimensionale voorstellingen van beeldhouwwerk?

| 5. | Is artikel 3, lid 1, onder c), van Richtlijn 2008/95/EG een rechtsgrond voor de weigering van merken die bestaan uit twee- of driedimensionale voorstellingen van de vorm of het uiterlijk van de waar? |
| --- | --- |

5.

Is artikel 3, lid 1, onder c), van Richtlijn 2008/95/EG een rechtsgrond voor de weigering van merken die bestaan uit twee- of driedimensionale voorstellingen van de vorm of het uiterlijk van de waar?

| 6. | Indien vraag 5 bevestigend wordt beantwoord, moet artikel 3, lid 1, onder b) en c), van Richtlijn 2008/95/EG aldus worden uitgelegd dat de nationale inschrijvingsinstantie bij de beoordeling van merken die bestaan uit twee- of driedimensionale voorstellingen van de vorm of het uiterlijk van de waar, het beoordelingscriterium moet toepassen van de vraag of het betrokken ontwerp op significante wijze afwijkt van de norm of van wat gangbaar in de betrokken sector, of kunnen de weigeringsgronden inhouden dat een dergelijk merk beschrijvend is voor de vorm of het uiterlijk van de waar? |
| --- | --- |

6.

Indien vraag 5 bevestigend wordt beantwoord, moet artikel 3, lid 1, onder b) en c), van Richtlijn 2008/95/EG aldus worden uitgelegd dat de nationale inschrijvingsinstantie bij de beoordeling van merken die bestaan uit twee- of driedimensionale voorstellingen van de vorm of het uiterlijk van de waar, het beoordelingscriterium moet toepassen van de vraag of het betrokken ontwerp op significante wijze afwijkt van de norm of van wat gangbaar in de betrokken sector, of kunnen de weigeringsgronden inhouden dat een dergelijk merk beschrijvend is voor de vorm of het uiterlijk van de waar?

---

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

| 26.1.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 26/18 |
| --- | --- | --- | --- |

26.1.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 26/18

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak M.8347 — EQT Fund Management/Getec Energie Holding/Getec Target Companies)

Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak

(Voor de EER relevante tekst)

(2017/C 26/09)

| 1. | Op 18 januari 2017 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat EQT Fund Management Sàrl („EQT”, Luxemburg), samen met Getec Energie Holding GmbH („GEH GmbH”, Duitsland), in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de concentratieverordening gezamenlijke zeggenschap zullen verkrijgen over (i) Getec Heat & Power AG; (ii) Getec Wärme & Effizienz AG; (iii) Getec Media AG; (iv) Getec shared services GmbH en (v) Getec Contracting GmbH (samen „Getec Targets”, Duitsland), door verkoop en verwerving van aandelen. |
| --- | --- |

1.

Op 18 januari 2017 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat EQT Fund Management Sàrl („EQT”, Luxemburg), samen met Getec Energie Holding GmbH („GEH GmbH”, Duitsland), in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de concentratieverordening gezamenlijke zeggenschap zullen verkrijgen over (i) Getec Heat & Power AG; (ii) Getec Wärme & Effizienz AG; (iii) Getec Media AG; (iv) Getec shared services GmbH en (v) Getec Contracting GmbH (samen „Getec Targets”, Duitsland), door verkoop en verwerving van aandelen.

| 2. | De activiteiten van de betrokken ondernemingen zijn:
  —   EQT: investeringsfonds dat zich bezighoudt met investeringen in infrastructuur, infrastructuurgerelateerde activa en ondernemingen in Noord-Europa, continentaal Europa en Noord-Amerika;
  —   GEH GmbH: energiediensten op het gebied van energieproductie en -distributie en geoptimaliseerde energieoplossingen voor consumenten in de vorm van warmte, stoom, koeling en elektriciteit;
  —   Getec Targets: gespecialiseerd in energiedienstverlening in Duitsland. |
| --- | --- |

2.

De activiteiten van de betrokken ondernemingen zijn:

—   EQT: investeringsfonds dat zich bezighoudt met investeringen in infrastructuur, infrastructuurgerelateerde activa en ondernemingen in Noord-Europa, continentaal Europa en Noord-Amerika;

—   GEH GmbH: energiediensten op het gebied van energieproductie en -distributie en geoptimaliseerde energieoplossingen voor consumenten in de vorm van warmte, stoom, koeling en elektriciteit;

—   Getec Targets: gespecialiseerd in energiedienstverlening in Duitsland.

| 3. | Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking kan komen voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de Mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (2). |
| --- | --- |

3.

Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking kan komen voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de Mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (2).

| 4. | De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.
  Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per fax (+32 22964301), via e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer M.8347 — EQT Fund Management/Getec Energie Holding/Getec Target Companies, aan onderstaand adres worden toegezonden:





  Europese Commissie |
| --- | --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

4.

De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per fax (+32 22964301), via e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer M.8347 — EQT Fund Management/Getec Energie Holding/Getec Target Companies, aan onderstaand adres worden toegezonden:

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 („de concentratieverordening”).

(2)  PB C 366 van 14.12.2013, blz. 5.

---