# Publicatieblad C 436/24 n

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 436 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 59e jaargang24 november 2016 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 436

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

59e jaargang24 november 2016

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | |
| | EUROPEES PARLEMENT
  ZITTING 2013-2014Vergaderingen van 18 t/m 21 november 2013
  De notulen van deze zitting zijn gepubliceerd in het
  PB C 53 E van 25.2.2014
  AANGENOMEN TEKSTEN | 1 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

EUROPEES PARLEMENT
  ZITTING 2013-2014Vergaderingen van 18 t/m 21 november 2013
  De notulen van deze zitting zijn gepubliceerd in het
  PB C 53 E van 25.2.2014
  AANGENOMEN TEKSTEN

EUROPEES PARLEMENT

De notulen van deze zitting zijn gepubliceerd in het

PB C 53 E van 25.2.2014

1

---

| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| --- | --- |
| | RESOLUTIES |
| | Europees Parlement |
| | Woensdag 20 november 2013 |
| 2016/C 436/01 | Resolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over de plaats van de zetels van de instellingen van de Europese Unie (2012/2308(INI)) | 2 |
| | Donderdag 21 november 2013 |
| 2016/C 436/02 | Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over de stand van zaken van de Doha-ontwikkelingsagenda en de voorbereidingen voor de negende Ministeriële Conferentie van de Wereldhandelsorganisatie (2013/2740(RSP)) | 6 |
| 2016/C 436/03 | Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het Actieplan ondernemerschap 2020 — De ondernemingsgeest in Europa nieuw leven inblazen (2013/2532(RSP)) | 11 |
| 2016/C 436/04 | Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over de uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (op basis van het jaarverslag van de Raad aan het Europees Parlement over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid) (14605/1/2012 — 2013/2105(INI)) | 17 |
| 2016/C 436/05 | Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over de Europese technologische en industriële defensiebasis (2013/2125(INI)) | 26 |
| 2016/C 436/06 | Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over de mededeling van de Commissie Versterking van de sociale dimensie van de Economische en Monetaire Unie (EMU) (2013/2841(RSP)) | 35 |
| 2016/C 436/07 | Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over Bangladesh: mensenrechten en de komende verkiezingen (2013/2951(RSP)) | 39 |
| 2016/C 436/08 | Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over Qatar: de situatie van migrerende werknemers (2013/2952(RSP)) | 42 |
| 2016/C 436/09 | Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over eerlijke procesvoering in Bolivia, in het bijzonder de gevallen van Előd Tóásó en Mario Tadić (2013/2953(RSP)) | 45 |

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Europees Parlement

Woensdag 20 november 2013

2016/C 436/01

Resolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over de plaats van de zetels van de instellingen van de Europese Unie (2012/2308(INI))

2

Donderdag 21 november 2013

2016/C 436/02

Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over de stand van zaken van de Doha-ontwikkelingsagenda en de voorbereidingen voor de negende Ministeriële Conferentie van de Wereldhandelsorganisatie (2013/2740(RSP))

6

2016/C 436/03

Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het Actieplan ondernemerschap 2020 — De ondernemingsgeest in Europa nieuw leven inblazen (2013/2532(RSP))

11

2016/C 436/04

Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over de uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (op basis van het jaarverslag van de Raad aan het Europees Parlement over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid) (14605/1/2012 — 2013/2105(INI))

17

2016/C 436/05

Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over de Europese technologische en industriële defensiebasis (2013/2125(INI))

26

2016/C 436/06

Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over de mededeling van de Commissie Versterking van de sociale dimensie van de Economische en Monetaire Unie (EMU) (2013/2841(RSP))

35

2016/C 436/07

Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over Bangladesh: mensenrechten en de komende verkiezingen (2013/2951(RSP))

39

2016/C 436/08

Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over Qatar: de situatie van migrerende werknemers (2013/2952(RSP))

42

2016/C 436/09

Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over eerlijke procesvoering in Bolivia, in het bijzonder de gevallen van Előd Tóásó en Mario Tadić (2013/2953(RSP))

45

---

| | II   Mededelingen |
| --- | --- |
| | MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europees Parlement |
| | Dinsdag 19 november 2013 |
| 2016/C 436/10 | Besluit van het Europees Parlement van 19 november 2013 over de sluiting van een interinstitutioneel akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer (2011/2152(ACI)) | 47 |

II   Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europees Parlement

Dinsdag 19 november 2013

2016/C 436/10

Besluit van het Europees Parlement van 19 november 2013 over de sluiting van een interinstitutioneel akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer (2011/2152(ACI))

47

---

| | III   Voorbereidende handelingen |
| --- | --- |
| | EUROPEES PARLEMENT |
| | Dinsdag 19 november 2013 |
| 2016/C 436/11 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het ontwerp van verordening van de Raad tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (11791/2013 — C7-0238/2013 — 2011/0177(APP)) | 49 |
| 2016/C 436/12 | Resolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 7/2013 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, afdeling III — Commissie (14180/2013 — C7-0350/2013 — 2013/2160(BUD)) | 52 |
| 2016/C 436/13 | Resolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2013 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, afdeling III — Commissie (14871/2013 — C7-0387/2013 — 2013/2227(BUD)) | 54 |
| 2016/C 436/14 | Resolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering, overeenkomstig punt 28 van het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (aanvraag EGF/2013/004 ES/Bouwmaterialen Comunidad Valenciana, Spanje) (COM(2013)0635 — C7-0269/2013 — 2013/2192(BUD)) | 56 |
| 2016/C 436/15 | P7_TA(2013)0460Programma Erasmus voor iedereen ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van Erasmus voor iedereen Het programma van de Unie voor onderwijs, beroepsopleiding, jeugd en sport (COM(2011)0788 — C7-0436/2011 — 2011/0371(COD))P7_TC1-COD(2011)0371Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 19 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van Erasmus+: het programma van de Unie voor onderwijs, opleiding, jeugd en sport en tot intrekking van Besluiten nr. 1719/2006/EG, nr. 1720/2006/EG en nr. 1298/2008/EG | 59 |
| 2016/C 436/16 | P7_TA(2013)0461Programma Creatief Europa ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het programma Creatief Europa (COM(2011)0785 — C7-0435/2011 — 2011/0370(COD))P7_TC1-COD(2011)0370Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 19 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het programma Creatief Europa (2014 — 2020) en tot intrekking van de Besluiten nr. 1718/2006/EG, nr. 1855/2006/EG en nr. 1041/2009/EG | 60 |
| 2016/C 436/17 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het ontwerp van verordening van de Raad tot vaststelling van het programma Europa voor de burger voor de periode 2014-2020 (12557/2013 — C7-0307/2013 — 2011/0436(APP)) | 61 |
| 2016/C 436/18 | P7_TA(2013)0463Connecting Europe Facility ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 inzake het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de Connecting Europe Facility (COM(2011)0665 — C7-0374/2011 — 2011/0302(COD))P7_TC1-COD(2011)0302Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 19 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen, tot wijziging van Verordening (EU) nr. 913/2010 en tot intrekking van Verordeningen (EG) nr. 680/2007 en (EG) nr. 67/2010 | 62 |
| 2016/C 436/19 | P7_TA(2013)0464Trans-Europees vervoersnet ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende EU-richtsnoeren voor de ontwikkeling van het trans-Europees vervoersnet (COM(2011)0650 — C7-0375/2012 — 2011/0294(COD))P7_TC1-COD(2011)0294Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 19 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende richtsnoeren van de Unie voor de ontwikkeling van het trans-Europees vervoersnetwerk en tot intrekking van Besluit nr. 661/2010/EU | 63 |
| 2016/C 436/20 | P7_TA(2013)0465Landbouw- en visserijstatistieken ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van bepaalde wetgevingshandelingen op het gebied van landbouw- en visserijstatistieken (COM(2012)0724 — C7-0397/2012 — 2012/0343(COD))P7_TC1-COD(2012)0343Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 19 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van bepaalde wetgevingshandelingen op het gebied van landbouw- en visserijstatistieken | 64 |
| 2016/C 436/21 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het ontwerpbesluit van de Raad betreffende de sluiting van het Protocol tot wijziging van de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten (07917/2013 — C7-0180/2013 — 2013/0086(NLE)) | 65 |
| 2016/C 436/22 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het ontwerp van besluit van de Raad tot aanvaarding namens de Europese Unie van de wijziging van de artikelen 25 en 26 van het Verdrag inzake de bescherming en het gebruik van grensoverschrijdende waterlopen en internationale meren (12713/2013 — C7-0304/2013 — 2013/0127(NLE)) | 66 |
| 2016/C 436/23 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een besluit van de Raad houdende vaststelling van een aanvullend onderzoeksprogramma voor het ITER-project (2014-2018) (COM(2011)0931 — C7-0032/2012 — 2011/0460(NLE)) | 67 |
| 2016/C 436/24 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van een programma voor onderzoek en opleiding van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (2014-2018) ter aanvulling van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (COM(2011)0812 — C7-0009/2012 — 2011/0400(NLE)) | 76 |
| 2016/C 436/25 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van een instrument voor samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid (COM(2011)0841 — C7-0014/2012 — 2011/0414(CNS)) | 106 |
| 2016/C 436/26 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende steun van de Unie aan de bijstandprogramma's voor de ontmanteling van nucleaire installaties in Bulgarije, Litouwen en Slowakije (COM(2011)0783 — C7-0514/2011 — 2011/0363(NLE)) | 122 |
| | Woensdag 20 november 2013 |
| 2016/C 436/27 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over de gemeenschappelijke tekst over het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2014 die door het bemiddelingscomité in het kader van de begrotingsprocedure is goedgekeurd (16106/2013 ADD 1-5 — C7-0413/2013 — 2013/2145(BUD)) | 140 |
| 2016/C 436/28 | Resolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument (COM(2013)0647 — C7-0302/2013 — 2013/2223(BUD)) | 160 |
| 2016/C 436/29 | Resolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, afdeling III — Commissie (14872/2013 — C7-0388/2013 — 2013/2257(BUD)) | 162 |
| 2016/C 436/30 | Resolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie, overeenkomstig punt 26 van het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (droogte en bosbranden in Roemenië en overstromingen in Duitsland, Oostenrijk en de Tsjechische Republiek) (COM(2013)0692 — C7-0343/2013 — 2013/2255(BUD)) | 203 |
| 2016/C 436/31 | Resolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument (COM(2013)0559 — C7-0235/2013 — 2013/2159(BUD)) | 204 |
| 2016/C 436/32 | P7_TA(2013)0477Europese satellietnavigatiesystemen ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de invoering en exploitatie van de Europese satellietnavigatiesystemen (COM(2011)0814 — C7-0464/2011 — 2011/0392(COD))P7_TC1-COD(2011)0392Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de uitvoering en exploitatie van de Europese satellietnavigatiesystemen en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 876/2002 van de Raad en Verordening (EG) nr. 683/2008 van het Europees Parlement en de Raad | 206 |
| 2016/C 436/33 | P7_TA(2013)0478Macrofinanciële bijstand aan Jordanië ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië (COM(2013)0242 — C7-0119/2013 — 2013/0128(COD))P7_TC1-COD(2013)0128Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Besluit nr. .../2013/EU van het Europees Parlement en de Raad tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië | 208 |
| 2016/C 436/34 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het ontwerpbesluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van de overeenkomst tussen de Europese Unie en de Russische Federatie inzake drugsprecursoren (12221/2013 — C7-0308/2013 — 2013/0005(NLE)) | 209 |
| 2016/C 436/35 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het ontwerp van besluit van de Raad tot wijziging van Besluit 2009/935/JBZ wat betreft de lijst van derde staten en organisaties waarmee Europol overeenkomsten moet sluiten (16229/2012 — C7-0011/2013 — 2013/0801(CNS)) | 210 |
| 2016/C 436/36 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 723/2009 van de Raad betreffende een communautair rechtskader voor een Consortium voor een Europese onderzoeksinfrastructuur (ERIC) (COM(2012)0682 — C7-0421/2012 — 2012/0321(NLE)) | 211 |
| 2016/C 436/37 | P7_TA(2013)0482Gemeenschappelijke bepalingen inzake Europese fondsen ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het gewijzigde voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, die onder het gemeenschappelijk strategisch kader vallen, en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds en het Cohesiefonds, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (COM(2013)0246 — C7-0107/2013 — 2011/0276(COD))P7_TC1-COD(2011)0276Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad | 212 |
| 2016/C 436/38 | P7_TA(2013)0483Europees Sociaal Fonds ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Sociaal Fonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1081/2006 (COM(2011)0607/2 — C7-0327/2011 — 2011/0268(COD))P7_TC1-COD(2011)0268Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Sociaal Fonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1081/2006 | 216 |
| 2016/C 436/39 | P7_TA(2013)0484Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en de doelstelling Investeren in groei en werkgelegenheid ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en van de Raad betreffende specifieke bepalingen met betrekking tot het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en de doelstelling Investeren in groei en werkgelegenheid, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1080/2006 (COM(2011)0614 — C7-0328/2011 — 2011/0275(COD))P7_TC1-COD(2011)0275Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en specifieke bepalingen met betrekking tot de doelstelling Investeren in groei en werkgelegenheid, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1080/2006 | 217 |
| 2016/C 436/40 | P7_TA(2013)0485Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en de doelstelling Europese territoriale samenwerking ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende specifieke bepalingen voor steun uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling ter verwezenlijking van de doelstelling Europese territoriale samenwerking (COM(2011)0611 — C7-0326/2011 — 2011/0273(COD))P7_TC1-COD(2011)0273Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende specifieke bepalingen voor steun uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling ter verwezenlijking van de doelstelling Europese territoriale samenwerking | 219 |
| 2016/C 436/41 | P7_TA(2013)0486Cohesiefonds ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van het Cohesiefonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1084/2006 van de Raad (COM(2011)0612 — C7-0325/2011 — 2011/0274(COD))P7_TC1-COD(2011)0274Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad inzake het Cohesiefonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1084/2006 van de Raad | 221 |
| 2016/C 436/42 | P7_TA(2013)0487Europese groepering voor territoriale samenwerking ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1082/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende een Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS), wat de verduidelijking, vereenvoudiging en verbetering van de oprichting en tenuitvoerlegging van dergelijke groeperingen betreft (COM(2011)0610/2 — C7-0324/2011 — 2011/0272(COD))P7_TC1-COD(2011)0272Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1082/2006 betreffende een Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS), wat de verduidelijking, vereenvoudiging en verbetering van de oprichting en werking van dergelijke groeperingen betreft | 223 |
| 2016/C 436/43 | P7_TA(2013)0488Man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de verbetering van de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en daarmee samenhangende maatregelen (COM(2012)0614 — C7-0382/2012 — 2012/0299(COD))P7_TC1-COD(2012)0299Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Richtlijn 2013/.../EU van het Europees Parlement en de Raad inzake de verbetering van de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en daarmee samenhangende maatregelen(Voor de EER relevante tekst) | 225 |
| 2016/C 436/44 | Amendementen van het Europees Parlement aangenomen op 20 november 2013 op het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad over essentiële-informatiedocumenten voor beleggingsproducten (COM(2012)0352 — C7-0179/2012 — 2012/0169(COD)) | 241 |
| 2016/C 436/45 | P7_TA(2013)0490Financiering, beheer en monitoring van het GLB ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de financiering, het beheer en de monitoring van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (COM(2011)0628 — C7-0341/2011 — COM(2012)0551 — C7-0312/2012 — 2011/0288(COD))P7_TC1-COD(2011)0288Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad inzake de financiering, het beheer en de monitoring van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot intrekking van Verordeningen (EEG) nr. 352/78, (EG) nr. 165/94, (EG) nr. 2799/98, (EG) nr. 814/2000, (EG) nr. 1290/2005 en (EG) nr. 485/2008 van de Raad | 270 |
| 2016/C 436/46 | P7_TA(2013)0491Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO) (COM(2011)0627 — C7-0340/2011 — COM(2012)0553 — C7-0313/2012 — 2011/0282(COD))P7_TC1-COD(2011)0282Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1698/2005 van de Raad | 272 |
| 2016/C 436/47 | P7_TA(2013)0492Gemeenschappelijke marktordening voor landbouwproducten ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een gemeenschappelijke marktordening voor landbouwproducten (Integrale-GMO-verordening) (COM(2011)0626 — C7-0339/2011 — COM(2012)0535 — C7-0310/2012 — 2011/0281(COD))P7_TC1-COD(2011)0281Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 922/72, (EEG) nr. 234/79, (EG) nr. 1037/2001 en (EG) nr. 1234/2007 van de Raad | 274 |
| 2016/C 436/48 | P7_TA(2013)0493Rechtstreekse betalingen aan landbouwers in het kader van steunregelingen van het GLB ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van voorschriften voor rechtstreekse betalingen aan landbouwers in het kader van de steunregelingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (COM(2011)0625 — C7-0336/2011 — COM(2012)0552 — C7-0311/2012 — 2011/0280(COD))P7_TC1-COD(2011)0280Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van voorschriften voor rechtstreekse betalingen aan landbouwers in het kader van de steunregelingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 637/2008 van de Raad en Verordening (EG) nr. 73/2009 van de Raad | 277 |
| 2016/C 436/49 | P7_TA(2013)0494Overgangsbepalingen inzake steun voor plattelandsontwikkeling ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende bepaalde overgangsbepalingen inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (ELFPO) en houdende wijziging van Verordening (EU) Nr. [...] [PO] wat betreft middelen en de verdeling ervan over 2014 en houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 73/2009 van de Raad en de Verordeningen (EU) nr. [...] [RB], (EU) nr. [...] [HV] en (EU) nr. [...] [iGMO] wat betreft de toepassing ervan in 2014 (COM(2013)0226 — C7-0104/2013 — 2013/0117(COD))P7_TC1-COD(2013)0117Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad houdende bepaalde overgangsbepalingen inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (ELFPO), houdende wijziging van Verordening (EU) nr. 1305/2013 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft middelen en de verdeling ervan met betrekking tot 2014, houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 73/2009 van de Raad en de Verordeningen (EU) nr. 1307/2013, (EU) nr. 1306/2013 en (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de toepassing ervan in 2014 | 279 |
| 2016/C 436/50 | P7_TA(2013)0495Bepalingen in verband met het financiële beheer voor bepaalde lidstaten die ten aanzien van hun financiële stabiliteit ernstige moeilijkheden ondervinden of dreigen te ondervinden, en wat betreft de bepalingen inzake doorhaling voor bepaalde lidstaten ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad wat betreft sommige bepalingen in verband met het financiële beheer voor bepaalde lidstaten die ten aanzien van hun financiële stabiliteit ernstige moeilijkheden ondervinden of dreigen te ondervinden, en wat betreft de bepalingen inzake doorhaling voor bepaalde lidstaten (COM(2013)0301 — C7-0143/2013 — 2013/0156(COD))P7_TC1-COD(2013)0156Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad wat betreft sommige bepalingen in verband met het financiële beheer voor bepaalde lidstaten die ten aanzien van hun financiële stabiliteit ernstige moeilijkheden ondervinden of dreigen te ondervinden, met de regels inzake doorhaling voor bepaalde lidstaten, en met de regels inzake saldobetalingen | 281 |
| 2016/C 436/51 | P7_TA(2013)0496Financiële toewijzingen aan bepaalde lidstaten uit het Europees Sociaal Fonds ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad wat de financiële toewijzingen aan bepaalde lidstaten uit het Europees Sociaal Fonds betreft (COM(2013)0560 — C7-0244/2013 — 2013/0271(COD))P7_TC1-COD(2013)0271Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad wat de financiële toewijzingen aan bepaalde lidstaten uit het Europees Sociaal Fonds betreft | 282 |
| 2016/C 436/52 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het ontwerpbesluit van de Raad betreffende de sluiting van het protocol tot vaststelling van de vangstmogelijkheden en de financiële tegenprestatie waarin is voorzien bij de Partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Gemeenschap, enerzijds, en de Republiek Kiribati, anderzijds (13331/2012 — C7-0036/2013 — 2012/0229(NLE)) | 283 |
| | Donderdag 21 november 2013 |
| 2016/C 436/53 | P7_TA(2013)0499Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014 -2020) (COM(2011)0809 — C7-0466/2011 — 2011/0401(COD))P7_TC1-COD(2011)0401Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014 -2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1982/2006/EG | 284 |
| 2016/C 436/54 | P7_TA(2013)0500Regels voor de deelname aan acties en de verspreiding van resultaten in het kader van Horizon 2020 ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de regels voor deelname en verspreiding in 'Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020)' (COM(2011)0810 — C7-0465/2011 — 2011/0399(COD))P7_TC1-COD(2011)0399Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de regels voor de deelname aan acties en de verspreiding van resultaten in het kader van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1906/2006 | 288 |
| 2016/C 436/55 | P7_TA(2013)0501Strategische innovatieagenda van het Europees Instituut voor innovatie en technologie ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de strategische innovatieagenda van het Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT): de bijdrage van het EIT aan een meer innoverend Europa (COM(2011)0822 — C7-0462/2011 — 2011/0387(COD))P7_TC1-COD(2011)0387Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Besluit nr. .../2013/EU van het Europees Parlement en de Raad betreffende de strategische innovatieagenda van het Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT): de bijdrage van het EIT aan een meer innoverend Europa | 292 |
| 2016/C 436/56 | P7_TA(2013)0502Europees Instituut voor innovatie en technologie ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 294/2008 tot oprichting van het Europees Instituut voor innovatie en technologie (COM(2011)0817 — C7-0467/2011 — 2011/0384(COD))P7_TC1-COD(2011)0384Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 294/2008 tot oprichting van het Europees Instituut voor innovatie en technologie | 293 |
| 2016/C 436/57 | P7_TA(2013)0503Concurrentievermogen van ondernemingen en kleine en middelgrote ondernemingen (2014-2020) ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en voor kleine en middelgrote ondernemingen (2014 — 2020) (COM(2011)0834 — C7-0463/2011 — 2011/0394(COD))P7_TC1-COD(2011)0394Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en kleine en middelgrote ondernemingen (COSME) (2014 — 2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1639/2006/EG | 294 |
| 2016/C 436/58 | P7_TA(2013)0504Specifiek programma tot uitvoering van Horizon 2020 *Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van het specifieke programma tot uitvoering van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) (COM(2011)0811 — C7-0509/2011 — 2011/0402(CNS))P7_TC1-CNS(2011)0402Standpunt van het Europees Parlement vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van het besluit van de Raad tot vaststelling van het specifieke programma tot uitvoering van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020)(Voor de EER relevante tekst) | 295 |
| 2016/C 436/59 | P7_TA(2013)0505Europese statistiek ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 223/2009 betreffende de Europese statistiek (COM(2012)0167 — C7-0101/2012 — 2012/0084(COD))P7_TC1-COD(2012)0084Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 223/2009 betreffende de Europese statistiek(Voor de EER en Zwitserland relevante tekst) | 380 |
| 2016/C 436/60 | P7_TA(2013)0506Programma voor sociale verandering en innovatie ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende een programma van de Europese Unie voor sociale verandering en innovatie (COM(2011)0609 — C7-0318/2011 — 2011/0270(COD))P7_TC1-COD(2011)0270Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende een programma van de Europese Unie voor werkgelegenheid en sociale innovatie (EaSI) en tot wijziging van Besluit nr. 283/2010/EU tot instelling van een Europese Progress-microfinancieringsfaciliteit voor werkgelegenheid en sociale insluiting | 390 |
| 2016/C 436/61 | P7_TA(2013)0507Programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE) ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de vaststelling van een programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE) (COM(2011)0874 — C7-0498/2011 — 2011/0428(COD))P7_TC1-COD(2011)0428Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad inzake de vaststelling van een programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 614/2007 | 392 |
| 2016/C 436/62 | P7_TA(2013)0508Actieprogramma voor belastingen ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het gewijzigde voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een actieprogramma voor belastingen in de Europese Unie voor de periode 2014-2020 (Fiscalis 2020) en tot intrekking van Beschikking nr. 1482/2007/EG (COM(2012)0465 — C7-0242/2012 — 2011/0341B(COD))P7_TC1-COD(2011)0341BStandpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een actieprogramma ter verbetering van het functioneren van de belastingstelsels in de Europese Unie voor de periode 2014-2020 (Fiscalis 2020) en tot intrekking van Beschikking nr. 1482/2007/EG | 394 |
| 2016/C 436/63 | P7_TA(2013)0509Actieprogramma voor douane ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het gewijzigd voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een actieprogramma voor douane in de Europese Unie voor de periode 2014-2020 (Douane 2020) en tot intrekking van Beschikking nr. 624/2007/EG (COM(2012)0464 — C7-0241/2012 — 2011/0341A(COD))P7_TC1-COD(2011)0341AStandpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een actieprogramma voor douane in de Europese Unie voor de periode 2014-2020 (Douane 2020) en tot intrekking van Beschikking nr. 624/2007/EG | 395 |
| 2016/C 436/64 | P7_TA(2013)0510Verzekerings- en herverzekeringsbedrijf (wijziging van Solvabiliteit II) ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2009/138/EG betreffende de toegang tot en uitoefening van het verzekerings- en het herverzekeringsbedrijf (Solvabiliteit II) wat de data van omzetting, toepassing en intrekking van bepaalde richtlijnen betreft (COM(2013)0680 — C7-0315/2013 — 2013/0327(COD))P7_TC1-COD(2013)0327Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Richtlijn 2013/.../EU van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2009/138/EG (Solvabiliteit II) wat betreft de datum van omzetting en de datum van toepassing daarvan en de datum van intrekking van bepaalde richtlijnen (Solvabiliteit I) | 397 |

III   Voorbereidende handelingen

EUROPEES PARLEMENT

Dinsdag 19 november 2013

2016/C 436/11

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het ontwerp van verordening van de Raad tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (11791/2013 — C7-0238/2013 — 2011/0177(APP))

49

2016/C 436/12

Resolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 7/2013 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, afdeling III — Commissie (14180/2013 — C7-0350/2013 — 2013/2160(BUD))

52

2016/C 436/13

Resolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2013 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, afdeling III — Commissie (14871/2013 — C7-0387/2013 — 2013/2227(BUD))

54

2016/C 436/14

Resolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering, overeenkomstig punt 28 van het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (aanvraag EGF/2013/004 ES/Bouwmaterialen Comunidad Valenciana, Spanje) (COM(2013)0635 — C7-0269/2013 — 2013/2192(BUD))

56

2016/C 436/15

P7_TA(2013)0460Programma Erasmus voor iedereen ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van Erasmus voor iedereen Het programma van de Unie voor onderwijs, beroepsopleiding, jeugd en sport (COM(2011)0788 — C7-0436/2011 — 2011/0371(COD))P7_TC1-COD(2011)0371Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 19 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van Erasmus+: het programma van de Unie voor onderwijs, opleiding, jeugd en sport en tot intrekking van Besluiten nr. 1719/2006/EG, nr. 1720/2006/EG en nr. 1298/2008/EG

59

2016/C 436/16

P7_TA(2013)0461Programma Creatief Europa ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het programma Creatief Europa (COM(2011)0785 — C7-0435/2011 — 2011/0370(COD))P7_TC1-COD(2011)0370Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 19 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het programma Creatief Europa (2014 — 2020) en tot intrekking van de Besluiten nr. 1718/2006/EG, nr. 1855/2006/EG en nr. 1041/2009/EG

60

2016/C 436/17

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het ontwerp van verordening van de Raad tot vaststelling van het programma Europa voor de burger voor de periode 2014-2020 (12557/2013 — C7-0307/2013 — 2011/0436(APP))

61

2016/C 436/18

P7_TA(2013)0463Connecting Europe Facility ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 inzake het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de Connecting Europe Facility (COM(2011)0665 — C7-0374/2011 — 2011/0302(COD))P7_TC1-COD(2011)0302Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 19 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen, tot wijziging van Verordening (EU) nr. 913/2010 en tot intrekking van Verordeningen (EG) nr. 680/2007 en (EG) nr. 67/2010

62

2016/C 436/19

P7_TA(2013)0464Trans-Europees vervoersnet ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende EU-richtsnoeren voor de ontwikkeling van het trans-Europees vervoersnet (COM(2011)0650 — C7-0375/2012 — 2011/0294(COD))P7_TC1-COD(2011)0294Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 19 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende richtsnoeren van de Unie voor de ontwikkeling van het trans-Europees vervoersnetwerk en tot intrekking van Besluit nr. 661/2010/EU

63

2016/C 436/20

P7_TA(2013)0465Landbouw- en visserijstatistieken ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van bepaalde wetgevingshandelingen op het gebied van landbouw- en visserijstatistieken (COM(2012)0724 — C7-0397/2012 — 2012/0343(COD))P7_TC1-COD(2012)0343Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 19 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van bepaalde wetgevingshandelingen op het gebied van landbouw- en visserijstatistieken

64

2016/C 436/21

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het ontwerpbesluit van de Raad betreffende de sluiting van het Protocol tot wijziging van de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten (07917/2013 — C7-0180/2013 — 2013/0086(NLE))

65

2016/C 436/22

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het ontwerp van besluit van de Raad tot aanvaarding namens de Europese Unie van de wijziging van de artikelen 25 en 26 van het Verdrag inzake de bescherming en het gebruik van grensoverschrijdende waterlopen en internationale meren (12713/2013 — C7-0304/2013 — 2013/0127(NLE))

66

2016/C 436/23

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een besluit van de Raad houdende vaststelling van een aanvullend onderzoeksprogramma voor het ITER-project (2014-2018) (COM(2011)0931 — C7-0032/2012 — 2011/0460(NLE))

67

2016/C 436/24

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van een programma voor onderzoek en opleiding van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (2014-2018) ter aanvulling van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (COM(2011)0812 — C7-0009/2012 — 2011/0400(NLE))

76

2016/C 436/25

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van een instrument voor samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid (COM(2011)0841 — C7-0014/2012 — 2011/0414(CNS))

106

2016/C 436/26

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende steun van de Unie aan de bijstandprogramma's voor de ontmanteling van nucleaire installaties in Bulgarije, Litouwen en Slowakije (COM(2011)0783 — C7-0514/2011 — 2011/0363(NLE))

122

Woensdag 20 november 2013

2016/C 436/27

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over de gemeenschappelijke tekst over het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2014 die door het bemiddelingscomité in het kader van de begrotingsprocedure is goedgekeurd (16106/2013 ADD 1-5 — C7-0413/2013 — 2013/2145(BUD))

140

2016/C 436/28

Resolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument (COM(2013)0647 — C7-0302/2013 — 2013/2223(BUD))

160

2016/C 436/29

Resolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, afdeling III — Commissie (14872/2013 — C7-0388/2013 — 2013/2257(BUD))

162

2016/C 436/30

Resolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie, overeenkomstig punt 26 van het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (droogte en bosbranden in Roemenië en overstromingen in Duitsland, Oostenrijk en de Tsjechische Republiek) (COM(2013)0692 — C7-0343/2013 — 2013/2255(BUD))

203

2016/C 436/31

Resolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument (COM(2013)0559 — C7-0235/2013 — 2013/2159(BUD))

204

2016/C 436/32

P7_TA(2013)0477Europese satellietnavigatiesystemen ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de invoering en exploitatie van de Europese satellietnavigatiesystemen (COM(2011)0814 — C7-0464/2011 — 2011/0392(COD))P7_TC1-COD(2011)0392Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de uitvoering en exploitatie van de Europese satellietnavigatiesystemen en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 876/2002 van de Raad en Verordening (EG) nr. 683/2008 van het Europees Parlement en de Raad

206

2016/C 436/33

P7_TA(2013)0478Macrofinanciële bijstand aan Jordanië ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië (COM(2013)0242 — C7-0119/2013 — 2013/0128(COD))P7_TC1-COD(2013)0128Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Besluit nr. .../2013/EU van het Europees Parlement en de Raad tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië

208

2016/C 436/34

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het ontwerpbesluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van de overeenkomst tussen de Europese Unie en de Russische Federatie inzake drugsprecursoren (12221/2013 — C7-0308/2013 — 2013/0005(NLE))

209

2016/C 436/35

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het ontwerp van besluit van de Raad tot wijziging van Besluit 2009/935/JBZ wat betreft de lijst van derde staten en organisaties waarmee Europol overeenkomsten moet sluiten (16229/2012 — C7-0011/2013 — 2013/0801(CNS))

210

2016/C 436/36

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 723/2009 van de Raad betreffende een communautair rechtskader voor een Consortium voor een Europese onderzoeksinfrastructuur (ERIC) (COM(2012)0682 — C7-0421/2012 — 2012/0321(NLE))

211

2016/C 436/37

P7_TA(2013)0482Gemeenschappelijke bepalingen inzake Europese fondsen ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het gewijzigde voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, die onder het gemeenschappelijk strategisch kader vallen, en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds en het Cohesiefonds, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (COM(2013)0246 — C7-0107/2013 — 2011/0276(COD))P7_TC1-COD(2011)0276Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad

212

2016/C 436/38

P7_TA(2013)0483Europees Sociaal Fonds ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Sociaal Fonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1081/2006 (COM(2011)0607/2 — C7-0327/2011 — 2011/0268(COD))P7_TC1-COD(2011)0268Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Sociaal Fonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1081/2006

216

2016/C 436/39

P7_TA(2013)0484Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en de doelstelling Investeren in groei en werkgelegenheid ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en van de Raad betreffende specifieke bepalingen met betrekking tot het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en de doelstelling Investeren in groei en werkgelegenheid, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1080/2006 (COM(2011)0614 — C7-0328/2011 — 2011/0275(COD))P7_TC1-COD(2011)0275Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en specifieke bepalingen met betrekking tot de doelstelling Investeren in groei en werkgelegenheid, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1080/2006

217

2016/C 436/40

P7_TA(2013)0485Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en de doelstelling Europese territoriale samenwerking ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende specifieke bepalingen voor steun uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling ter verwezenlijking van de doelstelling Europese territoriale samenwerking (COM(2011)0611 — C7-0326/2011 — 2011/0273(COD))P7_TC1-COD(2011)0273Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende specifieke bepalingen voor steun uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling ter verwezenlijking van de doelstelling Europese territoriale samenwerking

219

2016/C 436/41

P7_TA(2013)0486Cohesiefonds ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van het Cohesiefonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1084/2006 van de Raad (COM(2011)0612 — C7-0325/2011 — 2011/0274(COD))P7_TC1-COD(2011)0274Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad inzake het Cohesiefonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1084/2006 van de Raad

221

2016/C 436/42

P7_TA(2013)0487Europese groepering voor territoriale samenwerking ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1082/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende een Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS), wat de verduidelijking, vereenvoudiging en verbetering van de oprichting en tenuitvoerlegging van dergelijke groeperingen betreft (COM(2011)0610/2 — C7-0324/2011 — 2011/0272(COD))P7_TC1-COD(2011)0272Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1082/2006 betreffende een Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS), wat de verduidelijking, vereenvoudiging en verbetering van de oprichting en werking van dergelijke groeperingen betreft

223

2016/C 436/43

P7_TA(2013)0488Man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de verbetering van de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en daarmee samenhangende maatregelen (COM(2012)0614 — C7-0382/2012 — 2012/0299(COD))P7_TC1-COD(2012)0299Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Richtlijn 2013/.../EU van het Europees Parlement en de Raad inzake de verbetering van de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en daarmee samenhangende maatregelen(Voor de EER relevante tekst)

225

2016/C 436/44

Amendementen van het Europees Parlement aangenomen op 20 november 2013 op het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad over essentiële-informatiedocumenten voor beleggingsproducten (COM(2012)0352 — C7-0179/2012 — 2012/0169(COD))

241

2016/C 436/45

P7_TA(2013)0490Financiering, beheer en monitoring van het GLB ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de financiering, het beheer en de monitoring van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (COM(2011)0628 — C7-0341/2011 — COM(2012)0551 — C7-0312/2012 — 2011/0288(COD))P7_TC1-COD(2011)0288Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad inzake de financiering, het beheer en de monitoring van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot intrekking van Verordeningen (EEG) nr. 352/78, (EG) nr. 165/94, (EG) nr. 2799/98, (EG) nr. 814/2000, (EG) nr. 1290/2005 en (EG) nr. 485/2008 van de Raad

270

2016/C 436/46

P7_TA(2013)0491Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO) (COM(2011)0627 — C7-0340/2011 — COM(2012)0553 — C7-0313/2012 — 2011/0282(COD))P7_TC1-COD(2011)0282Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1698/2005 van de Raad

272

2016/C 436/47

P7_TA(2013)0492Gemeenschappelijke marktordening voor landbouwproducten ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een gemeenschappelijke marktordening voor landbouwproducten (Integrale-GMO-verordening) (COM(2011)0626 — C7-0339/2011 — COM(2012)0535 — C7-0310/2012 — 2011/0281(COD))P7_TC1-COD(2011)0281Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 922/72, (EEG) nr. 234/79, (EG) nr. 1037/2001 en (EG) nr. 1234/2007 van de Raad

274

2016/C 436/48

P7_TA(2013)0493Rechtstreekse betalingen aan landbouwers in het kader van steunregelingen van het GLB ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van voorschriften voor rechtstreekse betalingen aan landbouwers in het kader van de steunregelingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (COM(2011)0625 — C7-0336/2011 — COM(2012)0552 — C7-0311/2012 — 2011/0280(COD))P7_TC1-COD(2011)0280Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van voorschriften voor rechtstreekse betalingen aan landbouwers in het kader van de steunregelingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 637/2008 van de Raad en Verordening (EG) nr. 73/2009 van de Raad

277

2016/C 436/49

P7_TA(2013)0494Overgangsbepalingen inzake steun voor plattelandsontwikkeling ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende bepaalde overgangsbepalingen inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (ELFPO) en houdende wijziging van Verordening (EU) Nr. [...] [PO] wat betreft middelen en de verdeling ervan over 2014 en houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 73/2009 van de Raad en de Verordeningen (EU) nr. [...] [RB], (EU) nr. [...] [HV] en (EU) nr. [...] [iGMO] wat betreft de toepassing ervan in 2014 (COM(2013)0226 — C7-0104/2013 — 2013/0117(COD))P7_TC1-COD(2013)0117Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad houdende bepaalde overgangsbepalingen inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (ELFPO), houdende wijziging van Verordening (EU) nr. 1305/2013 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft middelen en de verdeling ervan met betrekking tot 2014, houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 73/2009 van de Raad en de Verordeningen (EU) nr. 1307/2013, (EU) nr. 1306/2013 en (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de toepassing ervan in 2014

279

2016/C 436/50

P7_TA(2013)0495Bepalingen in verband met het financiële beheer voor bepaalde lidstaten die ten aanzien van hun financiële stabiliteit ernstige moeilijkheden ondervinden of dreigen te ondervinden, en wat betreft de bepalingen inzake doorhaling voor bepaalde lidstaten ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad wat betreft sommige bepalingen in verband met het financiële beheer voor bepaalde lidstaten die ten aanzien van hun financiële stabiliteit ernstige moeilijkheden ondervinden of dreigen te ondervinden, en wat betreft de bepalingen inzake doorhaling voor bepaalde lidstaten (COM(2013)0301 — C7-0143/2013 — 2013/0156(COD))P7_TC1-COD(2013)0156Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad wat betreft sommige bepalingen in verband met het financiële beheer voor bepaalde lidstaten die ten aanzien van hun financiële stabiliteit ernstige moeilijkheden ondervinden of dreigen te ondervinden, met de regels inzake doorhaling voor bepaalde lidstaten, en met de regels inzake saldobetalingen

281

2016/C 436/51

P7_TA(2013)0496Financiële toewijzingen aan bepaalde lidstaten uit het Europees Sociaal Fonds ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad wat de financiële toewijzingen aan bepaalde lidstaten uit het Europees Sociaal Fonds betreft (COM(2013)0560 — C7-0244/2013 — 2013/0271(COD))P7_TC1-COD(2013)0271Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad wat de financiële toewijzingen aan bepaalde lidstaten uit het Europees Sociaal Fonds betreft

282

2016/C 436/52

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het ontwerpbesluit van de Raad betreffende de sluiting van het protocol tot vaststelling van de vangstmogelijkheden en de financiële tegenprestatie waarin is voorzien bij de Partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Gemeenschap, enerzijds, en de Republiek Kiribati, anderzijds (13331/2012 — C7-0036/2013 — 2012/0229(NLE))

283

Donderdag 21 november 2013

2016/C 436/53

P7_TA(2013)0499Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014 -2020) (COM(2011)0809 — C7-0466/2011 — 2011/0401(COD))P7_TC1-COD(2011)0401Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014 -2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1982/2006/EG

284

2016/C 436/54

P7_TA(2013)0500Regels voor de deelname aan acties en de verspreiding van resultaten in het kader van Horizon 2020 ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de regels voor deelname en verspreiding in 'Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020)' (COM(2011)0810 — C7-0465/2011 — 2011/0399(COD))P7_TC1-COD(2011)0399Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de regels voor de deelname aan acties en de verspreiding van resultaten in het kader van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1906/2006

288

2016/C 436/55

P7_TA(2013)0501Strategische innovatieagenda van het Europees Instituut voor innovatie en technologie ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de strategische innovatieagenda van het Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT): de bijdrage van het EIT aan een meer innoverend Europa (COM(2011)0822 — C7-0462/2011 — 2011/0387(COD))P7_TC1-COD(2011)0387Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Besluit nr. .../2013/EU van het Europees Parlement en de Raad betreffende de strategische innovatieagenda van het Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT): de bijdrage van het EIT aan een meer innoverend Europa

292

2016/C 436/56

P7_TA(2013)0502Europees Instituut voor innovatie en technologie ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 294/2008 tot oprichting van het Europees Instituut voor innovatie en technologie (COM(2011)0817 — C7-0467/2011 — 2011/0384(COD))P7_TC1-COD(2011)0384Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 294/2008 tot oprichting van het Europees Instituut voor innovatie en technologie

293

2016/C 436/57

P7_TA(2013)0503Concurrentievermogen van ondernemingen en kleine en middelgrote ondernemingen (2014-2020) ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en voor kleine en middelgrote ondernemingen (2014 — 2020) (COM(2011)0834 — C7-0463/2011 — 2011/0394(COD))P7_TC1-COD(2011)0394Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en kleine en middelgrote ondernemingen (COSME) (2014 — 2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1639/2006/EG

294

2016/C 436/58

P7_TA(2013)0504Specifiek programma tot uitvoering van Horizon 2020 *Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van het specifieke programma tot uitvoering van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) (COM(2011)0811 — C7-0509/2011 — 2011/0402(CNS))P7_TC1-CNS(2011)0402Standpunt van het Europees Parlement vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van het besluit van de Raad tot vaststelling van het specifieke programma tot uitvoering van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020)(Voor de EER relevante tekst)

295

2016/C 436/59

P7_TA(2013)0505Europese statistiek ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 223/2009 betreffende de Europese statistiek (COM(2012)0167 — C7-0101/2012 — 2012/0084(COD))P7_TC1-COD(2012)0084Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 223/2009 betreffende de Europese statistiek(Voor de EER en Zwitserland relevante tekst)

380

2016/C 436/60

P7_TA(2013)0506Programma voor sociale verandering en innovatie ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende een programma van de Europese Unie voor sociale verandering en innovatie (COM(2011)0609 — C7-0318/2011 — 2011/0270(COD))P7_TC1-COD(2011)0270Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende een programma van de Europese Unie voor werkgelegenheid en sociale innovatie (EaSI) en tot wijziging van Besluit nr. 283/2010/EU tot instelling van een Europese Progress-microfinancieringsfaciliteit voor werkgelegenheid en sociale insluiting

390

2016/C 436/61

P7_TA(2013)0507Programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE) ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de vaststelling van een programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE) (COM(2011)0874 — C7-0498/2011 — 2011/0428(COD))P7_TC1-COD(2011)0428Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad inzake de vaststelling van een programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 614/2007

392

2016/C 436/62

P7_TA(2013)0508Actieprogramma voor belastingen ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het gewijzigde voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een actieprogramma voor belastingen in de Europese Unie voor de periode 2014-2020 (Fiscalis 2020) en tot intrekking van Beschikking nr. 1482/2007/EG (COM(2012)0465 — C7-0242/2012 — 2011/0341B(COD))P7_TC1-COD(2011)0341BStandpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een actieprogramma ter verbetering van het functioneren van de belastingstelsels in de Europese Unie voor de periode 2014-2020 (Fiscalis 2020) en tot intrekking van Beschikking nr. 1482/2007/EG

394

2016/C 436/63

P7_TA(2013)0509Actieprogramma voor douane ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het gewijzigd voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een actieprogramma voor douane in de Europese Unie voor de periode 2014-2020 (Douane 2020) en tot intrekking van Beschikking nr. 624/2007/EG (COM(2012)0464 — C7-0241/2012 — 2011/0341A(COD))P7_TC1-COD(2011)0341AStandpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een actieprogramma voor douane in de Europese Unie voor de periode 2014-2020 (Douane 2020) en tot intrekking van Beschikking nr. 624/2007/EG

395

2016/C 436/64

P7_TA(2013)0510Verzekerings- en herverzekeringsbedrijf (wijziging van Solvabiliteit II) ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2009/138/EG betreffende de toegang tot en uitoefening van het verzekerings- en het herverzekeringsbedrijf (Solvabiliteit II) wat de data van omzetting, toepassing en intrekking van bepaalde richtlijnen betreft (COM(2013)0680 — C7-0315/2013 — 2013/0327(COD))P7_TC1-COD(2013)0327Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Richtlijn 2013/.../EU van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2009/138/EG (Solvabiliteit II) wat betreft de datum van omzetting en de datum van toepassing daarvan en de datum van intrekking van bepaalde richtlijnen (Solvabiliteit I)

397

---

| Verklaring van de gebruikte tekens






  - | Raadplegingsprocedure |
| --- | --- |
| *** | Goedkeuringsprocedure |
| ***I | Gewone wetgevingsprocedure, eerste lezing |
| ***II | Gewone wetgevingsprocedure, tweede lezing |
| ***III | Gewone wetgevingsprocedure, derde lezing |

Verklaring van de gebruikte tekens

*

Raadplegingsprocedure

***

Goedkeuringsprocedure

***I

Gewone wetgevingsprocedure, eerste lezing

***II

Gewone wetgevingsprocedure, tweede lezing

***III

Gewone wetgevingsprocedure, derde lezing

(De aangeduide procedure is gebaseerd op de in de ontwerptekst voorgestelde rechtsgrond)

Amendementen van het Parlement:

Nieuwe tekstdelen worden in
  vet cursief
  aangegeven. Geschrapte tekstdelen worden aangegeven met het symbool ▌of worden doorgestreept. Waar tekstdelen worden vervangen, wordt de nieuwe tekst in
  vet cursief
  aangegeven, terwijl de vervangen tekst wordt geschrapt of doorgestreept.

vet cursief

vet cursief

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

24.11.2016

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/1 |
| --- | --- | --- | --- |

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/1

---

EUROPEES PARLEMENT

ZITTING 2013-2014

Vergaderingen van 18 t/m 21 november 2013

De notulen van deze zitting zijn gepubliceerd in het

  PB C 53 E van 25.2.2014

AANGENOMEN TEKSTEN

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Europees Parlement

Woensdag 20 november 2013

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/2 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/2

---

P7_TA(2013)0498

Plaats van de zetels van de instellingen van de Europese Unie

Resolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over de plaats van de zetels van de instellingen van de Europese Unie (2012/2308(INI))

(2016/C 436/01)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de artikelen 232 en 341 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 232 en 341 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

| — | gezien Protocol nr. 6 bij de Verdragen, betreffende de plaats van de zetels van de instellingen, van bepaalde instanties, organen, organisaties en diensten van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien Protocol nr. 6 bij de Verdragen, betreffende de plaats van de zetels van de instellingen, van bepaalde instanties, organen, organisaties en diensten van de Europese Unie,

| — | gezien de artikelen 10, 14 en 48 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 10, 14 en 48 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU),

| — | gezien de standpunten die het op dit gebied heeft ingenomen, met name in zijn aanbeveling van 21 juni 1958 (1), zijn resolutie van 7 juli 1981 over de zetel van de instellingen van de Europese Gemeenschap en met name die van het Europees Parlement (2), zijn aanbevelingen voor de intergouvernementele conferentie van 13 april 2000 (3) en de bijbehorende resoluties: zijn resolutie van 8 juni 2011 over „Investeren in de toekomst: een nieuw meerjarig financieel kader (MFK) voor een concurrerend, duurzaam en integratiegericht Europa” (4), zijn resolutie van 10 mei 2012 over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2010, afdeling I — Europees Parlement (5), zijn resolutie van 16 februari 2012 over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 2013, afdeling I — Europees Parlement, afdeling II — Raad, afdeling IV — Hof van Justitie, afdeling V — Rekenkamer, afdeling VI — Europees Economisch en Sociaal Comité, afdeling VII — Comité van de Regio's, afdeling VIII — Europese Ombudsman, afdeling IX — Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming, afdeling X — Europese Dienst voor extern optreden (6), zijn resolutie van 29 maart 2012 over de raming van de ontvangsten en uitgaven van het Europees Parlement voor het begrotingsjaar 2013 (7) en zijn resolutie van 4 juli 2012 over inzake het mandaat voor de trialoog over de ontwerpbegroting 2013 (8), |
| --- | --- |

—

gezien de standpunten die het op dit gebied heeft ingenomen, met name in zijn aanbeveling van 21 juni 1958 (1), zijn resolutie van 7 juli 1981 over de zetel van de instellingen van de Europese Gemeenschap en met name die van het Europees Parlement (2), zijn aanbevelingen voor de intergouvernementele conferentie van 13 april 2000 (3) en de bijbehorende resoluties: zijn resolutie van 8 juni 2011 over „Investeren in de toekomst: een nieuw meerjarig financieel kader (MFK) voor een concurrerend, duurzaam en integratiegericht Europa” (4), zijn resolutie van 10 mei 2012 over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2010, afdeling I — Europees Parlement (5), zijn resolutie van 16 februari 2012 over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 2013, afdeling I — Europees Parlement, afdeling II — Raad, afdeling IV — Hof van Justitie, afdeling V — Rekenkamer, afdeling VI — Europees Economisch en Sociaal Comité, afdeling VII — Comité van de Regio's, afdeling VIII — Europese Ombudsman, afdeling IX — Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming, afdeling X — Europese Dienst voor extern optreden (6), zijn resolutie van 29 maart 2012 over de raming van de ontvangsten en uitgaven van het Europees Parlement voor het begrotingsjaar 2013 (7) en zijn resolutie van 4 juli 2012 over inzake het mandaat voor de trialoog over de ontwerpbegroting 2013 (8),

| — | gezien de schriftelijke vragen E-000181-2007, E-006174-2009, E-006258-2009, E-002934-2012, E-002935-2012, E-004134-2012 en E-004135-2012 aan de Commissie en de Raad, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke vragen E-000181-2007, E-006174-2009, E-006258-2009, E-002934-2012, E-002935-2012, E-004134-2012 en E-004135-2012 aan de Commissie en de Raad,

| — | gezien de verslagen van de secretaris-generaal van september 2002 en augustus 2013 over de kosten van de handhaving van drie werklocaties, |
| --- | --- |

—

gezien de verslagen van de secretaris-generaal van september 2002 en augustus 2013 over de kosten van de handhaving van drie werklocaties,

| — | gezien het verslag van de gezamenlijke werkgroep van het Bureau en de Begrotingscommissie over de begroting van het Parlement voor 2012, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de gezamenlijke werkgroep van het Bureau en de Begrotingscommissie over de begroting van het Parlement voor 2012,

| — | gezien zijn activiteitenverslagen over 1993-1999, 1999-2004, 2004-2009 en 2009-2011, |
| --- | --- |

—

gezien zijn activiteitenverslagen over 1993-1999, 1999-2004, 2004-2009 en 2009-2011,

| — | gezien de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie, met name in zaak 230/81 (9), zaak 345/95 (10) en de gevoegde zaken 237/11 en 238/11 (11), |
| --- | --- |

—

gezien de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie, met name in zaak 230/81 (9), zaak 345/95 (10) en de gevoegde zaken 237/11 en 238/11 (11),

| — | gezien verzoekschrift 630/2006 van de Campagne voor één zetel, dat door ruim 1,2 miljoen EU-burgers werd gesteund, |
| --- | --- |

—

gezien verzoekschrift 630/2006 van de Campagne voor één zetel, dat door ruim 1,2 miljoen EU-burgers werd gesteund,

| — | gezien de stemming in de plenaire vergadering van 23 oktober 2012, waarbij een meerderheid (78 %) van zijn leden de lidstaten verzocht hun standpunt over de kwestie van Straatsburg als de officiële zetel van het Parlement te herzien, |
| --- | --- |

—

gezien de stemming in de plenaire vergadering van 23 oktober 2012, waarbij een meerderheid (78 %) van zijn leden de lidstaten verzocht hun standpunt over de kwestie van Straatsburg als de officiële zetel van het Parlement te herzien,

| — | gezien artikel 5, lid 3, de artikelen 29, 41, 48, 74 bis en 201 en artikel 202, lid 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 5, lid 3, de artikelen 29, 41, 48, 74 bis en 201 en artikel 202, lid 4, van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken en de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie verzoekschriften (A7-0350/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken en de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie verzoekschriften (A7-0350/2013),

| A. | overwegende dat in artikel 341 van het VWEU is bepaald dat de zetels van de instellingen van de Unie in onderlinge overeenstemming door de regeringen van de lidstaten worden vastgesteld; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat in artikel 341 van het VWEU is bepaald dat de zetels van de instellingen van de Unie in onderlinge overeenstemming door de regeringen van de lidstaten worden vastgesteld;

| B. | overwegende dat de lidstaten dat hebben gedaan in Protocol nr. 6 bij de Verdragen, waarbij Brussel is aangewezen als zetel van de Commissie, de Raad — met dien verstande dat de zittingen in de maanden april, juni en oktober in Luxemburg worden gehouden –, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's, Luxemburg als zetel van het Hof van Justitie van de Europese Unie, de Rekenkamer en de Europese Investeringsbank, Frankfurt als zetel van de Europese Centrale Bank en Den Haag als zetel van de Europese Politiedienst; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de lidstaten dat hebben gedaan in Protocol nr. 6 bij de Verdragen, waarbij Brussel is aangewezen als zetel van de Commissie, de Raad — met dien verstande dat de zittingen in de maanden april, juni en oktober in Luxemburg worden gehouden –, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's, Luxemburg als zetel van het Hof van Justitie van de Europese Unie, de Rekenkamer en de Europese Investeringsbank, Frankfurt als zetel van de Europese Centrale Bank en Den Haag als zetel van de Europese Politiedienst;

| C. | overwegende dat het besluit van de lidstaten over deze zetels werd bereikt in het kader van een ruimer vergelijk, rekening houdend met de historische ontwikkeling van de Europese Unie en haar instellingen alsmede overwegingen van geografische spreiding; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het besluit van de lidstaten over deze zetels werd bereikt in het kader van een ruimer vergelijk, rekening houdend met de historische ontwikkeling van de Europese Unie en haar instellingen alsmede overwegingen van geografische spreiding;

| D. | overwegende dat het Parlement een aparte en unieke rol vervult als de enige instelling die rechtstreeks verkozen wordt door en verantwoording aflegt aan de Europese burgers, en overwegende dat dit verslag zich voornamelijk zal richten op de zetel en de werkregelingen van het Parlement, aangezien zijn rol van alle EU-instellingen de meest ingrijpende veranderingen heeft ondergaan; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat het Parlement een aparte en unieke rol vervult als de enige instelling die rechtstreeks verkozen wordt door en verantwoording aflegt aan de Europese burgers, en overwegende dat dit verslag zich voornamelijk zal richten op de zetel en de werkregelingen van het Parlement, aangezien zijn rol van alle EU-instellingen de meest ingrijpende veranderingen heeft ondergaan;

| E. | overwegende dat Protocol nr. 6 bij de Verdragen bepaalt dat het Parlement zijn zetel heeft in Straatsburg, voor de twaalf periodes van de maandelijkse voltallige zittingen met inbegrip van de begrotingszitting, dat de bijkomende voltallige zittingen worden gehouden in Brussel, dat de commissies zetelen in Brussel en dat het secretariaat-generaal en zijn diensten in Luxemburg gevestigd blijven; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat Protocol nr. 6 bij de Verdragen bepaalt dat het Parlement zijn zetel heeft in Straatsburg, voor de twaalf periodes van de maandelijkse voltallige zittingen met inbegrip van de begrotingszitting, dat de bijkomende voltallige zittingen worden gehouden in Brussel, dat de commissies zetelen in Brussel en dat het secretariaat-generaal en zijn diensten in Luxemburg gevestigd blijven;

| F. | overwegende dat de artikelen 10 en 14 van het VEU bepalen dat de EU een representatieve democratie is, waarbij het Parlement fungeert als rechtstreekse vertegenwoordiger van de Europese burgers op het niveau van de Unie, en dat het Parlement medewetgever is op gelijke voet met de Raad; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de artikelen 10 en 14 van het VEU bepalen dat de EU een representatieve democratie is, waarbij het Parlement fungeert als rechtstreekse vertegenwoordiger van de Europese burgers op het niveau van de Unie, en dat het Parlement medewetgever is op gelijke voet met de Raad;

| G. | overwegende dat artikel 232 van het VWEU het Parlement toestaat zijn eigen reglement vast te stellen op basis waarvan het de duur van de plenaire vergaderingen kan bepalen in overeenstemming met de Verdragen en de rechtspraak van het Hof van Justitie; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat artikel 232 van het VWEU het Parlement toestaat zijn eigen reglement vast te stellen op basis waarvan het de duur van de plenaire vergaderingen kan bepalen in overeenstemming met de Verdragen en de rechtspraak van het Hof van Justitie;

| H. | overwegende dat het Hof van Justitie heeft verklaard dat de plaats van de zetels geen belemmering mag vormen voor de goede werking van het Parlement; overwegende dat het Hof voorts heeft verklaard dat er weliswaar nadelen en kosten verbonden zijn aan het in stand houden van verschillende werklocaties, maar dat een wijziging van de zetel of de werklocaties slechts mogelijk is als de Verdragen worden gewijzigd, waarvoor de lidstaten hun goedkeuring moeten geven; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat het Hof van Justitie heeft verklaard dat de plaats van de zetels geen belemmering mag vormen voor de goede werking van het Parlement; overwegende dat het Hof voorts heeft verklaard dat er weliswaar nadelen en kosten verbonden zijn aan het in stand houden van verschillende werklocaties, maar dat een wijziging van de zetel of de werklocaties slechts mogelijk is als de Verdragen worden gewijzigd, waarvoor de lidstaten hun goedkeuring moeten geven;

| I. | overwegende dat het Parlement een ingrijpende transformatie heeft doorgemaakt, van een raadgevend orgaan met 78 gedetacheerde leden dat — vooral uit praktische overwegingen — gebruik maakte van de gebouwen van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa in Straatsburg, tot een volwaardig, rechtstreeks verkozen Parlement met thans 766 leden dat op gelijke voet met de Raad als medewetgever fungeert; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat het Parlement een ingrijpende transformatie heeft doorgemaakt, van een raadgevend orgaan met 78 gedetacheerde leden dat — vooral uit praktische overwegingen — gebruik maakte van de gebouwen van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa in Straatsburg, tot een volwaardig, rechtstreeks verkozen Parlement met thans 766 leden dat op gelijke voet met de Raad als medewetgever fungeert;

| J. | overwegende dat zijn toegenomen wetgevingscapaciteit wordt geïllustreerd door de stijging van het aantal medebeslissingsprocedures (thans „gewone wetgevingsprocedures”) van 165 in de periode 1993-1999 over 454 in de periode 2004-2009 tot nog meer tijdens de huidige zittingsperiode; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat zijn toegenomen wetgevingscapaciteit wordt geïllustreerd door de stijging van het aantal medebeslissingsprocedures (thans „gewone wetgevingsprocedures”) van 165 in de periode 1993-1999 over 454 in de periode 2004-2009 tot nog meer tijdens de huidige zittingsperiode;

| K. | overwegende dat de veranderende rol van het Parlement ook blijkt uit de stijging van het aantal interinstitutionele bijeenkomsten met 150 %, van ongeveer 16 000 in 2009 tot naar schatting 40 000 in 2013, en uit de voortdurende onderhandelingen en trialogen met de Commissie, de Raad en afzonderlijke lidstaten, die nu deel uitmaken van het wetgevingsproces en die hebben geleid tot een forse stijging van het aantal akkoorden in eerste lezing, van 28 % in de periode 1999-200 tot 72 % in de periode 2004-2009; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de veranderende rol van het Parlement ook blijkt uit de stijging van het aantal interinstitutionele bijeenkomsten met 150 %, van ongeveer 16 000 in 2009 tot naar schatting 40 000 in 2013, en uit de voortdurende onderhandelingen en trialogen met de Commissie, de Raad en afzonderlijke lidstaten, die nu deel uitmaken van het wetgevingsproces en die hebben geleid tot een forse stijging van het aantal akkoorden in eerste lezing, van 28 % in de periode 1999-200 tot 72 % in de periode 2004-2009;

| L. | overwegende dat de structuur van het vergaderrooster van het Parlement is vastgelegd tijdens de top van Edinburgh in 1992, waardoor die niet langer aansluit bij de extra bevoegdheden die het Parlement op grond van de Verdragen van Maastricht, Amsterdam, Nice en Lissabon heeft verworven; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de structuur van het vergaderrooster van het Parlement is vastgelegd tijdens de top van Edinburgh in 1992, waardoor die niet langer aansluit bij de extra bevoegdheden die het Parlement op grond van de Verdragen van Maastricht, Amsterdam, Nice en Lissabon heeft verworven;

| M. | overwegende dat de Raad en de Europese Raad hun werkzaamheden al in Brussel hebben geconcentreerd: terwijl de vergaderingen van de Europese Raad vroeger in het land van het roterende voorzitterschap werden gehouden, vinden die nu uitsluitend in Brussel plaats; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat de Raad en de Europese Raad hun werkzaamheden al in Brussel hebben geconcentreerd: terwijl de vergaderingen van de Europese Raad vroeger in het land van het roterende voorzitterschap werden gehouden, vinden die nu uitsluitend in Brussel plaats;

| N. | overwegende dat de geografische afstand tussen de officiële zetels van de medewetgevers (435 km) het Parlement niet alleen isoleert van de Raad en de Commissie, maar ook van andere actoren zoals ngo's, organisaties van het maatschappelijk middelveld en vertegenwoordigingen van de lidstaten, alsook van een van 's werelds grootste internationale persgemeenschappen; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de geografische afstand tussen de officiële zetels van de medewetgevers (435 km) het Parlement niet alleen isoleert van de Raad en de Commissie, maar ook van andere actoren zoals ngo's, organisaties van het maatschappelijk middelveld en vertegenwoordigingen van de lidstaten, alsook van een van 's werelds grootste internationale persgemeenschappen;

| O. | overwegende dat de extra jaarlijkse kosten die voortvloeien uit de geografische spreiding van het Parlement tussen 156 miljoen en 204 miljoen EUR (12) zijn geraamd, wat neerkomt op ongeveer 10 % van de jaarlijkse begroting van het Parlement, en overwegende dat ook het effect op het milieu aanzienlijk is, met naar schatting tussen 11 000 (13) en 19 000 ton (14) CO2-uitstoot als gevolg van de verplaatsingen tussen de drie werklocaties; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de extra jaarlijkse kosten die voortvloeien uit de geografische spreiding van het Parlement tussen 156 miljoen en 204 miljoen EUR (12) zijn geraamd, wat neerkomt op ongeveer 10 % van de jaarlijkse begroting van het Parlement, en overwegende dat ook het effect op het milieu aanzienlijk is, met naar schatting tussen 11 000 (13) en 19 000 ton (14) CO2-uitstoot als gevolg van de verplaatsingen tussen de drie werklocaties;

| P. | overwegende dat de huidige werkregelingen van het Parlement ook extra kosten en reizen met zich meebrengen voor de andere EU-instellingen, met name de Commissie en de Raad, de vertegenwoordigingen van de EU-lidstaten, journalisten en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de huidige werkregelingen van het Parlement ook extra kosten en reizen met zich meebrengen voor de andere EU-instellingen, met name de Commissie en de Raad, de vertegenwoordigingen van de EU-lidstaten, journalisten en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld;

| Q. | overwegende dat 78 % van alle dienstreizen van statutair personeel van het Parlement (gemiddeld 3 172 per maand) een direct gevolg zijn van zijn geografische spreiding; overwegende dat de gebouwen van het Parlement in Straatsburg momenteel slechts 42 dagen per jaar gebruikt worden (en dus 89 % van de tijd ongebruikt blijven), maar dat ze wel het hele jaar door verwarmd, bemand en onderhouden moeten worden; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat 78 % van alle dienstreizen van statutair personeel van het Parlement (gemiddeld 3 172 per maand) een direct gevolg zijn van zijn geografische spreiding; overwegende dat de gebouwen van het Parlement in Straatsburg momenteel slechts 42 dagen per jaar gebruikt worden (en dus 89 % van de tijd ongebruikt blijven), maar dat ze wel het hele jaar door verwarmd, bemand en onderhouden moeten worden;

| R. | overwegende dat de uit de geografische spreiding van het Parlement voortvloeiende kosten een belangrijke besparingspost kunnen vormen, met name in het licht van het huidige economische klimaat; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat de uit de geografische spreiding van het Parlement voortvloeiende kosten een belangrijke besparingspost kunnen vormen, met name in het licht van het huidige economische klimaat;

| S. | overwegende dat het Parlement al in 1958 voorstelde om een vestigingsplaats in de buurt van de Raad en de Commissie te kiezen, en dat het ook nadien in tal van verslagen en verklaringen herhaaldelijk bleef aangeven dat het voorstander is van een praktischere en efficiëntere werkregelingen; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat het Parlement al in 1958 voorstelde om een vestigingsplaats in de buurt van de Raad en de Commissie te kiezen, en dat het ook nadien in tal van verslagen en verklaringen herhaaldelijk bleef aangeven dat het voorstander is van een praktischere en efficiëntere werkregelingen;

| T. | overwegende dat de burgers van de EU, onder wie meer dan een miljoen die het verzoekschrift voor één zetel hebben gesteund, hun onvrede met de huidige regelingen kenbaar hebben gemaakt; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat de burgers van de EU, onder wie meer dan een miljoen die het verzoekschrift voor één zetel hebben gesteund, hun onvrede met de huidige regelingen kenbaar hebben gemaakt;

| U. | overwegende dat regelingen in verband met de interne organisatorische autonomie van het Parlement bij uitstek een parlementaire aangelegenheid vormen; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat regelingen in verband met de interne organisatorische autonomie van het Parlement bij uitstek een parlementaire aangelegenheid vormen;

| V. | overwegende dat behalve de hier behandelde kwesties ook andere wezenlijke vraagstukken die rechtstreeks verband houden met de positie van het Parlement en zijn functie in de institutionele structuur van de Europese Unie, tot dusver niet afdoend zijn opgelost; overwegende dat het daarbij gaat om stemrechtkwesties, regelingen inzake een beveiligde zone, immuniteitskwesties, vraagstukken in verband met het statuut van de leden; overwegende dat deze kwesties hetzij via een algemene beslissingsbevoegdheid in het kader van de organisatorische autonomie van het Parlement, hetzij op zijn minst via een gewone wetgevingsprocedure met medebeslissing moeten worden behandeld; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat behalve de hier behandelde kwesties ook andere wezenlijke vraagstukken die rechtstreeks verband houden met de positie van het Parlement en zijn functie in de institutionele structuur van de Europese Unie, tot dusver niet afdoend zijn opgelost; overwegende dat het daarbij gaat om stemrechtkwesties, regelingen inzake een beveiligde zone, immuniteitskwesties, vraagstukken in verband met het statuut van de leden; overwegende dat deze kwesties hetzij via een algemene beslissingsbevoegdheid in het kader van de organisatorische autonomie van het Parlement, hetzij op zijn minst via een gewone wetgevingsprocedure met medebeslissing moeten worden behandeld;

| 1. | is van mening dat het Parlement, als enige orgaan dat de Europese burgers rechtstreeks vertegenwoordigt, het prerogatief moet krijgen om zelf zijn werkregelingen te bepalen, met inbegrip van het recht om te beslissen waar en wanneer het zijn vergaderingen houdt; |
| --- | --- |

1.

is van mening dat het Parlement, als enige orgaan dat de Europese burgers rechtstreeks vertegenwoordigt, het prerogatief moet krijgen om zelf zijn werkregelingen te bepalen, met inbegrip van het recht om te beslissen waar en wanneer het zijn vergaderingen houdt;

| 2. | sluit zich aan bij het beginsel dat het Europees Parlement doeltreffender, kosteneffectiever en milieuvriendelijker zou zijn indien het slechts op één plaats gevestigd was; wijst erop dat de voortzetting van de maandelijkse verhuizing tussen Brussel en Straatsburg voor de meerderheid van de EU-burgers een negatieve symbolische kwestie is geworden, die schadelijk is voor de reputatie van de Europese Unie, met name terwijl de financiële crisis geleid heeft tot zware en pijnlijke besparingsmaatregelen in de lidstaten; |
| --- | --- |

2.

sluit zich aan bij het beginsel dat het Europees Parlement doeltreffender, kosteneffectiever en milieuvriendelijker zou zijn indien het slechts op één plaats gevestigd was; wijst erop dat de voortzetting van de maandelijkse verhuizing tussen Brussel en Straatsburg voor de meerderheid van de EU-burgers een negatieve symbolische kwestie is geworden, die schadelijk is voor de reputatie van de Europese Unie, met name terwijl de financiële crisis geleid heeft tot zware en pijnlijke besparingsmaatregelen in de lidstaten;

| 3. | vindt het volkomen rechtmatig dat het Parlement een debat op gang brengt over zijn recht om zelf zijn werkregelingen te bepalen, met inbegrip van de plaats en het tijdstip van zijn zittingen; |
| --- | --- |

3.

vindt het volkomen rechtmatig dat het Parlement een debat op gang brengt over zijn recht om zelf zijn werkregelingen te bepalen, met inbegrip van de plaats en het tijdstip van zijn zittingen;

| 4. | verbindt zich er daarom toe een gewone verdragsherzieningsprocedure op grond van artikel 48 van het VEU in gang te zetten met het oog op een wijziging van artikel 341 van het VWEU en van Protocol nr. 6, opdat het Parlement zelf kan beslissen over de plaats van zijn zetel en zijn interne organisatie; |
| --- | --- |

4.

verbindt zich er daarom toe een gewone verdragsherzieningsprocedure op grond van artikel 48 van het VEU in gang te zetten met het oog op een wijziging van artikel 341 van het VWEU en van Protocol nr. 6, opdat het Parlement zelf kan beslissen over de plaats van zijn zetel en zijn interne organisatie;

| 5. | besluit geen aanbevelingen te formuleren betreffende de zetels van de andere EU-instellingen; |
| --- | --- |

5.

besluit geen aanbevelingen te formuleren betreffende de zetels van de andere EU-instellingen;

| 6. | onderstreept dat de financiële en economische gevolgen van een wijziging van de zetel of de werklocatie van het Parlement moeten worden becijferd en dat een passend compromis moet worden gevonden zodat de huidige gebouwen van het Parlement verder kunnen worden gebruikt; |
| --- | --- |

6.

onderstreept dat de financiële en economische gevolgen van een wijziging van de zetel of de werklocatie van het Parlement moeten worden becijferd en dat een passend compromis moet worden gevonden zodat de huidige gebouwen van het Parlement verder kunnen worden gebruikt;

| 7. | erkent dat het Parlement voldoende tijd voor debat en reflectie moet uittrekken vooraleer het later eventueel een besluit over zijn werkregelingen neemt, en dat het belangrijk is in een ordelijke overgang te voorzien; |
| --- | --- |

7.

erkent dat het Parlement voldoende tijd voor debat en reflectie moet uittrekken vooraleer het later eventueel een besluit over zijn werkregelingen neemt, en dat het belangrijk is in een ordelijke overgang te voorzien;

| 8. | vraagt dat de Rekenkamer of een soortgelijk onafhankelijk agentschap grondig analyseert hoeveel er op de EU-begroting zou kunnen worden bespaard als het Parlement slechts één zetel had; verlangt dat in deze analyse begrotingsaspecten en extra kosten worden meegenomen, zoals besparingen dankzij minder tijdverlies en meer efficiëntie; |
| --- | --- |

8.

vraagt dat de Rekenkamer of een soortgelijk onafhankelijk agentschap grondig analyseert hoeveel er op de EU-begroting zou kunnen worden bespaard als het Parlement slechts één zetel had; verlangt dat in deze analyse begrotingsaspecten en extra kosten worden meegenomen, zoals besparingen dankzij minder tijdverlies en meer efficiëntie;

| 9. | verzoekt het Bureau om Eurobarometer of een soortgelijke professionele opiniepeiler opdracht te gegeven om tegen 1 januari 2014 een enquête uit te voeren naar de mening van de Europese burgers over het vooruitzicht dat het Parlement zijn drie werklocaties zou behouden, met duidelijke vermelding van de financiële, milieu- en efficiëntiekosten van die regeling; |
| --- | --- |

9.

verzoekt het Bureau om Eurobarometer of een soortgelijke professionele opiniepeiler opdracht te gegeven om tegen 1 januari 2014 een enquête uit te voeren naar de mening van de Europese burgers over het vooruitzicht dat het Parlement zijn drie werklocaties zou behouden, met duidelijke vermelding van de financiële, milieu- en efficiëntiekosten van die regeling;

| 10. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Europese Raad, en de staatshoofden, regeringsleiders en parlementen van de lidstaten. |
| --- | --- |

10.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Europese Raad, en de staatshoofden, regeringsleiders en parlementen van de lidstaten.

---

(1)  PB 9 van 26.7.1958, blz. 210 en 234.

(2)  PB C 234 van 14.9.1981, blz. 22.

(3)  PB C 40 van 7.2.2001, blz. 409.

(4)  PB C 380 E van 11.12.2012, blz. 89.

(5)  PB L 286 van 17.10.2012, blz. 3.

(6)  PB C 249 E van 30.8.2013, blz. 18.

(7)  PB C 257 E van 6.9.2013, blz. 104.

(8)  Aangenomen teksten, P7_TA(2012)0289.

(9)  Zaak 230/81, Groothertogdom Luxemburg/Parlement.

(10)  Zaak 345/95, Franse Republiek/Parlement.

(11)  Zaak 237/11 en zaak 238/11, Franse Republiek/Parlement.

(12)  Het verslag van de secretaris-generaal van het Europees Parlement van 2002 is de recentste beschikbare alomvattende kostenraming. De raming van 169 à 204 miljoen EUR per jaar is bevestigd in het verslag van de gezamenlijke werkgroep van het Bureau en de Begrotingscommissie van 2012 en is berekend door de raming van 148 miljoen EUR aan te vullen met de jaarlijkse afschrijvingskosten voor de gebouwen in Straatsburg, die 28,3 miljoen EUR bedragen en sinds de aankoop van die gebouwen moeten worden meegenomen in de berekeningen. In een antwoord van de secretaris-generaal van 30 augustus 2013 op de verzoeken in paragraaf 10 van de resolutie van het Europees Parlement van 6 februari 2013 over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 2014 worden de extra kosten van de zetel in Straatsburg geraamd op 103 miljoen EUR, wat neerkomt op een totaal van 156 miljoen EUR als de in het verslag van de gezamenlijke werkgroep van 2012 vermelde afschrijvingskosten en ramingen voor ongebruikte ruimte worden meegerekend.

(13)  „De drie werklocaties van het Europees Parlement — Financiële, ecologische en regionale gevolgen van de geografische spreiding”, nota van de secretaris-generaal van het Europees Parlement van 30 augustus 2013 als antwoord op het verzoek in paragraaf 10 van de Resolutie van het Europees Parlement van 6 februari 2013 over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 2014.

(14)  „European Parliament two-seat operation: Environmental costs, transport & energy”, verslag van Eco-Logica Ltd. in opdracht van de Verts/ALE-Fractie, november 2007.

---

Donderdag 21 november 2013

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/6 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/6

---

P7_TA(2013)0511

Stand van zaken van de Doha-ontwikkelingsagenda

Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over de stand van zaken van de Doha-ontwikkelingsagenda en de voorbereidingen voor de negende Ministeriële Conferentie van de Wereldhandelsorganisatie (2013/2740(RSP))

(2016/C 436/02)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de ministeriële verklaring van Doha van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) van 14 november 2001, |
| --- | --- |

—

gezien de ministeriële verklaring van Doha van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) van 14 november 2001,

| — | gezien de ministeriële verklaring van Hongkong van de WTO van 18 december 2005, |
| --- | --- |

—

gezien de ministeriële verklaring van Hongkong van de WTO van 18 december 2005,

| — | gezien zijn resolutie van 4 april 2006 over de evaluatie van de Doha-ronde na de Ministeriële Conferentie van de WTO in Hongkong (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 4 april 2006 over de evaluatie van de Doha-ronde na de Ministeriële Conferentie van de WTO in Hongkong (1),

| — | gezien zijn resolutie van 24 april 2008 over een routekaart voor hervorming van de Wereldhandelsorganisatie (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 24 april 2008 over een routekaart voor hervorming van de Wereldhandelsorganisatie (2),

| — | gezien zijn eerdere resoluties over de ontwikkelingsagenda van Doha, met name die van 9 oktober 2008 (3), 16 december 2009 (4) en 14 september 2011 (5), |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over de ontwikkelingsagenda van Doha, met name die van 9 oktober 2008 (3), 16 december 2009 (4) en 14 september 2011 (5),

| — | gezien de verklaring die op 29 mei 2013 is aangenomen tijdens de 28e zitting van de stuurgroep van de parlementaire conferentie van de WTO, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring die op 29 mei 2013 is aangenomen tijdens de 28e zitting van de stuurgroep van de parlementaire conferentie van de WTO,

| — | gezien de verklaringen die zijn afgelegd op de informele bijeenkomsten van het Trade Negotiations Committee (TNC) op 11 april en 3 juni 2013 en op de informele TNC-bijeenkomst op 22 juli 2013, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaringen die zijn afgelegd op de informele bijeenkomsten van het Trade Negotiations Committee (TNC) op 11 april en 3 juni 2013 en op de informele TNC-bijeenkomst op 22 juli 2013,

| — | gezien de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling van de Verenigde Naties, |
| --- | --- |

—

gezien de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling van de Verenigde Naties,

| — | gezien de vierde mondiale evaluatie van Aid for Trade („hulp voor handel”), die plaatsvond van 8 t/m 10 juli 2013, |
| --- | --- |

—

gezien de vierde mondiale evaluatie van Aid for Trade („hulp voor handel”), die plaatsvond van 8 t/m 10 juli 2013,

| — | gezien artikel 110, lid 2, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 110, lid 2, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de Doha-ronde in 2001 werd gestart met het doel nieuwe kansen voor de handel te creëren, de multilaterale handelsregels te versterken en de onevenwichtigheden van het handelssysteem aan te pakken door de behoeften en belangen van de ontwikkelingslanden, met name de minst ontwikkelde landen, centraal te stellen in de onderhandelingen; dat deze doelstellingen voortkomen uit de overtuiging dat een multilateraal systeem, gebaseerd op eerlijkere en billijkere regels, kan bijdragen tot een eerlijke en vrije handel ten dienste van de ontwikkeling van alle continenten en de vermindering van armoede; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de Doha-ronde in 2001 werd gestart met het doel nieuwe kansen voor de handel te creëren, de multilaterale handelsregels te versterken en de onevenwichtigheden van het handelssysteem aan te pakken door de behoeften en belangen van de ontwikkelingslanden, met name de minst ontwikkelde landen, centraal te stellen in de onderhandelingen; dat deze doelstellingen voortkomen uit de overtuiging dat een multilateraal systeem, gebaseerd op eerlijkere en billijkere regels, kan bijdragen tot een eerlijke en vrije handel ten dienste van de ontwikkeling van alle continenten en de vermindering van armoede;

| B. | overwegende dat de EU altijd op consistente wijze gepleit heeft voor een sterke, op multilaterale regels gebaseerde benadering van handel, waarbij wel altijd werd erkend dat aanvullende benaderingen zoals bilaterale, regionale en multilaterale overeenkomsten ertoe kunnen bijdragen dat markten worden ontsloten, met name door liberalisering te bewerkstelligen en de regels en disciplines aan te scherpen in beleidssectoren die minder uitgebreid aan bod komen in de WTO, en dat het multilaterale systeem wordt ondersteund, mits dergelijke overeenkomsten in overeenstemming zijn met de WTO; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de EU altijd op consistente wijze gepleit heeft voor een sterke, op multilaterale regels gebaseerde benadering van handel, waarbij wel altijd werd erkend dat aanvullende benaderingen zoals bilaterale, regionale en multilaterale overeenkomsten ertoe kunnen bijdragen dat markten worden ontsloten, met name door liberalisering te bewerkstelligen en de regels en disciplines aan te scherpen in beleidssectoren die minder uitgebreid aan bod komen in de WTO, en dat het multilaterale systeem wordt ondersteund, mits dergelijke overeenkomsten in overeenstemming zijn met de WTO;

| C. | overwegende dat de WTO en de regels die zijn verankerd in de in WTO-verband gesloten overeenkomsten van essentieel belang geweest zijn om verstrekkend en wijdverbreid protectionisme tegen te gaan in reactie op de ernstigste financiële en economische crisis sinds de jaren '30 van de vorige eeuw; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de WTO en de regels die zijn verankerd in de in WTO-verband gesloten overeenkomsten van essentieel belang geweest zijn om verstrekkend en wijdverbreid protectionisme tegen te gaan in reactie op de ernstigste financiële en economische crisis sinds de jaren '30 van de vorige eeuw;

| D. | overwegende dat open en eerlijke multilaterale handel sterker wordt gehinderd door verschillende niet-tarifaire belemmeringen dan door douanerechten, waarvan steeds vaker wordt afgezien ten gevolge van de globalisering; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat open en eerlijke multilaterale handel sterker wordt gehinderd door verschillende niet-tarifaire belemmeringen dan door douanerechten, waarvan steeds vaker wordt afgezien ten gevolge van de globalisering;

| E. | overwegende dat de Ministeriële Conferentie van de WTO ter afronding van de Doha-ronde eind juli 2008 is vastgelopen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de Ministeriële Conferentie van de WTO ter afronding van de Doha-ronde eind juli 2008 is vastgelopen;

| F. | overwegende dat er in de afgelopen jaren verschillende pogingen zijn ondernomen en initiatieven zijn ontplooid om de vastgelopen Doha-ontwikkelingsagenda weer uit het slop te halen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat er in de afgelopen jaren verschillende pogingen zijn ondernomen en initiatieven zijn ontplooid om de vastgelopen Doha-ontwikkelingsagenda weer uit het slop te halen;

| G. | overwegende dat de negende Ministeriële Conferentie van de Wereldhandelsorganisatie van 3 t/m 6 december 2013 in Indonesië zal plaatsvinden; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de negende Ministeriële Conferentie van de Wereldhandelsorganisatie van 3 t/m 6 december 2013 in Indonesië zal plaatsvinden;

| 1. | achter de blijvende waarde van het multilateralisme, maar pleit voor een structurele hervorming van de WTO, die noodzakelijk is om betere waarborgen te bieden voor een op gemeenschappelijke regels gebaseerd, eerlijk en niet-discriminerend handelssysteem, dat meer rekening houdt met de rol en de belangen van de kmo's; |
| --- | --- |

1.

achter de blijvende waarde van het multilateralisme, maar pleit voor een structurele hervorming van de WTO, die noodzakelijk is om betere waarborgen te bieden voor een op gemeenschappelijke regels gebaseerd, eerlijk en niet-discriminerend handelssysteem, dat meer rekening houdt met de rol en de belangen van de kmo's;

| 2. | benadrukt het systemische belang van een voor alle WTO-leden aanvaardbaar, ambitieus en evenwichtig resultaat van de negende Ministeriële Conferentie, waarmee de weg kan worden gebaand voor verdere multilaterale onderhandelingen; |
| --- | --- |

2.

benadrukt het systemische belang van een voor alle WTO-leden aanvaardbaar, ambitieus en evenwichtig resultaat van de negende Ministeriële Conferentie, waarmee de weg kan worden gebaand voor verdere multilaterale onderhandelingen;

| 3. | verzoekt om een handelsagenda die gebaseerd is op vrije en eerlijke handel die allen ten goede komt en waarin ontwikkeling centraal staat; benadrukt dat er in de onderhandelingen volledig rekening moet worden gehouden met de speciale behoeften en belangen van de ontwikkelingslanden met lage inkomsten en van de minst ontwikkelde landen (MOL's); herhaalt nogmaals dat het beginsel van speciale en gedifferentieerde behandeling (SD&T) een integraal bestanddeel vormt in alle onderhandelingsstadia en dat het de uiteenlopende ontwikkelingsniveaus van WTO-leden als bedoeld in paragraaf 44 van de ministeriële verklaring van Doha weerspiegelt; is van mening dat zinvolle S&DT-bepalingen nauwkeuriger moeten worden geformuleerd, periodiek moeten worden herzien en gericht moeten zijn; |
| --- | --- |

3.

verzoekt om een handelsagenda die gebaseerd is op vrije en eerlijke handel die allen ten goede komt en waarin ontwikkeling centraal staat; benadrukt dat er in de onderhandelingen volledig rekening moet worden gehouden met de speciale behoeften en belangen van de ontwikkelingslanden met lage inkomsten en van de minst ontwikkelde landen (MOL's); herhaalt nogmaals dat het beginsel van speciale en gedifferentieerde behandeling (SD&T) een integraal bestanddeel vormt in alle onderhandelingsstadia en dat het de uiteenlopende ontwikkelingsniveaus van WTO-leden als bedoeld in paragraaf 44 van de ministeriële verklaring van Doha weerspiegelt; is van mening dat zinvolle S&DT-bepalingen nauwkeuriger moeten worden geformuleerd, periodiek moeten worden herzien en gericht moeten zijn;

| 4. | is van mening dat handelsliberalisering een belangrijk instrument is om te zorgen voor duurzame economische groei en ontwikkeling, maar dat die liberalisering gepaard moet gaan met het juiste flankerend beleid, waaronder macro- en micro-economische interventies, begrotingstransparantie, belastingmaatregelen, fiscale rechtvaardigheid, administratieve vereenvoudiging, onderwijs en opleiding, institutionele hervormingen en sociaal beleid, om de voordelen van handelshervormingen te maximaliseren en beter te spreiden en om negatieve gevolgen op effectieve wijze te compenseren; |
| --- | --- |

4.

is van mening dat handelsliberalisering een belangrijk instrument is om te zorgen voor duurzame economische groei en ontwikkeling, maar dat die liberalisering gepaard moet gaan met het juiste flankerend beleid, waaronder macro- en micro-economische interventies, begrotingstransparantie, belastingmaatregelen, fiscale rechtvaardigheid, administratieve vereenvoudiging, onderwijs en opleiding, institutionele hervormingen en sociaal beleid, om de voordelen van handelshervormingen te maximaliseren en beter te spreiden en om negatieve gevolgen op effectieve wijze te compenseren;

| 5. | benadrukt dat de WTO-leden erkend hebben dat het multilaterale handelssysteem vergezeld moet gaan van verbeteringen van de handelscapaciteit wat een essentieel onderdeel is van de ontwikkelingsagenda van Doha, aangezien er nog altijd landen zijn die niet beschikken over het menselijk potentieel en de institutionele en infrastructurele capaciteit om op effectieve wijze deel te nemen aan de internationale handel; is echter ook van mening dat steun aan landen die graag tot de WTO willen toetreden een prioriteit moet blijven; |
| --- | --- |

5.

benadrukt dat de WTO-leden erkend hebben dat het multilaterale handelssysteem vergezeld moet gaan van verbeteringen van de handelscapaciteit wat een essentieel onderdeel is van de ontwikkelingsagenda van Doha, aangezien er nog altijd landen zijn die niet beschikken over het menselijk potentieel en de institutionele en infrastructurele capaciteit om op effectieve wijze deel te nemen aan de internationale handel; is echter ook van mening dat steun aan landen die graag tot de WTO willen toetreden een prioriteit moet blijven;

| 6. | benadrukt in dit verband de succesvolle rol die het Aid for Trade-initiatief heeft gespeeld; betreurt het dat in 2011 voor de eerste keer sinds de start in 2005 het bedrag aan vastleggingen werd verlaagd vanwege de financiële crisis, wat geleid heeft tot minder steun voor grote projecten op het gebied van economische infrastructuur en terugloop van de vastleggingen voor de vervoers- en energiesector; wijst erop dat technische steun op het gebied van handel en multilaterale initiatieven zoals de preferentiële tariefbehandeling in het kader van de WTO deze verminderde vastleggingen kunnen compenseren; verzoekt de WTO-leden en met name de ontwikkelde landen en de opkomende economieën om meer gebruik te maken van deze mogelijkheid; |
| --- | --- |

6.

benadrukt in dit verband de succesvolle rol die het Aid for Trade-initiatief heeft gespeeld; betreurt het dat in 2011 voor de eerste keer sinds de start in 2005 het bedrag aan vastleggingen werd verlaagd vanwege de financiële crisis, wat geleid heeft tot minder steun voor grote projecten op het gebied van economische infrastructuur en terugloop van de vastleggingen voor de vervoers- en energiesector; wijst erop dat technische steun op het gebied van handel en multilaterale initiatieven zoals de preferentiële tariefbehandeling in het kader van de WTO deze verminderde vastleggingen kunnen compenseren; verzoekt de WTO-leden en met name de ontwikkelde landen en de opkomende economieën om meer gebruik te maken van deze mogelijkheid;

| 7. | acht het absoluut noodzakelijk dat de WTO wordt hervormd om rekening te houden met de vereisten van de kmo's in de internationale handel en de behoefte aan vereenvoudigde regels zowel op het vlak van de handelsfacilitering als in de stelsels van internationale arbitragehoven, om problemen die kunnen voortvloeien uit een geschil met de douane- of handelsinstanties in bepaalde WTO-lidstaten te voorkomen; |
| --- | --- |

7.

acht het absoluut noodzakelijk dat de WTO wordt hervormd om rekening te houden met de vereisten van de kmo's in de internationale handel en de behoefte aan vereenvoudigde regels zowel op het vlak van de handelsfacilitering als in de stelsels van internationale arbitragehoven, om problemen die kunnen voortvloeien uit een geschil met de douane- of handelsinstanties in bepaalde WTO-lidstaten te voorkomen;

| 8. | vestigt de aandacht op de vierde Aid for Trade-evaluatieconferentie die in juli 2013 is gehouden in Genève, waar de voordelen werden getoond die mondiale waardeketens voor ontwikkelingslanden opleveren; wijst er echter op dat de deelnemers de handelsgerelateerde beperkende factoren inventariseerden die ontwikkelingslanden beletten aan te sluiten op waardeketens of deze op te waarderen, zoals ontoereikende infrastructuur, hoge vervoers- en verzendingskosten, onvoldoende toegang tot handelsfinanciering, onvermogen om buitenlands investeringskapitaal aan te trekken, te weinig comparatief voordeel en hoge kosten om toegang te krijgen tot de markt; |
| --- | --- |

8.

vestigt de aandacht op de vierde Aid for Trade-evaluatieconferentie die in juli 2013 is gehouden in Genève, waar de voordelen werden getoond die mondiale waardeketens voor ontwikkelingslanden opleveren; wijst er echter op dat de deelnemers de handelsgerelateerde beperkende factoren inventariseerden die ontwikkelingslanden beletten aan te sluiten op waardeketens of deze op te waarderen, zoals ontoereikende infrastructuur, hoge vervoers- en verzendingskosten, onvoldoende toegang tot handelsfinanciering, onvermogen om buitenlands investeringskapitaal aan te trekken, te weinig comparatief voordeel en hoge kosten om toegang te krijgen tot de markt;

| 9. | erkent het belang van de landbouwsector; is van mening dat de EU maatregelen moet steunen om de serieuze bezorgdheid van ontwikkelingslanden over hun voedselzekerheid aan te pakken; herinnert er in dit verband aan dat de EU moet zorgen voor samenhang tussen de verschillende beleidslijnen van haar externe optreden zoals dat verankerd ligt in met name de artikelen 205 t/m 208 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 21 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, nl. het ontwikkelingsbeleid en het gemeenschappelijk handelsbeleid, rekening houdend met de behoeften en belangen van zowel de EU-lidstaten als de ontwikkelingslanden; |
| --- | --- |

9.

erkent het belang van de landbouwsector; is van mening dat de EU maatregelen moet steunen om de serieuze bezorgdheid van ontwikkelingslanden over hun voedselzekerheid aan te pakken; herinnert er in dit verband aan dat de EU moet zorgen voor samenhang tussen de verschillende beleidslijnen van haar externe optreden zoals dat verankerd ligt in met name de artikelen 205 t/m 208 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 21 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, nl. het ontwikkelingsbeleid en het gemeenschappelijk handelsbeleid, rekening houdend met de behoeften en belangen van zowel de EU-lidstaten als de ontwikkelingslanden;

| 10. | doet een beroep op de ontwikkelde landen en opkomende economieën om het voorbeeld van het EU-initiatief „Alles behalve wapens” te volgen, door de MOL's volkomen rechten- en quotavrije markttoegang te bieden en de toepassing van de ontheffing voor diensten voor de MOL's te waarborgen; |
| --- | --- |

10.

doet een beroep op de ontwikkelde landen en opkomende economieën om het voorbeeld van het EU-initiatief „Alles behalve wapens” te volgen, door de MOL's volkomen rechten- en quotavrije markttoegang te bieden en de toepassing van de ontheffing voor diensten voor de MOL's te waarborgen;

| 11. | is van mening dat een bindende overeenkomst over handelsfacilitering ten goede zou komen aan alle WTO-leden, en met name aan de ontwikkelingslanden en de betrokken marktdeelnemers, doordat er meer transparantie en rechtszekerheid zou komen en de administratieve kosten en de duur van de douaneprocedures zouden afnemen, wat die landen in staat zou stellen optimaal te profiteren van de mogelijkheden die ontstaan als gevolg van het feit dat de toeleveringsketens steeds vaker regionaal en mondiaal zijn, terwijl de kmo's profijt zouden kunnen trekken uit meer open markten; wijst erop dat capaciteitsopbouw en technische bijstand beschikbaar moeten blijven voor ontwikkelingslanden om hen in staat te stellen hun productiecapaciteit op te voeren zodat zij kunnen profiteren van een groter aandeel in de waardevermeerdering in de mondiale waardeketens; |
| --- | --- |

11.

is van mening dat een bindende overeenkomst over handelsfacilitering ten goede zou komen aan alle WTO-leden, en met name aan de ontwikkelingslanden en de betrokken marktdeelnemers, doordat er meer transparantie en rechtszekerheid zou komen en de administratieve kosten en de duur van de douaneprocedures zouden afnemen, wat die landen in staat zou stellen optimaal te profiteren van de mogelijkheden die ontstaan als gevolg van het feit dat de toeleveringsketens steeds vaker regionaal en mondiaal zijn, terwijl de kmo's profijt zouden kunnen trekken uit meer open markten; wijst erop dat capaciteitsopbouw en technische bijstand beschikbaar moeten blijven voor ontwikkelingslanden om hen in staat te stellen hun productiecapaciteit op te voeren zodat zij kunnen profiteren van een groter aandeel in de waardevermeerdering in de mondiale waardeketens;

| 12. | herinnert eraan dat een recent in opdracht van de EU uitgevoerd onderzoek naar de effecten van de ontwikkelingsagenda van Doha aantoont dat handelsfacilitering evenveel economisch voordeel zou kunnen opleveren als de liberalisering van goederen en diensten samen; herinnert eraan dat verbeterde douaneprocedures alleen al kunnen leiden tot een toename van 68 miljard euro aan mondiaal bbp, en dat handelsfacilitering voor veel ontwikkelingslanden de voornaamste bron van winst zou zijn; |
| --- | --- |

12.

herinnert eraan dat een recent in opdracht van de EU uitgevoerd onderzoek naar de effecten van de ontwikkelingsagenda van Doha aantoont dat handelsfacilitering evenveel economisch voordeel zou kunnen opleveren als de liberalisering van goederen en diensten samen; herinnert eraan dat verbeterde douaneprocedures alleen al kunnen leiden tot een toename van 68 miljard euro aan mondiaal bbp, en dat handelsfacilitering voor veel ontwikkelingslanden de voornaamste bron van winst zou zijn;

| 13. | is van mening dat binnen de WTO de nodige prioriteit moet worden gegeven aan handels- en investeringsbelemmeringen voor dienstensectoren, zoals de ICT en telecommunicatie, professionele en zakelijke diensten, financiële diensten, e-handel, bouw, detailhandel en distributie; gelooft dat deze niet-tarifaire maatregelen, waaronder nationale regelgeving, beperkingen op eigendom en diverse crisismaatregelen (zoals discriminerende bepalingen bij openbare aanbestedingen), van bijzonder belang zijn gezien de hogere toegevoegde waarde van de handel in diensten en de positie van de EU als grootste exporteur van diensten; |
| --- | --- |

13.

is van mening dat binnen de WTO de nodige prioriteit moet worden gegeven aan handels- en investeringsbelemmeringen voor dienstensectoren, zoals de ICT en telecommunicatie, professionele en zakelijke diensten, financiële diensten, e-handel, bouw, detailhandel en distributie; gelooft dat deze niet-tarifaire maatregelen, waaronder nationale regelgeving, beperkingen op eigendom en diverse crisismaatregelen (zoals discriminerende bepalingen bij openbare aanbestedingen), van bijzonder belang zijn gezien de hogere toegevoegde waarde van de handel in diensten en de positie van de EU als grootste exporteur van diensten;

| 14. | is daarom verheugd dat de onderhandelingen over een overeenkomst inzake multilaterale handel in diensten (TiSA) van start zijn gegaan, hetgeen in overeenstemming is met de doelstelling van de achtste Ministeriële Conferentie om nieuwe manieren te onderzoeken voor de WTO-leden om de handel in diensten verder te liberaliseren; benadrukt dat de EU zich ervoor inzet om de werkzaamheden op dit terrein te intensiveren en om de TiSA uiteindelijk te „multilateraliseren” door ervoor te zorgen dat de definities, regels en beginselen die de kern vormen van de algemene overeenkomst inzake de handel in diensten (GATS) worden overgenomen; benadrukt dat ervoor gezorgd moet worden dat de overeenkomst ambitieus is, dat haar toepassingsgebied zo ruim mogelijk wordt en dat de regels betreffende de liberalisering van de handel in diensten nader worden uitgewerkt, met behoud van de nationale beleidsdoelstellingen van de WTO-leden en van hun recht om diensten van algemeen belang te regulariseren en om bilaterale en multilaterale verbintenissen aan te gaan, en dat het resultaat stevig moet worden verankerd in de WTO-architectuur; |
| --- | --- |

14.

is daarom verheugd dat de onderhandelingen over een overeenkomst inzake multilaterale handel in diensten (TiSA) van start zijn gegaan, hetgeen in overeenstemming is met de doelstelling van de achtste Ministeriële Conferentie om nieuwe manieren te onderzoeken voor de WTO-leden om de handel in diensten verder te liberaliseren; benadrukt dat de EU zich ervoor inzet om de werkzaamheden op dit terrein te intensiveren en om de TiSA uiteindelijk te „multilateraliseren” door ervoor te zorgen dat de definities, regels en beginselen die de kern vormen van de algemene overeenkomst inzake de handel in diensten (GATS) worden overgenomen; benadrukt dat ervoor gezorgd moet worden dat de overeenkomst ambitieus is, dat haar toepassingsgebied zo ruim mogelijk wordt en dat de regels betreffende de liberalisering van de handel in diensten nader worden uitgewerkt, met behoud van de nationale beleidsdoelstellingen van de WTO-leden en van hun recht om diensten van algemeen belang te regulariseren en om bilaterale en multilaterale verbintenissen aan te gaan, en dat het resultaat stevig moet worden verankerd in de WTO-architectuur;

| 15. | is van mening dat technologieoverdracht economische groei kan stimuleren en handel kan bevorderen; is verheugd over het hervatten van de onderhandelingen over de uitbreiding van de overeenkomst inzake informatietechnologie, die het aantal producten en landen binnen het toepassingsgebied van de overeenkomst verhoogt; moedigt alle onderhandelende partijen aan zich te blijven inspannen om tijdig, d.w.z. voor de negende Ministeriële Conferentie, tot een overeenkomst te komen; |
| --- | --- |

15.

is van mening dat technologieoverdracht economische groei kan stimuleren en handel kan bevorderen; is verheugd over het hervatten van de onderhandelingen over de uitbreiding van de overeenkomst inzake informatietechnologie, die het aantal producten en landen binnen het toepassingsgebied van de overeenkomst verhoogt; moedigt alle onderhandelende partijen aan zich te blijven inspannen om tijdig, d.w.z. voor de negende Ministeriële Conferentie, tot een overeenkomst te komen;

| 16. | is ingenomen met de herziening van de plurilaterale WTO-overeenkomst inzake overheidsopdrachten (GPO) waarover in maart 2012 overeenstemming is bereikt en beseft dat het belangrijk is dat de EU de herziene GPO vóór de negende Ministeriële Conferentie goedkeurt, zodat ze in 2014 van kracht kan worden; is van mening dat duidelijkere en strengere regels voor de gunningsprocedures zullen leiden tot meer transparantie bij openbare aanbestedingen, en dat dit samen met het feit dat er meer goederen en diensten onder komen te vallen, meer mogelijkheden zal opleveren voor de ondertekenende partijen; dringt er bij de WTO-leden, en met name bij de ontwikkelingslanden en de huidige waarnemers bij de GPA, op aan zich aan te sluiten bij de overeenkomst om gebruik te maken van de nieuwe flexibelere bepalingen voor ontwikkelingslanden en de vruchten daarvan te plukken; |
| --- | --- |

16.

is ingenomen met de herziening van de plurilaterale WTO-overeenkomst inzake overheidsopdrachten (GPO) waarover in maart 2012 overeenstemming is bereikt en beseft dat het belangrijk is dat de EU de herziene GPO vóór de negende Ministeriële Conferentie goedkeurt, zodat ze in 2014 van kracht kan worden; is van mening dat duidelijkere en strengere regels voor de gunningsprocedures zullen leiden tot meer transparantie bij openbare aanbestedingen, en dat dit samen met het feit dat er meer goederen en diensten onder komen te vallen, meer mogelijkheden zal opleveren voor de ondertekenende partijen; dringt er bij de WTO-leden, en met name bij de ontwikkelingslanden en de huidige waarnemers bij de GPA, op aan zich aan te sluiten bij de overeenkomst om gebruik te maken van de nieuwe flexibelere bepalingen voor ontwikkelingslanden en de vruchten daarvan te plukken;

| 17. | is verheugd dat in juni 2013 een positief besluit is genomen om de TRIPS-vrijstelling (TRIPS — Trade-Related Intellectual Property Rules) voor MOL's nogmaals met acht jaar te verlengen tot 1 juli 2021 omdat het een manier is om ervoor te zorgen dat het wereldhandelssysteem niet kiest voor een uniforme benadering maar juist rekening houdt met de specifieke kenmerken van elk ontwikkelingsland; |
| --- | --- |

17.

is verheugd dat in juni 2013 een positief besluit is genomen om de TRIPS-vrijstelling (TRIPS — Trade-Related Intellectual Property Rules) voor MOL's nogmaals met acht jaar te verlengen tot 1 juli 2021 omdat het een manier is om ervoor te zorgen dat het wereldhandelssysteem niet kiest voor een uniforme benadering maar juist rekening houdt met de specifieke kenmerken van elk ontwikkelingsland;

| 18. | moedigt de WTO-leden aan om op een proactieve manier steun te verlenen aan inspanningen om doeltreffende en nauwere samenwerking tot stand te brengen tussen de WTO en andere internationale organisaties die een belangrijke rol spelen in mondiale handelsbesprekingen, met name de Internationale Arbeidsorganisatie, de Wereldgezondheidsorganisatie en de VN en haar agentschappen en organen, zoals de Conferentie van de VN voor handel en ontwikkeling, de Voedsel- en Landbouworganisatie, het Milieuprogramma van de VN, het Ontwikkelingsprogramma van de VN en het VN-Raamverdrag inzake klimaatverandering, alsook het IMF, de Wereldbank en de OESO, teneinde te zorgen voor wederzijdse ondersteuning en synergie tussen handelsproblematiek en andere, niet handelsgerelateerde belangen; steunt het streven naar vaststelling van internationale normen en samenwerking op regelgevingsgebied; |
| --- | --- |

18.

moedigt de WTO-leden aan om op een proactieve manier steun te verlenen aan inspanningen om doeltreffende en nauwere samenwerking tot stand te brengen tussen de WTO en andere internationale organisaties die een belangrijke rol spelen in mondiale handelsbesprekingen, met name de Internationale Arbeidsorganisatie, de Wereldgezondheidsorganisatie en de VN en haar agentschappen en organen, zoals de Conferentie van de VN voor handel en ontwikkeling, de Voedsel- en Landbouworganisatie, het Milieuprogramma van de VN, het Ontwikkelingsprogramma van de VN en het VN-Raamverdrag inzake klimaatverandering, alsook het IMF, de Wereldbank en de OESO, teneinde te zorgen voor wederzijdse ondersteuning en synergie tussen handelsproblematiek en andere, niet handelsgerelateerde belangen; steunt het streven naar vaststelling van internationale normen en samenwerking op regelgevingsgebied;

| 19. | verzoekt dat er grondig wordt nagedacht over hoe er in de regels van de WTO beter rekening kan worden gehouden met andere dan handelsbelangen, om de WTO-leden in staat te stellen legitieme beleidsdoelstellingen na te streven, en daarbij de toegang tot de markt te vrijwaren; benadrukt in dit verband dat inspanningen voor de aanneming en effectieve tenuitvoerlegging van internationale sociale, arbeids-, milieu-, en mensenrechtennormen sterk moeten worden gesteund en dat de nodige hulp moet worden geboden aan ontwikkelingslanden zodat ze kunnen voldoen aan dergelijke normen; |
| --- | --- |

19.

verzoekt dat er grondig wordt nagedacht over hoe er in de regels van de WTO beter rekening kan worden gehouden met andere dan handelsbelangen, om de WTO-leden in staat te stellen legitieme beleidsdoelstellingen na te streven, en daarbij de toegang tot de markt te vrijwaren; benadrukt in dit verband dat inspanningen voor de aanneming en effectieve tenuitvoerlegging van internationale sociale, arbeids-, milieu-, en mensenrechtennormen sterk moeten worden gesteund en dat de nodige hulp moet worden geboden aan ontwikkelingslanden zodat ze kunnen voldoen aan dergelijke normen;

| 20. | is ervan overtuigd dat het ontbreken van voldoende differentiatie tussen de ontwikkelingslanden, ondanks de grote verschillen in hun economische ontwikkelingsniveaus en specifieke behoeften, de vaststelling van doeltreffende maatregelen ten behoeve van deze landen conform het verklaarde doel van de Doha-ronde kan belemmeren en fnuikend is voor de meest behoeftige ontwikkelingslanden; vraagt de meer ontwikkelde ontwikkelingslanden met klem hun deel van de verantwoordelijkheid al in de huidige ronde op zich te nemen en een bijdrage te leveren die in verhouding staat tot hun ontwikkelingsniveau en sectorale concurrentiekracht; |
| --- | --- |

20.

is ervan overtuigd dat het ontbreken van voldoende differentiatie tussen de ontwikkelingslanden, ondanks de grote verschillen in hun economische ontwikkelingsniveaus en specifieke behoeften, de vaststelling van doeltreffende maatregelen ten behoeve van deze landen conform het verklaarde doel van de Doha-ronde kan belemmeren en fnuikend is voor de meest behoeftige ontwikkelingslanden; vraagt de meer ontwikkelde ontwikkelingslanden met klem hun deel van de verantwoordelijkheid al in de huidige ronde op zich te nemen en een bijdrage te leveren die in verhouding staat tot hun ontwikkelingsniveau en sectorale concurrentiekracht;

| 21. | is van mening dat serieus aandacht moet worden besteed aan het indelen van de landen in categorieën of subcategorieën, niet alleen van de ontwikkelingslanden maar van alle WTO-leden, op basis van objectieve criteria die niet uitsluitend verband houden met het bruto nationaal product, teneinde een gedifferentieerde toepassing van de bestaande of in onderhandeling zijnde overeenkomsten mogelijk te maken; |
| --- | --- |

21.

is van mening dat serieus aandacht moet worden besteed aan het indelen van de landen in categorieën of subcategorieën, niet alleen van de ontwikkelingslanden maar van alle WTO-leden, op basis van objectieve criteria die niet uitsluitend verband houden met het bruto nationaal product, teneinde een gedifferentieerde toepassing van de bestaande of in onderhandeling zijnde overeenkomsten mogelijk te maken;

| 22. | is van mening dat afsluiting van de langslepende Doha-ronde met een vervuld ontwikkelingsmandaat van vitaal belang is; dringt er derhalve bij alle WTO-leden op aan alle mogelijke opties na te gaan met dat einddoel voor ogen om een afgewogen resultaat te halen; |
| --- | --- |

22.

is van mening dat afsluiting van de langslepende Doha-ronde met een vervuld ontwikkelingsmandaat van vitaal belang is; dringt er derhalve bij alle WTO-leden op aan alle mogelijke opties na te gaan met dat einddoel voor ogen om een afgewogen resultaat te halen;

| 23. | dringt erop aan dat de EU een leidende rol blijft spelen bij de bevordering van tastbare voortgang tijdens de lopende WTO-onderhandelingen, opdat de ontwikkelingsronde van Doha op korte termijn volledig kan worden afgerond, alsook bij het vergemakkelijken van de volledige deelname van de MOL's aan de wereldhandel door te bemiddelen tussen de verschillende standpunten van WTO-leden; |
| --- | --- |

23.

dringt erop aan dat de EU een leidende rol blijft spelen bij de bevordering van tastbare voortgang tijdens de lopende WTO-onderhandelingen, opdat de ontwikkelingsronde van Doha op korte termijn volledig kan worden afgerond, alsook bij het vergemakkelijken van de volledige deelname van de MOL's aan de wereldhandel door te bemiddelen tussen de verschillende standpunten van WTO-leden;

| 24. | benadrukt dat de WTO een cruciale rol speelt op het gebied van de uitvoering en naleving van bindende toezeggingen en de oplossing van handelsgeschillen; |
| --- | --- |

24.

benadrukt dat de WTO een cruciale rol speelt op het gebied van de uitvoering en naleving van bindende toezeggingen en de oplossing van handelsgeschillen;

| 25. | is van mening dat de WTO-leden desalniettemin hun inspanningen moeten verhogen op andere gebieden die in de ministeriële verklaring van Doha zijn genoemd, zoals de handel in milieugoederen en -diensten die aanzienlijk zou kunnen bijdragen tot duurzame ontwikkeling en de bestrijding van de klimaatverandering; verzoekt de WTO-leden nota te nemen van de APEC-lijst van milieugoederen; verzoekt de EU met klem te blijven aandringen op een overeenkomst inzake milieutechnologie die tot doel heeft de douanetarieven voor milieutechnologieproducten te verlagen, en te streven naar opheldering omtrent de juridische relatie tussen WTO-regels en multilaterale milieuovereenkomsten; |
| --- | --- |

25.

is van mening dat de WTO-leden desalniettemin hun inspanningen moeten verhogen op andere gebieden die in de ministeriële verklaring van Doha zijn genoemd, zoals de handel in milieugoederen en -diensten die aanzienlijk zou kunnen bijdragen tot duurzame ontwikkeling en de bestrijding van de klimaatverandering; verzoekt de WTO-leden nota te nemen van de APEC-lijst van milieugoederen; verzoekt de EU met klem te blijven aandringen op een overeenkomst inzake milieutechnologie die tot doel heeft de douanetarieven voor milieutechnologieproducten te verlagen, en te streven naar opheldering omtrent de juridische relatie tussen WTO-regels en multilaterale milieuovereenkomsten;

| 26. | verzoekt de Commissie en de Raad ervoor te zorgen dat het Parlement nauw betrokken blijft bij de voorbereidingen van de negende Ministeriële Conferentie die van 3 t/m 6 december 2013 op Bali plaatsvindt, en dat het voortdurend op de hoogte wordt gehouden en waar nodig tijdens de Ministeriële Conferentie wordt geraadpleegd; verzoekt de Commissie andere WTO-leden te blijven wijzen op het belang van een sterkere parlementaire dimensie van de WTO; |
| --- | --- |

26.

verzoekt de Commissie en de Raad ervoor te zorgen dat het Parlement nauw betrokken blijft bij de voorbereidingen van de negende Ministeriële Conferentie die van 3 t/m 6 december 2013 op Bali plaatsvindt, en dat het voortdurend op de hoogte wordt gehouden en waar nodig tijdens de Ministeriële Conferentie wordt geraadpleegd; verzoekt de Commissie andere WTO-leden te blijven wijzen op het belang van een sterkere parlementaire dimensie van de WTO;

| 27. | roept de WTO-leden op de democratische legitimiteit te waarborgen door de parlementaire dimensie van de WTO te versterken; benadrukt in dit verband dat het nodig is ervoor te zorgen dat parlementsleden betere toegang krijgen tot handelsbesprekingen en worden betrokken bij de formulering en uitvoering van de WTO-besluiten, en dat handelsbeleid in het belang van de burgers naar behoren wordt getoetst; vraagt daarom dat er een permanente Europese parlementaire delegatie bij de WTO wordt gevestigd; |
| --- | --- |

27.

roept de WTO-leden op de democratische legitimiteit te waarborgen door de parlementaire dimensie van de WTO te versterken; benadrukt in dit verband dat het nodig is ervoor te zorgen dat parlementsleden betere toegang krijgen tot handelsbesprekingen en worden betrokken bij de formulering en uitvoering van de WTO-besluiten, en dat handelsbeleid in het belang van de burgers naar behoren wordt getoetst; vraagt daarom dat er een permanente Europese parlementaire delegatie bij de WTO wordt gevestigd;

| 28. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en de parlementen van de lidstaten en de directeur-generaal van de WTO. |
| --- | --- |

28.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en de parlementen van de lidstaten en de directeur-generaal van de WTO.

---

(1)  PB C 293 E van 2.12.2006, blz. 155.

(2)  PB C 259 E van 29.10.2009, blz. 77.

(3)  PB C 9 E van 15.1.2010, blz. 31.

(4)  PB C 286 E van 22.10.2010, blz. 1.

(5)  PB C 51 E van 22.2.2013, blz. 84.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/11 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/11

---

P7_TA(2013)0512

Actieplan ondernemerschap 2020 — De ondernemingsgeest in Europa nieuw leven inblazen

Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het Actieplan ondernemerschap 2020 — De ondernemingsgeest in Europa nieuw leven inblazen (2013/2532(RSP))

(2016/C 436/03)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de vraag aan de Commissie over het Actieplan ondernemerschap 2020 — De ondernemingsgeest in Europa nieuw leven inblazen (O-000110/2013 — B7-0520/2013), |
| --- | --- |

—

gezien de vraag aan de Commissie over het Actieplan ondernemerschap 2020 — De ondernemingsgeest in Europa nieuw leven inblazen (O-000110/2013 — B7-0520/2013),

| — | gezien artikel 115, lid 5, en artikel 110, lid 2, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 115, lid 5, en artikel 110, lid 2, van zijn Reglement,

I.   
  Ondernemingsgeest en opleiding voor ondernemers

| 1. | verwacht dat alle voorgestelde maatregelen ter bevordering van het ondernemerschap op nationaal en Europees niveau op alle ondernemingsvormen van toepassing zullen zijn, onder meer op vrije beroepen, coöperaties, ambachtelijke bedrijven en sociale ondernemingen; |
| --- | --- |

1.

verwacht dat alle voorgestelde maatregelen ter bevordering van het ondernemerschap op nationaal en Europees niveau op alle ondernemingsvormen van toepassing zullen zijn, onder meer op vrije beroepen, coöperaties, ambachtelijke bedrijven en sociale ondernemingen;

| 2. | herinnert eraan dat zakelijke en voor het ondernemerschap noodzakelijke bekwaamheden en vaardigheden sleutelcompetenties zijn voor een leven lang leren, en dat er gezien de geringe economische groei en de hoge werkloosheidscijfers behoefte is aan krachtige maatregelen op de korte en middellange termijn om het ondernemerschap te promoten en te faciliteren, vooral onder jonge mensen; |
| --- | --- |

2.

herinnert eraan dat zakelijke en voor het ondernemerschap noodzakelijke bekwaamheden en vaardigheden sleutelcompetenties zijn voor een leven lang leren, en dat er gezien de geringe economische groei en de hoge werkloosheidscijfers behoefte is aan krachtige maatregelen op de korte en middellange termijn om het ondernemerschap te promoten en te faciliteren, vooral onder jonge mensen;

| 3. | erkent dat de lidstaten bevoegd zijn voor onderwijs en opleiding op zakelijk, sociaal en ondernemingsgebied en dat opleidingsprogramma's vaak doelgerichter en kostenefficiënter zijn wanneer zij op lokaal en nationaal niveau worden georganiseerd; is van mening dat initiatieven van de EU de acties van de lidstaten op dit gebied op zinvolle wijze zouden kunnen en moeten aanvullen, met name door middel van samenwerking en uitwisseling van beste praktijken; |
| --- | --- |

3.

erkent dat de lidstaten bevoegd zijn voor onderwijs en opleiding op zakelijk, sociaal en ondernemingsgebied en dat opleidingsprogramma's vaak doelgerichter en kostenefficiënter zijn wanneer zij op lokaal en nationaal niveau worden georganiseerd; is van mening dat initiatieven van de EU de acties van de lidstaten op dit gebied op zinvolle wijze zouden kunnen en moeten aanvullen, met name door middel van samenwerking en uitwisseling van beste praktijken;

| 4. | onderstreept de noodzaak om stimulansen te geven aan werkgevers die laag- of ongeschoolde mensen (met inbegrip van Roma) een opleiding bieden en mogelijkheden om direct op de werkplek praktische ervaring op te doen; |
| --- | --- |

4.

onderstreept de noodzaak om stimulansen te geven aan werkgevers die laag- of ongeschoolde mensen (met inbegrip van Roma) een opleiding bieden en mogelijkheden om direct op de werkplek praktische ervaring op te doen;

| 5. | is verontrust over het feit dat in het huidige onzekere economische klimaat steeds minder EU-burgers overwegen voor zichzelf te beginnen; is van oordeel dat de EU en de lidstaten hun gecoördineerde inspanningen moeten opvoeren om het ondernemersklimaat in Europa te verbeteren en de mogelijkheid moeten onderzoeken om specifieke maatregelen en doelstellingen vast te stellen om ondernemerschap opnieuw aantrekkelijk te maken, ook voor hoogopgeleide werknemers met beroepservaring en inzonderheid in sectoren die voor de Unie van strategisch belang zijn; meent dat een duidelijk verband moet worden gelegd tussen dergelijke initiatieven en de industriebeleidsmaatregelen van de Commissie; meent dat dergelijke maatregelen acties moeten omvatten om de oprichting van ondernemingen te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

5.

is verontrust over het feit dat in het huidige onzekere economische klimaat steeds minder EU-burgers overwegen voor zichzelf te beginnen; is van oordeel dat de EU en de lidstaten hun gecoördineerde inspanningen moeten opvoeren om het ondernemersklimaat in Europa te verbeteren en de mogelijkheid moeten onderzoeken om specifieke maatregelen en doelstellingen vast te stellen om ondernemerschap opnieuw aantrekkelijk te maken, ook voor hoogopgeleide werknemers met beroepservaring en inzonderheid in sectoren die voor de Unie van strategisch belang zijn; meent dat een duidelijk verband moet worden gelegd tussen dergelijke initiatieven en de industriebeleidsmaatregelen van de Commissie; meent dat dergelijke maatregelen acties moeten omvatten om de oprichting van ondernemingen te vergemakkelijken;

| 6. | neemt kennis van de door de Commissie voorgestelde maatregelen en initiatieven ten behoeve van de opleiding van ondernemers en roept de lidstaten op deze met spoed om te zetten, in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel; wijst in dit verband met name op het EU-initiatief „Nieuwe vaardigheden voor nieuwe banen”; verwelkomt de oproep aan de lidstaten om onderwijs en opleiding in ondernemerschap als sleutelcompetenties op te nemen in hun nationale programma's; |
| --- | --- |

6.

neemt kennis van de door de Commissie voorgestelde maatregelen en initiatieven ten behoeve van de opleiding van ondernemers en roept de lidstaten op deze met spoed om te zetten, in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel; wijst in dit verband met name op het EU-initiatief „Nieuwe vaardigheden voor nieuwe banen”; verwelkomt de oproep aan de lidstaten om onderwijs en opleiding in ondernemerschap als sleutelcompetenties op te nemen in hun nationale programma's;

| 7. | vindt dat er initiatieven moeten worden ontplooid om strenge criteria op het gebied van duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen op te nemen in ondernemerschapsonderwijs om potentiële nieuwe ondernemers de vaardigheden bij te brengen om hun bedrijf te leiden op een manier die de positieve bijdrage ervan aan de maatschappij vergroot en tegelijkertijd de negatieve gevolgen voor de bevolking en het milieu minimaliseert; |
| --- | --- |

7.

vindt dat er initiatieven moeten worden ontplooid om strenge criteria op het gebied van duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen op te nemen in ondernemerschapsonderwijs om potentiële nieuwe ondernemers de vaardigheden bij te brengen om hun bedrijf te leiden op een manier die de positieve bijdrage ervan aan de maatschappij vergroot en tegelijkertijd de negatieve gevolgen voor de bevolking en het milieu minimaliseert;

| 8. | beschouwt het netwerk van mkb-gezanten als een potentieel centraal forum voor de uitwisseling van beste praktijken en de beoordeling van vooruitgang bij de omzetting; |
| --- | --- |

8.

beschouwt het netwerk van mkb-gezanten als een potentieel centraal forum voor de uitwisseling van beste praktijken en de beoordeling van vooruitgang bij de omzetting;

| 9. | steunt de ambitie achter de geplande invoering van de jongerengarantie en de bereidheid om hiervoor voldoende financiële middelen uit te trekken; ziet dit als een belangrijke maatregel om de lidstaten te helpen de effecten van de massale jeugdwerkloosheid, met name in landen die ernstig zijn getroffen door de crisis, te beperken; onderstreept de betekenis van de geplande maatregelen voor de bevordering van het ondernemerschap en de opleiding van ondernemers, daar zij op duurzame werkgelegenheid gericht zijn en nauwelijks een meeneem-effect hebben; verzoekt de Commissie en de lidstaten andere maatregelen, zoals belastingvrijstellingen, te overwegen om kmo's aan te moedigen jongeren in dienst te nemen; |
| --- | --- |

9.

steunt de ambitie achter de geplande invoering van de jongerengarantie en de bereidheid om hiervoor voldoende financiële middelen uit te trekken; ziet dit als een belangrijke maatregel om de lidstaten te helpen de effecten van de massale jeugdwerkloosheid, met name in landen die ernstig zijn getroffen door de crisis, te beperken; onderstreept de betekenis van de geplande maatregelen voor de bevordering van het ondernemerschap en de opleiding van ondernemers, daar zij op duurzame werkgelegenheid gericht zijn en nauwelijks een meeneem-effect hebben; verzoekt de Commissie en de lidstaten andere maatregelen, zoals belastingvrijstellingen, te overwegen om kmo's aan te moedigen jongeren in dienst te nemen;

| 10. | verzoekt de Commissie om de via intermediaire organisaties uitgevoerde maatregelen ter begeleiding, advisering en ondersteuning van ondernemingen, en in het bijzonder van zeer kleine ondernemingen, te versterken en programma's op te stellen om oudere ondernemers die de rol van mentor of begeleider op zich willen nemen, ertoe aan te moedigen jonge ondernemers die pas een bedrijf hebben opgestart of een bedrijf in moeilijkheden hebben overgenomen op de goede weg te helpen en te begeleiden door hun knowhow en ervaring ter beschikking te stellen; |
| --- | --- |

10.

verzoekt de Commissie om de via intermediaire organisaties uitgevoerde maatregelen ter begeleiding, advisering en ondersteuning van ondernemingen, en in het bijzonder van zeer kleine ondernemingen, te versterken en programma's op te stellen om oudere ondernemers die de rol van mentor of begeleider op zich willen nemen, ertoe aan te moedigen jonge ondernemers die pas een bedrijf hebben opgestart of een bedrijf in moeilijkheden hebben overgenomen op de goede weg te helpen en te begeleiden door hun knowhow en ervaring ter beschikking te stellen;

| 11. | verzoekt de Commissie om de oprichting van clusters te bevorderen, zoals bedrijfsnetwerken en ondernemingsverenigingen die concurrentievoordelen helpen ontwikkelen, het mogelijk maken profijt te trekken van een gemeenschappelijk beheer van personele middelen en leiden tot een toename van het concurrentievermogen; |
| --- | --- |

11.

verzoekt de Commissie om de oprichting van clusters te bevorderen, zoals bedrijfsnetwerken en ondernemingsverenigingen die concurrentievoordelen helpen ontwikkelen, het mogelijk maken profijt te trekken van een gemeenschappelijk beheer van personele middelen en leiden tot een toename van het concurrentievermogen;

| 12. | wijst erop dat kleine en middelgrote ondernemingen die gebruik maken van informatie- en communicatietechnologieën (ICT) twee tot drie keer sneller groeien; vraagt daarom de Commissie maatregelen te bevorderen die de ondernemers in staat stellen alle door de digitale interne markt geboden kansen te benutten; |
| --- | --- |

12.

wijst erop dat kleine en middelgrote ondernemingen die gebruik maken van informatie- en communicatietechnologieën (ICT) twee tot drie keer sneller groeien; vraagt daarom de Commissie maatregelen te bevorderen die de ondernemers in staat stellen alle door de digitale interne markt geboden kansen te benutten;

| 13. | roept de Commissie en de lidstaten op om het Erasmus-programma voor jonge ondernemers verder te ontwikkelen en het aantal nationale contactpunten waar nodig uit te breiden; stelt voor om vaker gebruik te maken van de structuren van de Enterprise Europe Networks; acht een streefdoel van 10 000 uitwisselingen per jaar noodzakelijk, met een groei van minimaal 10 % per jaar tot dat streefdoel is bereikt; |
| --- | --- |

13.

roept de Commissie en de lidstaten op om het Erasmus-programma voor jonge ondernemers verder te ontwikkelen en het aantal nationale contactpunten waar nodig uit te breiden; stelt voor om vaker gebruik te maken van de structuren van de Enterprise Europe Networks; acht een streefdoel van 10 000 uitwisselingen per jaar noodzakelijk, met een groei van minimaal 10 % per jaar tot dat streefdoel is bereikt;

| 14. | ziet veel mogelijkheden in de uitbreiding van het Leonardo-uitwisselingsprogramma voor leerlingen en benadrukt dat zogenaamde intermediaire organisaties het mkb bij de organisatie hiervan (bv. zoeken naar geschikte partners in het buitenland, onderdak enz.) moeten ondersteunen; wijst nadrukkelijk op de mogelijkheden voor het ondernemerschap van afgestudeerden van een duale opleiding (leerlingstelsel); |
| --- | --- |

14.

ziet veel mogelijkheden in de uitbreiding van het Leonardo-uitwisselingsprogramma voor leerlingen en benadrukt dat zogenaamde intermediaire organisaties het mkb bij de organisatie hiervan (bv. zoeken naar geschikte partners in het buitenland, onderdak enz.) moeten ondersteunen; wijst nadrukkelijk op de mogelijkheden voor het ondernemerschap van afgestudeerden van een duale opleiding (leerlingstelsel);

| 15. | stelt voor dat de lidstaten voor kortetermijnmaatregelen zoals steun en advies bij het oprichten of overnemen van een bedrijf ook middelen uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering en het Europees Sociaal Fonds moeten kunnen aanvragen, zolang deze inderdaad voor kortetermijnmaatregelen worden gebruikt en niet om de verdere verplaatsing van ondernemingen te rechtvaardigen; |
| --- | --- |

15.

stelt voor dat de lidstaten voor kortetermijnmaatregelen zoals steun en advies bij het oprichten of overnemen van een bedrijf ook middelen uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering en het Europees Sociaal Fonds moeten kunnen aanvragen, zolang deze inderdaad voor kortetermijnmaatregelen worden gebruikt en niet om de verdere verplaatsing van ondernemingen te rechtvaardigen;

| 16. | stelt voor de bestaande en toekomstige instrumenten ter bevordering van het ondernemerschap in sterkere mate onderling te coördineren teneinde op nationaal, regionaal en lokaal niveau stimulansen en synergie te creëren; |
| --- | --- |

16.

stelt voor de bestaande en toekomstige instrumenten ter bevordering van het ondernemerschap in sterkere mate onderling te coördineren teneinde op nationaal, regionaal en lokaal niveau stimulansen en synergie te creëren;

| 17. | verwacht dat de komende Commissie de bevordering van het ondernemerschap en de opleiding voor ondernemers voor zover die onder haar bevoegdheden valt tot een van de hoofdthema's verklaart en een Europees partnerschap in het leven roept waarin de vooruitgang in de lidstaten kan worden gemeten, onder meer aan de hand van de volgende criteria:






  a) | de opneming van ondernemerschapsonderwijs in de nationale schoolprogramma's, in het bijzonder praktijkgerichte elementen zoals bedrijfsprojecten op school en verplichte stages vóór het eind van de middelbare school, |
| --- | --- | --- |

17.

verwacht dat de komende Commissie de bevordering van het ondernemerschap en de opleiding voor ondernemers voor zover die onder haar bevoegdheden valt tot een van de hoofdthema's verklaart en een Europees partnerschap in het leven roept waarin de vooruitgang in de lidstaten kan worden gemeten, onder meer aan de hand van de volgende criteria:

a)

de opneming van ondernemerschapsonderwijs in de nationale schoolprogramma's, in het bijzonder praktijkgerichte elementen zoals bedrijfsprojecten op school en verplichte stages vóór het eind van de middelbare school,

| b) | de omvang van de voor de bevordering van de opleiding voor ondernemers opgevraagde financiële middelen uit de structuurfondsen, |
| --- | --- |

b)

de omvang van de voor de bevordering van de opleiding voor ondernemers opgevraagde financiële middelen uit de structuurfondsen,

| c) | het aantal personen dat deelneemt aan maatregelen ten behoeve van ondernemers in het kader van de jongerengarantie of aan mobiliteitsprogramma's voor nieuwe ondernemers, met name jongeren; |
| --- | --- |

c)

het aantal personen dat deelneemt aan maatregelen ten behoeve van ondernemers in het kader van de jongerengarantie of aan mobiliteitsprogramma's voor nieuwe ondernemers, met name jongeren;

| d) | het aantal personen dat na deelname aan deze initiatieven een eigen bedrijf wil oprichten; |
| --- | --- |

d)

het aantal personen dat na deelname aan deze initiatieven een eigen bedrijf wil oprichten;

| 18. | moedigt de lidstaten aan om zo spoedig mogelijk nationale, regionale en lokale strategieën vast te stellen waarmee opleiding voor ondernemers in het onderwijsprogramma (lager en middelbaar onderwijs, beroeps- en universitaire opleidingen alsook volwassenenonderwijs) wordt geïntegreerd; verwacht dat deze strategieën betrekking hebben op alle soorten ondernemingen en ook de sociale en ecologische impact van het ondernemerschap omvatten; onderstreept de betekenis van praktijkgerichte en interactieve elementen in de sociale, zakelijke en op ondernemerschap gerichte opleiding; |
| --- | --- |

18.

moedigt de lidstaten aan om zo spoedig mogelijk nationale, regionale en lokale strategieën vast te stellen waarmee opleiding voor ondernemers in het onderwijsprogramma (lager en middelbaar onderwijs, beroeps- en universitaire opleidingen alsook volwassenenonderwijs) wordt geïntegreerd; verwacht dat deze strategieën betrekking hebben op alle soorten ondernemingen en ook de sociale en ecologische impact van het ondernemerschap omvatten; onderstreept de betekenis van praktijkgerichte en interactieve elementen in de sociale, zakelijke en op ondernemerschap gerichte opleiding;

| 19. | is van mening dat beroepsonderwijs en -opleiding (BOO) de vaardigheden, kennis en competenties kan bijbrengen die nodig zijn op de arbeidsmarkt, met name ten aanzien van werklozen, alsook gepersonaliseerd advies kan bieden bij het zoeken naar een baan; roept de Commissie en de lidstaten op het aanbieden van BOO in Europa te versterken ter bevordering van de transparantie, erkenning en kwaliteit van competenties en kwalificaties, en aldus de mobiliteit van lerenden en werknemers te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

19.

is van mening dat beroepsonderwijs en -opleiding (BOO) de vaardigheden, kennis en competenties kan bijbrengen die nodig zijn op de arbeidsmarkt, met name ten aanzien van werklozen, alsook gepersonaliseerd advies kan bieden bij het zoeken naar een baan; roept de Commissie en de lidstaten op het aanbieden van BOO in Europa te versterken ter bevordering van de transparantie, erkenning en kwaliteit van competenties en kwalificaties, en aldus de mobiliteit van lerenden en werknemers te vergemakkelijken;

| 20. | benadrukt dat voor het effectief leiden van een bedrijf kennis over het functioneren van de markt, de economie en financieringsstelsels onontbeerlijk is en dat dit daarom ook als onderdeel in het nationale basisonderwijs en de EU-onderwijsprogramma's moet worden opgenomen; verzoekt de Commissie en de lidstaten onverwijld financieel onderwijs in hun onderwijsprogramma's op te nemen; |
| --- | --- |

20.

benadrukt dat voor het effectief leiden van een bedrijf kennis over het functioneren van de markt, de economie en financieringsstelsels onontbeerlijk is en dat dit daarom ook als onderdeel in het nationale basisonderwijs en de EU-onderwijsprogramma's moet worden opgenomen; verzoekt de Commissie en de lidstaten onverwijld financieel onderwijs in hun onderwijsprogramma's op te nemen;

| 21. | benadrukt het belang van opleidingsplaatsen voor jongeren in economische sectoren met goede vooruitzichten, die een waardevolle stap vormen in de overgang van het onderwijs naar het beroepsleven; |
| --- | --- |

21.

benadrukt het belang van opleidingsplaatsen voor jongeren in economische sectoren met goede vooruitzichten, die een waardevolle stap vormen in de overgang van het onderwijs naar het beroepsleven;

| 22. | is ingenomen met het concept van de kennis- en innovatiegemeenschappen (KIC's) die met hun focus op ondernemerschap aan de hand van het integreren van de kennisdriehoek onderzoek, hoger onderwijs en innovatie een belangrijke aanjager zijn van innovatie op het gebied van grote maatschappelijke vraagstukken, en derhalve een belangrijk instrument zijn voor het creëren van groei en werkgelegenheid in Europa; onderstreept derhalve dat alle KIC's ondernemerschap moeten opnemen in hun structuur en in hun aanpak op het gebied van onderzoek, innovatie en opleiding; onderstreept dat KIC's beste praktijken in verband met het gebruik van innovatieve opleidingsconcepten en -technologieën moeten overnemen en delen; beveelt voorts een evaluatie op de langere termijn aan met het oog op de oprichting van een KIC om dergelijke innovatieve opleidingsconcepten verder te ontwikkelen, waarbij bijzondere aandacht moet uitgaan naar ondernemerschapsonderwijs; |
| --- | --- |

22.

is ingenomen met het concept van de kennis- en innovatiegemeenschappen (KIC's) die met hun focus op ondernemerschap aan de hand van het integreren van de kennisdriehoek onderzoek, hoger onderwijs en innovatie een belangrijke aanjager zijn van innovatie op het gebied van grote maatschappelijke vraagstukken, en derhalve een belangrijk instrument zijn voor het creëren van groei en werkgelegenheid in Europa; onderstreept derhalve dat alle KIC's ondernemerschap moeten opnemen in hun structuur en in hun aanpak op het gebied van onderzoek, innovatie en opleiding; onderstreept dat KIC's beste praktijken in verband met het gebruik van innovatieve opleidingsconcepten en -technologieën moeten overnemen en delen; beveelt voorts een evaluatie op de langere termijn aan met het oog op de oprichting van een KIC om dergelijke innovatieve opleidingsconcepten verder te ontwikkelen, waarbij bijzondere aandacht moet uitgaan naar ondernemerschapsonderwijs;

II.   
  Ondernemingsklimaat en randvoorwaarden

| 23. | roept de Commissie en de EIB-groep op meer te doen op het gebied van voorlichting, om samen met de mkb-organisaties meer informatie te geven over de financieringsmogelijkheden binnen het mkb; |
| --- | --- |

23.

roept de Commissie en de EIB-groep op meer te doen op het gebied van voorlichting, om samen met de mkb-organisaties meer informatie te geven over de financieringsmogelijkheden binnen het mkb;

| 24. | benadrukt dat de invoering van flexibelere financieringsalternatieven van het allergrootste belang is voor de oprichting van nieuwe bedrijven; onderstreept dat het fiscaal onderscheid tussen eigen kapitaal en vreemd kapitaal moet worden afgeschaft en dat er een investeringsaftrek zou moeten worden ingevoerd; benadrukt dat bankkredieten tot de belangrijkste financieringsvormen voor het mkb behoren en dat daarom moet worden gezorgd voor een betrouwbare kredietvoorziening en bovendien moet worden gestreefd naar meer aandelenfinanciering door betere randvoorwaarden voor particulier vermogen en durfkapitaal, met inbegrip van steun voor mkb-fondsen en crowdfunding zonder dure prospectuskosten; vraagt dat een belastingvrijstelling voor participatie van particuliere beleggers zou worden ingevoerd; |
| --- | --- |

24.

benadrukt dat de invoering van flexibelere financieringsalternatieven van het allergrootste belang is voor de oprichting van nieuwe bedrijven; onderstreept dat het fiscaal onderscheid tussen eigen kapitaal en vreemd kapitaal moet worden afgeschaft en dat er een investeringsaftrek zou moeten worden ingevoerd; benadrukt dat bankkredieten tot de belangrijkste financieringsvormen voor het mkb behoren en dat daarom moet worden gezorgd voor een betrouwbare kredietvoorziening en bovendien moet worden gestreefd naar meer aandelenfinanciering door betere randvoorwaarden voor particulier vermogen en durfkapitaal, met inbegrip van steun voor mkb-fondsen en crowdfunding zonder dure prospectuskosten; vraagt dat een belastingvrijstelling voor participatie van particuliere beleggers zou worden ingevoerd;

| 25. | herinnert eraan dat administratieve lasten nog steeds als een van de grootste belemmeringen voor het starten of voortzetten van een onderneming worden gezien; acht het van het grootste belang dat de vermindering van onnodige administratieve lasten als hoogste punt op de politieke agenda blijft staan en verwacht dat de volgende Commissie concrete voorstellen doet voor beleid en maatregelen voor de periode tot 2020 in het kader van de prioriteiten van de Small Business Act, die concrete, kwantitatieve doelstellingen kunnen behelzen (bv. vermindering van de administratieve lasten door EU-wetgeving met 25 % tot 2020); |
| --- | --- |

25.

herinnert eraan dat administratieve lasten nog steeds als een van de grootste belemmeringen voor het starten of voortzetten van een onderneming worden gezien; acht het van het grootste belang dat de vermindering van onnodige administratieve lasten als hoogste punt op de politieke agenda blijft staan en verwacht dat de volgende Commissie concrete voorstellen doet voor beleid en maatregelen voor de periode tot 2020 in het kader van de prioriteiten van de Small Business Act, die concrete, kwantitatieve doelstellingen kunnen behelzen (bv. vermindering van de administratieve lasten door EU-wetgeving met 25 % tot 2020);

| 26. | is ingenomen met de door de Commissie voor deze actiepijler voorgestelde maatregelen en herinnert aan de opmerkingen die het Parlement ter zake heeft geformuleerd in zijn resoluties van 23 oktober 2012 over het midden- en kleinbedrijf: concurrentievermogen en zakelijke kansen en van 5 februari 2013 over de verbetering van de toegang tot financiering (1) voor kmo's (2); |
| --- | --- |

26.

is ingenomen met de door de Commissie voor deze actiepijler voorgestelde maatregelen en herinnert aan de opmerkingen die het Parlement ter zake heeft geformuleerd in zijn resoluties van 23 oktober 2012 over het midden- en kleinbedrijf: concurrentievermogen en zakelijke kansen en van 5 februari 2013 over de verbetering van de toegang tot financiering (1) voor kmo's (2);

| 27. | is ingenomen met de hernieuwde oproepen van de Commissie aan de lidstaten om de kosten en de tijd die gepaard gaan met de oprichting van een onderneming te verminderen; wijst op de beperkte vorderingen die sinds de Small Business Act zijn geboekt en roept de lidstaten op hun inspanningen op dit gebied op te voeren; |
| --- | --- |

27.

is ingenomen met de hernieuwde oproepen van de Commissie aan de lidstaten om de kosten en de tijd die gepaard gaan met de oprichting van een onderneming te verminderen; wijst op de beperkte vorderingen die sinds de Small Business Act zijn geboekt en roept de lidstaten op hun inspanningen op dit gebied op te voeren;

| 28. | benadrukt dat de verschillende ondernemingsvormen, zoals onder meer familiebedrijven en coöperatieve ondernemingen, in aanmerking moeten worden genomen bij het creëren van een bedrijfsvriendelijk klimaat aan de hand van passende bedrijfsondersteunende diensten; |
| --- | --- |

28.

benadrukt dat de verschillende ondernemingsvormen, zoals onder meer familiebedrijven en coöperatieve ondernemingen, in aanmerking moeten worden genomen bij het creëren van een bedrijfsvriendelijk klimaat aan de hand van passende bedrijfsondersteunende diensten;

| 29. | wijst erop dat de steunmaatregelen van de EU voor het mkb nog altijd onevenwichtig zijn en dat vele lidstaten bij de uitwerking van wetgeving nog altijd geen rekening houden met de bijzondere kenmerken van kleine ondernemingen; |
| --- | --- |

29.

wijst erop dat de steunmaatregelen van de EU voor het mkb nog altijd onevenwichtig zijn en dat vele lidstaten bij de uitwerking van wetgeving nog altijd geen rekening houden met de bijzondere kenmerken van kleine ondernemingen;

| 30. | benadrukt dat de toegang tot financiering een van de meest significante belemmeringen blijft voor de ontwikkeling van het mkb; dringt er bij de Commissie op aan uitgebreid te onderzoeken of financieringsinstrumenten die gericht zijn op het mkb, zoals het Progress-microfinancieringsinstrument, de toegang van het mkb tot financiering daadwerkelijk vergemakkelijken, met name gezien het feit dat bij de financieringsinstrumenten van een aantal lidstaten te strenge eisen worden gesteld voor het verlenen van krediet aan het mkb; |
| --- | --- |

30.

benadrukt dat de toegang tot financiering een van de meest significante belemmeringen blijft voor de ontwikkeling van het mkb; dringt er bij de Commissie op aan uitgebreid te onderzoeken of financieringsinstrumenten die gericht zijn op het mkb, zoals het Progress-microfinancieringsinstrument, de toegang van het mkb tot financiering daadwerkelijk vergemakkelijken, met name gezien het feit dat bij de financieringsinstrumenten van een aantal lidstaten te strenge eisen worden gesteld voor het verlenen van krediet aan het mkb;

| 31. | verwelkomt de inspanningen van de Commissie om de lidstaten te helpen de fiscale en administratieve voorwaarden bij de overdracht van ondernemingen te verbeteren; acht het noodzakelijk om de fiscale behandeling van innoverende financieringsvormen zoals groepsfinanciering, durfkapitaalfinanciering en financiering door business angels te verbeteren; verzoekt de lidstaten om hun steun voor de overdracht van ondernemingen te vergroten aan de hand van nationale financiële instrumenten, met name door middel van garanties op leningen en andere financieringsvormen zoals groepsfinanciering of financiering door business angels, en verwelkomt de aandacht van de Commissie voor crowdfundingsplatforms; meent dat de overdracht van ondernemingen ook moet worden bevorderd via passende opleidingsinitiatieven op het gebied van managementvaardigheden, met name wanneer bedrijven worden overgedragen aan werknemers; |
| --- | --- |

31.

verwelkomt de inspanningen van de Commissie om de lidstaten te helpen de fiscale en administratieve voorwaarden bij de overdracht van ondernemingen te verbeteren; acht het noodzakelijk om de fiscale behandeling van innoverende financieringsvormen zoals groepsfinanciering, durfkapitaalfinanciering en financiering door business angels te verbeteren; verzoekt de lidstaten om hun steun voor de overdracht van ondernemingen te vergroten aan de hand van nationale financiële instrumenten, met name door middel van garanties op leningen en andere financieringsvormen zoals groepsfinanciering of financiering door business angels, en verwelkomt de aandacht van de Commissie voor crowdfundingsplatforms; meent dat de overdracht van ondernemingen ook moet worden bevorderd via passende opleidingsinitiatieven op het gebied van managementvaardigheden, met name wanneer bedrijven worden overgedragen aan werknemers;

| 32. | merkt op dat ingewikkelde btw-regels al lang een van de grootste belemmeringen vormen voor ondernemers om het potentieel van de interne markt te benutten; roept de Commissie op de geplande voorstellen om de regels op elkaar af te stemmen en de kosten van het nakomen van de btw-verplichtingen terug te dringen door te werken met één enkele aangifte, zo snel mogelijk in te dienen, zodat ze tijdens de huidige zittingsperiode kunnen worden aangenomen; |
| --- | --- |

32.

merkt op dat ingewikkelde btw-regels al lang een van de grootste belemmeringen vormen voor ondernemers om het potentieel van de interne markt te benutten; roept de Commissie op de geplande voorstellen om de regels op elkaar af te stemmen en de kosten van het nakomen van de btw-verplichtingen terug te dringen door te werken met één enkele aangifte, zo snel mogelijk in te dienen, zodat ze tijdens de huidige zittingsperiode kunnen worden aangenomen;

| 33. | beschouwt de voorgestelde maatregelen om de administratieve lasten (waaronder mogelijk ook onnodige of buitensporige lasten ingevolge de regelgeving) en bureaucratische lasten te verminderen als een aanvulling op de beginselen van de Small Business Act; betreurt dat bepaalde belangrijke initiatieven in het actieplan niet aan de orde komen, zoals bijvoorbeeld maatregelen voor het uitvoeren van de kmo-test op nationaal niveau, betreffende de toekomstige rol van de groep op hoog niveau ter vermindering van administratieve lasten of betreffende de vaststelling van een jaarlijkse ranglijst van administratieve lasten in de EU en de lidstaten; dringt er bij de Commissie op aan om onder leiding van haar mkb-gezant een routekaart op te stellen voor de evaluatie en herziening van de top tien van bezwaarlijke EU-maatregelen teneinde onnodige of buitensporige lasten te verminderen; bevestigt dat een dergelijke vermindering in geen geval afbreuk mag doen aan de fundamentele sociale en milieunormen; |
| --- | --- |

33.

beschouwt de voorgestelde maatregelen om de administratieve lasten (waaronder mogelijk ook onnodige of buitensporige lasten ingevolge de regelgeving) en bureaucratische lasten te verminderen als een aanvulling op de beginselen van de Small Business Act; betreurt dat bepaalde belangrijke initiatieven in het actieplan niet aan de orde komen, zoals bijvoorbeeld maatregelen voor het uitvoeren van de kmo-test op nationaal niveau, betreffende de toekomstige rol van de groep op hoog niveau ter vermindering van administratieve lasten of betreffende de vaststelling van een jaarlijkse ranglijst van administratieve lasten in de EU en de lidstaten; dringt er bij de Commissie op aan om onder leiding van haar mkb-gezant een routekaart op te stellen voor de evaluatie en herziening van de top tien van bezwaarlijke EU-maatregelen teneinde onnodige of buitensporige lasten te verminderen; bevestigt dat een dergelijke vermindering in geen geval afbreuk mag doen aan de fundamentele sociale en milieunormen;

| 34. | roept de lidstaten op beginnende ondernemingen voor een periode van uitstel van betaling van socialeverzekeringsbijdragen en van alle „on account” belastingen te verlenen, zodat ondernemingen in de eerste jaren slechts belasting betalen over de werkelijke winst; is van mening dat dit systeem volledig transparant moet zijn, om misbruik te voorkomen; |
| --- | --- |

34.

roept de lidstaten op beginnende ondernemingen voor een periode van uitstel van betaling van socialeverzekeringsbijdragen en van alle „on account” belastingen te verlenen, zodat ondernemingen in de eerste jaren slechts belasting betalen over de werkelijke winst; is van mening dat dit systeem volledig transparant moet zijn, om misbruik te voorkomen;

| 35. | onderstreept het belang van kennisoverdracht tussen kenniscentra, zoals onderzoeksinstituten en expertisecentra, en kmo's, voor het succes van deze laatste; onderstreept dat de wijze waarop kennisoverdracht in de praktijk wordt omgezet en de manier waarop succesvolle ondernemingsclusters ervan profiteren, duidelijk moet worden omschreven; |
| --- | --- |

35.

onderstreept het belang van kennisoverdracht tussen kenniscentra, zoals onderzoeksinstituten en expertisecentra, en kmo's, voor het succes van deze laatste; onderstreept dat de wijze waarop kennisoverdracht in de praktijk wordt omgezet en de manier waarop succesvolle ondernemingsclusters ervan profiteren, duidelijk moet worden omschreven;

| 36. | steunt de door de Commissie geformuleerde ambitie om eerlijke ondernemers na een faillissement een tweede kans te geven en om de regeldruk die op ondernemers rust te verminderen; |
| --- | --- |

36.

steunt de door de Commissie geformuleerde ambitie om eerlijke ondernemers na een faillissement een tweede kans te geven en om de regeldruk die op ondernemers rust te verminderen;

| 37. | onderstreept de betekenis van de vrije beroepen voor het ondernemerschap in Europa; is ingenomen met de aankondiging van de Commissie dat er een werkgroep zal worden opgericht die de bijzondere kenmerken en behoeften van de vrije beroepen onderzoekt; vraagt de Commissie met de conclusies van deze werkgroep rekening te houden bij de effectbeoordeling van wetgevingsvoorstellen, alsook bij het toezicht op de maatregelen in verband met de Small Business Act; stelt voor dat deze werkzaamheden kunnen leiden tot de opstelling van een Europees handvest van de vrije beroepen; |
| --- | --- |

37.

onderstreept de betekenis van de vrije beroepen voor het ondernemerschap in Europa; is ingenomen met de aankondiging van de Commissie dat er een werkgroep zal worden opgericht die de bijzondere kenmerken en behoeften van de vrije beroepen onderzoekt; vraagt de Commissie met de conclusies van deze werkgroep rekening te houden bij de effectbeoordeling van wetgevingsvoorstellen, alsook bij het toezicht op de maatregelen in verband met de Small Business Act; stelt voor dat deze werkzaamheden kunnen leiden tot de opstelling van een Europees handvest van de vrije beroepen;

| 38. | benadrukt het belang van de ontwikkeling van innovatiecompetenties in het algemeen en de ondersteuning van door werknemers gestuurde innovatie zowel in nieuwe als bestaande ondernemingen; benadrukt voorts dat de meest succesvolle ondernemingen vaak spin-offs zijn van bestaande bedrijven waar werknemers binnen een veilig kader en ondersteund door voldoende middelen de mogelijkheid hebben om hun ideeën te laten rijpen; benadrukt tevens dat vele ondernemers een achtergrond als vakkracht hebben of ongeschoold zijn en dat maatregelen voor ondernemers niet uitsluitend op academici gericht mogen zijn; wijst erop dat beroeps- en praktijkgerichte opleidingen ook een belangrijke rol spelen bij het promoten van ondernemerschap en innovatie; |
| --- | --- |

38.

benadrukt het belang van de ontwikkeling van innovatiecompetenties in het algemeen en de ondersteuning van door werknemers gestuurde innovatie zowel in nieuwe als bestaande ondernemingen; benadrukt voorts dat de meest succesvolle ondernemingen vaak spin-offs zijn van bestaande bedrijven waar werknemers binnen een veilig kader en ondersteund door voldoende middelen de mogelijkheid hebben om hun ideeën te laten rijpen; benadrukt tevens dat vele ondernemers een achtergrond als vakkracht hebben of ongeschoold zijn en dat maatregelen voor ondernemers niet uitsluitend op academici gericht mogen zijn; wijst erop dat beroeps- en praktijkgerichte opleidingen ook een belangrijke rol spelen bij het promoten van ondernemerschap en innovatie;

| 39. | benadrukt het belang van de ontwikkeling van positieve prikkels die werknemers stimuleren om in deeltijd hun eigen onderneming te beginnen; |
| --- | --- |

39.

benadrukt het belang van de ontwikkeling van positieve prikkels die werknemers stimuleren om in deeltijd hun eigen onderneming te beginnen;

| 40. | pleit ervoor gebruik te maken van de flexibiliteitsbepalingen in het meerjarig financieel kader (MFK) voor het COSME-programma, met name voor de financiële instrumenten daarvan; dringt erop aan dat de programma's voor microfinanciering (bijvoorbeeld Progress en JASMINE) in het MFK worden voortgezet; |
| --- | --- |

40.

pleit ervoor gebruik te maken van de flexibiliteitsbepalingen in het meerjarig financieel kader (MFK) voor het COSME-programma, met name voor de financiële instrumenten daarvan; dringt erop aan dat de programma's voor microfinanciering (bijvoorbeeld Progress en JASMINE) in het MFK worden voortgezet;

| 41. | benadrukt dat de invoering van flexibele financieringsalternatieven van het allergrootste belang is voor de oprichting van nieuwe bedrijven en voor kmo's teneinde hun toegang tot financiering te vergemakkelijken; onderkent dat voor verschillende bedrijfsmodellen verschillende verhoudingen tussen vreemd kapitaal, eigen kapitaal en hybride kapitaal passend kunnen zijn en roept de lidstaten op het fiscaal onderscheid tussen eigen kapitaal en vreemd kapitaal af te schaffen en om de invoering van een belastingaftrek voor investeringen in de reële economie te overwegen teneinde duurzame groei te bevorderen en banen te creëren; roept de Commissie op de voordelen van de securitisatie van microkredieten te beoordelen; |
| --- | --- |

41.

benadrukt dat de invoering van flexibele financieringsalternatieven van het allergrootste belang is voor de oprichting van nieuwe bedrijven en voor kmo's teneinde hun toegang tot financiering te vergemakkelijken; onderkent dat voor verschillende bedrijfsmodellen verschillende verhoudingen tussen vreemd kapitaal, eigen kapitaal en hybride kapitaal passend kunnen zijn en roept de lidstaten op het fiscaal onderscheid tussen eigen kapitaal en vreemd kapitaal af te schaffen en om de invoering van een belastingaftrek voor investeringen in de reële economie te overwegen teneinde duurzame groei te bevorderen en banen te creëren; roept de Commissie op de voordelen van de securitisatie van microkredieten te beoordelen;

| 42. | spoort de lidstaten aan de opdeling van overheidsopdrachten in kavels te bevorderen om het voor kmo's makkelijker te maken om deel te nemen aan openbare aanbestedingen, bijvoorbeeld door het „pas toe of leg uit”-beginsel in het nationale aanbestedingsrecht op te nemen; |
| --- | --- |

42.

spoort de lidstaten aan de opdeling van overheidsopdrachten in kavels te bevorderen om het voor kmo's makkelijker te maken om deel te nemen aan openbare aanbestedingen, bijvoorbeeld door het „pas toe of leg uit”-beginsel in het nationale aanbestedingsrecht op te nemen;

| 43. | betreurt dat in een aantal lidstaten nog altijd hoge eisen aan het oprichten van een bedrijf worden gesteld; dringt er bij de Commissie op aan ervoor te zorgen dat de lidstaten de benodigde tijd om licenties en vergunning te verlenen die nodig zijn voor het starten van ondernemingsactiviteiten terugbrengen tot een maand; |
| --- | --- |

43.

betreurt dat in een aantal lidstaten nog altijd hoge eisen aan het oprichten van een bedrijf worden gesteld; dringt er bij de Commissie op aan ervoor te zorgen dat de lidstaten de benodigde tijd om licenties en vergunning te verlenen die nodig zijn voor het starten van ondernemingsactiviteiten terugbrengen tot een maand;

| 44. | benadrukt het belang van speciale vestigingssubsidies voor afgestudeerden die tijdens hun opleiding speciale ondernemerstrajecten hebben doorlopen; |
| --- | --- |

44.

benadrukt het belang van speciale vestigingssubsidies voor afgestudeerden die tijdens hun opleiding speciale ondernemerstrajecten hebben doorlopen;

| 45. | dringt er bij de lidstaten op aan centrale loketten op te richten waarin alle ondersteunende diensten voor ondernemingen zijn samengevoegd, onder andere op het gebied van de toegang tot verschillende financieringsbronnen, advies over het opstarten van een bedrijf en informatie over zakelijke kansen binnen en buiten de EU; |
| --- | --- |

45.

dringt er bij de lidstaten op aan centrale loketten op te richten waarin alle ondersteunende diensten voor ondernemingen zijn samengevoegd, onder andere op het gebied van de toegang tot verschillende financieringsbronnen, advies over het opstarten van een bedrijf en informatie over zakelijke kansen binnen en buiten de EU;

| 46. | roept de lidstaten op in hun nationaal recht een evenwichtige aanpak inzake kwijting en schuldvereffening op te nemen om eerlijke ondernemers die failliet zijn gegaan een tweede kans te bieden en de risico's voor schuldeisers te minimaliseren; |
| --- | --- |

46.

roept de lidstaten op in hun nationaal recht een evenwichtige aanpak inzake kwijting en schuldvereffening op te nemen om eerlijke ondernemers die failliet zijn gegaan een tweede kans te bieden en de risico's voor schuldeisers te minimaliseren;

III.   
  Ondernemers als voorbeeld — bereiken van specifieke doelgroepen

| 47. | steunt de invoering van een Europese dag van het ondernemerschap die de aandacht — inzonderheid van de media — moet vestigen op succesverhalen op het gebied van ondernemerschap; is van mening dat de nadruk met name moet worden gelegd op voorbeelden van ondernemers die economische meerwaarde kunnen creëren en tegelijk de kernbeginselen van de EU op het gebied van duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen naleven; pleit voor de deelname van scholen en onderwijsinstellingen aan dit evenement door middel van ontmoetingen met ondernemers en bedrijfsbezoeken; |
| --- | --- |

47.

steunt de invoering van een Europese dag van het ondernemerschap die de aandacht — inzonderheid van de media — moet vestigen op succesverhalen op het gebied van ondernemerschap; is van mening dat de nadruk met name moet worden gelegd op voorbeelden van ondernemers die economische meerwaarde kunnen creëren en tegelijk de kernbeginselen van de EU op het gebied van duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen naleven; pleit voor de deelname van scholen en onderwijsinstellingen aan dit evenement door middel van ontmoetingen met ondernemers en bedrijfsbezoeken;

| 48. | wijst op het grote potentieel van vrouwen als ondernemers en roept de Commissie op betrouwbare gegevens te presenteren om de bestaande wetgeving beter te kunnen evalueren en eventuele hindernissen voor vrouwelijke ondernemers beter uit de weg te kunnen ruimen; |
| --- | --- |

48.

wijst op het grote potentieel van vrouwen als ondernemers en roept de Commissie op betrouwbare gegevens te presenteren om de bestaande wetgeving beter te kunnen evalueren en eventuele hindernissen voor vrouwelijke ondernemers beter uit de weg te kunnen ruimen;

| 49. | benadrukt het potentieel van coöperaties en sociale ondernemingen als instrumenten voor het creëren van banen, met name voor jongeren, gezien de rol die zij zowel op economisch als op maatschappelijk en arbeidsgebied spelen in duurzame plaatselijke ontwikkeling; |
| --- | --- |

49.

benadrukt het potentieel van coöperaties en sociale ondernemingen als instrumenten voor het creëren van banen, met name voor jongeren, gezien de rol die zij zowel op economisch als op maatschappelijk en arbeidsgebied spelen in duurzame plaatselijke ontwikkeling;

| 50. | benadrukt dat ICT van doorslaggevend belang is voor de prestaties van ondernemingen en dringt er bij de lidstaten op aan programma's ter ontwikkeling van ICT-kwalificaties, met name voor jongeren en vrouwen, te ontwikkelen en te bevorderen; |
| --- | --- |

50.

benadrukt dat ICT van doorslaggevend belang is voor de prestaties van ondernemingen en dringt er bij de lidstaten op aan programma's ter ontwikkeling van ICT-kwalificaties, met name voor jongeren en vrouwen, te ontwikkelen en te bevorderen;

| 51. | acht het noodzakelijk dat in het bijzonder aandacht wordt besteed aan andere groepen die in de ondernemerswereld ondervertegenwoordigd zijn, zoals jongeren, ouderen, mensen met een handicap en migranten; |
| --- | --- |

51.

acht het noodzakelijk dat in het bijzonder aandacht wordt besteed aan andere groepen die in de ondernemerswereld ondervertegenwoordigd zijn, zoals jongeren, ouderen, mensen met een handicap en migranten;

| 52. | is van mening dat de demografische ontwikkelingen een bredere strategie vereisen, waarin het scheppen van werkgelegenheid en het inspelen op nieuwe en opkomende behoeften op de Europese arbeidsmarkt worden gecombineerd; meent in dit verband dat meer vooruitgang moet worden gemaakt om de mobiliteit van EU-werknemers, met inbegrip van onderzoekers en andere vakmensen, te verbeteren teneinde de belemmeringen binnen de interne markt van de EU weg te werken; |
| --- | --- |

52.

is van mening dat de demografische ontwikkelingen een bredere strategie vereisen, waarin het scheppen van werkgelegenheid en het inspelen op nieuwe en opkomende behoeften op de Europese arbeidsmarkt worden gecombineerd; meent in dit verband dat meer vooruitgang moet worden gemaakt om de mobiliteit van EU-werknemers, met inbegrip van onderzoekers en andere vakmensen, te verbeteren teneinde de belemmeringen binnen de interne markt van de EU weg te werken;

| 53. | onderstreept dat de ontbrekende erkenning van buitenlandse onderwijs- en beroepsdiploma’s een belangrijke belemmering vormt voor migranten die een bedrijf willen oprichten; dringt dan ook aan op een snel akkoord over de richtlijn inzake erkenning van beroepen; |
| --- | --- |

53.

onderstreept dat de ontbrekende erkenning van buitenlandse onderwijs- en beroepsdiploma’s een belangrijke belemmering vormt voor migranten die een bedrijf willen oprichten; dringt dan ook aan op een snel akkoord over de richtlijn inzake erkenning van beroepen;

o

o o

| 54. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

54.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

---

(1)  Aangenomen teksten, P7_TA(2012)0387.

(2)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0036.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/17 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/17

---

P7_TA(2013)0513

Uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid

Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over de uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (op basis van het jaarverslag van de Raad aan het Europees Parlement over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid) (14605/1/2012 — 2013/2105(INI))

(2016/C 436/04)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het jaarverslag van de Raad aan het Europees Parlement over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, met name de gedeelten over het Europese veiligheids- en defensiebeleid (14605/1/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het jaarverslag van de Raad aan het Europees Parlement over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, met name de gedeelten over het Europese veiligheids- en defensiebeleid (14605/1/2012),

| — | gezien de artikelen 2, 3, 21, 24 en 36 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 2, 3, 21, 24 en 36 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU),

| — | gezien titel V van het VEU en gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), |
| --- | --- |

—

gezien titel V van het VEU en gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

| — | gezien de conclusies van de Europese Raad van 14 december 2012, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Europese Raad van 14 december 2012,

| — | gezien de conclusies van de interparlementaire conferentie voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van 6 september 2013, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de interparlementaire conferentie voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van 6 september 2013,

| — | gezien de Europese veiligheidsstrategie (EVS) getiteld „Een veilig Europa in een betere wereld”, die op 12 december 2003 door de Europese Raad is aangenomen, en gezien het verslag over de tenuitvoerlegging van de EVS getiteld „Veiligheid in een veranderende wereld”, dat op 11-12 december 2008 is aangenomen door de Europese Raad, |
| --- | --- |

—

gezien de Europese veiligheidsstrategie (EVS) getiteld „Een veilig Europa in een betere wereld”, die op 12 december 2003 door de Europese Raad is aangenomen, en gezien het verslag over de tenuitvoerlegging van de EVS getiteld „Veiligheid in een veranderende wereld”, dat op 11-12 december 2008 is aangenomen door de Europese Raad,

| — | gezien de conclusies van de Raad van 1 december 2011 en 23 juli 2012 over het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid en van 23 maart 2012 over het bundelen en delen van militaire capaciteit, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 1 december 2011 en 23 juli 2012 over het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid en van 23 maart 2012 over het bundelen en delen van militaire capaciteit,

| — | gezien de conclusies van de Raad van 26 april 2010 over de maritieme veiligheidsstrategie, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 26 april 2010 over de maritieme veiligheidsstrategie,

| — | gezien de conclusies van de Raad van 27 mei 2011 over de bescherming van kritieke informatie-infrastructuur en de eerdere conclusies van de Raad over cyberveiligheid, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 27 mei 2011 over de bescherming van kritieke informatie-infrastructuur en de eerdere conclusies van de Raad over cyberveiligheid,

| — | gezien de door EU-ministers van Defensie op 19 november 2012 aangenomen gedragsregels inzake bundelen en delen, |
| --- | --- |

—

gezien de door EU-ministers van Defensie op 19 november 2012 aangenomen gedragsregels inzake bundelen en delen,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 24 juli 2013 getiteld „Naar een meer competitieve en efficiënte defensie- en veiligheidssector” (COM(2013)0542), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 24 juli 2013 getiteld „Naar een meer competitieve en efficiënte defensie- en veiligheidssector” (COM(2013)0542),

| — | gezien Richtlijn 2009/43/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 mei 2009 betreffende de vereenvoudiging van de voorwaarden voor de overdracht van defensiegerelateerde producten binnen de Gemeenschap (1), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2009/43/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 mei 2009 betreffende de vereenvoudiging van de voorwaarden voor de overdracht van defensiegerelateerde producten binnen de Gemeenschap (1),

| — | gezien Richtlijn 2009/81/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen door aanbestedende diensten van bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten op defensie- en veiligheidsgebied, en tot wijziging van Richtlijnen 2004/17/EG en 2004/18/EG (2), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2009/81/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen door aanbestedende diensten van bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten op defensie- en veiligheidsgebied, en tot wijziging van Richtlijnen 2004/17/EG en 2004/18/EG (2),

| — | gezien zijn resolutie van 12 september 2013 over de maritieme dimensie van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (3) en over de militaire structuren van de EU: stand van zaken en toekomstperspectieven (4), van 22 november 2012 over de uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (5), over de EU-clausules inzake wederzijdse verdediging en solidariteit: politieke en operationele dimensie (6), over de rol van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid bij klimaatgedreven crises en natuurrampen (7) en over cyberveiligheid en -defensie (8), van 14 december 2011 over de gevolgen van de financiële crisis voor de defensiesector in de EU-lidstaten (9), van 11 mei 2011 over de ontwikkeling van een gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid na de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon (10) en van 23 november 2010 over civiel-militaire samenwerking en de ontwikkeling van civiel-militaire capaciteiten (11), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 12 september 2013 over de maritieme dimensie van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (3) en over de militaire structuren van de EU: stand van zaken en toekomstperspectieven (4), van 22 november 2012 over de uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (5), over de EU-clausules inzake wederzijdse verdediging en solidariteit: politieke en operationele dimensie (6), over de rol van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid bij klimaatgedreven crises en natuurrampen (7) en over cyberveiligheid en -defensie (8), van 14 december 2011 over de gevolgen van de financiële crisis voor de defensiesector in de EU-lidstaten (9), van 11 mei 2011 over de ontwikkeling van een gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid na de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon (10) en van 23 november 2010 over civiel-militaire samenwerking en de ontwikkeling van civiel-militaire capaciteiten (11),

| — | gezien zijn aanbeveling van 13 juni 2013 aan de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en vicevoorzitter van de Commissie, de Raad en de Commissie over de evaluatie in 2013 van de organisatie en het functioneren van de EDEO (12) en gezien de door de hoge vertegenwoordiger in juli 2013 gepresenteerde beoordeling over de EDEO (13), |
| --- | --- |

—

gezien zijn aanbeveling van 13 juni 2013 aan de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en vicevoorzitter van de Commissie, de Raad en de Commissie over de evaluatie in 2013 van de organisatie en het functioneren van de EDEO (12) en gezien de door de hoge vertegenwoordiger in juli 2013 gepresenteerde beoordeling over de EDEO (13),

| — | gezien het verslag van de hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter van de Europese Commissie over het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van de Europese Unie van 15 oktober 2013, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter van de Europese Commissie over het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van de Europese Unie van 15 oktober 2013,

| — | gezien het verslag van de EDEO over de herziening van de crisisbeheersingsprocedures van het GVDB dat op 18 juni 2013 door het Politiek en Veiligheidscomité (PVC) is goedgekeurd, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de EDEO over de herziening van de crisisbeheersingsprocedures van het GVDB dat op 18 juni 2013 door het Politiek en Veiligheidscomité (PVC) is goedgekeurd,

| — | gezien het Handvest van de Verenigde Naties, |
| --- | --- |

—

gezien het Handvest van de Verenigde Naties,

| — | gezien artikel 119, lid 1, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 119, lid 1, van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A7-0360/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A7-0360/2013),

Europese veiligheid en defensie in een veranderende wereld

| 1. | neemt kennis van de aanzienlijke en voortdurende veranderingen in de geopolitieke omgeving die worden gekenmerkt door multidimensionale en asymmetrische bedreigingen, door internationaal terrorisme, door de opkomst van nieuwe mogendheden en door een strategische verschuiving van de aandacht van de VS naar het gebied van de Stille Oceaan, door toenemende armoede, honger en instabiliteit in de landen van het Zuidelijk Nabuurschap van de EU, door grotere uitdagingen op het gebied van maritieme veiligheid, door de proliferatie van massavernietigingswapens en de toenemende illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens, door uitdagingen in de energiezekerheid, door grootschalig falen van het financieel stelsel, en door een ernstige en langdurige financiële en economische crisis met grote gevolgen voor het bbp van veel EU-lidstaten en daardoor ook voor de nationale defensiebegrotingen aan beide zijden van de Atlantische Oceaan; |
| --- | --- |

1.

neemt kennis van de aanzienlijke en voortdurende veranderingen in de geopolitieke omgeving die worden gekenmerkt door multidimensionale en asymmetrische bedreigingen, door internationaal terrorisme, door de opkomst van nieuwe mogendheden en door een strategische verschuiving van de aandacht van de VS naar het gebied van de Stille Oceaan, door toenemende armoede, honger en instabiliteit in de landen van het Zuidelijk Nabuurschap van de EU, door grotere uitdagingen op het gebied van maritieme veiligheid, door de proliferatie van massavernietigingswapens en de toenemende illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens, door uitdagingen in de energiezekerheid, door grootschalig falen van het financieel stelsel, en door een ernstige en langdurige financiële en economische crisis met grote gevolgen voor het bbp van veel EU-lidstaten en daardoor ook voor de nationale defensiebegrotingen aan beide zijden van de Atlantische Oceaan;

| 2. | is ervan overtuigd dat de herbeoordeling en versterking van de rol van Europa in de wereld een van de belangrijkste uitdagingen van de 21e eeuw vormt en dat de EU-lidstaten dringend de politieke wil moeten tonen om van de EU een beduidende mondiale speler en verschaffer van veiligheid met echte strategische autonomie te maken; is van mening dat er bij de lidstaten een mentaliteitsverandering nodig is om een Europese benadering voor een toegewijd en doeltreffend veiligheids- en defensiebeleid vast te leggen; |
| --- | --- |

2.

is ervan overtuigd dat de herbeoordeling en versterking van de rol van Europa in de wereld een van de belangrijkste uitdagingen van de 21e eeuw vormt en dat de EU-lidstaten dringend de politieke wil moeten tonen om van de EU een beduidende mondiale speler en verschaffer van veiligheid met echte strategische autonomie te maken; is van mening dat er bij de lidstaten een mentaliteitsverandering nodig is om een Europese benadering voor een toegewijd en doeltreffend veiligheids- en defensiebeleid vast te leggen;

| 3. | is daarom verheugd over het besluit van de Europese Raad om tijdens de top van december 2013 een discussie te wijden aan veiligheid en defensie; is van mening dat dit een goede gelegenheid vormt om op het hoogste politieke niveau te benadrukken dat veiligheids- en defensiekwesties nog steeds belangrijk zijn en dat de Europese dimensie meer gewicht heeft dan ooit, en om dit aan de burgers in Europa te communiceren; is er sterk van overtuigd dat de EU voor de veiligheid van haar burgers moet kunnen zorgen, haar fundamentele waarden moet kunnen bevorderen en verdedigen, haar deel van de verantwoordelijkheid voor wereldvrede op zich moet kunnen nemen, een doeltreffende rol moet kunnen spelen bij het voorkomen en beheersen van regionale crises in haar wijde omgeving, moet kunnen bijdragen tot de oplossing van deze crises en zichzelf moet kunnen beschermen tegen de negatieve gevolgen ervan; |
| --- | --- |

3.

is daarom verheugd over het besluit van de Europese Raad om tijdens de top van december 2013 een discussie te wijden aan veiligheid en defensie; is van mening dat dit een goede gelegenheid vormt om op het hoogste politieke niveau te benadrukken dat veiligheids- en defensiekwesties nog steeds belangrijk zijn en dat de Europese dimensie meer gewicht heeft dan ooit, en om dit aan de burgers in Europa te communiceren; is er sterk van overtuigd dat de EU voor de veiligheid van haar burgers moet kunnen zorgen, haar fundamentele waarden moet kunnen bevorderen en verdedigen, haar deel van de verantwoordelijkheid voor wereldvrede op zich moet kunnen nemen, een doeltreffende rol moet kunnen spelen bij het voorkomen en beheersen van regionale crises in haar wijde omgeving, moet kunnen bijdragen tot de oplossing van deze crises en zichzelf moet kunnen beschermen tegen de negatieve gevolgen ervan;

| 4. | is tevens verheugd over het verslag van de hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter van de Commissie over het GVDB, waarin een aantal belemmeringen onder de aandacht worden gebracht waarmee het GVDB te kampen heeft; betreurt echter dat hierin niet meer concrete maatregelen worden voorgesteld om de leemten van het GVDB op te vullen; |
| --- | --- |

4.

is tevens verheugd over het verslag van de hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter van de Commissie over het GVDB, waarin een aantal belemmeringen onder de aandacht worden gebracht waarmee het GVDB te kampen heeft; betreurt echter dat hierin niet meer concrete maatregelen worden voorgesteld om de leemten van het GVDB op te vullen;

| 5. | hoopt dat er tijdens de top van december essentiële besluiten genomen zullen worden en brengt daartoe dit verslag met zijn eigen aanbevelingen in, waarin wordt voortgebouwd op de relevante standpunten die het Parlement in het recente verleden heeft ingenomen en veel aandacht wordt besteed aan het lopende debat over de drie voornaamste kwesties (clusters), die door de Europese Raad van december 2012 zijn vastgesteld; |
| --- | --- |

5.

hoopt dat er tijdens de top van december essentiële besluiten genomen zullen worden en brengt daartoe dit verslag met zijn eigen aanbevelingen in, waarin wordt voortgebouwd op de relevante standpunten die het Parlement in het recente verleden heeft ingenomen en veel aandacht wordt besteed aan het lopende debat over de drie voornaamste kwesties (clusters), die door de Europese Raad van december 2012 zijn vastgesteld;

Het potentieel van de verdragen aanboren

| 6. | merkt op dat met het Verdrag van Lissabon op het vlak van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) verschillende nieuwe instrumenten zijn ingevoerd, die nog niet in de praktijk zijn gebracht; |
| --- | --- |

6.

merkt op dat met het Verdrag van Lissabon op het vlak van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) verschillende nieuwe instrumenten zijn ingevoerd, die nog niet in de praktijk zijn gebracht;

| 7. | benadrukt in dit verband de mogelijkheid om een permanente gestructureerde samenwerking (PESCO) tussen lidstaten in het leven te roepen (artikel 46, lid 6, VEU), om de instrumenten en de militaire plannings- en uitvoeringscapaciteiten van het GVDB met name aan die groep lidstaten toe te vertrouwen (artikel 42, lid 5, en artikel 44, lid 1, VEU) en om een startfonds vast te stellen voor de voorbereiding van missies die niet ten laste komen van de begroting van de Unie (artikel 41, lid 3, VEU) en geen onderdeel vormen van het Athena-mechanisme; verzoekt de voorzitter van de Europese Raad en de hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter dan ook om dit startfonds op te zetten; benadrukt in dit verband dat GVDB-kwesties moeten worden geïntegreerd in de EU-beleidsdomeinen die in diverse opzichten een impact hebben op veiligheid en defensie of bijdragen aan het GVDB, zoals ontwikkeling en mensenrechten, industrieel onderzoek en innovatie, de interne markt, internationale handel en ruimtebeleid en meer, om de lidstaten te steunen die zich inzetten voor een verdere versterking van het GVDB; |
| --- | --- |

7.

benadrukt in dit verband de mogelijkheid om een permanente gestructureerde samenwerking (PESCO) tussen lidstaten in het leven te roepen (artikel 46, lid 6, VEU), om de instrumenten en de militaire plannings- en uitvoeringscapaciteiten van het GVDB met name aan die groep lidstaten toe te vertrouwen (artikel 42, lid 5, en artikel 44, lid 1, VEU) en om een startfonds vast te stellen voor de voorbereiding van missies die niet ten laste komen van de begroting van de Unie (artikel 41, lid 3, VEU) en geen onderdeel vormen van het Athena-mechanisme; verzoekt de voorzitter van de Europese Raad en de hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter dan ook om dit startfonds op te zetten; benadrukt in dit verband dat GVDB-kwesties moeten worden geïntegreerd in de EU-beleidsdomeinen die in diverse opzichten een impact hebben op veiligheid en defensie of bijdragen aan het GVDB, zoals ontwikkeling en mensenrechten, industrieel onderzoek en innovatie, de interne markt, internationale handel en ruimtebeleid en meer, om de lidstaten te steunen die zich inzetten voor een verdere versterking van het GVDB;

| 8. | benadrukt het belang van de gezamenlijk overeengekomen bepalingen voor de ontwikkeling van het GVDB, en roept de Europese Raad op een serieuze discussie te voeren over de coherente tenuitvoerlegging ervan; roept de voorzitter van de Europese Raad, de voorzitter van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter (HV/VV) op een actieve rol te spelen in dit proces; |
| --- | --- |

8.

benadrukt het belang van de gezamenlijk overeengekomen bepalingen voor de ontwikkeling van het GVDB, en roept de Europese Raad op een serieuze discussie te voeren over de coherente tenuitvoerlegging ervan; roept de voorzitter van de Europese Raad, de voorzitter van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter (HV/VV) op een actieve rol te spelen in dit proces;

Eerste cluster: het verbeteren van de doeltreffendheid, de zichtbaarheid en het effect van het GVDB

| 9. | wijst erop dat volgens de Verdragen de Unie als doel heeft de vrede, haar waarden en het welzijn van haar volkeren te bevorderen (artikel 3 VEU) en dat het internationaal optreden van de Unie gericht is op de consolidering en ondersteuning van de democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten, de voorkoming van conflicten en versterking van de internationale veiligheid, overeenkomstig de doelstellingen en de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties, de beginselen van de Slotakte van Helsinki en de doelstellingen van het Handvest van Parijs, met inbegrip van de doelstellingen betreffende de buitengrenzen (artikel 21 VEU); is ervan overtuigd dat het GVDB bijdraagt tot deze doelstellingen, en benadrukt dat het moet worden verbeterd; |
| --- | --- |

9.

wijst erop dat volgens de Verdragen de Unie als doel heeft de vrede, haar waarden en het welzijn van haar volkeren te bevorderen (artikel 3 VEU) en dat het internationaal optreden van de Unie gericht is op de consolidering en ondersteuning van de democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten, de voorkoming van conflicten en versterking van de internationale veiligheid, overeenkomstig de doelstellingen en de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties, de beginselen van de Slotakte van Helsinki en de doelstellingen van het Handvest van Parijs, met inbegrip van de doelstellingen betreffende de buitengrenzen (artikel 21 VEU); is ervan overtuigd dat het GVDB bijdraagt tot deze doelstellingen, en benadrukt dat het moet worden verbeterd;

| 10. | benadrukt dat de belangrijkste kwaliteit van de Europese Unie de beschikbaarheid is van verschillende beleidsdomeinen en instrumenten, die worden gecombineerd via de „alomvattende aanpak”, en dat op alle niveaus betere resultaten kunnen worden behaald door het GVDB beter te integreren in deze benadering; is in dit verband verheugd over de beoordeling van de organisatie en het functioneren van de EDEO, die de HV/VV in juli 2013 heeft gepubliceerd, waarin de coördinatieproblemen en de problemen met betrekking tot de snelheid en doeltreffendheid van de besluitvorming op het vlak van het GVDB worden erkend; kijkt uit naar de specifieke besluiten die tijdens de top in december zullen worden genomen en verwacht dat de verdere integratie van het GVDB grondig wordt geanalyseerd in de volgende gezamenlijke mededeling van de HV/VV en de Commissie over de tenuitvoerlegging van de alomvattende aanpak; |
| --- | --- |

10.

benadrukt dat de belangrijkste kwaliteit van de Europese Unie de beschikbaarheid is van verschillende beleidsdomeinen en instrumenten, die worden gecombineerd via de „alomvattende aanpak”, en dat op alle niveaus betere resultaten kunnen worden behaald door het GVDB beter te integreren in deze benadering; is in dit verband verheugd over de beoordeling van de organisatie en het functioneren van de EDEO, die de HV/VV in juli 2013 heeft gepubliceerd, waarin de coördinatieproblemen en de problemen met betrekking tot de snelheid en doeltreffendheid van de besluitvorming op het vlak van het GVDB worden erkend; kijkt uit naar de specifieke besluiten die tijdens de top in december zullen worden genomen en verwacht dat de verdere integratie van het GVDB grondig wordt geanalyseerd in de volgende gezamenlijke mededeling van de HV/VV en de Commissie over de tenuitvoerlegging van de alomvattende aanpak;

| 11. | herhaalt zijn overtuiging dat de EU de Europese veiligheidsstrategie van 2003, die in 2008 werd aangevuld maar waarvan bepaalde elementen geldig blijven, moet herzien en aanvullen, door rekening te houden met recente ontwikkelingen en een nieuwe reeks veiligheidsuitdagingen en -risico's, door haar strategische belangen, doelstellingen en prioriteiten te herdefiniëren met een grotere nadruk op de bescherming van haar burgers, de verdediging van kritieke infrastructuur en de buurlanden, alsmede door de verschillende regionale en thematische substrategieën op elkaar af te stemmen; gelooft dat een dergelijke oefening zal leiden tot een duidelijk strategisch kader voor extern optreden van de EU, de consistentie zal verhogen en tegelijkertijd tot een betere communicatie aan de burgers zal leiden over de uitdagingen en risico's waarmee zij in de toekomst zullen worden geconfronteerd; verzoekt de Europese Raad dan ook een debat op poten te zetten over het geschikte strategische kader voor de EU, opdracht te geven aan de HV/VV om voor het einde van 2014 voorstellen hieromtrent te doen en een duurzame opvolging met regelmatige updates, zoals die met name in het kader van de Europese veiligheidsstrategie is vastgelegd, te garanderen; |
| --- | --- |

11.

herhaalt zijn overtuiging dat de EU de Europese veiligheidsstrategie van 2003, die in 2008 werd aangevuld maar waarvan bepaalde elementen geldig blijven, moet herzien en aanvullen, door rekening te houden met recente ontwikkelingen en een nieuwe reeks veiligheidsuitdagingen en -risico's, door haar strategische belangen, doelstellingen en prioriteiten te herdefiniëren met een grotere nadruk op de bescherming van haar burgers, de verdediging van kritieke infrastructuur en de buurlanden, alsmede door de verschillende regionale en thematische substrategieën op elkaar af te stemmen; gelooft dat een dergelijke oefening zal leiden tot een duidelijk strategisch kader voor extern optreden van de EU, de consistentie zal verhogen en tegelijkertijd tot een betere communicatie aan de burgers zal leiden over de uitdagingen en risico's waarmee zij in de toekomst zullen worden geconfronteerd; verzoekt de Europese Raad dan ook een debat op poten te zetten over het geschikte strategische kader voor de EU, opdracht te geven aan de HV/VV om voor het einde van 2014 voorstellen hieromtrent te doen en een duurzame opvolging met regelmatige updates, zoals die met name in het kader van de Europese veiligheidsstrategie is vastgelegd, te garanderen;

| 12. | pleit ervoor dat deze herziening van het strategische kader van de EU de basis zal vormen van een witboek over het veiligheids- en defensiebeleid van de EU, en stelt voor dat de Europese Raad dit proces in gang zet; dringt er verder bij de EU-lidstaten op aan in hun nationale veiligheidsstrategieën, witboeken en besluitvorming op defensiegebied de nodige aandacht te besteden aan de Europese dimensie; verzoekt de HV/VV een gemeenschappelijk model te ontwikkelen voor gelijktijdig uitgevoerde nationale analyses; |
| --- | --- |

12.

pleit ervoor dat deze herziening van het strategische kader van de EU de basis zal vormen van een witboek over het veiligheids- en defensiebeleid van de EU, en stelt voor dat de Europese Raad dit proces in gang zet; dringt er verder bij de EU-lidstaten op aan in hun nationale veiligheidsstrategieën, witboeken en besluitvorming op defensiegebied de nodige aandacht te besteden aan de Europese dimensie; verzoekt de HV/VV een gemeenschappelijk model te ontwikkelen voor gelijktijdig uitgevoerde nationale analyses;

| 13. | wijst erop dat de EU in een positie moet worden gebracht om via crisisbeheersingsoperaties bij te dragen aan de preventie, stabilisatie en oplossing van conflicten; |
| --- | --- |

13.

wijst erop dat de EU in een positie moet worden gebracht om via crisisbeheersingsoperaties bij te dragen aan de preventie, stabilisatie en oplossing van conflicten;

| 14. | gelooft dat door de invoering van clausules inzake wederzijdse verdediging en solidariteit van de Verdragen (artikel 42, lid 7, VEU en artikel 222 VWEU) het gevoel van een gemeenschappelijk lot bij de Europese burgers wordt versterkt; herinnert de lidstaten eraan dat de Unie alleen in een geest van toewijding, wederzijds begrip en werkelijke solidariteit erin kan slagen haar rol in de wereld te vervullen, en daarmee de veiligheid van Europa en zijn burgers kan vergroten; looft daarom de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) voor het gezamenlijk voorstel voor een besluit inzake de regelingen voor de toepassing van de solidariteitsclausule van de Unie, en roept de staatshoofden en regeringsleiders op hun betrokkenheid bij wederzijdse solidariteit opnieuw te bevestigen en een duidelijke praktische interpretatie van beide clausules te geven; |
| --- | --- |

14.

gelooft dat door de invoering van clausules inzake wederzijdse verdediging en solidariteit van de Verdragen (artikel 42, lid 7, VEU en artikel 222 VWEU) het gevoel van een gemeenschappelijk lot bij de Europese burgers wordt versterkt; herinnert de lidstaten eraan dat de Unie alleen in een geest van toewijding, wederzijds begrip en werkelijke solidariteit erin kan slagen haar rol in de wereld te vervullen, en daarmee de veiligheid van Europa en zijn burgers kan vergroten; looft daarom de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) voor het gezamenlijk voorstel voor een besluit inzake de regelingen voor de toepassing van de solidariteitsclausule van de Unie, en roept de staatshoofden en regeringsleiders op hun betrokkenheid bij wederzijdse solidariteit opnieuw te bevestigen en een duidelijke praktische interpretatie van beide clausules te geven;

| 15. | merkt bezorgd op dat het aantal en de timing van GVDB-missies en -operaties, en de ontwikkeling van civiele en vooral militaire middelen en capaciteit voor het GVDB niet aan de vereisten voldoen, gezien de toenemende onzekerheid en instabiliteit in de buurlanden van de EU; betreurt voornamelijk de in het algemeen beperkte omvang van de GVDB-missies met betrekking tot de crises in Libië en Mali, en uit zijn ongenoegen over het gebrek aan flexibiliteit binnen de besluitvormingsprocedures van de Unie, die er de oorzaak van zijn dat slechts met vertraging doeltreffend op crisissituaties kan worden gereageerd, zoals in beide gevallen is gebleken; dringt aan op toezicht op deze situatie en op de instandhouding van de operationele betrokkenheid in Oost-Europa en de zuidelijke Kaukasus, die positieve resultaten heeft geboekt; roept op tot meer ambitie en serieuze inspanningen om de opzet van toekomstige GVDB-missies en -operaties op basis van de opgedane ervaring te verbeteren en gepaste exitstrategieën te ontwikkelen; verzoekt de HV/VV sturing te geven aan dit proces, en is in dit verband ingenomen met haar verslag dat was gepubliceerd op 15 oktober 2013 als een belangrijke stap om het GVDB doeltreffender en proactiever te maken; |
| --- | --- |

15.

merkt bezorgd op dat het aantal en de timing van GVDB-missies en -operaties, en de ontwikkeling van civiele en vooral militaire middelen en capaciteit voor het GVDB niet aan de vereisten voldoen, gezien de toenemende onzekerheid en instabiliteit in de buurlanden van de EU; betreurt voornamelijk de in het algemeen beperkte omvang van de GVDB-missies met betrekking tot de crises in Libië en Mali, en uit zijn ongenoegen over het gebrek aan flexibiliteit binnen de besluitvormingsprocedures van de Unie, die er de oorzaak van zijn dat slechts met vertraging doeltreffend op crisissituaties kan worden gereageerd, zoals in beide gevallen is gebleken; dringt aan op toezicht op deze situatie en op de instandhouding van de operationele betrokkenheid in Oost-Europa en de zuidelijke Kaukasus, die positieve resultaten heeft geboekt; roept op tot meer ambitie en serieuze inspanningen om de opzet van toekomstige GVDB-missies en -operaties op basis van de opgedane ervaring te verbeteren en gepaste exitstrategieën te ontwikkelen; verzoekt de HV/VV sturing te geven aan dit proces, en is in dit verband ingenomen met haar verslag dat was gepubliceerd op 15 oktober 2013 als een belangrijke stap om het GVDB doeltreffender en proactiever te maken;

| 16. | benadrukt dat de zichtbaarheid van de Europees crisisbeheersing moet worden verbeterd en dat alle inspanningen onder het GVDB moeten worden geplaatst, waarbij in voorkomend geval gebruik kan worden gemaakt van de bepalingen van artikel 44 VEU voor een besluit van de Raad om de uitvoering van een missie toe te vertrouwen aan een groep lidstaten die dat willen en die over de nodige capaciteiten voor een dergelijke missie beschikken; |
| --- | --- |

16.

benadrukt dat de zichtbaarheid van de Europees crisisbeheersing moet worden verbeterd en dat alle inspanningen onder het GVDB moeten worden geplaatst, waarbij in voorkomend geval gebruik kan worden gemaakt van de bepalingen van artikel 44 VEU voor een besluit van de Raad om de uitvoering van een missie toe te vertrouwen aan een groep lidstaten die dat willen en die over de nodige capaciteiten voor een dergelijke missie beschikken;

| 17. | uit op basis van ervaringen in het recente verleden zijn bezorgdheid over het feit dat de alomvattende aanpak van de crisisbeheersing zijn volledige potentieel nog niet heeft bereikt; is van mening dat missies en operaties meer betekenis hebben als zij deel uitmaken van een regionale strategie, zoals blijkt uit het positieve voorbeeld van de Hoorn van Afrika; neemt kennis van de „Voorstellen voor crisisbeheersingsprocedures voor GVDB-crisisbeheersingsoperaties”, die op 18 juni 2013 door de lidstaten zijn goedgekeurd; |
| --- | --- |

17.

uit op basis van ervaringen in het recente verleden zijn bezorgdheid over het feit dat de alomvattende aanpak van de crisisbeheersing zijn volledige potentieel nog niet heeft bereikt; is van mening dat missies en operaties meer betekenis hebben als zij deel uitmaken van een regionale strategie, zoals blijkt uit het positieve voorbeeld van de Hoorn van Afrika; neemt kennis van de „Voorstellen voor crisisbeheersingsprocedures voor GVDB-crisisbeheersingsoperaties”, die op 18 juni 2013 door de lidstaten zijn goedgekeurd;

| 18. | pleit ervoor dat de functionele problemen van de civiele GVDB-missies, met name met betrekking tot de snelheid van de inzetbaarheid en het aannemen van personeel, worden aangepakt door het wettelijke en financiële kader ervan te herzien, dat vaak het besluitvormingsproces bemoeilijkt en tot vertragingen leidt; pleit ervoor om het aantal gekwalificeerde en politiek onafhankelijke strategische planners, dat te laag is in vergelijking met het aantal missies, te verhogen; verzoekt de lidstaten daarnaast om een „civiel reservekorps” te creëren dat, indien nodig, snel kan worden ingezet, en verheugt zich in dit verband over de recent opgerichte permanente GVDB-opslag; |
| --- | --- |

18.

pleit ervoor dat de functionele problemen van de civiele GVDB-missies, met name met betrekking tot de snelheid van de inzetbaarheid en het aannemen van personeel, worden aangepakt door het wettelijke en financiële kader ervan te herzien, dat vaak het besluitvormingsproces bemoeilijkt en tot vertragingen leidt; pleit ervoor om het aantal gekwalificeerde en politiek onafhankelijke strategische planners, dat te laag is in vergelijking met het aantal missies, te verhogen; verzoekt de lidstaten daarnaast om een „civiel reservekorps” te creëren dat, indien nodig, snel kan worden ingezet, en verheugt zich in dit verband over de recent opgerichte permanente GVDB-opslag;

| 19. | herinnert aan zijn resolutie van 2001 waarin werd aangedrongen op de oprichting van een Europees Civiel Vredeskorps; is verheugd over de recente inspanningen om een Europees vrijwilligerskorps voor humanitaire hulpverlening in het leven te roepen bij de Commissie, en om een pool van deskundigen op het gebied van bemiddeling, dialoog en verzoening op te zetten bij de Europese Dienst voor extern optreden; is tevens verheugd over de totstandkoming en de voortzetting van het tussen de Dienst voor extern optreden en relevante maatschappelijke organisaties gesloten partnerschap voor vredesopbouw; |
| --- | --- |

19.

herinnert aan zijn resolutie van 2001 waarin werd aangedrongen op de oprichting van een Europees Civiel Vredeskorps; is verheugd over de recente inspanningen om een Europees vrijwilligerskorps voor humanitaire hulpverlening in het leven te roepen bij de Commissie, en om een pool van deskundigen op het gebied van bemiddeling, dialoog en verzoening op te zetten bij de Europese Dienst voor extern optreden; is tevens verheugd over de totstandkoming en de voortzetting van het tussen de Dienst voor extern optreden en relevante maatschappelijke organisaties gesloten partnerschap voor vredesopbouw;

| 20. | onderstreept de belangrijke rol van bemiddeling en dialoog bij de vreedzame preventie en oplossing van conflicten; prijst de EDEO voor de vorderingen die zijn gemaakt bij de versterking van zijn bemiddelingscapaciteiten, en spreekt nogmaals zijn steun uit voor een verdere versterking van de Europese capaciteiten op dit gebied; meent dat uit de succesvolle deelname van het Parlement aan bemiddelingsprocessen is gebleken dat Parlementsleden een belangrijke rol kunnen spelen bij de ondersteuning van bemiddelings- en dialoogprocessen, en is voornemens zijn inspanningen op dit gebied verder op te voeren; |
| --- | --- |

20.

onderstreept de belangrijke rol van bemiddeling en dialoog bij de vreedzame preventie en oplossing van conflicten; prijst de EDEO voor de vorderingen die zijn gemaakt bij de versterking van zijn bemiddelingscapaciteiten, en spreekt nogmaals zijn steun uit voor een verdere versterking van de Europese capaciteiten op dit gebied; meent dat uit de succesvolle deelname van het Parlement aan bemiddelingsprocessen is gebleken dat Parlementsleden een belangrijke rol kunnen spelen bij de ondersteuning van bemiddelings- en dialoogprocessen, en is voornemens zijn inspanningen op dit gebied verder op te voeren;

| 21. | stelt voor om mensenrechten- en genderadviseurs aan te stellen bij alle GVDB-missies en pleit voor de uitwisseling van goede praktijken tussen GVDB-missies om ervoor te zorgen dat ten volle rekening wordt gehouden met mensenrechtenkwesties en dat vrouwen volledig worden beschermd en betrokken bij de oplossing van conflicten en in postconflictsituaties; verzoekt de Raad en de EDEO verdere stappen te ondernemen om rekening te houden met genderaspecten bij de planning van personeel voor GVDB-missies; |
| --- | --- |

21.

stelt voor om mensenrechten- en genderadviseurs aan te stellen bij alle GVDB-missies en pleit voor de uitwisseling van goede praktijken tussen GVDB-missies om ervoor te zorgen dat ten volle rekening wordt gehouden met mensenrechtenkwesties en dat vrouwen volledig worden beschermd en betrokken bij de oplossing van conflicten en in postconflictsituaties; verzoekt de Raad en de EDEO verdere stappen te ondernemen om rekening te houden met genderaspecten bij de planning van personeel voor GVDB-missies;

| 22. | benadrukt dat succesvolle militaire operaties een duidelijke bevel- en controlefunctie vereisen; herhaalt daarom zijn oproep om een permanent militair operationeel hoofdkwartier op te richten; neemt met spijt kennis van de gebrekkige vooruitgang hiervan en de sterke weerstand van sommige lidstaten; benadrukt verder dat voor een doeltreffend GVDB geschikte systemen voor vroegtijdige waarschuwing en ondersteuning bij het inlichtingenwerk noodzakelijk zijn; is daarom van mening dat dit hoofdkwartier afdelingen voor de vergaring van inlichtingen en voor vroegtijdige waarschuwing/inschatting van situaties moet hebben; |
| --- | --- |

22.

benadrukt dat succesvolle militaire operaties een duidelijke bevel- en controlefunctie vereisen; herhaalt daarom zijn oproep om een permanent militair operationeel hoofdkwartier op te richten; neemt met spijt kennis van de gebrekkige vooruitgang hiervan en de sterke weerstand van sommige lidstaten; benadrukt verder dat voor een doeltreffend GVDB geschikte systemen voor vroegtijdige waarschuwing en ondersteuning bij het inlichtingenwerk noodzakelijk zijn; is daarom van mening dat dit hoofdkwartier afdelingen voor de vergaring van inlichtingen en voor vroegtijdige waarschuwing/inschatting van situaties moet hebben;

| 23. | bevestigt zijn steun voor een tijdelijke oplossing en vestigt de aandacht op zijn voorstel om het statuut van het momenteel actieve operatiecentrum voor de Hoorn van Afrika te verbeteren en om steun te verlenen aan de militaire planning en de coördinatie tussen de actoren in het veld; verzoekt de HV/VV om binnen de beperkingen van de huidige omvang en infrastructuur deze optie te ontwikkelen teneinde het gebruik van de bestaande middelen te optimaliseren, en om de haalbaarheid te onderzoeken van de uitbreiding van het geografische toepassingsgebied naar andere belangrijke gebieden; is van mening dat dit orgaan rechtsbevoegdheid moet hebben en de rol toebedeeld moet krijgen om aanbestedingen te coördineren tussen Brussel en de verschillende missiehoofdkwartieren door gebruik te maken van schaalvoordelen om de besparingen te maximaliseren; |
| --- | --- |

23.

bevestigt zijn steun voor een tijdelijke oplossing en vestigt de aandacht op zijn voorstel om het statuut van het momenteel actieve operatiecentrum voor de Hoorn van Afrika te verbeteren en om steun te verlenen aan de militaire planning en de coördinatie tussen de actoren in het veld; verzoekt de HV/VV om binnen de beperkingen van de huidige omvang en infrastructuur deze optie te ontwikkelen teneinde het gebruik van de bestaande middelen te optimaliseren, en om de haalbaarheid te onderzoeken van de uitbreiding van het geografische toepassingsgebied naar andere belangrijke gebieden; is van mening dat dit orgaan rechtsbevoegdheid moet hebben en de rol toebedeeld moet krijgen om aanbestedingen te coördineren tussen Brussel en de verschillende missiehoofdkwartieren door gebruik te maken van schaalvoordelen om de besparingen te maximaliseren;

| 24. | merkt op dat de EU-gevechtstroepen nog nooit zijn ingezet, en is van mening dat hun bestaan steeds moeilijker te rechtvaardigen zal zijn; benadrukt dat zij een belangrijk instrument vormen voor de tijdige opbouw van de troepenmacht, opleiding en een goede reactiesnelheid; is verheugd over het besluit om deze kwestie tijdens de top in december aan te kaarten; is ervan overtuigd dat de EU moet beschikken over vaste gevechtstroepen in hoge staat van paraatheid met componenten van de land-, lucht-, zeemacht, cyberdefensie en speciale troepen die een hoog ambitieniveau hebben; onderstreept het feit dat EU-gevechtstroepen ingezet moeten kunnen worden voor alle soorten crises, zo ook bij door het klimaat veroorzaakte humanitaire rampen; is voorstander van een meer flexibele en doelgerichte aanpak om de reactie op en de aanpasbaarheid aan verschillende crisissituaties te verhogen en de modulariteit te verbeteren teneinde de hiaten tijdens de beginfases van GVDB-operaties te dichten zonder de operationele capaciteit van de gevechtstroepen in hun geheel in het gedrang te brengen; |
| --- | --- |

24.

merkt op dat de EU-gevechtstroepen nog nooit zijn ingezet, en is van mening dat hun bestaan steeds moeilijker te rechtvaardigen zal zijn; benadrukt dat zij een belangrijk instrument vormen voor de tijdige opbouw van de troepenmacht, opleiding en een goede reactiesnelheid; is verheugd over het besluit om deze kwestie tijdens de top in december aan te kaarten; is ervan overtuigd dat de EU moet beschikken over vaste gevechtstroepen in hoge staat van paraatheid met componenten van de land-, lucht-, zeemacht, cyberdefensie en speciale troepen die een hoog ambitieniveau hebben; onderstreept het feit dat EU-gevechtstroepen ingezet moeten kunnen worden voor alle soorten crises, zo ook bij door het klimaat veroorzaakte humanitaire rampen; is voorstander van een meer flexibele en doelgerichte aanpak om de reactie op en de aanpasbaarheid aan verschillende crisissituaties te verhogen en de modulariteit te verbeteren teneinde de hiaten tijdens de beginfases van GVDB-operaties te dichten zonder de operationele capaciteit van de gevechtstroepen in hun geheel in het gedrang te brengen;

| 25. | benadrukt dat grotere inspanningen nodig zijn om initiatieven als het Eurocorps en de Europese Groep van Luchtmachten op EU-niveau te integreren; |
| --- | --- |

25.

benadrukt dat grotere inspanningen nodig zijn om initiatieven als het Eurocorps en de Europese Groep van Luchtmachten op EU-niveau te integreren;

| 26. | bevestigt dat het bestaande financiële systeem („kosten worden gedragen waar ze worden gemaakt”) een groot probleem vormt voor het GVDB en vertragingen of de complete blokkering van de besluitvorming veroorzaakt, in het bijzonder over de snelle inzet van gevechtstroepen; raadt de lidstaten aan overeenstemming te bereiken over een EU-financieringsmechanisme op basis van de verdeling van de lasten voor het gebruik van gevechtstroepen onder EU-vlag teneinde hun een realistische toekomst te bieden; pleit er tevens voor dat de EDEO — om redenen van consistentie en doeltreffendheid — de controle krijgt over de financiële instrumenten ten aanzien van de door de dienst geplande en uitgevoerde crisisbeheersingsmaatregelen; verwacht dat de HV/VV en de geïnteresseerde lidstaten hierover concrete voorstellen doen; |
| --- | --- |

26.

bevestigt dat het bestaande financiële systeem („kosten worden gedragen waar ze worden gemaakt”) een groot probleem vormt voor het GVDB en vertragingen of de complete blokkering van de besluitvorming veroorzaakt, in het bijzonder over de snelle inzet van gevechtstroepen; raadt de lidstaten aan overeenstemming te bereiken over een EU-financieringsmechanisme op basis van de verdeling van de lasten voor het gebruik van gevechtstroepen onder EU-vlag teneinde hun een realistische toekomst te bieden; pleit er tevens voor dat de EDEO — om redenen van consistentie en doeltreffendheid — de controle krijgt over de financiële instrumenten ten aanzien van de door de dienst geplande en uitgevoerde crisisbeheersingsmaatregelen; verwacht dat de HV/VV en de geïnteresseerde lidstaten hierover concrete voorstellen doen;

| 27. | uit daarnaast zijn bezorgdheid over het feit dat de economische en schuldencrisis een impact kunnen hebben op de bereidheid van de EU-lidstaten om een bijdrage te leveren aan GVDB-missies en -operaties, in het bijzonder die met militaire en defensie-implicaties; roept daarom op de toepassing van het Athena-mechanisme uit te breiden en het startfonds (artikel 41, lid 3, VEU) te gebruiken om de snelle financiering van dringende taken te garanderen; benadrukt evenwel dat zelfs als een nieuwe impuls voor het GVDB noodzakelijk mocht blijken, deze in overeenstemming moet zijn met de budgettaire beperkingen; |
| --- | --- |

27.

uit daarnaast zijn bezorgdheid over het feit dat de economische en schuldencrisis een impact kunnen hebben op de bereidheid van de EU-lidstaten om een bijdrage te leveren aan GVDB-missies en -operaties, in het bijzonder die met militaire en defensie-implicaties; roept daarom op de toepassing van het Athena-mechanisme uit te breiden en het startfonds (artikel 41, lid 3, VEU) te gebruiken om de snelle financiering van dringende taken te garanderen; benadrukt evenwel dat zelfs als een nieuwe impuls voor het GVDB noodzakelijk mocht blijken, deze in overeenstemming moet zijn met de budgettaire beperkingen;

| 28. | verzoekt de lidstaten de door de PESCO geboden mogelijkheden te benutten en te beginnen met de uitvoering van deze bepaling van het Verdrag om de heersende „GVDB-moeheid” aan te pakken en de militaire samenwerking en integratie te verdiepen; roept de Europese Raad op duidelijke richtsnoeren voor de uitvoering ervan te geven, en verzoekt de niet-geïnteresseerde lidstaten zich constructief op te stellen; benadrukt dat het mogelijk moet blijven later aan te sluiten om de nodige flexibiliteit te waarborgen en te voorkomen dat er een Europa van twee snelheden ontstaat; |
| --- | --- |

28.

verzoekt de lidstaten de door de PESCO geboden mogelijkheden te benutten en te beginnen met de uitvoering van deze bepaling van het Verdrag om de heersende „GVDB-moeheid” aan te pakken en de militaire samenwerking en integratie te verdiepen; roept de Europese Raad op duidelijke richtsnoeren voor de uitvoering ervan te geven, en verzoekt de niet-geïnteresseerde lidstaten zich constructief op te stellen; benadrukt dat het mogelijk moet blijven later aan te sluiten om de nodige flexibiliteit te waarborgen en te voorkomen dat er een Europa van twee snelheden ontstaat;

| 29. | wijst erop dat de EU een vitaal belang heeft bij veilige en open zeeën die de vrije doorgang van handel en het vreedzaam, legaal en duurzaam gebruik van de rijkdommen van de oceanen mogelijk maken; benadrukt dat de EU een extern maritiem beleid moet ontwikkelen dat gericht is op de bescherming en het behoud van kritieke infrastructuur, open zeevaartroutes en natuurlijke hulpbronnen, en waarin de nadruk komt te liggen op de vreedzame oplossing van conflicten binnen het kader van het internationaal recht en in overeenstemming met de bepalingen van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee; ziet uit naar de vaststelling van de maritieme veiligheidsstrategie van de EU, overeenkomstig de conclusies van de Raad van april 2010, en pleit voor de ontwikkeling van een specifiek uitvoeringsplan; wijst erop dat de integratie van maritiem toezicht in verschillende sectoren en grenzen al een sectoroverschrijdend instrument van het geïntegreerde maritieme beleid van de EU (GMB) vormt; benadrukt dat het project voor een gemeenschappelijke gegevensuitwisselingsstructuur spoedig moet worden uitgevoerd en dat tussen het GMB en het GVDB een „brug” moet worden gebouwd om de onderlinge uitwisseling van informatie te verbeteren; |
| --- | --- |

29.

wijst erop dat de EU een vitaal belang heeft bij veilige en open zeeën die de vrije doorgang van handel en het vreedzaam, legaal en duurzaam gebruik van de rijkdommen van de oceanen mogelijk maken; benadrukt dat de EU een extern maritiem beleid moet ontwikkelen dat gericht is op de bescherming en het behoud van kritieke infrastructuur, open zeevaartroutes en natuurlijke hulpbronnen, en waarin de nadruk komt te liggen op de vreedzame oplossing van conflicten binnen het kader van het internationaal recht en in overeenstemming met de bepalingen van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee; ziet uit naar de vaststelling van de maritieme veiligheidsstrategie van de EU, overeenkomstig de conclusies van de Raad van april 2010, en pleit voor de ontwikkeling van een specifiek uitvoeringsplan; wijst erop dat de integratie van maritiem toezicht in verschillende sectoren en grenzen al een sectoroverschrijdend instrument van het geïntegreerde maritieme beleid van de EU (GMB) vormt; benadrukt dat het project voor een gemeenschappelijke gegevensuitwisselingsstructuur spoedig moet worden uitgevoerd en dat tussen het GMB en het GVDB een „brug” moet worden gebouwd om de onderlinge uitwisseling van informatie te verbeteren;

| 30. | onderstreept dat de militarisering van regio's als het Noordpoolgebied moet worden voorkomen en benadrukt dat conflicten met vreedzame middelen, waaronder handelsinstrumenten, moeten worden opgelost; |
| --- | --- |

30.

onderstreept dat de militarisering van regio's als het Noordpoolgebied moet worden voorkomen en benadrukt dat conflicten met vreedzame middelen, waaronder handelsinstrumenten, moeten worden opgelost;

| 31. | verzoekt de Europese Raad opnieuw het belang van de ruimtevaart te bevestigen, die het fundament vormt voor de strategische autonomie van de EU en de lidstaten en het potentieel om een autonome toegang tot de ruimte te krijgen door lanceersystemen en satellieten te ontwikkelen; herhaalt dat het zowel voor civiele als militaire GVDB-missies en operaties belangrijk is precieze inlichtingen te vergaren; benadrukt in het bijzonder de rol van ruimtegebaseerde middelen voor conflictpreventie en crisisbeheersing voor, tijdens en na een crisis; verzoekt de Commissie een specifiek beleid te ontwikkelen om de ontwikkeling van multifunctionele ruimtemiddelen te ondersteunen; |
| --- | --- |

31.

verzoekt de Europese Raad opnieuw het belang van de ruimtevaart te bevestigen, die het fundament vormt voor de strategische autonomie van de EU en de lidstaten en het potentieel om een autonome toegang tot de ruimte te krijgen door lanceersystemen en satellieten te ontwikkelen; herhaalt dat het zowel voor civiele als militaire GVDB-missies en operaties belangrijk is precieze inlichtingen te vergaren; benadrukt in het bijzonder de rol van ruimtegebaseerde middelen voor conflictpreventie en crisisbeheersing voor, tijdens en na een crisis; verzoekt de Commissie een specifiek beleid te ontwikkelen om de ontwikkeling van multifunctionele ruimtemiddelen te ondersteunen;

| 32. | wijst er nogmaals op dat de bestrijding van bedreigingen van de cyberveiligheid steeds belangrijker wordt; verzoekt de Europese Raad richtsnoeren te ontwikkelen voor de uitvoering van de EU-cyberveiligheidsstrategie en concrete maatregelen te nemen voor de bescherming van cyberinfrastructuur en voor investeringen ter verbetering van de samenwerking in de hele EU op het vlak van crisisbeheersingsprocedures, cyberoefeningen, -opleiding en -onderwijs; verzoekt de Commissie en de HV/VV erop toe te zien dat het beleid inzake cyberveiligheid op sectoroverschrijdende wijze wordt vastgesteld om de nodige samenhang tot stand te brengen tussen het interne en het externe veiligheidsbeleid van de EU, en roept alle lidstaten op hun nationale cyberveiligheidsstrategie uit te werken of te voltooien en naar een sterkere synchronisatie op Unieniveau te streven; |
| --- | --- |

32.

wijst er nogmaals op dat de bestrijding van bedreigingen van de cyberveiligheid steeds belangrijker wordt; verzoekt de Europese Raad richtsnoeren te ontwikkelen voor de uitvoering van de EU-cyberveiligheidsstrategie en concrete maatregelen te nemen voor de bescherming van cyberinfrastructuur en voor investeringen ter verbetering van de samenwerking in de hele EU op het vlak van crisisbeheersingsprocedures, cyberoefeningen, -opleiding en -onderwijs; verzoekt de Commissie en de HV/VV erop toe te zien dat het beleid inzake cyberveiligheid op sectoroverschrijdende wijze wordt vastgesteld om de nodige samenhang tot stand te brengen tussen het interne en het externe veiligheidsbeleid van de EU, en roept alle lidstaten op hun nationale cyberveiligheidsstrategie uit te werken of te voltooien en naar een sterkere synchronisatie op Unieniveau te streven;

| 33. | verzoekt de Europese Raad opnieuw het belang te bevestigen van de Europese energievoorziening en een gediversifieerde en duurzame toegang tot energiehulpbronnen; constateert dat sommige lidstaten niet in staat zijn hun energievoorziening te diversifiëren en daarom in toenemende mate kwetsbaar worden; spreekt in dit verband zijn nadrukkelijke steun uit voor de samenwerkingsinspanningen van lidstaten in crisissituaties; benadrukt dat de clausule inzake wederzijdse verdediging en/of solidariteit dient te worden geactiveerd door de bescherming van kritieke infrastructuur in Europa; merkt tevens op dat de operatie Atalanta ook nu al instaat voor energiezekerheid door de strijd aan te binden met de piraten die sinds 2008 een aantal olietankers hebben gekaapt; gelooft daarom dat deze aspecten deel moeten uitmaken van de noodzakelijke strategische aanpak; benadrukt in dit verband dat energievoorziening een cruciale factor is voor succesvolle GVDB-missies en -operaties; |
| --- | --- |

33.

verzoekt de Europese Raad opnieuw het belang te bevestigen van de Europese energievoorziening en een gediversifieerde en duurzame toegang tot energiehulpbronnen; constateert dat sommige lidstaten niet in staat zijn hun energievoorziening te diversifiëren en daarom in toenemende mate kwetsbaar worden; spreekt in dit verband zijn nadrukkelijke steun uit voor de samenwerkingsinspanningen van lidstaten in crisissituaties; benadrukt dat de clausule inzake wederzijdse verdediging en/of solidariteit dient te worden geactiveerd door de bescherming van kritieke infrastructuur in Europa; merkt tevens op dat de operatie Atalanta ook nu al instaat voor energiezekerheid door de strijd aan te binden met de piraten die sinds 2008 een aantal olietankers hebben gekaapt; gelooft daarom dat deze aspecten deel moeten uitmaken van de noodzakelijke strategische aanpak; benadrukt in dit verband dat energievoorziening een cruciale factor is voor succesvolle GVDB-missies en -operaties;

| 34. | beklemtoont het belang van energie-efficiëntie op het gebied van defensie en benadrukt dat het effect van het energieverbruik op de defensiebegroting en de militaire effectiviteit moet worden beoordeeld en dat er een alomvattende energie-efficiëntiestrategie voor de strijdkrachten moet worden ontwikkeld; |
| --- | --- |

34.

beklemtoont het belang van energie-efficiëntie op het gebied van defensie en benadrukt dat het effect van het energieverbruik op de defensiebegroting en de militaire effectiviteit moet worden beoordeeld en dat er een alomvattende energie-efficiëntiestrategie voor de strijdkrachten moet worden ontwikkeld;

| 35. | onderstreept dat het voor de EU belangrijk is partnerschappen verder te ontwikkelen en haar veiligheidsdialoog met de VN, regionale organisaties en relevante spelers te verdiepen, onder andere met de landen van het Oostelijk Partnerschap en het Zuidelijk Nabuurschap; |
| --- | --- |

35.

onderstreept dat het voor de EU belangrijk is partnerschappen verder te ontwikkelen en haar veiligheidsdialoog met de VN, regionale organisaties en relevante spelers te verdiepen, onder andere met de landen van het Oostelijk Partnerschap en het Zuidelijk Nabuurschap;

| 36. | wijst erop dat de EU in gesprek moet blijven met de VN, de Afrikaanse Unie, de OVSE en ASEAN om analyses uit te wisselen en samen te werken en zo de uitdagingen van het milieubeleid en de klimaatverandering en de gevolgen hiervan op het vlak van veiligheid aan te pakken; onderstreept dat preventieve actie nodig is en dringt er bij de EU op aan vroegtijdige waarschuwingscapaciteiten te ontwikkelen en te verbeteren; |
| --- | --- |

36.

wijst erop dat de EU in gesprek moet blijven met de VN, de Afrikaanse Unie, de OVSE en ASEAN om analyses uit te wisselen en samen te werken en zo de uitdagingen van het milieubeleid en de klimaatverandering en de gevolgen hiervan op het vlak van veiligheid aan te pakken; onderstreept dat preventieve actie nodig is en dringt er bij de EU op aan vroegtijdige waarschuwingscapaciteiten te ontwikkelen en te verbeteren;

| 37. | roept op tot een sterkere samenwerking tussen de EU- en NAVO-structuren via een aanvullende aanpak en nauwere coördinatie, om overlappingen tussen de beide partners te helpen vermijden en nieuwe dreigingen doeltreffend het hoofd te bieden; is ervan overtuigd dat een versterking van het GVDB de collectieve veiligheid en trans-Atlantische banden niet schaadt maar juist verbetert; is van mening dat de ontwikkeling van de defensiecapaciteit binnen de EU-context ook de NAVO ten goede komt; neemt kennis van de constructieve samenwerking bij het initiatief inzake bundelen en delen en het Smart Defence-initiatief van de NAVO; is verheugd over de intentie van de Republiek Cyprus om deel te nemen aan het NAVO-programma „Partnerschap voor de Vrede”, dat een kentering teweeg kan brengen, en roept Turkije op een even constructieve houding aan te nemen; dringt erop aan een alomvattend kader voor de samenwerking tussen de EU en de NAVO te ontwikkelen en de politieke dialoog te verdiepen met volledige eerbiediging voor de besluitvorming van elke partij; |
| --- | --- |

37.

roept op tot een sterkere samenwerking tussen de EU- en NAVO-structuren via een aanvullende aanpak en nauwere coördinatie, om overlappingen tussen de beide partners te helpen vermijden en nieuwe dreigingen doeltreffend het hoofd te bieden; is ervan overtuigd dat een versterking van het GVDB de collectieve veiligheid en trans-Atlantische banden niet schaadt maar juist verbetert; is van mening dat de ontwikkeling van de defensiecapaciteit binnen de EU-context ook de NAVO ten goede komt; neemt kennis van de constructieve samenwerking bij het initiatief inzake bundelen en delen en het Smart Defence-initiatief van de NAVO; is verheugd over de intentie van de Republiek Cyprus om deel te nemen aan het NAVO-programma „Partnerschap voor de Vrede”, dat een kentering teweeg kan brengen, en roept Turkije op een even constructieve houding aan te nemen; dringt erop aan een alomvattend kader voor de samenwerking tussen de EU en de NAVO te ontwikkelen en de politieke dialoog te verdiepen met volledige eerbiediging voor de besluitvorming van elke partij;

| 38. | is van mening dat de EU autonoom moet kunnen handelen, vooral in haar eigen omgeving, maar altijd in overeenstemming met de bepalingen van het VN-Handvest en met volledige eerbiediging van het internationaal humanitair recht; |
| --- | --- |

38.

is van mening dat de EU autonoom moet kunnen handelen, vooral in haar eigen omgeving, maar altijd in overeenstemming met de bepalingen van het VN-Handvest en met volledige eerbiediging van het internationaal humanitair recht;

Tweede cluster: de ontwikkeling van de defensiecapaciteit verbeteren

| 39. | herhaalt zijn bezorgdheid over het feit dat het wegens verdere besparingen op nationale defensiebegrotingen onmogelijk zal worden de kritieke militaire capaciteit te onderhouden en dat kennis en technologieën onomkeerbaar verloren zullen gaan; merkt op dat tijdens de operaties in Libië en Mali de tekortkomingen van de capaciteiten van de lidstaten aan het licht zijn gekomen en dat de economische crisis de bestaande structurele problemen heeft verergerd; herhaalt echter zijn visie dat het probleem eerder van politieke dan van budgettaire aard is; |
| --- | --- |

39.

herhaalt zijn bezorgdheid over het feit dat het wegens verdere besparingen op nationale defensiebegrotingen onmogelijk zal worden de kritieke militaire capaciteit te onderhouden en dat kennis en technologieën onomkeerbaar verloren zullen gaan; merkt op dat tijdens de operaties in Libië en Mali de tekortkomingen van de capaciteiten van de lidstaten aan het licht zijn gekomen en dat de economische crisis de bestaande structurele problemen heeft verergerd; herhaalt echter zijn visie dat het probleem eerder van politieke dan van budgettaire aard is;

| 40. | neemt kennis van de voorstellen van de HV/VV in haar verslag over het GVDB van oktober 2013, met name voorstellen die gericht zijn op de invoering van stimulansen voor samenwerking op het gebied van defensiecapaciteit, met inbegrip van fiscale stimulansen; benadrukt dat de lidstaten ten volle kunnen profiteren van een nauwere samenwerking met het oog op militaire efficiëntie en hun beperkte middelen kunnen optimaliseren en op een betere en slimmere manier kunnen besteden door synergieën te creëren en door onnodige duplicatie en overbodige en verouderde capaciteit op gecoördineerde wijze te beperken; |
| --- | --- |

40.

neemt kennis van de voorstellen van de HV/VV in haar verslag over het GVDB van oktober 2013, met name voorstellen die gericht zijn op de invoering van stimulansen voor samenwerking op het gebied van defensiecapaciteit, met inbegrip van fiscale stimulansen; benadrukt dat de lidstaten ten volle kunnen profiteren van een nauwere samenwerking met het oog op militaire efficiëntie en hun beperkte middelen kunnen optimaliseren en op een betere en slimmere manier kunnen besteden door synergieën te creëren en door onnodige duplicatie en overbodige en verouderde capaciteit op gecoördineerde wijze te beperken;

| 41. | is verheugd over de lopende herziening van het capaciteitsontwikkelingsplan als basis voor een gezamenlijk transformatieconcept voor capaciteitsopbouw op de lange termijn; gelooft dat dit transformatieconcept regelmatig moet worden besproken en de tenuitvoerlegging ervan moet worden gestroomlijnd en, indien nodig, herzien; |
| --- | --- |

41.

is verheugd over de lopende herziening van het capaciteitsontwikkelingsplan als basis voor een gezamenlijk transformatieconcept voor capaciteitsopbouw op de lange termijn; gelooft dat dit transformatieconcept regelmatig moet worden besproken en de tenuitvoerlegging ervan moet worden gestroomlijnd en, indien nodig, herzien;

| 42. | vestigt de aandacht op de missie van het Europees Defensieagentschap (EDA), dat, zoals vastgelegd in artikel 42, lid 3, en artikel 45 VEU, belangrijke taken heeft op het vlak van de tenuitvoerlegging van permanente gestructureerde samenwerking, het bepalen van een Europees beleid inzake capaciteit en bewapening, de ontwikkeling van de militaire capaciteit van de lidstaten en de versterking van de industriële en technologische basis van de defensiesector, evenwel zonder dat dit gevolgen heeft voor de EU-begroting; |
| --- | --- |

42.

vestigt de aandacht op de missie van het Europees Defensieagentschap (EDA), dat, zoals vastgelegd in artikel 42, lid 3, en artikel 45 VEU, belangrijke taken heeft op het vlak van de tenuitvoerlegging van permanente gestructureerde samenwerking, het bepalen van een Europees beleid inzake capaciteit en bewapening, de ontwikkeling van de militaire capaciteit van de lidstaten en de versterking van de industriële en technologische basis van de defensiesector, evenwel zonder dat dit gevolgen heeft voor de EU-begroting;

| 43. | is van mening dat het bundelen en delen van militaire capaciteit geen wondermiddel is, maar wel een belangrijk antwoord kan bieden op de tekortkomingen in de Europese capaciteit; is verheugd over de faciliterende rol van het EDA en de reeds geboekte vooruitgang; is van mening dat het bundelen en delen niet alleen op het vlak van gezamenlijke toelevering moet worden overwogen, maar ook op het vlak van integratie en dat het ook betrekking moet hebben op het gedeelde onderhoud en gebruik van de capaciteit; |
| --- | --- |

43.

is van mening dat het bundelen en delen van militaire capaciteit geen wondermiddel is, maar wel een belangrijk antwoord kan bieden op de tekortkomingen in de Europese capaciteit; is verheugd over de faciliterende rol van het EDA en de reeds geboekte vooruitgang; is van mening dat het bundelen en delen niet alleen op het vlak van gezamenlijke toelevering moet worden overwogen, maar ook op het vlak van integratie en dat het ook betrekking moet hebben op het gedeelde onderhoud en gebruik van de capaciteit;

| 44. | verzoekt om versterking van de rol van het Europees Defensieagentschap (EDA) in de coördinatie van capaciteit teneinde het aantal overlappingen en parallelle programma's tussen lidstaten, die voor de deelnemers tot buitensporige kosten leiden, te beperken; |
| --- | --- |

44.

verzoekt om versterking van de rol van het Europees Defensieagentschap (EDA) in de coördinatie van capaciteit teneinde het aantal overlappingen en parallelle programma's tussen lidstaten, die voor de deelnemers tot buitensporige kosten leiden, te beperken;

| 45. | verzoekt de EU-lidstaten het delen van informatie over defensieplanning te verbeteren en overeenkomstig de gedragsregels inzake bundelen en delen in de planningcycli en besluitvormingsprocessen op het vlak van nationale defensie oplossingen met bundelen en delen op te nemen; |
| --- | --- |

45.

verzoekt de EU-lidstaten het delen van informatie over defensieplanning te verbeteren en overeenkomstig de gedragsregels inzake bundelen en delen in de planningcycli en besluitvormingsprocessen op het vlak van nationale defensie oplossingen met bundelen en delen op te nemen;

| 46. | benadrukt dat wederzijds vertrouwen, transparantie en betrouwbaarheid cruciale factoren zijn voor het succes van elke gemeenschappelijke onderneming op het gebied van veiligheid en defensie; is ervan overtuigd dat de ontwikkeling van defensiecapaciteit moet worden verankerd in een strategische aanpak, waarin de juiste combinatie van capaciteit en de doelstellingen waarvoor zij worden gebruikt, wordt vastgelegd; |
| --- | --- |

46.

benadrukt dat wederzijds vertrouwen, transparantie en betrouwbaarheid cruciale factoren zijn voor het succes van elke gemeenschappelijke onderneming op het gebied van veiligheid en defensie; is ervan overtuigd dat de ontwikkeling van defensiecapaciteit moet worden verankerd in een strategische aanpak, waarin de juiste combinatie van capaciteit en de doelstellingen waarvoor zij worden gebruikt, wordt vastgelegd;

| 47. | verwacht, in het licht van het voorgaande, dat de komende defensietop:






  a) | politieke en strategische leiding verschaft, waarbij de toewijding van de lidstaten voor de capaciteitsontwikkeling en de in de verklaring van 2008 over versterking van de capaciteit vastgelegde ambitie opnieuw wordt bevestigd; |
| --- | --- | --- |

47.

verwacht, in het licht van het voorgaande, dat de komende defensietop:

a)

politieke en strategische leiding verschaft, waarbij de toewijding van de lidstaten voor de capaciteitsontwikkeling en de in de verklaring van 2008 over versterking van de capaciteit vastgelegde ambitie opnieuw wordt bevestigd;

| b) | de fundamenten legt voor een echt collectieve planning, variërend van strategische planning tot aanbestedingen en technologische ontwikkeling, terwijl bijzondere aandacht wordt besteed aan de kwesties van financiële regelingen en stimulansen; |
| --- | --- |

b)

de fundamenten legt voor een echt collectieve planning, variërend van strategische planning tot aanbestedingen en technologische ontwikkeling, terwijl bijzondere aandacht wordt besteed aan de kwesties van financiële regelingen en stimulansen;

| c) | de tenuitvoerlegging van de bestaande projecten opvoert, in het bijzonder die met betrekking tot strategische hulpmiddelen, en politieke steun verleent aan de vlaggenschipprojecten van het EDA, zoals bijtanken in de lucht, satellietcommunicatie, op afstand bestuurbare vliegtuigsystemen, cyberdefensie en het gemeenschappelijk Europees luchtruim; |
| --- | --- |

c)

de tenuitvoerlegging van de bestaande projecten opvoert, in het bijzonder die met betrekking tot strategische hulpmiddelen, en politieke steun verleent aan de vlaggenschipprojecten van het EDA, zoals bijtanken in de lucht, satellietcommunicatie, op afstand bestuurbare vliegtuigsystemen, cyberdefensie en het gemeenschappelijk Europees luchtruim;

| d) | de HV/VV en het EDA de opdracht geeft in samenwerking met de Commissie vóór het einde van 2014 nieuwe praktische voorstellen te doen met betrekking tot de ontwikkeling van de defensiecapaciteit; |
| --- | --- |

d)

de HV/VV en het EDA de opdracht geeft in samenwerking met de Commissie vóór het einde van 2014 nieuwe praktische voorstellen te doen met betrekking tot de ontwikkeling van de defensiecapaciteit;

| e) | een controleproces invoert waarbij de geboekte vooruitgang regelmatig wordt beoordeeld; |
| --- | --- |

e)

een controleproces invoert waarbij de geboekte vooruitgang regelmatig wordt beoordeeld;

| f) | het belang herhaalt van een nauwere samenwerking met de NAVO en strategische partners op het vlak van de capaciteitsontwikkeling; |
| --- | --- |

f)

het belang herhaalt van een nauwere samenwerking met de NAVO en strategische partners op het vlak van de capaciteitsontwikkeling;

| g) | overweegt ontwikkelingswerk voor een militair hoofddoel 2025 op te starten, dat mogelijk wordt aangevuld door een industrieel hoofddoel; |
| --- | --- |

g)

overweegt ontwikkelingswerk voor een militair hoofddoel 2025 op te starten, dat mogelijk wordt aangevuld door een industrieel hoofddoel;

Derde cluster: de Europese defensie-industrie versterken

| 48. | is tevreden over de mededeling van de Commissie getiteld „Naar een meer competitieve en efficiënte defensie- en veiligheidssector”, waarin enkele nieuwe ideeën en voorstellen naar voren komen; steunt de inspanningen van de Commissie ten volle om de interne defensie- en veiligheidsmarkt te verdiepen en een defensie-industriebeleid te ontwikkelen waarin passende steun wordt verleend aan kmo's die een belangrijke rol spelen in innovatie, O&O, het scheppen van banen en economische groei, overeenkomstig de Europa 2020-strategie; |
| --- | --- |

48.

is tevreden over de mededeling van de Commissie getiteld „Naar een meer competitieve en efficiënte defensie- en veiligheidssector”, waarin enkele nieuwe ideeën en voorstellen naar voren komen; steunt de inspanningen van de Commissie ten volle om de interne defensie- en veiligheidsmarkt te verdiepen en een defensie-industriebeleid te ontwikkelen waarin passende steun wordt verleend aan kmo's die een belangrijke rol spelen in innovatie, O&O, het scheppen van banen en economische groei, overeenkomstig de Europa 2020-strategie;

| 49. | onderstreept het feit dat de versterking van de technologische en industriële basis van de defensiesector een doelstelling van de Unie vormt die in artikel 42, lid 3, en artikel 45 VEU verankerd is; benadrukt dat een Europese technologische en industriële basis voor defensie (EDTIB) die solide genoeg is om het GVDB te schragen, de Europese militaire capaciteit verder te versterken en tegelijkertijd de strategische autonomie van de EU te handhaven, van cruciaal belang is voor een doeltreffende Europese defensie; benadrukt het verband tussen onderzoek, industrie en capaciteitsontwikkeling, die stuk voor stuk noodzakelijke elementen vormen voor economische groei, het scheppen van banen en concurrentievermogen alsook voor een versterkt GVDB; |
| --- | --- |

49.

onderstreept het feit dat de versterking van de technologische en industriële basis van de defensiesector een doelstelling van de Unie vormt die in artikel 42, lid 3, en artikel 45 VEU verankerd is; benadrukt dat een Europese technologische en industriële basis voor defensie (EDTIB) die solide genoeg is om het GVDB te schragen, de Europese militaire capaciteit verder te versterken en tegelijkertijd de strategische autonomie van de EU te handhaven, van cruciaal belang is voor een doeltreffende Europese defensie; benadrukt het verband tussen onderzoek, industrie en capaciteitsontwikkeling, die stuk voor stuk noodzakelijke elementen vormen voor economische groei, het scheppen van banen en concurrentievermogen alsook voor een versterkt GVDB;

| 50. | herhaalt dat er behoefte is aan een sterke en minder gefragmenteerde Europese defensie-industrie waardoor het GVDB in stand kan worden gehouden en de strategische autonomie van de EU kan worden versterkt; benadrukt dat certificering en normalisering belangrijk zijn om de interoperabiliteit van de gevechtstroepen te verhogen; roept de Europese Raad op het EDA de opdracht te geven een stappenplan voor te bereiden voor de ontwikkeling van industriële normen inzake defensie, en roept de lidstaten op Europese certificeringsprocedures te stroomlijnen met de wederzijdse erkenning van certificaten, en hun certificeringsprocedures te harmoniseren; |
| --- | --- |

50.

herhaalt dat er behoefte is aan een sterke en minder gefragmenteerde Europese defensie-industrie waardoor het GVDB in stand kan worden gehouden en de strategische autonomie van de EU kan worden versterkt; benadrukt dat certificering en normalisering belangrijk zijn om de interoperabiliteit van de gevechtstroepen te verhogen; roept de Europese Raad op het EDA de opdracht te geven een stappenplan voor te bereiden voor de ontwikkeling van industriële normen inzake defensie, en roept de lidstaten op Europese certificeringsprocedures te stroomlijnen met de wederzijdse erkenning van certificaten, en hun certificeringsprocedures te harmoniseren;

| 51. | benadrukt dat het anticiperen op en het in goede banen leiden van verandering en herstructurering een integraal deel vormen van elk industriebeleid; is daarom van mening dat een verdere marktintegratie in de defensiesector gepaard moet gaan met een actieve sociale dialoog en een matiging van de negatieve gevolgen ervan voor regionale en lokale economieën door ten volle gebruik te maken van de financiële instrumenten van de EU, zoals het Europees Sociaal Fonds en het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering; |
| --- | --- |

51.

benadrukt dat het anticiperen op en het in goede banen leiden van verandering en herstructurering een integraal deel vormen van elk industriebeleid; is daarom van mening dat een verdere marktintegratie in de defensiesector gepaard moet gaan met een actieve sociale dialoog en een matiging van de negatieve gevolgen ervan voor regionale en lokale economieën door ten volle gebruik te maken van de financiële instrumenten van de EU, zoals het Europees Sociaal Fonds en het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering;

| 52. | roept de Europese Raad op actie te ondernemen op deze terreinen in de vorm van een degelijke financiering van O&O, ook op Unieniveau; steunt de ontwikkeling van een doeltreffende en kostenefficiënte samenwerking tussen onderzoeksactiviteiten voor civiele veiligheid en defensie; benadrukt echter dat er nog steeds behoefte is aan een doeltreffende regeling voor de uitvoer van producten voor tweeërlei gebruik; |
| --- | --- |

52.

roept de Europese Raad op actie te ondernemen op deze terreinen in de vorm van een degelijke financiering van O&O, ook op Unieniveau; steunt de ontwikkeling van een doeltreffende en kostenefficiënte samenwerking tussen onderzoeksactiviteiten voor civiele veiligheid en defensie; benadrukt echter dat er nog steeds behoefte is aan een doeltreffende regeling voor de uitvoer van producten voor tweeërlei gebruik;

| 53. | benadrukt de noodzaak om voor onderzoek en innovatie op defensiegebied voor nieuwe financieringsbronnen te zorgen, bijvoorbeeld in het kader van Horizon 2020; |
| --- | --- |

53.

benadrukt de noodzaak om voor onderzoek en innovatie op defensiegebied voor nieuwe financieringsbronnen te zorgen, bijvoorbeeld in het kader van Horizon 2020;

Slotbeschouwingen

| 54. | steunt het houden van een debat over de drie clusters op de defensietop van december volledig; onderstreept dat zij al deze clusters even belangrijk zijn en dat zij onderling verbonden zijn door een inherente logica die dezelfde strategische doeleinden beoogt; |
| --- | --- |

54.

steunt het houden van een debat over de drie clusters op de defensietop van december volledig; onderstreept dat zij al deze clusters even belangrijk zijn en dat zij onderling verbonden zijn door een inherente logica die dezelfde strategische doeleinden beoogt;

| 55. | verzoekt de Europese Raad en beleidsmakers op alle niveaus in de EU-lidstaten meer ambitie en moed te tonen bij het voeren van een openbaar debat, hetgeen in tijden van bezuinigingen nog belangrijker is; benadrukt dat er meer moet worden geïnvesteerd, dat de samenwerking op het vlak van veiligheid en defensie moet worden opgevoerd en dat het causale verband tussen veiligheid en defensie enerzijds en vrijheid, democratie, de rechtsstaat en voorspoed anderzijds moet worden uitgelegd; |
| --- | --- |

55.

verzoekt de Europese Raad en beleidsmakers op alle niveaus in de EU-lidstaten meer ambitie en moed te tonen bij het voeren van een openbaar debat, hetgeen in tijden van bezuinigingen nog belangrijker is; benadrukt dat er meer moet worden geïnvesteerd, dat de samenwerking op het vlak van veiligheid en defensie moet worden opgevoerd en dat het causale verband tussen veiligheid en defensie enerzijds en vrijheid, democratie, de rechtsstaat en voorspoed anderzijds moet worden uitgelegd;

| 56. | benadrukt het onlosmakelijke verband tussen de interne en de externe dimensie van veiligheid, en onderstreept dat een vreedzame, veilige en stabiele omgeving een voorwaarde is voor het behoud van het politieke, economische en sociale model in Europa; |
| --- | --- |

56.

benadrukt het onlosmakelijke verband tussen de interne en de externe dimensie van veiligheid, en onderstreept dat een vreedzame, veilige en stabiele omgeving een voorwaarde is voor het behoud van het politieke, economische en sociale model in Europa;

| 57. | spreekt zijn hoop uit dat deze Europese Raad geen op zich staande gebeurtenis is, maar het startpunt van een continu proces waarin veiligheid en defensie regelmatig op het niveau van de Europese Raad worden besproken; is voorstander van de opstelling van een stappenplan met specifieke ijkpunten, termijnen en een verslagleggingsmechanisme als follow-up van de Europese Raad; pleit voor de oprichting op de middellange termijn van een Raad van ministers van Defensie om aan veiligheids- en defensiekwesties het gewicht toe te kennen dat zij verdienen; |
| --- | --- |

57.

spreekt zijn hoop uit dat deze Europese Raad geen op zich staande gebeurtenis is, maar het startpunt van een continu proces waarin veiligheid en defensie regelmatig op het niveau van de Europese Raad worden besproken; is voorstander van de opstelling van een stappenplan met specifieke ijkpunten, termijnen en een verslagleggingsmechanisme als follow-up van de Europese Raad; pleit voor de oprichting op de middellange termijn van een Raad van ministers van Defensie om aan veiligheids- en defensiekwesties het gewicht toe te kennen dat zij verdienen;

| 58. | besluit om door middel van regelmatige bijeenkomsten nauwere banden met de nationale parlementen van de lidstaten te onderhouden teneinde de dialoog en de uitwisseling van standpunten over veiligheids- en defensieaangelegenheden te bevorderen; |
| --- | --- |

58.

besluit om door middel van regelmatige bijeenkomsten nauwere banden met de nationale parlementen van de lidstaten te onderhouden teneinde de dialoog en de uitwisseling van standpunten over veiligheids- en defensieaangelegenheden te bevorderen;

| 59. | is van mening dat het GVDB een fundamentele pijler van het Europese integratieproces vormt; |
| --- | --- |

59.

is van mening dat het GVDB een fundamentele pijler van het Europese integratieproces vormt;

o

o o

| 60. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van de Europese Raad, de HV/VV, de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de NAVO, de voorzitter van de Parlementaire Vergadering van de NAVO, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de fungerend voorzitter van de OVSE, de voorzitter van de Parlementaire Vergadering van de OVSE, de voorzitter van de Vergadering van de Afrikaanse Unie en de secretaris-generaal van ASEAN. |
| --- | --- |

60.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van de Europese Raad, de HV/VV, de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de NAVO, de voorzitter van de Parlementaire Vergadering van de NAVO, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de fungerend voorzitter van de OVSE, de voorzitter van de Parlementaire Vergadering van de OVSE, de voorzitter van de Vergadering van de Afrikaanse Unie en de secretaris-generaal van ASEAN.

---

(1)  PB L 146 van 10.6.2009, blz. 1.

(2)  PB L 216 van 20.8.2009, blz. 76.

(3)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0380.

(4)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0381.

(5)  Aangenomen teksten, P7_TA(2012)0455.

(6)  Aangenomen teksten, P7_TA(2012)0456.

(7)  Aangenomen teksten, P7_TA(2012)0458.

(8)  Aangenomen teksten, P7_TA(2012)0457.

(9)  PB C 168 E van 14.6.2013, blz. 9.

(10)  PB C 377 E van 7.12.2012, blz. 51.

(11)  PB C 99 E van 3.4.2012, blz. 7.

(12)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0278.

(13)  http://eeas.europa.eu/library/publications/2013/3/2013_eeas_review_en.pdf

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/26 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/26

---

P7_TA(2013)0514

De Europese industriële en technologische defensiebasis

Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over de Europese technologische en industriële defensiebasis (2013/2125(INI))

(2016/C 436/05)

Het Europees Parlement,

| — | gezien titel V van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en met name de artikelen 21, 42, 45 en 46 daarvan, alsook de artikelen 173, 179-190 en 352 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) en protocol nr. 10 daarbij, |
| --- | --- |

—

gezien titel V van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en met name de artikelen 21, 42, 45 en 46 daarvan, alsook de artikelen 173, 179-190 en 352 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) en protocol nr. 10 daarbij,

| — | gezien de conclusies van de Europese Raad van 13 en 14 december 2012 en het voorbereidingsproces van de bijeenkomst van de Europese Raad over defensieaangelegenheden die gepland is voor 19 en 20 december 2013, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Europese Raad van 13 en 14 december 2012 en het voorbereidingsproces van de bijeenkomst van de Europese Raad over defensieaangelegenheden die gepland is voor 19 en 20 december 2013,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 24 juli 2013„Naar een meer competitieve en efficiënte defensie- en veiligheidssector” (COM(2013)0542), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 24 juli 2013„Naar een meer competitieve en efficiënte defensie- en veiligheidssector” (COM(2013)0542),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 5 december 2007„Een strategie voor een sterkere en meer concurrerende Europese defensie-industrie” (COM(2007)0764), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 5 december 2007„Een strategie voor een sterkere en meer concurrerende Europese defensie-industrie” (COM(2007)0764),

| — | gezien de door de Europese Raad op 12 december 2003 vastgestelde Europese Veiligheidsstrategie en het door de Europese Raad van 11 en 12 december 2008 goedgekeurde verslag over de uitvoering daarvan, |
| --- | --- |

—

gezien de door de Europese Raad op 12 december 2003 vastgestelde Europese Veiligheidsstrategie en het door de Europese Raad van 11 en 12 december 2008 goedgekeurde verslag over de uitvoering daarvan,

| — | gezien de verklaring over de aanscherping van het Europees veiligheids- en defensiebeleid, die de Europese Raad op 12 december 2008 heeft aangenomen, en de verklaring over de versterking van de vermogens van het Europees veiligheids- en defensiebeleid die de Raad op 11 december 2008 heeft aangenomen, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring over de aanscherping van het Europees veiligheids- en defensiebeleid, die de Europese Raad op 12 december 2008 heeft aangenomen, en de verklaring over de versterking van de vermogens van het Europees veiligheids- en defensiebeleid die de Raad op 11 december 2008 heeft aangenomen,

| — | gezien de strategie voor de Europese technologische en industriële defensiebasis, die op 14 mei 2007 is aangenomen door het bestuur van het Europees Defensieagentschap (EDA), |
| --- | --- |

—

gezien de strategie voor de Europese technologische en industriële defensiebasis, die op 14 mei 2007 is aangenomen door het bestuur van het Europees Defensieagentschap (EDA),

| — | gezien Besluit 2011/411/GBVB van de Raad van 12 juli 2011 tot vaststelling van het statuut, de zetel en de voorschriften voor de werking van het Europees Defensieagentschap en tot intrekking van Gemeenschappelijk Optreden 2004/551/GBVB (1), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit 2011/411/GBVB van de Raad van 12 juli 2011 tot vaststelling van het statuut, de zetel en de voorschriften voor de werking van het Europees Defensieagentschap en tot intrekking van Gemeenschappelijk Optreden 2004/551/GBVB (1),

| — | gezien Richtlijn 2009/81/EG betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen door aanbestedende diensten van bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten op defensie- en veiligheidsgebied (2), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2009/81/EG betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen door aanbestedende diensten van bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten op defensie- en veiligheidsgebied (2),

| — | gezien zijn resoluties van 22 november 2012 over de uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (3) en van 14 december 2011 over de gevolgen van de financiële crisis voor de defensiesector in de EU-lidstaten (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resoluties van 22 november 2012 over de uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (3) en van 14 december 2011 over de gevolgen van de financiële crisis voor de defensiesector in de EU-lidstaten (4),

| — | gezien artikel 48 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 48 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en de adviezen van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie interne markt en consumentenbescherming (A7-0358/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en de adviezen van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie interne markt en consumentenbescherming (A7-0358/2013),

Een krachtige Europese technologische en industriële defensiebasis: randvoorwaarde voor een succesvol gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid

| 1. | herinnert eraan dat voor een succesvol gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid een krachtige Europese technologische en industriële defensiebasis (ETID) nodig is, aangezien dit een randvoorwaarde is voor Europa om de veiligheid van haar burgers te kunnen waarborgen, haar waarden te beschermen en haar belangen te bevorderen; herinnert eraan dat de defensiesector een belangrijke bron van groei en innovatie is, die van wezenlijk belang zijn voor de Europese stabiliteit en veiligheid; is van mening dat de totstandbrenging en de ontwikkeling van een concurrerende ETID een van de strategische prioriteiten van de EU moet zijn; |
| --- | --- |

1.

herinnert eraan dat voor een succesvol gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid een krachtige Europese technologische en industriële defensiebasis (ETID) nodig is, aangezien dit een randvoorwaarde is voor Europa om de veiligheid van haar burgers te kunnen waarborgen, haar waarden te beschermen en haar belangen te bevorderen; herinnert eraan dat de defensiesector een belangrijke bron van groei en innovatie is, die van wezenlijk belang zijn voor de Europese stabiliteit en veiligheid; is van mening dat de totstandbrenging en de ontwikkeling van een concurrerende ETID een van de strategische prioriteiten van de EU moet zijn;

| 2. | herinnert aan het niveau van de operationele ambities dat in de verklaring van 11 december 2008 van de Europese Raad over vermogensversterking is neergelegd en aan de civiele en militaire taken zoals omschreven in artikel 43, lid 1, VEU; wijst erop dat de lidstaten hebben toegezegd hun militaire vermogens te verbeteren; verzoekt de Europese Raad daartoe een Europees beleid inzake vermogens en bewapening te ontwikkelen, overeenkomstig de bepalingen van artikel 42, lid 3, VEU; |
| --- | --- |

2.

herinnert aan het niveau van de operationele ambities dat in de verklaring van 11 december 2008 van de Europese Raad over vermogensversterking is neergelegd en aan de civiele en militaire taken zoals omschreven in artikel 43, lid 1, VEU; wijst erop dat de lidstaten hebben toegezegd hun militaire vermogens te verbeteren; verzoekt de Europese Raad daartoe een Europees beleid inzake vermogens en bewapening te ontwikkelen, overeenkomstig de bepalingen van artikel 42, lid 3, VEU;

| 3. | onderstreept dat terwijl bepaalde derde landen als China, India, Brazilië en Rusland hun defensie-uitgaven verhogen, in de EU op de defensiebegrotingen wordt gekort; vestigt de aandacht op het veranderende strategische mondiale landschap, de gekrompen begrotingen voor defensie, die met name het gevolg zijn van de economische en financiële crisis, de zich steeds sneller voltrekkende technologische ontwikkelingen en het feit dat de Europese defensie-industrie zich aan deze situatie aanpast door zich te richten op de export naar derde landen — ondanks de overdracht van gevoelige technologieën en intellectuele-eigendomsrechten — en door de productie buiten de EU te verplaatsen; |
| --- | --- |

3.

onderstreept dat terwijl bepaalde derde landen als China, India, Brazilië en Rusland hun defensie-uitgaven verhogen, in de EU op de defensiebegrotingen wordt gekort; vestigt de aandacht op het veranderende strategische mondiale landschap, de gekrompen begrotingen voor defensie, die met name het gevolg zijn van de economische en financiële crisis, de zich steeds sneller voltrekkende technologische ontwikkelingen en het feit dat de Europese defensie-industrie zich aan deze situatie aanpast door zich te richten op de export naar derde landen — ondanks de overdracht van gevoelige technologieën en intellectuele-eigendomsrechten — en door de productie buiten de EU te verplaatsen;

| 4. | maakt zich zorgen over de afname van de investeringen in defensie en verzoekt de lidstaten, het EDA en de Commissie stappen te ondernemen om te voorkomen dat de activiteiten in het kader van de ETID door derde machten met andere strategische belangen worden beheerst of beperkt; dringt er bij de lidstaten op aan de Europese industriële samenwerking te versterken met het oog op een zo groot mogelijke strategische autonomie, door het ontwikkelen en voortbrengen van performante militaire en veiligheidsvermogens waarbij gebruik wordt gemaakt van de meest geavanceerde technologieën; |
| --- | --- |

4.

maakt zich zorgen over de afname van de investeringen in defensie en verzoekt de lidstaten, het EDA en de Commissie stappen te ondernemen om te voorkomen dat de activiteiten in het kader van de ETID door derde machten met andere strategische belangen worden beheerst of beperkt; dringt er bij de lidstaten op aan de Europese industriële samenwerking te versterken met het oog op een zo groot mogelijke strategische autonomie, door het ontwikkelen en voortbrengen van performante militaire en veiligheidsvermogens waarbij gebruik wordt gemaakt van de meest geavanceerde technologieën;

| 5. | onderstreept dat het industrie-, ruimte- en onderzoeksbeleid van de EU met de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon is uitgebreid naar het domein van defensie; wijst erop dat de programma's van de Unie op andere gebieden zoals interne beveiliging en grensbewaking, rampenbeheer en ontwikkeling veelbelovende vooruitzichten bieden voor de gezamenlijke ontwikkeling van vermogens die relevant zijn voor deze beleidsterreinen en voor de uitvoering van GVDB-missies; |
| --- | --- |

5.

onderstreept dat het industrie-, ruimte- en onderzoeksbeleid van de EU met de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon is uitgebreid naar het domein van defensie; wijst erop dat de programma's van de Unie op andere gebieden zoals interne beveiliging en grensbewaking, rampenbeheer en ontwikkeling veelbelovende vooruitzichten bieden voor de gezamenlijke ontwikkeling van vermogens die relevant zijn voor deze beleidsterreinen en voor de uitvoering van GVDB-missies;

| 6. | brengt in herinnering dat er vorderingen moeten worden gemaakt met de ETID en merkt op dat er — gezien de steeds verfijndere en duurdere technologieën, groeiende internationale concurrentie, slinkende defensiebegrotingen en productievolumes — voortdurend ruimte is voor multinationale defensieprojecten en dat de defensiesectoren van de lidstaten niet langer duurzaam kunnen zijn op strikt nationale basis; betreurt dat ondanks een zekere bundeling van de middelen in de Europese ruimtevaartindustrie, de sectoren voor de uitrusting van landstrijdkrachten en marine nog steeds grotendeels langs de nationale grenzen zijn gefragmenteerd; |
| --- | --- |

6.

brengt in herinnering dat er vorderingen moeten worden gemaakt met de ETID en merkt op dat er — gezien de steeds verfijndere en duurdere technologieën, groeiende internationale concurrentie, slinkende defensiebegrotingen en productievolumes — voortdurend ruimte is voor multinationale defensieprojecten en dat de defensiesectoren van de lidstaten niet langer duurzaam kunnen zijn op strikt nationale basis; betreurt dat ondanks een zekere bundeling van de middelen in de Europese ruimtevaartindustrie, de sectoren voor de uitrusting van landstrijdkrachten en marine nog steeds grotendeels langs de nationale grenzen zijn gefragmenteerd;

| 7. | benadrukt dat de opbouw van een Europese defensie-industrie op duurzame wijze moet plaatsvinden in alle lidstaten en gebaseerd moet zijn op de bestaande industriële basis, alsook op de bestaande voorschriften inzake het Europees industrieel beleid zoals bedoeld in artikel 173 VWEU, en niet alleen op de regels voor vrije concurrentie; |
| --- | --- |

7.

benadrukt dat de opbouw van een Europese defensie-industrie op duurzame wijze moet plaatsvinden in alle lidstaten en gebaseerd moet zijn op de bestaande industriële basis, alsook op de bestaande voorschriften inzake het Europees industrieel beleid zoals bedoeld in artikel 173 VWEU, en niet alleen op de regels voor vrije concurrentie;

| 8. | herinnert de EU-lidstaten, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid, de Commissie en het EDA eraan dat de lidstaten meer dan twintig jaar na de Koude Oorlog en ondanks het feit dat ze over relatief grote nationale defensiebudgetten konden beschikken niet in staat zijn gebleken te voldoen aan de hoofddoelen van Helsinki en andere doelstellingen op het gebied van de ontwikkeling van gezamenlijk militaire vermogens; |
| --- | --- |

8.

herinnert de EU-lidstaten, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid, de Commissie en het EDA eraan dat de lidstaten meer dan twintig jaar na de Koude Oorlog en ondanks het feit dat ze over relatief grote nationale defensiebudgetten konden beschikken niet in staat zijn gebleken te voldoen aan de hoofddoelen van Helsinki en andere doelstellingen op het gebied van de ontwikkeling van gezamenlijk militaire vermogens;

| 9. | herinnert eraan dat als Europa een sterke veiligheids- en defensie-industrie in stand wil houden, de lidstaten hun defensiebegrotingen moeten coördineren om de dubbele uitvoering van taken te voorkomen en hun gezamenlijke onderzoeksprogramma's moeten intensiveren; |
| --- | --- |

9.

herinnert eraan dat als Europa een sterke veiligheids- en defensie-industrie in stand wil houden, de lidstaten hun defensiebegrotingen moeten coördineren om de dubbele uitvoering van taken te voorkomen en hun gezamenlijke onderzoeksprogramma's moeten intensiveren;

| 10. | overwegende dat de Europese burgers ondanks de crisis en de bezuinigingen nog steeds vragende partij zijn voor een Europese defensie en industriële coördinatie en samenwerking als doorslaggevende factor voor veiligheid, efficiëntie en besparingen; |
| --- | --- |

10.

overwegende dat de Europese burgers ondanks de crisis en de bezuinigingen nog steeds vragende partij zijn voor een Europese defensie en industriële coördinatie en samenwerking als doorslaggevende factor voor veiligheid, efficiëntie en besparingen;

| 11. | neemt kennis van de mededeling van de Commissie van 24 juli 2013 en het verslag van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van 15 oktober 2013 over het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid; vindt het betreurenswaardig dat de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) geen gezamenlijke Europese verklaring hebben afgegeven ter voorbereiding op de defensietop van de Europese Raad die dit jaar in december zal plaatsvinden; kijkt uit naar de specifieke wetgevingsvoorstellen van de Commissie over hoe de Europese structuur- en investeringsfondsen, het Enterprise Europe Network (EEN), het Europees Sociaal Fonds en het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering kunnen worden benut om de duurzame ontwikkeling van de defensie-industrie in alle delen van de Europese Unie te garanderen; |
| --- | --- |

11.

neemt kennis van de mededeling van de Commissie van 24 juli 2013 en het verslag van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van 15 oktober 2013 over het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid; vindt het betreurenswaardig dat de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) geen gezamenlijke Europese verklaring hebben afgegeven ter voorbereiding op de defensietop van de Europese Raad die dit jaar in december zal plaatsvinden; kijkt uit naar de specifieke wetgevingsvoorstellen van de Commissie over hoe de Europese structuur- en investeringsfondsen, het Enterprise Europe Network (EEN), het Europees Sociaal Fonds en het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering kunnen worden benut om de duurzame ontwikkeling van de defensie-industrie in alle delen van de Europese Unie te garanderen;

| 12. | brengt in herinnering dat de Commissie en de EU-ministers van Defensie er al in 2007 in een speciale Commissiemededeling en via de ETID-strategie van het EDA op wezen dat dringend actie moet worden ondernomen op dit gebied; betreurt de gemiste kansen om na de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon regelmatig uitvoeringsverslagen in te dienen en strategieën te herzien; betreurt tevens dat in de nieuwe mededeling geen balans wordt opgemaakt van vorige strategieën; verzoekt de Commissie en het EDA in de toekomst een gezamenlijke ETID-strategie te ontwikkelen, aan de hand van eerdere ervaringen; |
| --- | --- |

12.

brengt in herinnering dat de Commissie en de EU-ministers van Defensie er al in 2007 in een speciale Commissiemededeling en via de ETID-strategie van het EDA op wezen dat dringend actie moet worden ondernomen op dit gebied; betreurt de gemiste kansen om na de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon regelmatig uitvoeringsverslagen in te dienen en strategieën te herzien; betreurt tevens dat in de nieuwe mededeling geen balans wordt opgemaakt van vorige strategieën; verzoekt de Commissie en het EDA in de toekomst een gezamenlijke ETID-strategie te ontwikkelen, aan de hand van eerdere ervaringen;

| 13. | stelt in een eigen brede beoordeling dat beide strategieën niet toereikend ten uitvoer zijn gelegd vanwege een gebrek aan een gemeenschappelijke visie op de ETID als gevolg van verschillende nationale en industriële belangen en het voortbestaan van gevestigde nationale gewoonten in de wapenindustrie; neemt nota van het feit dat er lidstaten zijn die niet over een eigen defensie-industrie en/of niche-industrieën beschikken die proberen om wereldwijd de beste prijs-kwaliteitverhouding te krijgen, en lidstaten met een minder concurrerende defensie-industrie die de nationale leveranciers begunstigt alsook lidstaten met een machtige nationale defensie-industrie die de sterke wereldwijde concurrentie aangaat; |
| --- | --- |

13.

stelt in een eigen brede beoordeling dat beide strategieën niet toereikend ten uitvoer zijn gelegd vanwege een gebrek aan een gemeenschappelijke visie op de ETID als gevolg van verschillende nationale en industriële belangen en het voortbestaan van gevestigde nationale gewoonten in de wapenindustrie; neemt nota van het feit dat er lidstaten zijn die niet over een eigen defensie-industrie en/of niche-industrieën beschikken die proberen om wereldwijd de beste prijs-kwaliteitverhouding te krijgen, en lidstaten met een minder concurrerende defensie-industrie die de nationale leveranciers begunstigt alsook lidstaten met een machtige nationale defensie-industrie die de sterke wereldwijde concurrentie aangaat;

| 14. | is ingenomen met het besluit van de Europese Raad om het versterken van de defensie van Europa op de agenda van zijn decembertop te plaatsen; verzoekt de Europese Raad de nodige nieuwe en ambitieuze impulsen te bieden en algemene beleidslijnen, politieke prioriteiten en tijdschema's te bepalen ter bevordering van een daadwerkelijk Europese technologische en industriële defensiebasis die ondersteund wordt door passende maatregelen inzake integriteit en het opbouwen van vertrouwen en die capaciteitsgericht is en synergieën bevordert, doeltreffend gebruik van de beperkte middelen waarborgt, duplicatie voorkomt en een geïntegreerde en concurrentiekrachtige positie bekleedt op de wereldmarkt; |
| --- | --- |

14.

is ingenomen met het besluit van de Europese Raad om het versterken van de defensie van Europa op de agenda van zijn decembertop te plaatsen; verzoekt de Europese Raad de nodige nieuwe en ambitieuze impulsen te bieden en algemene beleidslijnen, politieke prioriteiten en tijdschema's te bepalen ter bevordering van een daadwerkelijk Europese technologische en industriële defensiebasis die ondersteund wordt door passende maatregelen inzake integriteit en het opbouwen van vertrouwen en die capaciteitsgericht is en synergieën bevordert, doeltreffend gebruik van de beperkte middelen waarborgt, duplicatie voorkomt en een geïntegreerde en concurrentiekrachtige positie bekleedt op de wereldmarkt;

Harmonisering van vereisten en bundeling van de vraag

| 15. | betreurt dat eerdere inspanningen om de vraag te bundelen niet hebben geleid tot een verbetering in de gefragmenteerde vraag van de EU, met 28 nationale defensieklanten en een nog hoger aantal klanten voor producten voor civiel en militair gebruik; is niet ingenomen met de beperkte resultaten van het vermogensontwikkelingsplan van het EDA; verzoekt daarom de Europese Raad een herzieningsprocedure op te starten voor de Europese defensie en ervoor te zorgen dat de coördinatie op EU-niveau van nationale procedures voor de ontwikkeling van het defensiebeleid realiteit wordt; verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid een alomvattend proces op te starten teneinde een witboek over Europese veiligheid en defensie op te stellen met het oog op de stroomlijning van de strategische ambities en de processen voor vermogensontwikkeling van de EU; |
| --- | --- |

15.

betreurt dat eerdere inspanningen om de vraag te bundelen niet hebben geleid tot een verbetering in de gefragmenteerde vraag van de EU, met 28 nationale defensieklanten en een nog hoger aantal klanten voor producten voor civiel en militair gebruik; is niet ingenomen met de beperkte resultaten van het vermogensontwikkelingsplan van het EDA; verzoekt daarom de Europese Raad een herzieningsprocedure op te starten voor de Europese defensie en ervoor te zorgen dat de coördinatie op EU-niveau van nationale procedures voor de ontwikkeling van het defensiebeleid realiteit wordt; verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid een alomvattend proces op te starten teneinde een witboek over Europese veiligheid en defensie op te stellen met het oog op de stroomlijning van de strategische ambities en de processen voor vermogensontwikkeling van de EU;

| 16. | verzoekt de lidstaten verder te onderzoeken of het mogelijk is het levenscyclusbeheer van hun defensievermogens op elkaar af te stemmen en gezamenlijk te programmeren in samenwerking met het EDA; is van oordeel dat grotere synergie met het oog op een gemeenschappelijk Europees beleid inzake vermogens en bewapening, zoals bedoeld in artikel 42 VEU, een randvoorwaarde is voor de omzetting van geharmoniseerde militaire vereisten in een geharmoniseerde verwerving van materiaal tussen de lidstaten, wat de basis vormt voor een succesvolle vraaggerichte transnationale herstructurering van de defensie-industrie in de EU; |
| --- | --- |

16.

verzoekt de lidstaten verder te onderzoeken of het mogelijk is het levenscyclusbeheer van hun defensievermogens op elkaar af te stemmen en gezamenlijk te programmeren in samenwerking met het EDA; is van oordeel dat grotere synergie met het oog op een gemeenschappelijk Europees beleid inzake vermogens en bewapening, zoals bedoeld in artikel 42 VEU, een randvoorwaarde is voor de omzetting van geharmoniseerde militaire vereisten in een geharmoniseerde verwerving van materiaal tussen de lidstaten, wat de basis vormt voor een succesvolle vraaggerichte transnationale herstructurering van de defensie-industrie in de EU;

| 17. | wijst op de werkzaamheden in het kader van het defensieplanningsproces van de NAVO, aan de hand waarvan de NAVO-lidstaten, waaronder 26 Europese lidstaten, in voorkomend geval overleg plegen om ervoor te zorgen dat de juiste defensievermogens worden ontwikkeld en onderhouden om toekomstige uitdagingen aan te kunnen; merkt op dat de NAVO de noodzaak van nauwe samenwerking met de industrie al lange tijd onderkent, niet in de laatste plaats om de ontwikkeling van voorschriften inzake het militaire vermogen te ondersteunen, met name met betrekking tot standaardisering en interoperabiliteit, en tegelijk de trans-Atlantische technologische en industriële defensiesamenwerking te bevorderen; |
| --- | --- |

17.

wijst op de werkzaamheden in het kader van het defensieplanningsproces van de NAVO, aan de hand waarvan de NAVO-lidstaten, waaronder 26 Europese lidstaten, in voorkomend geval overleg plegen om ervoor te zorgen dat de juiste defensievermogens worden ontwikkeld en onderhouden om toekomstige uitdagingen aan te kunnen; merkt op dat de NAVO de noodzaak van nauwe samenwerking met de industrie al lange tijd onderkent, niet in de laatste plaats om de ontwikkeling van voorschriften inzake het militaire vermogen te ondersteunen, met name met betrekking tot standaardisering en interoperabiliteit, en tegelijk de trans-Atlantische technologische en industriële defensiesamenwerking te bevorderen;

Industrieel beleid

| 18. | is van mening dat een Europees industrieel beleid inzake defensie moet beogen de vermogens van de lidstaten te optimaliseren door de ontwikkeling, aanwending en instandhouding van uiteenlopende capaciteiten, installaties, uitrustingen, materialen en diensten te coördineren zodat deze lidstaten uiteenlopende en zelfs de meest veeleisende missies kunnen vervullen, de samenwerking op het gebied van onderzoek en technologie te bevorderen en samenwerkingsprogramma's op het gebied van defensiemateriaal te ontwikkelen; |
| --- | --- |

18.

is van mening dat een Europees industrieel beleid inzake defensie moet beogen de vermogens van de lidstaten te optimaliseren door de ontwikkeling, aanwending en instandhouding van uiteenlopende capaciteiten, installaties, uitrustingen, materialen en diensten te coördineren zodat deze lidstaten uiteenlopende en zelfs de meest veeleisende missies kunnen vervullen, de samenwerking op het gebied van onderzoek en technologie te bevorderen en samenwerkingsprogramma's op het gebied van defensiemateriaal te ontwikkelen;

| 19. | erkent het belang van de Europese defensie-industrie voor innovatie en groei, aangezien de sector in de Unie ongeveer 400 000 rechtstreekse en onrechtstreekse banen oplevert; benadrukt dat de Europese defensie-industrie voor verscheidene uitdagingen staat en dat er daarom een nieuwe benadering nodig is die dubbel werk moet voorkomen en die tot grotere schaalvoordelen en meer industriële concurrentie moet leiden; |
| --- | --- |

19.

erkent het belang van de Europese defensie-industrie voor innovatie en groei, aangezien de sector in de Unie ongeveer 400 000 rechtstreekse en onrechtstreekse banen oplevert; benadrukt dat de Europese defensie-industrie voor verscheidene uitdagingen staat en dat er daarom een nieuwe benadering nodig is die dubbel werk moet voorkomen en die tot grotere schaalvoordelen en meer industriële concurrentie moet leiden;

| 20. | vindt dat het tijd is voor een op vrijwillige leest geschoeide aanpak van de versnippering van de Europese defensiemarkt door verdere consolidering (en een initiatief voor harmonisering) zowel op het gebied van vraag, aanbod en reglementering als inzake geldende normen en dat het ook tijd is om te investeren in een geïntegreerd duurzaam industrieel beleid op basis van onderzoek, innovatie, een efficiënter gebruik van hulpbronnen, een strategie voor grondstoffen, een versterking van kmo's en de ontwikkeling van regionale netwerken; ondersteunt volledig de inspanningen van de Commissie om de interne markt op het gebied van defensie en veiligheid te verstevigen door passende steun te geven aan kleine en middelgrote ondernemingen die een belangrijke rol spelen bij innovatie, het ontwikkelen van specialisatie en geavanceerde technologieën en het scheppen van banen in het kader van de „Europa 2020”-strategie; |
| --- | --- |

20.

vindt dat het tijd is voor een op vrijwillige leest geschoeide aanpak van de versnippering van de Europese defensiemarkt door verdere consolidering (en een initiatief voor harmonisering) zowel op het gebied van vraag, aanbod en reglementering als inzake geldende normen en dat het ook tijd is om te investeren in een geïntegreerd duurzaam industrieel beleid op basis van onderzoek, innovatie, een efficiënter gebruik van hulpbronnen, een strategie voor grondstoffen, een versterking van kmo's en de ontwikkeling van regionale netwerken; ondersteunt volledig de inspanningen van de Commissie om de interne markt op het gebied van defensie en veiligheid te verstevigen door passende steun te geven aan kleine en middelgrote ondernemingen die een belangrijke rol spelen bij innovatie, het ontwikkelen van specialisatie en geavanceerde technologieën en het scheppen van banen in het kader van de „Europa 2020”-strategie;

| 21. | vindt dat de lidstaten meer moeten samenwerken om de industriële uitdagingen het hoofd te kunnen bieden en merkt op dat de Unie er door de budgettaire beperkingen en de toenemende internationale concurrentie toe gedwongen wordt interne partnerschappen aan te gaan, opdrachten te bundelen en taken te verdelen; ondersteunt het EDA bij het stimuleren van regionale samenwerkingsverbanden; |
| --- | --- |

21.

vindt dat de lidstaten meer moeten samenwerken om de industriële uitdagingen het hoofd te kunnen bieden en merkt op dat de Unie er door de budgettaire beperkingen en de toenemende internationale concurrentie toe gedwongen wordt interne partnerschappen aan te gaan, opdrachten te bundelen en taken te verdelen; ondersteunt het EDA bij het stimuleren van regionale samenwerkingsverbanden;

| 22. | meent dat de defensiemarkten erkend moeten worden als specifieke markten wegens de verplichtingen inzake uitvoercontrole en non- proliferatie en de strenge eisen inzake geheimhouding die voor deze markten gelden, alsook omdat het aantal ondernemingen dat de markt bevoorraadt beperkt is en de vraag bijna uitsluitend van overheden komt; |
| --- | --- |

22.

meent dat de defensiemarkten erkend moeten worden als specifieke markten wegens de verplichtingen inzake uitvoercontrole en non- proliferatie en de strenge eisen inzake geheimhouding die voor deze markten gelden, alsook omdat het aantal ondernemingen dat de markt bevoorraadt beperkt is en de vraag bijna uitsluitend van overheden komt;

| 23. | meent dat de defensie-industrie specifiek is omdat zij rekening moet houden met lange periodes van productontwikkeling en de noodzaak om de systemen gedurende vele tientallen jaren operationeel te houden, met de hoge en toenemende kosten van programma's en tot slot ook met het feit dat productcommercialisering sterk afhankelijk is van de regeringen van de lidstaten; |
| --- | --- |

23.

meent dat de defensie-industrie specifiek is omdat zij rekening moet houden met lange periodes van productontwikkeling en de noodzaak om de systemen gedurende vele tientallen jaren operationeel te houden, met de hoge en toenemende kosten van programma's en tot slot ook met het feit dat productcommercialisering sterk afhankelijk is van de regeringen van de lidstaten;

| 24. | steunt het potentieel van de producten van de veiligheids- en defensie-industrie, met name op het gebied van de ruimtevaart, de scheepvaart, de luchtvaart en de telecommunicatie, en stimuleert het duaal gebruik ervan; benadrukt dat de defensie-industrie een belangrijke motor is voor geavanceerde technologieën die in een later stadium voor commerciële doeleinden kunnen worden gebruikt; |
| --- | --- |

24.

steunt het potentieel van de producten van de veiligheids- en defensie-industrie, met name op het gebied van de ruimtevaart, de scheepvaart, de luchtvaart en de telecommunicatie, en stimuleert het duaal gebruik ervan; benadrukt dat de defensie-industrie een belangrijke motor is voor geavanceerde technologieën die in een later stadium voor commerciële doeleinden kunnen worden gebruikt;

| 25. | spoort de Raad aan om de ETID op alle mogelijke manieren te ondersteunen en met het oog daarop in de allereerste plaats het toepassingsgebied ervan beter af te bakenen, met name door de betrokkenen een bijzonder statuut te verlenen, bijvoorbeeld het statuut van defensiemarktoperator in Europa (DMOE); |
| --- | --- |

25.

spoort de Raad aan om de ETID op alle mogelijke manieren te ondersteunen en met het oog daarop in de allereerste plaats het toepassingsgebied ervan beter af te bakenen, met name door de betrokkenen een bijzonder statuut te verlenen, bijvoorbeeld het statuut van defensiemarktoperator in Europa (DMOE);

| 26. | is er voorstander van dat operatoren dit DMOE-statuut krijgen op basis van de werkelijke toegevoegde waarde die ze vanuit zowel technologisch als sociaaleconomisch oogpunt voor Europa brengen; is bijgevolg van mening dat enkel deze defensiemarktoperatoren in Europa baat zouden mogen hebben bij de Europese programma's; |
| --- | --- |

26.

is er voorstander van dat operatoren dit DMOE-statuut krijgen op basis van de werkelijke toegevoegde waarde die ze vanuit zowel technologisch als sociaaleconomisch oogpunt voor Europa brengen; is bijgevolg van mening dat enkel deze defensiemarktoperatoren in Europa baat zouden mogen hebben bij de Europese programma's;

| 27. | meent dat het concept van defensiemarktoperator in Europa moet worden erkend en dat met het oog de bescherming van de DMOE's moet worden voldaan aan redelijke normen op het gebied van werkgelegenheid, wetenschappelijke en technologische kennis, besluitvormingsorganen en productie op het Europees grondgebied; |
| --- | --- |

27.

meent dat het concept van defensiemarktoperator in Europa moet worden erkend en dat met het oog de bescherming van de DMOE's moet worden voldaan aan redelijke normen op het gebied van werkgelegenheid, wetenschappelijke en technologische kennis, besluitvormingsorganen en productie op het Europees grondgebied;

| 28. | verzoekt de lidstaten om hun industriële en technologische defensiebasissen en hun kenniscentra te ontwikkelen rond sleuteltechnologieën, met efficiënte mechanismen van ondernemingsbestuur binnen de Europese Unie, en zodoende de onderlinge afhankelijkheid tussen deze faciliteiten te vergroten; |
| --- | --- |

28.

verzoekt de lidstaten om hun industriële en technologische defensiebasissen en hun kenniscentra te ontwikkelen rond sleuteltechnologieën, met efficiënte mechanismen van ondernemingsbestuur binnen de Europese Unie, en zodoende de onderlinge afhankelijkheid tussen deze faciliteiten te vergroten;

| 29. | dringt er bij de lidstaten op aan om de samenwerking tussen grote defensiebedrijven en universiteiten aan te moedigen; onderstreept dat de universiteiten dankzij dergelijke samenwerking hun kennisbasis kunnen verbreden; |
| --- | --- |

29.

dringt er bij de lidstaten op aan om de samenwerking tussen grote defensiebedrijven en universiteiten aan te moedigen; onderstreept dat de universiteiten dankzij dergelijke samenwerking hun kennisbasis kunnen verbreden;

| 30. | verzoekt de lidstaten en de Commissie om onnodige belemmeringen in de regelgeving zo veel mogelijk in te perken, om de dialoog tussen defensiebedrijven te verbeteren en om de rationalisering van deze bedrijven te bevorderen zodat zij het defensiemateriaal kunnen kopen dat het best voldoet aan hun eisen op het vlak van prestaties en kosten; vraagt om een snelle herstructurering van de Europese ondernemingen om nationale barrières te overwinnen en een mondiale visie te ontwikkelen; |
| --- | --- |

30.

verzoekt de lidstaten en de Commissie om onnodige belemmeringen in de regelgeving zo veel mogelijk in te perken, om de dialoog tussen defensiebedrijven te verbeteren en om de rationalisering van deze bedrijven te bevorderen zodat zij het defensiemateriaal kunnen kopen dat het best voldoet aan hun eisen op het vlak van prestaties en kosten; vraagt om een snelle herstructurering van de Europese ondernemingen om nationale barrières te overwinnen en een mondiale visie te ontwikkelen;

| 31. | is van mening dat kmo's, die zich op grote schaal bezighouden met het ontwikkelen en vervaardigen van innovatieve producten, van doorslaggevend belang zijn voor de instandhouding en versterking van de ETID; merkt op dat de versnippering van de Europese defensiemarkt kmo's belemmert bij het op de markt brengen van hun producten; verzoekt de lidstaten, het EDA en de Commissie gezamenlijk te zoeken naar methoden en manieren om kmo's duurzaam te ondersteunen en hun toegang tot de defensiemarkt te vergemakkelijken; wijst erop dat Europese ondernemingen, met inbegrip van kmo's, baat zouden hebben bij een gemeenschappelijk systeem van standaardisering en certificering omdat dit hun toegang tot de Europese en wereldmarkt zou verbeteren, werkgelegenheid zou creëren en een positief effect op hun toegang tot EU-financiering zou hebben; |
| --- | --- |

31.

is van mening dat kmo's, die zich op grote schaal bezighouden met het ontwikkelen en vervaardigen van innovatieve producten, van doorslaggevend belang zijn voor de instandhouding en versterking van de ETID; merkt op dat de versnippering van de Europese defensiemarkt kmo's belemmert bij het op de markt brengen van hun producten; verzoekt de lidstaten, het EDA en de Commissie gezamenlijk te zoeken naar methoden en manieren om kmo's duurzaam te ondersteunen en hun toegang tot de defensiemarkt te vergemakkelijken; wijst erop dat Europese ondernemingen, met inbegrip van kmo's, baat zouden hebben bij een gemeenschappelijk systeem van standaardisering en certificering omdat dit hun toegang tot de Europese en wereldmarkt zou verbeteren, werkgelegenheid zou creëren en een positief effect op hun toegang tot EU-financiering zou hebben;

Een gemeenschappelijke aanpak voor standaardisering en certificering

| 32. | wijst er opnieuw op hoe belangrijk het is defensiemateriaal te standaardiseren om een concurrerende interne Europese markt voor defensie te verwezenlijken, interoperabiliteit te waarborgen en samenwerking op het gebied van bewapeningsprogramma's te vergemakkelijken, alsook om projecten te bundelen en te delen en een duurzame interoperabiliteit tussen de strijdmachten van de lidstaten te verzekeren, zodat de onderhouds- en operationele kosten kunnen worden beperkt en de Europese defensiecapaciteiten van de lidstaten optimaal kunnen worden gebruikt in gemeenschappelijke acties; |
| --- | --- |

32.

wijst er opnieuw op hoe belangrijk het is defensiemateriaal te standaardiseren om een concurrerende interne Europese markt voor defensie te verwezenlijken, interoperabiliteit te waarborgen en samenwerking op het gebied van bewapeningsprogramma's te vergemakkelijken, alsook om projecten te bundelen en te delen en een duurzame interoperabiliteit tussen de strijdmachten van de lidstaten te verzekeren, zodat de onderhouds- en operationele kosten kunnen worden beperkt en de Europese defensiecapaciteiten van de lidstaten optimaal kunnen worden gebruikt in gemeenschappelijke acties;

| 33. | herinnert eraan dat er talloze tegenstrijdige industriële normen voor civiele en militaire producten bestaan; betreurt het beperkte succes dat met de tenuitvoerlegging van de standaardiseringsovereenkomsten (STANAG's) en -aanbevelingen (STANREC's) van de NAVO is geboekt; verzoekt de Commissie en het EDA de toepassing van gemeenschappelijke defensienormen te bevorderen en om „hybride normen” te ontwikkelen voor gebieden waar sprake is van tweeërlei gebruik; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat eventuele maatregelen die zij in de toekomst nemen voor de vaststelling van defensienormen gebaseerd zijn op de civiele aanbevelingen van de Commissie en Europese normalisatieorganisaties; |
| --- | --- |

33.

herinnert eraan dat er talloze tegenstrijdige industriële normen voor civiele en militaire producten bestaan; betreurt het beperkte succes dat met de tenuitvoerlegging van de standaardiseringsovereenkomsten (STANAG's) en -aanbevelingen (STANREC's) van de NAVO is geboekt; verzoekt de Commissie en het EDA de toepassing van gemeenschappelijke defensienormen te bevorderen en om „hybride normen” te ontwikkelen voor gebieden waar sprake is van tweeërlei gebruik; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat eventuele maatregelen die zij in de toekomst nemen voor de vaststelling van defensienormen gebaseerd zijn op de civiele aanbevelingen van de Commissie en Europese normalisatieorganisaties;

| 34. | verzoekt de lidstaten de mogelijkheden te onderzoeken die het EDA biedt om Europese standaarden voor militaire producten en toepassingen te ontwikkelen, zoals voor de bouw van hospitaalschepen of voor op afstand bestuurde luchtvaartuigen; |
| --- | --- |

34.

verzoekt de lidstaten de mogelijkheden te onderzoeken die het EDA biedt om Europese standaarden voor militaire producten en toepassingen te ontwikkelen, zoals voor de bouw van hospitaalschepen of voor op afstand bestuurde luchtvaartuigen;

| 35. | is ingenomen met de voorstellen van de Europese Commissie inzake standaardisering en roept de Raad op om er kennis van te nemen en concrete voorstellen ter zake te doen; |
| --- | --- |

35.

is ingenomen met de voorstellen van de Europese Commissie inzake standaardisering en roept de Raad op om er kennis van te nemen en concrete voorstellen ter zake te doen;

| 36. | verzoekt de lidstaten de Europese certificeringsprocedures te stroomlijnen, onder meer via de wederzijdse erkenning van certificaten en de ontwikkeling van gemeenschappelijke civiele en militaire Europese certificeringsprocedures; |
| --- | --- |

36.

verzoekt de lidstaten de Europese certificeringsprocedures te stroomlijnen, onder meer via de wederzijdse erkenning van certificaten en de ontwikkeling van gemeenschappelijke civiele en militaire Europese certificeringsprocedures;

Continuïteit van de bevoorrading

| 37. | onderstreept dat het in de context van de herstructurering van de industrie ook van belang is dat de continuïteit van de bevoorrading niet in het gedrang komt; verzoekt de lidstaten, het EDA en de Commissie spoedig een alomvattende en ambitieuze EU-regeling voor gegarandeerde aanvoer te ontwikkelen, met name voor strategisch materiaal en cruciale technologieën, die gebaseerd is op een stelsel van wederzijdse garanties en een risico- en behoefteanalyse, eventueel met gebruik van de rechtsgrond voor permanente gestructureerde samenwerking; |
| --- | --- |

37.

onderstreept dat het in de context van de herstructurering van de industrie ook van belang is dat de continuïteit van de bevoorrading niet in het gedrang komt; verzoekt de lidstaten, het EDA en de Commissie spoedig een alomvattende en ambitieuze EU-regeling voor gegarandeerde aanvoer te ontwikkelen, met name voor strategisch materiaal en cruciale technologieën, die gebaseerd is op een stelsel van wederzijdse garanties en een risico- en behoefteanalyse, eventueel met gebruik van de rechtsgrond voor permanente gestructureerde samenwerking;

| 38. | dringt er bij de lidstaten op aan dat zij, als eerste stappen in de richting van deze doelstelling, volledig gebruikmaken van het potentieel van de algemene en globale vergunningen in het kader van Richtlijn 2009/43/EG betreffende de overdracht van defensiegerelateerde producten binnen de Gemeenschap, en verzoekt hen vaart te maken met de inwerkingtreding van de kaderregeling van 2006 inzake de voorzieningszekerheid in geval van operationele urgentie; |
| --- | --- |

38.

dringt er bij de lidstaten op aan dat zij, als eerste stappen in de richting van deze doelstelling, volledig gebruikmaken van het potentieel van de algemene en globale vergunningen in het kader van Richtlijn 2009/43/EG betreffende de overdracht van defensiegerelateerde producten binnen de Gemeenschap, en verzoekt hen vaart te maken met de inwerkingtreding van de kaderregeling van 2006 inzake de voorzieningszekerheid in geval van operationele urgentie;

| 39. | verzoekt het EDA en de Commissie een gezamenlijke onafhankelijkheidsstrategie voor cruciale technologieën te ontwikkelen, met name wat betreft onbeperkte toegang tot en beschikbaarheid van civiele en militaire (tweeledige) opkomende en sleuteltechnologieën, zoals de allernieuwste micro-/nano-elektronica, kunstmatige intelligentie en fototonica, die van essentieel belang zijn voor GVDB-missies; verzoekt de lidstaten de ETIB te gebruiken om de EU op deze sleutelgebieden beter zelfvoorzienend te maken; |
| --- | --- |

39.

verzoekt het EDA en de Commissie een gezamenlijke onafhankelijkheidsstrategie voor cruciale technologieën te ontwikkelen, met name wat betreft onbeperkte toegang tot en beschikbaarheid van civiele en militaire (tweeledige) opkomende en sleuteltechnologieën, zoals de allernieuwste micro-/nano-elektronica, kunstmatige intelligentie en fototonica, die van essentieel belang zijn voor GVDB-missies; verzoekt de lidstaten de ETIB te gebruiken om de EU op deze sleutelgebieden beter zelfvoorzienend te maken;

Een nieuwe impuls voor samenwerking op het gebied van bewapening

| 40. | spoort de lidstaten aan de uit de afnemende vraag voortvloeiende industriële overcapaciteit aan te pakken door nieuwe gemeenschappelijke projecten op te starten en zich daarbij meer te verlaten op het EDA, waarop momenteel te weinig een beroep wordt gedaan en waarvoor te weinig middelen worden uitgetrokken, en lessen te trekken uit recente gezamenlijke operaties die tekortkomingen aan het licht hebben gebracht, bijvoorbeeld op het gebied van strategisch en tactisch luchttransport of van waarnemingen vanuit de lucht en de ruimte; beveelt met name aan om een cruciaal instrumentarium te ontwikkelen met civiel-militaire toepassingen, waaraan in de meeste lidstaten een schrijnend gebrek is, zoals op afstand bestuurde vliegtuigen (RPAS), de ontwikkeling van geavanceerde technologieën te bevorderen en de kerncompetenties binnen Europa te ondersteunen; is voorstander van EU-deelname aan gemeenschappelijke projecten via de leasing en/of de verwerving van vermogens voor tweeërlei gebruik en mogelijk ook van prototypen; |
| --- | --- |

40.

spoort de lidstaten aan de uit de afnemende vraag voortvloeiende industriële overcapaciteit aan te pakken door nieuwe gemeenschappelijke projecten op te starten en zich daarbij meer te verlaten op het EDA, waarop momenteel te weinig een beroep wordt gedaan en waarvoor te weinig middelen worden uitgetrokken, en lessen te trekken uit recente gezamenlijke operaties die tekortkomingen aan het licht hebben gebracht, bijvoorbeeld op het gebied van strategisch en tactisch luchttransport of van waarnemingen vanuit de lucht en de ruimte; beveelt met name aan om een cruciaal instrumentarium te ontwikkelen met civiel-militaire toepassingen, waaraan in de meeste lidstaten een schrijnend gebrek is, zoals op afstand bestuurde vliegtuigen (RPAS), de ontwikkeling van geavanceerde technologieën te bevorderen en de kerncompetenties binnen Europa te ondersteunen; is voorstander van EU-deelname aan gemeenschappelijke projecten via de leasing en/of de verwerving van vermogens voor tweeërlei gebruik en mogelijk ook van prototypen;

| 41. | meent in het licht van ervaringen uit het verleden dat het delen van ontwikkelings- en productieactiviteiten in het kader van gezamenlijke bewapeningsprogramma's moet worden georganiseerd op basis van een streng principe van industriële efficiëntie en economische prestaties, om dubbele inspanningen en ontsporende kosten te vermijden; |
| --- | --- |

41.

meent in het licht van ervaringen uit het verleden dat het delen van ontwikkelings- en productieactiviteiten in het kader van gezamenlijke bewapeningsprogramma's moet worden georganiseerd op basis van een streng principe van industriële efficiëntie en economische prestaties, om dubbele inspanningen en ontsporende kosten te vermijden;

| 42. | roept de lidstaten op bij de voorbereiding van een grootschalige aanschaf van defensietechnologie de voorkeur te geven aan intra-Europese projecten of gezamenlijke regelingen, of aan Europese nieuwe technologieën, die zowel de Europese handel en de samenwerking, als de kwaliteits- en prijsconcurrentie op de wereldwijde defensiemarkt kunnen bevorderen; |
| --- | --- |

42.

roept de lidstaten op bij de voorbereiding van een grootschalige aanschaf van defensietechnologie de voorkeur te geven aan intra-Europese projecten of gezamenlijke regelingen, of aan Europese nieuwe technologieën, die zowel de Europese handel en de samenwerking, als de kwaliteits- en prijsconcurrentie op de wereldwijde defensiemarkt kunnen bevorderen;

| 43. | verzoekt de Europese Raad, tegen de achtergrond van de bestaande administratieve regeling tussen het EDA en de Gezamenlijke Organisatie voor Samenwerking op Defensiematerieelgebied (OCCAR), nadrukkelijk toe te zien op een geslaagde tenuitvoerlegging van gemeenschappelijke projecten en te streven naar nauwere banden tussen de twee organisaties; |
| --- | --- |

43.

verzoekt de Europese Raad, tegen de achtergrond van de bestaande administratieve regeling tussen het EDA en de Gezamenlijke Organisatie voor Samenwerking op Defensiematerieelgebied (OCCAR), nadrukkelijk toe te zien op een geslaagde tenuitvoerlegging van gemeenschappelijke projecten en te streven naar nauwere banden tussen de twee organisaties;

| 44. | verzoekt de Europese Raad het EDA in staat te stellen zijn institutionele rol zoals vastgesteld in artikel 42, lid 3, en artikel 45 VEU, ten volle uit te oefenen door het de nodige middelen toe te kennen; wijst de lidstaten er nogmaals op dat zij het EDA van toereikende financiering moeten voorzien voor al zijn opdrachten en taken; is de mening toegedaan dat dit het beste kan gebeuren door de personeels- en exploitatiekosten van het agentschap uit hoofde van de EU-begroting te financieren, en wel vanaf het volgende meerjarig financieel kader; |
| --- | --- |

44.

verzoekt de Europese Raad het EDA in staat te stellen zijn institutionele rol zoals vastgesteld in artikel 42, lid 3, en artikel 45 VEU, ten volle uit te oefenen door het de nodige middelen toe te kennen; wijst de lidstaten er nogmaals op dat zij het EDA van toereikende financiering moeten voorzien voor al zijn opdrachten en taken; is de mening toegedaan dat dit het beste kan gebeuren door de personeels- en exploitatiekosten van het agentschap uit hoofde van de EU-begroting te financieren, en wel vanaf het volgende meerjarig financieel kader;

Ondersteuning van GVDB-missies via Europees onderzoek en ontwikkeling

| 45. | merkt op dat de economische en financiële crisis, evenals besparingen in de defensiebegrotingen van de meeste lidstaten, tot aanzienlijke bezuinigingen, achteruitgang of vertragingen in de programma's voor onderzoek en technologische innovatie van nagenoeg alle lidstaten kunnen leiden, hetgeen waarschijnlijk een blijvende negatieve impact zal hebben op de Europese defensie-industrie en de wetenschappelijke vorderingen van de Unie in deze sector; wijst op het risico van banenverlies op middellange en lange termijn en van verlies aan industriecapaciteit en knowhow; |
| --- | --- |

45.

merkt op dat de economische en financiële crisis, evenals besparingen in de defensiebegrotingen van de meeste lidstaten, tot aanzienlijke bezuinigingen, achteruitgang of vertragingen in de programma's voor onderzoek en technologische innovatie van nagenoeg alle lidstaten kunnen leiden, hetgeen waarschijnlijk een blijvende negatieve impact zal hebben op de Europese defensie-industrie en de wetenschappelijke vorderingen van de Unie in deze sector; wijst op het risico van banenverlies op middellange en lange termijn en van verlies aan industriecapaciteit en knowhow;

| 46. | herinnert aan het belang van onderzoek en innovatie in de sector van defensie en veiligheid en onderstreept het belang van het onderzoeksprogramma Horizon 2020, in het bijzonder van de zevende maatschappelijke uitdaging „Een veilige samenleving: de vrijheid en veiligheid van Europa en haar burgers beschermen”; onderstreept dat multinationale samenwerking tussen de lidstaten en hun respectieve agentschappen op dit gebied moet worden bevorderd; onderkent dat innovatieonderzoek voor de defensie-industrie een zeer vertrouwelijk karakter heeft en acht het daarom absoluut noodzakelijk dit onderzoek te financieren op een manier die aan de behoeften beantwoordt; meent dat in dit verband moet worden overwogen om binnen het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek een instituut voor Europese veiligheid en defensie op te richten; |
| --- | --- |

46.

herinnert aan het belang van onderzoek en innovatie in de sector van defensie en veiligheid en onderstreept het belang van het onderzoeksprogramma Horizon 2020, in het bijzonder van de zevende maatschappelijke uitdaging „Een veilige samenleving: de vrijheid en veiligheid van Europa en haar burgers beschermen”; onderstreept dat multinationale samenwerking tussen de lidstaten en hun respectieve agentschappen op dit gebied moet worden bevorderd; onderkent dat innovatieonderzoek voor de defensie-industrie een zeer vertrouwelijk karakter heeft en acht het daarom absoluut noodzakelijk dit onderzoek te financieren op een manier die aan de behoeften beantwoordt; meent dat in dit verband moet worden overwogen om binnen het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek een instituut voor Europese veiligheid en defensie op te richten;

| 47. | is ingenomen met het voornemen van de Commissie om een voorbereidende actie op te starten voor door de EU gefinancierd onderzoek ter ondersteuning van GVDB-missies, en verzoekt de Commissie om vroeg in het volgende meerjarig financieel kader een specifiek voorstel te doen dat kan dienen als voorloper van dergelijke programma's; |
| --- | --- |

47.

is ingenomen met het voornemen van de Commissie om een voorbereidende actie op te starten voor door de EU gefinancierd onderzoek ter ondersteuning van GVDB-missies, en verzoekt de Commissie om vroeg in het volgende meerjarig financieel kader een specifiek voorstel te doen dat kan dienen als voorloper van dergelijke programma's;

| 48. | is van oordeel dat onderzoek en innovatie in het kader van een ETID nog steeds een geldige ethische grondslag heeft; merkt op dat een volledig hoofdstuk van het Verdrag van Lissabon is gewijd aan het GVDB, met inbegrip van onderzoek naar defensietechnologie en het scheppen van een kader voor een gemeenschappelijke EU-defensie; roept de lidstaten en het EDA op het aantal gezamenlijke onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten en de kwaliteit ervan aanzienlijk op te schroeven; |
| --- | --- |

48.

is van oordeel dat onderzoek en innovatie in het kader van een ETID nog steeds een geldige ethische grondslag heeft; merkt op dat een volledig hoofdstuk van het Verdrag van Lissabon is gewijd aan het GVDB, met inbegrip van onderzoek naar defensietechnologie en het scheppen van een kader voor een gemeenschappelijke EU-defensie; roept de lidstaten en het EDA op het aantal gezamenlijke onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten en de kwaliteit ervan aanzienlijk op te schroeven;

| 49. | herinnert eraan dat artikel 179 VWEU de Unie oplegt alle onderzoeksactiviteiten te bevorderen die uit hoofde van de verdragen nodig worden geacht; |
| --- | --- |

49.

herinnert eraan dat artikel 179 VWEU de Unie oplegt alle onderzoeksactiviteiten te bevorderen die uit hoofde van de verdragen nodig worden geacht;

| 50. | wijst erop dat de Europese ministers van Defensie in november 2007 overeenstemming hebben bereikt over gemeenschappelijke normen om de uitgaven voor O&O inzake defensie op te trekken tot 2 % van de totale defensie-uitgaven en om ervoor te zorgen dat 20 % hiervan via Europese samenwerkingsverbanden besteed wordt; |
| --- | --- |

50.

wijst erop dat de Europese ministers van Defensie in november 2007 overeenstemming hebben bereikt over gemeenschappelijke normen om de uitgaven voor O&O inzake defensie op te trekken tot 2 % van de totale defensie-uitgaven en om ervoor te zorgen dat 20 % hiervan via Europese samenwerkingsverbanden besteed wordt;

| 51. | steunt de Taskforce defensie, waar de Europese Commissie, de EDEO en het EDA deel van uitmaken, in haar inspanningen om ervoor te zorgen dat de resultaten van het onderzoek in het kader van het programma Horizon 2020 ook ten goede komen aan het onderzoek inzake innovatie op het gebied van defensie, en om de synergieën tussen de civiele en de militaire sector te optimaliseren; vraagt dat wordt gezocht naar manieren om gebruik te maken van publiek-private financiering door middel van de oprichting van gemeenschappelijke ondernemingen overeenkomstig artikel 187 VWEU; |
| --- | --- |

51.

steunt de Taskforce defensie, waar de Europese Commissie, de EDEO en het EDA deel van uitmaken, in haar inspanningen om ervoor te zorgen dat de resultaten van het onderzoek in het kader van het programma Horizon 2020 ook ten goede komen aan het onderzoek inzake innovatie op het gebied van defensie, en om de synergieën tussen de civiele en de militaire sector te optimaliseren; vraagt dat wordt gezocht naar manieren om gebruik te maken van publiek-private financiering door middel van de oprichting van gemeenschappelijke ondernemingen overeenkomstig artikel 187 VWEU;

| 52. | spoort het EDA aan zijn goede resultaten op het gebied van geslaagde gezamenlijke investeringsprogramma's voort te zetten en met de Commissie samen te werken aan het opzetten van programma's voor onderzoek en ontwikkeling op grond van artikel 185 VWEU; |
| --- | --- |

52.

spoort het EDA aan zijn goede resultaten op het gebied van geslaagde gezamenlijke investeringsprogramma's voort te zetten en met de Commissie samen te werken aan het opzetten van programma's voor onderzoek en ontwikkeling op grond van artikel 185 VWEU;

| 53. | wijst op het belang van synergieën tussen civiel en militair onderzoek in domeinen met een grote toegevoegde waarde; benadrukt dat, rekening houdend met het voornamelijk civiele karakter en het overheidsaspect van bepaalde projecten, de mogelijkheid van een efficiënter duaal gebruik zou kunnen worden onderzocht met het oog op een bundeling van de kosten, aangezien dit sectoren zijn die banen en groei creëren; beklemtoont voorts dat deze synergie ook gestalte kan krijgen in een consolidatie van het Europese particuliere aanbod in commerciële afzetgebieden; |
| --- | --- |

53.

wijst op het belang van synergieën tussen civiel en militair onderzoek in domeinen met een grote toegevoegde waarde; benadrukt dat, rekening houdend met het voornamelijk civiele karakter en het overheidsaspect van bepaalde projecten, de mogelijkheid van een efficiënter duaal gebruik zou kunnen worden onderzocht met het oog op een bundeling van de kosten, aangezien dit sectoren zijn die banen en groei creëren; beklemtoont voorts dat deze synergie ook gestalte kan krijgen in een consolidatie van het Europese particuliere aanbod in commerciële afzetgebieden;

| 54. | roept de lidstaten op een geschikt platform in het leven te roepen om onderzoek inzake defensie om te buigen naar de civiele wereld, dit met nadruk op technologisch geavanceerde toepassingen; roept de lidstaten op om defensie-technologisch onderzoek tevens te richten op de bestrijding van natuurrampen, waarvan het aantal in de afgelopen 40 jaar in Europa verviervoudigd is; |
| --- | --- |

54.

roept de lidstaten op een geschikt platform in het leven te roepen om onderzoek inzake defensie om te buigen naar de civiele wereld, dit met nadruk op technologisch geavanceerde toepassingen; roept de lidstaten op om defensie-technologisch onderzoek tevens te richten op de bestrijding van natuurrampen, waarvan het aantal in de afgelopen 40 jaar in Europa verviervoudigd is;

| 55. | meent dat de defensie-industrie in de EU zowel in militair als in civiel opzicht een hoge innovatiegraad in stand moet houden om het hoofd te kunnen bieden aan alle dreigingen en uitdagingen waarmee de lidstaten en de EU de komende jaren zullen worden geconfronteerd, door gebruik te maken van de meest veelbelovende technologische ontwikkelingen, ongeacht of deze specifiek op de defensie-industrie gericht zijn dan wel voor civiele doeleinden bedoeld zijn; |
| --- | --- |

55.

meent dat de defensie-industrie in de EU zowel in militair als in civiel opzicht een hoge innovatiegraad in stand moet houden om het hoofd te kunnen bieden aan alle dreigingen en uitdagingen waarmee de lidstaten en de EU de komende jaren zullen worden geconfronteerd, door gebruik te maken van de meest veelbelovende technologische ontwikkelingen, ongeacht of deze specifiek op de defensie-industrie gericht zijn dan wel voor civiele doeleinden bedoeld zijn;

| 56. | onderstreept de noodzaak om de resultaten van het onderzoek efficiënt te beschermen in het kader van een gezamenlijk intellectuele-eigendomsbeleid en meent dat de rol van het EDA op dit gebied verder moet worden versterkt om toekomstige technologische en industriële samenwerkingen tussen partners in de Unie al in een vroeg stadium te vereenvoudigen; |
| --- | --- |

56.

onderstreept de noodzaak om de resultaten van het onderzoek efficiënt te beschermen in het kader van een gezamenlijk intellectuele-eigendomsbeleid en meent dat de rol van het EDA op dit gebied verder moet worden versterkt om toekomstige technologische en industriële samenwerkingen tussen partners in de Unie al in een vroeg stadium te vereenvoudigen;

Ruimtevaart

| 57. | is ervan overtuigd dat de ruimtevaartsector bijdraagt tot de strategische autonomie van de EU en dat de mogelijkheid van de lidstaten om autonome toegang te verkrijgen een sleutelrol vervult in de defensie- en veiligheidssector; wijst erop dat de uitmuntendheid van deze technologisch innoverende en performante industrie moet worden gehandhaafd om de technologische onafhankelijkheid van de Europese Unie te waarborgen; |
| --- | --- |

57.

is ervan overtuigd dat de ruimtevaartsector bijdraagt tot de strategische autonomie van de EU en dat de mogelijkheid van de lidstaten om autonome toegang te verkrijgen een sleutelrol vervult in de defensie- en veiligheidssector; wijst erop dat de uitmuntendheid van deze technologisch innoverende en performante industrie moet worden gehandhaafd om de technologische onafhankelijkheid van de Europese Unie te waarborgen;

| 58. | is opgetogen over de instelling en ontwikkeling van een Europees satellietsysteem (Galileo, Copernicus en EGNOS); onderstreept dat de ontwikkeling van een dergelijk systeem niet alleen aan de ruimtevaartindustrie maar ook aan de autonomie van Europa een sterke impuls zal geven, en een gelegenheid biedt om een essentieel onderdeel van de industriële en technologische basis voor de defensie in Europa te ontwikkelen; |
| --- | --- |

58.

is opgetogen over de instelling en ontwikkeling van een Europees satellietsysteem (Galileo, Copernicus en EGNOS); onderstreept dat de ontwikkeling van een dergelijk systeem niet alleen aan de ruimtevaartindustrie maar ook aan de autonomie van Europa een sterke impuls zal geven, en een gelegenheid biedt om een essentieel onderdeel van de industriële en technologische basis voor de defensie in Europa te ontwikkelen;

| 59. | wijst op de noodzaak om de Europese ruimtevaartinfrastructuur te beschermen door de capaciteit voor ruimtetoezicht en -bewaking (SST) te ontwikkelen; |
| --- | --- |

59.

wijst op de noodzaak om de Europese ruimtevaartinfrastructuur te beschermen door de capaciteit voor ruimtetoezicht en -bewaking (SST) te ontwikkelen;

ICT en gegevensbeveiliging

| 60. | herinnert eraan dat het digitale tijdperk grotere uitdagingen voor de veiligheid en beveiliging van infrastructuur en technologie meebrengt; wijst derhalve op de noodzaak van meer samenwerking en kennisuitwisseling tussen de lidstaten enerzijds en tussen de Europese Unie en haar belangrijkste partners anderzijds; |
| --- | --- |

60.

herinnert eraan dat het digitale tijdperk grotere uitdagingen voor de veiligheid en beveiliging van infrastructuur en technologie meebrengt; wijst derhalve op de noodzaak van meer samenwerking en kennisuitwisseling tussen de lidstaten enerzijds en tussen de Europese Unie en haar belangrijkste partners anderzijds;

| 61. | vestigt de aandacht op de noodzaak om Europese normen op het gebied van ICT en cyberveiligheid op te stellen en deze in de internationale normen te integreren; |
| --- | --- |

61.

vestigt de aandacht op de noodzaak om Europese normen op het gebied van ICT en cyberveiligheid op te stellen en deze in de internationale normen te integreren;

| 62. | roept de Commissie en de lidstaten op tot onderlinge samenwerking om te garanderen dat cyberveiligheid een cruciaal element is dat bijzondere aandacht krijgt bij onderzoek en innovatie binnen de veiligheids- en defensiesector en dat een onderdeel moet vormen van de strategie op korte, middellange en lange termijn; |
| --- | --- |

62.

roept de Commissie en de lidstaten op tot onderlinge samenwerking om te garanderen dat cyberveiligheid een cruciaal element is dat bijzondere aandacht krijgt bij onderzoek en innovatie binnen de veiligheids- en defensiesector en dat een onderdeel moet vormen van de strategie op korte, middellange en lange termijn;

| 63. | vraagt de Commissie en de lidstaten om in bestaande en toekomstige Europese civiele of militaire programma's zoals Galileo, Copernicus en het gemeenschappelijk Europees luchtruim/Sesar stelselmatig rekening te houden met de uitdagingen op het gebied van cyberveiligheid; |
| --- | --- |

63.

vraagt de Commissie en de lidstaten om in bestaande en toekomstige Europese civiele of militaire programma's zoals Galileo, Copernicus en het gemeenschappelijk Europees luchtruim/Sesar stelselmatig rekening te houden met de uitdagingen op het gebied van cyberveiligheid;

Versterking van de interne markt voor defensiemateriaal

| 64. | herinnert eraan dat de lidstaten de transparantie en toegankelijkheid van hun defensiemarkt dringend moeten verbeteren, maar wijst tegelijk op het specifieke karakter van de defensiemarkten, die gerelateerd zijn aan de essentiële veiligheidsbelangen van de lidstaten en daarom niet op dezelfde wijze als andere markten kunnen worden beschouwd; verzoekt de lidstaten en de Commissie ervoor te zorgen dat de richtlijnen van 2009 betreffende overheidsopdrachten op defensiegebied correct en coherent worden toegepast, met name wat betreft uitzonderingen op de EU-regelgeving in het kader van artikel 346 VWEU, teneinde de interne markt te versterken door de aanbestedingsregels in de defensiesector, waar dit passend is, te vereenvoudigen; |
| --- | --- |

64.

herinnert eraan dat de lidstaten de transparantie en toegankelijkheid van hun defensiemarkt dringend moeten verbeteren, maar wijst tegelijk op het specifieke karakter van de defensiemarkten, die gerelateerd zijn aan de essentiële veiligheidsbelangen van de lidstaten en daarom niet op dezelfde wijze als andere markten kunnen worden beschouwd; verzoekt de lidstaten en de Commissie ervoor te zorgen dat de richtlijnen van 2009 betreffende overheidsopdrachten op defensiegebied correct en coherent worden toegepast, met name wat betreft uitzonderingen op de EU-regelgeving in het kader van artikel 346 VWEU, teneinde de interne markt te versterken door de aanbestedingsregels in de defensiesector, waar dit passend is, te vereenvoudigen;

| 65. | spoort de Commissie aan om haar inspanningen voor gelijke spelregels op de defensiemarkt te verhogen door de toepassing van marktverstorende praktijken te beperken tot een strikt minimum van naar behoren gerechtvaardigde afwijkingen; wijst in het bijzonder op het feit dat het toezicht op staatssteun moet worden versterkt en dringt er daarom bij de lidstaten op aan om zowel tegenover de Europese autoriteiten en agentschappen als tegenover het brede publiek meer openheid aan de dag te leggen over de staatssteun en aanbestedingspraktijken in de defensiesector; |
| --- | --- |

65.

spoort de Commissie aan om haar inspanningen voor gelijke spelregels op de defensiemarkt te verhogen door de toepassing van marktverstorende praktijken te beperken tot een strikt minimum van naar behoren gerechtvaardigde afwijkingen; wijst in het bijzonder op het feit dat het toezicht op staatssteun moet worden versterkt en dringt er daarom bij de lidstaten op aan om zowel tegenover de Europese autoriteiten en agentschappen als tegenover het brede publiek meer openheid aan de dag te leggen over de staatssteun en aanbestedingspraktijken in de defensiesector;

| 66. | is bezorgd over het feit dat een aantal lidstaten voorbereidingen treft om gebruikte F-16-gevechtsvliegtuigen aan te schaffen zonder Europese ondernemingen een eerlijke kans te bieden om mee te dingen; is van mening dat deze praktijken indruisen tegen de doelstelling van de Europese Raad om de Europese industriële defensiebasis te versterken; herinnert deze lidstaten eraan dat zij het non-discriminatie- en het transparantiebeginsel, zoals vastgesteld in het Verdrag van Lissabon, ook moeten toepassen op verkooptransacties tussen regeringen; |
| --- | --- |

66.

is bezorgd over het feit dat een aantal lidstaten voorbereidingen treft om gebruikte F-16-gevechtsvliegtuigen aan te schaffen zonder Europese ondernemingen een eerlijke kans te bieden om mee te dingen; is van mening dat deze praktijken indruisen tegen de doelstelling van de Europese Raad om de Europese industriële defensiebasis te versterken; herinnert deze lidstaten eraan dat zij het non-discriminatie- en het transparantiebeginsel, zoals vastgesteld in het Verdrag van Lissabon, ook moeten toepassen op verkooptransacties tussen regeringen;

| 67. | verzoekt de lidstaten, het EDA en de Commissie gezamenlijk te streven naar de geleidelijke afschaffing van verplichte compensaties en tegelijk de integratie van de industrieën van kleinere lidstaten in de ETID te bevorderen met andere middelen dan compensaties; spoort de lidstaten met name aan de bepalingen van de richtlijn op het gebied van onderaanneming en algemene vergunningen ten volle te benutten om deze doelstelling te halen; |
| --- | --- |

67.

verzoekt de lidstaten, het EDA en de Commissie gezamenlijk te streven naar de geleidelijke afschaffing van verplichte compensaties en tegelijk de integratie van de industrieën van kleinere lidstaten in de ETID te bevorderen met andere middelen dan compensaties; spoort de lidstaten met name aan de bepalingen van de richtlijn op het gebied van onderaanneming en algemene vergunningen ten volle te benutten om deze doelstelling te halen;

| 68. | onderstreept dat een ruimer gebruik van innovatieve aanbestedingstechnieken — met name e-aanbestedingen en precommerciële aanbestedingen alsmede het bieden van stimulansen voor O&O — aangemoedigd dient te worden bij defensieaankopen, omdat zij wellicht bijzonder geschikt zijn voor deze sector en een belangrijke rol kunnen spelen bij het terugdringen van de administratieve last en de kosten in verband met aanbestedingsprocedures; is van mening dat tegelijkertijd de bescherming van intellectuele-eigendomsrechten en technische kennis gewaarborgd moet worden; dringt er bij de lidstaten op aan strategisch gebruik te maken van aanbestedingen op defensiegebied en innovatieve gunningsbeginselen te hanteren op basis van het begrip „economisch voordeligste inschrijving”; |
| --- | --- |

68.

onderstreept dat een ruimer gebruik van innovatieve aanbestedingstechnieken — met name e-aanbestedingen en precommerciële aanbestedingen alsmede het bieden van stimulansen voor O&O — aangemoedigd dient te worden bij defensieaankopen, omdat zij wellicht bijzonder geschikt zijn voor deze sector en een belangrijke rol kunnen spelen bij het terugdringen van de administratieve last en de kosten in verband met aanbestedingsprocedures; is van mening dat tegelijkertijd de bescherming van intellectuele-eigendomsrechten en technische kennis gewaarborgd moet worden; dringt er bij de lidstaten op aan strategisch gebruik te maken van aanbestedingen op defensiegebied en innovatieve gunningsbeginselen te hanteren op basis van het begrip „economisch voordeligste inschrijving”;

| 69. | is van mening dat aanbestedende instanties en entiteiten op defensie- en veiligheidsgebied gebruik moeten kunnen maken van een specifieke aanbestedingsprocedure met betrekking tot opdrachten waarbij er behoefte is aan de ontwikkeling van een innovatief product, een innovatieve dienst of innovatieve werken en vervolgens de aankoop van de daarbij tot stand gekomen goederen, diensten of werken, als de reeds op de markt beschikbare oplossingen niet voldoen; |
| --- | --- |

69.

is van mening dat aanbestedende instanties en entiteiten op defensie- en veiligheidsgebied gebruik moeten kunnen maken van een specifieke aanbestedingsprocedure met betrekking tot opdrachten waarbij er behoefte is aan de ontwikkeling van een innovatief product, een innovatieve dienst of innovatieve werken en vervolgens de aankoop van de daarbij tot stand gekomen goederen, diensten of werken, als de reeds op de markt beschikbare oplossingen niet voldoen;

| 70. | is voorts van mening dat een dergelijke procedure ten goede zou komen aan de werking van de interne markt en de ontwikkeling van een Europese markt voor defensiematerieel en een technologisch en industrieel fundament voor het Europese defensiebeleid, en de groei van innovatieve kmo's zou stimuleren; onderstreept dat een dergelijke procedure al is overeengekomen in de herziene richtlijnen klassieke aanbestedingen en aanbestedingen nutssector, waardoor aanbestedende instanties een langdurig innovatiepartnerschap kunnen opzetten met het oog op de ontwikkeling en vervolgens de aankoop van nieuwe, innovatieve producten, diensten of werken, de nodige „market-pull” wordt gecreëerd en prikkels worden gegeven voor de ontwikkeling van een innovatieve oplossing zonder de markt af te schermen; |
| --- | --- |

70.

is voorts van mening dat een dergelijke procedure ten goede zou komen aan de werking van de interne markt en de ontwikkeling van een Europese markt voor defensiematerieel en een technologisch en industrieel fundament voor het Europese defensiebeleid, en de groei van innovatieve kmo's zou stimuleren; onderstreept dat een dergelijke procedure al is overeengekomen in de herziene richtlijnen klassieke aanbestedingen en aanbestedingen nutssector, waardoor aanbestedende instanties een langdurig innovatiepartnerschap kunnen opzetten met het oog op de ontwikkeling en vervolgens de aankoop van nieuwe, innovatieve producten, diensten of werken, de nodige „market-pull” wordt gecreëerd en prikkels worden gegeven voor de ontwikkeling van een innovatieve oplossing zonder de markt af te schermen;

| 71. | verzoekt daarom de Commissie deze ontwikkelingen in aanmerking te nemen in het uitvoeringsverslag dat zij uit hoofde van Richtlijn 2009/81/EG inzake defensieopdrachten uiterlijk op 21 augustus 2016 aan het Europees Parlement en de Raad moet voorleggen, en dit verslag vergezeld te doen gaan van een wetgevingsvoorstel tot wijziging van Richtlijn 2009/81/EG, waarin voor bedoelde contracten wordt voorzien in de procedure van het innovatiepartnerschap; |
| --- | --- |

71.

verzoekt daarom de Commissie deze ontwikkelingen in aanmerking te nemen in het uitvoeringsverslag dat zij uit hoofde van Richtlijn 2009/81/EG inzake defensieopdrachten uiterlijk op 21 augustus 2016 aan het Europees Parlement en de Raad moet voorleggen, en dit verslag vergezeld te doen gaan van een wetgevingsvoorstel tot wijziging van Richtlijn 2009/81/EG, waarin voor bedoelde contracten wordt voorzien in de procedure van het innovatiepartnerschap;

| 72. | dringt er bij de lidstaten op aan ook maatregelen te nemen om een einde te maken aan dubbel werk en overtollige capaciteit in de sector door de samenwerking op de interne markt op te voeren; wijst op de potentiële baten van gezamenlijke aankopen in de vorm van schaalvoordelen en interoperabiliteit; wijst erop dat gezamenlijke projecten tot lagere kosten zullen leiden en langetermijninvesteringen mogelijk maken; |
| --- | --- |

72.

dringt er bij de lidstaten op aan ook maatregelen te nemen om een einde te maken aan dubbel werk en overtollige capaciteit in de sector door de samenwerking op de interne markt op te voeren; wijst op de potentiële baten van gezamenlijke aankopen in de vorm van schaalvoordelen en interoperabiliteit; wijst erop dat gezamenlijke projecten tot lagere kosten zullen leiden en langetermijninvesteringen mogelijk maken;

| 73. | herinnert eraan dat de opdrachten die op het gebied van defensie en beveiliging worden gegund, vaak technisch complex zijn; onderstreept dat ter vergemakkelijking van grensoverschrijdende aanbestedingen — in voorkomend geval — onnodige, incompatibele of onevenredige technische eisen tegen het licht moeten worden gehouden om de hindernissen op de interne markt tot een minimum te beperken en waar mogelijk uit de weg te ruimen; |
| --- | --- |

73.

herinnert eraan dat de opdrachten die op het gebied van defensie en beveiliging worden gegund, vaak technisch complex zijn; onderstreept dat ter vergemakkelijking van grensoverschrijdende aanbestedingen — in voorkomend geval — onnodige, incompatibele of onevenredige technische eisen tegen het licht moeten worden gehouden om de hindernissen op de interne markt tot een minimum te beperken en waar mogelijk uit de weg te ruimen;

De ETID in een mondiale context

| 74. | merkt op dat de ontwikkeling van een uitvoerbare ETID alleen kan worden gezien als onderdeel van een mondiale markt en spoort de Commissie en de Europese Raad aan de kwestie vanuit een mondiaal oogpunt te benaderen; is van oordeel dat protectionistische maatregelen niet zouden stroken met de doelstelling de concurrentiepositie van de Europese defensie-industrie te verbeteren; |
| --- | --- |

74.

merkt op dat de ontwikkeling van een uitvoerbare ETID alleen kan worden gezien als onderdeel van een mondiale markt en spoort de Commissie en de Europese Raad aan de kwestie vanuit een mondiaal oogpunt te benaderen; is van oordeel dat protectionistische maatregelen niet zouden stroken met de doelstelling de concurrentiepositie van de Europese defensie-industrie te verbeteren;

| 75. | betreurt de huidige ongelijke wederzijdse markttoegang tussen de VS en Europa en de daaruit voortvloeiende onevenwichtigheid in de defensiehandel; dringt aan op de verwezenlijking van daadwerkelijke wederkerigheid wat betreft de toegang tot overheidsopdrachten op het gebied van defensie aan beide zijden van de Atlantische Oceaan; |
| --- | --- |

75.

betreurt de huidige ongelijke wederzijdse markttoegang tussen de VS en Europa en de daaruit voortvloeiende onevenwichtigheid in de defensiehandel; dringt aan op de verwezenlijking van daadwerkelijke wederkerigheid wat betreft de toegang tot overheidsopdrachten op het gebied van defensie aan beide zijden van de Atlantische Oceaan;

| 76. | verzoekt de lidstaten zich strikt te houden aan de verplichtingen die zijn vastgelegd in gemeenschappelijk standpunt 2008/944/GBVB tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de controle op de uitvoer van militaire goederen en technologie en nauwkeurig te onderzoeken of alle vergunningsaanvragen aan de acht vastgestelde voorwaarden voldoen; dringt er bij de lidstaten en de EU op aan om zich in internationale fora in te zetten voor meer transparantie op de internationale markten voor defensieopdrachten, teneinde de controleerbaarheid van de mondiale wapenhandelsstromen te vergroten, met name door het Wapenhandelsverdrag te promoten; verzoekt de lidstaten om het Verdrag onverwijld te ratificeren, opdat het na goedkeuring door het Parlement in werking kan treden; |
| --- | --- |

76.

verzoekt de lidstaten zich strikt te houden aan de verplichtingen die zijn vastgelegd in gemeenschappelijk standpunt 2008/944/GBVB tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de controle op de uitvoer van militaire goederen en technologie en nauwkeurig te onderzoeken of alle vergunningsaanvragen aan de acht vastgestelde voorwaarden voldoen; dringt er bij de lidstaten en de EU op aan om zich in internationale fora in te zetten voor meer transparantie op de internationale markten voor defensieopdrachten, teneinde de controleerbaarheid van de mondiale wapenhandelsstromen te vergroten, met name door het Wapenhandelsverdrag te promoten; verzoekt de lidstaten om het Verdrag onverwijld te ratificeren, opdat het na goedkeuring door het Parlement in werking kan treden;

o

o o

| 77. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van de Europese Raad, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de parlementen van de EU-lidstaten, de Parlementaire Vergadering van de NAVO en de secretaris-generaal van de NAVO. |
| --- | --- |

77.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van de Europese Raad, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de parlementen van de EU-lidstaten, de Parlementaire Vergadering van de NAVO en de secretaris-generaal van de NAVO.

---

(1)  PB L 183 van 13.7.2011, blz. 16.

(2)  PB L 216 van 20.8.2009, blz. 76.

(3)  Aangenomen teksten, P7_TA(2012)0455.

(4)  PB C 168 E van 14.6.2013, blz. 9.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/35 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/35

---

P7_TA(2013)0515

Versterking van de sociale dimensie van de EMU

Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over de mededeling van de Commissie „Versterking van de sociale dimensie van de Economische en Monetaire Unie (EMU)” (2013/2841(RSP))

(2016/C 436/06)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 2 oktober 2013 getiteld „Versterking van de sociale dimensie van de Economische en Monetaire Unie (EMU)” (COM(2013)0690), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 2 oktober 2013 getiteld „Versterking van de sociale dimensie van de Economische en Monetaire Unie (EMU)” (COM(2013)0690),

| — | gezien het verslag van de voorzitter van de Europese Raad, Herman Van Rompuy, aan de Europese Raad van 26 juni 2012 getiteld „Naar een echte Economische en Monetaire Unie” (1), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de voorzitter van de Europese Raad, Herman Van Rompuy, aan de Europese Raad van 26 juni 2012 getiteld „Naar een echte Economische en Monetaire Unie” (1),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 30 november 2012 getiteld „Blauwdruk voor een hechte economische en monetaire unie: Aanzet tot een Europees debat” (COM(2012)0777), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 30 november 2012 getiteld „Blauwdruk voor een hechte economische en monetaire unie: Aanzet tot een Europees debat” (COM(2012)0777),

| — | gezien de conclusies van de Europese Raad van 14 december 2012 over de routekaart voor de voltooiing van de Economische en Monetaire Unie (2), |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Europese Raad van 14 december 2012 over de routekaart voor de voltooiing van de Economische en Monetaire Unie (2),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 20 maart 2013 getiteld „Naar een echte Economische en Monetaire Unie: Invoering van een instrument voor convergentie en concurrentievermogen” (COM(2013)0165), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 20 maart 2013 getiteld „Naar een echte Economische en Monetaire Unie: Invoering van een instrument voor convergentie en concurrentievermogen” (COM(2013)0165),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 20 maart 2013 getiteld „Naar een echte Economische en Monetaire Unie: Voorafgaande coördinatie van plannen voor belangrijke hervormingen van het economische beleid” (COM(2013)0166), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 20 maart 2013 getiteld „Naar een echte Economische en Monetaire Unie: Voorafgaande coördinatie van plannen voor belangrijke hervormingen van het economische beleid” (COM(2013)0166),

| — | gezien de conclusies van de Europese Raad van 14 maart 2013 (3), 28 juni 2013 (4) en 25 oktober 2013 (5), |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Europese Raad van 14 maart 2013 (3), 28 juni 2013 (4) en 25 oktober 2013 (5),

| — | gezien zijn resolutie van 20 november 2012 getiteld „Naar een echte Economische en Monetaire Unie” (6), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 20 november 2012 getiteld „Naar een echte Economische en Monetaire Unie” (6),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 20 februari 2013 getiteld „Naar sociale investering voor groei en cohesie — inclusief de uitvoering van het Europees Sociaal Fonds 2014-2020” (COM(2013)0083) en zijn resolutie van 12 juni 2013 daarover (7), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 20 februari 2013 getiteld „Naar sociale investering voor groei en cohesie — inclusief de uitvoering van het Europees Sociaal Fonds 2014-2020” (COM(2013)0083) en zijn resolutie van 12 juni 2013 daarover (7),

| — | gezien zijn resolutie van 23 oktober 2013 over het Europees semester voor economische beleidscoördinatie: uitvoering van de prioriteiten voor 2013 (8), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 23 oktober 2013 over het Europees semester voor economische beleidscoördinatie: uitvoering van de prioriteiten voor 2013 (8),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 20 oktober 2009 getiteld „Solidariteit in de gezondheidszorg: Verkleining van de ongelijkheid op gezondheidsgebied in de EU” (COM(2009)0567), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 20 oktober 2009 getiteld „Solidariteit in de gezondheidszorg: Verkleining van de ongelijkheid op gezondheidsgebied in de EU” (COM(2009)0567),

| — | gezien de openbare hoorzitting van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken van 9 juli 2013 over de „Sociale dimensie van de Economische en Monetaire Unie (EMU) — een Europese Werkloosheidsregeling”, |
| --- | --- |

—

gezien de openbare hoorzitting van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken van 9 juli 2013 over de „Sociale dimensie van de Economische en Monetaire Unie (EMU) — een Europese Werkloosheidsregeling”,

| — | gezien het paper over automatische stabilisatoren van 4 oktober 2013 van de werkgroep van DG Werkgelegenheid, sociale zaken en inclusie van de Commissie, |
| --- | --- |

—

gezien het paper over automatische stabilisatoren van 4 oktober 2013 van de werkgroep van DG Werkgelegenheid, sociale zaken en inclusie van de Commissie,

| — | gezien de beleidsnota van 13 september 2013 van het European Policy Center (EPC) getiteld „Developing the social dimension of a deep and genuine Economic and Monetary Union”, |
| --- | --- |

—

gezien de beleidsnota van 13 september 2013 van het European Policy Center (EPC) getiteld „Developing the social dimension of a deep and genuine Economic and Monetary Union”,

| — | gezien de blauwdruk van Notre Europe voor een „Cyclical Shock Insurance in the euro area” van september 2013, |
| --- | --- |

—

gezien de blauwdruk van Notre Europe voor een „Cyclical Shock Insurance in the euro area” van september 2013,

| — | gezien de interne discussienota van het Internationaal Monetair Fonds van september 2013 getiteld „Toward a Fiscal Union for the Euro Area” (9), |
| --- | --- |

—

gezien de interne discussienota van het Internationaal Monetair Fonds van september 2013 getiteld „Toward a Fiscal Union for the Euro Area” (9),

| — | gezien zijn resolutie van 4 juli 2013 over het effect van de crisis op de toegang tot zorg voor kwetsbare groepen (10), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 4 juli 2013 over het effect van de crisis op de toegang tot zorg voor kwetsbare groepen (10),

| — | gezien het Kwartaaloverzicht van de werkgelegenheids- en sociale situatie in de EU van de Commissie van oktober 2013, |
| --- | --- |

—

gezien het Kwartaaloverzicht van de werkgelegenheids- en sociale situatie in de EU van de Commissie van oktober 2013,

| — | gezien de vraag aan de Commissie over de sociale dimensie van de Economische en Monetaire Unie (O-000122/2013 — B7-0524/2013), |
| --- | --- |

—

gezien de vraag aan de Commissie over de sociale dimensie van de Economische en Monetaire Unie (O-000122/2013 — B7-0524/2013),

| — | gezien artikel 115, lid 5, en artikel 110, lid 2, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 115, lid 5, en artikel 110, lid 2, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de werkloosheid in de EU het alarmerend niveau van 26,6 miljoen werklozen heeft bereikt (11); |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de werkloosheid in de EU het alarmerend niveau van 26,6 miljoen werklozen heeft bereikt (11);

| B. | overwegende dat de jeugdwerkloosheid een ongekende hoogte heeft bereikt en gemiddeld 23 % voor de EU als geheel bedraagt; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de jeugdwerkloosheid een ongekende hoogte heeft bereikt en gemiddeld 23 % voor de EU als geheel bedraagt;

| C. | overwegende dat de langdurige werkloosheid in de meeste lidstaten is gestegen, en in de EU als geheel een recordhoogte heeft bereikt; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de langdurige werkloosheid in de meeste lidstaten is gestegen, en in de EU als geheel een recordhoogte heeft bereikt;

| D. | overwegende dat de structurele werkloosheid en het gebrek aan afstemming tussen vraag en aanbod van arbeid toenemen; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de structurele werkloosheid en het gebrek aan afstemming tussen vraag en aanbod van arbeid toenemen;

| E. | overwegende dat de armoede in de EU is gestegen sinds 2007, terwijl de gezinsinkomens dalen, met als gevolg dat 24,2 % van de EU-bevolking momenteel de kans loopt tot armoede of sociale uitsluiting te vervallen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de armoede in de EU is gestegen sinds 2007, terwijl de gezinsinkomens dalen, met als gevolg dat 24,2 % van de EU-bevolking momenteel de kans loopt tot armoede of sociale uitsluiting te vervallen;

| F. | overwegende dat sinds het begin van de crisis de armoede onder werkenden gestaag is toegenomen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat sinds het begin van de crisis de armoede onder werkenden gestaag is toegenomen;

| G. | overwegende dat de stijgende armoede onder werkenden en het aantal werkloze gezinnen heeft geleid tot toename van de kinderarmoede; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de stijgende armoede onder werkenden en het aantal werkloze gezinnen heeft geleid tot toename van de kinderarmoede;

| H. | overwegende dat de ongelijkheden zowel binnen als tussen de lidstaten, met name in de eurozone, zijn toegenomen; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de ongelijkheden zowel binnen als tussen de lidstaten, met name in de eurozone, zijn toegenomen;

| I. | overwegende dat er hardnekkige verschillen blijven bestaan tussen de lidstaten, die resulteren in de snelle polarisatie van werkloosheid, en overwegende dat dergelijke verschillen ook toenemen tussen regio's en sociale groepen in sommige landen; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat er hardnekkige verschillen blijven bestaan tussen de lidstaten, die resulteren in de snelle polarisatie van werkloosheid, en overwegende dat dergelijke verschillen ook toenemen tussen regio's en sociale groepen in sommige landen;

| J. | overwegende dat de sociale ongelijkheid sneller is gegroeid in de eurozone dan in de EU als geheel; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de sociale ongelijkheid sneller is gegroeid in de eurozone dan in de EU als geheel;

| K. | overwegende dat via de prestatiemonitor sociale bescherming sociale tendensen zijn vastgesteld die in het oog moeten worden gehouden; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat via de prestatiemonitor sociale bescherming sociale tendensen zijn vastgesteld die in het oog moeten worden gehouden;

| L. | overwegende dat de werkloosheid in de periferie van de eurozone in 2012 tot gemiddeld 17,3 % is gestegen, tegenover 7,1 % in het centrum van de eurozone; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de werkloosheid in de periferie van de eurozone in 2012 tot gemiddeld 17,3 % is gestegen, tegenover 7,1 % in het centrum van de eurozone;

| M. | overwegende dat het percentage van jongeren in de periferie van de eurozone die geen werk hebben en geen onderwijs of opleiding volgen („NEET”) in 2012 tot gemiddeld 22,4 % is gestegen, tegenover 11,4 % in het centrum van de eurozone; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat het percentage van jongeren in de periferie van de eurozone die geen werk hebben en geen onderwijs of opleiding volgen („NEET”) in 2012 tot gemiddeld 22,4 % is gestegen, tegenover 11,4 % in het centrum van de eurozone;

| N. | overwegende dat de armoede is toegenomen in tweederde van de lidstaten, maar zich in het overige derde deel heeft gestabiliseerd; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de armoede is toegenomen in tweederde van de lidstaten, maar zich in het overige derde deel heeft gestabiliseerd;

| O. | overwegende dat er belangrijke stappen zijn ondernomen om het economisch bestuur van de EU te versterken; overwegende dat de verwezenlijking van de Europa 2020-doelstellingen momenteel echter wordt bedreigd; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat er belangrijke stappen zijn ondernomen om het economisch bestuur van de EU te versterken; overwegende dat de verwezenlijking van de Europa 2020-doelstellingen momenteel echter wordt bedreigd;

| P. | overwegende dat aan de discussie over sociale onevenwichtigheden hetzelfde gewicht zou moeten worden toegekend als aan de discussie over macro-economische onevenwichtigheden; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat aan de discussie over sociale onevenwichtigheden hetzelfde gewicht zou moeten worden toegekend als aan de discussie over macro-economische onevenwichtigheden;

| Q. | overwegende dat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken op 9 juli 2013 een openbare hoorzitting heeft gehouden over de „Sociale dimensie van de EMU — een Europese werkloosheidsregeling”, waar het idee van automatische stabilisatoren in de eurozone en mogelijke modaliteiten voor de invoering hiervan zijn besproken en onderzocht; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken op 9 juli 2013 een openbare hoorzitting heeft gehouden over de „Sociale dimensie van de EMU — een Europese werkloosheidsregeling”, waar het idee van automatische stabilisatoren in de eurozone en mogelijke modaliteiten voor de invoering hiervan zijn besproken en onderzocht;

| R. | overwegende dat de trojka heeft bevestigd dat hoogwaardige deelname van de sociale partners en een sterk sociaal overleg, ook op nationaal niveau, noodzakelijk zijn voor en kunnen bijdragen aan het welslagen van alle hervormingen, met name de hervormingen van de EMU; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat de trojka heeft bevestigd dat hoogwaardige deelname van de sociale partners en een sterk sociaal overleg, ook op nationaal niveau, noodzakelijk zijn voor en kunnen bijdragen aan het welslagen van alle hervormingen, met name de hervormingen van de EMU;

| S. | overwegende dat de economische situatie in een aantal lidstaten de kwaliteit van de werkgelegenheid, de sociale bescherming en de gezondheids- en veiligheidsnormen in gevaar heeft gebracht; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat de economische situatie in een aantal lidstaten de kwaliteit van de werkgelegenheid, de sociale bescherming en de gezondheids- en veiligheidsnormen in gevaar heeft gebracht;

| 1. | is verheugd over de mededeling van de Commissie getiteld „Versterking van de sociale dimensie van de Economische en Monetaire Unie (EMU)” en beschouwt deze als een eerste stap op weg naar de ontwikkeling van een sociale dimensie van de EMU; |
| --- | --- |

1.

is verheugd over de mededeling van de Commissie getiteld „Versterking van de sociale dimensie van de Economische en Monetaire Unie (EMU)” en beschouwt deze als een eerste stap op weg naar de ontwikkeling van een sociale dimensie van de EMU;

| 2. | erkent uitdrukkelijk dat de tenuitvoerlegging van de sociale dimensie van de EMU onderworpen is aan het subsidiariteitsbeginsel en het best kan worden gerealiseerd aan de hand van beste praktijken en collegiale toetsing op Europees niveau; |
| --- | --- |

2.

erkent uitdrukkelijk dat de tenuitvoerlegging van de sociale dimensie van de EMU onderworpen is aan het subsidiariteitsbeginsel en het best kan worden gerealiseerd aan de hand van beste praktijken en collegiale toetsing op Europees niveau;

| 3. | is echter van mening dat er specifiekere voorstellen nodig zijn om ervoor te zorgen dat het economisch bestuur de sociale dimensie eerbiedigt; |
| --- | --- |

3.

is echter van mening dat er specifiekere voorstellen nodig zijn om ervoor te zorgen dat het economisch bestuur de sociale dimensie eerbiedigt;

| 4. | dringt erop aan de sociale overwegingen centraal te stellen in de Europese integratie en te integreren in al het beleid en alle initiatieven van de EU; |
| --- | --- |

4.

dringt erop aan de sociale overwegingen centraal te stellen in de Europese integratie en te integreren in al het beleid en alle initiatieven van de EU;

| 5. | is van mening dat de sociale dimensie een factor van afstemming/wisselwerking op het gebied van „benchlearning” moet zijn; |
| --- | --- |

5.

is van mening dat de sociale dimensie een factor van afstemming/wisselwerking op het gebied van „benchlearning” moet zijn;

| 6. | wijst erop dat het doel van de sociale dimensie van de EMU erin bestaat de huidige en toekomstige generaties sociale zekerheid en een toereikende levensstandaard te bieden; acht het derhalve van belang dat de EU-burgers waarnemen dat hun Unie sociale vooruitgang kan bevorderen; |
| --- | --- |

6.

wijst erop dat het doel van de sociale dimensie van de EMU erin bestaat de huidige en toekomstige generaties sociale zekerheid en een toereikende levensstandaard te bieden; acht het derhalve van belang dat de EU-burgers waarnemen dat hun Unie sociale vooruitgang kan bevorderen;

| 7. | is van mening dat de Europese integratie leidt tot de ontwikkeling van een sociaal Europa met een „sociale unie” als doel; |
| --- | --- |

7.

is van mening dat de Europese integratie leidt tot de ontwikkeling van een sociaal Europa met een „sociale unie” als doel;

| 8. | is voorstander van de voorgestelde invoering van een scorebord van belangrijke werkgelegenheids- en sociale indicatoren ter aanvulling van de procedure bij macro-economische onevenwichtigheden, teneinde de sociale gevolgen van economisch en ander beleid transparanter te maken aan de hand van ex-ante en ex-post effectbeoordelingen of toezicht, en dat kan worden gebruikt bij het opstellen van het gezamenlijk werkgelegenheidsverslag van de Commissie; |
| --- | --- |

8.

is voorstander van de voorgestelde invoering van een scorebord van belangrijke werkgelegenheids- en sociale indicatoren ter aanvulling van de procedure bij macro-economische onevenwichtigheden, teneinde de sociale gevolgen van economisch en ander beleid transparanter te maken aan de hand van ex-ante en ex-post effectbeoordelingen of toezicht, en dat kan worden gebruikt bij het opstellen van het gezamenlijk werkgelegenheidsverslag van de Commissie;

| 9. | is gekant tegen harmonisatie of afstemming die de minimalisering van sociale normen in de lidstaten tot gevolg heeft; |
| --- | --- |

9.

is gekant tegen harmonisatie of afstemming die de minimalisering van sociale normen in de lidstaten tot gevolg heeft;

| 10. | merkt op dat met de voorgestelde indicatoren een omvattend beeld kan worden geschetst van de werkgelegenheids- en sociale situaties in de lidstaten; |
| --- | --- |

10.

merkt op dat met de voorgestelde indicatoren een omvattend beeld kan worden geschetst van de werkgelegenheids- en sociale situaties in de lidstaten;

| 11. | roept de Commissie op ervoor te zorgen dat alle relevante indicatoren gendersensitief zijn; |
| --- | --- |

11.

roept de Commissie op ervoor te zorgen dat alle relevante indicatoren gendersensitief zijn;

| 12. | dringt erop aan dat in de voorgestelde indicator inzake jeugdwerkloosheid jongeren worden opgenomen tot de leeftijd van 30 jaar op vrijwillige basis, zoals bepaald door de Europese Jeugdgarantie; |
| --- | --- |

12.

dringt erop aan dat in de voorgestelde indicator inzake jeugdwerkloosheid jongeren worden opgenomen tot de leeftijd van 30 jaar op vrijwillige basis, zoals bepaald door de Europese Jeugdgarantie;

| 13. | dringt erop aan dat op het scorebord indicatoren worden opgenomen inzake kinderarmoede, toegang tot gezondheidszorg, dakloosheid, alsmede een index voor fatsoenlijk werk, zodat een goede beoordeling van de sociale situatie in de EU kan worden gemaakt; |
| --- | --- |

13.

dringt erop aan dat op het scorebord indicatoren worden opgenomen inzake kinderarmoede, toegang tot gezondheidszorg, dakloosheid, alsmede een index voor fatsoenlijk werk, zodat een goede beoordeling van de sociale situatie in de EU kan worden gemaakt;

| 14. | roept de Raad en de Commissie op concrete actie te ondernemen om de sociale gevolgen van beleidsmaatregelen en hervormingen transparanter te maken aan de hand van ex-ante en ex-post effectbeoordelingen van en toezicht op beleidshervormingen; |
| --- | --- |

14.

roept de Raad en de Commissie op concrete actie te ondernemen om de sociale gevolgen van beleidsmaatregelen en hervormingen transparanter te maken aan de hand van ex-ante en ex-post effectbeoordelingen van en toezicht op beleidshervormingen;

| 15. | verzoekt de Raad concrete benchmarks te definiëren voor de werkgelegenheids- en sociale indicatoren in de vorm van een Europees minimumpakket aan sociale beschermingsmaatregelen, met het oog op de bevordering van opwaartse sociale convergentie en sociale vooruitgang; |
| --- | --- |

15.

verzoekt de Raad concrete benchmarks te definiëren voor de werkgelegenheids- en sociale indicatoren in de vorm van een Europees minimumpakket aan sociale beschermingsmaatregelen, met het oog op de bevordering van opwaartse sociale convergentie en sociale vooruitgang;

| 16. | verzoekt de Commissie en de lidstaten te bewerkstelligen dat het Parlement en de sociale partners kunnen worden betrokken bij het vaststellen van de werkgelegenheids- en sociale indicatoren; |
| --- | --- |

16.

verzoekt de Commissie en de lidstaten te bewerkstelligen dat het Parlement en de sociale partners kunnen worden betrokken bij het vaststellen van de werkgelegenheids- en sociale indicatoren;

| 17. | benadrukt dat het nodig is het grote potentieel van sociaal ondernemerschap met betrekking tot alle aspecten van sociale innovatie op Europees niveau te ondersteunen, teneinde nationale socialezekerheidsstelsels te bevorderen, groei te stimuleren en nieuwe banen te creëren in de witte en groene economie, met name voor jongeren, in alle lidstaten en regio's; |
| --- | --- |

17.

benadrukt dat het nodig is het grote potentieel van sociaal ondernemerschap met betrekking tot alle aspecten van sociale innovatie op Europees niveau te ondersteunen, teneinde nationale socialezekerheidsstelsels te bevorderen, groei te stimuleren en nieuwe banen te creëren in de witte en groene economie, met name voor jongeren, in alle lidstaten en regio's;

| 18. | benadrukt dat ervoor gezorgd moet worden dat het toezicht op werkgelegenheids- en sociale ontwikkelingen kan leiden tot meer begrip en gericht is op het beperken van de sociale verschillen tussen de lidstaten en het voorkomen van sociale dumping; |
| --- | --- |

18.

benadrukt dat ervoor gezorgd moet worden dat het toezicht op werkgelegenheids- en sociale ontwikkelingen kan leiden tot meer begrip en gericht is op het beperken van de sociale verschillen tussen de lidstaten en het voorkomen van sociale dumping;

| 19. | verzoekt de Commissie na te gaan of alle verslagen van de lidstaten stroken met de Europa 2020-doelstellingen, met name op het gebied van armoedebestrijding en werkgelegenheid, en om de onderlinge verbanden en samenhang tussen verschillende beleidslijnen nauwgezet te bestuderen; |
| --- | --- |

19.

verzoekt de Commissie na te gaan of alle verslagen van de lidstaten stroken met de Europa 2020-doelstellingen, met name op het gebied van armoedebestrijding en werkgelegenheid, en om de onderlinge verbanden en samenhang tussen verschillende beleidslijnen nauwgezet te bestuderen;

| 20. | betreurt het feit dat in bovengenoemde mededeling van de Commissie van 2 oktober 2013 niet wordt ingegaan op de rol en de modaliteiten van stabilisatoren; |
| --- | --- |

20.

betreurt het feit dat in bovengenoemde mededeling van de Commissie van 2 oktober 2013 niet wordt ingegaan op de rol en de modaliteiten van stabilisatoren;

| 21. | is verheugd over de voorgestelde betrokkenheid van de sociale partners in het Europees semesterproces, onder meer in het kader van het Comité voor de sociale dialoog voorafgaand aan de jaarlijkse goedkeuring van de jaarlijkse groeianalyse (AGS); |
| --- | --- |

21.

is verheugd over de voorgestelde betrokkenheid van de sociale partners in het Europees semesterproces, onder meer in het kader van het Comité voor de sociale dialoog voorafgaand aan de jaarlijkse goedkeuring van de jaarlijkse groeianalyse (AGS);

| 22. | is ingenomen met de oproep om de EU-begroting optimaal te benutten om de sociale dimensie van de EMU te ontwikkelen en de vrijwillige mobiliteit van werknemers verder te ondersteunen, teneinde het werkgelegenheidspotentieel van de EU maximaal te benutten; |
| --- | --- |

22.

is ingenomen met de oproep om de EU-begroting optimaal te benutten om de sociale dimensie van de EMU te ontwikkelen en de vrijwillige mobiliteit van werknemers verder te ondersteunen, teneinde het werkgelegenheidspotentieel van de EU maximaal te benutten;

| 23. | verzoekt de sociale partners een nog actievere rol te spelen in het Europees semester; acht het overdreven formele karakter van het macro-economisch overleg betreurenswaardig; |
| --- | --- |

23.

verzoekt de sociale partners een nog actievere rol te spelen in het Europees semester; acht het overdreven formele karakter van het macro-economisch overleg betreurenswaardig;

| 24. | verzoekt de Commissie bovengenoemde resolutie van het Parlement van 23 oktober 2013, bovengenoemde mededeling van de Commissie van 2 oktober 2013, alsmede de resolutie hierover beter te integreren in de opstelling van de AGS 2014; |
| --- | --- |

24.

verzoekt de Commissie bovengenoemde resolutie van het Parlement van 23 oktober 2013, bovengenoemde mededeling van de Commissie van 2 oktober 2013, alsmede de resolutie hierover beter te integreren in de opstelling van de AGS 2014;

| 25. | brengt in herinnering dat een goed bestuur van de EMU en het effect ervan alleen doeltreffend kunnen zijn wanneer alle belanghebbenden, met inbegrip van de sociale partners, hierbij betrokken worden; verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat alle belanghebbenden, waaronder de sociale partners, betrokken zijn bij het economisch bestuur, en met name bij het Europees semester; |
| --- | --- |

25.

brengt in herinnering dat een goed bestuur van de EMU en het effect ervan alleen doeltreffend kunnen zijn wanneer alle belanghebbenden, met inbegrip van de sociale partners, hierbij betrokken worden; verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat alle belanghebbenden, waaronder de sociale partners, betrokken zijn bij het economisch bestuur, en met name bij het Europees semester;

| 26. | verzoekt de Europese Raad van december 2013 de stappen vast te stellen voor de versterking van het sociale aspect van de EMU; |
| --- | --- |

26.

verzoekt de Europese Raad van december 2013 de stappen vast te stellen voor de versterking van het sociale aspect van de EMU;

| 27. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en de Europese Raad. |
| --- | --- |

27.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en de Europese Raad.

---

(1)  Doc. EUCO 00120/2012.

(2)  Doc. EUCO 00205/2012.

(3)  Doc. EUCO 00023/2013.

(4)  Doc. EUCO 00104/2/2013.

(5)  Doc. EUCO 00169/2013.

(6)  Aangenomen teksten, P7_TA(2012)0430.

(7)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0266.

(8)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0447.

(9)  SDN/13/09.

(10)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0328.

(11)  Kwartaaloverzicht van de werkgelegenheids- en sociale situatie in de EU, oktober 2013.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/39 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/39

---

P7_TA(2013)0516

Bangladesh: mensenrechten en komende verkiezingen

Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over Bangladesh: mensenrechten en de komende verkiezingen (2013/2951(RSP))

(2016/C 436/07)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn vorige resoluties over Bangladesh, in het bijzonder van 23 mei 2013 (1), 14 maart 2013 (2), 17. januari 2013 (3), 10 juli 2008 (4) en 6 september 2007 (5), |
| --- | --- |

—

gezien zijn vorige resoluties over Bangladesh, in het bijzonder van 23 mei 2013 (1), 14 maart 2013 (2), 17. januari 2013 (3), 10 juli 2008 (4) en 6 september 2007 (5),

| — | gezien de op 10 oktober 2013 verzonden brief van de missiehoofden van de Europese Unie ter gelegenheid van de Europese dag tegen de doodstraf, |
| --- | --- |

—

gezien de op 10 oktober 2013 verzonden brief van de missiehoofden van de Europese Unie ter gelegenheid van de Europese dag tegen de doodstraf,

| — | gezien de verklaring van de EU-delegatie van 12 augustus 2013 over de opsluiting van Adilur Rahman Khan, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de EU-delegatie van 12 augustus 2013 over de opsluiting van Adilur Rahman Khan,

| — | gezien de verklaring van 6 november 2013 van de hoge commissaris van de VN voor de mensenrechten Navi Pillay over de door Bangladesh opgelegde doodstraf aan 152 soldaten wegens de bloederige opstand in 2009, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van 6 november 2013 van de hoge commissaris van de VN voor de mensenrechten Navi Pillay over de door Bangladesh opgelegde doodstraf aan 152 soldaten wegens de bloederige opstand in 2009,

| — | gezien de VN-verklaring over mensenrechtenverdedigers, aangenomen door de Algemene Vergadering van de VN op 9 december 1998, |
| --- | --- |

—

gezien de VN-verklaring over mensenrechtenverdedigers, aangenomen door de Algemene Vergadering van de VN op 9 december 1998,

| — | gezien de universele periodieke evaluatie van Bangladesh van 2013, |
| --- | --- |

—

gezien de universele periodieke evaluatie van Bangladesh van 2013,

| — | gezien artikel 122, lid 5, en artikel 110, lid 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 122, lid 5, en artikel 110, lid 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de EU en Bangladesh al lang goede betrekkingen onderhouden, onder andere door de samenwerkingsovereenkomst inzake partnerschap en ontwikkeling; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de EU en Bangladesh al lang goede betrekkingen onderhouden, onder andere door de samenwerkingsovereenkomst inzake partnerschap en ontwikkeling;

| B. | overwegende dat in Bangladesh vóór 25 januari 2014 parlementsverkiezingen zullen worden gehouden, na vijf jaar bestuur door een gekozen burgerregering; overwegende dat vrije, eerlijke en transparante verkiezingen van essentieel belang zijn om het relatief stabiele democratische bestuur dat het land de afgelopen vijf jaar heeft ontwikkeld, te versterken; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat in Bangladesh vóór 25 januari 2014 parlementsverkiezingen zullen worden gehouden, na vijf jaar bestuur door een gekozen burgerregering; overwegende dat vrije, eerlijke en transparante verkiezingen van essentieel belang zijn om het relatief stabiele democratische bestuur dat het land de afgelopen vijf jaar heeft ontwikkeld, te versterken;

| C. | overwegende dat zo'n dertig Bengalezen om het leven zijn gekomen en er honderden gewond zijn geraakt door het politieke geweld tijdens de algemene stakingen („hartals”) waartoe werd opgeroepen door de Bengalese Nationalistische Partij (BNP) onder leiding van voormalig premier Begum Khaleda Zia, wiens bondgenoot, de partij Jamaat-e-Islami, eiste dat een overgangsregering zonder partijen toezicht zou houden op de volgende verkiezingen en erop aandrong dat premier Sheikh Hasina zou aftreden; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat zo'n dertig Bengalezen om het leven zijn gekomen en er honderden gewond zijn geraakt door het politieke geweld tijdens de algemene stakingen („hartals”) waartoe werd opgeroepen door de Bengalese Nationalistische Partij (BNP) onder leiding van voormalig premier Begum Khaleda Zia, wiens bondgenoot, de partij Jamaat-e-Islami, eiste dat een overgangsregering zonder partijen toezicht zou houden op de volgende verkiezingen en erop aandrong dat premier Sheikh Hasina zou aftreden;

| D. | overwegende dat deze uitschakelingen ertoe hebben geleid dat sinds vrijdag 8 november 2013 vijf vooraanstaande oppositieleiders door de regering werden gearresteerd, evenals — volgens BNP-bronnen — circa 1 000 BNP-aanhangers in plattelandsgebieden; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat deze uitschakelingen ertoe hebben geleid dat sinds vrijdag 8 november 2013 vijf vooraanstaande oppositieleiders door de regering werden gearresteerd, evenals — volgens BNP-bronnen — circa 1 000 BNP-aanhangers in plattelandsgebieden;

| E. | overwegende dat de zittende ministers zijn afgetreden en premier Hasina van de Awami Liga heeft aangeboden een regering met alle partijen te vormen, maar dat de voornaamste oppositiepartij tot dusver niet op dit aanbod is ingegaan; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de zittende ministers zijn afgetreden en premier Hasina van de Awami Liga heeft aangeboden een regering met alle partijen te vormen, maar dat de voornaamste oppositiepartij tot dusver niet op dit aanbod is ingegaan;

| F. | overwegende dat zowel de BNP als de Awami Liga door de jaren heen tegenstrijdige en veranderende ideeën hebben gehad over de verdienste van een overgangsregering, terwijl het hooggerechtshof in mei 2011 heeft verklaard dat de vijftien jaar oude grondwettelijke bepaling dat een gekozen regering aan het einde van haar termijn de macht moet overdragen aan een aangewezen politiek neutraal overgangsbestuur, dat toezicht houdt op nieuwe parlementsverkiezingen, onwettig is; overwegende dat het hooggerechtshof tegelijkertijd oordeelde dat het ongeldig verklaarde systeem nog twee parlementaire zittingsperioden mocht worden toegepast omwille van „de veiligheid van de staat en het volk”; overwegende dat het systeem in 2007-2008 door de laatste door het leger gesteunde overgangsregering in diskrediet is gebracht, toen deze bijna twee jaar lang weigerde verkiezingen te houden en de leiders van de twee voornaamste partijen, Sheikh Hasina en Begum Khaleda Zia (samen met haar zoon Tarique Rahman), liet opsluiten; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat zowel de BNP als de Awami Liga door de jaren heen tegenstrijdige en veranderende ideeën hebben gehad over de verdienste van een overgangsregering, terwijl het hooggerechtshof in mei 2011 heeft verklaard dat de vijftien jaar oude grondwettelijke bepaling dat een gekozen regering aan het einde van haar termijn de macht moet overdragen aan een aangewezen politiek neutraal overgangsbestuur, dat toezicht houdt op nieuwe parlementsverkiezingen, onwettig is; overwegende dat het hooggerechtshof tegelijkertijd oordeelde dat het ongeldig verklaarde systeem nog twee parlementaire zittingsperioden mocht worden toegepast omwille van „de veiligheid van de staat en het volk”; overwegende dat het systeem in 2007-2008 door de laatste door het leger gesteunde overgangsregering in diskrediet is gebracht, toen deze bijna twee jaar lang weigerde verkiezingen te houden en de leiders van de twee voornaamste partijen, Sheikh Hasina en Begum Khaleda Zia (samen met haar zoon Tarique Rahman), liet opsluiten;

| G. | overwegende dat de Awami Liga na deze uitspraak een vijftiende grondwetswijziging heeft ingevoerd en het overgangssysteem heeft afgeschaft, ongeacht de weigering van de BNP-oppositie aan deze hervorming mee te werken; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de Awami Liga na deze uitspraak een vijftiende grondwetswijziging heeft ingevoerd en het overgangssysteem heeft afgeschaft, ongeacht de weigering van de BNP-oppositie aan deze hervorming mee te werken;

| H. | overwegende dat er, sinds Sheikh Hasina aan de macht is gekomen, vijf regionale verkiezingen zijn gehouden in Bangladesh waar de Awami Liga als verliezer uit de bus is gekomen, en die geen aanleiding hebben gegeven tot bezwaren met betrekking tot onregelmatigheden; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat er, sinds Sheikh Hasina aan de macht is gekomen, vijf regionale verkiezingen zijn gehouden in Bangladesh waar de Awami Liga als verliezer uit de bus is gekomen, en die geen aanleiding hebben gegeven tot bezwaren met betrekking tot onregelmatigheden;

| I. | overwegende dat het verarmde deel van de Bengalese bevolking, dat voor zijn overleven afhankelijk is van een dagloon, ernstig is getroffen door de stakingen, en overwegende dat de kwetsbare Bengalese economie, die onlangs al te kampen heeft gehad met de traumatische ongevallen in de textielsector, hier waarschijnlijk onder zal lijden; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat het verarmde deel van de Bengalese bevolking, dat voor zijn overleven afhankelijk is van een dagloon, ernstig is getroffen door de stakingen, en overwegende dat de kwetsbare Bengalese economie, die onlangs al te kampen heeft gehad met de traumatische ongevallen in de textielsector, hier waarschijnlijk onder zal lijden;

| J. | overwegende dat er geruchten de ronde doen dat Jamaat-e-Islami de stakingen bevordert om de procedures met betrekking tot oorlogsmisdaden van zijn leiders te belemmeren; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat er geruchten de ronde doen dat Jamaat-e-Islami de stakingen bevordert om de procedures met betrekking tot oorlogsmisdaden van zijn leiders te belemmeren;

| K. | overwegende dat op 5 november 2013 tijdens een van de grootste rechtszaken ooit tegen 152 soldaten de doodstraf werd geëist door het speciale hof dat was opgezet ter vervolging van de tijdens de opstand in 2009 begane misdaden, waarbij 74 mensen, met inbegrip van 57 legerofficieren, brutaal waren vermoord; overwegende dat de hoge commissaris van de VN voor de mensenrechten, Navi Pillay, zijn ontsteltenis heeft uitgesproken over deze doodvonnissen, ook naar aanleiding van verslagen dat de beschuldigden werden gefolterd en dat de mensenrechten tijdens de massaprocessen niet in acht zijn genomen; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat op 5 november 2013 tijdens een van de grootste rechtszaken ooit tegen 152 soldaten de doodstraf werd geëist door het speciale hof dat was opgezet ter vervolging van de tijdens de opstand in 2009 begane misdaden, waarbij 74 mensen, met inbegrip van 57 legerofficieren, brutaal waren vermoord; overwegende dat de hoge commissaris van de VN voor de mensenrechten, Navi Pillay, zijn ontsteltenis heeft uitgesproken over deze doodvonnissen, ook naar aanleiding van verslagen dat de beschuldigden werden gefolterd en dat de mensenrechten tijdens de massaprocessen niet in acht zijn genomen;

| L. | overwegende dat ngo-activisten, juristen, journalisten en vakbondsleden die opkomen voor de burgerrechten, nog altijd onder druk worden gezet, en overwegende dat de autoriteiten geen doeltreffend onderzoek hebben ingesteld naar buitengerechtelijke executies, folteringen en verdwijningen, zoals bij vakbondsleider en mensenrechtenbeschermer Aminul Islam; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat ngo-activisten, juristen, journalisten en vakbondsleden die opkomen voor de burgerrechten, nog altijd onder druk worden gezet, en overwegende dat de autoriteiten geen doeltreffend onderzoek hebben ingesteld naar buitengerechtelijke executies, folteringen en verdwijningen, zoals bij vakbondsleider en mensenrechtenbeschermer Aminul Islam;

| 1. | geeft uiting aan zijn ernstige bezorgdheid over de aanhoudende stilstand van het dagelijkse leven in Bangladesh als gevolg van algemene, door de BNP en de Jamaat-e-Islami-oppositie georganiseerde stakingen en de confrontatie tussen de twee politieke kampen — de Awami Liga en de oppositie — tijdens de aanloop naar de parlementsverkiezingen; |
| --- | --- |

1.

geeft uiting aan zijn ernstige bezorgdheid over de aanhoudende stilstand van het dagelijkse leven in Bangladesh als gevolg van algemene, door de BNP en de Jamaat-e-Islami-oppositie georganiseerde stakingen en de confrontatie tussen de twee politieke kampen — de Awami Liga en de oppositie — tijdens de aanloop naar de parlementsverkiezingen;

| 2. | betreurt dat het Bengalese parlement er niet in is geslaagd consensus te bereiken tussen alle partijen ten aanzien van de uitoefening van de macht door de regering in afwachting van de verkiezingen, ook gezien het feit dat de meeste democratieën deze fase afhandelen zonder overgangsregering; verzoekt de Bengalese regering en de oppositie met klem in het belang van Bangladesh te handelen, en te komen tot een compromis dat het Bengalese volk in staat stelt hun democratische wil te uiten; |
| --- | --- |

2.

betreurt dat het Bengalese parlement er niet in is geslaagd consensus te bereiken tussen alle partijen ten aanzien van de uitoefening van de macht door de regering in afwachting van de verkiezingen, ook gezien het feit dat de meeste democratieën deze fase afhandelen zonder overgangsregering; verzoekt de Bengalese regering en de oppositie met klem in het belang van Bangladesh te handelen, en te komen tot een compromis dat het Bengalese volk in staat stelt hun democratische wil te uiten;

| 3. | erkent de reputatie van Bangladesh als een tolerante samenleving met meerdere religies, en veroordeelt groepen en facties die te eigen bate spanningen proberen te wekken binnen de samenleving; verzoekt alle groepen en individuen verdraagzaamheid en zelfbeheersing te betrachten, met name vóór, tijdens en na de verkiezingen; |
| --- | --- |

3.

erkent de reputatie van Bangladesh als een tolerante samenleving met meerdere religies, en veroordeelt groepen en facties die te eigen bate spanningen proberen te wekken binnen de samenleving; verzoekt alle groepen en individuen verdraagzaamheid en zelfbeheersing te betrachten, met name vóór, tijdens en na de verkiezingen;

| 4. | verzoekt alle partijen de verkiezingen niet te boycotten, aangezien dit burgers hun politieke keuze zou ontnemen en de sociale en economische stabiliteit evenals de indrukwekkende ontwikkeling van Bangladesh zou ondermijnen, met name wat betreft de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling, rampenbeheer, arbeidsrechten en de versterking van de positie van vrouwen; |
| --- | --- |

4.

verzoekt alle partijen de verkiezingen niet te boycotten, aangezien dit burgers hun politieke keuze zou ontnemen en de sociale en economische stabiliteit evenals de indrukwekkende ontwikkeling van Bangladesh zou ondermijnen, met name wat betreft de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling, rampenbeheer, arbeidsrechten en de versterking van de positie van vrouwen;

| 5. | verzoekt de Bengalese verkiezingscommissie de volgende algemene verkiezingen volledig transparant te organiseren en controleren; ondersteunt de erkenning van nieuwe politieke partijen die van plan zijn aan de volgende algemene verkiezingen deel te nemen en aan redelijke criteria voor politieke participatie en vertegenwoordiging te voldoen; |
| --- | --- |

5.

verzoekt de Bengalese verkiezingscommissie de volgende algemene verkiezingen volledig transparant te organiseren en controleren; ondersteunt de erkenning van nieuwe politieke partijen die van plan zijn aan de volgende algemene verkiezingen deel te nemen en aan redelijke criteria voor politieke participatie en vertegenwoordiging te voldoen;

| 6. | roept alle politieke partijen op om zich tijdens het verkiezingsproces te weerhouden van iedere vorm van geweld of aanzetting tot geweld, en om herhaling te voorkomen van de politiek gemotiveerde gewelddadige botsingen die zich voordeden tijdens de eerste helft van 2013; geeft in dit verband uiting aan zijn ernstige bezorgdheid over de recente golf van politiek gemotiveerd geweld waarbij eind oktober 2013 tientallen mensen om het leven kwamen; |
| --- | --- |

6.

roept alle politieke partijen op om zich tijdens het verkiezingsproces te weerhouden van iedere vorm van geweld of aanzetting tot geweld, en om herhaling te voorkomen van de politiek gemotiveerde gewelddadige botsingen die zich voordeden tijdens de eerste helft van 2013; geeft in dit verband uiting aan zijn ernstige bezorgdheid over de recente golf van politiek gemotiveerd geweld waarbij eind oktober 2013 tientallen mensen om het leven kwamen;

| 7. | erkent dat het noodzakelijk is verzoening te bewerkstelligen, recht te doen geschieden en verdachten ter verantwoording te roepen voor de misdaden die tijdens de onafhankelijkheidsoorlog in 1971 zijn begaan; benadrukt en ondersteunt in dit verband de belangrijke rol van het Internationaal Strafhof; |
| --- | --- |

7.

erkent dat het noodzakelijk is verzoening te bewerkstelligen, recht te doen geschieden en verdachten ter verantwoording te roepen voor de misdaden die tijdens de onafhankelijkheidsoorlog in 1971 zijn begaan; benadrukt en ondersteunt in dit verband de belangrijke rol van het Internationaal Strafhof;

| 8. | betreurt echter het groeiende aantal mensen dat in Bangladesh in de dodencel zit, evenals de doodvonnissen die en masse zijn geëist tegen degenen die betrokken waren bij de grensbewakingsopstand van 2009; dringt aan op de toepassing van nationale en internationale normen met betrekking tot eerlijke processen en een behoorlijke rechtsgang; |
| --- | --- |

8.

betreurt echter het groeiende aantal mensen dat in Bangladesh in de dodencel zit, evenals de doodvonnissen die en masse zijn geëist tegen degenen die betrokken waren bij de grensbewakingsopstand van 2009; dringt aan op de toepassing van nationale en internationale normen met betrekking tot eerlijke processen en een behoorlijke rechtsgang;

| 9. | herhaalt in alle zaken en onder alle omstandigheden sterk gekant te zijn tegen de toepassing van de doodstraf, en verzoekt de bevoegde autoriteiten in Bangladesh als eerste stap in de richting van de afstraffing van de doodstraf een officieel moratorium in te voeren op de voltrekking ervan; |
| --- | --- |

9.

herhaalt in alle zaken en onder alle omstandigheden sterk gekant te zijn tegen de toepassing van de doodstraf, en verzoekt de bevoegde autoriteiten in Bangladesh als eerste stap in de richting van de afstraffing van de doodstraf een officieel moratorium in te voeren op de voltrekking ervan;

| 10. | verzoekt de Bengalese regering ervoor te zorgen dat het gunstige klimaat voor maatschappelijke organisaties en onder meer mensenrechtenbeschermers — dat veel heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van Bangladesh — weer terugkeert, zodat zij hun activiteiten vrijelijk kunnen uitvoeren; |
| --- | --- |

10.

verzoekt de Bengalese regering ervoor te zorgen dat het gunstige klimaat voor maatschappelijke organisaties en onder meer mensenrechtenbeschermers — dat veel heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van Bangladesh — weer terugkeert, zodat zij hun activiteiten vrijelijk kunnen uitvoeren;

| 11. | dringt er bij de Bengalese autoriteiten op aan dat zij spoedige, onafhankelijke en transparante onderzoeken uitvoeren naar zaken die betrekking hebben op de schending van de rechten van mensenrechtenbeschermers, met inbegrip van bedreigingen, aanvallen, moorden, foltering en mishandeling, om alle verantwoordelijken te identificeren en te berechten; onderstreept met name de zaak van vakbondsleider Aminul Islam, evenals de zaken van de journalisten Sagar Sarowar en Meherun Runi; |
| --- | --- |

11.

dringt er bij de Bengalese autoriteiten op aan dat zij spoedige, onafhankelijke en transparante onderzoeken uitvoeren naar zaken die betrekking hebben op de schending van de rechten van mensenrechtenbeschermers, met inbegrip van bedreigingen, aanvallen, moorden, foltering en mishandeling, om alle verantwoordelijken te identificeren en te berechten; onderstreept met name de zaak van vakbondsleider Aminul Islam, evenals de zaken van de journalisten Sagar Sarowar en Meherun Runi;

| 12. | is ingenomen met het gezamenlijke initiatief van de Bengalese regering en de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO), in samenwerking met vertegenwoordigers van de overheid en van werkgevers en werknemers, voor het verbeteren van de werkomstandigheden in de confectiekledingsector; spoort Europese en andere internationale kledingmerken ertoe aan de beloften die tijdens de nasleep van de instorting van de Rana Plaza-fabriek werden gedaan, ook in het kader van de overeenkomst inzake gebouwen- en brandveiligheid in Bangladesh, na te komen; |
| --- | --- |

12.

is ingenomen met het gezamenlijke initiatief van de Bengalese regering en de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO), in samenwerking met vertegenwoordigers van de overheid en van werkgevers en werknemers, voor het verbeteren van de werkomstandigheden in de confectiekledingsector; spoort Europese en andere internationale kledingmerken ertoe aan de beloften die tijdens de nasleep van de instorting van de Rana Plaza-fabriek werden gedaan, ook in het kader van de overeenkomst inzake gebouwen- en brandveiligheid in Bangladesh, na te komen;

| 13. | verzoekt de Bengalese regering een einde te maken aan de representativiteitsvereiste van 30 % voor de registratie van vakbonden, het toepassingsgebied van de arbeidswet uit te breiden en daar ook categorieën werknemers in onder te brengen die er momenteel niet onder vallen, een verbod in te voeren op de bemoeienis van werkgevers met interne vakbondskwesties, het toepassingsgebied van de arbeidswet uit te breiden tot exportproductiezones, de verenigingen voor werknemerswelzijn het recht op collectieve onderhandeling te schenken en de registratie van deze verenigingen te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

13.

verzoekt de Bengalese regering een einde te maken aan de representativiteitsvereiste van 30 % voor de registratie van vakbonden, het toepassingsgebied van de arbeidswet uit te breiden en daar ook categorieën werknemers in onder te brengen die er momenteel niet onder vallen, een verbod in te voeren op de bemoeienis van werkgevers met interne vakbondskwesties, het toepassingsgebied van de arbeidswet uit te breiden tot exportproductiezones, de verenigingen voor werknemerswelzijn het recht op collectieve onderhandeling te schenken en de registratie van deze verenigingen te vergemakkelijken;

| 14. | kijkt ernaar uit dat Bangladesh volledig samenwerkt met de verdragsorganen van de VN en een permanente uitnodiging verstrekt met betrekking tot de speciale procedures van de VN-Mensenrechtenraad; |
| --- | --- |

14.

kijkt ernaar uit dat Bangladesh volledig samenwerkt met de verdragsorganen van de VN en een permanente uitnodiging verstrekt met betrekking tot de speciale procedures van de VN-Mensenrechtenraad;

| 15. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Europese Dienst voor extern optreden, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de VN-Mensenrechtenraad en de regering en het parlement van Bangladesh. |
| --- | --- |

15.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Europese Dienst voor extern optreden, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de VN-Mensenrechtenraad en de regering en het parlement van Bangladesh.

---

(1)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0230.

(2)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0100.

(3)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0027.

(4)  PB C 294 E van 3.12.2009, blz. 77.

(5)  PB C 187 E van 24.7.2008, blz. 240.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/42 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/42

---

P7_TA(2013)0517

Qatar: situatie van migrerende werknemers

Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over Qatar: de situatie van migrerende werknemers (2013/2952(RSP))

(2016/C 436/08)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn resolutie van 24 maart 2011 over de betrekkingen van de Europese Unie met de Samenwerkingsraad van de Golf (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 24 maart 2011 over de betrekkingen van de Europese Unie met de Samenwerkingsraad van de Golf (1),

| — | gezien de vergadering van de Gezamenlijke Raad en de ministeriële bijeenkomst van de EU en de Samenwerkingsraad van de Golf die op 30 juni 2013 zijn gehouden in Manama, Bahrein, |
| --- | --- |

—

gezien de vergadering van de Gezamenlijke Raad en de ministeriële bijeenkomst van de EU en de Samenwerkingsraad van de Golf die op 30 juni 2013 zijn gehouden in Manama, Bahrein,

| — | gezien het VN-Verdrag inzake de bescherming van de rechten van migrerende werknemers en hun gezinsleden van 18 december 1990, |
| --- | --- |

—

gezien het VN-Verdrag inzake de bescherming van de rechten van migrerende werknemers en hun gezinsleden van 18 december 1990,

| — | gezien de bekendmaking door de Internationale Federatie van Voetbalverenigingen (Fédération Internationale de Football Association, FIFA) op 2 december 2010 van de selectie van Qatar als locatie voor het houden van de wereldbeker voetbal van 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de bekendmaking door de Internationale Federatie van Voetbalverenigingen (Fédération Internationale de Football Association, FIFA) op 2 december 2010 van de selectie van Qatar als locatie voor het houden van de wereldbeker voetbal van 2022,

| — | gezien het feit dat Qatar het Verdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie betreffende gedwongen of verplichte arbeid (C029) op 12 maart 1998 heeft geratificeerd, |
| --- | --- |

—

gezien het feit dat Qatar het Verdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie betreffende gedwongen of verplichte arbeid (C029) op 12 maart 1998 heeft geratificeerd,

| — | gezien de besluiten van de Qatarese minister van ambtenarenzaken en huisvesting over de toepassing van arbeidswet nr. 14/2004 tot regeling van de voorwaarden en procedures voor de afgifte van vergunningen aan Qatarese staatsburgers die buitenlandse werknemers in dienst willen nemen van 22 augustus 2005 en de Qatarese wet op sponsoring nr. 4 van 2009, |
| --- | --- |

—

gezien de besluiten van de Qatarese minister van ambtenarenzaken en huisvesting over de toepassing van arbeidswet nr. 14/2004 tot regeling van de voorwaarden en procedures voor de afgifte van vergunningen aan Qatarese staatsburgers die buitenlandse werknemers in dienst willen nemen van 22 augustus 2005 en de Qatarese wet op sponsoring nr. 4 van 2009,

| — | gezien de taakstelling van de speciale rapporteur van de VN voor de mensenrechten van migranten, François Crépeau, van 10 november 2013, |
| --- | --- |

—

gezien de taakstelling van de speciale rapporteur van de VN voor de mensenrechten van migranten, François Crépeau, van 10 november 2013,

| — | gezien de verslagen van Human Rights Watch en Amnesty International over de situatie van de bouwvakkers in Qatar in de aanloop naar de wereldbeker en het recente bezoek van de secretaris-generaal van Amnesty International aan het land, |
| --- | --- |

—

gezien de verslagen van Human Rights Watch en Amnesty International over de situatie van de bouwvakkers in Qatar in de aanloop naar de wereldbeker en het recente bezoek van de secretaris-generaal van Amnesty International aan het land,

| — | gezien artikel 122, lid 5, en artikel 110, lid 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 122, lid 5, en artikel 110, lid 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat er in Qatar naar schatting 1,35 miljoen buitenlanders zijn, die bijna 90 % van de werkende bevolking van het land uitmaken; overwegende dat de migranten vooral werk krijgen in de bouw, in de dienstensector en als huishoudelijk personeel; overwegende dat Qatar met dit cijfer de hoogste verhouding van migrerende werknemers tegenover inheemse bevolking ter wereld heeft; overwegende dat op zijn minst 500 000 bijkomende migrerende werknemers in Qatar worden verwacht om de bouwwerken als voorbereiding op de wereldbeker voetbal van 2022 te versnellen; overwegende dat de meerderheid van de migrerende werknemers afkomstig is uit India en Nepal, maar dat er ook afkomstig zijn uit Bangladesh, Pakistan, de Filippijnen en Sri Lanka; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat er in Qatar naar schatting 1,35 miljoen buitenlanders zijn, die bijna 90 % van de werkende bevolking van het land uitmaken; overwegende dat de migranten vooral werk krijgen in de bouw, in de dienstensector en als huishoudelijk personeel; overwegende dat Qatar met dit cijfer de hoogste verhouding van migrerende werknemers tegenover inheemse bevolking ter wereld heeft; overwegende dat op zijn minst 500 000 bijkomende migrerende werknemers in Qatar worden verwacht om de bouwwerken als voorbereiding op de wereldbeker voetbal van 2022 te versnellen; overwegende dat de meerderheid van de migrerende werknemers afkomstig is uit India en Nepal, maar dat er ook afkomstig zijn uit Bangladesh, Pakistan, de Filippijnen en Sri Lanka;

| B. | overwegende dat volgens de cijfers van het Internationaal Verbond van Vakverenigingen (International Trade Union Confederation, ITUC) die zijn verkregen van de ambassades van India en Nepal in het land, gemiddeld 200 werknemers uit elk van deze twee landen elk jaar in Qatar omkomt, een situatie die nog erger kan worden in de aanloop naar de wereldbeker van 2022; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat volgens de cijfers van het Internationaal Verbond van Vakverenigingen (International Trade Union Confederation, ITUC) die zijn verkregen van de ambassades van India en Nepal in het land, gemiddeld 200 werknemers uit elk van deze twee landen elk jaar in Qatar omkomt, een situatie die nog erger kan worden in de aanloop naar de wereldbeker van 2022;

| C. | overwegende dat de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) erop heeft gewezen dat Qatar het internationale verdrag betreffende gedwongen of verplichte arbeid dat het in 1998 heeft geratificeerd, nog niet volledig ten uitvoer heeft gelegd; overwegende dat de IAO een driepartijencomité heeft opgericht om de beschikbare informatie te beoordelen en aanbevelingen te formuleren aan de regering van Qatar over de manier om haar internationale verplichtingen na te komen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) erop heeft gewezen dat Qatar het internationale verdrag betreffende gedwongen of verplichte arbeid dat het in 1998 heeft geratificeerd, nog niet volledig ten uitvoer heeft gelegd; overwegende dat de IAO een driepartijencomité heeft opgericht om de beschikbare informatie te beoordelen en aanbevelingen te formuleren aan de regering van Qatar over de manier om haar internationale verplichtingen na te komen;

| D. | overwegende dat de voorzitter van Qatars nationale mensenrechtencomité heeft toegegeven dat „er een aantal problemen waren” en heeft toegezegd dat hijzelf en de regering alles in het werk stellen om deze te remediëren; overwegende dat de Qatarese autoriteiten hebben meegedeeld dat de arbeidswetten zullen worden gewijzigd en dat huisvesting voor de werknemers wordt gebouwd; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de voorzitter van Qatars nationale mensenrechtencomité heeft toegegeven dat „er een aantal problemen waren” en heeft toegezegd dat hijzelf en de regering alles in het werk stellen om deze te remediëren; overwegende dat de Qatarese autoriteiten hebben meegedeeld dat de arbeidswetten zullen worden gewijzigd en dat huisvesting voor de werknemers wordt gebouwd;

| E. | overwegende dat het systeem van gesponsorde visa, bekend onder de naam „kafala-systeem”, inhoudt dat de werknemers niet van baan kunnen veranderen zonder toestemming van hun werkgever en dat zij het land niet kunnen verlaten, tenzij hun werkgever een vertrekvergunning ondertekent; overwegende dat het „kafala-systeem” vaak leidt tot misstanden, doordat werkgevers de paspoorten en visa van werknemers inhouden, terwijl werknemers ook vergoedingen van wel 3 500 USD worden aangerekend om een visum te krijgen van de „kafeel” of sponsor, waardoor de migrerende werknemers uitzonderlijk hoge schulden torsen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat het systeem van gesponsorde visa, bekend onder de naam „kafala-systeem”, inhoudt dat de werknemers niet van baan kunnen veranderen zonder toestemming van hun werkgever en dat zij het land niet kunnen verlaten, tenzij hun werkgever een vertrekvergunning ondertekent; overwegende dat het „kafala-systeem” vaak leidt tot misstanden, doordat werkgevers de paspoorten en visa van werknemers inhouden, terwijl werknemers ook vergoedingen van wel 3 500 USD worden aangerekend om een visum te krijgen van de „kafeel” of sponsor, waardoor de migrerende werknemers uitzonderlijk hoge schulden torsen;

| F. | overwegende dat de ITUC in maart 2013 bij het ministerie van Arbeid een klacht heeft ingediend tegen bepaalde Qatarese bedrijven; overwegende dat het departement arbeidsbetrekkingen van het Qatarese ministerie van Arbeid in 2012 6 000 klachten van werknemers heeft ontvangen; overwegende dat de ITUC en de Internationale Vereniging van werknemers in de bouw- en de houtsector deze situatie aan de kaak hebben gesteld en samen klachten hebben ingediend bij de IAO over de arbeidsomstandigheden en de vrijheid van vereniging in Qatar; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de ITUC in maart 2013 bij het ministerie van Arbeid een klacht heeft ingediend tegen bepaalde Qatarese bedrijven; overwegende dat het departement arbeidsbetrekkingen van het Qatarese ministerie van Arbeid in 2012 6 000 klachten van werknemers heeft ontvangen; overwegende dat de ITUC en de Internationale Vereniging van werknemers in de bouw- en de houtsector deze situatie aan de kaak hebben gesteld en samen klachten hebben ingediend bij de IAO over de arbeidsomstandigheden en de vrijheid van vereniging in Qatar;

| 1. | acht de overlijdens van migrerende werknemers in Qatar betreurenswaardig en spreekt zijn medeleven uit met hun families; |
| --- | --- |

1.

acht de overlijdens van migrerende werknemers in Qatar betreurenswaardig en spreekt zijn medeleven uit met hun families;

| 2. | is bezorgd door de situatie van migrerende werknemers in Qatar, met name de lange werkuren, de gevaarlijke arbeidsomstandigheden, het maandenlange uitblijven van betaling, de inbeslagname van hun paspoorten, het feit dat zij verplicht zijn te wonen in overbevolkte kampen, het feit dat hun het recht wordt ontzegd vakbonden op te richten en het feit dat zij geen toegang hebben tot gratis drinkwater bij extreme hitte; |
| --- | --- |

2.

is bezorgd door de situatie van migrerende werknemers in Qatar, met name de lange werkuren, de gevaarlijke arbeidsomstandigheden, het maandenlange uitblijven van betaling, de inbeslagname van hun paspoorten, het feit dat zij verplicht zijn te wonen in overbevolkte kampen, het feit dat hun het recht wordt ontzegd vakbonden op te richten en het feit dat zij geen toegang hebben tot gratis drinkwater bij extreme hitte;

| 3. | erkent de uitdagingen waarmee de Qatarese autoriteiten te maken hebben met betrekking tot het beheer van een werkende bevolking in het land die voor bijna 90 % bestaat uit migrerende werknemers, alsmede de praktische uitdagingen in verband met de handhaving van de wet op dit gebied; |
| --- | --- |

3.

erkent de uitdagingen waarmee de Qatarese autoriteiten te maken hebben met betrekking tot het beheer van een werkende bevolking in het land die voor bijna 90 % bestaat uit migrerende werknemers, alsmede de praktische uitdagingen in verband met de handhaving van de wet op dit gebied;

| 4. | is tevreden met de aankondiging van de Qatarese regering dat bedrijven die van migrerende werknemers misbruik maken, op een zwarte lijst zullen komen; is tevreden met de inspanningen van de regering, en met name Qatars nationale mensenrechtenraad, om de kennis onder de migrerende werknemers van hun rechten en plichten overeenkomstig het internationale recht te vergroten; prijst de nationale mensenrechtenraad in verband hiermee om zijn besluit een nieuw centrum op te richten om de klachten van migrerende werknemers aan te pakken en de gehekelde problemen op te lossen; |
| --- | --- |

4.

is tevreden met de aankondiging van de Qatarese regering dat bedrijven die van migrerende werknemers misbruik maken, op een zwarte lijst zullen komen; is tevreden met de inspanningen van de regering, en met name Qatars nationale mensenrechtenraad, om de kennis onder de migrerende werknemers van hun rechten en plichten overeenkomstig het internationale recht te vergroten; prijst de nationale mensenrechtenraad in verband hiermee om zijn besluit een nieuw centrum op te richten om de klachten van migrerende werknemers aan te pakken en de gehekelde problemen op te lossen;

| 5. | verzoekt de Qatarese autoriteiten de bestaande wetgeving op dit gebied effectief ten uitvoer te leggen, met name door het verbod op de inbeslagname van paspoorten te handhaven, voor overtredingen vervolgingen in te stellen en zinvolle sancties op te leggen aan bedrijven en individuen die wetten schenden die bedoeld zijn om de rechten van migranten te beschermen; is tevreden met het engagement van de Qatarese autoriteiten om wetgeving over huishoudelijk personeel vast te stellen met een zinvolle bescherming van de arbeidsrechten en effectieve nalevingsmechanismen; vraagt in verband hiermee om de snelle goedkeuring van de ontwerpwet op huishoudelijk personeel, die momenteel wordt besproken door de Hoge Raad voor familiezaken; merkt op dat de meerderheid van het huishoudelijk personeel vrouwen zijn; |
| --- | --- |

5.

verzoekt de Qatarese autoriteiten de bestaande wetgeving op dit gebied effectief ten uitvoer te leggen, met name door het verbod op de inbeslagname van paspoorten te handhaven, voor overtredingen vervolgingen in te stellen en zinvolle sancties op te leggen aan bedrijven en individuen die wetten schenden die bedoeld zijn om de rechten van migranten te beschermen; is tevreden met het engagement van de Qatarese autoriteiten om wetgeving over huishoudelijk personeel vast te stellen met een zinvolle bescherming van de arbeidsrechten en effectieve nalevingsmechanismen; vraagt in verband hiermee om de snelle goedkeuring van de ontwerpwet op huishoudelijk personeel, die momenteel wordt besproken door de Hoge Raad voor familiezaken; merkt op dat de meerderheid van het huishoudelijk personeel vrouwen zijn;

| 6. | is tevreden met het voorstel van de hiervoor bevoegde overheidsinstanties om een onderzoek uit te voeren van alle klachten en met de belofte van de Qatarese autoriteiten van een verhoging van het aantal arbeidsinspecteurs, die de handhaving moeten controleren van behoorlijke arbeidswetten; verwacht dat de arbeidsinspecteurs opleiding krijgen over mensenrechtennormen en hoopt dat zij bij hun werk de hulp krijgen van tolken; |
| --- | --- |

6.

is tevreden met het voorstel van de hiervoor bevoegde overheidsinstanties om een onderzoek uit te voeren van alle klachten en met de belofte van de Qatarese autoriteiten van een verhoging van het aantal arbeidsinspecteurs, die de handhaving moeten controleren van behoorlijke arbeidswetten; verwacht dat de arbeidsinspecteurs opleiding krijgen over mensenrechtennormen en hoopt dat zij bij hun werk de hulp krijgen van tolken;

| 7. | is bezorgd door de detentie van personen louter omdat zij zijn „weggelopen” van hun werkgever en verzoekt de Qatarese autoriteiten om aan deze prakrijken een einde te maken; dringt er voorts op aan dat alle migrerende werknemers die zijn beroofd van hun vrijheid, contact kunnen opnemen met hun familie en hun consulaire diensten, toegang hebben tot een advocaat en een tolk en het recht hebben hun detentie onmiddellijk aan te vechten; |
| --- | --- |

7.

is bezorgd door de detentie van personen louter omdat zij zijn „weggelopen” van hun werkgever en verzoekt de Qatarese autoriteiten om aan deze prakrijken een einde te maken; dringt er voorts op aan dat alle migrerende werknemers die zijn beroofd van hun vrijheid, contact kunnen opnemen met hun familie en hun consulaire diensten, toegang hebben tot een advocaat en een tolk en het recht hebben hun detentie onmiddellijk aan te vechten;

| 8. | is tevreden met de berichten over beweging in de richting van een oplossing voor de problemen van de Franse voetbalspelers Zahir Belounis en Stéphane Morello, die slachtoffer van het sponsorsysteem zijn geworden en daarom het land niet kunnen verlaten, en verzoekt de Qatarese autoriteiten, alsmede de FIFA, ervoor te zorgen dat dergelijke gevallen zich niet opnieuw voordoen; |
| --- | --- |

8.

is tevreden met de berichten over beweging in de richting van een oplossing voor de problemen van de Franse voetbalspelers Zahir Belounis en Stéphane Morello, die slachtoffer van het sponsorsysteem zijn geworden en daarom het land niet kunnen verlaten, en verzoekt de Qatarese autoriteiten, alsmede de FIFA, ervoor te zorgen dat dergelijke gevallen zich niet opnieuw voordoen;

| 9. | verzoekt Qatar het Internationaal Verdrag inzake de bescherming van de rechten van alle migrerende werknemers en hun gezinsleden, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten te ratificeren; |
| --- | --- |

9.

verzoekt Qatar het Internationaal Verdrag inzake de bescherming van de rechten van alle migrerende werknemers en hun gezinsleden, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten te ratificeren;

| 10. | verzoekt Qatar de IAO-verdragen te ratificeren, met name de verdragen inzake migrerende werknemers, de vrijheid van vereniging, het recht zich te organiseren en collectieve onderhandelingen te voeren, huishoudelijk personeel en particuliere arbeidsbureaus en te overwegen de IAO technische assistentie te vragen om ervoor te zorgen dat de Qatarese wetgeving en praktijk in overeenstemming zijn met deze verdragen; |
| --- | --- |

10.

verzoekt Qatar de IAO-verdragen te ratificeren, met name de verdragen inzake migrerende werknemers, de vrijheid van vereniging, het recht zich te organiseren en collectieve onderhandelingen te voeren, huishoudelijk personeel en particuliere arbeidsbureaus en te overwegen de IAO technische assistentie te vragen om ervoor te zorgen dat de Qatarese wetgeving en praktijk in overeenstemming zijn met deze verdragen;

| 11. | vraagt de bouw van meer schuilplaatsen voor migrerende werknemers, met bijzondere focus op schuilplaatsen voor vrouwen en kinderen die voldoen aan hun behoeften; is tevreden met de aankondiging op 9 november 2013 dat huisvesting zal worden gebouwd voor 60 000 werknemers, die moet worden opengesteld in december 2013; |
| --- | --- |

11.

vraagt de bouw van meer schuilplaatsen voor migrerende werknemers, met bijzondere focus op schuilplaatsen voor vrouwen en kinderen die voldoen aan hun behoeften; is tevreden met de aankondiging op 9 november 2013 dat huisvesting zal worden gebouwd voor 60 000 werknemers, die moet worden opengesteld in december 2013;

| 12. | herhaalt dat de ratificatie en volledige tenuitvoerlegging door de lidstaten van de Samenwerkingsraad van de Golf, inclusief Qatar, van het Internationaal Verdrag inzake de bescherming van de rechten van alle migrerende werknemers en hun gezinsleden een centraal element moet zijn in de betrekkingen tussen de EU en de Samenwerkingsraad van de Golf; |
| --- | --- |

12.

herhaalt dat de ratificatie en volledige tenuitvoerlegging door de lidstaten van de Samenwerkingsraad van de Golf, inclusief Qatar, van het Internationaal Verdrag inzake de bescherming van de rechten van alle migrerende werknemers en hun gezinsleden een centraal element moet zijn in de betrekkingen tussen de EU en de Samenwerkingsraad van de Golf;

| 13. | doet een beroep op de verantwoordelijkheidszin van de Europese bedrijven die stadiums bouwen of betrokken zijn bij andere infrastructuurprojecten in Qatar, om arbeidsomstandigheden te bieden die in overeenstemming zijn met de internationale normen op het gebied van de mensenrechten, en moedigt de EU-lidstaten aan stappen te ondernemen om ervoor te zorgen dat hun ingenieursbureaus, bouwfirma's en consultancybedrijven de OESO-richtsnoeren naleven en de Ruggie-principes eerbiedigen; |
| --- | --- |

13.

doet een beroep op de verantwoordelijkheidszin van de Europese bedrijven die stadiums bouwen of betrokken zijn bij andere infrastructuurprojecten in Qatar, om arbeidsomstandigheden te bieden die in overeenstemming zijn met de internationale normen op het gebied van de mensenrechten, en moedigt de EU-lidstaten aan stappen te ondernemen om ervoor te zorgen dat hun ingenieursbureaus, bouwfirma's en consultancybedrijven de OESO-richtsnoeren naleven en de Ruggie-principes eerbiedigen;

| 14. | verzoekt de Qatarese autoriteiten nauw samen te werken met de bevoegde autoriteiten in de landen van herkomst van de migrerende werknemers, die de rol moeten controleren van de aanwervingsbureaus die Qatar van migrerende werknemers voorzien; verzoekt de Europese dienst voor extern optreden hulp te bieden aan de regeringen die werknemers uitsturen, met name in Azië, om ervoor te zorgen dat zij de migrerende arbeidskrachten beter behandelen; |
| --- | --- |

14.

verzoekt de Qatarese autoriteiten nauw samen te werken met de bevoegde autoriteiten in de landen van herkomst van de migrerende werknemers, die de rol moeten controleren van de aanwervingsbureaus die Qatar van migrerende werknemers voorzien; verzoekt de Europese dienst voor extern optreden hulp te bieden aan de regeringen die werknemers uitsturen, met name in Azië, om ervoor te zorgen dat zij de migrerende arbeidskrachten beter behandelen;

| 15. | is tevreden met de oproep van de internationale unie van voetbalspelers, de FIFPro, om aan onafhankelijke, door de FIFA en de IAO aangewezen deskundigen op het gebied van de werkplek toegang te verlenen tot alle locaties en deze deskundigen de bevoegdheid te verlenen bindende aanbevelingen te formuleren om ervoor te zorgen dat de internationale arbeidsnormen in Qatar worden nageleefd; |
| --- | --- |

15.

is tevreden met de oproep van de internationale unie van voetbalspelers, de FIFPro, om aan onafhankelijke, door de FIFA en de IAO aangewezen deskundigen op het gebied van de werkplek toegang te verlenen tot alle locaties en deze deskundigen de bevoegdheid te verlenen bindende aanbevelingen te formuleren om ervoor te zorgen dat de internationale arbeidsnormen in Qatar worden nageleefd;

| 16. | herinnert de FIFA eraan dat haar verantwoordelijkheid verder gaat dan de ontwikkeling van het voetbal en de organisatie van toernooien en verzoekt de organisatie om met de actieve steun van haar Europese leden een duidelijk en krachtig signaal af te geven aan Qatar, om te voorkomen dat de voorbereidingen van de wereldbeker van 2022 worden overschaduwd door klachten van gedwongen arbeid; |
| --- | --- |

16.

herinnert de FIFA eraan dat haar verantwoordelijkheid verder gaat dan de ontwikkeling van het voetbal en de organisatie van toernooien en verzoekt de organisatie om met de actieve steun van haar Europese leden een duidelijk en krachtig signaal af te geven aan Qatar, om te voorkomen dat de voorbereidingen van de wereldbeker van 2022 worden overschaduwd door klachten van gedwongen arbeid;

| 17. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de regering en het parlement van Qatar, de regeringen en parlementen van de leden van de Samenwerkingsraad van de Golf, de FIFA, de UEFA, de IAO en de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de VN. |
| --- | --- |

17.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de regering en het parlement van Qatar, de regeringen en parlementen van de leden van de Samenwerkingsraad van de Golf, de FIFA, de UEFA, de IAO en de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de VN.

---

(1)  PB C 247 E van 17.8.2012, blz. 1.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/45 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/45

---

P7_TA(2013)0518

Rechtvaardige rechtspraak in Bolivia, met name de gevallen van Előd Tóásó en Mario Tadić

Resolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over eerlijke procesvoering in Bolivia, in het bijzonder de gevallen van Előd Tóásó en Mario Tadić (2013/2953(RSP))

(2016/C 436/09)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, en met name de artikelen 9 en 10, |
| --- | --- |

—

gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, en met name de artikelen 9 en 10,

| — | gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, dat Bolivia heeft ondertekend en geratificeerd, en met name de artikelen 9, 10, 14, 15 en 16, |
| --- | --- |

—

gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, dat Bolivia heeft ondertekend en geratificeerd, en met name de artikelen 9, 10, 14, 15 en 16,

| — | gezien het VN-Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, dat Bolivia heeft ondertekend en geratificeerd, |
| --- | --- |

—

gezien het VN-Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, dat Bolivia heeft ondertekend en geratificeerd,

| — | gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, en met name de artikelen 1, 2, 3, 5, 6 en 7, |
| --- | --- |

—

gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, en met name de artikelen 1, 2, 3, 5, 6 en 7,

| — | gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name de artikelen 47 en 48, |
| --- | --- |

—

gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name de artikelen 47 en 48,

| — | gezien het Amerikaans Verdrag inzake de rechten van de mens, dat Bolivia heeft ondertekend en geratificeerd, |
| --- | --- |

—

gezien het Amerikaans Verdrag inzake de rechten van de mens, dat Bolivia heeft ondertekend en geratificeerd,

| — | gezien het Inter-Amerikaans Verdrag ter voorkoming en bestraffing van foltering, dat Bolivia heeft ondertekend en geratificeerd, |
| --- | --- |

—

gezien het Inter-Amerikaans Verdrag ter voorkoming en bestraffing van foltering, dat Bolivia heeft ondertekend en geratificeerd,

| — | gezien de Boliviaanse grondwet en het Wetboek van strafvordering, |
| --- | --- |

—

gezien de Boliviaanse grondwet en het Wetboek van strafvordering,

| — | gezien de verklaring die op 23 mei 2012 was afgelegd door de Commissie mensenrechten, minderheids-, burgerlijke en religieuze aangelegenheden en de Commissie buitenlandse zaken van het Hongaarse parlement, gezien de verklaring die op 12 juni 2012 was aangenomen door het Boliviaanse huis van afgevaardigden, in antwoord op de Hongaarse verklaring, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring die op 23 mei 2012 was afgelegd door de Commissie mensenrechten, minderheids-, burgerlijke en religieuze aangelegenheden en de Commissie buitenlandse zaken van het Hongaarse parlement, gezien de verklaring die op 12 juni 2012 was aangenomen door het Boliviaanse huis van afgevaardigden, in antwoord op de Hongaarse verklaring,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over de situatie in Bolivia, |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over de situatie in Bolivia,

| — | gezien artikel 122, lid 5 en artikel 110, lid 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 122, lid 5 en artikel 110, lid 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de speciale strijdkrachten van Bolivia op 16 april 2009 Előd Tóásó, Hongaars staatsburger, en Mario Tadić, Kroatisch staatsburger, in de Boliviaanse stad Santa Cruz de la Sierra hadden gearresteerd; overwegende dat drie anderen, namelijk Árpád Magyarosi, Roemeens staatsburger, Michael Martin Dwyer, Iers staatsburger, en Eduardo Rózsa-Flores, Hongaars staatsburger, omkwamen tijdens de beschietingen; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de speciale strijdkrachten van Bolivia op 16 april 2009 Előd Tóásó, Hongaars staatsburger, en Mario Tadić, Kroatisch staatsburger, in de Boliviaanse stad Santa Cruz de la Sierra hadden gearresteerd; overwegende dat drie anderen, namelijk Árpád Magyarosi, Roemeens staatsburger, Michael Martin Dwyer, Iers staatsburger, en Eduardo Rózsa-Flores, Hongaars staatsburger, omkwamen tijdens de beschietingen;

| B. | overwegende dat Előd Tóásó en Mario Tadić sindsdien zonder aanklacht in voorarrest verblijven, daarbij voorbijgaand aan de Boliviaanse wet waarin een maximum van 36 maanden wordt gesteld aan de duur van een voorarrest, een periode die afliep op 16 april 2012; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat Előd Tóásó en Mario Tadić sindsdien zonder aanklacht in voorarrest verblijven, daarbij voorbijgaand aan de Boliviaanse wet waarin een maximum van 36 maanden wordt gesteld aan de duur van een voorarrest, een periode die afliep op 16 april 2012;

| C. | overwegende dat wordt beweerd dat de fundamentele mensenrechten van Előd Tóásó en Mario Tadić geschonden zijn, zowel tijdens hun arrestatie als tijdens het strafproces; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat wordt beweerd dat de fundamentele mensenrechten van Előd Tóásó en Mario Tadić geschonden zijn, zowel tijdens hun arrestatie als tijdens het strafproces;

| D. | overwegende dat op 18 mei 2010, toen Előd Tóásó en Mario Tadić al in hechtenis zaten, artikel 239 van het Boliviaanse Wetboek van strafvordering over de lengte van voorarrest, gewijzigd werd om de maximale periode daarvan met terugwerkende kracht te verlengen van 12 naar 36 maanden; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat op 18 mei 2010, toen Előd Tóásó en Mario Tadić al in hechtenis zaten, artikel 239 van het Boliviaanse Wetboek van strafvordering over de lengte van voorarrest, gewijzigd werd om de maximale periode daarvan met terugwerkende kracht te verlengen van 12 naar 36 maanden;

| E. | overwegende dat op 17 december 2010 openlijk beschuldigingen van terrorisme werden geuit; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat op 17 december 2010 openlijk beschuldigingen van terrorisme werden geuit;

| F. | overwegende dat in Advies 63/2011 (Plurinationale Staat Bolivia) van de VN-werkgroep inzake willekeurige hechtenis werd gesteld dat Bolivia de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens op verscheidene punten geschonden had, en daarin werd bekrachtigd dat Előd Tóásó gearresteerd was zonder arrestatiebevel en onrechtmatig in de gevangenis werd gehouden; overwegende dat de VN-werkgroep dienovereenkomstig de Boliviaanse regering opriep Előd Tóásó onmiddellijk in vrijheid te stellen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat in Advies 63/2011 (Plurinationale Staat Bolivia) van de VN-werkgroep inzake willekeurige hechtenis werd gesteld dat Bolivia de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens op verscheidene punten geschonden had, en daarin werd bekrachtigd dat Előd Tóásó gearresteerd was zonder arrestatiebevel en onrechtmatig in de gevangenis werd gehouden; overwegende dat de VN-werkgroep dienovereenkomstig de Boliviaanse regering opriep Előd Tóásó onmiddellijk in vrijheid te stellen;

| 1. | verzoekt de Boliviaanse autoriteiten een eerlijk en onafhankelijk proces te garanderen voor Előd Tóásó en Mario Tadić; |
| --- | --- |

1.

verzoekt de Boliviaanse autoriteiten een eerlijk en onafhankelijk proces te garanderen voor Előd Tóásó en Mario Tadić;

| 2. | neemt kennis van het verslag dat aangenomen en vervolgens in brede kring verspreid is door het Boliviaanse parlement, dat is gebaseerd op zijn eigen politieke onderzoek in de zaak; |
| --- | --- |

2.

neemt kennis van het verslag dat aangenomen en vervolgens in brede kring verspreid is door het Boliviaanse parlement, dat is gebaseerd op zijn eigen politieke onderzoek in de zaak;

| 3. | pleit voor een onafhankelijk onderzoek waarbij ook internationale deskundigen worden betrokken, naar de dood van Árpád Magyarosi, Michael Martin Dwyer en Eduardo Rózsa-Flores; |
| --- | --- |

3.

pleit voor een onafhankelijk onderzoek waarbij ook internationale deskundigen worden betrokken, naar de dood van Árpád Magyarosi, Michael Martin Dwyer en Eduardo Rózsa-Flores;

| 4. | verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden deze zaak als prioriteit te blijven aankaarten in de contacten met de Boliviaanse regering, en concrete maatregelen te nemen; |
| --- | --- |

4.

verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden deze zaak als prioriteit te blijven aankaarten in de contacten met de Boliviaanse regering, en concrete maatregelen te nemen;

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlands en veiligheidsbeleid, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de regering en de plurinationale wetgevende vergadering van de Plurinationale Staat Bolivia, de secretaris-generaal van de Organisatie van Amerikaanse Staten, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en de VN-Mensenrechtenraad. |
| --- | --- |

5.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlands en veiligheidsbeleid, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de regering en de plurinationale wetgevende vergadering van de Plurinationale Staat Bolivia, de secretaris-generaal van de Organisatie van Amerikaanse Staten, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en de VN-Mensenrechtenraad.

---

II Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europees Parlement

Dinsdag 19 november 2013

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/47 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/47

---

P7_TA(2013)0456

Interinstitutioneel akkoord betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer

Besluit van het Europees Parlement van 19 november 2013 over de sluiting van een interinstitutioneel akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer (2011/2152(ACI))

(2016/C 436/10)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerp van interinstitutioneel akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van interinstitutioneel akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer,

| — | gezien de artikelen 310, 311, 312 en 323 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 310, 311, 312 en 323 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

| — | gezien zijn resolutie van 23 oktober 2012 met het oog op het bereiken van een positief resultaat van de goedkeuringsprocedure voor het meerjarig financieel kader 2014-2020 (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 23 oktober 2012 met het oog op het bereiken van een positief resultaat van de goedkeuringsprocedure voor het meerjarig financieel kader 2014-2020 (1),

| — | gezien de conclusies van de Europese Raad van 8 februari 2013, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Europese Raad van 8 februari 2013,

| — | gezien zijn resolutie van 13 maart 2013 over de conclusies van de Europese Raad van 7 en 8 februari 2013 betreffende het meerjarig financieel kader (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 13 maart 2013 over de conclusies van de Europese Raad van 7 en 8 februari 2013 betreffende het meerjarig financieel kader (2),

| — | gezien de conclusies van de Europese Raad van 28 juni 2013, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Europese Raad van 28 juni 2013,

| — | gezien zijn resolutie van 3 juli 2013 over het politieke akkoord over het meerjarig financieel kader 2014-2020 (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 3 juli 2013 over het politieke akkoord over het meerjarig financieel kader 2014-2020 (3),

| — | gezien artikel 127, lid 1, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 127, lid 1, van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken en het advies van de Begrotingscommissie (A7-0337/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken en het advies van de Begrotingscommissie (A7-0337/2013),

| A. | overwegende dat op 27 juni 2013 een politiek akkoord is bereikt op het hoogste politieke niveau tussen het Europees Parlement, het Ierse voorzitterschap van de Raad en de Commissie over het meerjarig financieel kader (MFK) 2014-2020 en over een nieuw interinstitutioneel akkoord; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat op 27 juni 2013 een politiek akkoord is bereikt op het hoogste politieke niveau tussen het Europees Parlement, het Ierse voorzitterschap van de Raad en de Commissie over het meerjarig financieel kader (MFK) 2014-2020 en over een nieuw interinstitutioneel akkoord;

| B. | overwegende dat voor de eerste keer gebruik is gemaakt van nieuwe bepalingen betreffende het MFK zoals ingevoerd met het Verdrag van Lissabon, met name wat betreft de krachtens deze bepalingen aan het Europees Parlement toegekende grotere rol en ruimere prerogatieven; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat voor de eerste keer gebruik is gemaakt van nieuwe bepalingen betreffende het MFK zoals ingevoerd met het Verdrag van Lissabon, met name wat betreft de krachtens deze bepalingen aan het Europees Parlement toegekende grotere rol en ruimere prerogatieven;

| C. | overwegende dat het in de context van het MFK wenselijk is een interinstitutioneel akkoord te sluiten teneinde uitvoering te geven aan de begrotingsdiscipline en om het verloop van de jaarlijkse begrotingsprocedure en de samenwerking tussen de instellingen in begrotingszaken te verbeteren; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het in de context van het MFK wenselijk is een interinstitutioneel akkoord te sluiten teneinde uitvoering te geven aan de begrotingsdiscipline en om het verloop van de jaarlijkse begrotingsprocedure en de samenwerking tussen de instellingen in begrotingszaken te verbeteren;

| 1. | aanvaardt het politieke akkoord dat is bereikt over het MFK voor 2014-2020 en over een nieuw interinstitutioneel akkoord; is vastbesloten om tijdens de komende begrotingsprocedures ten volle gebruik te maken van de nieuwe instrumenten, met name wat flexibiliteit betreft; |
| --- | --- |

1.

aanvaardt het politieke akkoord dat is bereikt over het MFK voor 2014-2020 en over een nieuw interinstitutioneel akkoord; is vastbesloten om tijdens de komende begrotingsprocedures ten volle gebruik te maken van de nieuwe instrumenten, met name wat flexibiliteit betreft;

| 2. | benadrukt dat het lange en moeizame onderhandelingsproces, zowel binnen de Raad als tussen de instellingen, samen met de resultaten daarvan een onbevredigende tenuitvoerlegging behelzen van de nieuwe bepalingen betreffende het MFK zoals ingevoerd met het Verdrag van Lissabon, met name met betrekking tot de krachtens deze bepalingen aan het Europees Parlement toegekende grotere rol en ruimere prerogatieven; |
| --- | --- |

2.

benadrukt dat het lange en moeizame onderhandelingsproces, zowel binnen de Raad als tussen de instellingen, samen met de resultaten daarvan een onbevredigende tenuitvoerlegging behelzen van de nieuwe bepalingen betreffende het MFK zoals ingevoerd met het Verdrag van Lissabon, met name met betrekking tot de krachtens deze bepalingen aan het Europees Parlement toegekende grotere rol en ruimere prerogatieven;

| 3. | keurt de onderhandelingsstrategie van de Raad af, waarbij de onderhandelaars gebonden waren aan de conclusies van de Europese Raad van 8 februari 2013 inzake kwesties die onder de gewone wetgevingsprocedure vallen, zoals gedetailleerde toewijzingscriteria, totaalbedragen per programma of begunstigde, alsmede discretionaire financiële toewijzingen ter correctie van de hoogte van de bedragen die van de Uniebegroting naar de lidstaten terugvloeien, waardoor beide wetgevende instanties de kans werd ontnomen behoorlijke onderhandelingen te voeren; |
| --- | --- |

3.

keurt de onderhandelingsstrategie van de Raad af, waarbij de onderhandelaars gebonden waren aan de conclusies van de Europese Raad van 8 februari 2013 inzake kwesties die onder de gewone wetgevingsprocedure vallen, zoals gedetailleerde toewijzingscriteria, totaalbedragen per programma of begunstigde, alsmede discretionaire financiële toewijzingen ter correctie van de hoogte van de bedragen die van de Uniebegroting naar de lidstaten terugvloeien, waardoor beide wetgevende instanties de kans werd ontnomen behoorlijke onderhandelingen te voeren;

| 4. | betreurt daarnaast dat het grote aantal contacten en vergaderingen in de afgelopen paar jaar tussen zijn delegatie en de achtereenvolgende voorzitterschappen van de Raad geen invloed had op de teneur, het tijdschema of de inhoud van de onderhandelingen of op het standpunt van de Raad, waaronder de noodzaak om onderscheid te maken tussen de wetgevende en budgettaire aspecten van het akkoord inzake het MFK; |
| --- | --- |

4.

betreurt daarnaast dat het grote aantal contacten en vergaderingen in de afgelopen paar jaar tussen zijn delegatie en de achtereenvolgende voorzitterschappen van de Raad geen invloed had op de teneur, het tijdschema of de inhoud van de onderhandelingen of op het standpunt van de Raad, waaronder de noodzaak om onderscheid te maken tussen de wetgevende en budgettaire aspecten van het akkoord inzake het MFK;

| 5. | stelt vast dat in overeenstemming met artikel 312, lid 5, VWEU in de toekomst alternatieve regelingen moeten worden opgezet om de vaststelling van het MFK te vergemakkelijken, teneinde te waarborgen dat de wetgevende en budgettaire bevoegdheden van het Parlement, zoals vastgelegd in het VWEU, volledig worden geëerbiedigd, dat de Raad in de praktijk ook onderhandelt over zogeheten „MFK-aspecten” van de rechtsgrondslagen voor de programma's, en dat de Europese Raad zich niet opstelt als wetgever, hetgeen een schending inhoudt van het VWEU; |
| --- | --- |

5.

stelt vast dat in overeenstemming met artikel 312, lid 5, VWEU in de toekomst alternatieve regelingen moeten worden opgezet om de vaststelling van het MFK te vergemakkelijken, teneinde te waarborgen dat de wetgevende en budgettaire bevoegdheden van het Parlement, zoals vastgelegd in het VWEU, volledig worden geëerbiedigd, dat de Raad in de praktijk ook onderhandelt over zogeheten „MFK-aspecten” van de rechtsgrondslagen voor de programma's, en dat de Europese Raad zich niet opstelt als wetgever, hetgeen een schending inhoudt van het VWEU;

| 6. | verzoekt zijn voor begrotingszaken verantwoordelijke commissie, in samenwerking met zijn voor constitutionele zaken verantwoordelijke commissie, tijdig voor de indiening van voorstellen inzake de herziening van 2016, na de verkiezingen, de nodige conclusies op te stellen en nieuwe voorstellen in te dienen met betrekking tot de modaliteiten van de MFK-onderhandelingen, om het democratische en transparante karakter van het proces van vaststelling van de begroting te waarborgen; |
| --- | --- |

6.

verzoekt zijn voor begrotingszaken verantwoordelijke commissie, in samenwerking met zijn voor constitutionele zaken verantwoordelijke commissie, tijdig voor de indiening van voorstellen inzake de herziening van 2016, na de verkiezingen, de nodige conclusies op te stellen en nieuwe voorstellen in te dienen met betrekking tot de modaliteiten van de MFK-onderhandelingen, om het democratische en transparante karakter van het proces van vaststelling van de begroting te waarborgen;

| 7. | hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van het akkoord; |
| --- | --- |

7.

hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van het akkoord;

| 8. | verzoekt zijn Voorzitter het akkoord met de voorzitter van de Raad en de voorzitter van de Commissie te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

8.

verzoekt zijn Voorzitter het akkoord met de voorzitter van de Raad en de voorzitter van de Commissie te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie;

| 9. | verzoekt zijn Voorzitter dit besluit, met de bijlage, ter informatie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

9.

verzoekt zijn Voorzitter dit besluit, met de bijlage, ter informatie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

---

(1)  Aangenomen teksten, P7_TA(2012)0360.

(2)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0078.

(3)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0304.

---

BIJLAGE

Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer

(De tekst van de bijlage wordt hier niet weergegeven, aangezien deze overeenkomt met het interinstitutioneel akkoord als bekendgemaakt in PB C 373 van 20 december 2013, blz. 1.)

---

III Voorbereidende handelingen

EUROPEES PARLEMENT

Dinsdag 19 november 2013

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/49 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/49

---

P7_TA(2013)0455

Meerjarig financieel kader 2014-2020 ***

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het ontwerp van verordening van de Raad tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (11791/2013 — C7-0238/2013 — 2011/0177(APP))

(Bijzondere wetgevingsprocedure — goedkeuring)

(2016/C 436/11)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel voor een verordening van de Raad (COM(2011)0398 gewijzigd door COM(2012)0388), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel voor een verordening van de Raad (COM(2011)0398 gewijzigd door COM(2012)0388),

| — | gezien het ontwerp van verordening van de Raad (11791/2013) en het corrigendum van de Raad van 14 november 2013 (11791/2013 COR1), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van verordening van de Raad (11791/2013) en het corrigendum van de Raad van 14 november 2013 (11791/2013 COR1),

| — | gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 312 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (C7-0238/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 312 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (C7-0238/2013),

| — | gezien zijn resolutie van 23 oktober 2012 met het oog op het bereiken van een positief resultaat van de goedkeuringsprocedure van het meerjarig financieel kader (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 23 oktober 2012 met het oog op het bereiken van een positief resultaat van de goedkeuringsprocedure van het meerjarig financieel kader (1),

| — | gezien zijn resolutie van 13 maart 2013 over de conclusies van de Europese Raad van 7 en 8 februari 2013 betreffende het meerjarig financieel kader (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 13 maart 2013 over de conclusies van de Europese Raad van 7 en 8 februari 2013 betreffende het meerjarig financieel kader (2),

| — | gezien zijn resolutie van 3 juli 2013 over het politieke akkoord over het meerjarig financieel kader 2014-2020 (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 3 juli 2013 over het politieke akkoord over het meerjarig financieel kader 2014-2020 (3),

| — | gezien de artikelen 75 en 81, lid 1, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 75 en 81, lid 1, van zijn Reglement,

| — | gezien de aanbeveling van de Begrotingscommissie en het advies van de Commissie regionale ontwikkeling en de brief van de Commissie vervoer en toerisme (A7-0389/2013), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Begrotingscommissie en het advies van de Commissie regionale ontwikkeling en de brief van de Commissie vervoer en toerisme (A7-0389/2013),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan het ontwerp van verordening van de Raad tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 zoals weergegeven in de bijlage bij deze resolutie; |
| --- | --- |

1.

hecht zijn goedkeuring aan het ontwerp van verordening van de Raad tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 zoals weergegeven in de bijlage bij deze resolutie;

| 2. | hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaringen van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie die als bijlage bij de onderhavige resolutie zijn gevoegd; |
| --- | --- |

2.

hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaringen van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie die als bijlage bij de onderhavige resolutie zijn gevoegd;

| 3. | neemt kennis van de aan deze resolutie gehechte verklaringen van de Commissie; |
| --- | --- |

3.

neemt kennis van de aan deze resolutie gehechte verklaringen van de Commissie;

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

4.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  Aangenomen teksten, P7_TA(2012)0360.

(2)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0078.

(3)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0304.

---

Bijlage 1

ONTWERP VAN VERORDENING VAN DE RAAD TOT BEPALING VAN HET MEERJARIG FINANCIEEL KADER VOOR DE JAREN 2014-2020

(De tekst van de bijlage wordt hier niet weergegeven, aangezien deze overeenkomt met de definitieve handeling: Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad.)

---

Bijlage 2

VERKLARINGEN

Gemeenschappelijke verklaring over de eigen middelen

| 1. | Overeenkomstig artikel 311 van het VWEU voorziet de Unie zich van de middelen die nodig zijn om haar doelstellingen te verwezenlijken en uitvoering te geven aan haar beleid; tevens is in dat artikel bepaald dat de begroting, onverminderd andere ontvangsten, volledig uit eigen middelen wordt gefinancierd. Overeenkomstig artikel 311, derde alinea, stelt de Raad, volgens een bijzondere wetgevingsprocedure en na raadpleging van het Europees Parlement, met eenparigheid van stemmen een besluit betreffende het stelsel van eigen middelen vast, en kan de Raad in dat kader nieuwe categorieën van eigen middelen vaststellen, dan wel bestaande categorieën intrekken. |
| --- | --- |

1.

Overeenkomstig artikel 311 van het VWEU voorziet de Unie zich van de middelen die nodig zijn om haar doelstellingen te verwezenlijken en uitvoering te geven aan haar beleid; tevens is in dat artikel bepaald dat de begroting, onverminderd andere ontvangsten, volledig uit eigen middelen wordt gefinancierd. Overeenkomstig artikel 311, derde alinea, stelt de Raad, volgens een bijzondere wetgevingsprocedure en na raadpleging van het Europees Parlement, met eenparigheid van stemmen een besluit betreffende het stelsel van eigen middelen vast, en kan de Raad in dat kader nieuwe categorieën van eigen middelen vaststellen, dan wel bestaande categorieën intrekken.

| 2. | Op die basis heeft de Commissie in juni 2011 een reeks voorstellen ter hervorming van het eigenmiddelenstelsel van de Unie ingediend. Tijdens zijn bijeenkomst van 7 en 8 februari is de Europese Raad overeengekomen dat de algemene doelstellingen van eenvoudigheid, transparantie en billijkheid als leidraad voor de eigenmiddelenregeling moeten dienen. Daarnaast richtte de Europese Raad een verzoek tot de Raad om te blijven werken aan het Commissievoorstel voor een nieuwe bron van eigen middelen op basis van de belasting over de toegevoegde waarde (btw). Tevens verzocht hij de lidstaten die deelnemen aan de nauwere samenwerking inzake de belasting op financiële transacties (bft), te onderzoeken of die belasting de grondslag kan worden voor een nieuwe bron van eigen middelen voor de EU-begroting. |
| --- | --- |

2.

Op die basis heeft de Commissie in juni 2011 een reeks voorstellen ter hervorming van het eigenmiddelenstelsel van de Unie ingediend. Tijdens zijn bijeenkomst van 7 en 8 februari is de Europese Raad overeengekomen dat de algemene doelstellingen van eenvoudigheid, transparantie en billijkheid als leidraad voor de eigenmiddelenregeling moeten dienen. Daarnaast richtte de Europese Raad een verzoek tot de Raad om te blijven werken aan het Commissievoorstel voor een nieuwe bron van eigen middelen op basis van de belasting over de toegevoegde waarde (btw). Tevens verzocht hij de lidstaten die deelnemen aan de nauwere samenwerking inzake de belasting op financiële transacties (bft), te onderzoeken of die belasting de grondslag kan worden voor een nieuwe bron van eigen middelen voor de EU-begroting.

| 3. | De kwestie van de eigen middelen vergt nader beraad. Daartoe zal een groep op hoog niveau bijeen worden geroepen, bestaande uit leden die door de drie instellingen worden aangewezen. Die zal haar gedachten laten gaan over alle bestaande en eventuele toekomstige bijdragen van de drie instellingen en de nationale parlementen. De groep moet putten uit passende expertise, onder meer van nationale begrotings- en belastingautoriteiten alsmede van onafhankelijke deskundigen. |
| --- | --- |

3.

De kwestie van de eigen middelen vergt nader beraad. Daartoe zal een groep op hoog niveau bijeen worden geroepen, bestaande uit leden die door de drie instellingen worden aangewezen. Die zal haar gedachten laten gaan over alle bestaande en eventuele toekomstige bijdragen van de drie instellingen en de nationale parlementen. De groep moet putten uit passende expertise, onder meer van nationale begrotings- en belastingautoriteiten alsmede van onafhankelijke deskundigen.

| 4. | Deze groep zal het eigenmiddelenstelsel volledig tegen het licht houden, uitgaande van de algemene doelstellingen van eenvoudigheid, transparantie, billijkheid en democratische verantwoordingsplicht. Een eerste evaluatie zal eind 2014 beschikbaar zijn. De vooruitgang bij deze werkzaamheden zal regelmatig — minimaal één keer per half jaar — in vergaderingen op politiek niveau worden geëvalueerd. |
| --- | --- |

4.

Deze groep zal het eigenmiddelenstelsel volledig tegen het licht houden, uitgaande van de algemene doelstellingen van eenvoudigheid, transparantie, billijkheid en democratische verantwoordingsplicht. Een eerste evaluatie zal eind 2014 beschikbaar zijn. De vooruitgang bij deze werkzaamheden zal regelmatig — minimaal één keer per half jaar — in vergaderingen op politiek niveau worden geëvalueerd.

| 5. | De nationale parlementen zullen worden uitgenodigd voor een interinstitutionele conferentie in 2016 die het resultaat van dit werk moet beoordelen. |
| --- | --- |

5.

De nationale parlementen zullen worden uitgenodigd voor een interinstitutionele conferentie in 2016 die het resultaat van dit werk moet beoordelen.

| 6. | In het licht daarvan zal de Commissie beoordelen of nieuwe initiatieven voor eigen middelen wenselijk zijn. Deze beoordeling geschiedt parallel aan de in artikel 1 bis van de MFK-verordening vermelde evaluatie met het oog op mogelijke hervormingen voor de periode waarop het volgende meerjarig financieel kader betrekking heeft. |
| --- | --- |

6.

In het licht daarvan zal de Commissie beoordelen of nieuwe initiatieven voor eigen middelen wenselijk zijn. Deze beoordeling geschiedt parallel aan de in artikel 1 bis van de MFK-verordening vermelde evaluatie met het oog op mogelijke hervormingen voor de periode waarop het volgende meerjarig financieel kader betrekking heeft.

Gezamenlijke verklaring over het effectiever maken van overheidsuitgaven op gebieden die het voorwerp zijn van EU-optreden

Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie komen overeen samen te werken om kostenbesparingen en betere synergieën op nationaal en Europees niveau te realiseren teneinde overheidsuitgaven op gebieden die het voorwerp zijn van EU-optreden, effectiever te maken. Daartoe zullen de instellingen naar eigen goeddunken, onder andere, zich laten leiden door beste praktijken, informatie delen en vertrouwen op beschikbaar onafhankelijk oordeel. De resultaten moeten beschikbaar zijn en als grondslag dienen voor het Commissievoorstel voor het volgende meerjarig financieel kader.

Gemeenschappelijke verklaring

Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie komen overeen dat in de jaarlijkse begrotingsprocedures die worden toegepast voor het MFK 2014-2020, waar passend, genderelementen zullen worden geïntegreerd, rekening houdend met de wijze waarop het algeheel financieel kader van de Unie bijdraagt aan meer gendergelijkheid (en zorgt voor gendermainstreaming).

Gezamenlijke verklaring betreffende artikel 15 van de Verordening van de Raad tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020

De instellingen komen overeen het bedrag dat is vermeld in artikel 15 van de Verordening van de Raad tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 als volgt te besteden: 2.143 miljoen EUR voor werkgelegenheid voor jongeren, 200 miljoen EUR voor Horizon 2020, 150 miljoen EUR voor Erasmus en 50 miljoen EUR voor Cosme.

Verklaring van de Europese Commissie betreffende verklaringen inzake nationaal beheer

In zijn kwijtingsresolutie van 17 april 2013 heeft het Europees Parlement verzocht een template op te stellen voor verklaringen inzake nationaal beheer die lidstaten op het passende politieke niveau moeten uitgeven. De Commissie is bereid zich op dit verzoek te beraden en het Europees Parlement en de Raad te verzoeken deel te nemen aan een werkgroep die aan het eind van het jaar aanbevelingen moet verstrekken.

Verklaring van de Europese Commissie over evaluatie/herziening

Wat de bepalingen van artikel 1 bis van de MFK-verordening betreft, bevestigt de Commissie, rekening houdend met de uitkomst van de evaluatie, haar voornemen om wetgevingsvoorstellen voor een herziening van de MFK-verordening in te dienen. In dit verband zal zij bijzondere aandacht besteden aan het functioneren van de overkoepelende marge voor betalingen opdat het algemene maximum voor betalingen gedurende de hele periode beschikbaar blijft. Zij zal tevens de evolutie van de overkoepelende marge voor vastleggingen onderzoeken. De Commissie zal voorts rekening houden met de bijzondere vereisten van het Horizon 2020-programma. De Commissie zal verder onderzoeken of ze haar voorstellen voor het volgende MFK gelijk kan doen lopen met de politieke cycli van de instellingen.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/52 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/52

---

P7_TA(2013)0457

Ontwerp van gewijzigde begroting nr. 7/2013 — Verhoging van de middelen van het Europees Sociaal Fonds (ESF) met het oog op de bestrijding van jeugdwerkloosheid, armoede en sociale uitsluiting in Frankrijk, Italië en Spanje

Resolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 7/2013 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, afdeling III — Commissie (14180/2013 — C7-0350/2013 — 2013/2160(BUD))

(2016/C 436/12)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (1), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (1),

| — | gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, definitief vastgesteld op 12 december 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, definitief vastgesteld op 12 december 2012 (2),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (3), |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (3),

| — | gezien Besluit 2007/436/EG, Euratom van de Raad van 7 juni 2007 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen (4), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit 2007/436/EG, Euratom van de Raad van 7 juni 2007 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen (4),

| — | gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 7/2013, goedgekeurd door de Commissie op 25 juli 2013 (COM(2013)0557), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 7/2013, goedgekeurd door de Commissie op 25 juli 2013 (COM(2013)0557),

| — | gezien het standpunt inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 7/2013, vastgesteld door de Raad op 7 oktober 2013 en meegedeeld aan het Europees Parlement op 14 oktober 2013 (14180/2013 — C7-0350/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het standpunt inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 7/2013, vastgesteld door de Raad op 7 oktober 2013 en meegedeeld aan het Europees Parlement op 14 oktober 2013 (14180/2013 — C7-0350/2013),

| — | gezien de artikelen 75 ter en 75 sexies van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 75 ter en 75 sexies van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A7-0367/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A7-0367/2013),

| A. | overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 7 voor het begrotingsjaar 2013 (OGB 7/2013) betrekking heeft op een verhoging van de vastleggingskredieten ten belope van 150 miljoen EUR in rubriek 1b van het meerjarig financieel kader (MFK), met als doel om met deze middelen een aantal kwesties aan te pakken die het gevolg zijn van het eindresultaat van de onderhandelingen over het MFK voor de jaren 2014-2020 en die betrekking hebben op Frankrijk, Italië en Spanje; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 7 voor het begrotingsjaar 2013 (OGB 7/2013) betrekking heeft op een verhoging van de vastleggingskredieten ten belope van 150 miljoen EUR in rubriek 1b van het meerjarig financieel kader (MFK), met als doel om met deze middelen een aantal kwesties aan te pakken die het gevolg zijn van het eindresultaat van de onderhandelingen over het MFK voor de jaren 2014-2020 en die betrekking hebben op Frankrijk, Italië en Spanje;

| B. | overwegende dat deze bijkomende kredieten moeten bijdragen aan de aanpak van specifieke problemen op het vlak van werkloosheid, en in het bijzonder jeugdwerkloosheid, armoede en sociale uitsluiting in deze lidstaten; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat deze bijkomende kredieten moeten bijdragen aan de aanpak van specifieke problemen op het vlak van werkloosheid, en in het bijzonder jeugdwerkloosheid, armoede en sociale uitsluiting in deze lidstaten;

| C. | overwegende dat de Commissie van mening is dat een verhoging van de middelen van het Europees Sociaal Fonds (ESF) de meest geschikte wijze is om bijstand aan deze lidstaten te verlenen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de Commissie van mening is dat een verhoging van de middelen van het Europees Sociaal Fonds (ESF) de meest geschikte wijze is om bijstand aan deze lidstaten te verlenen;

| D. | overwegende dat de verhoging met een bedrag van 150 miljoen EUR aan vastleggingskredieten valt onder de marge voor het uitgavenmaximum van rubriek 1b (16 miljoen EUR) en wordt gefinancierd door een beroep te doen op het flexibiliteitsinstrument (134 miljoen EUR), waarbij de middelen op deze specifieke actie worden toegespitst; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de verhoging met een bedrag van 150 miljoen EUR aan vastleggingskredieten valt onder de marge voor het uitgavenmaximum van rubriek 1b (16 miljoen EUR) en wordt gefinancierd door een beroep te doen op het flexibiliteitsinstrument (134 miljoen EUR), waarbij de middelen op deze specifieke actie worden toegespitst;

| 1. | neemt kennis van OGB 7/2013, door de Commissie gepresenteerd op 25 juli 2013, dat betrekking heeft op een verhoging van de vastleggingskredieten ten belope van 150 miljoen EUR in rubriek 1b van het MFK, met als doel om met deze middelen een aantal kwesties aan te pakken die het gevolg zijn van het eindresultaat van de onderhandelingen binnen de Europese Raad over het MFK voor de jaren 2014-2020 en die betrekking hebben op Frankrijk, Italië en Spanje; |
| --- | --- |

1.

neemt kennis van OGB 7/2013, door de Commissie gepresenteerd op 25 juli 2013, dat betrekking heeft op een verhoging van de vastleggingskredieten ten belope van 150 miljoen EUR in rubriek 1b van het MFK, met als doel om met deze middelen een aantal kwesties aan te pakken die het gevolg zijn van het eindresultaat van de onderhandelingen binnen de Europese Raad over het MFK voor de jaren 2014-2020 en die betrekking hebben op Frankrijk, Italië en Spanje;

| 2. | steunt het voorstel van de Commissie om deze aanvullende middelen toe te voegen aan de bestaande ESF-programma's in de betrokken lidstaten om de specifieke problemen op het vlak van werkloosheid, en in het bijzonder jeugdwerkloosheid en sociale uitsluiting aan te pakken; verwacht dat de Commissie tijdig aan het Parlement verslag uitbrengt over de concrete maatregelen en acties die met deze middelen worden gefinancierd; |
| --- | --- |

2.

steunt het voorstel van de Commissie om deze aanvullende middelen toe te voegen aan de bestaande ESF-programma's in de betrokken lidstaten om de specifieke problemen op het vlak van werkloosheid, en in het bijzonder jeugdwerkloosheid en sociale uitsluiting aan te pakken; verwacht dat de Commissie tijdig aan het Parlement verslag uitbrengt over de concrete maatregelen en acties die met deze middelen worden gefinancierd;

| 3. | stelt verder vast dat het bijkomende bedrag van 150 miljoen EUR vooral gefinancierd zal worden door middel van de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument; |
| --- | --- |

3.

stelt verder vast dat het bijkomende bedrag van 150 miljoen EUR vooral gefinancierd zal worden door middel van de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument;

| 4. | keurt het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 7/2013 goed; |
| --- | --- |

4.

keurt het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 7/2013 goed;

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter te constateren dat de gewijzigde begroting nr. 7/2013 definitief is vastgesteld en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

5.

verzoekt zijn Voorzitter te constateren dat de gewijzigde begroting nr. 7/2013 definitief is vastgesteld en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie;

| 6. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

6.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1.

(2)  PB L 66 van 8.3.2013.

(3)  PB C 139 van 14.6.2006, blz. 1.

(4)  PB L 163 van 23.6.2007, blz. 17.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/54 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/54

---

P7_TA(2013)0458

Ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2013 (OGB 2 bis) — Verhoging van de betalingen per MFK-rubriek en tekort aan betalingskredieten in de begroting 2013

Resolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2013 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, afdeling III — Commissie (14871/2013 — C7-0387/2013 — 2013/2227(BUD))

(2016/C 436/13)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (1), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (1),

| — | gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, definitief vastgesteld op 12 december 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, definitief vastgesteld op 12 december 2012 (2),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (3), |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (3),

| — | gezien Besluit 2007/436/EG, Euratom van de Raad van 7 juni 2007 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen (4), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit 2007/436/EG, Euratom van de Raad van 7 juni 2007 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen (4),

| — | gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2013, goedgekeurd door de Commissie op 25 september 2013 (COM(2013)0669), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2013, goedgekeurd door de Commissie op 25 september 2013 (COM(2013)0669),

| — | gezien het standpunt inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2013, vastgesteld door de Raad op 30 oktober 2013 en meegedeeld aan het Europees Parlement op 31 oktober 2013 (14871/2013 — C7-0387/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het standpunt inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2013, vastgesteld door de Raad op 30 oktober 2013 en meegedeeld aan het Europees Parlement op 31 oktober 2013 (14871/2013 — C7-0387/2013),

| — | gezien de artikelen 75 ter en 75 sexies van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 75 ter en 75 sexies van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A7-0371/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A7-0371/2013),

| A. | overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8 voor het jaar 2013 (OGB 8/2013) betrekking heeft op de verhoging van de betalingskredieten met 3,9 miljard EUR, verdeeld over de rubrieken 1a, 1b, 2, 3a, 3b en 4 van het meerjarig financieel kader (MFK), met als doel om te voorzien in de behoeften tot het einde van het jaar, zodat uitstaande verplichtingen in verband met vastleggingen uit het verleden en van het lopende jaar kunnen worden nagekomen, geldboeten kunnen worden vermeden en begunstigden de middelen ontvangen die voor goedgekeurd EU-beleid in het vooruitzicht zijn gesteld en waarvoor het Parlement en de Raad de overeenkomstige vastleggingskredieten in eerdere begrotingsjaren hadden goedgekeurd; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8 voor het jaar 2013 (OGB 8/2013) betrekking heeft op de verhoging van de betalingskredieten met 3,9 miljard EUR, verdeeld over de rubrieken 1a, 1b, 2, 3a, 3b en 4 van het meerjarig financieel kader (MFK), met als doel om te voorzien in de behoeften tot het einde van het jaar, zodat uitstaande verplichtingen in verband met vastleggingen uit het verleden en van het lopende jaar kunnen worden nagekomen, geldboeten kunnen worden vermeden en begunstigden de middelen ontvangen die voor goedgekeurd EU-beleid in het vooruitzicht zijn gesteld en waarvoor het Parlement en de Raad de overeenkomstige vastleggingskredieten in eerdere begrotingsjaren hadden goedgekeurd;

| B. | overwegende dat met de gevraagde aanvullende betalingskredieten de nog uitstaande verplichtingen (de „RAL, reste à liquider”), kunnen worden verlaagd, evenals het risico dat abnormaal grote aantallen onbetaalde rekeningen naar 2014 worden doorgeschoven; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat met de gevraagde aanvullende betalingskredieten de nog uitstaande verplichtingen (de „RAL, reste à liquider”), kunnen worden verlaagd, evenals het risico dat abnormaal grote aantallen onbetaalde rekeningen naar 2014 worden doorgeschoven;

| C. | overwegende dat OGB 8/2013 een actualisering is van het door de Commissie in maart 2013 voorgestelde OGB 2/2013 ten belope van 11,2 miljard EUR, dat in september 2013 slechts ten dele door de begrotingsautoriteit is goedgekeurd voor een bedrag van 7,3 miljard EUR; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat OGB 8/2013 een actualisering is van het door de Commissie in maart 2013 voorgestelde OGB 2/2013 ten belope van 11,2 miljard EUR, dat in september 2013 slechts ten dele door de begrotingsautoriteit is goedgekeurd voor een bedrag van 7,3 miljard EUR;

| D. | overwegende dat het totale bedrag aan betalingsaanvragen in het kader van het cohesiebeleid (2007-2013) die eind 2012 nog niet waren voldaan, ter hoogte van 16,2 miljard EUR, naar 2013 moest worden overgeheveld, leidend tot een verlaging van het niveau van de beschikbare betalingen op de begroting 2013 ter dekking van de betalingsbehoeften van dit jaar; overwegende dat dit bedrag eind 2013 in totaal 20 miljard EUR zal bedragen, mits OGB 8/2013 in zijn geheel wordt goedgekeurd; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat het totale bedrag aan betalingsaanvragen in het kader van het cohesiebeleid (2007-2013) die eind 2012 nog niet waren voldaan, ter hoogte van 16,2 miljard EUR, naar 2013 moest worden overgeheveld, leidend tot een verlaging van het niveau van de beschikbare betalingen op de begroting 2013 ter dekking van de betalingsbehoeften van dit jaar; overwegende dat dit bedrag eind 2013 in totaal 20 miljard EUR zal bedragen, mits OGB 8/2013 in zijn geheel wordt goedgekeurd;

| E. | overwegende dat het politieke akkoord over het MFK voor de periode 2014-2020 dat op 27 juni 2013 op het hoogste politieke niveau is bereikt door het Parlement, het voorzitterschap van de Raad en de Commissie de toezegging van de Raad omvatte om alle stappen te zullen nemen om te waarborgen dat de Unie haar verplichtingen voor 2013 ten volle zal nakomen, om OGB 2/2013 ter hoogte van 7,3 miljard EUR formeel goed te keuren, alsmede de toezegging om onverwijld een besluit te nemen inzake een nieuw ontwerp van gewijzigde begroting, door de Commissie in het begin van het najaar in te dienen, om een tekort aan gerechtvaardigde betalingskredieten te voorkomen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat het politieke akkoord over het MFK voor de periode 2014-2020 dat op 27 juni 2013 op het hoogste politieke niveau is bereikt door het Parlement, het voorzitterschap van de Raad en de Commissie de toezegging van de Raad omvatte om alle stappen te zullen nemen om te waarborgen dat de Unie haar verplichtingen voor 2013 ten volle zal nakomen, om OGB 2/2013 ter hoogte van 7,3 miljard EUR formeel goed te keuren, alsmede de toezegging om onverwijld een besluit te nemen inzake een nieuw ontwerp van gewijzigde begroting, door de Commissie in het begin van het najaar in te dienen, om een tekort aan gerechtvaardigde betalingskredieten te voorkomen;

| F. | overwegende dat overeenkomstig artikel 41, lid 2, van het Financieel Reglement de Commissie de mogelijkheden voor interne herschikking heeft onderzocht in het kader van een algehele evaluatie van de betalingsbehoeften tot het einde van het begrotingsjaar, en heeft voorgesteld 509,8 miljoen EUR over te hevelen via de zogeheten „globale overschrijving”; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat overeenkomstig artikel 41, lid 2, van het Financieel Reglement de Commissie de mogelijkheden voor interne herschikking heeft onderzocht in het kader van een algehele evaluatie van de betalingsbehoeften tot het einde van het begrotingsjaar, en heeft voorgesteld 509,8 miljoen EUR over te hevelen via de zogeheten „globale overschrijving”;

| G. | overwegende dat het Parlement in zijn resolutie van 3 juli 2013 de goedkeuring door de Raad van een nieuw ontwerp van gewijzigde begroting in het begin van het najaar als voorwaarde stelt voor de goedkeuring van de MFK-verordening of de begroting 2014; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat het Parlement in zijn resolutie van 3 juli 2013 de goedkeuring door de Raad van een nieuw ontwerp van gewijzigde begroting in het begin van het najaar als voorwaarde stelt voor de goedkeuring van de MFK-verordening of de begroting 2014;

| 1. | verwelkomt de presentatie van OGB 8/2013 door de Commissie op 25 september 2013, dat betrekking heeft op de verhoging van de betalingskredieten met 3,9 miljard EUR, verdeeld over de rubrieken 1a, 1b, 2, 3a, 3b en 4 van het MFK, tot het reeds in OGB 2/2013 voorgestelde niveau; benadrukt dat met een volledige goedkeuring van OGB 8/2013, het maximum van de betalingen voor 2013 zal zijn bereikt; |
| --- | --- |

1.

verwelkomt de presentatie van OGB 8/2013 door de Commissie op 25 september 2013, dat betrekking heeft op de verhoging van de betalingskredieten met 3,9 miljard EUR, verdeeld over de rubrieken 1a, 1b, 2, 3a, 3b en 4 van het MFK, tot het reeds in OGB 2/2013 voorgestelde niveau; benadrukt dat met een volledige goedkeuring van OGB 8/2013, het maximum van de betalingen voor 2013 zal zijn bereikt;

| 2. | herinnert eraan dat OGB 8/2013 de tweede tranche van OGB 2/2013 omvat, overeenkomstig het akkoord tussen de drie instellingen, als het minimum dat noodzakelijk is om uiterlijk eind 2013 te voldoen aan de wettelijke verplichtingen van de Unie en vastleggingen uit het verleden, teneinde geldboeten te vermijden en het niveau van de uitstaande verplichtingen (RAL) te verlagen; |
| --- | --- |

2.

herinnert eraan dat OGB 8/2013 de tweede tranche van OGB 2/2013 omvat, overeenkomstig het akkoord tussen de drie instellingen, als het minimum dat noodzakelijk is om uiterlijk eind 2013 te voldoen aan de wettelijke verplichtingen van de Unie en vastleggingen uit het verleden, teneinde geldboeten te vermijden en het niveau van de uitstaande verplichtingen (RAL) te verlagen;

| 3. | is van mening dat, zoals ook herhaaldelijk door de Commissie gesteld, de volledige goedkeuring van OGB 8/2013 de Unie in staat zal stellen aan al haar verplichtingen tot het einde van 2013 te voldoen; is echter bezorgd dat ondanks een totale verhoging van de betalingen met 11,2 miljard EUR (OGB 2/2013 en OGB 8/2013) wordt geschat dat nog altijd een omvangrijke overheveling naar het volgende jaar van circa 20 miljard EUR aan betalingsverzoeken in verband met de cohesieprogramma's van de periode 2007-2013 zal moeten plaatsvinden, zoals bevestigd door de Commissie op de jongste interinstitutionele vergadering over de betalingen op 26 september 2013; benadrukt dat de situatie ook kritiek is voor andere programma's buiten rubriek 1b; |
| --- | --- |

3.

is van mening dat, zoals ook herhaaldelijk door de Commissie gesteld, de volledige goedkeuring van OGB 8/2013 de Unie in staat zal stellen aan al haar verplichtingen tot het einde van 2013 te voldoen; is echter bezorgd dat ondanks een totale verhoging van de betalingen met 11,2 miljard EUR (OGB 2/2013 en OGB 8/2013) wordt geschat dat nog altijd een omvangrijke overheveling naar het volgende jaar van circa 20 miljard EUR aan betalingsverzoeken in verband met de cohesieprogramma's van de periode 2007-2013 zal moeten plaatsvinden, zoals bevestigd door de Commissie op de jongste interinstitutionele vergadering over de betalingen op 26 september 2013; benadrukt dat de situatie ook kritiek is voor andere programma's buiten rubriek 1b;

| 4. | wijst erop dat de goedkeuring door de Raad van OGB 8/2013 deel uitmaakte van het politieke akkoord over het MFK 2014-2020 en dat met deze goedkeuring derhalve wordt voldaan aan slechts een van de drie voorwaarden voor het Parlement om zijn goedkeuring te verlenen aan de MFK-verordening, zoals bepaald in zijn resolutie van 3 juli 2013; |
| --- | --- |

4.

wijst erop dat de goedkeuring door de Raad van OGB 8/2013 deel uitmaakte van het politieke akkoord over het MFK 2014-2020 en dat met deze goedkeuring derhalve wordt voldaan aan slechts een van de drie voorwaarden voor het Parlement om zijn goedkeuring te verlenen aan de MFK-verordening, zoals bepaald in zijn resolutie van 3 juli 2013;

| 5. | aanvaardt de verlaging met 14,8 miljoen EUR zoals voorgesteld door de Raad, uitsluitend aangezien dit bedrag wordt toegevoegd aan het oorspronkelijke bedrag van 11,2 miljard EUR van OGB 2/2013; benadrukt in dit verband vast te houden aan zijn beginselstandpunt dat de financiering van speciale instrumenten, zoals het Solidariteitsfonds van de EU, zowel voor de vastleggingen als de betalingen moet plaatsvinden met nieuwe kredieten boven de maxima van het MFK; |
| --- | --- |

5.

aanvaardt de verlaging met 14,8 miljoen EUR zoals voorgesteld door de Raad, uitsluitend aangezien dit bedrag wordt toegevoegd aan het oorspronkelijke bedrag van 11,2 miljard EUR van OGB 2/2013; benadrukt in dit verband vast te houden aan zijn beginselstandpunt dat de financiering van speciale instrumenten, zoals het Solidariteitsfonds van de EU, zowel voor de vastleggingen als de betalingen moet plaatsvinden met nieuwe kredieten boven de maxima van het MFK;

| 6. | herinnert eraan dat een standpunt van de Raad overeenkomstig artikel 314, lid 3, VWEU, een voorbereidende handeling is die van toepassing is vanaf de datum van vaststelling; geeft aan dat hij het standpunt van de Raad over OGB 8/2013, door de fungerend voorzitter van de Raad op 31 oktober 2013 aan het Parlement toegezonden, beschouwt als geldig voor de toepassing van artikel 314, lid 3, en artikel 314, lid 4, VWEU vanaf de datum van vaststelling van 30 oktober 2013; verwerpt en negeert de clausule in het bijgevoegde „besluit”, waarin de Raad zijn standpunt over OGB 8/2013 zogenaamd van toepassing verklaart vanaf de datum van goedkeuring door het Parlement van het akkoord inzake het MFK voor 2014-2020 en van het standpunt van de Raad ten aanzien van ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013; |
| --- | --- |

6.

herinnert eraan dat een standpunt van de Raad overeenkomstig artikel 314, lid 3, VWEU, een voorbereidende handeling is die van toepassing is vanaf de datum van vaststelling; geeft aan dat hij het standpunt van de Raad over OGB 8/2013, door de fungerend voorzitter van de Raad op 31 oktober 2013 aan het Parlement toegezonden, beschouwt als geldig voor de toepassing van artikel 314, lid 3, en artikel 314, lid 4, VWEU vanaf de datum van vaststelling van 30 oktober 2013; verwerpt en negeert de clausule in het bijgevoegde „besluit”, waarin de Raad zijn standpunt over OGB 8/2013 zogenaamd van toepassing verklaart vanaf de datum van goedkeuring door het Parlement van het akkoord inzake het MFK voor 2014-2020 en van het standpunt van de Raad ten aanzien van ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013;

| 7. | keurt het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2013 goed; |
| --- | --- |

7.

keurt het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2013 goed;

| 8. | verzoekt zijn Voorzitter te constateren dat de gewijzigde begroting nr. 8/2013 definitief is vastgesteld en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

8.

verzoekt zijn Voorzitter te constateren dat de gewijzigde begroting nr. 8/2013 definitief is vastgesteld en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie;

| 9. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

9.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1.

(2)  PB L 66 van 8.3.2013.

(3)  PB C 139 van 14.6.2006, blz. 1.

(4)  PB L 163 van 23.6.2007, blz. 17.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/56 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/56

---

P7_TA(2013)0459

Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (aanvraag EGF/2013/004 ES/Bouwmaterialen Comunidad Valenciana, Spanje)

Resolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering, overeenkomstig punt 28 van het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (aanvraag EGF/2013/004 ES/Bouwmaterialen Comunidad Valenciana, Spanje) (COM(2013)0635 — C7-0269/2013 — 2013/2192(BUD))

(2016/C 436/14)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2013)0635 — C7-0269/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2013)0635 — C7-0269/2013),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (1) (IIA van 17 mei 2006), en met name punt 28 hiervan, |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (1) (IIA van 17 mei 2006), en met name punt 28 hiervan,

| — | gezien Verordening (EG) nr. 1927/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 tot oprichting van een Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering (2) (EFG-verordening), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EG) nr. 1927/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 tot oprichting van een Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering (2) (EFG-verordening),

| — | gezien de trialoogprocedure als bedoeld in punt 28 van het IIA van 17 mei 2006, |
| --- | --- |

—

gezien de trialoogprocedure als bedoeld in punt 28 van het IIA van 17 mei 2006,

| — | gezien de brief van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, |
| --- | --- |

—

gezien de brief van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken,

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A7-0341/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A7-0341/2013),

| A. | overwegende dat de Europese Unie wetgevings- en begrotingsinstrumenten in het leven heeft geroepen om extra steun te geven aan werknemers die de gevolgen van grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen ondervinden, en hen te helpen bij hun terugkeer op de arbeidsmarkt; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de Europese Unie wetgevings- en begrotingsinstrumenten in het leven heeft geroepen om extra steun te geven aan werknemers die de gevolgen van grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen ondervinden, en hen te helpen bij hun terugkeer op de arbeidsmarkt;

| B. | overwegende dat het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) ook tijdelijk is opengesteld voor vanaf 1 mei 2009 tot en met 31 december 2011 ingediende aanvragen om bijstand voor werknemers die zijn ontslagen als gevolg van de wereldwijde financiële en economische crisis; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) ook tijdelijk is opengesteld voor vanaf 1 mei 2009 tot en met 31 december 2011 ingediende aanvragen om bijstand voor werknemers die zijn ontslagen als gevolg van de wereldwijde financiële en economische crisis;

| C. | overwegende dat financiële steun van de Unie aan ontslagen werknemers flexibel moet zijn en zo snel en efficiënt mogelijk ter beschikking moet worden gesteld, overeenkomstig de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie die is goedgekeurd op de overlegvergadering van 17 juli 2008, en met eerbiediging van het IIA van 17 mei 2006 wat betreft het nemen van besluiten om middelen beschikbaar te stellen uit het EFG; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat financiële steun van de Unie aan ontslagen werknemers flexibel moet zijn en zo snel en efficiënt mogelijk ter beschikking moet worden gesteld, overeenkomstig de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie die is goedgekeurd op de overlegvergadering van 17 juli 2008, en met eerbiediging van het IIA van 17 mei 2006 wat betreft het nemen van besluiten om middelen beschikbaar te stellen uit het EFG;

| D. | overwegende dat Spanje aanvraag EGF/2013/004 AT/ES/Comunidad Valenciana voor een financiële bijdrage uit het EFG heeft ingediend naar aanleiding van 630 gedwongen ontslagen bij 140 ondernemingen die actief zijn in de NUTS II-regio Comunidad Valenciana, tijdens de referentieperiode van 14 juni 2012 tot 14 maart 2013, waarbij 300 werknemers in aanmerking komen voor maatregelen met medefinanciering door het EFG; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat Spanje aanvraag EGF/2013/004 AT/ES/Comunidad Valenciana voor een financiële bijdrage uit het EFG heeft ingediend naar aanleiding van 630 gedwongen ontslagen bij 140 ondernemingen die actief zijn in de NUTS II-regio Comunidad Valenciana, tijdens de referentieperiode van 14 juni 2012 tot 14 maart 2013, waarbij 300 werknemers in aanmerking komen voor maatregelen met medefinanciering door het EFG;

| E. | overwegende dat de aanvraag voldoet aan de subsidiabiliteitscriteria die zijn vastgelegd in de EFG-verordening; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de aanvraag voldoet aan de subsidiabiliteitscriteria die zijn vastgelegd in de EFG-verordening;

| 1. | is het met de Commissie eens dat is voldaan aan de voorwaarden van artikel 2, onder b), van de EFG-verordening en dat Spanje bijgevolg recht heeft op een financiële bijdrage op grond van die verordening; |
| --- | --- |

1.

is het met de Commissie eens dat is voldaan aan de voorwaarden van artikel 2, onder b), van de EFG-verordening en dat Spanje bijgevolg recht heeft op een financiële bijdrage op grond van die verordening;

| 2. | stelt vast dat de Spaanse autoriteiten de aanvraag voor een financiële bijdrage uit het EFG op 22 mei 2013 hebben ingediend en dat de beoordeling daarvan door de Commissie op 16 september 2013 is gepubliceerd; is ingenomen met het snelle beoordelingsproces van vier maanden; |
| --- | --- |

2.

stelt vast dat de Spaanse autoriteiten de aanvraag voor een financiële bijdrage uit het EFG op 22 mei 2013 hebben ingediend en dat de beoordeling daarvan door de Commissie op 16 september 2013 is gepubliceerd; is ingenomen met het snelle beoordelingsproces van vier maanden;

| 3. | wijst erop dat Comunidad Valenciana ernstig is getroffen door de crisis en dat de werkloosheid in die regio in het eerste kwartaal van 2013 is gestegen tot 29,19 %; verwelkomt het feit dat de regio opnieuw een beroep doet op het EFG om de hoge werkloosheid aan te pakken; |
| --- | --- |

3.

wijst erop dat Comunidad Valenciana ernstig is getroffen door de crisis en dat de werkloosheid in die regio in het eerste kwartaal van 2013 is gestegen tot 29,19 %; verwelkomt het feit dat de regio opnieuw een beroep doet op het EFG om de hoge werkloosheid aan te pakken;

| 4. | complimenteert Comunidad Valenciana met de aanvraag voor de inzet van EFG-middelen om problemen op te lossen op het gebied van de arbeidsmarkt, die wordt gekenmerkt door een hoog percentage kleine en middelgrote ondernemingen; herinnert er in dit verband aan dat Comunidad Valenciana reeds vier keer eerder EFG-steun heeft aangevraagd voor de sectoren textiel, keramiek en natuursteen, alsmede voor de bouwsector (3); |
| --- | --- |

4.

complimenteert Comunidad Valenciana met de aanvraag voor de inzet van EFG-middelen om problemen op te lossen op het gebied van de arbeidsmarkt, die wordt gekenmerkt door een hoog percentage kleine en middelgrote ondernemingen; herinnert er in dit verband aan dat Comunidad Valenciana reeds vier keer eerder EFG-steun heeft aangevraagd voor de sectoren textiel, keramiek en natuursteen, alsmede voor de bouwsector (3);

| 5. | is van mening dat de ontslagen in de 140 ondernemingen in de productiesector in de NUTS II-regio Comunidad Valenciana (ES52) verband houden met de grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen, die hebben geleid tot een toename van de invoer in de Unie van andere niet-metaalhoudende minerale producten en tot een vermindering van het aandeel van de Unie in de productie van andere niet-metaalhoudende minerale producten op wereldwijd niveau; |
| --- | --- |

5.

is van mening dat de ontslagen in de 140 ondernemingen in de productiesector in de NUTS II-regio Comunidad Valenciana (ES52) verband houden met de grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen, die hebben geleid tot een toename van de invoer in de Unie van andere niet-metaalhoudende minerale producten en tot een vermindering van het aandeel van de Unie in de productie van andere niet-metaalhoudende minerale producten op wereldwijd niveau;

| 6. | is verheugd dat de Spaanse autoriteiten op 22 augustus 2013 hebben besloten met de uitvoering van de individuele maatregelen te beginnen teneinde de werknemers snel bijstand te verlenen, ruimschoots vooruitlopend op het definitieve besluit over de toekenning van EFG-steun voor het voorgestelde gecoördineerde pakket; |
| --- | --- |

6.

is verheugd dat de Spaanse autoriteiten op 22 augustus 2013 hebben besloten met de uitvoering van de individuele maatregelen te beginnen teneinde de werknemers snel bijstand te verlenen, ruimschoots vooruitlopend op het definitieve besluit over de toekenning van EFG-steun voor het voorgestelde gecoördineerde pakket;

| 7. | wijst erop dat de Spaanse autoriteiten in hun beoordeling op basis van eerdere EFG-aanvragen aangeven dat slechts 300 van de werknemers die in aanmerking komen voor EFG-steun zullen kiezen voor deelname aan de maatregelen; roept de Spaanse autoriteiten op ten volle gebruik te maken van de EFG-steun, met name voor het bijscholen van werknemers die alleen basisonderwijs hebben gevolgd, en die 74,4 % van de in aanmerking komende werknemers uitmaken; |
| --- | --- |

7.

wijst erop dat de Spaanse autoriteiten in hun beoordeling op basis van eerdere EFG-aanvragen aangeven dat slechts 300 van de werknemers die in aanmerking komen voor EFG-steun zullen kiezen voor deelname aan de maatregelen; roept de Spaanse autoriteiten op ten volle gebruik te maken van de EFG-steun, met name voor het bijscholen van werknemers die alleen basisonderwijs hebben gevolgd, en die 74,4 % van de in aanmerking komende werknemers uitmaken;

| 8. | merkt op dat het gecoördineerde pakket van individuele dienstverlening dat moet worden medegefinancierd maatregelen omvat voor de terugkeer van 300 ontslagen werknemers naar de arbeidsmarkt, waaronder profilering, beroepsoriëntatie, begeleiding, opleiding, intensieve hulp bij het zoeken naar werk, ondersteuning van ondernemerschap, aanmoedigingsmaatregelen als stimulering van het zoeken van een baan, bijdrages in de reiskosten, stimulering van outplacement en ondersteuning bij de oprichting van een bedrijf; |
| --- | --- |

8.

merkt op dat het gecoördineerde pakket van individuele dienstverlening dat moet worden medegefinancierd maatregelen omvat voor de terugkeer van 300 ontslagen werknemers naar de arbeidsmarkt, waaronder profilering, beroepsoriëntatie, begeleiding, opleiding, intensieve hulp bij het zoeken naar werk, ondersteuning van ondernemerschap, aanmoedigingsmaatregelen als stimulering van het zoeken van een baan, bijdrages in de reiskosten, stimulering van outplacement en ondersteuning bij de oprichting van een bedrijf;

| 9. | wijst erop dat het gecoördineerde pakket voorziet in financiële stimulansen voor het zoeken naar werk (vast bedrag van 300 EUR per werknemer), mobiliteit (tot 400 EUR) en outplacement (tot 700 EUR); verwelkomt het feit dat het totaalbedrag aan financiële stimulansen beperkt is, waardoor het grootste deel van de bijdragen gebruikt kan worden voor opleidingen, begeleiding, hulp bij het zoeken naar werk en ondersteuning van ondernemerschap; |
| --- | --- |

9.

wijst erop dat het gecoördineerde pakket voorziet in financiële stimulansen voor het zoeken naar werk (vast bedrag van 300 EUR per werknemer), mobiliteit (tot 400 EUR) en outplacement (tot 700 EUR); verwelkomt het feit dat het totaalbedrag aan financiële stimulansen beperkt is, waardoor het grootste deel van de bijdragen gebruikt kan worden voor opleidingen, begeleiding, hulp bij het zoeken naar werk en ondersteuning van ondernemerschap;

| 10. | is verheugd dat de sociale partners, en met name de lokale vakbonden (UGT-PV, CCOO-PV) en de organisatie zonder winstoogmerk FESMAC, zijn geraadpleegd over de ontwikkeling van het gecoördineerde EFG-pakket en dat het beleid van gelijkheid van mannen en vrouwen en non-discriminatie zal worden toegepast in de verschillende stadia van de uitvoering van het EFG en bij de toegang ertoe; |
| --- | --- |

10.

is verheugd dat de sociale partners, en met name de lokale vakbonden (UGT-PV, CCOO-PV) en de organisatie zonder winstoogmerk FESMAC, zijn geraadpleegd over de ontwikkeling van het gecoördineerde EFG-pakket en dat het beleid van gelijkheid van mannen en vrouwen en non-discriminatie zal worden toegepast in de verschillende stadia van de uitvoering van het EFG en bij de toegang ertoe;

| 11. | herinnert aan het belang van een verbetering van de inzetbaarheid van alle werknemers door aangepaste scholing en de erkenning van de in de loop van het beroepsleven opgedane vaardigheden en bekwaamheden; verwacht dat de scholing die in het gecoördineerde pakket wordt aangeboden niet alleen is afgestemd op de behoeften van de ontslagen werknemers, maar ook op het huidige ondernemingsklimaat; |
| --- | --- |

11.

herinnert aan het belang van een verbetering van de inzetbaarheid van alle werknemers door aangepaste scholing en de erkenning van de in de loop van het beroepsleven opgedane vaardigheden en bekwaamheden; verwacht dat de scholing die in het gecoördineerde pakket wordt aangeboden niet alleen is afgestemd op de behoeften van de ontslagen werknemers, maar ook op het huidige ondernemingsklimaat;

| 12. | is verheugd dat het gecoördineerde pakket ook beroepsopleiding omvat gericht op sectoren waar kansen op werk zijn of waarschijnlijk zullen komen, alsmede bijscholing om te voorzien in de toekomstige behoeften van producenten in de sector waar de ontslagen plaatsvinden; |
| --- | --- |

12.

is verheugd dat het gecoördineerde pakket ook beroepsopleiding omvat gericht op sectoren waar kansen op werk zijn of waarschijnlijk zullen komen, alsmede bijscholing om te voorzien in de toekomstige behoeften van producenten in de sector waar de ontslagen plaatsvinden;

| 13. | merkt op dat de informatie die is verstrekt over het gecoördineerde pakket van individuele dienstverlening die door het EFG moet worden gefinancierd gegevens bevat over de complementariteit met acties die worden gefinancierd uit de structuurfondsen; benadrukt dat de Spaanse autoriteiten bevestigen dat voor de subsidiabele maatregelen geen steun uit andere financieringsinstrumenten van de Unie wordt ontvangen; herhaalt zijn oproep aan de Commissie om in haar jaarverslagen een vergelijkende evaluatie van deze gegevens op te nemen om ervoor te zorgen dat de bestaande verordeningen volledig in acht worden genomen en dubbel gebruik van door de Unie gefinancierde diensten wordt voorkomen; |
| --- | --- |

13.

merkt op dat de informatie die is verstrekt over het gecoördineerde pakket van individuele dienstverlening die door het EFG moet worden gefinancierd gegevens bevat over de complementariteit met acties die worden gefinancierd uit de structuurfondsen; benadrukt dat de Spaanse autoriteiten bevestigen dat voor de subsidiabele maatregelen geen steun uit andere financieringsinstrumenten van de Unie wordt ontvangen; herhaalt zijn oproep aan de Commissie om in haar jaarverslagen een vergelijkende evaluatie van deze gegevens op te nemen om ervoor te zorgen dat de bestaande verordeningen volledig in acht worden genomen en dubbel gebruik van door de Unie gefinancierde diensten wordt voorkomen;

| 14. | verzoekt de betrokken instellingen de nodige maatregelen te nemen om de procedurele regelingen te verbeteren teneinde de beschikbaarstelling van middelen uit het EFG te bespoedigen; waardeert de verbeterde procedure die de Commissie op verzoek van het Parlement in het leven heeft geroepen om de toekenning van subsidies te versnellen, met als doel de begrotingsautoriteit de beoordeling door de Commissie van de subsidiabiliteit van een EFG-aanvraag voor te leggen samen met het voorstel voor de beschikbaarstelling van middelen uit het EFG; hoopt dat verdere verbeteringen aan de procedure zullen worden opgenomen in de nieuwe EFG-verordening (2014-2020) en dat grotere doelmatigheid, transparantie en zichtbaarheid van het EFG zullen worden bereikt; |
| --- | --- |

14.

verzoekt de betrokken instellingen de nodige maatregelen te nemen om de procedurele regelingen te verbeteren teneinde de beschikbaarstelling van middelen uit het EFG te bespoedigen; waardeert de verbeterde procedure die de Commissie op verzoek van het Parlement in het leven heeft geroepen om de toekenning van subsidies te versnellen, met als doel de begrotingsautoriteit de beoordeling door de Commissie van de subsidiabiliteit van een EFG-aanvraag voor te leggen samen met het voorstel voor de beschikbaarstelling van middelen uit het EFG; hoopt dat verdere verbeteringen aan de procedure zullen worden opgenomen in de nieuwe EFG-verordening (2014-2020) en dat grotere doelmatigheid, transparantie en zichtbaarheid van het EFG zullen worden bereikt;

| 15. | beklemtoont dat overeenkomstig artikel 6 van de EFG-verordening moet worden gewaarborgd dat met middelen van het EFG de stabiele terugkeer van individuele ontslagen werknemers in de arbeidsmarkt wordt gesteund; benadrukt voorts dat de EFG-steun alleen actieve arbeidsmarktmaatregelen kan medefinancieren die duurzame werkgelegenheid voor de lange termijn opleveren; herhaalt dat uit het EFG afkomstige steun niet in de plaats mag komen van maatregelen waartoe bedrijven verplicht zijn krachtens hun nationale wetgeving of collectieve overeenkomsten, of van maatregelen voor de herstructurering van bedrijven of bedrijfstakken; |
| --- | --- |

15.

beklemtoont dat overeenkomstig artikel 6 van de EFG-verordening moet worden gewaarborgd dat met middelen van het EFG de stabiele terugkeer van individuele ontslagen werknemers in de arbeidsmarkt wordt gesteund; benadrukt voorts dat de EFG-steun alleen actieve arbeidsmarktmaatregelen kan medefinancieren die duurzame werkgelegenheid voor de lange termijn opleveren; herhaalt dat uit het EFG afkomstige steun niet in de plaats mag komen van maatregelen waartoe bedrijven verplicht zijn krachtens hun nationale wetgeving of collectieve overeenkomsten, of van maatregelen voor de herstructurering van bedrijven of bedrijfstakken;

| 16. | is ingenomen met het akkoord dat de Raad heeft bereikt om in de EFG-verordening voor de periode 2014-2020 het criterium van de financiële en economische crisis opnieuw in te voeren, die het mogelijk maakt ook financiële steun te verlenen aan werknemers die worden ontslagen als gevolg van de huidige financiële en economische crisis en niet alleen aan werknemers die hun baan verliezen als gevolg van veranderingen in de wereldhandelspatronen; |
| --- | --- |

16.

is ingenomen met het akkoord dat de Raad heeft bereikt om in de EFG-verordening voor de periode 2014-2020 het criterium van de financiële en economische crisis opnieuw in te voeren, die het mogelijk maakt ook financiële steun te verlenen aan werknemers die worden ontslagen als gevolg van de huidige financiële en economische crisis en niet alleen aan werknemers die hun baan verliezen als gevolg van veranderingen in de wereldhandelspatronen;

| 17. | hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit; |
| --- | --- |

17.

hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit;

| 18. | verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

18.

verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie;

| 19. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

19.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

---

(1)  PB C 139 van 14.6.2006, blz. 1.

(2)  PB L 406 van 30.12.2006, blz. 1.

(3)  Aanvragen EGF/2009/0014 ES/Comunidad Valenciana; EGF/2010/005 ES/Comunidad Valenciana en EGF/2010/009 ES/Comunidad Valenciana, EGF/2011/006 ES/Bouw van gebouwen Comunidad Valenciana.

---

BIJLAGE

BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering, overeenkomstig punt 28 van het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (aanvraag EGF/2013/004 ES/Bouwmaterialen Comunidad Valenciana, Spanje)

(De tekst van de bijlage wordt hier niet weergegeven, aangezien deze overeenkomt met de definitieve handeling: Besluit 2013/708/EU.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/59 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/59

---

P7_TA(2013)0460

Programma „Erasmus voor iedereen” ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van „Erasmus voor iedereen” Het programma van de Unie voor onderwijs, beroepsopleiding, jeugd en sport (COM(2011)0788 — C7-0436/2011 — 2011/0371(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/15)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad (COM(2011)0788), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad (COM(2011)0788),

| — | gezien artikel 294, lid 2, artikel 165, lid 4, en artikel 166, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0436/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, artikel 165, lid 4, en artikel 166, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0436/2011),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 29 maart 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 29 maart 2012 (1),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's van 4 mei 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 4 mei 2012 (2),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 24 oktober 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 24 oktober 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Begrotingscommissie, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie industrie, onderzoek en energie (A7-0405/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Begrotingscommissie, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie industrie, onderzoek en energie (A7-0405/2012),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 181 van 21.6.2012, blz. 154.

(2)  PB C 225 van 27.7.2012, blz. 200.

---

P7_TC1-COD(2011)0371

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 19 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van „Erasmus+”: het programma van de Unie voor onderwijs, opleiding, jeugd en sport en tot intrekking van Besluiten nr. 1719/2006/EG, nr. 1720/2006/EG en nr. 1298/2008/EG

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1288/2013.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/60 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/60

---

P7_TA(2013)0461

Programma Creatief Europa ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het programma Creatief Europa (COM(2011)0785 — C7-0435/2011 — 2011/0370(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/16)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad (COM(2011)0785), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad (COM(2011)0785),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 166, lid 4, artikel 167, lid 5, en artikel 173, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0435/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 166, lid 4, artikel 167, lid 5, en artikel 173, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0435/2011),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 28 maart 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 28 maart 2012 (1),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's van 18 juli 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 18 juli 2012 (2),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 16 oktober 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 16 oktober 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie industrie, onderzoek en energie (A7-0011/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie industrie, onderzoek en energie (A7-0011/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter zijn standpunt te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter zijn standpunt te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 181 van 21.6.2012, blz. 35.

(2)  PB C 277 van 13.9.2012, blz. 156.

---

P7_TC1-COD(2011)0370

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 19 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het programma Creatief Europa (2014 — 2020) en tot intrekking van de Besluiten nr. 1718/2006/EG, nr. 1855/2006/EG en nr. 1041/2009/EG

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1295/2013.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/61 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/61

---

P7_TA(2013)0462

Programma „Europa voor de burger” ***

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het ontwerp van verordening van de Raad tot vaststelling van het programma „Europa voor de burger” voor de periode 2014-2020 (12557/2013 — C7-0307/2013 — 2011/0436(APP))

(Bijzondere wetgevingsprocedure — goedkeuring)

(2016/C 436/17)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerp van verordening van de Raad (12557/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van verordening van de Raad (12557/2013),

| — | gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 352 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C7-0307/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 352 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C7-0307/2013),

| — | gezien het advies van de Commissie juridische zaken over de voorgestelde rechtsgrondslag, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van de Commissie juridische zaken over de voorgestelde rechtsgrondslag,

| — | gezien de artikelen 81, lid 1, en 37 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 81, lid 1, en 37 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de Commissie constitutionele zaken (A7-0424/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de Commissie constitutionele zaken (A7-0424/2012),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan het ontwerp van verordening van de Raad; |
| --- | --- |

1.

hecht zijn goedkeuring aan het ontwerp van verordening van de Raad;

| 2. | hecht zijn goedkeuring aan de verklaring die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd; |
| --- | --- |

2.

hecht zijn goedkeuring aan de verklaring die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter zijn standpunt te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter zijn standpunt te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen.

---

BIJLAGE

Verklaring van het Europees Parlement

Het Europees Parlement spreekt opnieuw als zijn overtuiging uit dat met deze verordening ook de in artikel 167 VWEU verankerde doelstellingen op het gebied van cultuur en geschiedenis worden nagestreefd. Daarom had voor dit dossier een tweeledige rechtsgrond moeten gelden die in de gewone wetgevingsprocedure voorziet. Dat het Europees Parlement zijn standpunt inzake de tweeledige rechtsgrond en daarmee zijn eis met betrekking tot medebeslissing heeft opgegeven en de goedkeuringsprocedure — overeenkomstig het op artikel 352 VWEU gebaseerde voorstel van de Commissie — heeft aanvaard, is uitsluitend ingegeven door zijn wens een volledige procedurele impasse en een daaruit voortvloeiende vertraging bij de inwerkingtreding van het programma te voorkomen. Het Europees Parlement wijst erop dat het vastbesloten is een dergelijke situatie niet nog eens te laten ontstaan.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/62 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/62

---

P7_TA(2013)0463

Connecting Europe Facility ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 inzake het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de Connecting Europe Facility (COM(2011)0665 — C7-0374/2011 — 2011/0302(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/18)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0665/3), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0665/3),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 172 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0374/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 172 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0374/2011),

| — | gezien het advies van de Commissie juridische zaken inzake de voorgestelde rechtsgrond, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van de Commissie juridische zaken inzake de voorgestelde rechtsgrond,

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 22 februari 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 22 februari 2012 (1),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's van 19 juli 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 19 juli 2012 (2),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 10 juli 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 10 juli 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien de artikelen 55 en 37 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 55 en 37 van zijn Reglement,

| — | gezien het gezamenlijke overleg van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie vervoer en toerisme overeenkomstig artikel 51 van het Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien het gezamenlijke overleg van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie vervoer en toerisme overeenkomstig artikel 51 van het Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie vervoer en toerisme en de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie regionale ontwikkeling (A7-0021/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie vervoer en toerisme en de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie regionale ontwikkeling (A7-0021/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 143 van 22.5.2012, blz. 116.

(2)  PB C 277 van 13.9.2012, blz. 125.

---

P7_TC1-COD(2011)0302

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 19 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen, tot wijziging van Verordening (EU) nr. 913/2010 en tot intrekking van Verordeningen (EG) nr. 680/2007 en (EG) nr. 67/2010

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1316/2013.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/63 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/63

---

P7_TA(2013)0464

Trans-Europees vervoersnet ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende EU-richtsnoeren voor de ontwikkeling van het trans-Europees vervoersnet (COM(2011)0650 — C7-0375/2012 — 2011/0294(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/19)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0650/3), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0650/3),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 172 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0375/2012), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 172 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0375/2012),

| — | gezien artikel 294, lid 3 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door de Franse senaat, en waarin wordt gesteld dat het ontwerpwetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, |
| --- | --- |

—

gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door de Franse senaat, en waarin wordt gesteld dat het ontwerpwetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 22 februari 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 22 februari 2012 (1),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's van 3 mei 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 3 mei 2012 (2),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 12 juni 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 12 juni 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme en de adviezen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie regionale ontwikkeling (A7-0012/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme en de adviezen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie regionale ontwikkeling (A7-0012/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 143 van 22.5.2012, blz. 130.

(2)  PB C 225 van 27.7.2012, blz. 150.

---

P7_TC1-COD(2011)0294

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 19 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende richtsnoeren van de Unie voor de ontwikkeling van het trans-Europees vervoersnetwerk en tot intrekking van Besluit nr. 661/2010/EU

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1315/2013.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/64 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/64

---

P7_TA(2013)0465

Landbouw- en visserijstatistieken ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van bepaalde wetgevingshandelingen op het gebied van landbouw- en visserijstatistieken (COM(2012)0724 — C7-0397/2012 — 2012/0343(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/20)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2012)0724), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2012)0724),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 338, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0397/2012), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 338, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0397/2012),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door het Spaanse Congres van Afgevaardigden en de Spaanse Senaat, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, |
| --- | --- |

—

gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door het Spaanse Congres van Afgevaardigden en de Spaanse Senaat, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel,

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 6 september 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 6 september 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling (A7-0148/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling (A7-0148/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

P7_TC1-COD(2012)0343

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 19 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van bepaalde wetgevingshandelingen op het gebied van landbouw- en visserijstatistieken

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1350/2013.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/65 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/65

---

P7_TA(2013)0466

Overeenkomst inzake overheidsopdrachten ***

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het ontwerpbesluit van de Raad betreffende de sluiting van het Protocol tot wijziging van de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten (07917/2013 — C7-0180/2013 — 2013/0086(NLE))

(Goedkeuring)

(2016/C 436/21)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerpbesluit van de Raad (07917/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerpbesluit van de Raad (07917/2013),

| — | gezien het ontwerpprotocol tot wijziging van de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten (07918/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerpprotocol tot wijziging van de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten (07918/2013),

| — | gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 207, lid 4, eerste alinea, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a) v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C7-0180/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 207, lid 4, eerste alinea, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a) v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C7-0180/2013),

| — | gezien artikel 81 en artikel 90, lid 7, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 81 en artikel 90, lid 7, van zijn Reglement,

| — | gezien de aanbeveling van de Commissie internationale handel en het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking (A7-0339/2013), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Commissie internationale handel en het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking (A7-0339/2013),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van het Protocol; |
| --- | --- |

1.

hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van het Protocol;

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. |
| --- | --- |

2.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/66 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/66

---

P7_TA(2013)0467

Bescherming en gebruik van grensoverschrijdende waterlopen en internationale meren ***

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het ontwerp van besluit van de Raad tot aanvaarding namens de Europese Unie van de wijziging van de artikelen 25 en 26 van het Verdrag inzake de bescherming en het gebruik van grensoverschrijdende waterlopen en internationale meren (12713/2013 — C7-0304/2013 — 2013/0127(NLE))

(Goedkeuring)

(2016/C 436/22)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerp van besluit van de Raad (12713/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van besluit van de Raad (12713/2013),

| — | gezien de wijziging van de artikelen 25 en 26 van het Verdrag inzake de bescherming en het gebruik van grensoverschrijdende waterlopen en internationale meren (12713/2013), |
| --- | --- |

—

gezien de wijziging van de artikelen 25 en 26 van het Verdrag inzake de bescherming en het gebruik van grensoverschrijdende waterlopen en internationale meren (12713/2013),

| — | gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 192, lid 1, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C7-0304/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 192, lid 1, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C7-0304/2013),

| — | gezien artikel 81 en artikel 90, lid 7, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 81 en artikel 90, lid 7, van zijn Reglement,

| — | gezien de aanbeveling van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid (A7-0356/2013), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid (A7-0356/2013),

| 1. | hecht namens de Europese Unie zijn goedkeuring aan de wijziging van de artikelen 25 en 26 van het Verdrag inzake de bescherming en het gebruik van grensoverschrijdende waterlopen en internationale meren; |
| --- | --- |

1.

hecht namens de Europese Unie zijn goedkeuring aan de wijziging van de artikelen 25 en 26 van het Verdrag inzake de bescherming en het gebruik van grensoverschrijdende waterlopen en internationale meren;

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. |
| --- | --- |

2.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/67 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/67

---

P7_TA(2013)0468

Aanvullend onderzoeksprogramma voor het ITER-project (2014-2018) *

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een besluit van de Raad houdende vaststelling van een aanvullend onderzoeksprogramma voor het ITER-project (2014-2018) (COM(2011)0931 — C7-0032/2012 — 2011/0460(NLE))

(Raadpleging)

(2016/C 436/23)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2011)0931), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2011)0931),

| — | gezien artikel 7 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 7 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,

| — | gezien het verzoek om advies van de Raad (C7-0032/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het verzoek om advies van de Raad (C7-0032/2012),

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en het advies van de Begrotingscommissie (A7-0211/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en het advies van de Begrotingscommissie (A7-0211/2013),

| A. | overwegende dat het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie het nog steeds niet mogelijk maakt dat het Europees Parlement optreedt als medewetgever, |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie het nog steeds niet mogelijk maakt dat het Europees Parlement optreedt als medewetgever,

| 1. | brengt een positief advies uit over het voorstel van de Commissie, als geamendeerd; |
| --- | --- |

1.

brengt een positief advies uit over het voorstel van de Commissie, als geamendeerd;

| 2. | roept de Commissie op om haar voorstel dienovereenkomstig aan te passen, in overeenstemming met artikel 293, lid 2 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Euratom-Verdrag; |
| --- | --- |

2.

roept de Commissie op om haar voorstel dienovereenkomstig aan te passen, in overeenstemming met artikel 293, lid 2 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Euratom-Verdrag;

| 3. | verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; |
| --- | --- |

3.

verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen;

| 4. | wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; |
| --- | --- |

4.

wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie;

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie. |
| --- | --- |

5.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie.

Amendement 1

Voorstel voor een besluit

Overweging - 1 (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (-1) | De inzet van de Unie bij de Overeenkomst tot oprichting van de Internationale ITER-Organisatie voor fusie-energie voor de gezamenlijke uitvoering van het ITER-project

   (1)

  (de „ITER-overeenkomst”) wordt opnieuw bevestigd. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(-1)

De inzet van de Unie bij de Overeenkomst tot oprichting van de Internationale ITER-Organisatie voor fusie-energie voor de gezamenlijke uitvoering van het ITER-project

   (1)

  (de „ITER-overeenkomst”) wordt opnieuw bevestigd.

Amendement 2

Voorstel voor een besluit

Overweging 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (1) | De
  Overeenkomst tot oprichting van de Internationale ITER-Organisatie voor fusie-energie voor de gezamenlijke uitvoering van het ITER-project (hierna de „
  ITER-overeenkomst”) is op 21 november 2006 ondertekend door de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom), de Volksrepubliek China, de Republiek India, Japan, de Republiek Korea, de Russische Federatie en de Verenigde Staten van Amerika. Bij de ITER-overeenkomst wordt de Internationale ITER-Organisatie voor fusie-energie (hierna de „ITER-organisatie”) opgericht die de volledige verantwoordelijkheid draagt voor de bouw, het bedrijf, de exploitatie en de deactivatie van de ITER-faciliteiten. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(1)

De
  Overeenkomst tot oprichting van de Internationale ITER-Organisatie voor fusie-energie voor de gezamenlijke uitvoering van het ITER-project (hierna de „
  ITER-overeenkomst”) is op 21 november 2006 ondertekend door de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom), de Volksrepubliek China, de Republiek India, Japan, de Republiek Korea, de Russische Federatie en de Verenigde Staten van Amerika. Bij de ITER-overeenkomst wordt de Internationale ITER-Organisatie voor fusie-energie (hierna de „ITER-organisatie”) opgericht die de volledige verantwoordelijkheid draagt voor de bouw, het bedrijf, de exploitatie en de deactivatie van de ITER-faciliteiten.

| (1) | De ITER-overeenkomst is op 21 november 2006 ondertekend door de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom), de Volksrepubliek China, de Republiek India, Japan, de Republiek Korea, de Russische Federatie en de Verenigde Staten van Amerika. Bij de ITER-overeenkomst wordt de Internationale ITER-Organisatie voor fusie-energie (hierna de „ITER-organisatie”) opgericht die de volledige verantwoordelijkheid draagt voor de bouw, het bedrijf, de exploitatie en de deactivatie van de ITER-faciliteiten. |
| --- | --- |

(1)

De ITER-overeenkomst is op 21 november 2006 ondertekend door de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom), de Volksrepubliek China, de Republiek India, Japan, de Republiek Korea, de Russische Federatie en de Verenigde Staten van Amerika. Bij de ITER-overeenkomst wordt de Internationale ITER-Organisatie voor fusie-energie (hierna de „ITER-organisatie”) opgericht die de volledige verantwoordelijkheid draagt voor de bouw, het bedrijf, de exploitatie en de deactivatie van de ITER-faciliteiten.

Amendement 3

Voorstel voor een besluit

Overweging 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (3) | In het kader van de onderhandelingen om de steun te verkrijgen van andere partijen bij de ITER-overeenkomst om de locatie voor ITER in Europa te kiezen, werd in 2007 de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en de regering van Japan voor de gezamenlijke uitvoering van de bredereaanpakactiviteiten op het gebied van onderzoek inzake fusie-energie gesloten met het oog op de uitvoering van aanvullende gezamenlijke fusie-onderzoeksactiviteiten op het grondgebied van Japan teneinde de snelle start van een kwalitatief hoogstaande exploitatie van ITER te waarborgen. De bredereaanpakactiviteiten en andere aan ITER gerelateerde activiteiten worden uitgevoerd via de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie. De financiering van de bredereaanpakactiviteiten wordt voornamelijk gewaarborgd door bijdragen in natura van sommige leden van de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie, terwijl het resterende deel van de Euratom-bijdrage gedekt wordt door de Euratom-begroting. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(3)

In het kader van de onderhandelingen om de steun te verkrijgen van andere partijen bij de ITER-overeenkomst om de locatie voor ITER in Europa te kiezen, werd in 2007 de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en de regering van Japan voor de gezamenlijke uitvoering van de bredereaanpakactiviteiten op het gebied van onderzoek inzake fusie-energie gesloten met het oog op de uitvoering van aanvullende gezamenlijke fusie-onderzoeksactiviteiten op het grondgebied van Japan teneinde de snelle start van een kwalitatief hoogstaande exploitatie van ITER te waarborgen. De bredereaanpakactiviteiten en andere aan ITER gerelateerde activiteiten worden uitgevoerd via de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie. De financiering van de bredereaanpakactiviteiten wordt voornamelijk gewaarborgd door bijdragen in natura van sommige leden van de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie, terwijl het resterende deel van de Euratom-bijdrage gedekt wordt door de Euratom-begroting.

| (3) | In het kader van de onderhandelingen om de steun te verkrijgen van andere partijen bij de ITER-overeenkomst om de locatie voor ITER in Europa te kiezen, werd in 2007 de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en de regering van Japan voor de gezamenlijke uitvoering van de bredereaanpakactiviteiten op het gebied van onderzoek inzake fusie-energie gesloten met het oog op de uitvoering van aanvullende gezamenlijke fusie-onderzoeksactiviteiten op het grondgebied van Japan teneinde de snelle start van een kwalitatief hoogstaande exploitatie van ITER te waarborgen. De bredereaanpakactiviteiten en andere aan ITER gerelateerde activiteiten worden uitgevoerd via de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie. De financiering van de bredereaanpakactiviteiten wordt voornamelijk gewaarborgd door bijdragen in natura van sommige leden van de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie, terwijl het resterende deel van de Euratom-bijdrage gedekt wordt door de Euratom-begroting.
  In de routekaart voor de realisatie van fusie-energie getiteld „Fusion Electricity — Roadmap to the Realisation of Fusion Energy” (de „EFDA fusie routekaart 2012”) van de European Fusion Development Agreement (EFDA) van 2012 wordt vastgesteld dat permanente financiële ondersteuning nodig is voor belangrijke projecten en voor activiteiten op het gebied van onderzoek en ontwikkeling op belangrijke domeinen tot de startdatum van de functionering van ITER, om de wetenschappelijke en technologische uitdagingen op het pad naar fusie-energie aan te gaan. |
| --- | --- |

(3)

In het kader van de onderhandelingen om de steun te verkrijgen van andere partijen bij de ITER-overeenkomst om de locatie voor ITER in Europa te kiezen, werd in 2007 de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en de regering van Japan voor de gezamenlijke uitvoering van de bredereaanpakactiviteiten op het gebied van onderzoek inzake fusie-energie gesloten met het oog op de uitvoering van aanvullende gezamenlijke fusie-onderzoeksactiviteiten op het grondgebied van Japan teneinde de snelle start van een kwalitatief hoogstaande exploitatie van ITER te waarborgen. De bredereaanpakactiviteiten en andere aan ITER gerelateerde activiteiten worden uitgevoerd via de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie. De financiering van de bredereaanpakactiviteiten wordt voornamelijk gewaarborgd door bijdragen in natura van sommige leden van de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie, terwijl het resterende deel van de Euratom-bijdrage gedekt wordt door de Euratom-begroting.
  In de routekaart voor de realisatie van fusie-energie getiteld „Fusion Electricity — Roadmap to the Realisation of Fusion Energy” (de „EFDA fusie routekaart 2012”) van de European Fusion Development Agreement (EFDA) van 2012 wordt vastgesteld dat permanente financiële ondersteuning nodig is voor belangrijke projecten en voor activiteiten op het gebied van onderzoek en ontwikkeling op belangrijke domeinen tot de startdatum van de functionering van ITER, om de wetenschappelijke en technologische uitdagingen op het pad naar fusie-energie aan te gaan.

Amendement 4

Voorstel voor een besluit

Overweging 5

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (5) | Voor de periode na 2013 heeft de Commissie in haar mededeling „Een begroting voor Europa 2020” voorgesteld het ITER-project buiten het MFK te financieren. Bijgevolg moet een aanvullend onderzoeksprogramma voor het ITER-project worden vastgesteld voor de periode 2014 tot en met 2018
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(5)

Voor de periode na 2013 heeft de Commissie in haar mededeling „Een begroting voor Europa 2020” voorgesteld het ITER-project buiten het MFK te financieren. Bijgevolg moet een aanvullend onderzoeksprogramma voor het ITER-project worden vastgesteld voor de periode 2014 tot en met 2018
  .

| (5) | Het ITER-project moet zorgen voor een consolidering van het leiderschap van de Unie op het gebied van fusie door een snelle realisatie van de opgegeven doelstellingen op het gebied van bouw en exploitatie. |
| --- | --- |

(5)

Het ITER-project moet zorgen voor een consolidering van het leiderschap van de Unie op het gebied van fusie door een snelle realisatie van de opgegeven doelstellingen op het gebied van bouw en exploitatie.

Amendement 5

Voorstel voor een besluit

Overweging 6

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (6) | Het aanvullend onderzoeksprogramma voor
  het ITER-project
  moet worden gefinancierd met bijdragen van de lidstaten op basis van een afroepingspercentage dat wordt toegepast op het bruto nationaal inkomen (BNI) als gedefinieerd met het oog op de berekening van de op het BNI gebaseerde bijdrage aan de eigen middelen van de algemene
  begroting
  van de Europese Unie
  .
  Deze bijdragen worden opgenomen in de algemene begroting van de Europese Unie en worden toegewezen aan dit aanvullend programma
  . Derde landen die met Euratom een samenwerkingsovereenkomst op het gebied van beheerste kernfusie hebben gesloten waarbij hun respectieve onderzoeksprogramma's worden geassocieerd met de Euratom-programma's, moeten eveneens een bijdrage kunnen leveren aan het
  programma
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(6)

Het aanvullend onderzoeksprogramma voor
  het ITER-project
  moet worden gefinancierd met bijdragen van de lidstaten op basis van een afroepingspercentage dat wordt toegepast op het bruto nationaal inkomen (BNI) als gedefinieerd met het oog op de berekening van de op het BNI gebaseerde bijdrage aan de eigen middelen van de algemene
  begroting
  van de Europese Unie
  .
  Deze bijdragen worden opgenomen in de algemene begroting van de Europese Unie en worden toegewezen aan dit aanvullend programma
  . Derde landen die met Euratom een samenwerkingsovereenkomst op het gebied van beheerste kernfusie hebben gesloten waarbij hun respectieve onderzoeksprogramma's worden geassocieerd met de Euratom-programma's, moeten eveneens een bijdrage kunnen leveren aan het
  programma
  .

| (6) | Ondanks de kostenbeperkingsmaatregelen, die toegepast moeten blijven worden, kan
  het ITER-project
  kostenoverschrijdingen blijven veroorzaken door het wetenschappelijke karakter ervan en door de grote omvang en het hoge technologische risico ervan
  .
  Kostenoverschrijdingen boven het in artikel 2 bepaalde maximumbedrag van mogen geen gevolgen hebben voor andere projecten die uit de
  begroting
  van de Unie worden gefinancierd, met name voor de projecten in rubriek 1A (onderzoeksbegroting — Horizon 2020), en moeten waar passend worden gefinancierd met aanvullende middelen die los staan van de maxima.
  Derde landen die met Euratom een samenwerkingsovereenkomst op het gebied van beheerste kernfusie hebben gesloten waarbij hun respectieve onderzoeksprogramma's worden geassocieerd met de Euratom-programma's, moeten eveneens een bijdrage kunnen leveren aan het
  aanvullend onderzoeksprogramma
  . |
| --- | --- |

(6)

Ondanks de kostenbeperkingsmaatregelen, die toegepast moeten blijven worden, kan
  het ITER-project
  kostenoverschrijdingen blijven veroorzaken door het wetenschappelijke karakter ervan en door de grote omvang en het hoge technologische risico ervan
  .
  Kostenoverschrijdingen boven het in artikel 2 bepaalde maximumbedrag van mogen geen gevolgen hebben voor andere projecten die uit de
  begroting
  van de Unie worden gefinancierd, met name voor de projecten in rubriek 1A (onderzoeksbegroting — Horizon 2020), en moeten waar passend worden gefinancierd met aanvullende middelen die los staan van de maxima.
  Derde landen die met Euratom een samenwerkingsovereenkomst op het gebied van beheerste kernfusie hebben gesloten waarbij hun respectieve onderzoeksprogramma's worden geassocieerd met de Euratom-programma's, moeten eveneens een bijdrage kunnen leveren aan het
  aanvullend onderzoeksprogramma
  .

Amendement 6

Voorstel voor een besluit

Overweging 7 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (7 bis) | Het Europees Parlement en de Raad moeten het erover eens zijn dat uitstel of prolongatie met betrekking tot nog niet voldane betalingskredieten in verband met het ITER-project moet worden vermeden en moeten zich ertoe verplichten samen te werken om een dergelijke situatie te voorkomen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(7 bis)

Het Europees Parlement en de Raad moeten het erover eens zijn dat uitstel of prolongatie met betrekking tot nog niet voldane betalingskredieten in verband met het ITER-project moet worden vermeden en moeten zich ertoe verplichten samen te werken om een dergelijke situatie te voorkomen.

Amendement 7

Voorstel voor een besluit

Overweging 8 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (8 bis) | Overeenkomstig de oproep in de prioriteiten die worden voorgesteld in de routekaart voor de realisatie van fusie-energie van de EFDA moet het Joint European Torus (JET)-project een centrale rol spelen in de energietransitie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(8 bis)

Overeenkomstig de oproep in de prioriteiten die worden voorgesteld in de routekaart voor de realisatie van fusie-energie van de EFDA moet het Joint European Torus (JET)-project een centrale rol spelen in de energietransitie.

Amendement 8

Voorstel voor een besluit

Artikel 2 — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Het programma wordt gefinancierd via een maximumbijdrage van 2,573  miljoen euro (huidige waarde)
  overeenkomstig artikel 3
  . | Het programma wordt gefinancierd via een maximumbijdrage van 2,573  miljoen euro (huidige waarde)
  naast de MFK-maxima, namelijk buiten rubriek 1a, en wel in aanvulling op de begroting voor het programma Horizon 2020-kaderprogramma, het Euratom-kaderprogramma of andere programma's van de Unie, terwijl de volledige bevoegdheden van het Europees Parlement en de Raad behouden blijven. Om die reden moeten er voor het programma voldoende financiële middelen worden gereserveerd om de Unie in staat te stellen het programma te implementeren terwijl er in het MFK ook een absoluut maximumbedrag moet worden bepaald voor de bijdragen uit de begroting van de Unie in de jaren 2014-2018. Kostenoverschrijdingen boven dit maximumbedrag mogen geen gevolgen hebben voor de begrotingskredieten voor andere projecten en moeten waar passend worden gefinancierd met aanvullende middelen die los staan van de maxima. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Het programma wordt gefinancierd via een maximumbijdrage van 2,573  miljoen euro (huidige waarde)
  overeenkomstig artikel 3
  .

Het programma wordt gefinancierd via een maximumbijdrage van 2,573  miljoen euro (huidige waarde)
  naast de MFK-maxima, namelijk buiten rubriek 1a, en wel in aanvulling op de begroting voor het programma Horizon 2020-kaderprogramma, het Euratom-kaderprogramma of andere programma's van de Unie, terwijl de volledige bevoegdheden van het Europees Parlement en de Raad behouden blijven. Om die reden moeten er voor het programma voldoende financiële middelen worden gereserveerd om de Unie in staat te stellen het programma te implementeren terwijl er in het MFK ook een absoluut maximumbedrag moet worden bepaald voor de bijdragen uit de begroting van de Unie in de jaren 2014-2018. Kostenoverschrijdingen boven dit maximumbedrag mogen geen gevolgen hebben voor de begrotingskredieten voor andere projecten en moeten waar passend worden gefinancierd met aanvullende middelen die los staan van de maxima.

Amendement 9

Voorstel voor een besluit

Artikel 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Het programma wordt gefinancierd
  met bijdragen van de lidstaten op basis van een afroepingspercentage dat wordt toegepast op het bruto nationaal inkomen (BNI) als gedefinieerd met het oog op de berekening van de op het BNI gebaseerde bijdrage aan de eigen middelen van de algemene begroting van de Europese Unie. Deze bijdragen worden beschouwd als externe bestemmingsontvangsten voor het programma in overeenstemming met [artikel XX van Verordening (EU) nr. XX/2012 van het Europees Parlement en de Raad [Nieuwe financiële verordening] . | Het programma wordt gefinancierd
  uit de eigen middelen van de Unie
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Het programma wordt gefinancierd
  met bijdragen van de lidstaten op basis van een afroepingspercentage dat wordt toegepast op het bruto nationaal inkomen (BNI) als gedefinieerd met het oog op de berekening van de op het BNI gebaseerde bijdrage aan de eigen middelen van de algemene begroting van de Europese Unie. Deze bijdragen worden beschouwd als externe bestemmingsontvangsten voor het programma in overeenstemming met [artikel XX van Verordening (EU) nr. XX/2012 van het Europees Parlement en de Raad [Nieuwe financiële verordening] .

Het programma wordt gefinancierd
  uit de eigen middelen van de Unie
  .

Amendement 10

Voorstel voor een besluit

Artikel 4 — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Derde landen die met Euratom een samenwerkingsovereenkomst op het gebied van beheerste kernfusie hebben gesloten waarbij hun respectieve onderzoeksprogramma's worden geassocieerd met de Euratom-programma's (hierna „geassocieerde landen”), kunnen
  eveneens
  een bijdrage leveren aan het programma. | Derde landen die met Euratom een samenwerkingsovereenkomst op het gebied van beheerste kernfusie hebben gesloten waarbij hun respectieve onderzoeksprogramma's worden geassocieerd met de Euratom-programma's (hierna „geassocieerde landen”), kunnen een bijdrage leveren aan het programma. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Derde landen die met Euratom een samenwerkingsovereenkomst op het gebied van beheerste kernfusie hebben gesloten waarbij hun respectieve onderzoeksprogramma's worden geassocieerd met de Euratom-programma's (hierna „geassocieerde landen”), kunnen
  eveneens
  een bijdrage leveren aan het programma.

Derde landen die met Euratom een samenwerkingsovereenkomst op het gebied van beheerste kernfusie hebben gesloten waarbij hun respectieve onderzoeksprogramma's worden geassocieerd met de Euratom-programma's (hierna „geassocieerde landen”), kunnen een bijdrage leveren aan het programma.

Amendement 11

Voorstel voor een besluit

Artikel 5 — alinea 2 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | Halverwege de looptijd en vóór 30 juni 2016 dient de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een evaluatie van het verloop van het programma in, voor hun advies. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Halverwege de looptijd en vóór 30 juni 2016 dient de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een evaluatie van het verloop van het programma in, voor hun advies.

Amendement 12

Voorstel voor een besluit

Artikel 6 — lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 1.   De Commissie neemt passende maatregelen om ervoor te zorgen dat bij de uitvoering van uit hoofde van dit besluit gefinancierde acties, de financiële belangen van de Unie worden beschermd door de toepassing van preventieve maatregelen tegen fraude, corruptie en andere onwettige activiteiten, door middel van doeltreffende controles en, indien onregelmatigheden worden ontdekt, door middel van terugvordering van de ten onrechte betaalde bedragen en, voor zover van toepassing, door middel van doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties. | 1.   De Commissie neemt passende maatregelen om ervoor te zorgen dat bij de uitvoering van uit hoofde van dit besluit gefinancierde acties, de financiële belangen van de Unie worden beschermd door de toepassing van preventieve maatregelen tegen fraude, corruptie en andere onwettige activiteiten, door middel van doeltreffende controles en, indien onregelmatigheden
  en/of fouten
  worden ontdekt, door middel van terugvordering van de ten onrechte betaalde bedragen en, voor zover van toepassing, door middel van doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties.
  De Commissie voorziet ook in passende maatregelen voor een adequate risicocontrole en ter voorkoming van kostenoverschrijdingen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1.   De Commissie neemt passende maatregelen om ervoor te zorgen dat bij de uitvoering van uit hoofde van dit besluit gefinancierde acties, de financiële belangen van de Unie worden beschermd door de toepassing van preventieve maatregelen tegen fraude, corruptie en andere onwettige activiteiten, door middel van doeltreffende controles en, indien onregelmatigheden worden ontdekt, door middel van terugvordering van de ten onrechte betaalde bedragen en, voor zover van toepassing, door middel van doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties.

1.   De Commissie neemt passende maatregelen om ervoor te zorgen dat bij de uitvoering van uit hoofde van dit besluit gefinancierde acties, de financiële belangen van de Unie worden beschermd door de toepassing van preventieve maatregelen tegen fraude, corruptie en andere onwettige activiteiten, door middel van doeltreffende controles en, indien onregelmatigheden
  en/of fouten
  worden ontdekt, door middel van terugvordering van de ten onrechte betaalde bedragen en, voor zover van toepassing, door middel van doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties.
  De Commissie voorziet ook in passende maatregelen voor een adequate risicocontrole en ter voorkoming van kostenoverschrijdingen.

Amendement 13

Voorstel voor een besluit

Artikel 6 — lid 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 2.   
  De
  Commissie of haar vertegenwoordigers en de Rekenkamer hebben de bevoegdheid om audits, op basis van documenten en controles en verificaties ter plaatse, uit te voeren bij alle begunstigden, contractanten, subcontractanten en andere derde partijen die uit hoofde van dit besluit middelen van de Unie hebben ontvangen. | 2.   
  Het Europees Parlement, de
  Commissie of haar vertegenwoordigers en de Rekenkamer hebben de bevoegdheid om audits, op basis van documenten en controles en verificaties ter plaatse, uit te voeren bij alle begunstigden, contractanten, subcontractanten en andere derde partijen die uit hoofde van dit besluit middelen van de Unie hebben ontvangen.
  Gezien de omvang en de aanzienlijke tekortkomingen in het verleden van het ITER-project moet het Europees Parlement, in zijn hoedanigheid van begrotings- en kwijtingsautoriteit, nauwgezet toezicht uitoefenen, en moet de Commissie het Europees Parlement regelmatig op de hoogte stellen over de ontwikkeling van het programma, met name wat kosten en tijdschema betreft. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

2.   
  De
  Commissie of haar vertegenwoordigers en de Rekenkamer hebben de bevoegdheid om audits, op basis van documenten en controles en verificaties ter plaatse, uit te voeren bij alle begunstigden, contractanten, subcontractanten en andere derde partijen die uit hoofde van dit besluit middelen van de Unie hebben ontvangen.

2.   
  Het Europees Parlement, de
  Commissie of haar vertegenwoordigers en de Rekenkamer hebben de bevoegdheid om audits, op basis van documenten en controles en verificaties ter plaatse, uit te voeren bij alle begunstigden, contractanten, subcontractanten en andere derde partijen die uit hoofde van dit besluit middelen van de Unie hebben ontvangen.
  Gezien de omvang en de aanzienlijke tekortkomingen in het verleden van het ITER-project moet het Europees Parlement, in zijn hoedanigheid van begrotings- en kwijtingsautoriteit, nauwgezet toezicht uitoefenen, en moet de Commissie het Europees Parlement regelmatig op de hoogte stellen over de ontwikkeling van het programma, met name wat kosten en tijdschema betreft.

Amendement 14

Voorstel voor een besluit

Artikel 6 — lid 2 — alinea 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Onverminderd de eerste en de tweede alinea verlenen de uit dit besluit voortvloeiende samenwerkingsovereenkomsten met derde landen en internationale organisaties, subsidieovereenkomsten en -besluiten en contracten de Commissie, de Rekenkamer en OLAF uitdrukkelijk de bevoegdheid om dergelijke audits en controles en verificaties ter plaatse uit te voeren. | Onverminderd de eerste en de tweede alinea verlenen de uit dit besluit voortvloeiende samenwerkingsovereenkomsten met derde landen en internationale organisaties, subsidieovereenkomsten en -besluiten en contracten de Commissie, de Rekenkamer en OLAF uitdrukkelijk de bevoegdheid om dergelijke audits en controles en verificaties ter plaatse uit te voeren.
  De resultaten van deze audits, controles en verificaties ter plaatse worden meegedeeld aan het Europees Parlement. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Onverminderd de eerste en de tweede alinea verlenen de uit dit besluit voortvloeiende samenwerkingsovereenkomsten met derde landen en internationale organisaties, subsidieovereenkomsten en -besluiten en contracten de Commissie, de Rekenkamer en OLAF uitdrukkelijk de bevoegdheid om dergelijke audits en controles en verificaties ter plaatse uit te voeren.

Onverminderd de eerste en de tweede alinea verlenen de uit dit besluit voortvloeiende samenwerkingsovereenkomsten met derde landen en internationale organisaties, subsidieovereenkomsten en -besluiten en contracten de Commissie, de Rekenkamer en OLAF uitdrukkelijk de bevoegdheid om dergelijke audits en controles en verificaties ter plaatse uit te voeren.
  De resultaten van deze audits, controles en verificaties ter plaatse worden meegedeeld aan het Europees Parlement.

Amendement 15

Voorstel voor een besluit

Bijlage — Wetenschappelijke en technologische doelstelling — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| De eerste prioriteit van de strategie om die doelstelling te bereiken is de bouw zelf van ITER (een zeer grote experimenteerfaciliteit waarin de wetenschappelijke en technologische haalbaarheid van fusie-energie wordt aangetoond), gevolgd door de bouw van een demonstratie-eenheid van een op kernfusie gebaseerde elektriciteitscentrale. | De eerste prioriteit van de strategie om die doelstelling te bereiken is de bouw zelf van ITER (een zeer grote experimenteerfaciliteit waarin de wetenschappelijke en technologische haalbaarheid van fusie-energie wordt aangetoond), gevolgd door de bouw van een demonstratie-eenheid van een op kernfusie gebaseerde elektriciteitscentrale.
  Er moet rekening worden gehouden met de prioriteiten die worden voorgesteld in de fusieroutekaart van de EFDA, om te waarborgen dat ITER een belangrijke rol zal spelen in de energietransitie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

De eerste prioriteit van de strategie om die doelstelling te bereiken is de bouw zelf van ITER (een zeer grote experimenteerfaciliteit waarin de wetenschappelijke en technologische haalbaarheid van fusie-energie wordt aangetoond), gevolgd door de bouw van een demonstratie-eenheid van een op kernfusie gebaseerde elektriciteitscentrale.

De eerste prioriteit van de strategie om die doelstelling te bereiken is de bouw zelf van ITER (een zeer grote experimenteerfaciliteit waarin de wetenschappelijke en technologische haalbaarheid van fusie-energie wordt aangetoond), gevolgd door de bouw van een demonstratie-eenheid van een op kernfusie gebaseerde elektriciteitscentrale.
  Er moet rekening worden gehouden met de prioriteiten die worden voorgesteld in de fusieroutekaart van de EFDA, om te waarborgen dat ITER een belangrijke rol zal spelen in de energietransitie.

Amendement 16

Voorstel voor een besluit

Bijlage — Wetenschappelijke en technologische doelstelling — alinea 2 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | De demonstratie van concurrerende elektriciteitsproductie in 2050 moet worden gewaarborgd. Om dit doel te bereiken evalueert de Commissie het programma regelmatig en stelt zij een jaarlijks voortgangsverslag op over voorkomende uitdagingen op het gebied van de fysica, technologie, begroting en veiligheid. Het verslag van de Commissie moet een analyse bevatten van potentiële gevolgen voor de drie hoofdfasen, alsmede een noodplan met daarin de prioriteiten op basis van de voordelen, risico's en kosten die verbonden zijn aan het realiseren van de commerciële fusiedoelstellingen. De Commissie moet overwegen om een systeem voor vroegtijdige waarschuwing in te voeren teneinde risico's te identificeren en het risicobeperkingsproces te versnellen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

De demonstratie van concurrerende elektriciteitsproductie in 2050 moet worden gewaarborgd. Om dit doel te bereiken evalueert de Commissie het programma regelmatig en stelt zij een jaarlijks voortgangsverslag op over voorkomende uitdagingen op het gebied van de fysica, technologie, begroting en veiligheid. Het verslag van de Commissie moet een analyse bevatten van potentiële gevolgen voor de drie hoofdfasen, alsmede een noodplan met daarin de prioriteiten op basis van de voordelen, risico's en kosten die verbonden zijn aan het realiseren van de commerciële fusiedoelstellingen. De Commissie moet overwegen om een systeem voor vroegtijdige waarschuwing in te voeren teneinde risico's te identificeren en het risicobeperkingsproces te versnellen.

Amendement 17

Voorstel voor een besluit

Bijlage — Grondreden — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Fusie heeft het potentieel om binnen enkele decennia een grote bijdrage te leveren aan een duurzame en verzekerde energievoorziening voor de Unie. De succesvolle ontwikkeling fusie-energie kan zorgen voor een energievoorziening die veilig, duurzaam en milieuvriendelijk is. | Fusie heeft het potentieel om binnen enkele decennia een grote bijdrage te leveren aan een duurzame en verzekerde energievoorziening voor de Unie. De succesvolle ontwikkeling fusie-energie kan zorgen voor een energievoorziening die veilig, duurzaam en milieuvriendelijk is.
  Het bruikbaar maken van fusie-energie is een veelbelovend doel, maar ook een grote uitdaging, aangezien er nog steeds vraagstukken op het gebied van de fysica en engineering zijn die opgelost moeten worden om vooruitgang te boeken bij het demonstreren van de haalbaarheid van kernfusie. Om een aantal van deze uitdagingen zo goed mogelijk het hoofd te bieden is het van essentieel belang dat de Unie alles in het werk stelt om de inspanningen te ondersteunen van de JET-faciliteit, om te helpen elke kennis- of ervaringskloof te dichten. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Fusie heeft het potentieel om binnen enkele decennia een grote bijdrage te leveren aan een duurzame en verzekerde energievoorziening voor de Unie. De succesvolle ontwikkeling fusie-energie kan zorgen voor een energievoorziening die veilig, duurzaam en milieuvriendelijk is.

Fusie heeft het potentieel om binnen enkele decennia een grote bijdrage te leveren aan een duurzame en verzekerde energievoorziening voor de Unie. De succesvolle ontwikkeling fusie-energie kan zorgen voor een energievoorziening die veilig, duurzaam en milieuvriendelijk is.
  Het bruikbaar maken van fusie-energie is een veelbelovend doel, maar ook een grote uitdaging, aangezien er nog steeds vraagstukken op het gebied van de fysica en engineering zijn die opgelost moeten worden om vooruitgang te boeken bij het demonstreren van de haalbaarheid van kernfusie. Om een aantal van deze uitdagingen zo goed mogelijk het hoofd te bieden is het van essentieel belang dat de Unie alles in het werk stelt om de inspanningen te ondersteunen van de JET-faciliteit, om te helpen elke kennis- of ervaringskloof te dichten.

Amendement 18

Voorstel voor een besluit

Bijlage — Activiteiten — alinea 2 — letter a

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (a) | de Euratom-bijdrage leveren aan de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie, met inbegrip van die O&O-activiteiten welke noodzakelijk zijn om de basis te leggen voor de aankoop van de ITER-componenten en de testmantelmodules voor ITER; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(a)

de Euratom-bijdrage leveren aan de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie, met inbegrip van die O&O-activiteiten welke noodzakelijk zijn om de basis te leggen voor de aankoop van de ITER-componenten en de testmantelmodules voor ITER;

| (a) | de Euratom-bijdrage leveren aan de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie, met inbegrip van die O&O-activiteiten welke noodzakelijk zijn om de basis te leggen voor de aankoop van de ITER-componenten en de testmantelmodules voor ITER
  evenals voorstellen indienen voor potentiële verbeteringen in de governance van het programma
  ; |
| --- | --- |

(a)

de Euratom-bijdrage leveren aan de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie, met inbegrip van die O&O-activiteiten welke noodzakelijk zijn om de basis te leggen voor de aankoop van de ITER-componenten en de testmantelmodules voor ITER
  evenals voorstellen indienen voor potentiële verbeteringen in de governance van het programma
  ;

Amendement 19

Voorstel voor een besluit

Bijlage 1 — Activiteiten — alinea 2 — letter c

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (c) | naargelang passend, andere activiteiten teneinde de basis te leggen voor het ontwerp van een demonstratiereactor en de daaraan gerelateerde faciliteiten. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(c)

naargelang passend, andere activiteiten teneinde de basis te leggen voor het ontwerp van een demonstratiereactor en de daaraan gerelateerde faciliteiten.

| (c) | naargelang passend, andere activiteiten teneinde de basis te leggen voor het ontwerp van een demonstratiereactor en de daaraan gerelateerde faciliteiten
  , met name de activiteiten die vereist zijn om een behoorlijke oplossing te vinden voor de resterende kwesties met betrekking tot de bouw en exploitatie van DEMO
  .
  Hierin begrepen is het garanderen van de voortzetting van de JET-exploitatie tot de startdatum van de volledige functionering van ITER. Standaardoplossingen moeten worden bevorderd teneinde zoveel mogelijk te worden hergebruikt bij de bouw van commerciële energiecentrales. |
| --- | --- |

(c)

naargelang passend, andere activiteiten teneinde de basis te leggen voor het ontwerp van een demonstratiereactor en de daaraan gerelateerde faciliteiten
  , met name de activiteiten die vereist zijn om een behoorlijke oplossing te vinden voor de resterende kwesties met betrekking tot de bouw en exploitatie van DEMO
  .
  Hierin begrepen is het garanderen van de voortzetting van de JET-exploitatie tot de startdatum van de volledige functionering van ITER. Standaardoplossingen moeten worden bevorderd teneinde zoveel mogelijk te worden hergebruikt bij de bouw van commerciële energiecentrales.

Amendement 20

Voorstel voor een besluit

Bijlage — Activiteiten — alinea 2 — letter c bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (c bis) | een industrieel beleid voeren dat erop is gericht de industrie, inclusief kleine en middelgrote ondernemingen, bij de zaak te betrekken, om de mededinging te bevorderen en het Europese systeem voor te bereiden op het fusietijdperk. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(c bis)

een industrieel beleid voeren dat erop is gericht de industrie, inclusief kleine en middelgrote ondernemingen, bij de zaak te betrekken, om de mededinging te bevorderen en het Europese systeem voor te bereiden op het fusietijdperk.

Amendement 21

Voorstel voor een besluit

Bijlage 1 — Activiteiten — alinea 2 — letter c ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (c ter) | de industrie, met inbegrip van gespecialiseerde kleine en middelgrote ondernemingen, zo breed en vroeg mogelijk betrekken bij de inspanningen om betrouwbare standaardoplossingen en -apparatuur te ontwikkelen en valideren. Dit zal ertoe bijdragen dat het project binnen de begroting wordt gerealiseerd. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(c ter)

de industrie, met inbegrip van gespecialiseerde kleine en middelgrote ondernemingen, zo breed en vroeg mogelijk betrekken bij de inspanningen om betrouwbare standaardoplossingen en -apparatuur te ontwikkelen en valideren. Dit zal ertoe bijdragen dat het project binnen de begroting wordt gerealiseerd.

Amendement 22

Voorstel voor een besluit

Bijlage 1 — Activiteiten — alinea 2 — letter c quater (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (c quater) | de beschikbaarheid van kundige en ervaren werknemers en wetenschappers bevorderen als cruciaal element voor het succes van kernfusie. De bouw van ITER moet worden verbonden aan specifieke maatregelen ter ondersteuning van onderwijs en opleidingen in fusiewetenschap en -technologie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(c quater)

de beschikbaarheid van kundige en ervaren werknemers en wetenschappers bevorderen als cruciaal element voor het succes van kernfusie. De bouw van ITER moet worden verbonden aan specifieke maatregelen ter ondersteuning van onderwijs en opleidingen in fusiewetenschap en -technologie.

Amendement 23

Voorstel voor een besluit

Bijlage 1 — Activiteiten — alinea 2 — letter c quinquies (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (c quinquies) | een communicatieprogramma voor de burgers van de Unie ontwikkelen om hen volledig te informeren en raadplegen over de uitdagingen, risico's en veiligheid van kernfusie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(c quinquies)

een communicatieprogramma voor de burgers van de Unie ontwikkelen om hen volledig te informeren en raadplegen over de uitdagingen, risico's en veiligheid van kernfusie.

Amendement 24

Voorstel voor een besluit

Bijlage 1 — Activiteiten — alinea 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| De gedetailleerde werkprogramma's voor de tenuitvoerlegging van de bovengenoemde activiteiten worden jaarlijks vastgesteld door de Raad van bestuur van Fusion for Energy. | De gedetailleerde werkprogramma's voor de tenuitvoerlegging van de bovengenoemde activiteiten worden jaarlijks vastgesteld
  en medegedeeld aan het Europees Parlement, de Raad en de Commissie
  door de Raad van bestuur van Fusion for Energy. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

De gedetailleerde werkprogramma's voor de tenuitvoerlegging van de bovengenoemde activiteiten worden jaarlijks vastgesteld door de Raad van bestuur van Fusion for Energy.

De gedetailleerde werkprogramma's voor de tenuitvoerlegging van de bovengenoemde activiteiten worden jaarlijks vastgesteld
  en medegedeeld aan het Europees Parlement, de Raad en de Commissie
  door de Raad van bestuur van Fusion for Energy.

---

(1)  

  PB L 358 van 16.12.2006, blz. 62.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/76 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/76

---

P7_TA(2013)0469

Programma voor onderzoek en opleiding van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie*

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van een programma voor onderzoek en opleiding van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (2014-2018) ter aanvulling van „Horizon 2020” — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (COM(2011)0812 — C7-0009/2012 — 2011/0400(NLE))

(Raadpleging)

(2016/C 436/24)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2011)0812), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2011)0812),

| — | gezien artikel 7 van het Euratom-verdrag, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 7 van het Euratom-verdrag,

| — | gezien het verzoek om advies van de Raad (C7-0009/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het verzoek om advies van de Raad (C7-0009/2012),

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie juridische zaken (A7-0407/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie juridische zaken (A7-0407/2012),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; |
| --- | --- |

1.

hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement;

| 2. | verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Euratom-verdrag dienovereenkomstig te wijzigen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Euratom-verdrag dienovereenkomstig te wijzigen;

| 3. | verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; |
| --- | --- |

3.

verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen;

| 4. | wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; |
| --- | --- |

4.

wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie;

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

5.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

Amendement
  1

Voorstel voor een verordening

Overweging 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (3) | Door het onderzoek inzake kernenergie te ondersteunen draagt het programma voor onderzoek en opleiding van de Gemeenschap (hierna het „Euratom-programma”) bij tot de verwezenlijking van de doelstellingen van „Horizon 2020” — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie zoals vastgesteld bij Verordening
  (EU XX/XXXX
  van [....] (hierna „Horizon 2020-kaderprogramma”)
  en
  bevordert het de tenuitvoerlegging van de Europa 2020-strategie en de totstandbrenging en werking van de Europese onderzoeksruimte. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(3)

Door het onderzoek inzake kernenergie te ondersteunen draagt het programma voor onderzoek en opleiding van de Gemeenschap (hierna het „Euratom-programma”) bij tot de verwezenlijking van de doelstellingen van „Horizon 2020” — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie zoals vastgesteld bij Verordening
  (EU XX/XXXX
  van [....] (hierna „Horizon 2020-kaderprogramma”)
  en
  bevordert het de tenuitvoerlegging van de Europa 2020-strategie en de totstandbrenging en werking van de Europese onderzoeksruimte.

| (3) | Door het onderzoek inzake kernenergie
  en uitmuntendheid op het gebied van innovatie
  te ondersteunen draagt het programma voor onderzoek en opleiding van de Gemeenschap (hierna het „Euratom-programma”) bij tot de verwezenlijking van de doelstellingen van „Horizon 2020” — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie zoals vastgesteld bij Verordening
  (EU) nr. .../.....
  van [....] (hierna „Horizon 2020-kaderprogramma”), bevordert het de tenuitvoerlegging van de Europa 2020-strategie en de totstandbrenging en werking van de Europese onderzoeksruimte
  , en helpt het om het strategisch plan voor energietechnologie (SET-plan) ten uitvoer te leggen
  .
  Daarnaast moet het Euratom-programma streven naar verdere gebruikmaking van de structuurfondsen voor nucleair onderzoek en de afstemming garanderen van de fondsen met de onderzoeksprioriteiten van de Gemeenschap, zonder afbreuk te doen aan het beginsel van uitmuntendheid. |
| --- | --- |

(3)

Door het onderzoek inzake kernenergie
  en uitmuntendheid op het gebied van innovatie
  te ondersteunen draagt het programma voor onderzoek en opleiding van de Gemeenschap (hierna het „Euratom-programma”) bij tot de verwezenlijking van de doelstellingen van „Horizon 2020” — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie zoals vastgesteld bij Verordening
  (EU) nr. .../.....
  van [....] (hierna „Horizon 2020-kaderprogramma”), bevordert het de tenuitvoerlegging van de Europa 2020-strategie en de totstandbrenging en werking van de Europese onderzoeksruimte
  , en helpt het om het strategisch plan voor energietechnologie (SET-plan) ten uitvoer te leggen
  .
  Daarnaast moet het Euratom-programma streven naar verdere gebruikmaking van de structuurfondsen voor nucleair onderzoek en de afstemming garanderen van de fondsen met de onderzoeksprioriteiten van de Gemeenschap, zonder afbreuk te doen aan het beginsel van uitmuntendheid.

Amendement 2

Voorstel voor een verordening

Overweging 3 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (3 bis) | Binnen het zevende kaderprogramma van Euratom (2007–2011) zijn drie grote Europese samenwerkingsinitiatieven gestart op het gebied van nucleaire wetenschap en technologie: het Technologieplatform voor duurzame kernenergie (SNETP), het Technologisch Platform implementatie van geologische berging (IGDTP) en het Multidisciplinary European Low Dose Initiative (MELODI). SNETP en IGDTP sluiten beide nauw aan op de doelen van het SET-plan. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(3 bis)

Binnen het zevende kaderprogramma van Euratom (2007–2011) zijn drie grote Europese samenwerkingsinitiatieven gestart op het gebied van nucleaire wetenschap en technologie: het Technologieplatform voor duurzame kernenergie (SNETP), het Technologisch Platform implementatie van geologische berging (IGDTP) en het Multidisciplinary European Low Dose Initiative (MELODI). SNETP en IGDTP sluiten beide nauw aan op de doelen van het SET-plan.

Amendement 3

Voorstel voor een verordening

Overweging 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (4) | Niettegenstaande het potentieel van kernenergie op het gebied van energievoorziening en economische ontwikkeling kunnen ernstige nucleaire incidenten een gevaar voor de menselijke gezondheid inhouden. Daarom moet in het Euratom-programma voor onderzoek en opleiding zoveel mogelijk aandacht worden besteed aan nucleaire veiligheid en,
  waar nodig
  , beveiligingsaspecten. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(4)

Niettegenstaande het potentieel van kernenergie op het gebied van energievoorziening en economische ontwikkeling kunnen ernstige nucleaire incidenten een gevaar voor de menselijke gezondheid inhouden. Daarom moet in het Euratom-programma voor onderzoek en opleiding zoveel mogelijk aandacht worden besteed aan nucleaire veiligheid en,
  waar nodig
  , beveiligingsaspecten.

| (4) | Niettegenstaande het potentieel van kernenergie op het gebied van energievoorziening en economische ontwikkeling kunnen ernstige nucleaire incidenten
  , nucleaire proliferatie en kwaadwillige handelingen, waaronder nucleair terrorisme,
  een gevaar voor de menselijke gezondheid inhouden. Daarom moet in het Euratom-programma zoveel mogelijk aandacht worden besteed aan nucleaire veiligheid en,
  daar waar het om het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (JRC) gaat
  , beveiligingsaspecten.
  Ook moet aandacht uitgaan naar derde landen die aan de Unie grenzen en naar grensoverschrijdende aspecten van nucleaire veiligheid die de meerwaarde van de Unie benadrukken. |
| --- | --- |

(4)

Niettegenstaande het potentieel van kernenergie op het gebied van energievoorziening en economische ontwikkeling kunnen ernstige nucleaire incidenten
  , nucleaire proliferatie en kwaadwillige handelingen, waaronder nucleair terrorisme,
  een gevaar voor de menselijke gezondheid inhouden. Daarom moet in het Euratom-programma zoveel mogelijk aandacht worden besteed aan nucleaire veiligheid en,
  daar waar het om het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (JRC) gaat
  , beveiligingsaspecten.
  Ook moet aandacht uitgaan naar derde landen die aan de Unie grenzen en naar grensoverschrijdende aspecten van nucleaire veiligheid die de meerwaarde van de Unie benadrukken.

Amendement 4

Voorstel voor een verordening

Overweging 4 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (4 bis) | Het Europees Initiatief voor duurzame kernenergie (ESNII) is erop gericht dat uiterlijk in 2040 snelle neutronenreactoren van de vierde generatie met een gesloten brandstofcyclus worden ingezet. Het omvat drie hoofdprojecten: het (natriumgekoelde) prototype ASTRID, de (gasgekoelde) demonstratie-eenheid ALLEGRO en de (loodgekoelde) technologische proefinstallatie MYRRHA. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(4 bis)

Het Europees Initiatief voor duurzame kernenergie (ESNII) is erop gericht dat uiterlijk in 2040 snelle neutronenreactoren van de vierde generatie met een gesloten brandstofcyclus worden ingezet. Het omvat drie hoofdprojecten: het (natriumgekoelde) prototype ASTRID, de (gasgekoelde) demonstratie-eenheid ALLEGRO en de (loodgekoelde) technologische proefinstallatie MYRRHA.

Amendement 5

Voorstel voor een verordening

Overweging 5

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (5) | Aangezien alle lidstaten over kerninstallaties beschikken of gebruik maken van radioactief materiaal, met name voor medische doeleinden, erkent de Raad in zijn conclusies van 2 december 2008 dat er nog steeds behoefte bestaat aan competenties op nucleair gebied en dat er derhalve onderzoeksgerelateerde onderwijs- en opleidingsactiviteiten nodig zijn die door de Gemeenschap worden gecoördineerd. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(5)

Aangezien alle lidstaten over kerninstallaties beschikken of gebruik maken van radioactief materiaal, met name voor medische doeleinden, erkent de Raad in zijn conclusies van 2 december 2008 dat er nog steeds behoefte bestaat aan competenties op nucleair gebied en dat er derhalve onderzoeksgerelateerde onderwijs- en opleidingsactiviteiten nodig zijn die door de Gemeenschap worden gecoördineerd.

| (5) | Aangezien alle lidstaten over kerninstallaties beschikken of gebruik maken van radioactief materiaal, met name voor medische doeleinden, erkent de Raad in zijn conclusies van 2 december 2008 dat er nog steeds behoefte bestaat aan competenties op nucleair gebied en dat er derhalve
  zowel
  onderzoeksgerelateerde onderwijs- en opleidingsactiviteiten
  als verbeterde arbeidsomstandigheden
  nodig zijn die door de Gemeenschap worden gecoördineerd. |
| --- | --- |

(5)

Aangezien alle lidstaten over kerninstallaties beschikken of gebruik maken van radioactief materiaal, met name voor medische doeleinden, erkent de Raad in zijn conclusies van 2 december 2008 dat er nog steeds behoefte bestaat aan competenties op nucleair gebied en dat er derhalve
  zowel
  onderzoeksgerelateerde onderwijs- en opleidingsactiviteiten
  als verbeterde arbeidsomstandigheden
  nodig zijn die door de Gemeenschap worden gecoördineerd.

Amendement 6

Voorstel voor een verordening

Overweging 6

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (6) | Met de sluiting van de Overeenkomst tot oprichting van de Internationale ITER-Organisatie voor fusie-energie voor de gezamenlijke uitvoering van het ITER-project heeft de Gemeenschap zich ertoe verbonden deel te nemen aan de bouw en de toekomstige exploitatie van ITER. De bijdrage van de Gemeenschap geschiedt via de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie (hierna „Fusie-energie”), zoals vastgesteld bij het Besluit van de Raad van 27 maart 2007. De activiteiten van Fusie-energie, met inbegrip van ITER, moeten door een afzonderlijk wetgevingsbesluit
  worden gereguleerd
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(6)

Met de sluiting van de Overeenkomst tot oprichting van de Internationale ITER-Organisatie voor fusie-energie voor de gezamenlijke uitvoering van het ITER-project heeft de Gemeenschap zich ertoe verbonden deel te nemen aan de bouw en de toekomstige exploitatie van ITER. De bijdrage van de Gemeenschap geschiedt via de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie (hierna „Fusie-energie”), zoals vastgesteld bij het Besluit van de Raad van 27 maart 2007. De activiteiten van Fusie-energie, met inbegrip van ITER, moeten door een afzonderlijk wetgevingsbesluit
  worden gereguleerd
  .

| (6) | Met de sluiting van de Overeenkomst tot oprichting van de Internationale ITER-Organisatie voor fusie-energie voor de gezamenlijke uitvoering van het ITER-project heeft de Gemeenschap zich ertoe verbonden deel te nemen aan de bouw en de toekomstige exploitatie van ITER. De bijdrage van de Gemeenschap geschiedt via de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie (hierna „Fusie-energie”), zoals vastgesteld bij het Besluit van de Raad van 27 maart 2007. De activiteiten van Fusie-energie, met inbegrip van ITER, moeten
  worden gereguleerd
  door een afzonderlijk wetgevingsbesluit
  dat ervoor zorgt dat de financiering voor ITER uit het meerjarig financieel kader (MFK) komt en dat tevens een gereserveerd maximumbedrag vaststelt voor de bijdrage van de begroting van de Unie voor de jaren 2014-2018
  . |
| --- | --- |

(6)

Met de sluiting van de Overeenkomst tot oprichting van de Internationale ITER-Organisatie voor fusie-energie voor de gezamenlijke uitvoering van het ITER-project heeft de Gemeenschap zich ertoe verbonden deel te nemen aan de bouw en de toekomstige exploitatie van ITER. De bijdrage van de Gemeenschap geschiedt via de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie (hierna „Fusie-energie”), zoals vastgesteld bij het Besluit van de Raad van 27 maart 2007. De activiteiten van Fusie-energie, met inbegrip van ITER, moeten
  worden gereguleerd
  door een afzonderlijk wetgevingsbesluit
  dat ervoor zorgt dat de financiering voor ITER uit het meerjarig financieel kader (MFK) komt en dat tevens een gereserveerd maximumbedrag vaststelt voor de bijdrage van de begroting van de Unie voor de jaren 2014-2018
  .

Amendement 7

Voorstel voor een verordening

Overweging 6 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (6 bis) | Als aanvulling op andere prioriteiten van de Unie voor de komende decennia moet het kader voor onderzoek naar kernsplijting onder het Euratom programma bijdragen aan de bestaande doelstellingen en voorstellen van de Unie, zoals het SET-plan en het „Energiestappenplan 2050”. Het kader moet ook ondersteuning bieden aan ESNII en voor zover mogelijk een aanvulling vormen op bredere voorstellen van de Unie inzake samenwerking met derde landen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(6 bis)

Als aanvulling op andere prioriteiten van de Unie voor de komende decennia moet het kader voor onderzoek naar kernsplijting onder het Euratom programma bijdragen aan de bestaande doelstellingen en voorstellen van de Unie, zoals het SET-plan en het „Energiestappenplan 2050”. Het kader moet ook ondersteuning bieden aan ESNII en voor zover mogelijk een aanvulling vormen op bredere voorstellen van de Unie inzake samenwerking met derde landen.

Amendement 8

Voorstel voor een verordening

Overweging 7

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (7) | Om te waarborgen dat fusie uitgroeit tot een geloofwaardige optie voor commerciële energieproductie is het in de eerste plaats noodzakelijk de bouw van ITER tijdig en op succesvolle wijze af te ronden en de reactor in werking te stellen. Daarna moet een ambitieuze maar realistische routekaart voor de elektriciteitsproductie in 2050 worden opgesteld. Om deze doelstellingen te kunnen verwezenlijken dient het Europese fusieprogramma te worden aangepast. Er moet meer nadruk worden gelegd op de activiteiten ter ondersteuning van ITER.
  De beoogde rationalisatie mag echter niet ten koste gaan
  van de toonaangevende rol die Europa thans speelt op het gebied van het wetenschappelijk onderzoek naar fusie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(7)

Om te waarborgen dat fusie uitgroeit tot een geloofwaardige optie voor commerciële energieproductie is het in de eerste plaats noodzakelijk de bouw van ITER tijdig en op succesvolle wijze af te ronden en de reactor in werking te stellen. Daarna moet een ambitieuze maar realistische routekaart voor de elektriciteitsproductie in 2050 worden opgesteld. Om deze doelstellingen te kunnen verwezenlijken dient het Europese fusieprogramma te worden aangepast. Er moet meer nadruk worden gelegd op de activiteiten ter ondersteuning van ITER.
  De beoogde rationalisatie mag echter niet ten koste gaan
  van de toonaangevende rol die Europa thans speelt op het gebied van het wetenschappelijk onderzoek naar fusie.

| (7) | Om te waarborgen dat fusie uitgroeit tot een geloofwaardige optie voor commerciële energieproductie is het in de eerste plaats noodzakelijk
  om
  de bouw van ITER tijdig en op succesvolle wijze af te ronden en de reactor in werking te stellen
  , alsook om de steun aan de activiteiten van bestaande verwante en bijkomende projecten, zoals de Joint European Torus (JET), voort te zetten
  . Daarna moet een ambitieuze maar realistische routekaart voor de elektriciteitsproductie in 2050 worden opgesteld. Om deze doelstellingen te kunnen verwezenlijken dient het Europese fusieprogramma te worden aangepast. Er moet meer nadruk worden gelegd op de activiteiten ter ondersteuning van ITER
  , ook wat betreft het garanderen van een volledige en transparante financiering binnen het MFK
  .
  Door de financiering binnen het MFK te waarborgen, zal de Gemeenschap zich inspannen voor het succes van het project op lange termijn en wordt voorkomen dat de kosten nadien exponentieel zullen oplopen. Het behouden
  van de toonaangevende rol die Europa thans speelt op het gebied van het wetenschappelijk onderzoek naar fusie
  is een essentieel doel van het Euratom programma
  . |
| --- | --- |

(7)

Om te waarborgen dat fusie uitgroeit tot een geloofwaardige optie voor commerciële energieproductie is het in de eerste plaats noodzakelijk
  om
  de bouw van ITER tijdig en op succesvolle wijze af te ronden en de reactor in werking te stellen
  , alsook om de steun aan de activiteiten van bestaande verwante en bijkomende projecten, zoals de Joint European Torus (JET), voort te zetten
  . Daarna moet een ambitieuze maar realistische routekaart voor de elektriciteitsproductie in 2050 worden opgesteld. Om deze doelstellingen te kunnen verwezenlijken dient het Europese fusieprogramma te worden aangepast. Er moet meer nadruk worden gelegd op de activiteiten ter ondersteuning van ITER
  , ook wat betreft het garanderen van een volledige en transparante financiering binnen het MFK
  .
  Door de financiering binnen het MFK te waarborgen, zal de Gemeenschap zich inspannen voor het succes van het project op lange termijn en wordt voorkomen dat de kosten nadien exponentieel zullen oplopen. Het behouden
  van de toonaangevende rol die Europa thans speelt op het gebied van het wetenschappelijk onderzoek naar fusie
  is een essentieel doel van het Euratom programma
  .

Amendement 9

Voorstel voor een verordening

Overweging 8

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (8) | Het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (JRC) moet verder onafhankelijke klantgestuurde wetenschappelijke en technologische ondersteuning verlenen voor de formulering, ontwikkeling, tenuitvoerlegging en monitoring van het beleid van de Gemeenschap, met name op het gebied van nucleaire veiligheid en onderzoek en opleiding inzake beveiliging. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(8)

Het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (JRC) moet verder onafhankelijke klantgestuurde wetenschappelijke en technologische ondersteuning verlenen voor de formulering, ontwikkeling, tenuitvoerlegging en monitoring van het beleid van de Gemeenschap, met name op het gebied van nucleaire veiligheid en onderzoek en opleiding inzake beveiliging.

| (8) | Het JRC moet verder onafhankelijke klantgestuurde wetenschappelijke en technologische ondersteuning verlenen voor de formulering, ontwikkeling, tenuitvoerlegging en monitoring van het beleid van de Gemeenschap
  en in voorkomend geval van internationaal beleid
  , met name op het gebied van nucleaire veiligheid en onderzoek en opleiding inzake beveiliging.
  Bij deze ondersteuning dient rekening te worden gehouden met de koers die de Europese instellingen kiezen, met name in het licht van de in de kerncentrales uitgevoerde stresstests. |
| --- | --- |

(8)

Het JRC moet verder onafhankelijke klantgestuurde wetenschappelijke en technologische ondersteuning verlenen voor de formulering, ontwikkeling, tenuitvoerlegging en monitoring van het beleid van de Gemeenschap
  en in voorkomend geval van internationaal beleid
  , met name op het gebied van nucleaire veiligheid en onderzoek en opleiding inzake beveiliging.
  Bij deze ondersteuning dient rekening te worden gehouden met de koers die de Europese instellingen kiezen, met name in het licht van de in de kerncentrales uitgevoerde stresstests.

Amendement 10

Voorstel voor een verordening

Overweging 10

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (10) | Terwijl iedere lidstaat zelf moet uitmaken of hij al dan niet gebuik maakt van kernenergie, is het de taak van de Unie om, in het belang van alle lidstaten, een kader te ontwikkelen ter ondersteuning van gezamenlijk baanbrekend onderzoek, het creëren en behouden van kennis over kernsplijtingstechnologieën, met bijzondere aandacht voor veiligheid, beveiliging, stralingsbescherming en non-proliferatie. Een en ander vergt het bezit van onafhankelijke wetenschappelijke gegevens, waartoe het JRC een belangrijke bijdrage kan leveren. Dit is erkend in de mededeling van de Commissie 'Europa 2020 — vlaggenschipinitiatief Innovatie-Unie', waarin de Commissie haar voornemen te kennen gaf om meer belang te hechten aan wetenschappelijke onderbouwing van de beleidsvorming door het JRC. Het JRC stelt voor deze uitdaging te beantwoorden door zijn onderzoek op het gebied van nucleaire veiligheid en beveiliging toe te spitsen op de beleidsprioriteiten van de Unie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(10)

Terwijl iedere lidstaat zelf moet uitmaken of hij al dan niet gebuik maakt van kernenergie, is het de taak van de Unie om, in het belang van alle lidstaten, een kader te ontwikkelen ter ondersteuning van gezamenlijk baanbrekend onderzoek, het creëren en behouden van kennis over kernsplijtingstechnologieën, met bijzondere aandacht voor veiligheid, beveiliging, stralingsbescherming en non-proliferatie. Een en ander vergt het bezit van onafhankelijke wetenschappelijke gegevens, waartoe het JRC een belangrijke bijdrage kan leveren. Dit is erkend in de mededeling van de Commissie 'Europa 2020 — vlaggenschipinitiatief Innovatie-Unie', waarin de Commissie haar voornemen te kennen gaf om meer belang te hechten aan wetenschappelijke onderbouwing van de beleidsvorming door het JRC. Het JRC stelt voor deze uitdaging te beantwoorden door zijn onderzoek op het gebied van nucleaire veiligheid en beveiliging toe te spitsen op de beleidsprioriteiten van de Unie.

| (10) | Terwijl iedere lidstaat zelf moet uitmaken of hij al dan niet gebruik maakt van kernenergie, is het de taak van de Unie om, in het belang van alle lidstaten, een kader te ontwikkelen ter ondersteuning van gezamenlijk baanbrekend onderzoek, het creëren en behouden van kennis over kernsplijtingstechnologieën
  , met name ten aanzien van de nieuwe generatie splijtingsreactoren,
  met bijzondere aandacht voor veiligheid, beveiliging, stralingsbescherming
  , met inbegrip van verbeterde arbeidsomstandigheden voor wie rechtstreeks werkt met nucleair materiaal, nucleaire ontmanteling
  en non-proliferatie. Een en ander vergt het bezit van onafhankelijke wetenschappelijke gegevens, waartoe het JRC een belangrijke bijdrage kan leveren. Dit is erkend in de mededeling van de Commissie 'Europa 2020 — vlaggenschipinitiatief Innovatie-Unie', waarin de Commissie haar voornemen te kennen gaf om meer belang te hechten aan wetenschappelijke onderbouwing van de beleidsvorming door het JRC. Het JRC stelt voor deze uitdaging te beantwoorden door zijn onderzoek op het gebied van nucleaire veiligheid en beveiliging toe te spitsen op de beleidsprioriteiten van de Unie.
  De precieze aard van deze werkzaamheden moet aansluiten bij de koers die de Europese instellingen kiezen, met name in het licht van de in de kerncentrales uitgevoerde stresstests. |
| --- | --- |

(10)

Terwijl iedere lidstaat zelf moet uitmaken of hij al dan niet gebruik maakt van kernenergie, is het de taak van de Unie om, in het belang van alle lidstaten, een kader te ontwikkelen ter ondersteuning van gezamenlijk baanbrekend onderzoek, het creëren en behouden van kennis over kernsplijtingstechnologieën
  , met name ten aanzien van de nieuwe generatie splijtingsreactoren,
  met bijzondere aandacht voor veiligheid, beveiliging, stralingsbescherming
  , met inbegrip van verbeterde arbeidsomstandigheden voor wie rechtstreeks werkt met nucleair materiaal, nucleaire ontmanteling
  en non-proliferatie. Een en ander vergt het bezit van onafhankelijke wetenschappelijke gegevens, waartoe het JRC een belangrijke bijdrage kan leveren. Dit is erkend in de mededeling van de Commissie 'Europa 2020 — vlaggenschipinitiatief Innovatie-Unie', waarin de Commissie haar voornemen te kennen gaf om meer belang te hechten aan wetenschappelijke onderbouwing van de beleidsvorming door het JRC. Het JRC stelt voor deze uitdaging te beantwoorden door zijn onderzoek op het gebied van nucleaire veiligheid en beveiliging toe te spitsen op de beleidsprioriteiten van de Unie.
  De precieze aard van deze werkzaamheden moet aansluiten bij de koers die de Europese instellingen kiezen, met name in het licht van de in de kerncentrales uitgevoerde stresstests.

Amendement 11

Voorstel voor een verordening

Overweging 10 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (10 bis) | Aangezien de Europese burgers het middelpunt van het debat op Europees niveau moeten blijven vormen, dient het Europees Parlement nauwer te worden betrokken bij de discussies en besluiten over het Euratom-programma. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(10 bis)

Aangezien de Europese burgers het middelpunt van het debat op Europees niveau moeten blijven vormen, dient het Europees Parlement nauwer te worden betrokken bij de discussies en besluiten over het Euratom-programma.

Amendement 12

Voorstel voor een verordening

Overweging 11

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (11) | Teneinde de relatie tussen de wetenschap en de samenleving te verdiepen en het vertrouwen van het publiek in de wetenschap te versterken moet het Euratom-programma er mede voor zorgen dat de burgers en het maatschappelijk middenveld over de nodige informatie beschikken en belangstelling tonen voor onderzoeks- en innovatievraagstukken door het wetenschappelijk onderwijs te bevorderen, de toegang tot wetenschappelijke kennis te vergemakkelijken, te voorzien in verantwoorde agenda's voor onderzoek en innovatie die rekening houden met de zorgpunten en de verwachtingen van de burgers en het maatschappelijk middenveld en de deelname van de burgers en het maatschappelijk middenveld aan de activiteiten van het Euratom-programma te vergemakkelijken. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(11)

Teneinde de relatie tussen de wetenschap en de samenleving te verdiepen en het vertrouwen van het publiek in de wetenschap te versterken moet het Euratom-programma er mede voor zorgen dat de burgers en het maatschappelijk middenveld over de nodige informatie beschikken en belangstelling tonen voor onderzoeks- en innovatievraagstukken door het wetenschappelijk onderwijs te bevorderen, de toegang tot wetenschappelijke kennis te vergemakkelijken, te voorzien in verantwoorde agenda's voor onderzoek en innovatie die rekening houden met de zorgpunten en de verwachtingen van de burgers en het maatschappelijk middenveld en de deelname van de burgers en het maatschappelijk middenveld aan de activiteiten van het Euratom-programma te vergemakkelijken.

| (11) | Teneinde de relatie tussen de wetenschap en de samenleving te verdiepen en het vertrouwen van het publiek in de wetenschap te versterken moet het Euratom-programma er mede voor zorgen dat de burgers en het maatschappelijk middenveld over de nodige informatie beschikken en belangstelling tonen voor onderzoeks- en innovatievraagstukken door het wetenschappelijk onderwijs te bevorderen, de toegang tot wetenschappelijke kennis te vergemakkelijken, te voorzien in verantwoorde agenda's voor onderzoek en innovatie die rekening houden met de zorgpunten en de verwachtingen van de burgers en het maatschappelijk middenveld en de deelname van de burgers en het maatschappelijk middenveld aan de activiteiten van het Euratom-programma te vergemakkelijken.
  Dit zou ook het aantrekkelijk maken van carrières in wetenschap en onderzoek voor de volgende generatie onderzoekers moeten omvatten, in het bijzonder voor groepen die ondervertegenwoordigd zijn op het gebied van onderzoek. Door het Europees Parlement, dat de Europese burgers vertegenwoordigt, nauwer bij een en ander te betrekken, worden ook de burgers nauwer betrokken bij vraagstukken met betrekking tot de activiteiten van het Euratom-programma. |
| --- | --- |

(11)

Teneinde de relatie tussen de wetenschap en de samenleving te verdiepen en het vertrouwen van het publiek in de wetenschap te versterken moet het Euratom-programma er mede voor zorgen dat de burgers en het maatschappelijk middenveld over de nodige informatie beschikken en belangstelling tonen voor onderzoeks- en innovatievraagstukken door het wetenschappelijk onderwijs te bevorderen, de toegang tot wetenschappelijke kennis te vergemakkelijken, te voorzien in verantwoorde agenda's voor onderzoek en innovatie die rekening houden met de zorgpunten en de verwachtingen van de burgers en het maatschappelijk middenveld en de deelname van de burgers en het maatschappelijk middenveld aan de activiteiten van het Euratom-programma te vergemakkelijken.
  Dit zou ook het aantrekkelijk maken van carrières in wetenschap en onderzoek voor de volgende generatie onderzoekers moeten omvatten, in het bijzonder voor groepen die ondervertegenwoordigd zijn op het gebied van onderzoek. Door het Europees Parlement, dat de Europese burgers vertegenwoordigt, nauwer bij een en ander te betrekken, worden ook de burgers nauwer betrokken bij vraagstukken met betrekking tot de activiteiten van het Euratom-programma.

Amendement 13

Voorstel voor een verordening

Overweging 13

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (13) | Het Euratom-programma moet er mede voor zorgen dat een onderzoekloopbaan in de Unie aantrekkelijker wordt. In dit verband dient de nodige aandacht te worden besteed aan het Europees handvest voor onderzoekers en de gedragscode voor de rekrutering van onderzoekers, samen met andere relevante kaders die zijn vastgesteld binnen de Europese onderzoeksruimte, met inachtneming van het beginsel van vrijwilligheid. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(13)

Het Euratom-programma moet er mede voor zorgen dat een onderzoekloopbaan in de Unie aantrekkelijker wordt. In dit verband dient de nodige aandacht te worden besteed aan het Europees handvest voor onderzoekers en de gedragscode voor de rekrutering van onderzoekers, samen met andere relevante kaders die zijn vastgesteld binnen de Europese onderzoeksruimte, met inachtneming van het beginsel van vrijwilligheid.

| (13) | Het Euratom-programma moet er mede voor zorgen dat een onderzoekloopbaan in de Unie aantrekkelijker wordt
  , met als algemene doelstelling het vergroten van de zichtbaarheid van wetenschap in de samenleving, maar ook het voorkomen van een mogelijke braindrain (verlies aan vaardigheden) vanuit de Unie naar derde landen
  .
  Hoewel de Unie momenteel beschikt over een hoog niveau van expertise, is het van cruciaal belang dat een nieuwe generatie van nucleaire onderzoekers opgeleid wordt in alle aspecten van nucleair onderzoek. Het Euratom-programma moet ook trachten een Europese meerwaarde te bieden op alle niveaus en voor iedereen die wenst deel te nemen aan nucleair onderzoek.
  In dit verband dient de nodige aandacht te worden besteed aan het Europees handvest voor onderzoekers en de gedragscode voor de rekrutering van onderzoekers, samen met andere relevante kaders die zijn vastgesteld binnen de Europese onderzoeksruimte, met inachtneming van het beginsel van vrijwilligheid. |
| --- | --- |

(13)

Het Euratom-programma moet er mede voor zorgen dat een onderzoekloopbaan in de Unie aantrekkelijker wordt
  , met als algemene doelstelling het vergroten van de zichtbaarheid van wetenschap in de samenleving, maar ook het voorkomen van een mogelijke braindrain (verlies aan vaardigheden) vanuit de Unie naar derde landen
  .
  Hoewel de Unie momenteel beschikt over een hoog niveau van expertise, is het van cruciaal belang dat een nieuwe generatie van nucleaire onderzoekers opgeleid wordt in alle aspecten van nucleair onderzoek. Het Euratom-programma moet ook trachten een Europese meerwaarde te bieden op alle niveaus en voor iedereen die wenst deel te nemen aan nucleair onderzoek.
  In dit verband dient de nodige aandacht te worden besteed aan het Europees handvest voor onderzoekers en de gedragscode voor de rekrutering van onderzoekers, samen met andere relevante kaders die zijn vastgesteld binnen de Europese onderzoeksruimte, met inachtneming van het beginsel van vrijwilligheid.

Amendement 14

Voorstel voor een verordening

Overweging 15

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (15) | Onderzoeks- en opleidingsactiviteiten die gefinancierd worden uit het Euratom-programma moeten voldoen aan
  fundamentele
  ethische beginselen. Daarbij moet rekening worden gehouden met de adviezen van de Europese Groep ethiek van de exacte wetenschappen en de nieuwe technologieën. Onderzoeksactiviteiten moeten tevens in overeenstemming zijn met artikel 13 van het VWEU, waarbij het gebruik van dieren bij onderzoek en experimenten moet worden verminderd
  en uiteindelijk door andere middelen moet worden vervangen
  . Bij alle activiteiten moet een hoog beschermingsniveau van de menselijke gezondheid gewaarborgd zijn. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(15)

Onderzoeks- en opleidingsactiviteiten die gefinancierd worden uit het Euratom-programma moeten voldoen aan
  fundamentele
  ethische beginselen. Daarbij moet rekening worden gehouden met de adviezen van de Europese Groep ethiek van de exacte wetenschappen en de nieuwe technologieën. Onderzoeksactiviteiten moeten tevens in overeenstemming zijn met artikel 13 van het VWEU, waarbij het gebruik van dieren bij onderzoek en experimenten moet worden verminderd
  en uiteindelijk door andere middelen moet worden vervangen
  . Bij alle activiteiten moet een hoog beschermingsniveau van de menselijke gezondheid gewaarborgd zijn.

| (15) | Onderzoeks- en opleidingsactiviteiten die gefinancierd worden uit het Euratom-programma moeten voldoen aan ethische beginselen. Daarbij moet rekening worden gehouden met de adviezen van de Europese Groep ethiek van de exacte wetenschappen en de nieuwe technologieën. Onderzoeksactiviteiten moeten tevens in overeenstemming zijn met artikel 13 VWEU, waarbij het gebruik van dieren bij onderzoek en experimenten moet worden
  vervangen,
  verminderd
  en verfijnd
  . Bij alle activiteiten moet een hoog beschermingsniveau van de menselijke gezondheid gewaarborgd zijn. |
| --- | --- |

(15)

Onderzoeks- en opleidingsactiviteiten die gefinancierd worden uit het Euratom-programma moeten voldoen aan ethische beginselen. Daarbij moet rekening worden gehouden met de adviezen van de Europese Groep ethiek van de exacte wetenschappen en de nieuwe technologieën. Onderzoeksactiviteiten moeten tevens in overeenstemming zijn met artikel 13 VWEU, waarbij het gebruik van dieren bij onderzoek en experimenten moet worden
  vervangen,
  verminderd
  en verfijnd
  . Bij alle activiteiten moet een hoog beschermingsniveau van de menselijke gezondheid gewaarborgd zijn.

Amendement 15

Voorstel voor een verordening

Overweging 16

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (16) | Een grotere impact moet ook worden verkregen door het Euratom-programma te combineren met particuliere middelen in publiek-private partnerschappen op essentiële gebieden waar onderzoek en innovatie kunnen bijdragen tot de bredere concurrentiedoelstellingen van de Unie. Bijzondere aandacht moet worden geschonken aan de betrokkenheid van kleine en middelgrote ondernemingen (mkb/kmo's). |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(16)

Een grotere impact moet ook worden verkregen door het Euratom-programma te combineren met particuliere middelen in publiek-private partnerschappen op essentiële gebieden waar onderzoek en innovatie kunnen bijdragen tot de bredere concurrentiedoelstellingen van de Unie. Bijzondere aandacht moet worden geschonken aan de betrokkenheid van kleine en middelgrote ondernemingen (mkb/kmo's).

| (16) | Een grotere impact moet ook worden verkregen door het Euratom-programma te combineren met particuliere middelen in publiek-private partnerschappen op essentiële gebieden waar onderzoek en innovatie kunnen bijdragen tot de bredere concurrentiedoelstellingen van de Unie. Bijzondere aandacht moet worden geschonken aan de betrokkenheid van kleine en middelgrote ondernemingen (mkb/kmo's).
  De noodzaak om het gebruik van beschikbare openbare financiering door het mkb te vergroten dient evenzeer te gelden voor kmo's die werken rond kernenergie als voor andere kmo's. Het Euratom-kader moet kmo's in alle fases van de innovatieketen ondersteunen, vooral wat betreft de activiteiten die dicht bij de markt staan, onder andere door het gebruik van innovatieve financiële instrumenten. Dergelijke steun moet het speciale kmo-instrument omvatten en alle herziene financiële instrumenten die in passende maatregelen voorzien om het volledige innovatiepotentieel van kmo's te kunnen benutten en welke beschikbaar worden via het kaderprogramma Horizon 2020 en via vergelijkbare programma's, zoals het Programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en kmo's (2014-2020) (COSME). |
| --- | --- |

(16)

Een grotere impact moet ook worden verkregen door het Euratom-programma te combineren met particuliere middelen in publiek-private partnerschappen op essentiële gebieden waar onderzoek en innovatie kunnen bijdragen tot de bredere concurrentiedoelstellingen van de Unie. Bijzondere aandacht moet worden geschonken aan de betrokkenheid van kleine en middelgrote ondernemingen (mkb/kmo's).
  De noodzaak om het gebruik van beschikbare openbare financiering door het mkb te vergroten dient evenzeer te gelden voor kmo's die werken rond kernenergie als voor andere kmo's. Het Euratom-kader moet kmo's in alle fases van de innovatieketen ondersteunen, vooral wat betreft de activiteiten die dicht bij de markt staan, onder andere door het gebruik van innovatieve financiële instrumenten. Dergelijke steun moet het speciale kmo-instrument omvatten en alle herziene financiële instrumenten die in passende maatregelen voorzien om het volledige innovatiepotentieel van kmo's te kunnen benutten en welke beschikbaar worden via het kaderprogramma Horizon 2020 en via vergelijkbare programma's, zoals het Programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en kmo's (2014-2020) (COSME).

Amendement 16

Voorstel voor een verordening

Overweging 17

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (17) | Het Euratom-programma moet
  met name op veiligheidsgebied bijdragen tot de bevordering van de samenwerking met derde landen op basis van gemeenschappelijke belangen en wederzijds voordeel
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(17)

Het Euratom-programma moet
  met name op veiligheidsgebied bijdragen tot de bevordering van de samenwerking met derde landen op basis van gemeenschappelijke belangen en wederzijds voordeel
  .

| (17) | Het Euratom-programma moet
  in het bijzonder rekening houden met alle nucleaire installaties in derde landen die aan de Unie grenzen, en in het bijzonder indien deze zich bevinden in gebieden die gevoelig zijn voor natuurrampen
  .
  Internationale samenwerking op het gebied van kernenergie moet passende instrumenten omvatten die voorzien in wederzijdse financiële verplichtingen. Dit behelst onder meer samenwerkingscontracten en financiële afspraken in beide richtingen. |
| --- | --- |

(17)

Het Euratom-programma moet
  in het bijzonder rekening houden met alle nucleaire installaties in derde landen die aan de Unie grenzen, en in het bijzonder indien deze zich bevinden in gebieden die gevoelig zijn voor natuurrampen
  .
  Internationale samenwerking op het gebied van kernenergie moet passende instrumenten omvatten die voorzien in wederzijdse financiële verplichtingen. Dit behelst onder meer samenwerkingscontracten en financiële afspraken in beide richtingen.

Amendement 17

Voorstel voor een verordening

Overweging 19

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (19) | Op 4 februari 2011 heeft de Europese Raad erkend dat moet worden voorzien in een nieuwe aanpak van de controle en het risicobeheer op het gebied van de EU-onderzoeksfinanciering en dat een nieuw evenwicht moet worden gevonden tussen vertrouwen en controle en tussen het nemen en vermijden van risico's. In zijn resolutie van 11 november 2010 inzake het vereenvoudigen van de tenuitvoerlegging van de kaderprogramma's voor onderzoek pleit het Europees Parlement voor een pragmatische verschuiving in de richting van administratieve en financiële vereenvoudiging en geeft het te verstaan dat het beheer van de Europese financiering van onderzoek in sterkere mate gebaseerd moet zijn op vertrouwen en risicotolerantie ten aanzien van deelnemers. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(19)

Op 4 februari 2011 heeft de Europese Raad erkend dat moet worden voorzien in een nieuwe aanpak van de controle en het risicobeheer op het gebied van de EU-onderzoeksfinanciering en dat een nieuw evenwicht moet worden gevonden tussen vertrouwen en controle en tussen het nemen en vermijden van risico's. In zijn resolutie van 11 november 2010 inzake het vereenvoudigen van de tenuitvoerlegging van de kaderprogramma's voor onderzoek pleit het Europees Parlement voor een pragmatische verschuiving in de richting van administratieve en financiële vereenvoudiging en geeft het te verstaan dat het beheer van de Europese financiering van onderzoek in sterkere mate gebaseerd moet zijn op vertrouwen en risicotolerantie ten aanzien van deelnemers.

| (19) | Op 4 februari 2011 heeft de Europese Raad erkend dat moet worden voorzien in een nieuwe aanpak van de controle en het risicobeheer op het gebied van de EU-onderzoeksfinanciering en dat een nieuw evenwicht moet worden gevonden tussen vertrouwen en controle en tussen het nemen en vermijden van risico's.
  Het Europees Parlement heeft opgeroepen tot een drastische vereenvoudiging van de EU-financiering voor onderzoek en innovatie en heeft ook herhaaldelijk gepleit voor een verschuiving naar een veel grotere administratieve en financiële vereenvoudiging.
  In zijn resolutie van 11 november 2010 (1) inzake het vereenvoudigen van de tenuitvoerlegging van de kaderprogramma's voor onderzoek heeft het Europees Parlement gepleit voor een pragmatische verschuiving in de richting van administratieve en financiële vereenvoudiging en geeft het te verstaan dat het beheer van de Europese financiering van onderzoek in sterkere mate gebaseerd moet zijn op vertrouwen en risicotolerantie ten aanzien van deelnemers.
  In zijn resolutie van 8 juni 2011 met als titel „Investeren in de toekomst: een nieuw meerjarig financieel kader (MFK) voor een concurrerend, duurzaam en integratiegericht Europa”

   (2)

  heeft het Europees Parlement opnieuw aangedrongen op een verschuiving naar een grotere administratieve en financiële vereenvoudiging, en heeft het ook benadrukt dat verhogingen van de middelen gepaard moeten gaan met een drastische vereenvoudiging van de financieringsprocedures. Het Euratom-programma moet ook terdege rekening houden met de zorgen en de aanbevelingen van de onderzoeksgemeenschap, zoals die werden aangegeven in het eindverslag van de deskundigengroep „Tussentijdse evaluatie van het zevende kaderprogramma” van 12 november 2010 en in het Groenboek van de Commissie van 9 februari 2011 getiteld „Van uitdagingen naar kansen: naar een gemeenschappelijk strategisch kader voor EU-financiering van onderzoek en innovatie”. |
| --- | --- |

(19)

Op 4 februari 2011 heeft de Europese Raad erkend dat moet worden voorzien in een nieuwe aanpak van de controle en het risicobeheer op het gebied van de EU-onderzoeksfinanciering en dat een nieuw evenwicht moet worden gevonden tussen vertrouwen en controle en tussen het nemen en vermijden van risico's.
  Het Europees Parlement heeft opgeroepen tot een drastische vereenvoudiging van de EU-financiering voor onderzoek en innovatie en heeft ook herhaaldelijk gepleit voor een verschuiving naar een veel grotere administratieve en financiële vereenvoudiging.
  In zijn resolutie van 11 november 2010 (1) inzake het vereenvoudigen van de tenuitvoerlegging van de kaderprogramma's voor onderzoek heeft het Europees Parlement gepleit voor een pragmatische verschuiving in de richting van administratieve en financiële vereenvoudiging en geeft het te verstaan dat het beheer van de Europese financiering van onderzoek in sterkere mate gebaseerd moet zijn op vertrouwen en risicotolerantie ten aanzien van deelnemers.
  In zijn resolutie van 8 juni 2011 met als titel „Investeren in de toekomst: een nieuw meerjarig financieel kader (MFK) voor een concurrerend, duurzaam en integratiegericht Europa”

   (2)

  heeft het Europees Parlement opnieuw aangedrongen op een verschuiving naar een grotere administratieve en financiële vereenvoudiging, en heeft het ook benadrukt dat verhogingen van de middelen gepaard moeten gaan met een drastische vereenvoudiging van de financieringsprocedures. Het Euratom-programma moet ook terdege rekening houden met de zorgen en de aanbevelingen van de onderzoeksgemeenschap, zoals die werden aangegeven in het eindverslag van de deskundigengroep „Tussentijdse evaluatie van het zevende kaderprogramma” van 12 november 2010 en in het Groenboek van de Commissie van 9 februari 2011 getiteld „Van uitdagingen naar kansen: naar een gemeenschappelijk strategisch kader voor EU-financiering van onderzoek en innovatie”.

Amendement 18

Voorstel voor een verordening

Overweging 20

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (20) | Om de financiële belangen van de Unie te beschermen moeten tijdens de gehele uitgavencyclus proportionele maatregelen worden genomen, met inbegrip van preventie, opsporing en onderzoek van onregelmatigheden, terugvordering van verloren gegane, ten onrechte betaalde of onjuist gebruikte middelen en, waar nodig, sancties. Een herziene controlestrategie waarbij de aandacht wordt verlegd van een minimalisering van de foutpercentages naar controles op risicobasis en de opsporing van fraude moet de controlelast voor de deelnemers verlichten. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(20)

Om de financiële belangen van de Unie te beschermen moeten tijdens de gehele uitgavencyclus proportionele maatregelen worden genomen, met inbegrip van preventie, opsporing en onderzoek van onregelmatigheden, terugvordering van verloren gegane, ten onrechte betaalde of onjuist gebruikte middelen en, waar nodig, sancties. Een herziene controlestrategie waarbij de aandacht wordt verlegd van een minimalisering van de foutpercentages naar controles op risicobasis en de opsporing van fraude moet de controlelast voor de deelnemers verlichten.

| (20) | Om de financiële belangen van de Unie te beschermen moeten tijdens de gehele uitgavencyclus
  de nodige
  proportionele
  en efficiënte
  maatregelen worden genomen, met inbegrip van preventie, opsporing en onderzoek van onregelmatigheden, terugvordering van verloren gegane, ten onrechte betaalde of onjuist gebruikte middelen en, waar nodig, sancties. Een herziene controlestrategie waarbij de aandacht wordt verlegd van een minimalisering van de foutpercentages naar controles op risicobasis en de opsporing van fraude moet de controlelast voor de deelnemers verlichten. |
| --- | --- |

(20)

Om de financiële belangen van de Unie te beschermen moeten tijdens de gehele uitgavencyclus
  de nodige
  proportionele
  en efficiënte
  maatregelen worden genomen, met inbegrip van preventie, opsporing en onderzoek van onregelmatigheden, terugvordering van verloren gegane, ten onrechte betaalde of onjuist gebruikte middelen en, waar nodig, sancties. Een herziene controlestrategie waarbij de aandacht wordt verlegd van een minimalisering van de foutpercentages naar controles op risicobasis en de opsporing van fraude moet de controlelast voor de deelnemers verlichten.

Amendement 19

Voorstel voor een verordening

Overweging 25

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (25) | Krachtens artikel 7 van het Euratom-Verdrag ligt de verantwoordelijkheid voor de tenuitvoerlegging van het Euratom-programma bij de Commissie. Voor het uitvoeren van het Euratom-programma, met uitzondering van de eigen acties, wordt de Commissie bijgestaan door een raadgevend comité van lidstaten, zodat een passende coördinatie met de nationale beleidsmaatregelen is gewaarborgd op alle terreinen die onder het toepassingsgebied van het onderzoeks- en opleidingsprogramma vallen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(25)

Krachtens artikel 7 van het Euratom-Verdrag ligt de verantwoordelijkheid voor de tenuitvoerlegging van het Euratom-programma bij de Commissie. Voor het uitvoeren van het Euratom-programma, met uitzondering van de eigen acties, wordt de Commissie bijgestaan door een raadgevend comité van lidstaten, zodat een passende coördinatie met de nationale beleidsmaatregelen is gewaarborgd op alle terreinen die onder het toepassingsgebied van het onderzoeks- en opleidingsprogramma vallen.

| (25) | Krachtens artikel 7 van het Euratom-Verdrag ligt de verantwoordelijkheid voor de tenuitvoerlegging van het Euratom-programma bij de Commissie. Voor het uitvoeren van het Euratom-programma, met uitzondering van de eigen acties, wordt de Commissie bijgestaan door een raadgevend comité van lidstaten, zodat een passende coördinatie met de nationale beleidsmaatregelen is gewaarborgd op alle terreinen die onder het toepassingsgebied van het onderzoeks- en opleidingsprogramma vallen
  en zodat krachtige synergieën en complementariteit tussen Europese, nationale en regionale fondsen worden bevorderd
  .
  Het Europees Parlement moet worden betrokken bij de uitvoering van het Euratom-programma door de Commissie. |
| --- | --- |

(25)

Krachtens artikel 7 van het Euratom-Verdrag ligt de verantwoordelijkheid voor de tenuitvoerlegging van het Euratom-programma bij de Commissie. Voor het uitvoeren van het Euratom-programma, met uitzondering van de eigen acties, wordt de Commissie bijgestaan door een raadgevend comité van lidstaten, zodat een passende coördinatie met de nationale beleidsmaatregelen is gewaarborgd op alle terreinen die onder het toepassingsgebied van het onderzoeks- en opleidingsprogramma vallen
  en zodat krachtige synergieën en complementariteit tussen Europese, nationale en regionale fondsen worden bevorderd
  .
  Het Europees Parlement moet worden betrokken bij de uitvoering van het Euratom-programma door de Commissie.

Amendement 20

Voorstel voor een verordening

Overweging 25 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (25 bis) | De uitgaven van de Unie en de lidstaten voor onderzoek en innovatie moeten beter worden gecoördineerd, teneinde te zorgen voor complementariteit, meer efficiëntie en grotere zichtbaarheid, alsook voor meer synergie op begrotingsgebied. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(25 bis)

Amendement 21

Voorstel voor een verordening

Overweging 29 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (29 bis) | In navolging van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon en de versterkte rol die daarbij werd toegekend aan het Europees Parlement op het gebied van de begrotingsprocedure, moet het huidige rechtskader worden heroverwogen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(29 bis)

In navolging van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon en de versterkte rol die daarbij werd toegekend aan het Europees Parlement op het gebied van de begrotingsprocedure, moet het huidige rechtskader worden heroverwogen.

Amendement 22

Voorstel voor een verordening

Artikel 2 — letter e bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (e bis) | „kleine of middelgrote onderneming (kmo)”: rechtspersoon die beantwoordt aan de criteria vastgesteld in Aanbeveling 2003/361/EG van de Commissie van 6 mei 2003 betreffende de definitie van kleine, middelgrote en micro-ondernemingen

   (3)

  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(e bis)

„kleine of middelgrote onderneming (kmo)”: rechtspersoon die beantwoordt aan de criteria vastgesteld in Aanbeveling 2003/361/EG van de Commissie van 6 mei 2003 betreffende de definitie van kleine, middelgrote en micro-ondernemingen

   (3)

  .

Amendement 23

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 1.   De algemene doelstelling van het Euratom-programma is het verbeteren van de nucleaire veiligheid en beveiliging en van de stralingsbescherming, en op langere termijn bij te dragen tot het op efficiënte, veilige en betrouwbare wijze koolstofvrij maken van het energiesysteem. De algemene doelstelling moet ten uitvoer worden gelegd door middel van de activiteiten die in bijlage I worden genoemd in de vorm van eigen acties en acties onder contract waarmee de specifieke doelstellingen uit lid 2 en lid 3 van dit artikel worden nagestreefd. | 1.   De algemene doelstelling van het Euratom-programma is het verbeteren van de nucleaire veiligheid en beveiliging en van de stralingsbescherming, en op langere termijn bij te dragen tot het op efficiënte, veilige en betrouwbare wijze koolstofvrij maken van het energiesysteem
  , bij te dragen aan andere onderzoeksgebieden met betrekking tot nucleair onderzoek, bijvoorbeeld medisch onderzoek, en de toekomst op lange termijn van Europees nucleair onderzoek te garanderen
  . De algemene doelstelling moet ten uitvoer worden gelegd door middel van de activiteiten die in bijlage I worden genoemd in de vorm van eigen acties en acties onder contract waarmee de specifieke doelstellingen uit lid 2 en lid 3 van dit artikel worden nagestreefd. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1.   De algemene doelstelling van het Euratom-programma is het verbeteren van de nucleaire veiligheid en beveiliging en van de stralingsbescherming, en op langere termijn bij te dragen tot het op efficiënte, veilige en betrouwbare wijze koolstofvrij maken van het energiesysteem. De algemene doelstelling moet ten uitvoer worden gelegd door middel van de activiteiten die in bijlage I worden genoemd in de vorm van eigen acties en acties onder contract waarmee de specifieke doelstellingen uit lid 2 en lid 3 van dit artikel worden nagestreefd.

1.   De algemene doelstelling van het Euratom-programma is het verbeteren van de nucleaire veiligheid en beveiliging en van de stralingsbescherming, en op langere termijn bij te dragen tot het op efficiënte, veilige en betrouwbare wijze koolstofvrij maken van het energiesysteem
  , bij te dragen aan andere onderzoeksgebieden met betrekking tot nucleair onderzoek, bijvoorbeeld medisch onderzoek, en de toekomst op lange termijn van Europees nucleair onderzoek te garanderen
  . De algemene doelstelling moet ten uitvoer worden gelegd door middel van de activiteiten die in bijlage I worden genoemd in de vorm van eigen acties en acties onder contract waarmee de specifieke doelstellingen uit lid 2 en lid 3 van dit artikel worden nagestreefd.

Amendement 24

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 2 — letter a

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (a) | ondersteuning van de veilige exploitatie van nucleaire systemen; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(a)

ondersteuning van de veilige exploitatie van nucleaire systemen;

| (a) | ondersteuning van de veilige exploitatie van
  alle bestaande en toekomstige civiele
  nucleaire systemen; |
| --- | --- |

(a)

ondersteuning van de veilige exploitatie van
  alle bestaande en toekomstige civiele
  nucleaire systemen;

Amendement 25

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 2 — letter c

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (c) | ondersteuning van de ontwikkeling en instandhouding van nucleaire competenties op EU-niveau; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(c)

ondersteuning van de ontwikkeling en instandhouding van nucleaire competenties op EU-niveau;

| (c) | ondersteuning van
  de nodige maatregelen om te zorgen voor passend opgeleid personeel en
  de ontwikkeling en instandhouding van nucleaire competenties op EU-niveau; |
| --- | --- |

(c)

ondersteuning van
  de nodige maatregelen om te zorgen voor passend opgeleid personeel en
  de ontwikkeling en instandhouding van nucleaire competenties op EU-niveau;

Amendement 26

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 2 — letter d

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (d) | verbetering van de
  stralingsbescherming; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(d)

verbetering van de
  stralingsbescherming;

| (d) | ondersteuning van O&O op het gebied van
  stralingsbescherming;
  en proberen de best mogelijke arbeidsomstandigheden te handhaven voor wie rechtstreeks werkt met nucleair materiaal; |
| --- | --- |

(d)

ondersteuning van O&O op het gebied van
  stralingsbescherming;
  en proberen de best mogelijke arbeidsomstandigheden te handhaven voor wie rechtstreeks werkt met nucleair materiaal;

Amendement 27

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 2 — letter d bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (d bis) | ondersteuning van de O&O-agenda die voortvloeit uit de lijst van aanbevelingen welke is opgenomen in de conclusies van de stresstests van de Unie (bijv. seismische modellen, kernsmeltingsscenario's, enz.); |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(d bis)

ondersteuning van de O&O-agenda die voortvloeit uit de lijst van aanbevelingen welke is opgenomen in de conclusies van de stresstests van de Unie (bijv. seismische modellen, kernsmeltingsscenario's, enz.);

Amendement 28

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 2 — letter d ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (d ter) | ondersteuning van de duurzaamheid op lange termijn van kernsplijting door middel van de verbetering van de levensduur van reactoren of het ontwerp van nieuwe reactortypes; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(d ter)

ondersteuning van de duurzaamheid op lange termijn van kernsplijting door middel van de verbetering van de levensduur van reactoren of het ontwerp van nieuwe reactortypes;

Amendement 29

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 2 — letter f

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (f) | de fundamenten leggen voor toekomstige
  kernfusie-installaties
  door de ontwikkeling van materialen, technologieën en conceptueel ontwerp; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(f)

de fundamenten leggen voor toekomstige
  kernfusie-installaties
  door de ontwikkeling van materialen, technologieën en conceptueel ontwerp;

| (f) | de fundamenten leggen voor toekomstige
  kernfusie- en kernsplijtingsinstallaties
  door de ontwikkeling van materialen, technologieën en conceptueel ontwerp; |
| --- | --- |

(f)

de fundamenten leggen voor toekomstige
  kernfusie- en kernsplijtingsinstallaties
  door de ontwikkeling van materialen, technologieën en conceptueel ontwerp;

Amendement 30

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 2 — letter g

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (g) | bevordering van innovatie en van het
  concurrentievermogen van de industrie
  ; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(g)

bevordering van innovatie en van het
  concurrentievermogen van de industrie
  ;

| (g) | bevordering van innovatie en van
  Europees industrieel leiderschap in kernsplijting en -fusie
  ; |
| --- | --- |

(g)

bevordering van innovatie en van
  Europees industrieel leiderschap in kernsplijting en -fusie
  ;

Amendement 31

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 2 — letter g bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (g bis) | ondersteuning van de drie Horizon 2020-prioriteiten: wetenschap op topniveau, industrieel leiderschap en het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(g bis)

ondersteuning van de drie Horizon 2020-prioriteiten: wetenschap op topniveau, industrieel leiderschap en het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen;

Amendement 32

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 2 — letter h

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (h) | waarborgen van de beschikbaarheid en het gebruik van onderzoeksinfrastructuur met pan-Europese relevantie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(h)

waarborgen van de beschikbaarheid en het gebruik van onderzoeksinfrastructuur met pan-Europese relevantie.

| (h) | waarborgen van de beschikbaarheid en het gebruik van onderzoeksinfrastructuur met pan-Europese relevantie
  , alsook stimuleren van de ontwikkeling van nieuwe onderzoeksinfrastructuur met pan-Europese relevantie
  . |
| --- | --- |

(h)

waarborgen van de beschikbaarheid en het gebruik van onderzoeksinfrastructuur met pan-Europese relevantie
  , alsook stimuleren van de ontwikkeling van nieuwe onderzoeksinfrastructuur met pan-Europese relevantie
  .

Amendement 33

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 3 — letter a

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (a) | verbetering van de nucleaire beveiliging, met inbegrip van splijtstof- en reactorveiligheid, afvalbeheer en ontmanteling,
  en
  paraatheid bij noodsituaties; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(a)

verbetering van de nucleaire beveiliging, met inbegrip van splijtstof- en reactorveiligheid, afvalbeheer en ontmanteling,
  en
  paraatheid bij noodsituaties;

| (a) | verbetering van de nucleaire beveiliging, met inbegrip van splijtstof- en reactorveiligheid, afvalbeheer en ontmanteling, paraatheid bij noodsituaties
  , arbeidsomstandigheden voor wie rechtstreeks werkt met nucleair materiaal, en reactie op de directe gevolgen van nucleaire incidenten, hoe weinig waarschijnlijk deze ook mogen lijken
  ; |
| --- | --- |

(a)

verbetering van de nucleaire beveiliging, met inbegrip van splijtstof- en reactorveiligheid, afvalbeheer en ontmanteling, paraatheid bij noodsituaties
  , arbeidsomstandigheden voor wie rechtstreeks werkt met nucleair materiaal, en reactie op de directe gevolgen van nucleaire incidenten, hoe weinig waarschijnlijk deze ook mogen lijken
  ;

Amendement 34

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 3 — letter d

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (d) | bevordering van kennisbeheer, onderwijs en opleiding; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(d)

bevordering van kennisbeheer, onderwijs en opleiding;

| (d) | bevordering van kennisbeheer, onderwijs en opleiding
  , met inbegrip van het stimuleren van de keuze voor nucleair onderzoek door Europese wetenschappers, evenals het aantrekken van wetenschappers van buiten de Unie
  ; |
| --- | --- |

(d)

bevordering van kennisbeheer, onderwijs en opleiding
  , met inbegrip van het stimuleren van de keuze voor nucleair onderzoek door Europese wetenschappers, evenals het aantrekken van wetenschappers van buiten de Unie
  ;

Amendement 35

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 3 — letter e

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (e) | ondersteuning van het beleid van de Unie inzake nucleaire veiligheid en beveiliging en de daaruit voortvloeiende EU-wetgeving. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(e)

ondersteuning van het beleid van de Unie inzake nucleaire veiligheid en beveiliging en de daaruit voortvloeiende EU-wetgeving.

| (e) | ondersteuning van het beleid van de Unie inzake nucleaire veiligheid en beveiliging en de daaruit voortvloeiende EU-wetgeving
  , onder meer door het nastreven van de ontwikkeling van internationaal erkende normen voor de nucleaire veiligheid van splijtingsreactoren; |
| --- | --- |

(e)

ondersteuning van het beleid van de Unie inzake nucleaire veiligheid en beveiliging en de daaruit voortvloeiende EU-wetgeving
  , onder meer door het nastreven van de ontwikkeling van internationaal erkende normen voor de nucleaire veiligheid van splijtingsreactoren;

Amendement 36

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 3 — letter e bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (e bis) | het aanpakken van ieder tekort aan vaardigheden met betrekking tot nucleaire expertise en het voorkomen van een braindrain (verlies aan vaardigheden) van nucleaire wetenschappers vanuit de Unie naar derde landen; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(e bis)

het aanpakken van ieder tekort aan vaardigheden met betrekking tot nucleaire expertise en het voorkomen van een braindrain (verlies aan vaardigheden) van nucleaire wetenschappers vanuit de Unie naar derde landen;

Amendement 37

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 3 — letter e ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (e ter) | het aanvullen van alle vereiste veiligheidsverbeteringen die zijn voorgesteld als resultaat van de stresstests welke zijn uitgevoerd in alle kernreactoren in de Unie en derde landen die aan de Unie grenzen. Dit zou vooral moeten bijdragen aan de O&O-agenda die uit de desbetreffende aanbevelingen voortvloeit; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(e ter)

het aanvullen van alle vereiste veiligheidsverbeteringen die zijn voorgesteld als resultaat van de stresstests welke zijn uitgevoerd in alle kernreactoren in de Unie en derde landen die aan de Unie grenzen. Dit zou vooral moeten bijdragen aan de O&O-agenda die uit de desbetreffende aanbevelingen voortvloeit;

Amendement 38

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 3 — letter e quater (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (e quater) | het steunen van de vereenvoudigingsagenda van Horizon 2020, het verminderen van de administratieve lasten van vorige kaderprogramma's, in het bijzonder ten aanzien van kmo's, universiteiten en kleinere onderzoeksinstellingen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(e quater)

het steunen van de vereenvoudigingsagenda van Horizon 2020, het verminderen van de administratieve lasten van vorige kaderprogramma's, in het bijzonder ten aanzien van kmo's, universiteiten en kleinere onderzoeksinstellingen.

Amendement 39

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 4.   Bij de tenuitvoerlegging van het Euratom-programma dient te worden gewaarborgd dat de ondersteunde prioriteiten en activiteiten inspelen op de veranderende behoeften en rekening houden met de ontwikkelingen op het gebied van de wetenschap, de technologie, innovatie, beleidsvorming, de markt en de samenleving. | 4.   Bij de tenuitvoerlegging van het Euratom-programma dient te worden gewaarborgd dat de ondersteunde prioriteiten en activiteiten inspelen op de veranderende behoeften en rekening houden met de ontwikkelingen op het gebied van de wetenschap, de technologie, innovatie, beleidsvorming, de markt en de samenleving
  , evenals met de directe gevolgen van nucleaire incidenten, hoe weinig waarschijnlijk deze ook mogen lijken
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

4.   Bij de tenuitvoerlegging van het Euratom-programma dient te worden gewaarborgd dat de ondersteunde prioriteiten en activiteiten inspelen op de veranderende behoeften en rekening houden met de ontwikkelingen op het gebied van de wetenschap, de technologie, innovatie, beleidsvorming, de markt en de samenleving.

4.   Bij de tenuitvoerlegging van het Euratom-programma dient te worden gewaarborgd dat de ondersteunde prioriteiten en activiteiten inspelen op de veranderende behoeften en rekening houden met de ontwikkelingen op het gebied van de wetenschap, de technologie, innovatie, beleidsvorming, de markt en de samenleving
  , evenals met de directe gevolgen van nucleaire incidenten, hoe weinig waarschijnlijk deze ook mogen lijken
  .

Amendement 40

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 5 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | 5 bis.
     
  Via het Euratom-programma wordt een bijdrage geleverd aan de tenuitvoerlegging van het SET-plan. De daaruit voortvloeiende directe en indirecte maatregelen moeten aansluiten bij de strategische onderzoeksagenda van de drie bestaande Europese technologieplatformen voor kernenergie: SNETP, IGDTP en MELODI. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

5 bis.
     
  Via het Euratom-programma wordt een bijdrage geleverd aan de tenuitvoerlegging van het SET-plan. De daaruit voortvloeiende directe en indirecte maatregelen moeten aansluiten bij de strategische onderzoeksagenda van de drie bestaande Europese technologieplatformen voor kernenergie: SNETP, IGDTP en MELODI.

Amendement 101/rev2

Voorstel voor een verordening

Artikel 4 — lid 1 — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 1.   De financiële middelen voor de tenuitvoerlegging van het Euratom-programma
  bedragen 1 788,889
   miljoen euro. Dat bedrag wordt als volgt verdeeld: | 1.
     
  In de zin van punt 18 van het Interinstitutioneel Akkoord van ... tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer

   (4)

  („het IIA”), bedragen
  de financiële middelen voor de tenuitvoerlegging van het Euratom-programma
  1 603,329
   miljoen euro. Dat bedrag
  vormt voor het Europees Parlement en de Raad de voornaamste referentie in de loop van de jaarlijkse begrotingsprocedure. Het
  wordt als volgt verdeeld: |
| (a) | acties onder contract voor het onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma inzake kernfusie
  709,713
   miljoen euro; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1.   De financiële middelen voor de tenuitvoerlegging van het Euratom-programma
  bedragen 1 788,889
   miljoen euro. Dat bedrag wordt als volgt verdeeld:

1.
     
  In de zin van punt 18 van het Interinstitutioneel Akkoord van ... tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer

   (4)

  („het IIA”), bedragen
  de financiële middelen voor de tenuitvoerlegging van het Euratom-programma
  1 603,329
   miljoen euro. Dat bedrag
  vormt voor het Europees Parlement en de Raad de voornaamste referentie in de loop van de jaarlijkse begrotingsprocedure. Het
  wordt als volgt verdeeld:

(a)

acties onder contract voor het onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma inzake kernfusie
  709,713
   miljoen euro;

| (a) | acties onder contract voor het onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma inzake kernfusie
  636,095
   miljoen euro; |
| --- | --- |

(a)

acties onder contract voor het onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma inzake kernfusie
  636,095
   miljoen euro;

| (b) | acties onder contract voor kernsplijting, veiligheid en stralingsbescherming
  354,857
   miljoen euro; |
| --- | --- |

(b)

acties onder contract voor kernsplijting, veiligheid en stralingsbescherming
  354,857
   miljoen euro;

| (b) | acties onder contract voor kernsplijting, veiligheid en stralingsbescherming
  318,048
   miljoen euro; |
| --- | --- |

(b)

acties onder contract voor kernsplijting, veiligheid en stralingsbescherming
  318,048
   miljoen euro;

| (c) | eigen acties
  724,319
   miljoen euro. |
| --- | --- |

(c)

eigen acties
  724,319
   miljoen euro.

| (c) | eigen acties
  649,186
   miljoen euro. |
| --- | --- |

(c)

eigen acties
  649,186
   miljoen euro.

Amendement 45

Voorstel voor een verordening

Artikel 4 — lid 1 — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Bij de tenuitvoerlegging van acties onder contract op grond van het Euratom-programma mag ten hoogste
  13,5  %
  voor de administratieve uitgaven van de Commissie worden gebruikt. | Bij de tenuitvoerlegging van acties onder contract op grond van het Euratom-programma mag ten hoogste
  7 %
  voor de administratieve uitgaven van de Commissie worden gebruikt. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Bij de tenuitvoerlegging van acties onder contract op grond van het Euratom-programma mag ten hoogste
  13,5  %
  voor de administratieve uitgaven van de Commissie worden gebruikt.

Bij de tenuitvoerlegging van acties onder contract op grond van het Euratom-programma mag ten hoogste
  7 %
  voor de administratieve uitgaven van de Commissie worden gebruikt.

Amendement 46

Voorstel voor een verordening

Artikel 4 — lid 1 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | 1 bis.
     
  Het ITER-project wordt opgenomen in het Euratom-programma en binnen het MFK gefinancierd op een volledige en transparante manier. |
| | Aspecten van het project die niet rechtstreeks verband houden met onderzoek en opleiding behoeven niet in de programmafinanciering voor Euratom te worden opgenomen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1 bis.
     
  Het ITER-project wordt opgenomen in het Euratom-programma en binnen het MFK gefinancierd op een volledige en transparante manier.

Aspecten van het project die niet rechtstreeks verband houden met onderzoek en opleiding behoeven niet in de programmafinanciering voor Euratom te worden opgenomen.

Amendement
  47

Voorstel voor een verordening

Artikel 4 — lid 1 ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | 1 ter.
     
  De jaarlijkse kredieten worden door het Europees Parlement en de Raad toegewezen, onverminderd de bepalingen van de verordening tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 en het IIA. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1 ter.
     
  De jaarlijkse kredieten worden door het Europees Parlement en de Raad toegewezen, onverminderd de bepalingen van de verordening tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 en het IIA.

Amendement 48

Voorstel voor een verordening

Artikel 4 — lid 4 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | 4 bis.
     
  De Gemeenschap streeft ernaar de structuurfondsen meer en vaker aan te wenden voor nucleair onderzoek en zorgt ervoor dat de fondsen worden ingezet in overeenstemming met de prioriteiten van de Gemeenschap op onderzoeksgebied. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

4 bis.
     
  De Gemeenschap streeft ernaar de structuurfondsen meer en vaker aan te wenden voor nucleair onderzoek en zorgt ervoor dat de fondsen worden ingezet in overeenstemming met de prioriteiten van de Gemeenschap op onderzoeksgebied.

Amendement 49

Voorstel voor een verordening

Artikel 7 — lid 3 — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 3.   Het „Garantiefonds voor de deelnemers” zoals vastgesteld bij Verordening (EU) nr. XX/2012 [Regels voor deelname en verspreiding] biedt vervanging en voortzetting van het garantiefonds voor de deelnemers zoals vastgesteld bij Verordening (Euratom) nr. 1908/2006 en Verordening (Euratom) nr.
  XX/XX [Euratom-regels voor deelname 2012-2013]
  . | 3.   Het „Garantiefonds voor de deelnemers” zoals vastgesteld bij Verordening (EU) nr. XX/2012 [Regels voor deelname en verspreiding] biedt vervanging en voortzetting van het garantiefonds voor de deelnemers zoals vastgesteld bij Verordening (Euratom) nr. 1908/2006 en Verordening (Euratom) nr.
  139/2012
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

3.   Het „Garantiefonds voor de deelnemers” zoals vastgesteld bij Verordening (EU) nr. XX/2012 [Regels voor deelname en verspreiding] biedt vervanging en voortzetting van het garantiefonds voor de deelnemers zoals vastgesteld bij Verordening (Euratom) nr. 1908/2006 en Verordening (Euratom) nr.
  XX/XX [Euratom-regels voor deelname 2012-2013]
  .

3.   Het „Garantiefonds voor de deelnemers” zoals vastgesteld bij Verordening (EU) nr. XX/2012 [Regels voor deelname en verspreiding] biedt vervanging en voortzetting van het garantiefonds voor de deelnemers zoals vastgesteld bij Verordening (Euratom) nr. 1908/2006 en Verordening (Euratom) nr.
  139/2012
  .

Amendement 50

Voorstel voor een verordening

Artikel 7 — lid 3 — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Alle bedragen van de garantiefondsen voor de deelnemers zoals vastgesteld bij Verordening (Euratom) nr. 1908/2006 en Verordening (Euratom) nr.
  XX/XX [Euratom-regels voor deelname (2012-2013)]
  worden per 31 december 2013 overgeheveld naar het garantiefonds voor de deelnemers. Deelnemers aan acties op grond van Besluit
  XX/XX [Euratom-programma 2012-2013]
  die na 31 december 2013 een subsidieovereenkomst sluiten, worden geacht bij te dragen tot het garantiefonds voor de deelnemers. | Alle bedragen van de garantiefondsen voor de deelnemers zoals vastgesteld bij Verordening (Euratom) nr. 1908/2006 en Verordening (Euratom) nr.
  139/2012
  worden per 31 december 2013 overgeheveld naar het garantiefonds voor de deelnemers. Deelnemers aan acties op grond van Besluit
  2012/94/Euratom
  die na 31 december 2013 een subsidieovereenkomst sluiten, worden geacht bij te dragen tot het garantiefonds voor de deelnemers. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Alle bedragen van de garantiefondsen voor de deelnemers zoals vastgesteld bij Verordening (Euratom) nr. 1908/2006 en Verordening (Euratom) nr.
  XX/XX [Euratom-regels voor deelname (2012-2013)]
  worden per 31 december 2013 overgeheveld naar het garantiefonds voor de deelnemers. Deelnemers aan acties op grond van Besluit
  XX/XX [Euratom-programma 2012-2013]
  die na 31 december 2013 een subsidieovereenkomst sluiten, worden geacht bij te dragen tot het garantiefonds voor de deelnemers.

Alle bedragen van de garantiefondsen voor de deelnemers zoals vastgesteld bij Verordening (Euratom) nr. 1908/2006 en Verordening (Euratom) nr.
  139/2012
  worden per 31 december 2013 overgeheveld naar het garantiefonds voor de deelnemers. Deelnemers aan acties op grond van Besluit
  2012/94/Euratom
  die na 31 december 2013 een subsidieovereenkomst sluiten, worden geacht bij te dragen tot het garantiefonds voor de deelnemers.

Amendement 51

Voorstel voor een verordening

Artikel 8 — lid 2 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | 2 bis.
     
  Programma's die huidig en toekomstig innovatief onderzoek trachten te bevorderen, moeten ook nucleair onderzoek opnemen als onderdeel van hun lijst van toepasselijke onderzoekscategorieën. Het Eureka/Eurostars-programma en de Marie Curie-acties moeten hun regels voor deelname uitbreiden om kmo's die werken rond nucleair onderzoek de kans te geven om deel te nemen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

2 bis.
     
  Programma's die huidig en toekomstig innovatief onderzoek trachten te bevorderen, moeten ook nucleair onderzoek opnemen als onderdeel van hun lijst van toepasselijke onderzoekscategorieën. Het Eureka/Eurostars-programma en de Marie Curie-acties moeten hun regels voor deelname uitbreiden om kmo's die werken rond nucleair onderzoek de kans te geven om deel te nemen.

Amendement 52

Voorstel voor een verordening

Artikel 9

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Het Euratom-programma biedt garanties voor een effectieve bevordering van de gendergelijkheid en
  waarborgt dat
  de genderdimensie
  inhoudelijk aanwezig is in de onderzoeks- en innovatieactiviteiten
  . | Het Euratom-programma biedt garanties voor een effectieve bevordering van gendergelijkheid en de genderdimensie
  en steunt de doelstelling van Horizon 2020 om gender te beschouwen als een horizontale aangelegenheid ter bestrijding van de ongelijkheden tussen mannen en vrouwen
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Het Euratom-programma biedt garanties voor een effectieve bevordering van de gendergelijkheid en
  waarborgt dat
  de genderdimensie
  inhoudelijk aanwezig is in de onderzoeks- en innovatieactiviteiten
  .

Het Euratom-programma biedt garanties voor een effectieve bevordering van gendergelijkheid en de genderdimensie
  en steunt de doelstelling van Horizon 2020 om gender te beschouwen als een horizontale aangelegenheid ter bestrijding van de ongelijkheden tussen mannen en vrouwen
  .

Amendement 53

Voorstel voor een verordening

Artikel 10 — lid 1 — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Bijzondere aandacht wordt besteed aan het beginsel van evenredigheid, het recht op privacy, het recht op bescherming van persoonsgegevens, het recht op lichamelijke en geestelijke integriteit van
  personen
  , het recht op non-discriminatie en de noodzaak om een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid te verzekeren. | Bijzondere aandacht wordt besteed aan het beginsel van evenredigheid,
  de bescherming van de menselijke waardigheid, het primeren van het belang van de mens,
  het recht op privacy, het recht op bescherming van persoonsgegevens, het recht op lichamelijke en geestelijke integriteit van
  de mens
  , het recht op non-discriminatie en de noodzaak om een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid te verzekeren. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Bijzondere aandacht wordt besteed aan het beginsel van evenredigheid, het recht op privacy, het recht op bescherming van persoonsgegevens, het recht op lichamelijke en geestelijke integriteit van
  personen
  , het recht op non-discriminatie en de noodzaak om een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid te verzekeren.

Bijzondere aandacht wordt besteed aan het beginsel van evenredigheid,
  de bescherming van de menselijke waardigheid, het primeren van het belang van de mens,
  het recht op privacy, het recht op bescherming van persoonsgegevens, het recht op lichamelijke en geestelijke integriteit van
  de mens
  , het recht op non-discriminatie en de noodzaak om een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid te verzekeren.

Amendement 54

Voorstel voor een verordening

Artikel 11 — lid 2 — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| In dat
  meerjarenwerkprogramma wordt
  tevens
  rekening
  gehouden
  met desbetreffende onderzoeksactiviteiten van de lidstaten, geassocieerde landen en Europese en internationale organisaties. Zij worden waar en wanneer nodig bijgewerkt. | Dit
  meerjarenwerkprogramma wordt
  ingediend bij de raad van bestuur van het JRC en voorgelegd aan het Europees Parlement en de Raad. Het houdt
  rekening met desbetreffende onderzoeksactiviteiten van de lidstaten, geassocieerde landen en Europese en internationale organisaties
  , om te voorkomen dat er in de onderzoeksactiviteiten in Europa overlapping ontstaat en om optimaal gebruik te maken van de financiële middelen
  . Het programma wordt waar en wanneer nodig bijgewerkt. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

In dat
  meerjarenwerkprogramma wordt
  tevens
  rekening
  gehouden
  met desbetreffende onderzoeksactiviteiten van de lidstaten, geassocieerde landen en Europese en internationale organisaties. Zij worden waar en wanneer nodig bijgewerkt.

Dit
  meerjarenwerkprogramma wordt
  ingediend bij de raad van bestuur van het JRC en voorgelegd aan het Europees Parlement en de Raad. Het houdt
  rekening met desbetreffende onderzoeksactiviteiten van de lidstaten, geassocieerde landen en Europese en internationale organisaties
  , om te voorkomen dat er in de onderzoeksactiviteiten in Europa overlapping ontstaat en om optimaal gebruik te maken van de financiële middelen
  . Het programma wordt waar en wanneer nodig bijgewerkt.

Amendement 55

Voorstel voor een verordening

Artikel 11 — lid 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 3.   De werkprogramma's houden rekening met de huidige stand van de wetenschap, de technologie en de innovatie op nationaal, Europees en internationaal niveau en met relevante beleids-, markt- en maatschappelijke ontwikkelingen. Zij worden waar en wanneer nodig bijgewerkt. | 3.   De werkprogramma's houden rekening met de huidige stand van de wetenschap, de technologie en de innovatie op nationaal, Europees en internationaal niveau en met relevante beleids-, markt- en maatschappelijke ontwikkelingen. Zij worden waar en wanneer nodig bijgewerkt
  , rekening houdend met het streven en de doelstellingen van Horizon 2020
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

3.   De werkprogramma's houden rekening met de huidige stand van de wetenschap, de technologie en de innovatie op nationaal, Europees en internationaal niveau en met relevante beleids-, markt- en maatschappelijke ontwikkelingen. Zij worden waar en wanneer nodig bijgewerkt.

3.   De werkprogramma's houden rekening met de huidige stand van de wetenschap, de technologie en de innovatie op nationaal, Europees en internationaal niveau en met relevante beleids-, markt- en maatschappelijke ontwikkelingen. Zij worden waar en wanneer nodig bijgewerkt
  , rekening houdend met het streven en de doelstellingen van Horizon 2020
  .

Amendement 56

Voorstel voor een verordening

Artikel 14

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Er moet voor worden gezorgd dat kleine en middelgrote ondernemingen op passende wijze deelnemen aan het Euratom-programma en het effect van innovatie ook daadwerkelijk ondervinden. De regelingen voor evaluatie en monitoring moeten kwantitatieve en kwalitatieve beoordelingen van de deelname van kleine en middelgrote ondernemingen omvatten. | 1.
     Er moet voor worden gezorgd dat kleine en middelgrote ondernemingen op passende wijze deelnemen aan het Euratom-programma en het effect van innovatie ook daadwerkelijk ondervinden. De regelingen voor evaluatie en monitoring moeten kwantitatieve en kwalitatieve beoordelingen van de deelname van kleine en middelgrote ondernemingen omvatten. |
| | 2.
     
  Gezien het belang van de kmo-sector voor de Europese economie en gezien de huidige ondervertegenwoordiging van kmo's in de nucleaire industrie ondersteunt het Euratom-programmaalle inspanningen ter verlichting van de administratieve last voor kmo's, in overeenstemming met de doelstellingen van Horizon 2020. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Er moet voor worden gezorgd dat kleine en middelgrote ondernemingen op passende wijze deelnemen aan het Euratom-programma en het effect van innovatie ook daadwerkelijk ondervinden. De regelingen voor evaluatie en monitoring moeten kwantitatieve en kwalitatieve beoordelingen van de deelname van kleine en middelgrote ondernemingen omvatten.

1.
     Er moet voor worden gezorgd dat kleine en middelgrote ondernemingen op passende wijze deelnemen aan het Euratom-programma en het effect van innovatie ook daadwerkelijk ondervinden. De regelingen voor evaluatie en monitoring moeten kwantitatieve en kwalitatieve beoordelingen van de deelname van kleine en middelgrote ondernemingen omvatten.

2.
     
  Gezien het belang van de kmo-sector voor de Europese economie en gezien de huidige ondervertegenwoordiging van kmo's in de nucleaire industrie ondersteunt het Euratom-programmaalle inspanningen ter verlichting van de administratieve last voor kmo's, in overeenstemming met de doelstellingen van Horizon 2020.

Amendement 57

Voorstel voor een verordening

Artikel 16 — lid 1 — alinea 1 — letter c bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (c bis) | alle vormen van nucleaire proliferatie en handel te bestrijden; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(c bis)

alle vormen van nucleaire proliferatie en handel te bestrijden;

Amendement 58

Voorstel voor een verordening

Artikel 16 — lid 1 — alinea 1 — letter c ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (c ter) | internationale inspanningen ter ontwikkeling van gemeenschappelijke internationale veiligheidsnormen te ondersteunen; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(c ter)

internationale inspanningen ter ontwikkeling van gemeenschappelijke internationale veiligheidsnormen te ondersteunen;

Amendement 59

Voorstel voor een verordening

Artikel 16 — lid 1 — alinea 1 — letter c quater (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (c quater) | de uitwisseling van kennis te helpen verbeteren. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(c quater)

de uitwisseling van kennis te helpen verbeteren.

Amendement 60

Voorstel voor een verordening

Artikel 16 — lid 2 — alinea 3 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | Speciale aandacht moet uitgaan naar alle reactoren en kerninstallaties die gevestigd zijn in derde landen en zich geografisch gezien zeer dicht bij het grondgebied van lidstaten bevinden, met name wanneer zulke reactoren en installaties dicht bij gevaarlijke geografische of geologische locaties liggen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Speciale aandacht moet uitgaan naar alle reactoren en kerninstallaties die gevestigd zijn in derde landen en zich geografisch gezien zeer dicht bij het grondgebied van lidstaten bevinden, met name wanneer zulke reactoren en installaties dicht bij gevaarlijke geografische of geologische locaties liggen.

Amendement 61

Voorstel voor een verordening

Artikel 17 — lid 2 — letter a

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (a) | initiatieven die gericht zijn op het versterken van het bewustzijn en het bevorderen van de toegang tot financiering uit het Euratom-programma, met name voor ondervertegenwoordigde regio's of soorten deelnemers; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(a)

initiatieven die gericht zijn op het versterken van het bewustzijn en het bevorderen van de toegang tot financiering uit het Euratom-programma, met name voor ondervertegenwoordigde regio's of soorten deelnemers;

| (a) | initiatieven die gericht zijn op het versterken van het bewustzijn en het bevorderen van de toegang tot financiering uit het Euratom-programma, met name voor ondervertegenwoordigde regio's of soorten deelnemers
  en in het bijzonder voor kmo's, opdat zij meer gebruik zouden maken van de beschikbare financiering en vaker zouden deelnemen aan relevante programma's
  ; |
| --- | --- |

(a)

initiatieven die gericht zijn op het versterken van het bewustzijn en het bevorderen van de toegang tot financiering uit het Euratom-programma, met name voor ondervertegenwoordigde regio's of soorten deelnemers
  en in het bijzonder voor kmo's, opdat zij meer gebruik zouden maken van de beschikbare financiering en vaker zouden deelnemen aan relevante programma's
  ;

Amendement 62

Voorstel voor een verordening

Artikel 17 — lid 2 — alinea 1 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | Over de inspanningen ter vereenvoudiging van de deelnamevoorwaarden moet worden gecommuniceerd met alle betrokkenen, waaronder kmo's en academische instellingen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Over de inspanningen ter vereenvoudiging van de deelnamevoorwaarden moet worden gecommuniceerd met alle betrokkenen, waaronder kmo's en academische instellingen.

Amendement 63

Voorstel voor een verordening

Artikel 19 — lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 1.   De Commissie neemt passende maatregelen om ervoor te zorgen dat bij de uitvoering van uit hoofde van deze verordening gefinancierde acties, de financiële belangen van de Unie met de toepassing van preventieve maatregelen tegen fraude, corruptie en andere onwettige activiteiten worden beschermd door middel van doeltreffende controles en, indien onregelmatigheden worden ontdekt, door middel van terugvordering van de ten onrechte betaalde bedragen en, voor zover van toepassing, door middel van doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties. | 1.   De Commissie neemt passende maatregelen om ervoor te zorgen dat bij de uitvoering van uit hoofde van deze verordening gefinancierde acties, de financiële belangen van de Unie met de toepassing van preventieve maatregelen tegen fraude, corruptie en andere onwettige activiteiten worden beschermd door middel van doeltreffende controles en, indien onregelmatigheden worden ontdekt, door middel van terugvordering van de ten onrechte betaalde bedragen en, voor zover van toepassing, door middel van doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties.
  Het Europees Parlement wordt van deze maatregelen in kennis gesteld. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1.   De Commissie neemt passende maatregelen om ervoor te zorgen dat bij de uitvoering van uit hoofde van deze verordening gefinancierde acties, de financiële belangen van de Unie met de toepassing van preventieve maatregelen tegen fraude, corruptie en andere onwettige activiteiten worden beschermd door middel van doeltreffende controles en, indien onregelmatigheden worden ontdekt, door middel van terugvordering van de ten onrechte betaalde bedragen en, voor zover van toepassing, door middel van doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties.

1.   De Commissie neemt passende maatregelen om ervoor te zorgen dat bij de uitvoering van uit hoofde van deze verordening gefinancierde acties, de financiële belangen van de Unie met de toepassing van preventieve maatregelen tegen fraude, corruptie en andere onwettige activiteiten worden beschermd door middel van doeltreffende controles en, indien onregelmatigheden worden ontdekt, door middel van terugvordering van de ten onrechte betaalde bedragen en, voor zover van toepassing, door middel van doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties.
  Het Europees Parlement wordt van deze maatregelen in kennis gesteld.

Amendement 64

Voorstel voor een verordening

Artikel 19 — lid 2 — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 2.   De Commissie of haar vertegenwoordigers en de Rekenkamer hebben de bevoegdheid om audits, op basis van documenten of ter plaatse, uit te voeren bij alle begunstigden, contractanten en subcontractanten die uit hoofde van deze verordening middelen van de Unie hebben ontvangen. | 2.   
  Het Europees Parlement, de
  Commissie of haar vertegenwoordigers en de Rekenkamer hebben de bevoegdheid om audits, op basis van documenten of ter plaatse, uit te voeren bij alle begunstigden, contractanten en subcontractanten die uit hoofde van deze verordening middelen van de Unie hebben ontvangen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

2.   De Commissie of haar vertegenwoordigers en de Rekenkamer hebben de bevoegdheid om audits, op basis van documenten of ter plaatse, uit te voeren bij alle begunstigden, contractanten en subcontractanten die uit hoofde van deze verordening middelen van de Unie hebben ontvangen.

2.   
  Het Europees Parlement, de
  Commissie of haar vertegenwoordigers en de Rekenkamer hebben de bevoegdheid om audits, op basis van documenten of ter plaatse, uit te voeren bij alle begunstigden, contractanten en subcontractanten die uit hoofde van deze verordening middelen van de Unie hebben ontvangen.

Amendement 65

Voorstel voor een verordening

Artikel 19 — lid 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 4.   Onverminderd de leden 1, 2 en 3 wordt in samenwerkingsovereenkomsten met derde landen en internationale organisaties, subsidieovereenkomsten, subsidiebesluiten en contracten die voortvloeien uit de uitvoering van deze verordening uitdrukkelijk vermeld dat de Commissie, de Europese Rekenkamer en het OLAF bevoegd zijn om audits en controles en inspecties ter plaatse te verrichten. | 4.   Onverminderd de leden 1, 2 en 3 wordt in samenwerkingsovereenkomsten met derde landen en internationale organisaties, subsidieovereenkomsten, subsidiebesluiten en contracten die voortvloeien uit de uitvoering van deze verordening uitdrukkelijk vermeld dat de Commissie, de Europese Rekenkamer en het OLAF bevoegd zijn om audits en controles en inspecties ter plaatse te verrichten.
  Het Europees Parlement wordt onverwijld van de resultaten van deze audits in kennis gesteld. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

4.   Onverminderd de leden 1, 2 en 3 wordt in samenwerkingsovereenkomsten met derde landen en internationale organisaties, subsidieovereenkomsten, subsidiebesluiten en contracten die voortvloeien uit de uitvoering van deze verordening uitdrukkelijk vermeld dat de Commissie, de Europese Rekenkamer en het OLAF bevoegd zijn om audits en controles en inspecties ter plaatse te verrichten.

4.   Onverminderd de leden 1, 2 en 3 wordt in samenwerkingsovereenkomsten met derde landen en internationale organisaties, subsidieovereenkomsten, subsidiebesluiten en contracten die voortvloeien uit de uitvoering van deze verordening uitdrukkelijk vermeld dat de Commissie, de Europese Rekenkamer en het OLAF bevoegd zijn om audits en controles en inspecties ter plaatse te verrichten.
  Het Europees Parlement wordt onverwijld van de resultaten van deze audits in kennis gesteld.

Amendement 66

Voorstel voor een verordening

Artikel 21 — lid 1 — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Bijgestaan door onafhankelijke deskundigen legt de Commissie op uiterlijk
  31 mei 2017
  , rekening houdende met het feit dat de evaluatie achteraf van het zevende Euratom-kaderprogramma, vastgesteld bij Besluit 2006/970/Euratom, en het Euratom-programma (2012-2013), vastgesteld bij Besluit 20XX/XX/Euratom, eind 2015 moet zijn afgerond, een tussentijdse evaluatie van het Euratom-programma voor waarin aandacht wordt besteed aan de verwezenlijking van de doelstellingen, met name aan de resultaten en de vorderingen met betrekking tot het beoogde effect, en het blijvende nut van de maatregelen, de efficiëntie en het gebruik van de middelen, de mogelijkheden voor verdere vereenvoudiging en de Europese meerwaarde. In aanvulling hierop wordt in de evaluatie tevens rekening gehouden met de bijdrage van de maatregelen tot de EU-prioriteiten van slimme, duurzame en inclusieve groei en de bevordering van het langetermijneffect van de voorgaande maatregelen. | Bijgestaan door onafhankelijke deskundigen legt de Commissie op uiterlijk
  31 mei 2016
  , rekening houdende met het feit dat de evaluatie achteraf van het zevende Euratom-kaderprogramma, vastgesteld bij Besluit 2006/970/Euratom, en het Euratom-programma (2012-2013), vastgesteld bij Besluit 2012/93/Euratom, eind 2015 moet zijn afgerond, een tussentijdse evaluatie van het Euratom-programma voor waarin aandacht wordt besteed aan de verwezenlijking van de doelstellingen, met name aan de resultaten en de vorderingen met betrekking tot het beoogde effect, en het blijvende nut van de maatregelen, de efficiëntie en het gebruik van de middelen, de mogelijkheden voor verdere vereenvoudiging en de Europese meerwaarde.
  Bij deze evaluatie worden aspecten in overweging genomen die verband houden met de toegang tot financieringsmogelijkheden met het oog op het vergroten van de uitmuntendheid van de wetenschappelijke en innovatiebasis van de Unie voor kmo's en voor het bevorderen van genderevenwicht.
  In aanvulling hierop wordt in de evaluatie tevens rekening gehouden met de bijdrage van de maatregelen tot de EU-prioriteiten van slimme, duurzame en inclusieve groei en de bevordering van het langetermijneffect van de voorgaande maatregelen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Bijgestaan door onafhankelijke deskundigen legt de Commissie op uiterlijk
  31 mei 2017
  , rekening houdende met het feit dat de evaluatie achteraf van het zevende Euratom-kaderprogramma, vastgesteld bij Besluit 2006/970/Euratom, en het Euratom-programma (2012-2013), vastgesteld bij Besluit 20XX/XX/Euratom, eind 2015 moet zijn afgerond, een tussentijdse evaluatie van het Euratom-programma voor waarin aandacht wordt besteed aan de verwezenlijking van de doelstellingen, met name aan de resultaten en de vorderingen met betrekking tot het beoogde effect, en het blijvende nut van de maatregelen, de efficiëntie en het gebruik van de middelen, de mogelijkheden voor verdere vereenvoudiging en de Europese meerwaarde. In aanvulling hierop wordt in de evaluatie tevens rekening gehouden met de bijdrage van de maatregelen tot de EU-prioriteiten van slimme, duurzame en inclusieve groei en de bevordering van het langetermijneffect van de voorgaande maatregelen.

Bijgestaan door onafhankelijke deskundigen legt de Commissie op uiterlijk
  31 mei 2016
  , rekening houdende met het feit dat de evaluatie achteraf van het zevende Euratom-kaderprogramma, vastgesteld bij Besluit 2006/970/Euratom, en het Euratom-programma (2012-2013), vastgesteld bij Besluit 2012/93/Euratom, eind 2015 moet zijn afgerond, een tussentijdse evaluatie van het Euratom-programma voor waarin aandacht wordt besteed aan de verwezenlijking van de doelstellingen, met name aan de resultaten en de vorderingen met betrekking tot het beoogde effect, en het blijvende nut van de maatregelen, de efficiëntie en het gebruik van de middelen, de mogelijkheden voor verdere vereenvoudiging en de Europese meerwaarde.
  Bij deze evaluatie worden aspecten in overweging genomen die verband houden met de toegang tot financieringsmogelijkheden met het oog op het vergroten van de uitmuntendheid van de wetenschappelijke en innovatiebasis van de Unie voor kmo's en voor het bevorderen van genderevenwicht.
  In aanvulling hierop wordt in de evaluatie tevens rekening gehouden met de bijdrage van de maatregelen tot de EU-prioriteiten van slimme, duurzame en inclusieve groei en de bevordering van het langetermijneffect van de voorgaande maatregelen.

Amendement 67

Voorstel voor een verordening

Artikel 21 — lid 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 4.   De lidstaten verschaffen de Commissie de nodige gegevens en informatie, zodat zij de betrokken maatregelen
  kan
  monitoren en evalueren. | 4.   De lidstaten verschaffen
  het Europees Parlement en
  de Commissie de nodige gegevens en informatie, zodat zij de betrokken maatregelen
  kunnen
  monitoren en evalueren. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

4.   De lidstaten verschaffen de Commissie de nodige gegevens en informatie, zodat zij de betrokken maatregelen
  kan
  monitoren en evalueren.

4.   De lidstaten verschaffen
  het Europees Parlement en
  de Commissie de nodige gegevens en informatie, zodat zij de betrokken maatregelen
  kunnen
  monitoren en evalueren.

Amendement 68

Voorstel voor een verordening

Bijlage I — deel 1 — paragraaf 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Het Euratom-programma vormt een versterking van het onderzoeks- en innovatiekader op nucleair gebied. Tegelijkertijd worden de onderzoeksinspanningen van de lidstaten gecoördineerd, waardoor
  doublures
  voorkomen, een kritische massa op essentiële gebieden behouden
  blijft
  en de overheidsfinanciering op een optimale manier wordt gebruikt. | Het Euratom-programma vormt een versterking van het onderzoeks- en innovatiekader op nucleair gebied. Tegelijkertijd worden de onderzoeksinspanningen van de lidstaten gecoördineerd, waardoor
  overlapping wordt
  voorkomen,
  de meerwaarde van de Unie tot uiting komt, sleutelvaardigheden en
  een kritische massa op essentiële gebieden behouden
  blijven
  en de overheidsfinanciering op een optimale manier wordt gebruikt. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Het Euratom-programma vormt een versterking van het onderzoeks- en innovatiekader op nucleair gebied. Tegelijkertijd worden de onderzoeksinspanningen van de lidstaten gecoördineerd, waardoor
  doublures
  voorkomen, een kritische massa op essentiële gebieden behouden
  blijft
  en de overheidsfinanciering op een optimale manier wordt gebruikt.

Het Euratom-programma vormt een versterking van het onderzoeks- en innovatiekader op nucleair gebied. Tegelijkertijd worden de onderzoeksinspanningen van de lidstaten gecoördineerd, waardoor
  overlapping wordt
  voorkomen,
  de meerwaarde van de Unie tot uiting komt, sleutelvaardigheden en
  een kritische massa op essentiële gebieden behouden
  blijven
  en de overheidsfinanciering op een optimale manier wordt gebruikt.

Amendement 69

Voorstel voor een verordening

Bijlage I — deel 1 — alinea 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| De strategie om kernfusie tot een geloofwaardig alternatief voor een commerciële koolstofvrije energieproductie te ontwikkelen, is gebaseerd op een routekaart met mijlpalen met als doel om in 2050 een adequate elektriciteitsproductie te realiseren. Om die strategie te kunnen verwezenlijken, wordt een
  ingrijpende
  herstructurering van de kernfusiegerelateerde activiteiten in de Unie doorgevoerd (met inbegrip van governance
  , financiering
  en beheer), zodat er een accentverschuiving plaats kan vinden van zuiver onderzoek naar het ontwerpen, bouwen en exploiteren van toekomstige faciliteiten, zoals ITER (de internationale thermonucleaire reactor), DEMO (de modelreactor voor kernfusie) en andere geavanceerde voorzieningen. Hiervoor is een nauwe samenwerking vereist tussen de gehele kernfusiegemeenschap in de EU, de Commissie en de
  nationale financieringsagentschappen
  . | De strategie om kernfusie tot een geloofwaardig alternatief voor een commerciële koolstofvrije energieproductie te ontwikkelen, is gebaseerd op een routekaart met mijlpalen met als doel om in 2050 een adequate elektriciteitsproductie te realiseren. Om die strategie te kunnen verwezenlijken, wordt een herstructurering van de kernfusiegerelateerde activiteiten in de Unie doorgevoerd (met inbegrip van governance en beheer), zodat er een accentverschuiving plaats kan vinden van zuiver onderzoek naar het ontwerpen, bouwen en exploiteren van toekomstige faciliteiten, zoals ITER (de internationale thermonucleaire reactor), DEMO (de modelreactor voor kernfusie) en andere geavanceerde voorzieningen. Hiervoor is een nauwe samenwerking vereist tussen de gehele kernfusiegemeenschap in de EU, de Commissie en de
  lidstaten
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

De strategie om kernfusie tot een geloofwaardig alternatief voor een commerciële koolstofvrije energieproductie te ontwikkelen, is gebaseerd op een routekaart met mijlpalen met als doel om in 2050 een adequate elektriciteitsproductie te realiseren. Om die strategie te kunnen verwezenlijken, wordt een
  ingrijpende
  herstructurering van de kernfusiegerelateerde activiteiten in de Unie doorgevoerd (met inbegrip van governance
  , financiering
  en beheer), zodat er een accentverschuiving plaats kan vinden van zuiver onderzoek naar het ontwerpen, bouwen en exploiteren van toekomstige faciliteiten, zoals ITER (de internationale thermonucleaire reactor), DEMO (de modelreactor voor kernfusie) en andere geavanceerde voorzieningen. Hiervoor is een nauwe samenwerking vereist tussen de gehele kernfusiegemeenschap in de EU, de Commissie en de
  nationale financieringsagentschappen
  .

De strategie om kernfusie tot een geloofwaardig alternatief voor een commerciële koolstofvrije energieproductie te ontwikkelen, is gebaseerd op een routekaart met mijlpalen met als doel om in 2050 een adequate elektriciteitsproductie te realiseren. Om die strategie te kunnen verwezenlijken, wordt een herstructurering van de kernfusiegerelateerde activiteiten in de Unie doorgevoerd (met inbegrip van governance en beheer), zodat er een accentverschuiving plaats kan vinden van zuiver onderzoek naar het ontwerpen, bouwen en exploiteren van toekomstige faciliteiten, zoals ITER (de internationale thermonucleaire reactor), DEMO (de modelreactor voor kernfusie) en andere geavanceerde voorzieningen. Hiervoor is een nauwe samenwerking vereist tussen de gehele kernfusiegemeenschap in de EU, de Commissie en de
  lidstaten
  .

Amendement 70

Voorstel voor een verordening

Bijlage I — deel 2 — punt 2.1 — letter d — rubriek

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (d) | Verbetering
  van stralingsbescherming (Wetenschappelijk onderzoek op topniveau; Maatschappelijke uitdagingen) |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(d)

Verbetering
  van stralingsbescherming (Wetenschappelijk onderzoek op topniveau; Maatschappelijke uitdagingen)

| (d) | Ondersteuning van O&O op het gebied
  van stralingsbescherming (Wetenschappelijk onderzoek op topniveau; Maatschappelijke uitdagingen) |
| --- | --- |

(d)

Ondersteuning van O&O op het gebied
  van stralingsbescherming (Wetenschappelijk onderzoek op topniveau; Maatschappelijke uitdagingen)

Amendement 71

Voorstel voor een verordening

Bijlage I — deel 2 — punt 2.1 — letter e — alinea - 1 (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | Ondersteuning van activiteiten voor de gemeenschappelijke realisatie van ITER als een internationale onderzoeksinfrastructuur. De Gemeenschap zal als gastheer van het project een speciale verantwoordelijkheid hebben en een leidende rol spelen binnen de ITER-organisatie, met name wat betreft de voorbereiding van het terrein, de samenstelling van de ITER-organisatie, beheer en personeel, alsook algemene technische en administratieve ondersteuning. |
| | Ondersteuning van de in Besluit XXXX/XXX/EU van de Raad [houdende vaststelling van een aanvullend onderzoeksprogramma voor het ITER-project (2014-2018)] overeengekomen activiteiten voor het beheer van het project. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Ondersteuning van activiteiten voor de gemeenschappelijke realisatie van ITER als een internationale onderzoeksinfrastructuur. De Gemeenschap zal als gastheer van het project een speciale verantwoordelijkheid hebben en een leidende rol spelen binnen de ITER-organisatie, met name wat betreft de voorbereiding van het terrein, de samenstelling van de ITER-organisatie, beheer en personeel, alsook algemene technische en administratieve ondersteuning.

Ondersteuning van de in Besluit XXXX/XXX/EU van de Raad [houdende vaststelling van een aanvullend onderzoeksprogramma voor het ITER-project (2014-2018)] overeengekomen activiteiten voor het beheer van het project.

Amendement 72

Voorstel voor een verordening

Bijlage I — deel 2 — punt 2.1 — letter i — alinea 1 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | De rechtspersoon ondersteunt alle inspanningen om het werk van JET voort te zetten na het voorziene einde van de experimentele fase in 2015, en ondersteunt waar mogelijk ook alle inspanningen gericht op het aantrekken van internationale partners om te voorzien in bijkomende financiering. Dergelijke inspanningen moeten wederzijdse overeenkomsten voor toekomstige betrokkenheid van de Unie bij DEMO en andere geplande fusiereactoren omvatten. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

De rechtspersoon ondersteunt alle inspanningen om het werk van JET voort te zetten na het voorziene einde van de experimentele fase in 2015, en ondersteunt waar mogelijk ook alle inspanningen gericht op het aantrekken van internationale partners om te voorzien in bijkomende financiering. Dergelijke inspanningen moeten wederzijdse overeenkomsten voor toekomstige betrokkenheid van de Unie bij DEMO en andere geplande fusiereactoren omvatten.

Amendement 73

Voorstel voor een verordening

Bijlage I — deel 2 — punt 2.2 — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| De nucleaire activiteiten van het JRC zijn met name gericht op de ondersteuning van de tenuitvoerlegging van Richtlijnen 2009/71/Euratom en 2011/70/Euratom van de Raad, evenals op de conclusies van de Raad waarin prioriteit wordt gegeven aan de hoogst mogelijke normen voor nucleaire veiligheid en beveiliging op zowel EU- als internationaal niveau. Meer in het bijzonder zal het JRC de noodzakelijke capaciteit en expertise mobiliseren om een bijdrage te leveren aan
  de beoordeling en verbetering
  van de veiligheid van nucleaire installaties, aan het veilige en vreedzame gebruik van kernenergie en andere niet aan kernsplijting gerelateerde toepassingen, een en ander met het oog op het creëren van een wetenschappelijke basis voor EU-wetgeving terzake. Daarnaast zal het JRC, waar noodzakelijk, overeenkomstig zijn missie en bevoegdheden reageren op nucleaire incidenten en ongevallen. Te dien einde zal het JRC onderzoeken en beoordelingen uitvoeren, referenties en normen opstellen en gericht onderwijs en specifieke opleidingen verzorgen.
  Waar van toepassing,
  zal gestreefd worden naar synergieën met het Technologieplatform voor duurzame kernenergie (SNETP) en met andere horizontale initiatieven. | De nucleaire activiteiten van het JRC zijn met name gericht op de ondersteuning van de tenuitvoerlegging van Richtlijnen 2009/71/Euratom en 2011/70/Euratom van de Raad, evenals op de conclusies van de Raad waarin prioriteit wordt gegeven aan de hoogst mogelijke normen voor nucleaire veiligheid en beveiliging op zowel EU- als internationaal niveau. Meer in het bijzonder zal het JRC de noodzakelijke capaciteit en expertise mobiliseren om een bijdrage te leveren aan
  O&O op het gebied
  van de veiligheid van nucleaire installaties, aan het veilige en vreedzame gebruik van kernenergie en andere niet aan kernsplijting gerelateerde toepassingen, een en ander met het oog op het creëren van een wetenschappelijke basis voor EU-wetgeving terzake. Daarnaast zal het JRC, waar noodzakelijk, overeenkomstig zijn missie en bevoegdheden reageren op nucleaire incidenten en ongevallen. Te dien einde zal het JRC onderzoeken en beoordelingen uitvoeren, referenties en normen opstellen en gericht onderwijs en specifieke opleidingen verzorgen.
  Er
  zal
  noodzakelijkerwijs
  gestreefd worden naar synergieën met het Technologieplatform voor duurzame kernenergie (SNETP) en met andere horizontale initiatieven
  , zodat optimaal gebruik wordt gemaakt van de personele en financiële middelen voor nucleair O&O in Europa
  .
  Het JRC houdt rekening met de gepubliceerde resultaten van de stresstests die in 2011 op alle bestaande kernreactoren zijn uitgevoerd in overeenstemming met de regelgeving van de Unie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

De nucleaire activiteiten van het JRC zijn met name gericht op de ondersteuning van de tenuitvoerlegging van Richtlijnen 2009/71/Euratom en 2011/70/Euratom van de Raad, evenals op de conclusies van de Raad waarin prioriteit wordt gegeven aan de hoogst mogelijke normen voor nucleaire veiligheid en beveiliging op zowel EU- als internationaal niveau. Meer in het bijzonder zal het JRC de noodzakelijke capaciteit en expertise mobiliseren om een bijdrage te leveren aan
  de beoordeling en verbetering
  van de veiligheid van nucleaire installaties, aan het veilige en vreedzame gebruik van kernenergie en andere niet aan kernsplijting gerelateerde toepassingen, een en ander met het oog op het creëren van een wetenschappelijke basis voor EU-wetgeving terzake. Daarnaast zal het JRC, waar noodzakelijk, overeenkomstig zijn missie en bevoegdheden reageren op nucleaire incidenten en ongevallen. Te dien einde zal het JRC onderzoeken en beoordelingen uitvoeren, referenties en normen opstellen en gericht onderwijs en specifieke opleidingen verzorgen.
  Waar van toepassing,
  zal gestreefd worden naar synergieën met het Technologieplatform voor duurzame kernenergie (SNETP) en met andere horizontale initiatieven.

De nucleaire activiteiten van het JRC zijn met name gericht op de ondersteuning van de tenuitvoerlegging van Richtlijnen 2009/71/Euratom en 2011/70/Euratom van de Raad, evenals op de conclusies van de Raad waarin prioriteit wordt gegeven aan de hoogst mogelijke normen voor nucleaire veiligheid en beveiliging op zowel EU- als internationaal niveau. Meer in het bijzonder zal het JRC de noodzakelijke capaciteit en expertise mobiliseren om een bijdrage te leveren aan
  O&O op het gebied
  van de veiligheid van nucleaire installaties, aan het veilige en vreedzame gebruik van kernenergie en andere niet aan kernsplijting gerelateerde toepassingen, een en ander met het oog op het creëren van een wetenschappelijke basis voor EU-wetgeving terzake. Daarnaast zal het JRC, waar noodzakelijk, overeenkomstig zijn missie en bevoegdheden reageren op nucleaire incidenten en ongevallen. Te dien einde zal het JRC onderzoeken en beoordelingen uitvoeren, referenties en normen opstellen en gericht onderwijs en specifieke opleidingen verzorgen.
  Er
  zal
  noodzakelijkerwijs
  gestreefd worden naar synergieën met het Technologieplatform voor duurzame kernenergie (SNETP) en met andere horizontale initiatieven
  , zodat optimaal gebruik wordt gemaakt van de personele en financiële middelen voor nucleair O&O in Europa
  .
  Het JRC houdt rekening met de gepubliceerde resultaten van de stresstests die in 2011 op alle bestaande kernreactoren zijn uitgevoerd in overeenstemming met de regelgeving van de Unie.

Amendement 74

Voorstel voor een verordening

Bijlage I — deel 2 — punt 2.2 — letter a — rubriek

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (a) | Verbetering van de nucleaire beveiliging, met inbegrip van splijtstof- en reactorveiligheid, afvalbeheer en ontmanteling, en paraatheid bij noodsituaties; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(a)

Verbetering van de nucleaire beveiliging, met inbegrip van splijtstof- en reactorveiligheid, afvalbeheer en ontmanteling, en paraatheid bij noodsituaties;

| (a) | Verbetering van de nucleaire beveiliging, met inbegrip van splijtstof- en reactorveiligheid, afvalbeheer en ontmanteling,
  arbeidsomstandigheden voor wie rechtstreeks werkt met nucleair materiaal,
  en paraatheid bij noodsituaties; |
| --- | --- |

(a)

Verbetering van de nucleaire beveiliging, met inbegrip van splijtstof- en reactorveiligheid, afvalbeheer en ontmanteling,
  arbeidsomstandigheden voor wie rechtstreeks werkt met nucleair materiaal,
  en paraatheid bij noodsituaties;

Amendement 77

Voorstel voor een verordening

Bijlage I — deel 2 — punt 2.2 — letter a — alinea - 1 (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | Gezien de wetenschappelijke ontwikkelingen en de veiligheidseisen vormen stillegging en ontmanteling veelbelovende markten. De Unie dient zichzelf te voorzien van de beste technologieën om deze activiteiten uit te voeren, waarbij het zal gaan om steeds geavanceerdere technieken (onder water snijden, met laser snijden, gebruik van geavanceerde robots zodat het niet nodig is mensen in te zetten, enz.). |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Gezien de wetenschappelijke ontwikkelingen en de veiligheidseisen vormen stillegging en ontmanteling veelbelovende markten. De Unie dient zichzelf te voorzien van de beste technologieën om deze activiteiten uit te voeren, waarbij het zal gaan om steeds geavanceerdere technieken (onder water snijden, met laser snijden, gebruik van geavanceerde robots zodat het niet nodig is mensen in te zetten, enz.).

Amendement 75

Voorstel voor een verordening

Bijlage I — deel 2 — punt 2.2 — letter a — alinea 1 — inleidende formule

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Het JRC levert een bijdrage aan de ontwikkeling van instrumenten en methoden om hoge veiligheidsnormen te realiseren voor kernreactors en splijtstofkringlopen die relevant zijn voor Europa. Tot die instrumenten en methoden behoren: | Het JRC levert
  in nauwe samenwerking met de relevante actoren op het gebied van onderzoek in de Unie
  een bijdrage aan de ontwikkeling van instrumenten en methoden om hoge veiligheidsnormen te realiseren voor kernreactors en splijtstofkringlopen die relevant zijn voor Europa. Tot die instrumenten en methoden behoren: |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Het JRC levert een bijdrage aan de ontwikkeling van instrumenten en methoden om hoge veiligheidsnormen te realiseren voor kernreactors en splijtstofkringlopen die relevant zijn voor Europa. Tot die instrumenten en methoden behoren:

Het JRC levert
  in nauwe samenwerking met de relevante actoren op het gebied van onderzoek in de Unie
  een bijdrage aan de ontwikkeling van instrumenten en methoden om hoge veiligheidsnormen te realiseren voor kernreactors en splijtstofkringlopen die relevant zijn voor Europa. Tot die instrumenten en methoden behoren:

Amendement 76

Voorstel voor een verordening

Bijlage I — deel 2 — punt 2.2 — letter a — alinea 1 — punt 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (1) | modellering van de analyses van ernstige ongevallen en methodologieën voor het beoordelen van de operationele veiligheidsmarges van nucleaire installaties; ondersteuning van het opzetten van een gemeenschappelijke communautaire aanpak voor de evaluatie van geavanceerde splijtstofkringlopen en -ontwerpen; onderzoek naar en verspreiding van de geleerde lessen uit de operationele ervaringen en van het
  versterkte
  'European Clearinghouse on NPP Operational Experience Feedback' dat is opgericht om te reageren op de nieuwe nucleaire veiligheidsuitdagingen die zijn ontstaan na de ramp in Fukushima; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(1)

modellering van de analyses van ernstige ongevallen en methodologieën voor het beoordelen van de operationele veiligheidsmarges van nucleaire installaties; ondersteuning van het opzetten van een gemeenschappelijke communautaire aanpak voor de evaluatie van geavanceerde splijtstofkringlopen en -ontwerpen; onderzoek naar en verspreiding van de geleerde lessen uit de operationele ervaringen en van het
  versterkte
  'European Clearinghouse on NPP Operational Experience Feedback' dat is opgericht om te reageren op de nieuwe nucleaire veiligheidsuitdagingen die zijn ontstaan na de ramp in Fukushima;

| (1) | modellering van de analyses van ernstige ongevallen en methodologieën voor het beoordelen van de operationele veiligheidsmarges van nucleaire installaties; ondersteuning van het opzetten van een gemeenschappelijke communautaire aanpak voor de evaluatie van geavanceerde splijtstofkringlopen en -ontwerpen; onderzoek naar en verspreiding van de geleerde lessen uit de operationele ervaringen en
  voortzetting van het werk
  van het 'European Clearinghouse on NPP Operational Experience Feedback' dat is opgericht om te reageren op de nieuwe nucleaire veiligheidsuitdagingen die zijn ontstaan na de ramp in Fukushima
  , dit door een beroep te blijven doen op de deskundigheid van de lidstaten op dit gebied
  ; |
| --- | --- |

(1)

modellering van de analyses van ernstige ongevallen en methodologieën voor het beoordelen van de operationele veiligheidsmarges van nucleaire installaties; ondersteuning van het opzetten van een gemeenschappelijke communautaire aanpak voor de evaluatie van geavanceerde splijtstofkringlopen en -ontwerpen; onderzoek naar en verspreiding van de geleerde lessen uit de operationele ervaringen en
  voortzetting van het werk
  van het 'European Clearinghouse on NPP Operational Experience Feedback' dat is opgericht om te reageren op de nieuwe nucleaire veiligheidsuitdagingen die zijn ontstaan na de ramp in Fukushima
  , dit door een beroep te blijven doen op de deskundigheid van de lidstaten op dit gebied
  ;

Amendement 78

Voorstel voor een verordening

Bijlage I — deel 2 — punt 2.2 — letter c — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Het JRC geeft een vervolg aan de ontwikkeling van de wetenschappelijke basis voor nucleaire veiligheid en beveiliging. De nadruk ligt daarbij op onderzoek naar de fundamentele eigenschappen en gedragingen van actiniden, structureel en nucleair materiaal. Ter ondersteuning van de normalisatie binnen de Unie, stelt het JRC state-of-the-art nucleaire normen, referentiegegevens en metingen op, met inbegrip van de ontwikkeling en implementatie van databanken en beoordelingsinstrumenten. Daarnaast ondersteunt het JRC de vervolgontwikkeling van medische toepassingen, zoals nieuwe behandelingen voor kanker op basis van alfastraling. | Het JRC geeft een vervolg aan de ontwikkeling van de wetenschappelijke basis voor nucleaire veiligheid en beveiliging. De nadruk ligt daarbij op onderzoek naar de fundamentele eigenschappen en gedragingen van actiniden, structureel en nucleair materiaal. Ter ondersteuning van de normalisatie binnen de Unie, stelt het JRC state-of-the-art nucleaire normen, referentiegegevens en metingen op, met inbegrip van de ontwikkeling en implementatie van databanken en beoordelingsinstrumenten. Daarnaast ondersteunt het JRC de vervolgontwikkeling van medische toepassingen, zoals nieuwe behandelingen voor kanker op basis van alfastraling.
  Het JRC houdt rekening met de doelstellingen van Horizon 2020, evenals met de noodzaak om een braindrain (verlies aan vaardigheden) vanuit Europa te voorkomen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Het JRC geeft een vervolg aan de ontwikkeling van de wetenschappelijke basis voor nucleaire veiligheid en beveiliging. De nadruk ligt daarbij op onderzoek naar de fundamentele eigenschappen en gedragingen van actiniden, structureel en nucleair materiaal. Ter ondersteuning van de normalisatie binnen de Unie, stelt het JRC state-of-the-art nucleaire normen, referentiegegevens en metingen op, met inbegrip van de ontwikkeling en implementatie van databanken en beoordelingsinstrumenten. Daarnaast ondersteunt het JRC de vervolgontwikkeling van medische toepassingen, zoals nieuwe behandelingen voor kanker op basis van alfastraling.

Het JRC geeft een vervolg aan de ontwikkeling van de wetenschappelijke basis voor nucleaire veiligheid en beveiliging. De nadruk ligt daarbij op onderzoek naar de fundamentele eigenschappen en gedragingen van actiniden, structureel en nucleair materiaal. Ter ondersteuning van de normalisatie binnen de Unie, stelt het JRC state-of-the-art nucleaire normen, referentiegegevens en metingen op, met inbegrip van de ontwikkeling en implementatie van databanken en beoordelingsinstrumenten. Daarnaast ondersteunt het JRC de vervolgontwikkeling van medische toepassingen, zoals nieuwe behandelingen voor kanker op basis van alfastraling.
  Het JRC houdt rekening met de doelstellingen van Horizon 2020, evenals met de noodzaak om een braindrain (verlies aan vaardigheden) vanuit Europa te voorkomen.

Amendement 79

Voorstel voor een verordening

Bijlage I — deel 2 — punt 2.2 — letter e — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Het JRC versterkt zijn kwaliteiten en capaciteiten met het oog op het beschikbaar stellen van de onafhankelijke wetenschappelijke en technische bewijzen die nodig zijn ter ondersteuning van de zich ontwikkelende EU-wetgeving inzake de nucleaire veiligheid en beveiliging. | Het JRC versterkt zijn kwaliteiten en capaciteiten met het oog op het beschikbaar stellen van de onafhankelijke wetenschappelijke en technische bewijzen die nodig zijn ter ondersteuning van de zich ontwikkelende EU-wetgeving inzake de nucleaire veiligheid en beveiliging
  en ter ondersteuning van strengere internationale normen
  .
  De precieze aard van dit onderzoek moet aansluiten bij de koers die de Europese instellingen kiezen, met name in het licht van de in de kerncentrales uitgevoerde stresstests. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Het JRC versterkt zijn kwaliteiten en capaciteiten met het oog op het beschikbaar stellen van de onafhankelijke wetenschappelijke en technische bewijzen die nodig zijn ter ondersteuning van de zich ontwikkelende EU-wetgeving inzake de nucleaire veiligheid en beveiliging.

Het JRC versterkt zijn kwaliteiten en capaciteiten met het oog op het beschikbaar stellen van de onafhankelijke wetenschappelijke en technische bewijzen die nodig zijn ter ondersteuning van de zich ontwikkelende EU-wetgeving inzake de nucleaire veiligheid en beveiliging
  en ter ondersteuning van strengere internationale normen
  .
  De precieze aard van dit onderzoek moet aansluiten bij de koers die de Europese instellingen kiezen, met name in het licht van de in de kerncentrales uitgevoerde stresstests.

Amendement 80

Voorstel voor een verordening

Bijlage I — deel 3 — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Om de overkoepelende doelstellingen te verwezenlijken, ondersteunt het Euratom-programma complementaire activiteiten (eigen acties en acties onder contract, coördinatie en het stimuleren van een gezamenlijke programmering) die tot een synergie van onderzoeksinspanningen leiden bij het oplossen van gemeenschappelijke uitdagingen (bijv. qua materialen, koeltechnologieën, nucleaire referentiegegevens, modellering en simulatie, remote handling, afvalbeheer en stralingsbescherming). | Om de overkoepelende doelstellingen te verwezenlijken, ondersteunt het Euratom-programma complementaire activiteiten (eigen acties en acties onder contract,
  bescherming van werknemers,
  coördinatie en het stimuleren van een gezamenlijke programmering) die tot een synergie van onderzoeksinspanningen leiden bij het oplossen van gemeenschappelijke uitdagingen (bijv. qua materialen, koeltechnologieën, nucleaire referentiegegevens, modellering en simulatie, remote handling, afvalbeheer en stralingsbescherming). |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Om de overkoepelende doelstellingen te verwezenlijken, ondersteunt het Euratom-programma complementaire activiteiten (eigen acties en acties onder contract, coördinatie en het stimuleren van een gezamenlijke programmering) die tot een synergie van onderzoeksinspanningen leiden bij het oplossen van gemeenschappelijke uitdagingen (bijv. qua materialen, koeltechnologieën, nucleaire referentiegegevens, modellering en simulatie, remote handling, afvalbeheer en stralingsbescherming).

Om de overkoepelende doelstellingen te verwezenlijken, ondersteunt het Euratom-programma complementaire activiteiten (eigen acties en acties onder contract,
  bescherming van werknemers,
  coördinatie en het stimuleren van een gezamenlijke programmering) die tot een synergie van onderzoeksinspanningen leiden bij het oplossen van gemeenschappelijke uitdagingen (bijv. qua materialen, koeltechnologieën, nucleaire referentiegegevens, modellering en simulatie, remote handling, afvalbeheer en stralingsbescherming).

Amendement 81

Voorstel voor een verordening

Bijlage I — deel 4 — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Het Euratom-programma kan een bijdrage leveren aan het op de vraagzijde afgestemde financiële instrument dat ontwikkeld is uit hoofde van het kaderprogramma 'Horizon 2020' en dat wordt uitgebreid om ook de in artikel 3 genoemde doelstellingen te kunnen bestrijken. | Het Euratom-programma kan een bijdrage leveren aan de schuldfaciliteit en de vermogensfaciliteit die ontwikkeld zijn uit hoofde van het kaderprogramma 'Horizon 2020' en die worden uitgebreid om ook de in artikel 3 genoemde doelstellingen te kunnen bestrijken
  en om de zichtbaarheid en de deelname van kmo's te verhogen
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Het Euratom-programma kan een bijdrage leveren aan het op de vraagzijde afgestemde financiële instrument dat ontwikkeld is uit hoofde van het kaderprogramma 'Horizon 2020' en dat wordt uitgebreid om ook de in artikel 3 genoemde doelstellingen te kunnen bestrijken.

Het Euratom-programma kan een bijdrage leveren aan de schuldfaciliteit en de vermogensfaciliteit die ontwikkeld zijn uit hoofde van het kaderprogramma 'Horizon 2020' en die worden uitgebreid om ook de in artikel 3 genoemde doelstellingen te kunnen bestrijken
  en om de zichtbaarheid en de deelname van kmo's te verhogen
  .

Amendement 82

Voorstel voor een verordening

Bijlage I — deel 4 — alinea 2 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | Daar fundamenteel wetenschappelijk onderzoek op termijn kan uitmonden in toepassingen op nucleair gebied maar ook op andere onderzoeksgebieden die onder Horizon 2020 vallen, kan het via het programma van de Europese Onderzoeksraad (ERC) worden gefinancierd. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Daar fundamenteel wetenschappelijk onderzoek op termijn kan uitmonden in toepassingen op nucleair gebied maar ook op andere onderzoeksgebieden die onder Horizon 2020 vallen, kan het via het programma van de Europese Onderzoeksraad (ERC) worden gefinancierd.

Amendement 83

Voorstel voor een verordening

Bijlage II — deel 1 — letter d bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (d bis) | Ondersteuning van de O&O-agenda die voortvloeit uit de lijst van aanbevelingen welke is opgenomen in de conclusies van de stresstests van de Unie, onder meer deze inzake seismische modellen of kernsmeltingssimulatie |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(d bis)

Ondersteuning van de O&O-agenda die voortvloeit uit de lijst van aanbevelingen welke is opgenomen in de conclusies van de stresstests van de Unie, onder meer deze inzake seismische modellen of kernsmeltingssimulatie

| — | percentage gefinancierde projecten die naar alle waarschijnlijkheid de uitvoering van deze aanbevelingen zullen faciliteren. |
| --- | --- |

—

percentage gefinancierde projecten die naar alle waarschijnlijkheid de uitvoering van deze aanbevelingen zullen faciliteren.

Amendement 84

Voorstel voor een verordening

Bijlage II — deel 1 — letter d ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (d ter) | Ondersteuning van de duurzaamheid op lange termijn van kernsplijting door middel van de verbetering van de levensduur van reactoren of het ontwerp van nieuwe reactortypes |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(d ter)

Ondersteuning van de duurzaamheid op lange termijn van kernsplijting door middel van de verbetering van de levensduur van reactoren of het ontwerp van nieuwe reactortypes

| — | percentage gefinancierde projecten die naar alle waarschijnlijkheid een aantoonbare impact zullen hebben op de verbetering van de levensduur van reactoren of op het ontwerp van nieuwe reactortypes. |
| --- | --- |

—

percentage gefinancierde projecten die naar alle waarschijnlijkheid een aantoonbare impact zullen hebben op de verbetering van de levensduur van reactoren of op het ontwerp van nieuwe reactortypes.

Amendement 85

Voorstel voor een verordening

Bijlage II — deel 1 — letter e

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (e) | Verschuiving naar het aantonen van de haalbaarheid van kernfusie als energiebron door het exploiteren van de bestaande en toekomstige kernfusie-installaties |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(e)

Verschuiving naar het aantonen van de haalbaarheid van kernfusie als energiebron door het exploiteren van de bestaande en toekomstige kernfusie-installaties

| (e) | Verschuiving naar het aantonen van de haalbaarheid van kernfusie als energiebron door het exploiteren van de bestaande en toekomstige kernfusie-installaties
  en het ontwikkelen van materialen, technologieën en conceptuele ontwerpen |
| --- | --- |

(e)

Verschuiving naar het aantonen van de haalbaarheid van kernfusie als energiebron door het exploiteren van de bestaande en toekomstige kernfusie-installaties
  en het ontwikkelen van materialen, technologieën en conceptuele ontwerpen

Amendement 86

Voorstel voor een verordening

Bijlage II — deel 2 — alinea 2 — puntje 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| verbetering van de nucleaire veiligheid, met inbegrip van splijtstof- en reactorveiligheid, afvalbeheer en ontmanteling, en paraatheid bij noodsituaties; | verbetering van de nucleaire veiligheid, met inbegrip van splijtstof- en reactorveiligheid, afvalbeheer en ontmanteling,
  bescherming van werknemers
  en paraatheid bij noodsituaties; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

verbetering van de nucleaire veiligheid, met inbegrip van splijtstof- en reactorveiligheid, afvalbeheer en ontmanteling, en paraatheid bij noodsituaties;

verbetering van de nucleaire veiligheid, met inbegrip van splijtstof- en reactorveiligheid, afvalbeheer en ontmanteling,
  bescherming van werknemers
  en paraatheid bij noodsituaties;

Amendement 87

Voorstel voor een verordening

Bijlage II — deel 2 — alinea 1 — puntje 5 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | voorkomen van verlies aan vaardigheden op belangrijke wetenschappelijke en technische gebieden. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

voorkomen van verlies aan vaardigheden op belangrijke wetenschappelijke en technische gebieden.

---

(1)  

  PB C 74 E van 13.3.2012, blz. 34.

(2)  

  PB C 380 E van 11.12.2012, blz. 89.

(3)  

  PB L 124 van 30.5.2003, blz. 36.

(4)  
  PB C ...

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/106 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/106

---

P7_TA(2013)0470

Instrument voor samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid *

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van een instrument voor samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid (COM(2011)0841 — C7-0014/2012 — 2011/0414(CNS))

(Bijzondere wetgevingsprocedure — raadpleging)

(2016/C 436/25)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2011)0841), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2011)0841),

| — | gezien artikel 203 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7-0014/2012), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 203 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7-0014/2012),

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en het advies van de Begrotingscommissie (A7-0327/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en het advies van de Begrotingscommissie (A7-0327/2012),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; |
| --- | --- |

1.

hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement;

| 2. | verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie dienovereenkomstig te wijzigen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie dienovereenkomstig te wijzigen;

| 3. | verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; |
| --- | --- |

3.

verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen;

| 4. | wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; |
| --- | --- |

4.

wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie;

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

5.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

Amendement 1

Voorstel voor een verordening

Overweging 1 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (1 bis) | In deze verordening is voor deze handeling een referentiebedrag in de zin van punt 18 van het interinstitutioneel akkoord van ../2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer

   (*1)

  , zonder dat de begrotingsbevoegdheden van het Europees Parlement en de Raad beïnvloed worden. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(1 bis)

In deze verordening is voor deze handeling een referentiebedrag in de zin van punt 18 van het interinstitutioneel akkoord van ../2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer

   (*1)

  , zonder dat de begrotingsbevoegdheden van het Europees Parlement en de Raad beïnvloed worden.

Amendement 2

Voorstel voor een verordening

Overweging 1 ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (1 ter) | Voor het verwezenlijken van de doelstellingen van het instrument moeten een betere uitvoering en een betere kwaliteit van de bestedingen als richtsnoeren worden gehanteerd, waarbij een optimale benutting van de financiële middelen moet worden gewaarborgd. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(1 ter)

Voor het verwezenlijken van de doelstellingen van het instrument moeten een betere uitvoering en een betere kwaliteit van de bestedingen als richtsnoeren worden gehanteerd, waarbij een optimale benutting van de financiële middelen moet worden gewaarborgd.

Amendement 3

Voorstel voor een verordening

Overweging 1 quater (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (1 quater) | Het is belangrijk ervoor te zorgen dat het instrument financieel goed wordt beheerd en zo doeltreffend en gebruikersvriendelijk mogelijk ten uitvoer wordt gelegd, en tevens zorg te dragen voor rechtszekerheid en de toegankelijkheid van het instrument voor alle deelnemers. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(1 quater)

Het is belangrijk ervoor te zorgen dat het instrument financieel goed wordt beheerd en zo doeltreffend en gebruikersvriendelijk mogelijk ten uitvoer wordt gelegd, en tevens zorg te dragen voor rechtszekerheid en de toegankelijkheid van het instrument voor alle deelnemers.

Amendement 4

Voorstel voor een verordening

Overweging 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (3) | De ramp in Tsjernobyl in 1986 heeft duidelijk gemaakt dat nucleaire veiligheid van mondiaal belang is. Door de ramp met de kerncentrale Fukushima Daiichi in 2011 is bevestigd dat het noodzakelijk is om de inspanningen ter verbetering van de nucleaire veiligheid voort te zetten
  totdat er
  aan de hoogst mogelijke normen
  wordt voldaan
  . Om veiligheidsvoorwaarden te scheppen waardoor de gevaren voor het leven en de gezondheid van de bevolking worden afgewend, dient de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie ('de Gemeenschap') de nucleaire veiligheid in derde landen te kunnen steunen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(3)

De ramp in Tsjernobyl in 1986 heeft duidelijk gemaakt dat nucleaire veiligheid van mondiaal belang is. Door de ramp met de kerncentrale Fukushima Daiichi in 2011 is bevestigd dat het noodzakelijk is om de inspanningen ter verbetering van de nucleaire veiligheid voort te zetten
  totdat er
  aan de hoogst mogelijke normen
  wordt voldaan
  . Om veiligheidsvoorwaarden te scheppen waardoor de gevaren voor het leven en de gezondheid van de bevolking worden afgewend, dient de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie ('de Gemeenschap') de nucleaire veiligheid in derde landen te kunnen steunen.

| (3) | De ramp in Tsjernobyl in 1986 heeft duidelijk gemaakt dat nucleaire veiligheid van mondiaal belang is. Door de ramp met de kerncentrale Fukushima Daiichi in 2011 is bevestigd dat
  nucleaire risico's inherent zijn aan iedere kernreactor en dat
  het
  daarom
  noodzakelijk is om de inspanningen ter verbetering van de nucleaire veiligheid voort te zetten
  teneinde te voldoen
  aan de hoogst mogelijke normen
  , die een afspiegeling vormen van optimale werkwijzen, met name voor wat betreft beleidsaansturing en onafhankelijke regelgeving
  .
  Zolang bestaande kerncentrales nog in gebruik zijn en er nog nieuwe kerncentrales bij worden gebouwd, moet dit instrument erop zijn gericht te waarborgen dat het veiligheidsniveau in begunstigde landen de Europese veiligheidsnormen weerspiegelen, dat deze normen in acht worden genomen en dat de ondersteuning van onafhankelijke toezichtsautoriteiten hoge prioriteit krijgt.
  Om veiligheidsvoorwaarden te scheppen waardoor de gevaren voor het leven en de gezondheid van de bevolking worden afgewend, dient de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie ('de Gemeenschap') de nucleaire veiligheid in derde landen te kunnen steunen. |
| --- | --- |

(3)

De ramp in Tsjernobyl in 1986 heeft duidelijk gemaakt dat nucleaire veiligheid van mondiaal belang is. Door de ramp met de kerncentrale Fukushima Daiichi in 2011 is bevestigd dat
  nucleaire risico's inherent zijn aan iedere kernreactor en dat
  het
  daarom
  noodzakelijk is om de inspanningen ter verbetering van de nucleaire veiligheid voort te zetten
  teneinde te voldoen
  aan de hoogst mogelijke normen
  , die een afspiegeling vormen van optimale werkwijzen, met name voor wat betreft beleidsaansturing en onafhankelijke regelgeving
  .
  Zolang bestaande kerncentrales nog in gebruik zijn en er nog nieuwe kerncentrales bij worden gebouwd, moet dit instrument erop zijn gericht te waarborgen dat het veiligheidsniveau in begunstigde landen de Europese veiligheidsnormen weerspiegelen, dat deze normen in acht worden genomen en dat de ondersteuning van onafhankelijke toezichtsautoriteiten hoge prioriteit krijgt.
  Om veiligheidsvoorwaarden te scheppen waardoor de gevaren voor het leven en de gezondheid van de bevolking worden afgewend, dient de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie ('de Gemeenschap') de nucleaire veiligheid in derde landen te kunnen steunen.

Amendement 5

Voorstel voor een verordening

Overweging 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (4) | Door samen met de lidstaten op basis van gemeenschappelijke beleidsmaatregelen en strategieën te handelen,
  beschikt alleen
  de Europese Unie
  over de kritische massa die nodig is
  om op mondiale uitdagingen te kunnen reageren en
  verkeert zij tevens in de beste positie
  om de samenwerking met derde landen te coördineren. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(4)

Door samen met de lidstaten op basis van gemeenschappelijke beleidsmaatregelen en strategieën te handelen,
  beschikt alleen
  de Europese Unie
  over de kritische massa die nodig is
  om op mondiale uitdagingen te kunnen reageren en
  verkeert zij tevens in de beste positie
  om de samenwerking met derde landen te coördineren.

| (4) | Wereldwijd overwegen of plannen diverse landen kerncentrales te bouwen, hetgeen een reeks aan uitdagingen met zich meebrengt evenals de noodzaak adequate nucleaire veiligheidsculturen en beheersstructuren tot stand te brengen. Er moeten manieren worden gevonden om de veiligheid en beveiliging te verbeteren van kerncentrales die dicht bij de grens met de Unie worden gebouwd, met name wanneer er sprake is van een gebrek aan politieke samenwerking met de Unie. In het kader hiervan moeten in alle lidstaten en betrokken derde landen stresstests worden uitgevoerd om mogelijke veiligheidsrisico's op te sporen, terwijl de maatregelen die nodig zijn om deze risico's te verhelpen onverwijld ten uitvoer moeten worden gelegd.
  Door samen met de lidstaten op basis van gemeenschappelijke beleidsmaatregelen en strategieën te handelen
  en door samen te werken met internationale en regionale organisaties
  ,
  bevindt
  de Europese Unie
  zich in de juiste positie
  om op mondiale uitdagingen te kunnen reageren en om de samenwerking met derde landen te coördineren.
  Er moet prioriteit worden verleend aan de waarborging van steun van onafhankelijke toezichtsautoriteiten en aan ondersteuning van de betrokken regelgevende instanties, de bevordering van multilaterale regionale en internationale structuren die vertrouwen kunnen versterken, en de toepassing van normen door middel van mechanismen voor wederzijdse beoordeling. Het Europees Parlement moet in dit verband en overeenkomstig onderhavige richtlijn geregeld door de Commissie op de hoogte worden gesteld over de plannen van derde landen op het gebied van nucleaire veiligheid. |
| --- | --- |

(4)

Wereldwijd overwegen of plannen diverse landen kerncentrales te bouwen, hetgeen een reeks aan uitdagingen met zich meebrengt evenals de noodzaak adequate nucleaire veiligheidsculturen en beheersstructuren tot stand te brengen. Er moeten manieren worden gevonden om de veiligheid en beveiliging te verbeteren van kerncentrales die dicht bij de grens met de Unie worden gebouwd, met name wanneer er sprake is van een gebrek aan politieke samenwerking met de Unie. In het kader hiervan moeten in alle lidstaten en betrokken derde landen stresstests worden uitgevoerd om mogelijke veiligheidsrisico's op te sporen, terwijl de maatregelen die nodig zijn om deze risico's te verhelpen onverwijld ten uitvoer moeten worden gelegd.
  Door samen met de lidstaten op basis van gemeenschappelijke beleidsmaatregelen en strategieën te handelen
  en door samen te werken met internationale en regionale organisaties
  ,
  bevindt
  de Europese Unie
  zich in de juiste positie
  om op mondiale uitdagingen te kunnen reageren en om de samenwerking met derde landen te coördineren.
  Er moet prioriteit worden verleend aan de waarborging van steun van onafhankelijke toezichtsautoriteiten en aan ondersteuning van de betrokken regelgevende instanties, de bevordering van multilaterale regionale en internationale structuren die vertrouwen kunnen versterken, en de toepassing van normen door middel van mechanismen voor wederzijdse beoordeling. Het Europees Parlement moet in dit verband en overeenkomstig onderhavige richtlijn geregeld door de Commissie op de hoogte worden gesteld over de plannen van derde landen op het gebied van nucleaire veiligheid.

Amendement 6

Voorstel voor een verordening

Overweging 6

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (6) | Met het oog op het in stand houden en bevorderen van een continue verbetering van de nucleaire veiligheid en de bijbehorende regelgeving, heeft de Raad Richtlijn 2009/71/Euratom van 25 juni 2009 tot vaststelling van een communautair kader voor de nucleaire veiligheid van kerninstallaties vastgesteld. Daarnaast heeft de Raad op 19 juli 2011 Richtlijn 2011/70/Euratom aangenomen tot vaststelling van een communautair kader voor een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtsof en radioactief afval . Deze richtlijnen vormen, samen met de hoge normen voor nucleaire veiligheid en voor het beheer van radioactief afval en verbruikte splijtstof zoals die in de Unie ten uitvoer zijn gelegd, goede voorbeelden die kunnen worden gebruikt om derde landen aan te sporen vergelijkbare hoge normen vast te stellen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(6)

Met het oog op het in stand houden en bevorderen van een continue verbetering van de nucleaire veiligheid en de bijbehorende regelgeving, heeft de Raad Richtlijn 2009/71/Euratom van 25 juni 2009 tot vaststelling van een communautair kader voor de nucleaire veiligheid van kerninstallaties vastgesteld. Daarnaast heeft de Raad op 19 juli 2011 Richtlijn 2011/70/Euratom aangenomen tot vaststelling van een communautair kader voor een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtsof en radioactief afval . Deze richtlijnen vormen, samen met de hoge normen voor nucleaire veiligheid en voor het beheer van radioactief afval en verbruikte splijtstof zoals die in de Unie ten uitvoer zijn gelegd, goede voorbeelden die kunnen worden gebruikt om derde landen aan te sporen vergelijkbare hoge normen vast te stellen.

| (6) | Met het oog op het in stand houden en bevorderen van een continue verbetering van de nucleaire veiligheid en de bijbehorende regelgeving, heeft de Raad Richtlijn 2009/71/Euratom van 25 juni 2009 tot vaststelling van een communautair kader voor de nucleaire veiligheid van kerninstallaties vastgesteld.
  In de mededeling van de Commissie van 4 oktober 2012 betreffende de alomvattende risico- en veiligheidsbeoordeling („stress tests”) van kerncentrales in de Europese Unie en hiermee samenhangende activiteiten, wordt benadrukt dat dit kader moet worden versterkt.
  Daarnaast heeft de Raad op 19 juli 2011 Richtlijn 2011/70/Euratom aangenomen tot vaststelling van een communautair kader voor een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtsof en radioactief afval . Deze richtlijnen vormen, samen met de hoge normen voor nucleaire veiligheid en voor het beheer van radioactief afval en verbruikte splijtstof zoals die in de Unie ten uitvoer zijn gelegd, goede voorbeelden die kunnen worden gebruikt om derde landen aan te sporen vergelijkbare hoge normen vast te stellen. |
| --- | --- |

(6)

Met het oog op het in stand houden en bevorderen van een continue verbetering van de nucleaire veiligheid en de bijbehorende regelgeving, heeft de Raad Richtlijn 2009/71/Euratom van 25 juni 2009 tot vaststelling van een communautair kader voor de nucleaire veiligheid van kerninstallaties vastgesteld.
  In de mededeling van de Commissie van 4 oktober 2012 betreffende de alomvattende risico- en veiligheidsbeoordeling („stress tests”) van kerncentrales in de Europese Unie en hiermee samenhangende activiteiten, wordt benadrukt dat dit kader moet worden versterkt.
  Daarnaast heeft de Raad op 19 juli 2011 Richtlijn 2011/70/Euratom aangenomen tot vaststelling van een communautair kader voor een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtsof en radioactief afval . Deze richtlijnen vormen, samen met de hoge normen voor nucleaire veiligheid en voor het beheer van radioactief afval en verbruikte splijtstof zoals die in de Unie ten uitvoer zijn gelegd, goede voorbeelden die kunnen worden gebruikt om derde landen aan te sporen vergelijkbare hoge normen vast te stellen.

Amendement 7

Voorstel voor een verordening

Overweging 10

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (10) | Het is in het bijzonder van belang voor de Gemeenschap om haar inspanningen ter ondersteuning van effectieve veiligheidscontroles van kernmateriaal in derde landen voort te zetten, voortbouwend op haar eigen veiligheidscontrolewerkzaamheden binnen de Europese Unie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(10)

Het is in het bijzonder van belang voor de Gemeenschap om haar inspanningen ter ondersteuning van effectieve veiligheidscontroles van kernmateriaal in derde landen voort te zetten, voortbouwend op haar eigen veiligheidscontrolewerkzaamheden binnen de Europese Unie.

| (10) | Het is in het bijzonder van belang voor de Gemeenschap om haar inspanningen ter ondersteuning van effectieve veiligheidscontroles van kernmateriaal in derde landen voort te zetten, voortbouwend op haar eigen veiligheidscontrolewerkzaamheden binnen de Europese Unie.
  De inzet van uit de Unie afkomstige deskundigen om derde landen op nucleair gebied bij te staan, is tevens van belang voor de handhaving van een hoog expertiseniveau binnen de Unie. |
| --- | --- |

(10)

Het is in het bijzonder van belang voor de Gemeenschap om haar inspanningen ter ondersteuning van effectieve veiligheidscontroles van kernmateriaal in derde landen voort te zetten, voortbouwend op haar eigen veiligheidscontrolewerkzaamheden binnen de Europese Unie.
  De inzet van uit de Unie afkomstige deskundigen om derde landen op nucleair gebied bij te staan, is tevens van belang voor de handhaving van een hoog expertiseniveau binnen de Unie.

Amendement 8

Voorstel voor een verordening

Overweging 12 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (12 bis) | Horizon 2020 — In het nieuwe kaderprogramma voor onderzoek en innovatie 2014-2020 („Horizon 2020”)

   (1)

  en het programma voor onderzoek en opleiding van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (2014-2018)

   (2)

  , dat een aanvulling vormt op Horizon 2020, wordt bijzondere aandacht besteed aan internationale samenwerking en betrekkingen tussen de Unie en derde landen. In dit opzicht moet speciaal worden gelet op de ontwikkeling van personele middelen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(12 bis)

Horizon 2020 — In het nieuwe kaderprogramma voor onderzoek en innovatie 2014-2020 („Horizon 2020”)

   (1)

  en het programma voor onderzoek en opleiding van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (2014-2018)

   (2)

  , dat een aanvulling vormt op Horizon 2020, wordt bijzondere aandacht besteed aan internationale samenwerking en betrekkingen tussen de Unie en derde landen. In dit opzicht moet speciaal worden gelet op de ontwikkeling van personele middelen.

Amendement 9

Voorstel voor een verordening

Overweging 12 ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (12 ter) | Door middel van individuele inspanningen van lidstaten en andere internationale, regionale en lokale organisaties moeten samenhang, coördinatie en complementariteit van bijstand van de Unie op het gebied van nucleaire veiligheid worden gewaarborgd, teneinde overlappingen en dubbele financiering te voorkomen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(12 ter)

Door middel van individuele inspanningen van lidstaten en andere internationale, regionale en lokale organisaties moeten samenhang, coördinatie en complementariteit van bijstand van de Unie op het gebied van nucleaire veiligheid worden gewaarborgd, teneinde overlappingen en dubbele financiering te voorkomen.

Amendement 10

Voorstel voor een verordening

Artikel 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Artikel 1 | Artikel 1 |
| Onderwerp en toepassingsgebied | Onderwerp en toepassingsgebied |
| Overeenkomstig de bepalingen van deze verordening financiert de Europese Unie maatregelen ter ondersteuning van de bevordering van een hoog niveau van nucleaire veiligheid, stralingsbescherming en de toepassing van efficiënte en effectieve veiligheidscontroles op kernmateriaal in derde landen. | Overeenkomstig de bepalingen van deze verordening financiert de Europese Unie maatregelen ter ondersteuning van de bevordering van een hoog niveau van nucleaire veiligheid, stralingsbescherming en de toepassing van efficiënte en effectieve veiligheidscontroles op kernmateriaal in derde landen.
  Hiermee wordt gewaarborgd dat het kernmateriaal uitsluitend voor de beoogde civiele doeleinden wordt gebruikt. |
| 1.   Daarbij wordt gestreefd naar de verwezenlijking van de navolgende specifieke doelstellingen: | 1.   Daarbij wordt gestreefd naar de verwezenlijking van de navolgende specifieke doelstellingen: |
| (a) | de bevordering van een effectieve nucleaire veiligheidscultuur en de tenuitvoerlegging van de hoogste nucleaire veiligheidsnormen en stralingsbescherming; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Artikel 1

Artikel 1

Onderwerp en toepassingsgebied

Onderwerp en toepassingsgebied

Overeenkomstig de bepalingen van deze verordening financiert de Europese Unie maatregelen ter ondersteuning van de bevordering van een hoog niveau van nucleaire veiligheid, stralingsbescherming en de toepassing van efficiënte en effectieve veiligheidscontroles op kernmateriaal in derde landen.

Overeenkomstig de bepalingen van deze verordening financiert de Europese Unie maatregelen ter ondersteuning van de bevordering van een hoog niveau van nucleaire veiligheid, stralingsbescherming en de toepassing van efficiënte en effectieve veiligheidscontroles op kernmateriaal in derde landen.
  Hiermee wordt gewaarborgd dat het kernmateriaal uitsluitend voor de beoogde civiele doeleinden wordt gebruikt.

1.   Daarbij wordt gestreefd naar de verwezenlijking van de navolgende specifieke doelstellingen:

1.   Daarbij wordt gestreefd naar de verwezenlijking van de navolgende specifieke doelstellingen:

(a)

de bevordering van een effectieve nucleaire veiligheidscultuur en de tenuitvoerlegging van de hoogste nucleaire veiligheidsnormen en stralingsbescherming;

| (a) | de bevordering van een effectieve nucleaire veiligheidscultuur en
  beheersstructuur, evenals
  de tenuitvoerlegging van de hoogste nucleaire veiligheidsnormen en stralingsbescherming; |
| --- | --- |

(a)

de bevordering van een effectieve nucleaire veiligheidscultuur en
  beheersstructuur, evenals
  de tenuitvoerlegging van de hoogste nucleaire veiligheidsnormen en stralingsbescherming;

| (b) | een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval en een verantwoorde en veilige ontmanteling en sanering van voormalige nucleaire terreinen en installaties; |
| --- | --- |

(b)

een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval en een verantwoorde en veilige ontmanteling en sanering van voormalige nucleaire terreinen en installaties;

| (b) | een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval en een verantwoorde en veilige ontmanteling en sanering van voormalige nucleaire terreinen en installaties
  in derde landen
  ; |
| --- | --- |

(b)

een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval en een verantwoorde en veilige ontmanteling en sanering van voormalige nucleaire terreinen en installaties
  in derde landen
  ;

| (c) | het vaststellen van kaders en methoden voor de toepassing van efficiënte en effectieve veiligheidscontroles voor nucleair materiaal in derde landen. |
| --- | --- |

(c)

het vaststellen van kaders en methoden voor de toepassing van efficiënte en effectieve veiligheidscontroles voor nucleair materiaal in derde landen.

| (c) | het vaststellen van kaders en methoden voor de toepassing van efficiënte en effectieve veiligheidscontroles voor nucleair materiaal in derde landen. |
| --- | --- |

(c)

het vaststellen van kaders en methoden voor de toepassing van efficiënte en effectieve veiligheidscontroles voor nucleair materiaal in derde landen.

2.   De algemene vooruitgang bij het verwezenlijken van bovengenoemde specifieke doelstellingen wordt beoordeeld aan de hand van de volgende prestatie-indicatoren:

2.   De algemene vooruitgang bij het verwezenlijken van bovengenoemde specifieke doelstellingen wordt beoordeeld aan de hand van de volgende prestatie-indicatoren:

| (a) | het aantal en het belang van de kwesties die zijn vastgesteld tijdens collegiale toetsingsmissies van de IAEA; |
| --- | --- |

(a)

het aantal en het belang van de kwesties die zijn vastgesteld tijdens collegiale toetsingsmissies van de IAEA;

| (a) | het aantal en het belang van de kwesties die zijn vastgesteld tijdens collegiale toetsingsmissies van de IAEA; |
| --- | --- |

(a)

het aantal en het belang van de kwesties die zijn vastgesteld tijdens collegiale toetsingsmissies van de IAEA;

| (a bis) | de mate waarin de landen die steun ontvangen de hoogst mogelijke nucleaire veiligheidsnormen ontwikkelen, overeenkomstig de in de Unie vereiste veiligheidsnormen op technisch, regulerings- en operationeel gebied; |
| --- | --- |

(a bis)

de mate waarin de landen die steun ontvangen de hoogst mogelijke nucleaire veiligheidsnormen ontwikkelen, overeenkomstig de in de Unie vereiste veiligheidsnormen op technisch, regulerings- en operationeel gebied;

| (b) | de stand van de ontwikkeling van de strategieën voor verbruikte splijtstof, nucleair afval en ontmanteling, het desbetreffende wet- en regelgevingskader en de uitvoering van projecten; |
| --- | --- |

(b)

de stand van de ontwikkeling van de strategieën voor verbruikte splijtstof, nucleair afval en ontmanteling, het desbetreffende wet- en regelgevingskader en de uitvoering van projecten;

| (b) | de stand van de ontwikkeling van de strategieën voor verbruikte splijtstof, nucleair afval en ontmanteling, het
  aantal saneringen dat moet worden uitgevoerd in voormalige kerncentrales en -installaties en de omvang ervan, het
  desbetreffende wet- en regelgevingskader en de uitvoering van projecten; |
| --- | --- |

(b)

de stand van de ontwikkeling van de strategieën voor verbruikte splijtstof, nucleair afval en ontmanteling, het
  aantal saneringen dat moet worden uitgevoerd in voormalige kerncentrales en -installaties en de omvang ervan, het
  desbetreffende wet- en regelgevingskader en de uitvoering van projecten;

| (c) | het aantal en het belang van de kwesties die zijn vastgesteld in de relevante IAEA-verslagen over de nucleaire veiligheidscontroles. |
| --- | --- |

(c)

het aantal en het belang van de kwesties die zijn vastgesteld in de relevante IAEA-verslagen over de nucleaire veiligheidscontroles.

| (c) | het aantal en het belang van de kwesties die zijn vastgesteld in de relevante IAEA-verslagen over de nucleaire veiligheidscontroles. |
| --- | --- |

(c)

het aantal en het belang van de kwesties die zijn vastgesteld in de relevante IAEA-verslagen over de nucleaire veiligheidscontroles.

| (c bis) | een langdurig effect op het milieu; |
| --- | --- |

(c bis)

een langdurig effect op het milieu;

3.   De Commissie ziet erop toe dat de vastgestelde maatregelen in overeenstemming zijn met het algemene strategische beleidskader van de Unie voor het partnerland, en met name met de doelstellingen van de beleidslijnen en programma's op het gebied van ontwikkelingssamenwerking en economische samenwerking.

3.   De Commissie ziet erop toe dat de vastgestelde maatregelen in overeenstemming zijn met het algemene strategische beleidskader van de Unie voor het partnerland, en met name met de doelstellingen van de beleidslijnen en programma's op het gebied van ontwikkelingssamenwerking en economische samenwerking.

3 bis.
     
  De hierboven in lid 1 uiteengezette maatregelen worden voornamelijk verwezenlijkt met behulp van de volgende maatregelen:

| (a) | steun voor regelgevende instanties teneinde hun onafhankelijkheid, bevoegdheid en ontwikkeling te waarborgen, alsook voor investeringen in personele middelen; |
| --- | --- |

(a)

steun voor regelgevende instanties teneinde hun onafhankelijkheid, bevoegdheid en ontwikkeling te waarborgen, alsook voor investeringen in personele middelen;

| (b) | steun voor maatregelen om het wetgevingskader te versterken en ten uitvoer te leggen; |
| --- | --- |

(b)

steun voor maatregelen om het wetgevingskader te versterken en ten uitvoer te leggen;

| (c) | steun voor het opstellen en uitvoeren van veiligheidsbeoordelingssystemen op basis van normen die vergelijkbaar zijn met de normen die in de Europese Unie worden gehanteerd; |
| --- | --- |

(c)

steun voor het opstellen en uitvoeren van veiligheidsbeoordelingssystemen op basis van normen die vergelijkbaar zijn met de normen die in de Europese Unie worden gehanteerd;

| (d) | samenwerking op de volgende gebieden: de ontwikkeling van expertise, ervaring en vaardigheden, procedures voor het beheer en de preventie van ongelukken, strategieën voor een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtstof en ontmantelingsstrategieën. |
| --- | --- |

(d)

samenwerking op de volgende gebieden: de ontwikkeling van expertise, ervaring en vaardigheden, procedures voor het beheer en de preventie van ongelukken, strategieën voor een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtstof en ontmantelingsstrategieën.

Een essentieel onderdeel van de maatregelen wordt gevormd door kennisoverdracht (het delen van expertise, steun voor zowel bestaande als nieuwe opleidings- en trainingsprogramma's op het gebied van nucleaire veiligheid) teneinde de bereikte resultaten te verduurzamen.

4.   De specifieke maatregelen die door deze verordening worden ondersteund en de criteria die op de samenwerking op het gebied van de nucleaire veiligheid van toepassing zijn, worden nader beschreven in de bijlage.

4.   De specifieke maatregelen die door deze verordening worden ondersteund en de criteria die op de samenwerking op het gebied van de nucleaire veiligheid van toepassing zijn, worden nader beschreven in de bijlage.

5.   De financiële, economische en technische samenwerking in het kader van deze verordening vormt een aanvulling op de bijstand die uit hoofde van andere instrumenten voor ontwikkelingssamenwerking door de Unie wordt verleend.

5.   De financiële, economische en technische samenwerking in het kader van deze verordening vormt een aanvulling op de bijstand die uit hoofde van andere instrumenten voor ontwikkelingssamenwerking door de Unie wordt verleend
  , „Horizon 2020” en het programma voor onderzoek en opleiding van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (2014-2018), dat een aanvulling vormt op Horizon 2020
  .

5 bis.
     
  Bij de verlening van bijstand in het kader van dit instrument wordt prioriteit gegeven aan begunstigde landen overeenkomstig Verordening (EU) nr. .../...

   (3)

  en Verordening (EU) nr. .../...

   (4)

  van het Europees Parlement en de Raad.

Amendement 11

Voorstel voor een verordening

Artikel 2 — lid 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 3.   De strategiedocumenten moeten een samenhangend kader bieden voor de samenwerking tussen de Unie en de betrokken partnerlanden of partnerregio's, dat in overeenstemming is met het overkoepelende doel en toepassingsgebied, de doelstellingen, de beginselen en het beleid van de Unie. | 3.   De strategiedocumenten moeten een samenhangend kader bieden voor de samenwerking tussen de Unie
  , de lidstaten
  en de betrokken partnerlanden of partnerregio's, dat in overeenstemming is met het overkoepelende doel en toepassingsgebied, de doelstellingen, de beginselen en het
  externe en interne
  beleid van de Unie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

3.   De strategiedocumenten moeten een samenhangend kader bieden voor de samenwerking tussen de Unie en de betrokken partnerlanden of partnerregio's, dat in overeenstemming is met het overkoepelende doel en toepassingsgebied, de doelstellingen, de beginselen en het beleid van de Unie.

3.   De strategiedocumenten moeten een samenhangend kader bieden voor de samenwerking tussen de Unie
  , de lidstaten
  en de betrokken partnerlanden of partnerregio's, dat in overeenstemming is met het overkoepelende doel en toepassingsgebied, de doelstellingen, de beginselen en het
  externe en interne
  beleid van de Unie.

Amendement 12

Voorstel voor een verordening

Artikel 2 — lid 5

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 5.   Het strategiedocument wordt door de Commissie goedgekeurd in overeenstemming met de onderzoeksprocedure als bedoeld in artikel 15, lid 3, van de gemeenschappelijke uitvoeringsverordening. Strategiedocumenten
  worden
  halverwege of telkens wanneer dat nodig is op basis van diezelfde onderzoeksprocedure geëvalueerd. De toepassing van die procedure is echter niet vereist voor aanpassingen van de strategie die niet van invloed zijn op de initiële prioriteitsgebieden en prioritaire doelstellingen zoals uiteengezet in het strategiedocument. | 5.   Het strategiedocument wordt door de Commissie goedgekeurd in overeenstemming met de onderzoeksprocedure als bedoeld in artikel 15, lid 3, van de gemeenschappelijke uitvoeringsverordening. Strategiedocumenten
  moeten
  halverwege of telkens wanneer dat nodig is op basis van diezelfde onderzoeksprocedure
  worden
  geëvalueerd. De toepassing van die procedure is echter niet vereist voor aanpassingen van de strategie die niet van invloed zijn op de initiële prioriteitsgebieden en prioritaire doelstellingen zoals uiteengezet in het strategiedocument
  , tenzij deze wijzigingen een financieel effect hebben dat groter is dan de in artikel 2, lid 2, van de gemeenschappelijke uitvoeringsverordening gedefinieerde drempelwaarden
  . |
| | Het strategiedocument moet worden voorgelegd aan het Europees Parlement, dat zijn visie zal geven tijdens de tussentijdse evaluatie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

5.   Het strategiedocument wordt door de Commissie goedgekeurd in overeenstemming met de onderzoeksprocedure als bedoeld in artikel 15, lid 3, van de gemeenschappelijke uitvoeringsverordening. Strategiedocumenten
  worden
  halverwege of telkens wanneer dat nodig is op basis van diezelfde onderzoeksprocedure geëvalueerd. De toepassing van die procedure is echter niet vereist voor aanpassingen van de strategie die niet van invloed zijn op de initiële prioriteitsgebieden en prioritaire doelstellingen zoals uiteengezet in het strategiedocument.

5.   Het strategiedocument wordt door de Commissie goedgekeurd in overeenstemming met de onderzoeksprocedure als bedoeld in artikel 15, lid 3, van de gemeenschappelijke uitvoeringsverordening. Strategiedocumenten
  moeten
  halverwege of telkens wanneer dat nodig is op basis van diezelfde onderzoeksprocedure
  worden
  geëvalueerd. De toepassing van die procedure is echter niet vereist voor aanpassingen van de strategie die niet van invloed zijn op de initiële prioriteitsgebieden en prioritaire doelstellingen zoals uiteengezet in het strategiedocument
  , tenzij deze wijzigingen een financieel effect hebben dat groter is dan de in artikel 2, lid 2, van de gemeenschappelijke uitvoeringsverordening gedefinieerde drempelwaarden
  .

Het strategiedocument moet worden voorgelegd aan het Europees Parlement, dat zijn visie zal geven tijdens de tussentijdse evaluatie.

Amendement 13

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 2.   In de indicatieve meerjarenprogramma's worden de voor financiering geselecteerde prioritaire terreinen, de specifieke doelstellingen, de verwachte resultaten,
  de
  prestatie-indicatoren en de indicatieve financiële toewijzingen zowel globaal als per prioriteitsgebied vastgelegd, waarbij ook een redelijke reserve aan niet-toegewezen middelen wordt gevormd; deze kan in de vorm van een marge of een minimumbedrag worden aangehouden. | 2.   In de indicatieve meerjarenprogramma's worden de voor financiering geselecteerde prioritaire terreinen, de specifieke doelstellingen, de verwachte resultaten,
  duidelijke, specifieke en transparante
  prestatie-indicatoren en de indicatieve financiële toewijzingen zowel globaal als per prioriteitsgebied vastgelegd, waarbij ook een redelijke reserve aan niet-toegewezen middelen wordt gevormd
  , doch zonder afbreuk te doen aan de bevoegdheden van de begrotingsautoriteit
  ; deze kan in de vorm van een marge of een minimumbedrag worden aangehouden.
  De indicatieve meerjarenprogramma's bevatten regels om overlapping te voorkomen en het correcte gebruik van beschikbare middelen te waarborgen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

2.   In de indicatieve meerjarenprogramma's worden de voor financiering geselecteerde prioritaire terreinen, de specifieke doelstellingen, de verwachte resultaten,
  de
  prestatie-indicatoren en de indicatieve financiële toewijzingen zowel globaal als per prioriteitsgebied vastgelegd, waarbij ook een redelijke reserve aan niet-toegewezen middelen wordt gevormd; deze kan in de vorm van een marge of een minimumbedrag worden aangehouden.

2.   In de indicatieve meerjarenprogramma's worden de voor financiering geselecteerde prioritaire terreinen, de specifieke doelstellingen, de verwachte resultaten,
  duidelijke, specifieke en transparante
  prestatie-indicatoren en de indicatieve financiële toewijzingen zowel globaal als per prioriteitsgebied vastgelegd, waarbij ook een redelijke reserve aan niet-toegewezen middelen wordt gevormd
  , doch zonder afbreuk te doen aan de bevoegdheden van de begrotingsautoriteit
  ; deze kan in de vorm van een marge of een minimumbedrag worden aangehouden.
  De indicatieve meerjarenprogramma's bevatten regels om overlapping te voorkomen en het correcte gebruik van beschikbare middelen te waarborgen.

Amendement 14

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 3.   Indicatieve meerjarenprogramma's zijn
  in beginsel
  gebaseerd op een dialoog met de partnerlanden, de regio of de regio's, waarbij belanghebbenden worden betrokken, om te waarborgen dat het betrokken land of de betreffende regio voldoende verantwoordelijkheid voor het proces neemt en om de ondersteuning voor nationale ontwikkelingsstrategieën te bevorderen. | 3.   Indicatieve meerjarenprogramma's zijn
  zoveel mogelijk
  gebaseerd op een dialoog met de partnerlanden, de regio of de regio's, waarbij belanghebbenden worden betrokken, om te waarborgen dat het betrokken land of de betreffende regio voldoende verantwoordelijkheid voor het proces neemt en om de ondersteuning voor nationale ontwikkelingsstrategieën te bevorderen.
  Deze indicatieve meerjarenprogramma's houden rekening met het werkprogramma van de IAEA op het gebied van nucleaire veiligheid en afvalbeheer. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

3.   Indicatieve meerjarenprogramma's zijn
  in beginsel
  gebaseerd op een dialoog met de partnerlanden, de regio of de regio's, waarbij belanghebbenden worden betrokken, om te waarborgen dat het betrokken land of de betreffende regio voldoende verantwoordelijkheid voor het proces neemt en om de ondersteuning voor nationale ontwikkelingsstrategieën te bevorderen.

3.   Indicatieve meerjarenprogramma's zijn
  zoveel mogelijk
  gebaseerd op een dialoog met de partnerlanden, de regio of de regio's, waarbij belanghebbenden worden betrokken, om te waarborgen dat het betrokken land of de betreffende regio voldoende verantwoordelijkheid voor het proces neemt en om de ondersteuning voor nationale ontwikkelingsstrategieën te bevorderen.
  Deze indicatieve meerjarenprogramma's houden rekening met het werkprogramma van de IAEA op het gebied van nucleaire veiligheid en afvalbeheer.

Amendement 15

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 5

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 5.   De indicatieve meerjarenprogramma's worden wanneer nodig volgens dezelfde procedure herzien, waarbij rekening wordt gehouden met de eventuele evaluatie van de relevante strategiedocumenten. De onderzoeksprocedure is echter niet vereist voor wijzigingen van indicatieve meerjarenprogramma's waarbij het gaat om technische aanpassingen, herschikking van middelen binnen de toewijzingen per prioriteitsgebied of verhoging of verlaging van de initiële indicatieve toewijzing
  met minder dan 20 %
  , mits die wijzigingen niet van invloed zijn op de initiële prioriteitsgebieden en prioritaire doelstellingen zoals uiteengezet in het strategiedocument. Het Europees Parlement en de Raad dienen te allen tijde binnen één maand van dergelijke technische aanpassingen in kennis te worden gesteld. | 5.   De indicatieve meerjarenprogramma's worden wanneer nodig volgens dezelfde procedure herzien, waarbij rekening wordt gehouden met de eventuele evaluatie van de relevante strategiedocumenten. De onderzoeksprocedure is echter niet vereist voor wijzigingen van indicatieve meerjarenprogramma's waarbij het gaat om technische aanpassingen, herschikking van middelen binnen de toewijzingen per prioriteitsgebied of verhoging of verlaging van de initiële indicatieve toewijzing
  binnen de percentagelimieten die zijn vastgesteld in artikel 2
  ,
  lid 2, van de gemeenschappelijke uitvoeringsverordening,
  mits die wijzigingen niet van invloed zijn op de initiële prioriteitsgebieden en prioritaire doelstellingen zoals uiteengezet in het strategiedocument. Het Europees Parlement en de Raad dienen te allen tijde binnen één maand van dergelijke technische aanpassingen in kennis te worden gesteld. |
| | Indien het totale bedrag van niet-ingrijpende wijzigingen of de gevolgen ervan voor de begroting de in artikel 2, lid 2, van de algemene uitvoeringsverordening vermelde drempels voor kleinschalige financiering overschrijden, is de in artikel 15, lid 3, van de verordening bedoelde procedure van toepassing. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

5.   De indicatieve meerjarenprogramma's worden wanneer nodig volgens dezelfde procedure herzien, waarbij rekening wordt gehouden met de eventuele evaluatie van de relevante strategiedocumenten. De onderzoeksprocedure is echter niet vereist voor wijzigingen van indicatieve meerjarenprogramma's waarbij het gaat om technische aanpassingen, herschikking van middelen binnen de toewijzingen per prioriteitsgebied of verhoging of verlaging van de initiële indicatieve toewijzing
  met minder dan 20 %
  , mits die wijzigingen niet van invloed zijn op de initiële prioriteitsgebieden en prioritaire doelstellingen zoals uiteengezet in het strategiedocument. Het Europees Parlement en de Raad dienen te allen tijde binnen één maand van dergelijke technische aanpassingen in kennis te worden gesteld.

5.   De indicatieve meerjarenprogramma's worden wanneer nodig volgens dezelfde procedure herzien, waarbij rekening wordt gehouden met de eventuele evaluatie van de relevante strategiedocumenten. De onderzoeksprocedure is echter niet vereist voor wijzigingen van indicatieve meerjarenprogramma's waarbij het gaat om technische aanpassingen, herschikking van middelen binnen de toewijzingen per prioriteitsgebied of verhoging of verlaging van de initiële indicatieve toewijzing
  binnen de percentagelimieten die zijn vastgesteld in artikel 2
  ,
  lid 2, van de gemeenschappelijke uitvoeringsverordening,
  mits die wijzigingen niet van invloed zijn op de initiële prioriteitsgebieden en prioritaire doelstellingen zoals uiteengezet in het strategiedocument. Het Europees Parlement en de Raad dienen te allen tijde binnen één maand van dergelijke technische aanpassingen in kennis te worden gesteld.

Indien het totale bedrag van niet-ingrijpende wijzigingen of de gevolgen ervan voor de begroting de in artikel 2, lid 2, van de algemene uitvoeringsverordening vermelde drempels voor kleinschalige financiering overschrijden, is de in artikel 15, lid 3, van de verordening bedoelde procedure van toepassing.

Amendement 16

Voorstel voor een verordening

Artikel 4 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | Artikel 4 bis |
| | Verslaglegging |
| | 1.
     
  De Commissie beoordeelt de geboekte vooruitgang bij de uitvoering van de maatregelen die krachtens deze verordening zijn genomen en legt het Europees Parlement en de Raad een tweejaarlijks verslag voor over de tenuitvoerlegging van de samenwerking. |
| | 2.
     
  Het verslag bevat gegevens met betrekking tot de voorafgaande twee jaren over de gefinancierde maatregelen, de resultaten van het toezicht en de beoordeling, en de uitvoering van de begroting voor wat betreft vastleggings- en betalingskredieten per land, regio en per samenwerkingsterrein, evenals de plannen van derde landen op het gebied van nucleaire veiligheid. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Artikel 4 bis

Verslaglegging

1.
     
  De Commissie beoordeelt de geboekte vooruitgang bij de uitvoering van de maatregelen die krachtens deze verordening zijn genomen en legt het Europees Parlement en de Raad een tweejaarlijks verslag voor over de tenuitvoerlegging van de samenwerking.

2.
     
  Het verslag bevat gegevens met betrekking tot de voorafgaande twee jaren over de gefinancierde maatregelen, de resultaten van het toezicht en de beoordeling, en de uitvoering van de begroting voor wat betreft vastleggings- en betalingskredieten per land, regio en per samenwerkingsterrein, evenals de plannen van derde landen op het gebied van nucleaire veiligheid.

Amendement 17

Voorstel voor een verordening

Artikel 5 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | Artikel 5 bis |
| | Coherentie en complementariteit van de bijstand van de Unie |
| | 1.
     
  Bij de tenuitvoerlegging van deze verordening moet worden gezorgd voor samenhang met de andere onderdelen en instrumenten van het extern optreden van de Unie en met andere relevante beleidsterreinen van de Unie. |
| | 2.
     
  De Unie en de lidstaten stemmen hun steunprogramma's op elkaar af om te zorgen voor een grotere doeltreffendheid en doelmatigheid van de steun en de beleidsdialoog, overeenkomstig de beginselen inzake de versterking van de operationele coördinatie op het gebied van externe bijstand, en voor de harmonisering van hun beleid en procedures. Coördinatie omvat onder meer regelmatig overleg en frequente uitwisseling van relevante informatie tijdens de verschillende fasen van de steuncyclus. |
| | 3.
     
  De Unie neemt, in overleg met de lidstaten, de vereiste stappen voor een goede coördinatie en samenwerking met multilaterale en regionale organisaties en entiteiten, waaronder, maar niet uitsluitend, Europese financiële instellingen, internationale financiële instellingen, agentschappen, fondsen en programma's van de Verenigde Naties, particuliere en politieke stichtingen en niet-Unie-donoren. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Artikel 5 bis

Coherentie en complementariteit van de bijstand van de Unie

1.
     
  Bij de tenuitvoerlegging van deze verordening moet worden gezorgd voor samenhang met de andere onderdelen en instrumenten van het extern optreden van de Unie en met andere relevante beleidsterreinen van de Unie.

2.
     
  De Unie en de lidstaten stemmen hun steunprogramma's op elkaar af om te zorgen voor een grotere doeltreffendheid en doelmatigheid van de steun en de beleidsdialoog, overeenkomstig de beginselen inzake de versterking van de operationele coördinatie op het gebied van externe bijstand, en voor de harmonisering van hun beleid en procedures. Coördinatie omvat onder meer regelmatig overleg en frequente uitwisseling van relevante informatie tijdens de verschillende fasen van de steuncyclus.

3.
     
  De Unie neemt, in overleg met de lidstaten, de vereiste stappen voor een goede coördinatie en samenwerking met multilaterale en regionale organisaties en entiteiten, waaronder, maar niet uitsluitend, Europese financiële instellingen, internationale financiële instellingen, agentschappen, fondsen en programma's van de Verenigde Naties, particuliere en politieke stichtingen en niet-Unie-donoren.

Amendement 33/Rev.

Voorstel voor een verordening

Artikel 8 — lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 1.   Het financieel referentiebedrag voor de uitvoering van deze verordening gedurende de periode 2014-2020 is
  631 100 000
  EUR. | 1.   Het financieel referentiebedrag voor de uitvoering van deze verordening gedurende de periode 2014-2020 is
  225 321 000
  EUR. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1.   Het financieel referentiebedrag voor de uitvoering van deze verordening gedurende de periode 2014-2020 is
  631 100 000
  EUR.

1.   Het financieel referentiebedrag voor de uitvoering van deze verordening gedurende de periode 2014-2020 is
  225 321 000
  EUR.

Amendement 19

Voorstel voor een verordening

Artikel 8 — lid 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 2.   De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit goedgekeurd
  binnen de grenzen
  van het meerjarig financieel kader. | 2.   De jaarlijkse kredieten worden door
  het Europees Parlement en de Raad
  toegestaan
  binnen de grenzen van
  het meerjarig financieel kader. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

2.   De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit goedgekeurd
  binnen de grenzen
  van het meerjarig financieel kader.

2.   De jaarlijkse kredieten worden door
  het Europees Parlement en de Raad
  toegestaan
  binnen de grenzen van
  het meerjarig financieel kader.

Amendement 20

Voorstel voor een verordening

Bijlage — Specifieke ondersteunde maatregelen

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | |
| De volgende maatregelen kunnen worden ondersteund om de in artikel 1 van de verordening vermelde doelstellingen te bereiken. | De volgende maatregelen kunnen worden ondersteund om de in artikel 1 van de verordening vermelde doelstellingen te bereiken. |
| (a) | de bevordering van een effectieve nucleaire veiligheidscultuur en de tenuitvoerlegging van de hoogste nucleaire veiligheidsnormen en stralingsbescherming op alle niveaus, meer in het bijzonder door: |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

De volgende maatregelen kunnen worden ondersteund om de in artikel 1 van de verordening vermelde doelstellingen te bereiken.

De volgende maatregelen kunnen worden ondersteund om de in artikel 1 van de verordening vermelde doelstellingen te bereiken.

(a)

de bevordering van een effectieve nucleaire veiligheidscultuur en de tenuitvoerlegging van de hoogste nucleaire veiligheidsnormen en stralingsbescherming op alle niveaus, meer in het bijzonder door:

| (a) | de
  totstandbrenging en de
  bevordering van een effectieve nucleaire veiligheidscultuur en
  beheersstructuur en
  de tenuitvoerlegging van de hoogste nucleaire veiligheidsnormen
  , die een afspiegeling vormen van optimale werkwijzen,
  en stralingsbescherming op alle niveaus, meer in het bijzonder door: |
| --- | --- |

(a)

de
  totstandbrenging en de
  bevordering van een effectieve nucleaire veiligheidscultuur en
  beheersstructuur en
  de tenuitvoerlegging van de hoogste nucleaire veiligheidsnormen
  , die een afspiegeling vormen van optimale werkwijzen,
  en stralingsbescherming op alle niveaus, meer in het bijzonder door:

| | — | permanente steun voor regelgevende lichamen, voor organisaties voor technische ondersteuning en voor de versterking van het regelgevingskader, met name met betrekking tot vergunningsactiviteiten en met inbegrip van de evaluatie en
  follow-up van effectieve en alomvattende risico- en veiligheidsbeoordelingen („stresstests”)
  ; |
| --- | --- | --- |

—

permanente steun voor regelgevende lichamen, voor organisaties voor technische ondersteuning en voor de versterking van het regelgevingskader, met name met betrekking tot vergunningsactiviteiten en met inbegrip van de evaluatie en
  follow-up van effectieve en alomvattende risico- en veiligheidsbeoordelingen („stresstests”)
  ;

| | — | permanente steun voor regelgevende lichamen, voor organisaties voor technische ondersteuning en voor de versterking van het regelgevingskader, met name met betrekking tot vergunningsactiviteiten en met inbegrip van de evaluatie en
  de tenuitvoerlegging van de noodzakelijke maatregelen teneinde het hoogste veiligheidsniveau in kerncentrales te waarborgen, tot een norm die een afspiegeling vormt van optimale werkwijzen in de EU op technisch, regulerings- en operationeel gebied
  ; |
| --- | --- | --- |

—

permanente steun voor regelgevende lichamen, voor organisaties voor technische ondersteuning en voor de versterking van het regelgevingskader, met name met betrekking tot vergunningsactiviteiten en met inbegrip van de evaluatie en
  de tenuitvoerlegging van de noodzakelijke maatregelen teneinde het hoogste veiligheidsniveau in kerncentrales te waarborgen, tot een norm die een afspiegeling vormt van optimale werkwijzen in de EU op technisch, regulerings- en operationeel gebied
  ;

| | — | de bevordering van effectieve regelgevingskaders, procedures en systemen om een toereikende bescherming tegen ioniserende straling van radioactieve materialen, met name van hoogactieve radioactieve bronnen, en de veilige opberging daarvan te waarborgen; |
| --- | --- | --- |

—

de bevordering van effectieve regelgevingskaders, procedures en systemen om een toereikende bescherming tegen ioniserende straling van radioactieve materialen, met name van hoogactieve radioactieve bronnen, en de veilige opberging daarvan te waarborgen;

| | — | de bevordering van effectieve
  en transparante
  regelgevingskaders, procedures en systemen om een toereikende bescherming tegen ioniserende straling van radioactieve materialen, met name van hoogactieve radioactieve bronnen, en de veilige opberging daarvan te waarborgen; |
| --- | --- | --- |

—

de bevordering van effectieve
  en transparante
  regelgevingskaders, procedures en systemen om een toereikende bescherming tegen ioniserende straling van radioactieve materialen, met name van hoogactieve radioactieve bronnen, en de veilige opberging daarvan te waarborgen;

| | — | de bevordering van effectieve beheersstructuren voor nucleaire veiligheid, die de onafhankelijkheid, de verantwoordelijkheid en het gezag van de regelgevende instanties, alsook de regionale en internationale samenwerkingsstructuren tussen dergelijke instanties waarborgen; |
| --- | --- | --- |

—

de bevordering van effectieve beheersstructuren voor nucleaire veiligheid, die de onafhankelijkheid, de verantwoordelijkheid en het gezag van de regelgevende instanties, alsook de regionale en internationale samenwerkingsstructuren tussen dergelijke instanties waarborgen;

| | — | de instelling van effectieve regelingen voor de preventie van ongevallen die radiologische gevolgen hebben en voor de inperking van de gevolgen van eventuele dergelijke ongevallen (bijvoorbeeld de milieumonitoring bij het vrijkomen van radioactiviteit, het ontwikkelen en uitvoeren van schadebeperkende activiteiten en saneringsactiviteiten), alsmede voor rampenplannen en maatregelen ter voorbereiding en reactie op noodsituaties, civiele bescherming en herstel; |
| --- | --- | --- |

—

de instelling van effectieve regelingen voor de preventie van ongevallen die radiologische gevolgen hebben en voor de inperking van de gevolgen van eventuele dergelijke ongevallen (bijvoorbeeld de milieumonitoring bij het vrijkomen van radioactiviteit, het ontwikkelen en uitvoeren van schadebeperkende activiteiten en saneringsactiviteiten), alsmede voor rampenplannen en maatregelen ter voorbereiding en reactie op noodsituaties, civiele bescherming en herstel;

| | — | de instelling van effectieve regelingen voor de preventie van ongevallen die radiologische gevolgen hebben en voor de inperking van de gevolgen van eventuele dergelijke ongevallen (bijvoorbeeld de milieumonitoring bij het vrijkomen van radioactiviteit, het ontwikkelen en uitvoeren van schadebeperkende activiteiten en saneringsactiviteiten), alsmede voor rampenplannen en maatregelen ter voorbereiding en reactie op noodsituaties, civiele bescherming en herstel; |
| --- | --- | --- |

—

de instelling van effectieve regelingen voor de preventie van ongevallen die radiologische gevolgen hebben en voor de inperking van de gevolgen van eventuele dergelijke ongevallen (bijvoorbeeld de milieumonitoring bij het vrijkomen van radioactiviteit, het ontwikkelen en uitvoeren van schadebeperkende activiteiten en saneringsactiviteiten), alsmede voor rampenplannen en maatregelen ter voorbereiding en reactie op noodsituaties, civiele bescherming en herstel;

| | — | steun voor
  exploitanten van kerninstallaties in uitzonderingsgevallen onder specifieke, goed gemotiveerde omstandigheden in het kader van follow-upmaatregelen naar aanleiding van de alomvattende risico- en veiligheidsbeoordelingen („stresstests”); |
| --- | --- | --- |

—

steun voor
  exploitanten van kerninstallaties in uitzonderingsgevallen onder specifieke, goed gemotiveerde omstandigheden in het kader van follow-upmaatregelen naar aanleiding van de alomvattende risico- en veiligheidsbeoordelingen („stresstests”);

| | — | samenwerking met
  exploitanten van kerninstallaties in uitzonderingsgevallen onder specifieke, goed gemotiveerde omstandigheden in het kader van follow-upmaatregelen naar aanleiding van de alomvattende risico- en veiligheidsbeoordelingen („stresstests”); |
| --- | --- | --- |

—

samenwerking met
  exploitanten van kerninstallaties in uitzonderingsgevallen onder specifieke, goed gemotiveerde omstandigheden in het kader van follow-upmaatregelen naar aanleiding van de alomvattende risico- en veiligheidsbeoordelingen („stresstests”);

| | — | de bevordering van een beleid voor voorlichting, onderwijs en beroepsopleidingen op het gebied van kernenergie en met betrekking tot de nucleaire splijtstofcyclus, het beheer van kernafval en stralingsbescherming; |
| --- | --- | --- |

—

de bevordering van een beleid voor voorlichting, onderwijs en beroepsopleidingen op het gebied van kernenergie en met betrekking tot de nucleaire splijtstofcyclus, het beheer van kernafval en stralingsbescherming;

| (b) | een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval en een verantwoorde en veilige ontmanteling en sanering van voormalige nucleaire terreinen en installaties, meer in het bijzonder door: |
| --- | --- |

(b)

een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval en een verantwoorde en veilige ontmanteling en sanering van voormalige nucleaire terreinen en installaties, meer in het bijzonder door:

| (b) | een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval en een verantwoorde en veilige ontmanteling en sanering van voormalige nucleaire terreinen en installaties, meer in het bijzonder door: |
| --- | --- |

(b)

een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval en een verantwoorde en veilige ontmanteling en sanering van voormalige nucleaire terreinen en installaties, meer in het bijzonder door:

| | — | samenwerking met derde landen op het gebied van het beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval (d.w.z. vervoer, voorbehandeling, behandeling, verwerking, opslag en opberging), met inbegrip van de ontwikkeling van specifieke strategieën en kaders voor een verantwoord beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval; |
| --- | --- | --- |

—

samenwerking met derde landen op het gebied van het beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval (d.w.z. vervoer, voorbehandeling, behandeling, verwerking, opslag en opberging), met inbegrip van de ontwikkeling van specifieke strategieën en kaders voor een verantwoord beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval;

| | — | samenwerking met derde landen op het gebied van het beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval (d.w.z. vervoer, voorbehandeling, behandeling, verwerking, opslag en opberging), met inbegrip van de ontwikkeling van specifieke strategieën en kaders voor een verantwoord beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval; |
| --- | --- | --- |

—

samenwerking met derde landen op het gebied van het beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval (d.w.z. vervoer, voorbehandeling, behandeling, verwerking, opslag en opberging), met inbegrip van de ontwikkeling van specifieke strategieën en kaders voor een verantwoord beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval;

| | — | de ontwikkeling en uitvoering van strategieën en kaders voor de ontmanteling van bestaande installaties, voor de sanering van de terreinen van voormalige nucleaire installaties en locaties voor de uraanwinning, en voor het terughalen en beheer van radioactieve objecten en materialen die in zee zijn afgezonken; |
| --- | --- | --- |

—

de ontwikkeling en uitvoering van strategieën en kaders voor de ontmanteling van bestaande installaties, voor de sanering van de terreinen van voormalige nucleaire installaties en locaties voor de uraanwinning, en voor het terughalen en beheer van radioactieve objecten en materialen die in zee zijn afgezonken;

| | — | de ontwikkeling en uitvoering van strategieën en kaders voor de ontmanteling van bestaande installaties, voor de sanering van de terreinen van voormalige nucleaire installaties en locaties voor de uraanwinning, en voor het terughalen en beheer van radioactieve objecten en materialen die in zee zijn afgezonken; |
| --- | --- | --- |

—

de ontwikkeling en uitvoering van strategieën en kaders voor de ontmanteling van bestaande installaties, voor de sanering van de terreinen van voormalige nucleaire installaties en locaties voor de uraanwinning, en voor het terughalen en beheer van radioactieve objecten en materialen die in zee zijn afgezonken;

| | — | de totstandbrenging van het nodige regelgevingskader en de nodige methoden (met inbegrip van nucleaire forensische methoden) voor het uitvoeren van nucleaire veiligheidscontroles, onder meer voor een goede boekhouding en controle van splijtstoffen op het niveau van de staat en van de exploitant; |
| --- | --- | --- |

—

de totstandbrenging van het nodige regelgevingskader en de nodige methoden (met inbegrip van nucleaire forensische methoden) voor het uitvoeren van nucleaire veiligheidscontroles, onder meer voor een goede boekhouding en controle van splijtstoffen op het niveau van de staat en van de exploitant;

| | — | de totstandbrenging van het nodige regelgevingskader en de nodige methoden (met inbegrip van nucleaire forensische methoden) voor het uitvoeren van nucleaire veiligheidscontroles, onder meer voor een goede boekhouding en controle van splijtstoffen op het niveau van de staat en van de exploitant; |
| --- | --- | --- |

—

de totstandbrenging van het nodige regelgevingskader en de nodige methoden (met inbegrip van nucleaire forensische methoden) voor het uitvoeren van nucleaire veiligheidscontroles, onder meer voor een goede boekhouding en controle van splijtstoffen op het niveau van de staat en van de exploitant;

| | — | maatregelen ter bevordering van internationale samenwerking op bovengenoemde gebieden (onder meer in het kader van de bevoegde internationale organisaties, met name de IAEA), waaronder de uitvoering van en het toezicht op internationale overeenkomsten en verdragen, uitwisseling van informatie, capaciteitsopbouw, opleidingen op het gebied van de nucleaire veiligheid en onderzoek. |
| --- | --- | --- |

—

maatregelen ter bevordering van internationale samenwerking op bovengenoemde gebieden (onder meer in het kader van de bevoegde internationale organisaties, met name de IAEA), waaronder de uitvoering van en het toezicht op internationale overeenkomsten en verdragen, uitwisseling van informatie, capaciteitsopbouw, opleidingen op het gebied van de nucleaire veiligheid en onderzoek.

| | — | maatregelen ter bevordering van internationale samenwerking op bovengenoemde gebieden (onder meer in het kader van de bevoegde
  regionale en
  internationale organisaties, met name de IAEA), waaronder de uitvoering van en het toezicht op internationale overeenkomsten en verdragen, uitwisseling van informatie, capaciteitsopbouw, opleidingen op het gebied van de nucleaire veiligheid en onderzoek. |
| --- | --- | --- |

—

maatregelen ter bevordering van internationale samenwerking op bovengenoemde gebieden (onder meer in het kader van de bevoegde
  regionale en
  internationale organisaties, met name de IAEA), waaronder de uitvoering van en het toezicht op internationale overeenkomsten en verdragen, uitwisseling van informatie, capaciteitsopbouw, opleidingen op het gebied van de nucleaire veiligheid en onderzoek.

| (b bis) | bijstand om een hoog niveau van vaardigheden en expertise van regelgevende instanties, organisaties voor technische ondersteuning en exploitanten te waarborgen (zonder verstoring van de concurrentie) op de door deze verordening bestreken gebieden, in het bijzonder door: |
| --- | --- |

(b bis)

bijstand om een hoog niveau van vaardigheden en expertise van regelgevende instanties, organisaties voor technische ondersteuning en exploitanten te waarborgen (zonder verstoring van de concurrentie) op de door deze verordening bestreken gebieden, in het bijzonder door:

| | — | permanente steun voor de opleiding en training van het personeel van regelgevende instanties, organisaties voor technische ondersteuning en exploitanten van kerninstallaties (zonder verstoring van de concurrentie); |
| --- | --- | --- |

—

permanente steun voor de opleiding en training van het personeel van regelgevende instanties, organisaties voor technische ondersteuning en exploitanten van kerninstallaties (zonder verstoring van de concurrentie);

| | — | de bevordering van de ontwikkeling van geschikte opleidingsfaciliteiten. |
| --- | --- | --- |

—

de bevordering van de ontwikkeling van geschikte opleidingsfaciliteiten.

Amendement 21

Voorstel voor een verordening

Bijlage — Criteria — 1. Algemene criteria

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 1. | Algemene criteria |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1.

Algemene criteria

| 1. | Algemene criteria |
| --- | --- |

1.

Algemene criteria

| — | De samenwerking
  kan
  met alle 'derde landen' (landen die geen lidstaat van de EU zijn)
  overal ter wereld
  worden aangegaan. |
| --- | --- |

—

De samenwerking
  kan
  met alle 'derde landen' (landen die geen lidstaat van de EU zijn)
  overal ter wereld
  worden aangegaan.

| — | De samenwerking
  moet
  met alle 'derde landen' (landen die geen lidstaat van de EU zijn) worden aangegaan
  overeenkomstig de doelstellingen zoals uiteengezet in artikel 1 van deze verordening
  . |
| --- | --- |

—

De samenwerking
  moet
  met alle 'derde landen' (landen die geen lidstaat van de EU zijn) worden aangegaan
  overeenkomstig de doelstellingen zoals uiteengezet in artikel 1 van deze verordening
  .

| — | Bij de samenwerking wordt prioriteit gegeven aan toetredingslanden en landen in de Europese nabuurschapsregio. Regionale benaderingen krijgen de voorkeur. |
| --- | --- |

—

Bij de samenwerking wordt prioriteit gegeven aan toetredingslanden en landen in de Europese nabuurschapsregio. Regionale benaderingen krijgen de voorkeur.

| — | Bij de samenwerking wordt prioriteit gegeven aan toetredingslanden en landen in de Europese nabuurschapsregio. Regionale benaderingen krijgen de voorkeur. |
| --- | --- |

—

Bij de samenwerking wordt prioriteit gegeven aan toetredingslanden en landen in de Europese nabuurschapsregio. Regionale benaderingen krijgen de voorkeur.

| — | Samenwerking met hoge-inkomenslanden behoort alleen tot de mogelijkheden indien waar noodzakelijk en wenselijk uitzonderlijke maatregelen moeten worden genomen, bijvoorbeeld na een grote nucleaire ramp. |
| --- | --- |

—

Samenwerking met hoge-inkomenslanden behoort alleen tot de mogelijkheden indien waar noodzakelijk en wenselijk uitzonderlijke maatregelen moeten worden genomen, bijvoorbeeld na een grote nucleaire ramp.

| — | Samenwerking met hoge-inkomenslanden behoort alleen tot de mogelijkheden indien waar noodzakelijk en wenselijk uitzonderlijke maatregelen moeten worden genomen, bijvoorbeeld na een grote nucleaire ramp.
  Voor de toepassing van deze verordening worden onder „hoge-inkomenslanden” landen en gebieden verstaan die zijn opgenomen in Bijlage I bij Verordening (EG) nr. 1934/2006 van de Raad

   (5). |
| --- | --- |

—

Samenwerking met hoge-inkomenslanden behoort alleen tot de mogelijkheden indien waar noodzakelijk en wenselijk uitzonderlijke maatregelen moeten worden genomen, bijvoorbeeld na een grote nucleaire ramp.
  Voor de toepassing van deze verordening worden onder „hoge-inkomenslanden” landen en gebieden verstaan die zijn opgenomen in Bijlage I bij Verordening (EG) nr. 1934/2006 van de Raad

   (5).

| — | Er dient sprake te zijn van een gemeenschappelijke visie en een akkoord tussen het derde land en de Europese Unie, hetgeen moet worden bevestigd door een officieel verzoek aan de Commissie waarin de betrokken regering zich hierop vastlegt. |
| --- | --- |

—

Er dient sprake te zijn van een gemeenschappelijke visie en een akkoord tussen het derde land en de Europese Unie, hetgeen moet worden bevestigd door een officieel verzoek aan de Commissie waarin de betrokken regering zich hierop vastlegt.

| — | Er dient sprake te zijn van een gemeenschappelijke visie en een akkoord tussen het derde land en de Europese Unie, hetgeen moet worden bevestigd door een officieel verzoek aan de Commissie waarin de betrokken regering zich hierop vastlegt. |
| --- | --- |

—

Er dient sprake te zijn van een gemeenschappelijke visie en een akkoord tussen het derde land en de Europese Unie, hetgeen moet worden bevestigd door een officieel verzoek aan de Commissie waarin de betrokken regering zich hierop vastlegt.

| — | Derde landen die met de Europese Unie willen samenwerken, moeten zich volledig aan de non-proliferatiebeginselen houden. Bovendien moeten zij partij zijn bij de desbetreffende overeenkomsten in IAEA-verband inzake nucleaire veiligheid en beveiliging of reeds stappen hebben gezet waaruit hun vaste voornemen blijkt om toe te treden tot die overeenkomsten. Aan de samenwerking met de Europese Unie
  kan
  de voorwaarde worden verbonden dat de betrokken landen toetreden tot de overeenkomsten
  of voorbereidingen treffen om toe te treden tot de overeenkomsten
  . Het is wenselijk dat dit beginsel in noodgevallen bij wijze van uitzondering flexibel wordt toegepast. |
| --- | --- |

—

Derde landen die met de Europese Unie willen samenwerken, moeten zich volledig aan de non-proliferatiebeginselen houden. Bovendien moeten zij partij zijn bij de desbetreffende overeenkomsten in IAEA-verband inzake nucleaire veiligheid en beveiliging of reeds stappen hebben gezet waaruit hun vaste voornemen blijkt om toe te treden tot die overeenkomsten. Aan de samenwerking met de Europese Unie
  kan
  de voorwaarde worden verbonden dat de betrokken landen toetreden tot de overeenkomsten
  of voorbereidingen treffen om toe te treden tot de overeenkomsten
  . Het is wenselijk dat dit beginsel in noodgevallen bij wijze van uitzondering flexibel wordt toegepast.

| — | Derde landen die met de Europese Unie willen samenwerken, moeten zich volledig aan de non-proliferatiebeginselen houden. Bovendien moeten zij partij zijn bij de desbetreffende overeenkomsten in IAEA-verband inzake nucleaire veiligheid en beveiliging of reeds stappen hebben gezet waaruit hun vaste voornemen blijkt om toe te treden tot die overeenkomsten. Aan de samenwerking met de Europese Unie
  moet
  de voorwaarde worden verbonden dat de betrokken landen toetreden tot de overeenkomsten
  en deze ten uitvoer leggen
  . Het is wenselijk dat dit beginsel in noodgevallen bij wijze van uitzondering flexibel wordt toegepast
  , wanneer het uitblijven van maatregelen het risiconiveau voor de Unie en haar burgers zou verhogen
  . |
| --- | --- |

—

Derde landen die met de Europese Unie willen samenwerken, moeten zich volledig aan de non-proliferatiebeginselen houden. Bovendien moeten zij partij zijn bij de desbetreffende overeenkomsten in IAEA-verband inzake nucleaire veiligheid en beveiliging of reeds stappen hebben gezet waaruit hun vaste voornemen blijkt om toe te treden tot die overeenkomsten. Aan de samenwerking met de Europese Unie
  moet
  de voorwaarde worden verbonden dat de betrokken landen toetreden tot de overeenkomsten
  en deze ten uitvoer leggen
  . Het is wenselijk dat dit beginsel in noodgevallen bij wijze van uitzondering flexibel wordt toegepast
  , wanneer het uitblijven van maatregelen het risiconiveau voor de Unie en haar burgers zou verhogen
  .

| — | Om te garanderen en te controleren dat aan de samenwerkingsdoelstellingen wordt voldaan, moeten de begunstigde derde landen instemmen met het beginsel dat de uitgevoerde acties worden beoordeeld.
  Deze beoordeling maakt het mogelijk te controleren en te verifiëren dat aan
  de overeengekomen doelstellingen
  wordt voldaan en kan
  een voorwaarde zijn voor verdere uitbetaling van de bijdrage van de Gemeenschap. |
| --- | --- |

—

Om te garanderen en te controleren dat aan de samenwerkingsdoelstellingen wordt voldaan, moeten de begunstigde derde landen instemmen met het beginsel dat de uitgevoerde acties worden beoordeeld.
  Deze beoordeling maakt het mogelijk te controleren en te verifiëren dat aan
  de overeengekomen doelstellingen
  wordt voldaan en kan
  een voorwaarde zijn voor verdere uitbetaling van de bijdrage van de Gemeenschap.

| — | Om te garanderen en te controleren dat aan de samenwerkingsdoelstellingen wordt voldaan, moeten de begunstigde derde landen instemmen met het beginsel dat de uitgevoerde acties worden beoordeeld.
  Verifieerbare en voortdurende naleving van
  de overeengekomen doelstellingen
  moet
  een voorwaarde zijn voor verdere uitbetaling van de bijdrage van de Gemeenschap |
| --- | --- |

—

Om te garanderen en te controleren dat aan de samenwerkingsdoelstellingen wordt voldaan, moeten de begunstigde derde landen instemmen met het beginsel dat de uitgevoerde acties worden beoordeeld.
  Verifieerbare en voortdurende naleving van
  de overeengekomen doelstellingen
  moet
  een voorwaarde zijn voor verdere uitbetaling van de bijdrage van de Gemeenschap

| — | De samenwerking op het gebied van de nucleaire veiligheid en veiligheidscontrole op grond van deze verordening is niet bedoeld om het gebruik van kernenergie te bevorderen. |
| --- | --- |

—

De samenwerking op het gebied van de nucleaire veiligheid en veiligheidscontrole op grond van deze verordening is niet bedoeld om het gebruik van kernenergie te bevorderen.

| — | De samenwerking op het gebied van de nucleaire veiligheid en veiligheidscontrole op grond van deze verordening is niet bedoeld om het gebruik van kernenergie te bevorderen
  of om de levensduur van bestaande kerncentrales te verlengen
  . |
| --- | --- |

—

De samenwerking op het gebied van de nucleaire veiligheid en veiligheidscontrole op grond van deze verordening is niet bedoeld om het gebruik van kernenergie te bevorderen
  of om de levensduur van bestaande kerncentrales te verlengen
  .

Amendement 22

Voorstel voor een verordening

Bijlage — Criteria — 2. Landen die reeds over de capaciteit beschikken om kernenergie op te wekken — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Voor landen die reeds eerder een financiële bijdrage van de Gemeenschap hebben ontvangen, is verdere samenwerking afhankelijk van de beoordeling van de acties die uit de begroting van de Gemeenschap zijn gefinancierd en van een adequate motivering van de nieuwe financieringbehoeften. Doel van die beoordeling is om beter vast te stellen wat de aard van de samenwerking moet zijn en welke bedragen er in de toekomst aan dergelijke landen moeten worden toegewezen. | Voor landen die reeds eerder een financiële bijdrage van de Gemeenschap hebben ontvangen, is verdere samenwerking afhankelijk van de beoordeling van de acties die uit de begroting van de Gemeenschap zijn gefinancierd en van een adequate motivering van de nieuwe financieringbehoeften. Doel van die beoordeling is om beter vast te stellen wat de aard van de samenwerking moet zijn en welke bedragen er in de toekomst aan dergelijke landen moeten worden toegewezen.
  De Unie moet regionale samenwerking en mechanismen voor wederzijdse beoordeling bevorderen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Voor landen die reeds eerder een financiële bijdrage van de Gemeenschap hebben ontvangen, is verdere samenwerking afhankelijk van de beoordeling van de acties die uit de begroting van de Gemeenschap zijn gefinancierd en van een adequate motivering van de nieuwe financieringbehoeften. Doel van die beoordeling is om beter vast te stellen wat de aard van de samenwerking moet zijn en welke bedragen er in de toekomst aan dergelijke landen moeten worden toegewezen.

Voor landen die reeds eerder een financiële bijdrage van de Gemeenschap hebben ontvangen, is verdere samenwerking afhankelijk van de beoordeling van de acties die uit de begroting van de Gemeenschap zijn gefinancierd en van een adequate motivering van de nieuwe financieringbehoeften. Doel van die beoordeling is om beter vast te stellen wat de aard van de samenwerking moet zijn en welke bedragen er in de toekomst aan dergelijke landen moeten worden toegewezen.
  De Unie moet regionale samenwerking en mechanismen voor wederzijdse beoordeling bevorderen.

Amendement 23

Voorstel voor een verordening

Bijlage — Criteria — 3. Landen zonder capaciteit om kernenergie op te wekken — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Voor landen die, ongeacht of zij al dan niet over onderzoeksreactoren beschikken, capaciteit wensen te ontwikkelen om kernenergie op te wekken, en waarvoor het zaak is op het juiste moment in te grijpen zodat er tegelijk met de ontwikkeling van een kernenergieprogramma een cultuur van nucleaire veiligheid en nucleaire beveiliging ontstaat, met name wat betreft het versterken van de regelgevende instanties en de organisaties voor technische ondersteuning, zal er bij de samenwerking rekening worden gehouden met de geloofwaardigheid van het nucleaire ontwikkelingsprogramma, de aanwezigheid van een overheidsbesluit inzake de toepassing van kernenergie en de uitwerking van een eerste draaiboek. | Voor landen die, ongeacht of zij al dan niet over onderzoeksreactoren beschikken, capaciteit wensen te ontwikkelen om kernenergie op te wekken, en waarvoor het zaak is op het juiste moment in te grijpen zodat er tegelijk met de ontwikkeling van een kernenergieprogramma een cultuur van nucleaire veiligheid en nucleaire beveiliging ontstaat, met name wat betreft het versterken van
  het beheer op het gebied van nucleaire veiligheid en de onafhankelijkheid en capaciteit van
  de regelgevende instanties en de organisaties voor technische ondersteuning, zal er bij de samenwerking rekening worden gehouden met de geloofwaardigheid van het nucleaire ontwikkelingsprogramma, de aanwezigheid van een overheidsbesluit inzake de toepassing van kernenergie en de uitwerking van een eerste draaiboek. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Voor landen die, ongeacht of zij al dan niet over onderzoeksreactoren beschikken, capaciteit wensen te ontwikkelen om kernenergie op te wekken, en waarvoor het zaak is op het juiste moment in te grijpen zodat er tegelijk met de ontwikkeling van een kernenergieprogramma een cultuur van nucleaire veiligheid en nucleaire beveiliging ontstaat, met name wat betreft het versterken van de regelgevende instanties en de organisaties voor technische ondersteuning, zal er bij de samenwerking rekening worden gehouden met de geloofwaardigheid van het nucleaire ontwikkelingsprogramma, de aanwezigheid van een overheidsbesluit inzake de toepassing van kernenergie en de uitwerking van een eerste draaiboek.

Voor landen die, ongeacht of zij al dan niet over onderzoeksreactoren beschikken, capaciteit wensen te ontwikkelen om kernenergie op te wekken, en waarvoor het zaak is op het juiste moment in te grijpen zodat er tegelijk met de ontwikkeling van een kernenergieprogramma een cultuur van nucleaire veiligheid en nucleaire beveiliging ontstaat, met name wat betreft het versterken van
  het beheer op het gebied van nucleaire veiligheid en de onafhankelijkheid en capaciteit van
  de regelgevende instanties en de organisaties voor technische ondersteuning, zal er bij de samenwerking rekening worden gehouden met de geloofwaardigheid van het nucleaire ontwikkelingsprogramma, de aanwezigheid van een overheidsbesluit inzake de toepassing van kernenergie en de uitwerking van een eerste draaiboek.

Amendement 24

Voorstel voor een verordening

Bijlage — Prioriteiten — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Om de veiligheidsvoorwaarden te scheppen waardoor de gevaren voor het leven en de gezondheid van de bevolking worden afgewend en om te waarborgen dat nucleaire materialen niet voor andere doeleinden worden gebruikt dan waarvoor zij oorspronkelijk bestemd waren,
  is de samenwerking voornamelijk gericht op de nucleaire regelgevers (en hun organisaties voor technische ondersteuning)
  . Doel is om
  hun technische competenties en onafhankelijkheid te garanderen en
  om
  het regelgevingskader te versterken, met name met betrekking tot activiteiten op het gebied van vergunningverlening, met inbegrip van de herziening en follow-up van effectieve en alomvattende risico- en veiligheidsbeoordelingen („stresstests”). | In het kader van dit instrument
  is de samenwerking voornamelijk gericht op de nucleaire regelgevers (en hun organisaties voor technische ondersteuning)
  , teneinde
  hun technische competenties en onafhankelijkheid te garanderen en het regelgevingskader te versterken, met name met betrekking tot activiteiten op het gebied van vergunningverlening, met inbegrip van de herziening en follow-up van effectieve en alomvattende risico- en veiligheidsbeoordelingen („stresstests”).
  Op deze manier moeten veiligheidsvoorwaarden worden gecreëerd om de gevaren voor het leven en de gezondheid van de bevolking weg te nemen en om te waarborgen dat nucleaire materialen niet voor andere doeleinden worden gebruikt dan waarvoor zij oorspronkelijk waren bestemd. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Om de veiligheidsvoorwaarden te scheppen waardoor de gevaren voor het leven en de gezondheid van de bevolking worden afgewend en om te waarborgen dat nucleaire materialen niet voor andere doeleinden worden gebruikt dan waarvoor zij oorspronkelijk bestemd waren,
  is de samenwerking voornamelijk gericht op de nucleaire regelgevers (en hun organisaties voor technische ondersteuning)
  . Doel is om
  hun technische competenties en onafhankelijkheid te garanderen en
  om
  het regelgevingskader te versterken, met name met betrekking tot activiteiten op het gebied van vergunningverlening, met inbegrip van de herziening en follow-up van effectieve en alomvattende risico- en veiligheidsbeoordelingen („stresstests”).

In het kader van dit instrument
  is de samenwerking voornamelijk gericht op de nucleaire regelgevers (en hun organisaties voor technische ondersteuning)
  , teneinde
  hun technische competenties en onafhankelijkheid te garanderen en het regelgevingskader te versterken, met name met betrekking tot activiteiten op het gebied van vergunningverlening, met inbegrip van de herziening en follow-up van effectieve en alomvattende risico- en veiligheidsbeoordelingen („stresstests”).
  Op deze manier moeten veiligheidsvoorwaarden worden gecreëerd om de gevaren voor het leven en de gezondheid van de bevolking weg te nemen en om te waarborgen dat nucleaire materialen niet voor andere doeleinden worden gebruikt dan waarvoor zij oorspronkelijk waren bestemd.

Amendement 25

Voorstel voor een verordening

Bijlage — Prioriteiten — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Tot de andere prioriteiten van de samenwerkingsprogramma's die in het kader van deze verordening ontwikkeld worden, behoren: | Tot de andere prioriteiten van de samenwerkingsprogramma's die in het kader van deze verordening ontwikkeld worden, behoren: |
| | — | activiteiten op het gebied van vergunningverlening; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Tot de andere prioriteiten van de samenwerkingsprogramma's die in het kader van deze verordening ontwikkeld worden, behoren:

Tot de andere prioriteiten van de samenwerkingsprogramma's die in het kader van deze verordening ontwikkeld worden, behoren:

—

activiteiten op het gebied van vergunningverlening;

| — | de ontwikkeling en uitvoering van strategieën en kaders voor een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval; |
| --- | --- |

—

de ontwikkeling en uitvoering van strategieën en kaders voor een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval;

| — | de ontwikkeling en uitvoering van strategieën en kaders voor een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval; |
| --- | --- |

—

de ontwikkeling en uitvoering van strategieën en kaders voor een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval;

| — | de ontmanteling van bestaande installaties, de sanering van de terreinen van voormalige nucleaire installaties en locaties voor de uraanwinning, evenals het terughalen en beheer van radioactieve objecten en materialen die in zee zijn afgezonken voor zover zij een gevaar voor de bevolking vormen. |
| --- | --- |

—

de ontmanteling van bestaande installaties, de sanering van de terreinen van voormalige nucleaire installaties en locaties voor de uraanwinning, evenals het terughalen en beheer van radioactieve objecten en materialen die in zee zijn afgezonken voor zover zij een gevaar voor de bevolking vormen.

| — | de ontmanteling van bestaande installaties, de sanering van de terreinen van voormalige nucleaire installaties en locaties voor de uraanwinning, evenals het terughalen en beheer van radioactieve objecten en materialen die in zee zijn afgezonken voor zover zij een gevaar voor de bevolking vormen; |
| --- | --- |

—

de ontmanteling van bestaande installaties, de sanering van de terreinen van voormalige nucleaire installaties en locaties voor de uraanwinning, evenals het terughalen en beheer van radioactieve objecten en materialen die in zee zijn afgezonken voor zover zij een gevaar voor de bevolking vormen;

| — | het waarborgen dat nucleaire materialen niet worden gebruikt voor doeleinden anders dan die waarvoor zij zijn bedoeld. |
| --- | --- |

—

het waarborgen dat nucleaire materialen niet worden gebruikt voor doeleinden anders dan die waarvoor zij zijn bedoeld.

Amendement 26

Voorstel voor een verordening

Bijlage — Prioriteiten — alinea 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| De samenwerking met exploitanten van nucleaire installaties in derde landen zal in overweging worden genomen in specifieke situaties in het kader van follow-upmaatregelen naar aanleiding van de „stresstests”. Deze samenwerking met exploitanten van nucleaire installaties omvat geen levering van uitrusting of apparatuur. | De samenwerking met exploitanten van nucleaire installaties in derde landen zal in overweging worden genomen in specifieke situaties in het kader van follow-upmaatregelen naar aanleiding van de „stresstests”. Deze samenwerking met exploitanten van nucleaire installaties omvat geen levering van uitrusting of apparatuur
  , noch andere activiteiten of bijstand die de exploitant via commerciële weg zou kunnen en moeten verkrijgen teneinde aan de veiligheidsnormen op het gebied van regelgeving te voldoen
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

De samenwerking met exploitanten van nucleaire installaties in derde landen zal in overweging worden genomen in specifieke situaties in het kader van follow-upmaatregelen naar aanleiding van de „stresstests”. Deze samenwerking met exploitanten van nucleaire installaties omvat geen levering van uitrusting of apparatuur.

De samenwerking met exploitanten van nucleaire installaties in derde landen zal in overweging worden genomen in specifieke situaties in het kader van follow-upmaatregelen naar aanleiding van de „stresstests”. Deze samenwerking met exploitanten van nucleaire installaties omvat geen levering van uitrusting of apparatuur
  , noch andere activiteiten of bijstand die de exploitant via commerciële weg zou kunnen en moeten verkrijgen teneinde aan de veiligheidsnormen op het gebied van regelgeving te voldoen
  .

---

(*1)  
  PB ...

(1)  
  Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad van ... tot vaststelling van Horizon 2020 — Het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) en tot intrekking van Besluit 1982/2006/EG (PB L...).

(2)  
  Verordening van de Raad (Euratom) nr. .../... van ... tot vaststelling van een programma voor onderzoek en opleiding van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (2014-2018) ter aanvulling van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) (PB ...).

(3)  
  Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad van ... betreffende het instrument voor pretoetredingssteun (IPA II) (PB L...)en tot vaststelling van een Europees nabuurschapsinstrument

(4)  
  Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad van ... tot vaststelling van een Europees nabuurschapsinstrument (PB L...)

(5)  
  Verordening (EG) nr. 1934/2006 van 21 december 2006 tot vaststelling van een financieringsinstrument voor de samenwerking met geïndustrialiseerde landen en andere landen en gebieden met een hoog inkomen, en met ontwikkelingslanden die vallen onder Verordening (EG) nr. 1905/2006 van het Europees Parlement en de Raad, voor activiteiten anders dan officiële ontwikkelingshulp (PB L 405 van 30.12.2006).

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/122 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/122

---

P7_TA(2013)0471

Bijstandsprogramma's voor de ontmanteling van nucleaire installaties in Bulgarije, Litouwen enSlowakije *

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 19 november 2013 over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende steun van de Unie aan de bijstandprogramma's voor de ontmanteling van nucleaire installaties in Bulgarije, Litouwen en Slowakije (COM(2011)0783 — C7-0514/2011 — 2011/0363(NLE))

(Raadpleging)

(2016/C 436/26)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2011)0783), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2011)0783),

| — | gezien artikel 203 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7-0514/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 203 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7-0514/2011),

| — | gezien artikel 56 van de akte inzake de toetreding van de Tsjechische Republiek, de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de Republiek Letland, de Republiek Litouwen, de Republiek Hongarije, de Republiek Malta, de Republiek Polen, de Republiek Slovenië en de Slowaakse Republiek en Protocol nr. 4, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 56 van de akte inzake de toetreding van de Tsjechische Republiek, de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de Republiek Letland, de Republiek Litouwen, de Republiek Hongarije, de Republiek Malta, de Republiek Polen, de Republiek Slovenië en de Slowaakse Republiek en Protocol nr. 4,

| — | gezien het advies van de Commissie juridische zaken over de voorgestelde rechtsgrond, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van de Commissie juridische zaken over de voorgestelde rechtsgrond,

| — | gezien de artikelen 55 en 37 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 55 en 37 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en het advies van de Begrotingscommissie (A7-0119/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en het advies van de Begrotingscommissie (A7-0119/2013),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; |
| --- | --- |

1.

hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement;

| 2. | verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie dienovereenkomstig te wijzigen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie dienovereenkomstig te wijzigen;

| 3. | verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; |
| --- | --- |

3.

verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen;

| 4. | wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; |
| --- | --- |

4.

wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie;

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

5.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

Amendement 1

Voorstel voor een verordening

Overweging 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (4) | In overeenstemming met de verplichtingen van het toetredingsverdrag en met de steun van communautaire bijstand hebben Bulgarije, Litouwen en Slowakije de kerncentrales gesloten en aanzienlijke vooruitgang geboekt in de ontmanteling ervan. Verdere werkzaamheden zijn noodzakelijk om de eigenlijke ontmanteling voort te zetten
  totdat
  een onomkeerbare toestand in het
  veilige
  ontmantelingsproces
  bereikt is
  , terwijl gegarandeerd is dat de hoogste veiligheidsnormen worden toegepast. Op basis van de beschikbare ramingen zal de voltooiing van de ontmantelingswerkzaamheden aanzienlijke bijkomende financiële middelen vergen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(4)

In overeenstemming met de verplichtingen van het toetredingsverdrag en met de steun van communautaire bijstand hebben Bulgarije, Litouwen en Slowakije de kerncentrales gesloten en aanzienlijke vooruitgang geboekt in de ontmanteling ervan. Verdere werkzaamheden zijn noodzakelijk om de eigenlijke ontmanteling voort te zetten
  totdat
  een onomkeerbare toestand in het
  veilige
  ontmantelingsproces
  bereikt is
  , terwijl gegarandeerd is dat de hoogste veiligheidsnormen worden toegepast. Op basis van de beschikbare ramingen zal de voltooiing van de ontmantelingswerkzaamheden aanzienlijke bijkomende financiële middelen vergen.

| (4) | In overeenstemming met de verplichtingen van het toetredingsverdrag en met de steun van communautaire bijstand hebben Bulgarije, Litouwen en Slowakije de kerncentrales
  of de betrokken eenheden
  gesloten en aanzienlijke vooruitgang geboekt in de ontmanteling ervan. Verdere werkzaamheden zijn noodzakelijk om de eigenlijke
  operaties van vernietiging, decontaminatie,
  ontmanteling
  en beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval
  voort te zetten
  en om te komen tot
  een onomkeerbare toestand in het ontmantelingsproces, waarbij gegarandeerd moet worden dat de hoogste veiligheidsnormen worden toegepast. Op basis van de beschikbare ramingen zal de voltooiing van de ontmantelingswerkzaamheden aanzienlijke bijkomende financiële middelen vergen
  , rekening houdend met de gedeelde financiële verantwoordelijkheid van de Unie en van die lidstaten
  . |
| --- | --- |

(4)

In overeenstemming met de verplichtingen van het toetredingsverdrag en met de steun van communautaire bijstand hebben Bulgarije, Litouwen en Slowakije de kerncentrales
  of de betrokken eenheden
  gesloten en aanzienlijke vooruitgang geboekt in de ontmanteling ervan. Verdere werkzaamheden zijn noodzakelijk om de eigenlijke
  operaties van vernietiging, decontaminatie,
  ontmanteling
  en beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval
  voort te zetten
  en om te komen tot
  een onomkeerbare toestand in het ontmantelingsproces, waarbij gegarandeerd moet worden dat de hoogste veiligheidsnormen worden toegepast. Op basis van de beschikbare ramingen zal de voltooiing van de ontmantelingswerkzaamheden aanzienlijke bijkomende financiële middelen vergen
  , rekening houdend met de gedeelde financiële verantwoordelijkheid van de Unie en van die lidstaten
  .

Amendement 2

Voorstel voor een verordening

Overweging 4 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (4 bis) | Het vervroegd sluiten en vervolgens ontmantelen van twee reactoren van de kerncentrale van Ignalina met een vermogen van 1 500  MW, van vier eenheden van de kerncentrale van Kozloduy met een vermogen van 1 760  MW, en van twee eenheden van de V1-kerncentrale van Bohunice met een vermogen van 880 MW heeft de burgers van de drie betrokken landen langdurig een zware last bezorgd met gevolgen op het gebied van energie, financiën, economie, milieu en maatschappij. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(4 bis)

Het vervroegd sluiten en vervolgens ontmantelen van twee reactoren van de kerncentrale van Ignalina met een vermogen van 1 500  MW, van vier eenheden van de kerncentrale van Kozloduy met een vermogen van 1 760  MW, en van twee eenheden van de V1-kerncentrale van Bohunice met een vermogen van 880 MW heeft de burgers van de drie betrokken landen langdurig een zware last bezorgd met gevolgen op het gebied van energie, financiën, economie, milieu en maatschappij.

Amendement 3

Voorstel voor een verordening

Overweging 4 ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (4 ter) | De ontmanteling van de kerncentrale van Ignalina is een langetermijnproject en brengt voor Litouwen uitzonderlijke financiële lasten met zich mee die niet in verhouding staan tot de omvang en de economische draagkracht van het land, en Protocol nr. 4 van het Toetredingsverdrag van 2003 stelt: „Met het oog hierop wordt het Ignalina-programma ononderbroken voortgezet en verlengd tot na 2006.”, daaraan toevoegend: „Voor de periode van de volgende financiële vooruitzichten zullen de algemene gemiddelde vastleggingen in het kader van het verlengde Ignalina-programma toereikend zijn”. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(4 ter)

De ontmanteling van de kerncentrale van Ignalina is een langetermijnproject en brengt voor Litouwen uitzonderlijke financiële lasten met zich mee die niet in verhouding staan tot de omvang en de economische draagkracht van het land, en Protocol nr. 4 van het Toetredingsverdrag van 2003 stelt: „Met het oog hierop wordt het Ignalina-programma ononderbroken voortgezet en verlengd tot na 2006.”, daaraan toevoegend: „Voor de periode van de volgende financiële vooruitzichten zullen de algemene gemiddelde vastleggingen in het kader van het verlengde Ignalina-programma toereikend zijn”.

Amendement 4

Voorstel voor een verordening

Overweging 4 quater (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (4 quater) | In het geval van Bulgarije verwijst artikel 30 van de toetredingsakte van 2005 alleen naar de periode 2007-2009, en in het geval van Slowakije heeft de toetredingsakte van 2003 het enkel over de periode 2004-2006. Daarom moet met betrekking tot verdere steun aan Bulgarije en Slowakije artikel 203 van het Euratom-verdrag worden toegepast, en dienen Protocol nr. 4 en artikel 56 van de toetredingsakte van 2003 als rechtsgrondslag voor verdere steun aan Litouwen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(4 quater)

In het geval van Bulgarije verwijst artikel 30 van de toetredingsakte van 2005 alleen naar de periode 2007-2009, en in het geval van Slowakije heeft de toetredingsakte van 2003 het enkel over de periode 2004-2006. Daarom moet met betrekking tot verdere steun aan Bulgarije en Slowakije artikel 203 van het Euratom-verdrag worden toegepast, en dienen Protocol nr. 4 en artikel 56 van de toetredingsakte van 2003 als rechtsgrondslag voor verdere steun aan Litouwen.

Amendement 5

Voorstel voor een verordening

Overweging 5 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (5 bis) | Bij de voor de periode 2007-2013 vastgestelde programma's heeft de Commissie vooral toezicht gehouden op de budgettaire toepassing van de financiële middelen en op de projectuitvoering, en minder op de mate van bereikte voortgang in de richting van de programmadoelstellingen in hun geheel. Onvoldoende meting van de vorderingen bij de verwezenlijking van de doelstellingen van de programma's en ontoereikend toezicht op het gebruik van de middelen heeft ertoe geleid dat niemand aansprakelijk is voor de algehele prestaties van de programma's. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(5 bis)

Bij de voor de periode 2007-2013 vastgestelde programma's heeft de Commissie vooral toezicht gehouden op de budgettaire toepassing van de financiële middelen en op de projectuitvoering, en minder op de mate van bereikte voortgang in de richting van de programmadoelstellingen in hun geheel. Onvoldoende meting van de vorderingen bij de verwezenlijking van de doelstellingen van de programma's en ontoereikend toezicht op het gebruik van de middelen heeft ertoe geleid dat niemand aansprakelijk is voor de algehele prestaties van de programma's.

Amendement 6

Voorstel voor een verordening

Overweging 5 ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (5 ter) | Er dient terdege rekening te worden gehouden met Speciaal verslag 16/2011 van de Rekenkamer: „Financiële steun van de EU voor de ontmanteling van kerncentrales in Bulgarije, Litouwen en Slowakije: resultaten en uitdagingen voor de toekomst”, dat conclusies en aanbevelingen bevat. De Rekenkamer concludeert dat et belangrijkste deel van het ontmantelingsproces in Bulgarije, Litouwen en Slowakije nog moet worden gerealiseerd en dat er voor de laatste fase een aanzienlijk financieringstekort dreigt (ongeveer 2,5  miljard euro). Vooral grote infrastructuurprojecten kampen in dit verband met vertragingen en kostenoverschrijdingen, en de kostenramingen zijn onvolledig bij gebrek aan essentiële informatie over radioactief afval en/of voorzieningen en technologieën om dit te verwerken. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(5 ter)

Er dient terdege rekening te worden gehouden met Speciaal verslag 16/2011 van de Rekenkamer: „Financiële steun van de EU voor de ontmanteling van kerncentrales in Bulgarije, Litouwen en Slowakije: resultaten en uitdagingen voor de toekomst”, dat conclusies en aanbevelingen bevat. De Rekenkamer concludeert dat et belangrijkste deel van het ontmantelingsproces in Bulgarije, Litouwen en Slowakije nog moet worden gerealiseerd en dat er voor de laatste fase een aanzienlijk financieringstekort dreigt (ongeveer 2,5  miljard euro). Vooral grote infrastructuurprojecten kampen in dit verband met vertragingen en kostenoverschrijdingen, en de kostenramingen zijn onvolledig bij gebrek aan essentiële informatie over radioactief afval en/of voorzieningen en technologieën om dit te verwerken.

Amendement 7

Voorstel voor een verordening

Overweging 5 quater (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (5 quater) | Hoewel de sluiting van alle betrokken eenheden binnen de respectieve termijnen verliep ondervinden sommige ontmantelingsprogramma's nog steeds vertragingen die economische schadelijk en politiek onaanvaardbaar zijn: Voor dergelijke vertragingen moet in het herziene, gedetailleerde ontmantelingsprogramma een oplossing worden gevonden. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(5 quater)

Hoewel de sluiting van alle betrokken eenheden binnen de respectieve termijnen verliep ondervinden sommige ontmantelingsprogramma's nog steeds vertragingen die economische schadelijk en politiek onaanvaardbaar zijn: Voor dergelijke vertragingen moet in het herziene, gedetailleerde ontmantelingsprogramma een oplossing worden gevonden.

Amendement 8

Voorstel voor een verordening

Overweging 5 quinquies (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (5 quinquies) | Aangezien sommige programma's nog geen aanleiding hebben gegeven tot de organisatorische veranderingen die voor een effectieve ontmanteling nodig zijn, moet erop worden toegezien dat de noodzakelijke hervorming van de organisatorische structuren plaatsvindt. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(5 quinquies)

Aangezien sommige programma's nog geen aanleiding hebben gegeven tot de organisatorische veranderingen die voor een effectieve ontmanteling nodig zijn, moet erop worden toegezien dat de noodzakelijke hervorming van de organisatorische structuren plaatsvindt.

Amendement 9

Voorstel voor een verordening

Overweging 6

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (6) | Na het verzoek van Bulgarije, Litouwen en Slowakije om verdere financiering
  werd in het voorstel van de Commissie
  voor
  het volgende meerjarig financieel kader voor
  de periode 2014-2020
  : „Een begroting voor Europa 2020” een bedrag
  van
  700 miljoen euro uit
  de
  algemene begroting van de Europese
  Unie
  bestemd voor nucleaire veiligheid en ontmanteling.
  Van
  dit bedrag is 500 miljoen euro in prijzen van 2011, wat overeenkomt met ongeveer 553 miljoen euro in
  de
  huidige prijzen, uitgetrokken voor een nieuw programma voor verdere steun aan de ontmanteling van eenheden 1-2 van de V1-kerncentrale van Bohunice en eenheden 1-2 van de kerncentrale van Ignalina gedurende de periode van 2014 tot 2017 en eenheden 1-4 van de kerncentrale van Kozloduy gedurende de periode 2014 tot en met 2020. De financiering in het kader van dit nieuwe programma dient op een geleidelijk afnemende manier beschikbaar te worden gesteld. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(6)

Na het verzoek van Bulgarije, Litouwen en Slowakije om verdere financiering
  werd in het voorstel van de Commissie
  voor
  het volgende meerjarig financieel kader voor
  de periode 2014-2020
  : „Een begroting voor Europa 2020” een bedrag
  van
  700 miljoen euro uit
  de
  algemene begroting van de Europese
  Unie
  bestemd voor nucleaire veiligheid en ontmanteling.
  Van
  dit bedrag is 500 miljoen euro in prijzen van 2011, wat overeenkomt met ongeveer 553 miljoen euro in
  de
  huidige prijzen, uitgetrokken voor een nieuw programma voor verdere steun aan de ontmanteling van eenheden 1-2 van de V1-kerncentrale van Bohunice en eenheden 1-2 van de kerncentrale van Ignalina gedurende de periode van 2014 tot 2017 en eenheden 1-4 van de kerncentrale van Kozloduy gedurende de periode 2014 tot en met 2020. De financiering in het kader van dit nieuwe programma dient op een geleidelijk afnemende manier beschikbaar te worden gesteld.

| (6) | Na het verzoek van Bulgarije, Litouwen en Slowakije om verdere financiering
  moeten de financiële middelen
  voor de
  uitvoering van het programma voor de
  periode 2014-2020
  voorzien in passende financiële steun
  van de Unie
  , op basis
  van
  elk van
  de
  ontmantelingsplannen. |
| --- | --- |

(6)

Na het verzoek van Bulgarije, Litouwen en Slowakije om verdere financiering
  moeten de financiële middelen
  voor de
  uitvoering van het programma voor de
  periode 2014-2020
  voorzien in passende financiële steun
  van de Unie
  , op basis
  van
  elk van
  de
  ontmantelingsplannen.

Amendement 10

Voorstel voor een verordening

Overweging 6 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (6 bis) | Het bedrag van de aan de programma's toegewezen vastleggingen, alsmede de programmalooptijd en de verdeling over de programma's voor Kozloduy, Ignalina en Bohunice, kunnen in het licht van de resultaten van de tussentijdse en definitieve evaluatieverslagen worden herzien, mits de hoogste veiligheidsnormen en het gestage ontmantelingsproces, in overeenstemming met de respectieve ontmantelingsplannen, niet in het gedrang komen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(6 bis)

Het bedrag van de aan de programma's toegewezen vastleggingen, alsmede de programmalooptijd en de verdeling over de programma's voor Kozloduy, Ignalina en Bohunice, kunnen in het licht van de resultaten van de tussentijdse en definitieve evaluatieverslagen worden herzien, mits de hoogste veiligheidsnormen en het gestage ontmantelingsproces, in overeenstemming met de respectieve ontmantelingsplannen, niet in het gedrang komen.

Amendement 11

Voorstel voor een verordening

Overweging 7

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (7) | De steun die onder deze verordening valt, dient ervoor te zorgen dat de ontmanteling op naadloze wijze wordt voortgezet en dient gericht te zijn op maatregelen om een onomkeerbare toestand in het
  veilige
  ontmantelingsproces
  te bereiken, waardoor
  de hoogste toegevoegde waarde voor de Unie
  wordt gerealiseerd en tegelijkertijd de overgang naar de financiering van de voltooiing van de ontmanteling door de lidstaat zelf wordt gegarandeerd
  . De eindverantwoordelijkheid voor de nucleaire veiligheid blijft berusten bij de betrokken lidstaten, wat ook impliceert dat zij de eindverantwoordelijkheid dragen voor de financiering ervan, inclusief de financiering van de ontmanteling. Deze verordening laat het resultaat onverlet van eventuele toekomstige staatssteunprocedures die kunnen worden ingeleid overeenkomstig de artikelen 107 en 108 van het Verdrag. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(7)

De steun die onder deze verordening valt, dient ervoor te zorgen dat de ontmanteling op naadloze wijze wordt voortgezet en dient gericht te zijn op maatregelen om een onomkeerbare toestand in het
  veilige
  ontmantelingsproces
  te bereiken, waardoor
  de hoogste toegevoegde waarde voor de Unie
  wordt gerealiseerd en tegelijkertijd de overgang naar de financiering van de voltooiing van de ontmanteling door de lidstaat zelf wordt gegarandeerd
  . De eindverantwoordelijkheid voor de nucleaire veiligheid blijft berusten bij de betrokken lidstaten, wat ook impliceert dat zij de eindverantwoordelijkheid dragen voor de financiering ervan, inclusief de financiering van de ontmanteling. Deze verordening laat het resultaat onverlet van eventuele toekomstige staatssteunprocedures die kunnen worden ingeleid overeenkomstig de artikelen 107 en 108 van het Verdrag.

| (7) | De steun die onder deze verordening valt, dient ervoor te zorgen dat de ontmanteling op naadloze wijze wordt voortgezet en dient gericht te zijn op maatregelen om
  te komen tot
  een onomkeerbare toestand in het ontmantelingsproces
  , waarbij gegarandeerd moet worden dat
  de hoogste
  veiligheidsnormen worden toegepast, aangezien dergelijke de grootste
  toegevoegde waarde voor de Unie
  bieden
  . De eindverantwoordelijkheid voor de nucleaire veiligheid blijft berusten bij de betrokken lidstaten, wat ook impliceert dat zij de eindverantwoordelijkheid dragen voor de financiering ervan, inclusief de financiering van de ontmanteling.
  Als zij
  deze
  verantwoordelijkheid niet nakomen, kan dit burgers van de Unie in gevaar brengen. Deze
  verordening laat het resultaat onverlet van eventuele toekomstige staatssteunprocedures die kunnen worden ingeleid overeenkomstig de artikelen 107 en 108 van het Verdrag
  betreffende de werking van de Europese Unie
  . |
| --- | --- |

(7)

De steun die onder deze verordening valt, dient ervoor te zorgen dat de ontmanteling op naadloze wijze wordt voortgezet en dient gericht te zijn op maatregelen om
  te komen tot
  een onomkeerbare toestand in het ontmantelingsproces
  , waarbij gegarandeerd moet worden dat
  de hoogste
  veiligheidsnormen worden toegepast, aangezien dergelijke de grootste
  toegevoegde waarde voor de Unie
  bieden
  . De eindverantwoordelijkheid voor de nucleaire veiligheid blijft berusten bij de betrokken lidstaten, wat ook impliceert dat zij de eindverantwoordelijkheid dragen voor de financiering ervan, inclusief de financiering van de ontmanteling.
  Als zij
  deze
  verantwoordelijkheid niet nakomen, kan dit burgers van de Unie in gevaar brengen. Deze
  verordening laat het resultaat onverlet van eventuele toekomstige staatssteunprocedures die kunnen worden ingeleid overeenkomstig de artikelen 107 en 108 van het Verdrag
  betreffende de werking van de Europese Unie
  .

Amendement 12

Voorstel voor een verordening

Overweging 9

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (9) | De ontmanteling van de kerncentrales die onder deze verordening vallen, dient te worden uitgevoerd met gebruik van de beste technische expertise die beschikbaar is, rekening houdend met de aard en de technische specificaties van de te sluiten reactoren, zodat de grootst mogelijke doeltreffendheid wordt bereikt. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(9)

De ontmanteling van de kerncentrales die onder deze verordening vallen, dient te worden uitgevoerd met gebruik van de beste technische expertise die beschikbaar is, rekening houdend met de aard en de technische specificaties van de te sluiten reactoren, zodat de grootst mogelijke doeltreffendheid wordt bereikt.

| (9) | De ontmanteling van de kerncentrales die onder deze verordening vallen, dient te worden uitgevoerd met gebruik van de beste technische expertise die beschikbaar is, rekening houdend met de aard en de technische specificaties van de te sluiten reactoren
  en met een uitgebreide evaluatie van de voortgang van de processen ter ontmanteling van de centrales en het opvangen van de gevolgen daarvan
  , zodat de grootst mogelijke doeltreffendheid wordt bereikt. |
| --- | --- |

(9)

De ontmanteling van de kerncentrales die onder deze verordening vallen, dient te worden uitgevoerd met gebruik van de beste technische expertise die beschikbaar is, rekening houdend met de aard en de technische specificaties van de te sluiten reactoren
  en met een uitgebreide evaluatie van de voortgang van de processen ter ontmanteling van de centrales en het opvangen van de gevolgen daarvan
  , zodat de grootst mogelijke doeltreffendheid wordt bereikt.

Amendement 13

Voorstel voor een verordening

Overweging 10 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (10 bis) | De kostenraming van de in deze verordening bedoelde ontmantelingsacties moet worden opgesteld volgens internationaal erkende criteria voor de raming van ontmantelingskosten, zoals de International Structure for Decommissioning Costing, een gezamenlijke publicatie van het Agentschap voor kernenergie, de Internationale Organisatie voor atoomenergie en de Commissie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(10 bis)

De kostenraming van de in deze verordening bedoelde ontmantelingsacties moet worden opgesteld volgens internationaal erkende criteria voor de raming van ontmantelingskosten, zoals de International Structure for Decommissioning Costing, een gezamenlijke publicatie van het Agentschap voor kernenergie, de Internationale Organisatie voor atoomenergie en de Commissie.

Amendement 14

Voorstel voor een verordening

Overweging 11

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (11) | De Commissie zal zorgen voor een effectieve controle van de evolutie van het ontmantelingsproces om de hoogste toegevoegde waarde voor de Unie te verzekeren van de financiering die in het kader van deze verordening wordt toegewezen, ook al ligt de eindverantwoordelijkheid voor de ontmanteling bij de lidstaten. Dit omvat effectieve prestatiemetingen en de beoordeling van corrigerende maatregelen tijdens het programma. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(11)

De Commissie zal zorgen voor een effectieve controle van de evolutie van het ontmantelingsproces om de hoogste toegevoegde waarde voor de Unie te verzekeren van de financiering die in het kader van deze verordening wordt toegewezen, ook al ligt de eindverantwoordelijkheid voor de ontmanteling bij de lidstaten. Dit omvat effectieve prestatiemetingen en de beoordeling van corrigerende maatregelen tijdens het programma.

| (11) | De Commissie zal zorgen voor een effectieve controle van de evolutie van het ontmantelingsproces om de hoogste toegevoegde waarde voor de Unie te verzekeren van de financiering die in het kader van deze verordening wordt toegewezen, ook al ligt de eindverantwoordelijkheid voor de ontmanteling bij de lidstaten. Dit omvat effectieve prestatiemetingen en de beoordeling van corrigerende maatregelen tijdens het programma.
  Deze controle moet steunen op de vaststelling van betekenisvolle kwalitatieve en kwantitatieve prestatie-indicatoren die zo nodig makkelijk kunnen worden gebruikt voor toezicht en rapportage. |
| --- | --- |

(11)

De Commissie zal zorgen voor een effectieve controle van de evolutie van het ontmantelingsproces om de hoogste toegevoegde waarde voor de Unie te verzekeren van de financiering die in het kader van deze verordening wordt toegewezen, ook al ligt de eindverantwoordelijkheid voor de ontmanteling bij de lidstaten. Dit omvat effectieve prestatiemetingen en de beoordeling van corrigerende maatregelen tijdens het programma.
  Deze controle moet steunen op de vaststelling van betekenisvolle kwalitatieve en kwantitatieve prestatie-indicatoren die zo nodig makkelijk kunnen worden gebruikt voor toezicht en rapportage.

Amendement 15

Voorstel voor een verordening

Overweging 12 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (12 bis) | De Commissie moet voor maximale transparantie, verantwoording en democratische toetsing van de middelen van de Unie zorgen, in het bijzonder wat betreft de verwachte en werkelijke bijdrage daarvan aan de verwezenlijking van de algemene doelstellingen van het programma. Met name management-, juridische, financiële en technische problemen moeten worden opgelost of er moeten maatregelen worden genomen om ze op te lossen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(12 bis)

De Commissie moet voor maximale transparantie, verantwoording en democratische toetsing van de middelen van de Unie zorgen, in het bijzonder wat betreft de verwachte en werkelijke bijdrage daarvan aan de verwezenlijking van de algemene doelstellingen van het programma. Met name management-, juridische, financiële en technische problemen moeten worden opgelost of er moeten maatregelen worden genomen om ze op te lossen.

Amendement 16

Voorstel voor een verordening

Overweging 13 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (13 bis) | Alles moet in het werk worden gesteld om, enerzijds, de medefinanciering in het kader van de pretoetredingssteun en de bijstand die in de periode 2007-2013 is verleend voor de ontmantelingswerkzaamheden van Litouwen voort te zetten, en om, anderzijds en waar nodig, medefinanciering uit andere bronnen aan te trekken. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(13 bis)

Alles moet in het werk worden gesteld om, enerzijds, de medefinanciering in het kader van de pretoetredingssteun en de bijstand die in de periode 2007-2013 is verleend voor de ontmantelingswerkzaamheden van Litouwen voort te zetten, en om, anderzijds en waar nodig, medefinanciering uit andere bronnen aan te trekken.

Amendement 17

Voorstel voor een verordening

Artikel 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| In deze verordening wordt een meerjarig bijstandsprogramma voor de ontmanteling van nucleaire installaties 2014 — 2020 (hierna „het programma” genoemd) vastgesteld waarin regels worden bepaald voor de tenuitvoerlegging van de financiële steun van de Unie voor maatregelen met betrekking tot de
  het voortzetten van de
  ontmanteling van de kerncentrale van Kozloduy (eenheden 1 tot en met 4; het Kozloduy-programma), de kerncentrale van Ignalina (eenheden 1 en 2; het Ignalina-programma) en de V1-kerncentrale van Bohunice (eenheden 1 en 2; het Bohunice-programma). | In deze verordening wordt een meerjarig bijstandsprogramma voor de ontmanteling van nucleaire installaties 2014 — 2020 (hierna „het programma” genoemd) vastgesteld waarin regels worden bepaald voor de
  verdere
  tenuitvoerlegging van de financiële steun van de Unie voor maatregelen met betrekking tot de
  onomkeerbare
  ontmanteling van de kerncentrale van Kozloduy (eenheden 1 tot en met 4; het Kozloduy-programma), de kerncentrale van Ignalina (eenheden 1 en 2; het Ignalina-programma) en de V1-kerncentrale van Bohunice (eenheden 1 en 2; het Bohunice-programma). |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

In deze verordening wordt een meerjarig bijstandsprogramma voor de ontmanteling van nucleaire installaties 2014 — 2020 (hierna „het programma” genoemd) vastgesteld waarin regels worden bepaald voor de tenuitvoerlegging van de financiële steun van de Unie voor maatregelen met betrekking tot de
  het voortzetten van de
  ontmanteling van de kerncentrale van Kozloduy (eenheden 1 tot en met 4; het Kozloduy-programma), de kerncentrale van Ignalina (eenheden 1 en 2; het Ignalina-programma) en de V1-kerncentrale van Bohunice (eenheden 1 en 2; het Bohunice-programma).

In deze verordening wordt een meerjarig bijstandsprogramma voor de ontmanteling van nucleaire installaties 2014 — 2020 (hierna „het programma” genoemd) vastgesteld waarin regels worden bepaald voor de
  verdere
  tenuitvoerlegging van de financiële steun van de Unie voor maatregelen met betrekking tot de
  onomkeerbare
  ontmanteling van de kerncentrale van Kozloduy (eenheden 1 tot en met 4; het Kozloduy-programma), de kerncentrale van Ignalina (eenheden 1 en 2; het Ignalina-programma) en de V1-kerncentrale van Bohunice (eenheden 1 en 2; het Bohunice-programma).

Amendement 18

Voorstel voor een verordening

Artikel 1 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | Artikel 1 bis |
| | Definitie |
| | In deze verordening omvat ontmanteling: werkzaamheden ter voorbereiding op de definitieve sluiting (bijvoorbeeld de opstelling van een ontmantelingsplan, de voorbereiding van vergunningsdocumenten en projecten voor afvalverwerkingsinfrastructuur) en naar alle werkzaamheden die na de sluiting van de reactoren worden verricht, met name de verwijdering en definitieve berging van bestraalde splijtstofelementen, de decontaminatie, ontmanteling en/of afbraak van de kerncentrales, de berging van overblijvend radioactief afval en het herstel van het milieu op de besmette locatie. Het ontmantelingsproces eindigt wanneer de installatie niet langer aan enige wettelijke controle of radiologische restrictie is onderworpen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Artikel 1 bis

Definitie

In deze verordening omvat ontmanteling: werkzaamheden ter voorbereiding op de definitieve sluiting (bijvoorbeeld de opstelling van een ontmantelingsplan, de voorbereiding van vergunningsdocumenten en projecten voor afvalverwerkingsinfrastructuur) en naar alle werkzaamheden die na de sluiting van de reactoren worden verricht, met name de verwijdering en definitieve berging van bestraalde splijtstofelementen, de decontaminatie, ontmanteling en/of afbraak van de kerncentrales, de berging van overblijvend radioactief afval en het herstel van het milieu op de besmette locatie. Het ontmantelingsproces eindigt wanneer de installatie niet langer aan enige wettelijke controle of radiologische restrictie is onderworpen.

Amendement 19

Voorstel voor een verordening

Artikel 2 — lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 1.   De algemene doelstelling van het programma is de betrokken lidstaten bijstand te verlenen om te komen tot een onomkeerbare toestand in het ontmantelingsproces van de eenheden 1 tot en met 4 van de kerncentrale van Kozloduy, de eenheden 1 en 2 van de kerncentrale van Ignalina en de eenheden 1 en 2 van de V1-kerncentrale van Bohunice, in overeenstemming met de respectieve ontmantelingsplannen daarvan, terwijl het hoogste veiligheidsniveau wordt aangehouden. | 1.   De algemene doelstelling van het programma is de betrokken lidstaten bijstand te verlenen om te komen tot een onomkeerbare toestand in het ontmantelingsproces van de eenheden 1 tot en met 4 van de kerncentrale van Kozloduy, de eenheden 1 en 2 van de kerncentrale van Ignalina en de eenheden 1 en 2 van de V1-kerncentrale van Bohunice, in overeenstemming met de respectieve ontmantelingsplannen daarvan, terwijl het hoogste veiligheidsniveau wordt aangehouden
  overeenkomstig Unierecht inzake nucleaire veiligheid, en in het bijzonder de Richtlijnen 96/29/Euratom

   (1)

  , 2009/71/Euratom

   (2)

  en 2011/70/Euratom

   (3)

  van de Raad
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1.   De algemene doelstelling van het programma is de betrokken lidstaten bijstand te verlenen om te komen tot een onomkeerbare toestand in het ontmantelingsproces van de eenheden 1 tot en met 4 van de kerncentrale van Kozloduy, de eenheden 1 en 2 van de kerncentrale van Ignalina en de eenheden 1 en 2 van de V1-kerncentrale van Bohunice, in overeenstemming met de respectieve ontmantelingsplannen daarvan, terwijl het hoogste veiligheidsniveau wordt aangehouden.

1.   De algemene doelstelling van het programma is de betrokken lidstaten bijstand te verlenen om te komen tot een onomkeerbare toestand in het ontmantelingsproces van de eenheden 1 tot en met 4 van de kerncentrale van Kozloduy, de eenheden 1 en 2 van de kerncentrale van Ignalina en de eenheden 1 en 2 van de V1-kerncentrale van Bohunice, in overeenstemming met de respectieve ontmantelingsplannen daarvan, terwijl het hoogste veiligheidsniveau wordt aangehouden
  overeenkomstig Unierecht inzake nucleaire veiligheid, en in het bijzonder de Richtlijnen 96/29/Euratom

   (1)

  , 2009/71/Euratom

   (2)

  en 2011/70/Euratom

   (3)

  van de Raad
  .

Amendement 20

Voorstel voor een verordening

Artikel 2 — lid 2 — letter a — punt iii

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (iii) | veilig beheer van
  het
  ontmantelingsafval in overeenstemming met een uitvoerig plan voor afvalbeheer, te meten aan de hand van de hoeveelheid en het type
  geconditioneerd
  afval; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(iii)

veilig beheer van
  het
  ontmantelingsafval in overeenstemming met een uitvoerig plan voor afvalbeheer, te meten aan de hand van de hoeveelheid en het type
  geconditioneerd
  afval;

| (iii) | veilig beheer van
  de langdurige opslag en verwijdering van
  ontmantelingsafval in overeenstemming met een uitvoerig
  nationaal
  plan voor afvalbeheer, te meten aan de hand van de hoeveelheid en het type
  opgeslagen en verwijderd
  afval; |
| --- | --- |

(iii)

veilig beheer van
  de langdurige opslag en verwijdering van
  ontmantelingsafval in overeenstemming met een uitvoerig
  nationaal
  plan voor afvalbeheer, te meten aan de hand van de hoeveelheid en het type
  opgeslagen en verwijderd
  afval;

Amendement 21

Voorstel voor een verordening

Artikel 2 — lid 2 — letter b — punt iii

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (iii) | ontmanteling van de turbinezaal en andere bijgebouwen en veilig beheer van
  het
  ontmantelingsafval in overeenstemming met een uitvoerig plan voor afvalbeheer, te meten aan de hand van
  het aantal en het type ontmantelde hulpsystemen en
  de hoeveelheid en het type
  geconditioneerd
  afval; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(iii)

ontmanteling van de turbinezaal en andere bijgebouwen en veilig beheer van
  het
  ontmantelingsafval in overeenstemming met een uitvoerig plan voor afvalbeheer, te meten aan de hand van
  het aantal en het type ontmantelde hulpsystemen en
  de hoeveelheid en het type
  geconditioneerd
  afval;

| (iii) | ontmanteling van de turbinezaal en andere bijgebouwen en veilig beheer van
  de langdurige opslag en verwijdering van
  ontmantelingsafval in overeenstemming met een uitvoerig
  nationaal
  plan voor afvalbeheer, te meten aan de hand van de hoeveelheid en het type
  opgeslagen en verwijderd
  afval; |
| --- | --- |

(iii)

ontmanteling van de turbinezaal en andere bijgebouwen en veilig beheer van
  de langdurige opslag en verwijdering van
  ontmantelingsafval in overeenstemming met een uitvoerig
  nationaal
  plan voor afvalbeheer, te meten aan de hand van de hoeveelheid en het type
  opgeslagen en verwijderd
  afval;

Amendement 22

Voorstel voor een verordening

Artikel 2 — lid 2 — letter c — sub iii

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (iii) | veilig beheer van
  het
  ontmantelingsafval in overeenstemming met een uitvoerig plan voor afvalbeheer, te meten aan de hand van de hoeveelheid en het type
  geconditioneerd
  afval; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(iii)

veilig beheer van
  het
  ontmantelingsafval in overeenstemming met een uitvoerig plan voor afvalbeheer, te meten aan de hand van de hoeveelheid en het type
  geconditioneerd
  afval;

| (iii) | veilig beheer van
  de langdurige opslag en verwijdering van
  ontmantelingsafval in overeenstemming met een uitvoerig
  nationaal
  plan voor afvalbeheer, te meten aan de hand van de hoeveelheid en het type
  opgeslagen en verwijderd
  afval; |
| --- | --- |

(iii)

veilig beheer van
  de langdurige opslag en verwijdering van
  ontmantelingsafval in overeenstemming met een uitvoerig
  nationaal
  plan voor afvalbeheer, te meten aan de hand van de hoeveelheid en het type
  opgeslagen en verwijderd
  afval;

Amendement 23

Voorstel voor een verordening

Artikel 2 — lid 2 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | 2 bis.
     
  Elk van de in lid 2 bedoelde ontmantelingsprogramma's kan ook maatregelen omvatten die ertoe bijdragen dat bij de ontmanteling van de kerncentrales het vereiste hoge veiligheidsniveau wordt gehandhaafd. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

2 bis.
     
  Elk van de in lid 2 bedoelde ontmantelingsprogramma's kan ook maatregelen omvatten die ertoe bijdragen dat bij de ontmanteling van de kerncentrales het vereiste hoge veiligheidsniveau wordt gehandhaafd.

Amendement 24

Voorstel voor een verordening

Artikel 2 — lid 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 3.   Mijlpalen en
  streefdatums
  worden bepaald in de handeling waarnaar wordt verwezen in artikel 6, lid 2. | 3.   
  De
  mijlpalen
  , verwachte algemene resultaten, streefdatums
  en
  prestatie-indicatoren van het gezamenlijke jaarlijks werkprogramma
  worden bepaald in de handeling waarnaar wordt verwezen in artikel 6, lid 2. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

3.   Mijlpalen en
  streefdatums
  worden bepaald in de handeling waarnaar wordt verwezen in artikel 6, lid 2.

3.   
  De
  mijlpalen
  , verwachte algemene resultaten, streefdatums
  en
  prestatie-indicatoren van het gezamenlijke jaarlijks werkprogramma
  worden bepaald in de handeling waarnaar wordt verwezen in artikel 6, lid 2.

Amendement 42

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 1.   De financiële middelen voor de uitvoering van het programma voor de periode 2014 tot en met 2020 bedragen
  552 947 000
   euro in de huidige prijzen. | 1.   De financiële middelen voor de uitvoering van het programma voor de periode 2014 tot en met 2020 bedragen
  969 260 000
   euro in de huidige prijzen. |
| Dat bedrag zal als volgt worden verdeeld over de programma’s van Kozloduy, Ignalina en Bohunice: | Dat bedrag zal als volgt worden verdeeld over de programma’s van Kozloduy, Ignalina en Bohunice: |
| (a) | 208 503 000
   euro voor het Kozloduy-programma voor de periode 2014 tot en met 2020; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1.   De financiële middelen voor de uitvoering van het programma voor de periode 2014 tot en met 2020 bedragen
  552 947 000
   euro in de huidige prijzen.

1.   De financiële middelen voor de uitvoering van het programma voor de periode 2014 tot en met 2020 bedragen
  969 260 000
   euro in de huidige prijzen.

Dat bedrag zal als volgt worden verdeeld over de programma’s van Kozloduy, Ignalina en Bohunice:

Dat bedrag zal als volgt worden verdeeld over de programma’s van Kozloduy, Ignalina en Bohunice:

(a)

208 503 000
   euro voor het Kozloduy-programma voor de periode 2014 tot en met 2020;

| (a) | 293 032 000
   euro voor het Kozloduy-programma voor de periode 2014 tot en met 2020; |
| --- | --- |

(a)

293 032 000
   euro voor het Kozloduy-programma voor de periode 2014 tot en met 2020;

| (b) | 229 629 000
   euro voor het Ignalina-programma voor de periode 2014 tot en met
  2017
  ; |
| --- | --- |

(b)

229 629 000
   euro voor het Ignalina-programma voor de periode 2014 tot en met
  2017
  ;

| (b) | 450 818 000
   euro voor het Ignalina-programma voor de periode 2014 tot en met
  2020
  ; |
| --- | --- |

(b)

450 818 000
   euro voor het Ignalina-programma voor de periode 2014 tot en met
  2020
  ;

| (c) | 114 815 000
   euro voor het Bohunice-programma voor de periode 2014 tot en met
  2017
  . |
| --- | --- |

(c)

114 815 000
   euro voor het Bohunice-programma voor de periode 2014 tot en met
  2017
  .

| (c) | 225 410 000
   euro voor het Bohunice-programma voor de periode 2014 tot en met
  2020
  . |
| --- | --- |

(c)

225 410 000
   euro voor het Bohunice-programma voor de periode 2014 tot en met
  2020
  .

1 bis.
     
  De jaarlijkse kredieten worden door het Europees Parlement en de Raad goedgekeurd binnen de grenzen van het meerjarig financieel kader en met inachtneming van de bepalingen van het Interinstitutioneel Akkoord van ...2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer

   (4)

  .

Amendement 26

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 2.   Tegen het einde van
  2015 zal
  de
  Commissie de
  prestaties van het programma beoordelen en de voortgang van de
  programma's
  voor Kozloduy, Ignalina en Bohunice vergelijken met de in artikel 2, lid 3 bedoelde mijlpalen en streefdatums in het kader van de in artikel 8 bedoelde tussentijdse evaluatie. Op grond van de resultaten van deze beoordeling
  is het mogelijk
  dat de
  Commissie
  de omvang van de aan het programma toegewezen kredieten
  zal
  herzien, evenals de programmaperiode en de verdeling ervan tussen de programma's voor Kozloduy, Ignalina en Bohunice. | 2.   
  Op basis van programma's als bedoeld in artikel 6, lid 1 en lid 2, zal de Commissie
  tegen het einde van
  2017
  de prestaties van het programma beoordelen en de voortgang van de
  programma's
  voor Kozloduy, Ignalina en Bohunice vergelijken met de in artikel 2, lid 3 bedoelde mijlpalen en streefdatums in het kader van de in artikel 8 bedoelde tussentijdse evaluatie. Op grond van de resultaten van deze beoordeling
  zal de Commissie, teneinde rekening te houden met de geboekte vooruitgang en ervoor te zorgen
  dat de
  financiële middelen verder op basis van
  de
  werkelijke behoeften worden toegewezen, zo nodig de
  omvang van de aan het programma toegewezen kredieten herzien, evenals de programmaperiode en de verdeling ervan tussen de programma's voor Kozloduy, Ignalina en Bohunice.
  Een eventuele aanpassing van de toewijzingen mag de veiligheidsnormen in de in artikel 1 bedoelde kerncentrales niet in het gedrang brengen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

2.   Tegen het einde van
  2015 zal
  de
  Commissie de
  prestaties van het programma beoordelen en de voortgang van de
  programma's
  voor Kozloduy, Ignalina en Bohunice vergelijken met de in artikel 2, lid 3 bedoelde mijlpalen en streefdatums in het kader van de in artikel 8 bedoelde tussentijdse evaluatie. Op grond van de resultaten van deze beoordeling
  is het mogelijk
  dat de
  Commissie
  de omvang van de aan het programma toegewezen kredieten
  zal
  herzien, evenals de programmaperiode en de verdeling ervan tussen de programma's voor Kozloduy, Ignalina en Bohunice.

2.   
  Op basis van programma's als bedoeld in artikel 6, lid 1 en lid 2, zal de Commissie
  tegen het einde van
  2017
  de prestaties van het programma beoordelen en de voortgang van de
  programma's
  voor Kozloduy, Ignalina en Bohunice vergelijken met de in artikel 2, lid 3 bedoelde mijlpalen en streefdatums in het kader van de in artikel 8 bedoelde tussentijdse evaluatie. Op grond van de resultaten van deze beoordeling
  zal de Commissie, teneinde rekening te houden met de geboekte vooruitgang en ervoor te zorgen
  dat de
  financiële middelen verder op basis van
  de
  werkelijke behoeften worden toegewezen, zo nodig de
  omvang van de aan het programma toegewezen kredieten herzien, evenals de programmaperiode en de verdeling ervan tussen de programma's voor Kozloduy, Ignalina en Bohunice.
  Een eventuele aanpassing van de toewijzingen mag de veiligheidsnormen in de in artikel 1 bedoelde kerncentrales niet in het gedrang brengen.

Amendement 27

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 3.   De financiële middelen voor de programma's van Kozloduy, Ignalina, en Bohunice kunnen ook worden aangewend voor uitgaven in verband met de voorbereidende werkzaamheden, monitoring, controle, doorlichting en evaluatie die vereist zijn voor het beheer van het programma en het behalen van de doelstellingen; met name studies, vergaderingen met deskundigen, informatie en communicatie, waaronder bedrijfscommunicatie over de beleidsprioriteiten van de Europese Unie voor zover zij betrekking hebben op de algemene doelstellingen van deze verordening, uitgaven in verband met IT-netwerken die bedoeld zijn voor de verwerking en uitwisseling van informatie, samen met alle andere kosten voor technische en administratieve bijstand die door de Commissie worden opgelopen voor het beheer van het programma. | 3.   De financiële middelen voor de programma's van Kozloduy, Ignalina, en Bohunice kunnen ook worden aangewend voor uitgaven in verband met de voorbereidende werkzaamheden, monitoring, controle, doorlichting en evaluatie die vereist zijn voor het beheer van het programma en het behalen van de doelstellingen; met name studies, vergaderingen met deskundigen,
  opleiding,
  informatie en communicatie, waaronder bedrijfscommunicatie over de beleidsprioriteiten van de Europese Unie voor zover zij betrekking hebben op de algemene doelstellingen van deze verordening
  . Ook
  uitgaven in verband met IT-netwerken die bedoeld zijn voor de verwerking en uitwisseling van informatie, samen met alle andere kosten voor technische en administratieve bijstand die door de Commissie worden opgelopen voor het beheer van het programma
  , kunnen worden gedekt
  . |
| De financiële middelen mogen ook worden aangewend om de kosten te dekken voor de technische en administratieve bijstand die nodig is om de overgang te verzekeren tussen het programma en de maatregelen die zijn goedgekeurd in het kader van Verordening (EG) nr. 1990/2006 van de Raad, Verordening (Euratom) nr. 549/2007 van de Raad en Verordening (Euratom) nr. 647/2010 van de Raad. | De financiële middelen mogen ook worden aangewend om de kosten te dekken voor de technische en administratieve bijstand die nodig is om de overgang te verzekeren tussen het programma en de maatregelen die zijn goedgekeurd in het kader van Verordening (EG) nr. 1990/2006 van de Raad, Verordening (Euratom) nr. 549/2007 van de Raad en Verordening (Euratom) nr. 647/2010 van de Raad.
  De financiële middelen mogen niet voor andere maatregelen dienen dan die als bedoeld in dit artikel en in artikel 2 van deze verordening zijn vermeld. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

3.   De financiële middelen voor de programma's van Kozloduy, Ignalina, en Bohunice kunnen ook worden aangewend voor uitgaven in verband met de voorbereidende werkzaamheden, monitoring, controle, doorlichting en evaluatie die vereist zijn voor het beheer van het programma en het behalen van de doelstellingen; met name studies, vergaderingen met deskundigen, informatie en communicatie, waaronder bedrijfscommunicatie over de beleidsprioriteiten van de Europese Unie voor zover zij betrekking hebben op de algemene doelstellingen van deze verordening, uitgaven in verband met IT-netwerken die bedoeld zijn voor de verwerking en uitwisseling van informatie, samen met alle andere kosten voor technische en administratieve bijstand die door de Commissie worden opgelopen voor het beheer van het programma.

3.   De financiële middelen voor de programma's van Kozloduy, Ignalina, en Bohunice kunnen ook worden aangewend voor uitgaven in verband met de voorbereidende werkzaamheden, monitoring, controle, doorlichting en evaluatie die vereist zijn voor het beheer van het programma en het behalen van de doelstellingen; met name studies, vergaderingen met deskundigen,
  opleiding,
  informatie en communicatie, waaronder bedrijfscommunicatie over de beleidsprioriteiten van de Europese Unie voor zover zij betrekking hebben op de algemene doelstellingen van deze verordening
  . Ook
  uitgaven in verband met IT-netwerken die bedoeld zijn voor de verwerking en uitwisseling van informatie, samen met alle andere kosten voor technische en administratieve bijstand die door de Commissie worden opgelopen voor het beheer van het programma
  , kunnen worden gedekt
  .

De financiële middelen mogen ook worden aangewend om de kosten te dekken voor de technische en administratieve bijstand die nodig is om de overgang te verzekeren tussen het programma en de maatregelen die zijn goedgekeurd in het kader van Verordening (EG) nr. 1990/2006 van de Raad, Verordening (Euratom) nr. 549/2007 van de Raad en Verordening (Euratom) nr. 647/2010 van de Raad.

De financiële middelen mogen ook worden aangewend om de kosten te dekken voor de technische en administratieve bijstand die nodig is om de overgang te verzekeren tussen het programma en de maatregelen die zijn goedgekeurd in het kader van Verordening (EG) nr. 1990/2006 van de Raad, Verordening (Euratom) nr. 549/2007 van de Raad en Verordening (Euratom) nr. 647/2010 van de Raad.
  De financiële middelen mogen niet voor andere maatregelen dienen dan die als bedoeld in dit artikel en in artikel 2 van deze verordening zijn vermeld.

Amendement 28

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 3 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | 3 bis.
     
  Alles moet in het werk worden gesteld om de medefinanciering in het kader van de pretoetredingssteun en de bijstand die in de periode 2007-2013 is verleend voor de ontmantelingswerkzaamheden van Bulgarije, Litouwen en Slowakije voort te zetten en zo nodig medefinanciering uit andere bronnen aan te trekken. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

3 bis.
     
  Alles moet in het werk worden gesteld om de medefinanciering in het kader van de pretoetredingssteun en de bijstand die in de periode 2007-2013 is verleend voor de ontmantelingswerkzaamheden van Bulgarije, Litouwen en Slowakije voort te zetten en zo nodig medefinanciering uit andere bronnen aan te trekken.

Amendement 29

Voorstel voor een verordening

Artikel 3 — lid 3 ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | 3 ter.
     
  Gebrek aan overeenstemming over de interpretatie van Verdragen en de gunning van contracten staat open voor rechterlijke toetsing of, wat het laatste betreft, wordt onderworpen aan een arbitrageprocedure. |
| | Als er ten gevolge hiervan vertragingen in het ontmantelingsproces ontstaan, kan dit leiden tot uitstel van betalingen en lagere financiële toewijzingen. Hierover brengt de Commissie in het kader van het in artikel 6, lid 1 bis, bedoelde jaarlijkse evaluatieverslag verslag uit aan het Europees Parlement en aan de Raad. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

3 ter.
     
  Gebrek aan overeenstemming over de interpretatie van Verdragen en de gunning van contracten staat open voor rechterlijke toetsing of, wat het laatste betreft, wordt onderworpen aan een arbitrageprocedure.

Als er ten gevolge hiervan vertragingen in het ontmantelingsproces ontstaan, kan dit leiden tot uitstel van betalingen en lagere financiële toewijzingen. Hierover brengt de Commissie in het kader van het in artikel 6, lid 1 bis, bedoelde jaarlijkse evaluatieverslag verslag uit aan het Europees Parlement en aan de Raad.

Amendement 30

Voorstel voor een verordening

Artikel 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 1.   Uiterlijk 1 januari 2014 dienen Bulgarije, Litouwen en Slowakije te voldoen aan de volgende ex-antevoorwaarden: | 1.   Uiterlijk op1 januari 2014 dienen Bulgarije, Litouwen en Slowakije
  de nodige maatregelen
  te
  nemen om ervoor te zorgen dat zij
  voldoen aan de volgende ex-antevoorwaarden: |
| (a) | naleving van het acquis van de Unie
  ; meer bepaald
  op het vlak van nucleaire veiligheid, de omzetting in nationale wetgeving van Richtlijn 2009/71/Euratom van de Raad inzake nucleaire veiligheid en Richtlijn 2011/70/Euratom van de Raad inzake het beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1.   Uiterlijk 1 januari 2014 dienen Bulgarije, Litouwen en Slowakije te voldoen aan de volgende ex-antevoorwaarden:

1.   Uiterlijk op1 januari 2014 dienen Bulgarije, Litouwen en Slowakije
  de nodige maatregelen
  te
  nemen om ervoor te zorgen dat zij
  voldoen aan de volgende ex-antevoorwaarden:

(a)

naleving van het acquis van de Unie
  ; meer bepaald
  op het vlak van nucleaire veiligheid, de omzetting in nationale wetgeving van Richtlijn 2009/71/Euratom van de Raad inzake nucleaire veiligheid en Richtlijn 2011/70/Euratom van de Raad inzake het beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval;

| (a) | naleving van het acquis van de Unie op het vlak van nucleaire veiligheid, de omzetting in nationale wetgeving van Richtlijn 2009/71/Euratom van de Raad inzake nucleaire veiligheid en Richtlijn 2011/70/Euratom van de Raad inzake het beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval; |
| --- | --- |

(a)

naleving van het acquis van de Unie op het vlak van nucleaire veiligheid, de omzetting in nationale wetgeving van Richtlijn 2009/71/Euratom van de Raad inzake nucleaire veiligheid en Richtlijn 2011/70/Euratom van de Raad inzake het beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval;

| (b) | vaststelling
  van
  een nationaal rechtskader
  dat voorziet in passende bepalingen voor de tijdige inzameling
  van
  nationale financiële middelen ten behoeve van
  de veilige voltooiing van de ontmanteling overeenkomstig de toepasselijke voorschriften inzake staatssteun; |
| --- | --- |

(b)

vaststelling
  van
  een nationaal rechtskader
  dat voorziet in passende bepalingen voor de tijdige inzameling
  van
  nationale financiële middelen ten behoeve van
  de veilige voltooiing van de ontmanteling overeenkomstig de toepasselijke voorschriften inzake staatssteun;

| (b) | vaststelling
  in
  een nationaal rechtskader van
  een algemeen financieringsplan waarin
  de
  volledige kosten van de
  veilige voltooiing van de ontmanteling
  van de kernreactoreenheden die onder deze verordening vallen, alsook de financieringsbronnen duidelijk worden vermeld,
  overeenkomstig de toepasselijke voorschriften inzake staatssteun; |
| --- | --- |

(b)

vaststelling
  in
  een nationaal rechtskader van
  een algemeen financieringsplan waarin
  de
  volledige kosten van de
  veilige voltooiing van de ontmanteling
  van de kernreactoreenheden die onder deze verordening vallen, alsook de financieringsbronnen duidelijk worden vermeld,
  overeenkomstig de toepasselijke voorschriften inzake staatssteun;

| (c) | voorlegging aan de Commissie van een herzien, uitvoerig ontmantelingsplan. |
| --- | --- |

(c)

voorlegging aan de Commissie van een herzien, uitvoerig ontmantelingsplan.

| (c) | voorlegging aan de Commissie van een herzien, uitvoerig ontmantelingsplan
  , met vermelding van de voornaamste doelstellingen en taken (uitgesplitst tot op het niveau van de ontmantelingswerkzaamheden), de geplande projecten, het tijdschema, de kostenstructuur en de medefinancieringspercentages, met nadere gegevens over de wijze waarop deze nationale financiering op lange termijn zal worden gegarandeerd
  .
  In dat plan wordt rekening gehouden met de recentste richtsnoeren van het Agentschap voor kernenergie (NEA) en de Commissie inzake de raming van ontmantelingskosten. |
| --- | --- |

(c)

voorlegging aan de Commissie van een herzien, uitvoerig ontmantelingsplan
  , met vermelding van de voornaamste doelstellingen en taken (uitgesplitst tot op het niveau van de ontmantelingswerkzaamheden), de geplande projecten, het tijdschema, de kostenstructuur en de medefinancieringspercentages, met nadere gegevens over de wijze waarop deze nationale financiering op lange termijn zal worden gegarandeerd
  .
  In dat plan wordt rekening gehouden met de recentste richtsnoeren van het Agentschap voor kernenergie (NEA) en de Commissie inzake de raming van ontmantelingskosten.

1 bis.
     
  Uiterlijk op 1 januari 2014 verstrekken Bulgarije, Litouwen en Slowakije de Commissie de informatie waaruit blijkt dat zij aan de ex-antevoorwaarden als bedoeld in lid 1 voldoen.

2.   De Commissie beoordeelt de verstrekte informatie betreffende de naleving van de ex-antevoorwaarden wanneer zij het in artikel 6, lid 1 bedoelde jaarlijkse werkprogramma voor 2014 opstelt.
  Bij de goedkeuring
  van het
  jaarlijkse werkprogramma
  kan zij beslissen de financiële bijstand van de Unie geheel of gedeeltelijk op te schorten in afwachting van de naar behoren afgeronde ex-antevoorwaarden.

2.   De Commissie beoordeelt de verstrekte informatie betreffende de naleving van de ex-antevoorwaarden wanneer zij het in artikel 6, lid 1 bedoelde jaarlijkse werkprogramma voor 2014 opstelt
  , met name dat kritieke management-, juridische, financiële en technische problemen zijn opgelost of dat er maatregelen zijn genomen om ze op te lossen
  .
  Indien de Commissie een met redenen omkleed advies uitbrengt wegens het niet-nakomen
  van
  de voorwaarde als bedoeld in lid 1, onder (a), van dit artikel of indien de voorwaarden als bedoeld in lid 1, onder (b) of (c), van dit artikel niet naar voldoening zijn vervuld,
  kan zij beslissen de financiële bijstand van de Unie geheel of gedeeltelijk op te schorten in afwachting van de naar behoren afgeronde ex-antevoorwaarden.

Met dergelijke besluiten wordt vervolgens rekening gehouden bij de vaststelling van het jaarlijks werkprogramma; zij mogen de veiligheidsnormen in de in artikel 1 bedoelde kerncentrales niet in het gedrang brengen. Het bedrag van de opgeschorte bijstand wordt vastgesteld in overeenstemming met de criteria die zijn vastgesteld in de in artikel 6, lid 2, bedoelde handelingen.

Amendement 31

Voorstel voor een verordening

Artikel 6

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 1.   De Commissie
  stelt
  één gezamenlijk jaarlijks werkprogramma vast voor de
  programma's
  voor Kozlodiu, Ignalina en Bohunice, met vermelding van de doelstellingen, de verwachte resultaten, gerelateerde
  indicatoren
  en het tijdschema voor het gebruik van middelen in het kader van elke jaarlijkse financiële vastlegging. | 1.   
  Aan het begin van elk jaar van
  de
  periode 2014-2020 stelt de
  Commissie één gezamenlijk jaarlijks werkprogramma vast voor de
  programma's
  voor Kozloduy, Ignalina en Bohunice, met
  respectievelijk
  vermelding van de doelstellingen, de verwachte resultaten,
  streefdatums,
  gerelateerde
  prestatie-indicatoren
  en het tijdschema voor het gebruik van middelen in het kader van elke jaarlijkse financiële vastlegging. |
| | 1 bis.
     
  Aan het eind van elk jaar van de periode 2014-2020 dient de Commissie een evaluatieverslag in over de uitvoering van de gezamenlijke jaarlijkse werkprogramma's bij het Europees Parlement en de Raad. Dat verslag dient als basis voor de vaststelling van de volgende jaarlijkse werkprogramma's. |
| 2.   De Commissie stelt uiterlijk op 31 december 2014 gedetailleerde uitvoeringsprocedures vast voor de gehele duur van
  het programma
  . In
  het besluit
  waarbij de uitvoeringsprocedures worden vastgesteld, worden ook de
  verwachte resultaten, activiteiten en de bijbehorende prestatie-indicatoren
  voor
  de programma's in verband met
  Kozloduy, Ignalina en Bohunice omschreven. Het besluit bevat de in artikel 4, lid 1, onder c), herziene ontmantelingsplannen die als uitgangspunt dienen voor de bewaking van de vooruitgang en het tijdig behalen van de verwachte resultaten. | 2.   De Commissie stelt uiterlijk op 31 december 2014 gedetailleerde uitvoeringsprocedures vast voor de gehele duur van
  de programma's
  . In
  de uitvoeringshandelingen
  waarbij de uitvoeringsprocedures worden vastgesteld, worden ook de
  in lid 1 bedoelde elementen
  voor Kozloduy, Ignalina en Bohunice omschreven. Het besluit bevat de in artikel 4, lid 1, onder c), herziene ontmantelingsplannen die als uitgangspunt dienen voor de bewaking van de vooruitgang en het tijdig behalen van de verwachte resultaten. |
| | 2 bis.
     
  De Commissie zorgt voor de uitvoering van deze verordening Zij verricht overeenkomstig artikel 8, lid 1, een tussentijdse evaluatie. |
| 3.   De jaarlijkse werkprogramma's en de besluiten waarbij de in leden 1 en 2 bedoelde uitvoeringsprocedures worden vastgesteld, worden goedgekeurd in overeenstemming met de in artikel 9, lid 2, genoemde onderzoeksprocedure. | 3.   De jaarlijkse werkprogramma's en de besluiten waarbij de in leden 1 en 2 bedoelde uitvoeringsprocedures worden vastgesteld, worden goedgekeurd in overeenstemming met de in artikel 9, lid 2, genoemde onderzoeksprocedure. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1.   De Commissie
  stelt
  één gezamenlijk jaarlijks werkprogramma vast voor de
  programma's
  voor Kozlodiu, Ignalina en Bohunice, met vermelding van de doelstellingen, de verwachte resultaten, gerelateerde
  indicatoren
  en het tijdschema voor het gebruik van middelen in het kader van elke jaarlijkse financiële vastlegging.

1.   
  Aan het begin van elk jaar van
  de
  periode 2014-2020 stelt de
  Commissie één gezamenlijk jaarlijks werkprogramma vast voor de
  programma's
  voor Kozloduy, Ignalina en Bohunice, met
  respectievelijk
  vermelding van de doelstellingen, de verwachte resultaten,
  streefdatums,
  gerelateerde
  prestatie-indicatoren
  en het tijdschema voor het gebruik van middelen in het kader van elke jaarlijkse financiële vastlegging.

1 bis.
     
  Aan het eind van elk jaar van de periode 2014-2020 dient de Commissie een evaluatieverslag in over de uitvoering van de gezamenlijke jaarlijkse werkprogramma's bij het Europees Parlement en de Raad. Dat verslag dient als basis voor de vaststelling van de volgende jaarlijkse werkprogramma's.

2.   De Commissie stelt uiterlijk op 31 december 2014 gedetailleerde uitvoeringsprocedures vast voor de gehele duur van
  het programma
  . In
  het besluit
  waarbij de uitvoeringsprocedures worden vastgesteld, worden ook de
  verwachte resultaten, activiteiten en de bijbehorende prestatie-indicatoren
  voor
  de programma's in verband met
  Kozloduy, Ignalina en Bohunice omschreven. Het besluit bevat de in artikel 4, lid 1, onder c), herziene ontmantelingsplannen die als uitgangspunt dienen voor de bewaking van de vooruitgang en het tijdig behalen van de verwachte resultaten.

2.   De Commissie stelt uiterlijk op 31 december 2014 gedetailleerde uitvoeringsprocedures vast voor de gehele duur van
  de programma's
  . In
  de uitvoeringshandelingen
  waarbij de uitvoeringsprocedures worden vastgesteld, worden ook de
  in lid 1 bedoelde elementen
  voor Kozloduy, Ignalina en Bohunice omschreven. Het besluit bevat de in artikel 4, lid 1, onder c), herziene ontmantelingsplannen die als uitgangspunt dienen voor de bewaking van de vooruitgang en het tijdig behalen van de verwachte resultaten.

2 bis.
     
  De Commissie zorgt voor de uitvoering van deze verordening Zij verricht overeenkomstig artikel 8, lid 1, een tussentijdse evaluatie.

3.   De jaarlijkse werkprogramma's en de besluiten waarbij de in leden 1 en 2 bedoelde uitvoeringsprocedures worden vastgesteld, worden goedgekeurd in overeenstemming met de in artikel 9, lid 2, genoemde onderzoeksprocedure.

3.   De jaarlijkse werkprogramma's en de besluiten waarbij de in leden 1 en 2 bedoelde uitvoeringsprocedures worden vastgesteld, worden goedgekeurd in overeenstemming met de in artikel 9, lid 2, genoemde onderzoeksprocedure.

Amendement 32

Voorstel voor een verordening

Artikel 7 — lid 1 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | 1 bis.
     
  Uiterlijk op 31 maart van het jaar volgende op ieder boekjaar leggen de lidstaten verantwoording af over de besteding van de financiële middelen. Die door de nationale controle-instellingen te certificeren financiële verantwoordingen worden aan de Commissie en Raad voorgelegd ter behandeling in de kwijtingsprocedure voor de jaarlijkse begroting van de Unie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1 bis.
     
  Uiterlijk op 31 maart van het jaar volgende op ieder boekjaar leggen de lidstaten verantwoording af over de besteding van de financiële middelen. Die door de nationale controle-instellingen te certificeren financiële verantwoordingen worden aan de Commissie en Raad voorgelegd ter behandeling in de kwijtingsprocedure voor de jaarlijkse begroting van de Unie.

Amendement 33

Voorstel voor een verordening

Artikel 7 — lid 2 — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 2.   De Commissie of haar vertegenwoordigers en de Rekenkamer hebben de bevoegdheid om audits, op basis van documenten of ter plaatse, uit te voeren bij alle begunstigden, contractanten en subcontractanten die uit hoofde van
  deze verordening
  middelen van de Unie hebben ontvangen. | 2.   De Commissie of haar vertegenwoordigers
  , de nationale controle-instellingen van de lidstaten waar de te ontmantelen nucleaire installaties zich bevinden
  en de Rekenkamer hebben de bevoegdheid om audits, op basis van documenten of ter plaatse, uit te voeren bij alle begunstigden, contractanten en subcontractanten die uit hoofde van
  het programma
  middelen van de Unie hebben ontvangen.
  De resultaten van deze controles worden meegedeeld aan het Europees Parlement. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

2.   De Commissie of haar vertegenwoordigers en de Rekenkamer hebben de bevoegdheid om audits, op basis van documenten of ter plaatse, uit te voeren bij alle begunstigden, contractanten en subcontractanten die uit hoofde van
  deze verordening
  middelen van de Unie hebben ontvangen.

2.   De Commissie of haar vertegenwoordigers
  , de nationale controle-instellingen van de lidstaten waar de te ontmantelen nucleaire installaties zich bevinden
  en de Rekenkamer hebben de bevoegdheid om audits, op basis van documenten of ter plaatse, uit te voeren bij alle begunstigden, contractanten en subcontractanten die uit hoofde van
  het programma
  middelen van de Unie hebben ontvangen.
  De resultaten van deze controles worden meegedeeld aan het Europees Parlement.

Amendement 34

Voorstel voor een verordening

Artikel 7 — lid 2 — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) kan overeenkomstig de procedures van Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 controles en verificaties ter plaatse bij de direct of indirect bij de financiering betrokken economische subjecten uitvoeren om vast te stellen of er sprake is van fraude, corruptie of andere onwettige activiteiten in verband met een subsidieovereenkomst of –besluit of een contract betreffende financiering door de Unie, waardoor de financiële belangen van de Unie zijn geschaad. | Het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) kan overeenkomstig de procedures van Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 controles en verificaties ter plaatse bij de direct of indirect bij de financiering betrokken economische subjecten uitvoeren om vast te stellen of er sprake is van fraude, corruptie of andere onwettige activiteiten in verband met een subsidieovereenkomst of –besluit of een contract betreffende financiering door de Unie, waardoor de financiële belangen van de Unie zijn geschaad.
  De resultaten van deze controles en verificaties worden meegedeeld aan het Europees Parlement. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) kan overeenkomstig de procedures van Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 controles en verificaties ter plaatse bij de direct of indirect bij de financiering betrokken economische subjecten uitvoeren om vast te stellen of er sprake is van fraude, corruptie of andere onwettige activiteiten in verband met een subsidieovereenkomst of –besluit of een contract betreffende financiering door de Unie, waardoor de financiële belangen van de Unie zijn geschaad.

Het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) kan overeenkomstig de procedures van Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 controles en verificaties ter plaatse bij de direct of indirect bij de financiering betrokken economische subjecten uitvoeren om vast te stellen of er sprake is van fraude, corruptie of andere onwettige activiteiten in verband met een subsidieovereenkomst of –besluit of een contract betreffende financiering door de Unie, waardoor de financiële belangen van de Unie zijn geschaad.
  De resultaten van deze controles en verificaties worden meegedeeld aan het Europees Parlement.

Amendement 35

Voorstel voor een verordening

Artikel 7 — lid 2 — alinea 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Onverminderd de eerste en de tweede alinea
  verlenen
  de uit deze verordening voortvloeiende samenwerkingsovereenkomsten met derde landen en internationale organisaties, subsidieovereenkomsten en –besluiten en contracten de Commissie, de Rekenkamer en OLAF
  uitdrukkelijk de bevoegdheid
  om dergelijke audits en controles en verificaties ter plaatse uit te voeren. | Onverminderd de eerste en de tweede alinea
  wordt er in
  de uit deze verordening voortvloeiende samenwerkingsovereenkomsten met derde landen en internationale organisaties, subsidieovereenkomsten en –besluiten en contracten
  uitdrukkelijk in voorzien dat
  de Commissie, de Rekenkamer en OLAF
  bevoegd zijn
  om dergelijke audits en controles en verificaties ter plaatse uit te voeren
  en dat de resultaten ervan worden meegedeeld aan het Europees Parlement
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Onverminderd de eerste en de tweede alinea
  verlenen
  de uit deze verordening voortvloeiende samenwerkingsovereenkomsten met derde landen en internationale organisaties, subsidieovereenkomsten en –besluiten en contracten de Commissie, de Rekenkamer en OLAF
  uitdrukkelijk de bevoegdheid
  om dergelijke audits en controles en verificaties ter plaatse uit te voeren.

Onverminderd de eerste en de tweede alinea
  wordt er in
  de uit deze verordening voortvloeiende samenwerkingsovereenkomsten met derde landen en internationale organisaties, subsidieovereenkomsten en –besluiten en contracten
  uitdrukkelijk in voorzien dat
  de Commissie, de Rekenkamer en OLAF
  bevoegd zijn
  om dergelijke audits en controles en verificaties ter plaatse uit te voeren
  en dat de resultaten ervan worden meegedeeld aan het Europees Parlement
  .

Amendement 36

Voorstel voor een verordening

Artikel 8

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Evaluatie | Tussentijdse
  evaluatie |
| 1.   De Commissie
  stelt
  uiterlijk einde
  2015
  een evaluatieverslag op betreffende het behalen van de doelstellingen van alle maatregelen, voor wat betreft resultaten en effecten, de doeltreffendheid van de aanwending van de middelen en de toegevoegde waarde voor de Unie, met het oog op een besluit om de maatregelen te wijzigen of op te schorten. De evaluatie heeft verder betrekking op de ruimte voor vereenvoudiging, de interne en externe samenhang en de blijvende relevantie van alle doelstellingen. Zij houdt rekening met evaluatieresultaten betreffende de langdurige effecten van de voorafgaande maatregelen. | 1.   
  In nauwe samenwerking met
  de
  betrokkenlidstaten en de begunstigden stelt de
  Commissie uiterlijk einde
  2017
  een
  tussentijds
  evaluatieverslag op betreffende het behalen van de doelstellingen van alle maatregelen, voor wat betreft resultaten en effecten, de doeltreffendheid van de aanwending van de middelen en de toegevoegde waarde voor de Unie
  en de doeltreffendheid van het programmabeheer
  ,
  inclusief het beheer van middelen van de Unie,
  met het oog op een besluit om de maatregelen te wijzigen of op te schorten.
  Op grond van
  de
  resultaten van deze evaluatie kan de Commissie, in overleg met de begrotingsautoriteiten van de Unie en overeenkomstig Verordening (EU) nr. .../2013 [betreffende het meerjarig financieel kader voor de periode 2014-2020], eventueel de geschiktheid van de aan het programma toegewezen kredieten en de verdeling ervan tussen Kozloduy, Ignalina en Bohunice herzien. De
  tussentijdse evaluatie heeft verder betrekking op de ruimte voor vereenvoudiging, de interne en externe samenhang en de blijvende relevantie van alle doelstellingen. Zij houdt rekening met evaluatieresultaten betreffende de langdurige effecten van de voorafgaande maatregelen. |
| 2.
     
  De Commissie verricht in nauwe samenwerking met de lidstaten en de begunstigden een ex-postevaluatie. Bij de ex-postevaluatie zullen bovendien de effectiviteit en doeltreffendheid van het programma en de effecten ervan op de ontmanteling worden bekeken. | |
| 3.   Bij de evaluaties wordt de vooruitgang beoordeeld aan de hand van de in artikel 2, lid 2 bedoelde prestatie-indicatoren. | 3.   Bij de
  tussentijdse
  evaluaties wordt de vooruitgang beoordeeld aan de hand van de in artikel 2, lid 2 bedoelde prestatie-indicatoren
  en het mate waarin aan de vereisten in het plan voor ontmanteling als bedoeld in artikel 4, lid 1, onder c), is voldaan
  . |
| 4.   De Commissie
  legt
  de conclusies van deze evaluaties
  voor
  aan het Europees Parlement en de Raad. | 4.   De Commissie
  zendt
  de conclusies van deze evaluaties
  toe
  aan het Europees Parlement en de Raad. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Evaluatie

Tussentijdse
  evaluatie

1.   De Commissie
  stelt
  uiterlijk einde
  2015
  een evaluatieverslag op betreffende het behalen van de doelstellingen van alle maatregelen, voor wat betreft resultaten en effecten, de doeltreffendheid van de aanwending van de middelen en de toegevoegde waarde voor de Unie, met het oog op een besluit om de maatregelen te wijzigen of op te schorten. De evaluatie heeft verder betrekking op de ruimte voor vereenvoudiging, de interne en externe samenhang en de blijvende relevantie van alle doelstellingen. Zij houdt rekening met evaluatieresultaten betreffende de langdurige effecten van de voorafgaande maatregelen.

1.   
  In nauwe samenwerking met
  de
  betrokkenlidstaten en de begunstigden stelt de
  Commissie uiterlijk einde
  2017
  een
  tussentijds
  evaluatieverslag op betreffende het behalen van de doelstellingen van alle maatregelen, voor wat betreft resultaten en effecten, de doeltreffendheid van de aanwending van de middelen en de toegevoegde waarde voor de Unie
  en de doeltreffendheid van het programmabeheer
  ,
  inclusief het beheer van middelen van de Unie,
  met het oog op een besluit om de maatregelen te wijzigen of op te schorten.
  Op grond van
  de
  resultaten van deze evaluatie kan de Commissie, in overleg met de begrotingsautoriteiten van de Unie en overeenkomstig Verordening (EU) nr. .../2013 [betreffende het meerjarig financieel kader voor de periode 2014-2020], eventueel de geschiktheid van de aan het programma toegewezen kredieten en de verdeling ervan tussen Kozloduy, Ignalina en Bohunice herzien. De
  tussentijdse evaluatie heeft verder betrekking op de ruimte voor vereenvoudiging, de interne en externe samenhang en de blijvende relevantie van alle doelstellingen. Zij houdt rekening met evaluatieresultaten betreffende de langdurige effecten van de voorafgaande maatregelen.

2.
     
  De Commissie verricht in nauwe samenwerking met de lidstaten en de begunstigden een ex-postevaluatie. Bij de ex-postevaluatie zullen bovendien de effectiviteit en doeltreffendheid van het programma en de effecten ervan op de ontmanteling worden bekeken.

3.   Bij de evaluaties wordt de vooruitgang beoordeeld aan de hand van de in artikel 2, lid 2 bedoelde prestatie-indicatoren.

3.   Bij de
  tussentijdse
  evaluaties wordt de vooruitgang beoordeeld aan de hand van de in artikel 2, lid 2 bedoelde prestatie-indicatoren
  en het mate waarin aan de vereisten in het plan voor ontmanteling als bedoeld in artikel 4, lid 1, onder c), is voldaan
  .

4.   De Commissie
  legt
  de conclusies van deze evaluaties
  voor
  aan het Europees Parlement en de Raad.

4.   De Commissie
  zendt
  de conclusies van deze evaluaties
  toe
  aan het Europees Parlement en de Raad.

Amendement 37

Voorstel voor een verordening

Artikel 8 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | Artikel 8 bis |
| | Eindevaluatie van de periode 2014-2020 |
| | 1.
     
  De Commissie verricht in nauwe samenwerking met de begunstigden een ex-postevaluatie. Bij de ex-postevaluatie worden de doeltreffendheid en de efficiëntie van het programma en de gevolgen ervan voor de ontmanteling onderzocht. |
| | 2.
     
  Uiterlijk op 31 december 2020 stelt de Commissie in nauwe samenwerking met de betrokken lidstaten en de begunstigden een eindevalutieverslag op over de doeltreffendheid en efficiëntie van het programma en de doeltreffendheid van de gefinancierde maatregelen qua effecten, aanwending van de middelen en meerwaarde voor de Unie, met gebruikmaking van passende kwalitatieve en kwantitatieve indicatoren. In het evaluatieverslag wordt nagegaan of in het kader van de volgende meerjarig financieel kader financiële steun van de Unie noodzakelijk is. |
| | 3.
     
  Bij de eindevaluatie wordt de vooruitgang beoordeeld aan de hand van de in artikel 2, lid 2, bedoelde prestatie-indicatoren. |
| | 4.
     
  De Commissie deelt de conclusies van die definitieve evaluatie mee aan het Europees Parlement en de Raad. |
| | 5.
     
  De Commissie houdt rekening met de diverse deskundigheid en strategieën inzake ontmanteling die Bulgarije, Litouwern en Slowakije gebruiken, teneinde te onderzoeken hoe de aanpak van ontmanteling in de Unie mogelijk kan worden geharmoniseerd zodat de nodige kennis tijdig wordt vergaard om het concurrentievermogen van de nucleaire sector in de Unie op dat gebied te verbeteren. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Artikel 8 bis

Eindevaluatie van de periode 2014-2020

1.
     
  De Commissie verricht in nauwe samenwerking met de begunstigden een ex-postevaluatie. Bij de ex-postevaluatie worden de doeltreffendheid en de efficiëntie van het programma en de gevolgen ervan voor de ontmanteling onderzocht.

2.
     
  Uiterlijk op 31 december 2020 stelt de Commissie in nauwe samenwerking met de betrokken lidstaten en de begunstigden een eindevalutieverslag op over de doeltreffendheid en efficiëntie van het programma en de doeltreffendheid van de gefinancierde maatregelen qua effecten, aanwending van de middelen en meerwaarde voor de Unie, met gebruikmaking van passende kwalitatieve en kwantitatieve indicatoren. In het evaluatieverslag wordt nagegaan of in het kader van de volgende meerjarig financieel kader financiële steun van de Unie noodzakelijk is.

3.
     
  Bij de eindevaluatie wordt de vooruitgang beoordeeld aan de hand van de in artikel 2, lid 2, bedoelde prestatie-indicatoren.

4.
     
  De Commissie deelt de conclusies van die definitieve evaluatie mee aan het Europees Parlement en de Raad.

5.
     
  De Commissie houdt rekening met de diverse deskundigheid en strategieën inzake ontmanteling die Bulgarije, Litouwern en Slowakije gebruiken, teneinde te onderzoeken hoe de aanpak van ontmanteling in de Unie mogelijk kan worden geharmoniseerd zodat de nodige kennis tijdig wordt vergaard om het concurrentievermogen van de nucleaire sector in de Unie op dat gebied te verbeteren.

---

(1)  
  Richtlijn 96/29/Euratom van de Raad van 13 mei 1996 tot vaststelling van de basisnormen voor de bescherming van de gezondheid der bevolking en der werkers tegen de aan ioniserende straling verbonden gevaren (PB L 159 van 29.6.1996, blz. 1).

(2)  
  Richtlijn 2009/71/Euratom van de Raad van 25 juni 2009 tot vaststelling van een communautair kader voor de nucleaire veiligheid van kerninstallaties (PB L 172 van 2.7.2009, blz. 18).

(3)  
  Richtlijn 2011/70/Euratom van de Raad van 19 juli 2011 tot vaststelling van een communautair kader voor een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval (PB L 199 van 2.8.2011, blz. 48).

(4)  
  PB ...

---

Woensdag 20 november 2013

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/140 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/140

---

P7_TA(2013)0472

Begrotingsprocedure 2014: gemeenschappelijke tekst

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over de gemeenschappelijke tekst over het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2014 die door het bemiddelingscomité in het kader van de begrotingsprocedure is goedgekeurd (16106/2013 ADD 1-5 — C7-0413/2013 — 2013/2145(BUD))

(2016/C 436/27)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de door het bemiddelingscomité (16106/2013 ADD 1-5 — C7–0413/2013) goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst en de bij deze resolutie gevoegde verklaringen van het Parlement, de Raad en de Commissie, |
| --- | --- |

—

gezien de door het bemiddelingscomité (16106/2013 ADD 1-5 — C7–0413/2013) goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst en de bij deze resolutie gevoegde verklaringen van het Parlement, de Raad en de Commissie,

| — | gezien zijn resolutie van 23 oktober 2013 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2014 (1) en de daarin opgenomen begrotingsamendementen, |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 23 oktober 2013 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2014 (1) en de daarin opgenomen begrotingsamendementen,

| — | gezien het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2014, dat de Commissie op 28 juni 2013 heeft goedgekeurd (COM(2013)0450), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2014, dat de Commissie op 28 juni 2013 heeft goedgekeurd (COM(2013)0450),

| — | gezien het op 2 september 2013 door de Raad vastgestelde en op 12 september 2013 aan het Europees Parlement toegezonden standpunt inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2014 (13176/2013 — C7-0260/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het op 2 september 2013 door de Raad vastgestelde en op 12 september 2013 aan het Europees Parlement toegezonden standpunt inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2014 (13176/2013 — C7-0260/2013),

| — | gezien de nota's van wijzigingen nrs. 1/2014 (COM(2013)0644) en 2/2014 (COM(2013)0719) bij het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2014, die de Commissie op 18 september respectievelijk 16 oktober 2013 heeft ingediend, |
| --- | --- |

—

gezien de nota's van wijzigingen nrs. 1/2014 (COM(2013)0644) en 2/2014 (COM(2013)0719) bij het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2014, die de Commissie op 18 september respectievelijk 16 oktober 2013 heeft ingediend,

| — | gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,

| — | gezien Besluit 2007/436/EG, Euratom van de Raad van 7 juni 2007 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen (2), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit 2007/436/EG, Euratom van de Raad van 7 juni 2007 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen (2),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (3), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (3),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (4), |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (4),

| — | gezien het ontwerp van Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer,

| — | gezien het ontwerp van verordening van de Raad tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020, |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van verordening van de Raad tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020,

| — | gezien artikel 75 quinquies en artikel 75 sexies van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 75 quinquies en artikel 75 sexies van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van zijn delegatie in het bemiddelingscomité (A7-0387/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van zijn delegatie in het bemiddelingscomité (A7-0387/2013),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke tekst, die uit de volgende documenten bestaat:






  — | een lijst van ongewijzigde begrotingslijnen ten opzichte van de ontwerpbegroting of het standpunt van de Raad; |
| --- | --- | --- |

1.

hecht zijn goedkeuring aan de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke tekst, die uit de volgende documenten bestaat:

—

een lijst van ongewijzigde begrotingslijnen ten opzichte van de ontwerpbegroting of het standpunt van de Raad;

| — | samenvattende cijfers per rubriek van het financieel kader; |
| --- | --- |

—

samenvattende cijfers per rubriek van het financieel kader;

| — | cijfers per lijn voor alle begrotingsonderdelen; |
| --- | --- |

—

cijfers per lijn voor alle begrotingsonderdelen;

| — | een geconsolideerd document met de cijfers en de definitieve tekst van alle lijnen die tijdens de bemiddeling werden gewijzigd; |
| --- | --- |

—

een geconsolideerd document met de cijfers en de definitieve tekst van alle lijnen die tijdens de bemiddeling werden gewijzigd;

| 2. | bevestigt de aan deze resolutie gehechte gezamenlijke verklaringen van het Parlement, de Raad en de Commissie die zijn opgenomen in de gezamenlijke conclusies waarover het bemiddelingscomité overeenstemming heeft bereikt; |
| --- | --- |

2.

bevestigt de aan deze resolutie gehechte gezamenlijke verklaringen van het Parlement, de Raad en de Commissie die zijn opgenomen in de gezamenlijke conclusies waarover het bemiddelingscomité overeenstemming heeft bereikt;

| 3. | bevestigt de aan deze resolutie gehechte gezamenlijke verklaringen van het Parlement en de Commissie over betalingskredieten, en van het Parlement en de Raad over rubriek 5 en salarisaanpassingen, alsmede over speciale vertegenwoordigers van de EU; |
| --- | --- |

3.

bevestigt de aan deze resolutie gehechte gezamenlijke verklaringen van het Parlement en de Commissie over betalingskredieten, en van het Parlement en de Raad over rubriek 5 en salarisaanpassingen, alsmede over speciale vertegenwoordigers van de EU;

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter te constateren dat de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2014 definitief is vastgesteld en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

4.

verzoekt zijn Voorzitter te constateren dat de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2014 definitief is vastgesteld en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie;

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter deze wetgevingsresolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de overige betrokken instellingen en organen, alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

5.

verzoekt zijn Voorzitter deze wetgevingsresolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de overige betrokken instellingen en organen, alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  Aangenomen teksten van die datum, P7_TA(2013)0437.

(2)  PB L 163 van 23.6.2007, blz. 17.

(3)  PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1.

(4)  PB C 139 van 14.6.2006, blz. 1.

---

BIJLAGE

DEFINITIEVE VERSIE 12/11/2013

Begroting 2014 — Gezamenlijke conclusies

Deze gezamenlijke conclusies hebben betrekking op de volgende onderwerpen:

| | 1. | Begroting 2014 |
| --- | --- | --- |

1.

Begroting 2014

| 2. | Begroting 2013 — Gewijzigde begrotingen nr. 8/2013 en nr. 9/2013 |
| --- | --- |

2.

Begroting 2013 — Gewijzigde begrotingen nr. 8/2013 en nr. 9/2013

| 3. | Verklaringen |
| --- | --- |

3.

Verklaringen

1.   Begroting 2014

1.1.   „Afgesloten” lijnen

Tenzij in deze conclusies anders is vermeld, worden alle begrotingslijnen bevestigd die noch de Raad noch het Parlement in hun respectieve lezing hebben geamendeerd en waarvoor het Parlement met de amendementen van de Raad heeft ingestemd.

Voor de andere begrotingslijnen heeft het bemiddelingscomité de volgende conclusies vastgesteld:

1.2.   Horizontale onderwerpen

Gedecentraliseerde agentschappen

Het aantal ambten voor alle gedecentraliseerde agentschappen is vastgesteld op het door de Commissie in de ontwerpbegroting voorgestelde niveau, met uitzondering van:

| — | het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (EASA), waarvoor 7 aanvullende posten zijn overeengekomen; |
| --- | --- |

—

het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (EASA), waarvoor 7 aanvullende posten zijn overeengekomen;

| — | de Europese Bankautoriteit (EBA), waarvoor 8 aanvullende posten zijn overeengekomen; |
| --- | --- |

—

de Europese Bankautoriteit (EBA), waarvoor 8 aanvullende posten zijn overeengekomen;

| — | de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen (EIOPA), waarvoor 3 aanvullende posten zijn overeengekomen; |
| --- | --- |

—

de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen (EIOPA), waarvoor 3 aanvullende posten zijn overeengekomen;

| — | de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA), waarvoor 5 aanvullende posten zijn overeengekomen; |
| --- | --- |

—

de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA), waarvoor 5 aanvullende posten zijn overeengekomen;

| — | het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken (EASO), waarvoor 2 aanvullende posten zijn overeengekomen; alsmede |
| --- | --- |

—

het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken (EASO), waarvoor 2 aanvullende posten zijn overeengekomen; alsmede

| — | EUROPOL, waarvoor 2 aanvullende posten zijn overeengekomen. |
| --- | --- |

—

EUROPOL, waarvoor 2 aanvullende posten zijn overeengekomen.

De bijdrage van de EU (in vastleggings- en betalingskredieten) voor gedecentraliseerde agentschappen is vastgesteld op het door de Commissie in de ontwerpbegroting voorgestelde niveau, met uitzondering van:

| — | de Europese Bankautoriteit (EBA), waarvoor een aanvullend bedrag van 2,1 miljoen EUR is overeengekomen, op basis van de EU-financieringssleutel van 40 % (60 % te medefinancieren door nationale toezichthoudende autoriteiten); |
| --- | --- |

—

de Europese Bankautoriteit (EBA), waarvoor een aanvullend bedrag van 2,1 miljoen EUR is overeengekomen, op basis van de EU-financieringssleutel van 40 % (60 % te medefinancieren door nationale toezichthoudende autoriteiten);

| — | de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen (EIOPA), waarvoor een aanvullend bedrag van 1,2 miljoen EUR is overeengekomen, op basis van de EU-financieringssleutel van 40 % (60 % te medefinancieren door nationale toezichthoudende autoriteiten); |
| --- | --- |

—

de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen (EIOPA), waarvoor een aanvullend bedrag van 1,2 miljoen EUR is overeengekomen, op basis van de EU-financieringssleutel van 40 % (60 % te medefinancieren door nationale toezichthoudende autoriteiten);

| — | de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen (EIOPA), waarvoor een aanvullend bedrag van 2,0 miljoen EUR is overeengekomen, op basis van de EU-financieringssleutel van 40 % (60 % te medefinancieren door nationale toezichthoudende autoriteiten); |
| --- | --- |

—

de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen (EIOPA), waarvoor een aanvullend bedrag van 2,0 miljoen EUR is overeengekomen, op basis van de EU-financieringssleutel van 40 % (60 % te medefinancieren door nationale toezichthoudende autoriteiten);

| — | het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken (EASO), waarvoor een aanvullend bedrag van 0,130 miljoen EUR is overeengekomen; |
| --- | --- |

—

het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken (EASO), waarvoor een aanvullend bedrag van 0,130 miljoen EUR is overeengekomen;

| — | EUROPOL, waarvoor een aanvullend bedrag van 1,7 miljoen EUR is overeengekomen; alsmede |
| --- | --- |

—

EUROPOL, waarvoor een aanvullend bedrag van 1,7 miljoen EUR is overeengekomen; alsmede

| — | FRONTEX, waarvoor een aanvullend bedrag van 2,0 miljoen EUR is overeengekomen. |
| --- | --- |

—

FRONTEX, waarvoor een aanvullend bedrag van 2,0 miljoen EUR is overeengekomen.

Het bemiddelingscomité heeft overeenstemming bereikt over de gemeenschappelijke verklaring betreffende gedecentraliseerde agentschappen, zoals uiteengezet in punt 3.4.

Uitvoerende agentschappen

De EU-bijdrage (in vastleggings- en betalingskredieten) en het aantal posten voor de uitvoerende agentschappen worden vastgesteld op het door de Commissie in nota van wijzigingen 2/2014 voorgestelde niveau.

Gezamenlijke technologie-initiatieven (GTI's)

De EU-bijdrage (in vastleggings- en betalingskredieten) en het aantal posten voor gezamenlijke technologie-initiatieven worden vastgesteld op het niveau dat door de Commissie is voorgesteld in de ontwerpbegroting (OB), als gewijzigd bij nota van wijzigingen 1/2014.

Proefprojecten/Voorbereidende acties

Er is overeenstemming bereikt over een omvattend pakket van 68 proefprojecten/voorbereidende acties (PP/VA) voor een bedrag van 79,4 miljoen EUR aan vastleggingskredieten, zoals voorgesteld door het Parlement. Wanneer een proefproject of een voorbereidende actie gedekt lijkt te zijn door een bestaande rechtsgrond, kan de Commissie voorstellen de kredieten over te schrijven naar de overeenkomstige rechtsgrond om de uitvoering van de actie te vergemakkelijken.

Dit pakket laat de maxima voor proefprojecten en voorbereidende acties waarin het Financieel Reglement voorziet volledig onverlet.

1.3.   Uitgavenrubrieken van het financieel kader — vastleggingskredieten

Met inachtneming van de bovenstaande conclusies betreffende de „afgesloten” begrotingslijnen, de agentschappen en de proefprojecten en voorbereidende acties, heeft het bemiddelingscomité overeenstemming bereikt over de volgende punten:

Rubriek 1a

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie heeft voorgesteld in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota van wijzigingen 2/2014, met de volgende uitzonderingen:

| in miljoen EUR |
| --- |
| Begrotingsonderdeel | Omschrijving | Verhoging/verlaging van de vastleggingskredieten |
| OB 2014 | Begroting 2014 | Verschil |
| 01 02 01 | Coördinatie van, toezicht op en communicatie over de Economische en Monetaire Unie en de euro | 13,000 | 11,000 | -2,000 |
| 04 03 01 02 | Sociale dialoog | 38,500 | — | -38,500 |
| 04 03 01 05 | Voorlichtings- en opleidingsbijeenkomsten ten behoeve van werknemersorganisaties | — | 18,600 | 18,600 |
| 04 03 01 06 | Voorlichting, raadpleging en participatie van de vertegenwoordigers van ondernemingen | — | 7,250 | 7,250 |
| 04 03 01 08 | Arbeidsverhoudingen en sociale dialoog | — | 15,935 | 15,935 |
| 04 03 02 02 | EURES — Bevorderen van de geografische mobiliteit en vergroten van de arbeidskansen | 19,310 | 21,300 | 1,990 |
| 04 03 02 03 | Microfinanciering en sociaal ondernemerschap — Bevordering van de toegang tot financiering voor ondernemers, met name voor degenen die het verst van de arbeidsmarkt af staan, en sociale ondernemingen | 25,074 | 26,500 | 1,426 |
| 06 02 05 | Ondersteunende activiteiten in het kader van het Europees beleid inzake vervoer en passagiersrechten, met inbegrip van communicatieactiviteiten | 16,019 | 20,019 | 4,000 |
| 09 03 01 | Snellere invoering van breedbandnetwerken | — | 10,000 | 10,000 |
| 09 04 01 01 | Stimuleren van onderzoek in toekomstige en opkomende technologieën (Future and Emerging Technologies — FET) | 241,003 | 246,003 | 5,000 |
| 15 02 10 | Speciale jaarlijkse evenementen | — | 3,000 | 3,000 |
| Totaal | | | 26,701 |

in miljoen EUR

Begrotingsonderdeel

Omschrijving

Verhoging/verlaging van de vastleggingskredieten

OB 2014

Begroting 2014

Verschil

01 02 01

Coördinatie van, toezicht op en communicatie over de Economische en Monetaire Unie en de euro

13,000

11,000

-2,000

04 03 01 02

Sociale dialoog

38,500

—

-38,500

04 03 01 05

Voorlichtings- en opleidingsbijeenkomsten ten behoeve van werknemersorganisaties

—

18,600

18,600

04 03 01 06

Voorlichting, raadpleging en participatie van de vertegenwoordigers van ondernemingen

—

7,250

7,250

04 03 01 08

Arbeidsverhoudingen en sociale dialoog

—

15,935

15,935

04 03 02 02

EURES — Bevorderen van de geografische mobiliteit en vergroten van de arbeidskansen

19,310

21,300

1,990

04 03 02 03

Microfinanciering en sociaal ondernemerschap — Bevordering van de toegang tot financiering voor ondernemers, met name voor degenen die het verst van de arbeidsmarkt af staan, en sociale ondernemingen

25,074

26,500

1,426

06 02 05

Ondersteunende activiteiten in het kader van het Europees beleid inzake vervoer en passagiersrechten, met inbegrip van communicatieactiviteiten

16,019

20,019

4,000

09 03 01

Snellere invoering van breedbandnetwerken

—

10,000

10,000

09 04 01 01

Stimuleren van onderzoek in toekomstige en opkomende technologieën (Future and Emerging Technologies — FET)

241,003

246,003

5,000

15 02 10

Speciale jaarlijkse evenementen

—

3,000

3,000

Totaal

26,701

Bijgevolg, en rekening houdend met de proefprojecten en voorbereidende acties en met de gedecentraliseerde agentschappen, komt de marge onder het uitgavenmaximum van rubriek 1a neer op 76,0 miljoen EUR.

Rubriek 1b

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau voorgesteld in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota van wijzigingen nr. 1/2014, met uitzondering van de volgende begrotingslijnen, waarvoor een bedrag van 2,5 miljoen EUR aan vastleggingen per begrotingslijn is overeengekomen:

| — | 13 03 67 „Macroregionale strategieën 2014-2020: Europese strategie voor het Oostzeegebied — Technische bijstand” en |
| --- | --- |

—

13 03 67 „Macroregionale strategieën 2014-2020: Europese strategie voor het Oostzeegebied — Technische bijstand” en

| — | 13 03 68 „Macroregionale strategieën 2014-2020: Europese strategie voor Donauregio — Technische bijstand”. |
| --- | --- |

—

13 03 68 „Macroregionale strategieën 2014-2020: Europese strategie voor Donauregio — Technische bijstand”.

Verder is voor het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD, hoofdstuk 04 06) een aanvullend bedrag van 134,9 miljoen EUR overeengekomen. Een dienovereenkomstig bedrag aan vastleggingen wordt overgeschreven van het Europees Sociaal Fonds (ESF, hoofdstuk 04 02), met de volgende onderverdeling:

| — | -67,9 miljoen EUR voor de „Minder ontwikkelde regio's” (begrotingslijn 04 02 60) |
| --- | --- |

—

-67,9 miljoen EUR voor de „Minder ontwikkelde regio's” (begrotingslijn 04 02 60)

| — | -22,2 miljoen EUR voor de „Overgangsregio's” (begrotingslijn 04 02 61) |
| --- | --- |

—

-22,2 miljoen EUR voor de „Overgangsregio's” (begrotingslijn 04 02 61)

| — | -44,8 miljoen EUR voor de „Meer ontwikkelde regio's” (begrotingslijn 04 02 62) |
| --- | --- |

—

-44,8 miljoen EUR voor de „Meer ontwikkelde regio's” (begrotingslijn 04 02 62)

Uit het Flexibiliteitsinstrument zal een bedrag van 89,3 miljoen EUR ter beschikking worden gesteld voor aanvullende steun aan Cyprus.

Rubriek 2

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie heeft voorgesteld in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota van wijzigingen 2/2014, met uitzondering van:

| — | begrotingslijn 05 08 80 Deelname van de Unie aan de wereldtentoonstelling van 2015 „Voedsel voor de planeet — Energie voor het leven” in Milaan, waarvoor een aanvullend bedrag van 1 miljoen EUR aan vastleggingen is overeengekomen. |
| --- | --- |

—

begrotingslijn 05 08 80 Deelname van de Unie aan de wereldtentoonstelling van 2015 „Voedsel voor de planeet — Energie voor het leven” in Milaan, waarvoor een aanvullend bedrag van 1 miljoen EUR aan vastleggingen is overeengekomen.

Bijgevolg, en rekening houdend met de proefprojecten en voorbereidende acties, komt de marge onder het uitgavenmaximum van rubriek 2 neer op 35,8 miljoen EUR.

Rubriek 3

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie heeft voorgesteld in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota van wijzigingen 2/2014, met de volgende uitzonderingen:

| in miljoen EUR |
| --- |
| Begrotingsonderdeel | Omschrijving | Verhoging vastleggingskredieten |
| OB 2014 | Begroting 2014 | Verschil |
| 15 04 02 | De culturele en creatieve sectoren steunen om in Europa en daarbuiten actief te zijn en transnationale verspreiding en mobiliteit te bevorderen | 52,922 | 53,922 | 1,000 |
| 15 04 03 | Subprogramma MEDIA — De culturele en creatieve MEDIA-sectoren steunen om in Europa en daarbuiten actief te zijn en transnationale verspreiding en mobiliteit bevorderen | 102,321 | 103,321 | 1,000 |
| 16 02 01 | Europa voor de burger — Het gedenken en de capaciteit voor burgerparticipatie op het niveau van de Unie versterken | 21,050 | 23,050 | 2,000 |
| 16 03 01 01 | Multimedia-acties | 18,740 | 25,540 | 6,800 |
| 33 02 02 | Bestrijding van discriminatie en bevordering van gelijkheid | 30,651 | 31,151 | 0,500 |
| Totaal | | | 11,300 |

in miljoen EUR

Begrotingsonderdeel

Omschrijving

Verhoging vastleggingskredieten

OB 2014

Begroting 2014

Verschil

15 04 02

De culturele en creatieve sectoren steunen om in Europa en daarbuiten actief te zijn en transnationale verspreiding en mobiliteit te bevorderen

52,922

53,922

1,000

15 04 03

Subprogramma MEDIA — De culturele en creatieve MEDIA-sectoren steunen om in Europa en daarbuiten actief te zijn en transnationale verspreiding en mobiliteit bevorderen

102,321

103,321

1,000

16 02 01

Europa voor de burger — Het gedenken en de capaciteit voor burgerparticipatie op het niveau van de Unie versterken

21,050

23,050

2,000

16 03 01 01

Multimedia-acties

18,740

25,540

6,800

33 02 02

Bestrijding van discriminatie en bevordering van gelijkheid

30,651

31,151

0,500

Totaal

11,300

Bijgevolg, en rekening houdend met de proefprojecten en voorbereidende acties en met de gedecentraliseerde agentschappen, komt de marge onder het uitgavenmaximum van rubriek 3 neer op 7,0 miljoen EUR.

Rubriek 4

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie heeft voorgesteld in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota van wijzigingen 2/2014, met de volgende uitzonderingen:

| in miljoen EUR |
| --- |
| Begrotingsonderdeel | Omschrijving | Verhoging/verlaging van de vastleggingskredieten |
| OB 2014 | Begroting 2014 | Verschil |
| 01 03 02 | Macrofinanciële bijstand | 76,257 | 60,000 | -16,257 |
| 19 02 01 | Respons op crises en opkomende crises (Stabiliteitsinstrument) | 201,867 | 204,337 | 2,470 |
| 19 02 02 | Steun voor conflictpreventie, crisisparaatheid en vredesopbouw (Stabiliteitsinstrument) | 22,000 | 22,494 | 0,494 |
| 19 05 01 | Samenwerking met derde landen ter bevordering van Europese en wederzijdse belangen | 100,511 | 106,109 | 5,598 |
| 21 02 01 01 | Latijns-Amerika — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling | 205,735 | 0,000 | - 205,735 |
| 21 02 01 02 | Latijns-Amerika — Democratie, rechtsstaat, behoorlijk bestuur en eerbiediging van de mensenrechten | 48,259 | 0,000 | -48,259 |
| 21 02 02 01 | Azië — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling | 581,964 | 0,000 | - 581,964 |
| 21 02 02 02 | Azië — Democratie, rechtsstaat, behoorlijk bestuur en eerbiediging van de mensenrechten | 154,699 | 0,000 | - 154,699 |
| 21 02 03 01 | Centraal-Azië — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling | 65,240 | 0,000 | -65,240 |
| 21 02 03 02 | Centraal-Azië — Democratie, rechtsstaat, behoorlijk bestuur en eerbiediging van de mensenrechten | 4,911 | 0,000 | -4,911 |
| 21 02 04 01 | Midden-Oosten — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling | 37,305 | 0,000 | -37,305 |
| 21 02 04 02 | Midden-Oosten — Democratie, rechtsstaat, behoorlijk bestuur en eerbiediging van de mensenrechten | 13,107 | 0,000 | -13,107 |
| 21 02 05 01 | Zuid-Afrika — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling | 22,768 | 0,000 | -22,768 |
| 21 02 05 02 | Zuid-Afrika — Democratie, rechtsstaat, behoorlijk bestuur en eerbiediging van de mensenrechten | 2,530 | 0,000 | -2,530 |
| 21 02 06 01 | Pan-Afrika — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling | 85,210 | 0,000 | -85,210 |
| 21 02 06 02 | Pan-Afrika — Democratie, rechtsstaat, behoorlijk bestuur en eerbiediging van de mensenrechten | 9,468 | 0,000 | -9,468 |
| 21 02 07 01 | Mondiale collectieve goederen — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling | 620,988 | 0,000 | - 620,988 |
| 21 02 07 02 | Mondiale collectieve goederen — Democratie, rechtsstaat, behoorlijk bestuur en eerbiediging van de mensenrechten | 19,036 | 0,000 | -19,036 |
| 21 02 07 03 | Milieu en klimaatverandering | 0,000 | 163,094 | 163,094 |
| 21 02 07 04 | Duurzame energie | 0,000 | 82,852 | 82,852 |
| 21 02 07 05 | Menselijke ontwikkeling | 0,000 | 163,094 | 163,094 |
| 21 02 07 06 | Voedselzekerheid en duurzame landbouw | 0,000 | 197,018 | 197,018 |
| 21 02 07 07 | Migratie en asiel | 0,000 | 46,319 | 46,319 |
| 21 02 08 01 | Niet-overheidsactoren en lokale overheden — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling | 183,452 | 0,000 | - 183,452 |
| 21 02 08 02 | Niet-overheidsactoren en lokale overheden — Democratie, rechtsstaat, behoorlijk bestuur en eerbiediging van de mensenrechten | 61,151 | 0,000 | -61,151 |
| 21 02 08 03 | Het maatschappelijk middenveld in ontwikkeling | 0,000 | 212,399 | 212,399 |
| 21 02 08 04 | Plaatselijke autoriteiten in ontwikkeling | 0,000 | 36,366 | 36,366 |
| 21 02 09 | Het Midden-Oosten | 0,000 | 51,182 | 51,182 |
| 21 02 10 | Centraal-Azië | 0,000 | 71,571 | 71,571 |
| 21 02 11 | Pan-Afrika | 0,000 | 97,577 | 97,577 |
| 21 02 12 | Latijns-Amerika | 0,000 | 259,304 | 259,304 |
| 21 02 13 | Zuid-Afrika | 0,000 | 25,978 | 25,978 |
| 21 02 14 | Azië | 0,000 | 537,057 | 537,057 |
| 21 02 15 | Afghanistan | 0,000 | 203,497 | 203,497 |
| 21 03 01 01 | Mediterrane landen — Mensenrechten en mobiliteit | 205,355 | 211,087 | 5,731 |
| 21 03 01 02 | Mediterrane landen — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling | 680,400 | 687,811 | 7,411 |
| 21 03 01 03 | Mediterrane landen — Vertrouwensopbouw, veiligheid en het voorkomen en oplossen van conflicten | 75,950 | 80,199 | 4,249 |
| 21 03 01 04 | Ondersteuning van het vredesproces en financiële bijstand aan Palestina en aan de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen (UNRWA) | 250,000 | 300,000 | 50,000 |
| 21 03 02 01 | Oostelijk Partnerschap — Mensenrechten en mobiliteit | 240,841 | 247,067 | 6,226 |
| 21 03 02 02 | Oostelijk Partnerschap — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling | 335,900 | 339,853 | 3,953 |
| 21 03 02 03 | Oostelijk Partnerschap — Vertrouwensopbouw, veiligheid en het voorkomen en oplossen van conflicten | 11,800 | 12,966 | 1,166 |
| 21 03 03 03 | Steun aan andere op meerdere landen gerichte samenwerking in de nabuurschap | 163,277 | 163,771 | 0,494 |
| 21 04 01 | Versterking van de eerbiediging en naleving van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden en ondersteuning van democratische hervormingen | 127,841 | 132,782 | 4,941 |
| 21 05 01 | Mondiale en transregionale bedreigingen voor de veiligheid (Stabiliteitsinstrument) | 81,514 | 82,255 | 0,741 |
| 21 08 02 | Coördinatie en bevordering van bewustmaking inzake ontwikkelingskwesties | 11,700 | 13,331 | 1,631 |
| 22 02 01 | Steun voor Albanië, Bosnië en Herzegovina, Kosovo, Montenegro, Servië en de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië | | | |
| 22 02 01 01 | Steun voor politieke hervormingen en geleidelijke aanpassing aan en goedkeuring, uitvoering en afdwinging van de Europese wetgeving | 248,565 | 249,800 | 1,235 |
| 22 02 01 02 | Steun voor economische, sociale en territoriale ontwikkeling | 248,565 | 249,800 | 1,235 |
| 22 02 03 | Steun voor Turkije | | | |
| 22 02 03 01 | Steun voor politieke hervormingen en geleidelijke aanpassing aan en goedkeuring, uitvoering en afdwinging van de Europese wetgeving | 292,938 | 294,173 | 1,235 |
| 22 02 03 02 | Steun voor economische, sociale en territoriale ontwikkeling | 292,938 | 294,173 | 1,235 |
| 22 03 01 | Financiële steun ten behoeve van de bevordering van de economische ontwikkeling van de Turks-Cypriotische gemeenschap | 30,000 | 31,482 | 1,482 |
| 23 02 01 | Verstrekking van snelle, doeltreffende en op behoeften gebaseerde humanitaire hulp en voedselhulp | 859,529 | 874,529 | 15,000 |
| Totaal | | | 131,755 |

in miljoen EUR

Begrotingsonderdeel

Omschrijving

Verhoging/verlaging van de vastleggingskredieten

OB 2014

Begroting 2014

Verschil

01 03 02

Macrofinanciële bijstand

76,257

60,000

-16,257

19 02 01

Respons op crises en opkomende crises (Stabiliteitsinstrument)

201,867

204,337

2,470

19 02 02

Steun voor conflictpreventie, crisisparaatheid en vredesopbouw (Stabiliteitsinstrument)

22,000

22,494

0,494

19 05 01

Samenwerking met derde landen ter bevordering van Europese en wederzijdse belangen

100,511

106,109

5,598

21 02 01 01

Latijns-Amerika — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling

205,735

0,000

- 205,735

21 02 01 02

Latijns-Amerika — Democratie, rechtsstaat, behoorlijk bestuur en eerbiediging van de mensenrechten

48,259

0,000

-48,259

21 02 02 01

Azië — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling

581,964

0,000

- 581,964

21 02 02 02

Azië — Democratie, rechtsstaat, behoorlijk bestuur en eerbiediging van de mensenrechten

154,699

0,000

- 154,699

21 02 03 01

Centraal-Azië — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling

65,240

0,000

-65,240

21 02 03 02

Centraal-Azië — Democratie, rechtsstaat, behoorlijk bestuur en eerbiediging van de mensenrechten

4,911

0,000

-4,911

21 02 04 01

Midden-Oosten — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling

37,305

0,000

-37,305

21 02 04 02

Midden-Oosten — Democratie, rechtsstaat, behoorlijk bestuur en eerbiediging van de mensenrechten

13,107

0,000

-13,107

21 02 05 01

Zuid-Afrika — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling

22,768

0,000

-22,768

21 02 05 02

Zuid-Afrika — Democratie, rechtsstaat, behoorlijk bestuur en eerbiediging van de mensenrechten

2,530

0,000

-2,530

21 02 06 01

Pan-Afrika — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling

85,210

0,000

-85,210

21 02 06 02

Pan-Afrika — Democratie, rechtsstaat, behoorlijk bestuur en eerbiediging van de mensenrechten

9,468

0,000

-9,468

21 02 07 01

Mondiale collectieve goederen — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling

620,988

0,000

- 620,988

21 02 07 02

Mondiale collectieve goederen — Democratie, rechtsstaat, behoorlijk bestuur en eerbiediging van de mensenrechten

19,036

0,000

-19,036

21 02 07 03

Milieu en klimaatverandering

0,000

163,094

163,094

21 02 07 04

Duurzame energie

0,000

82,852

82,852

21 02 07 05

Menselijke ontwikkeling

0,000

163,094

163,094

21 02 07 06

Voedselzekerheid en duurzame landbouw

0,000

197,018

197,018

21 02 07 07

Migratie en asiel

0,000

46,319

46,319

21 02 08 01

Niet-overheidsactoren en lokale overheden — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling

183,452

0,000

- 183,452

21 02 08 02

Niet-overheidsactoren en lokale overheden — Democratie, rechtsstaat, behoorlijk bestuur en eerbiediging van de mensenrechten

61,151

0,000

-61,151

21 02 08 03

Het maatschappelijk middenveld in ontwikkeling

0,000

212,399

212,399

21 02 08 04

Plaatselijke autoriteiten in ontwikkeling

0,000

36,366

36,366

21 02 09

Het Midden-Oosten

0,000

51,182

51,182

21 02 10

Centraal-Azië

0,000

71,571

71,571

21 02 11

Pan-Afrika

0,000

97,577

97,577

21 02 12

Latijns-Amerika

0,000

259,304

259,304

21 02 13

Zuid-Afrika

0,000

25,978

25,978

21 02 14

Azië

0,000

537,057

537,057

21 02 15

Afghanistan

0,000

203,497

203,497

21 03 01 01

Mediterrane landen — Mensenrechten en mobiliteit

205,355

211,087

5,731

21 03 01 02

Mediterrane landen — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling

680,400

687,811

7,411

21 03 01 03

Mediterrane landen — Vertrouwensopbouw, veiligheid en het voorkomen en oplossen van conflicten

75,950

80,199

4,249

21 03 01 04

Ondersteuning van het vredesproces en financiële bijstand aan Palestina en aan de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen (UNRWA)

250,000

300,000

50,000

21 03 02 01

Oostelijk Partnerschap — Mensenrechten en mobiliteit

240,841

247,067

6,226

21 03 02 02

Oostelijk Partnerschap — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling

335,900

339,853

3,953

21 03 02 03

Oostelijk Partnerschap — Vertrouwensopbouw, veiligheid en het voorkomen en oplossen van conflicten

11,800

12,966

1,166

21 03 03 03

Steun aan andere op meerdere landen gerichte samenwerking in de nabuurschap

163,277

163,771

0,494

21 04 01

Versterking van de eerbiediging en naleving van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden en ondersteuning van democratische hervormingen

127,841

132,782

4,941

21 05 01

Mondiale en transregionale bedreigingen voor de veiligheid (Stabiliteitsinstrument)

81,514

82,255

0,741

21 08 02

Coördinatie en bevordering van bewustmaking inzake ontwikkelingskwesties

11,700

13,331

1,631

22 02 01

Steun voor Albanië, Bosnië en Herzegovina, Kosovo, Montenegro, Servië en de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië

22 02 01 01

Steun voor politieke hervormingen en geleidelijke aanpassing aan en goedkeuring, uitvoering en afdwinging van de Europese wetgeving

248,565

249,800

1,235

22 02 01 02

Steun voor economische, sociale en territoriale ontwikkeling

248,565

249,800

1,235

22 02 03

Steun voor Turkije

22 02 03 01

Steun voor politieke hervormingen en geleidelijke aanpassing aan en goedkeuring, uitvoering en afdwinging van de Europese wetgeving

292,938

294,173

1,235

22 02 03 02

Steun voor economische, sociale en territoriale ontwikkeling

292,938

294,173

1,235

22 03 01

Financiële steun ten behoeve van de bevordering van de economische ontwikkeling van de Turks-Cypriotische gemeenschap

30,000

31,482

1,482

23 02 01

Verstrekking van snelle, doeltreffende en op behoeften gebaseerde humanitaire hulp en voedselhulp

859,529

874,529

15,000

Totaal

131,755

Bijgevolg, en rekening houdend met de proefprojecten en voorbereidende acties, komt de marge onder het uitgavenmaximum van rubriek 4 neer op 10,0 miljoen EUR.

Rubriek 5

De posten op de organogrammen van de verschillende afdelingen worden vastgesteld op de niveaus zoals voorgesteld door de Commissie in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota van wijzigingen 2/2014, met uitzondering van het Europees Parlement, waarvoor het niveau van de eigen lezing is overeengekomen.

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie heeft voorgesteld in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota van wijzigingen 2/2014, met uitzondering van:

| — | De bedragen in verband met de mogelijke gevolgen van de salarisaanpassingen voor 2011 en 2012, die in dit stadium niet zijn opgenomen in de begrotingen van elke afdeling, in afwachting van de uitspraak van het Hof van Justitie. Het bemiddelingscomité heeft overeenstemming bereikt over de gemeenschappelijke verklaring zoals uiteengezet in punt 3.5; |
| --- | --- |

—

De bedragen in verband met de mogelijke gevolgen van de salarisaanpassingen voor 2011 en 2012, die in dit stadium niet zijn opgenomen in de begrotingen van elke afdeling, in afwachting van de uitspraak van het Hof van Justitie. Het bemiddelingscomité heeft overeenstemming bereikt over de gemeenschappelijke verklaring zoals uiteengezet in punt 3.5;

| — | Daarnaast wordt ingestemd met het door het Europees Parlement voorgestelde niveau van de kredieten voor de overige afdelingen, met de volgende uitzonderingen:






  — | Voor de Rekenkamer (afdeling V) wordt de door de Raad voorgestelde forfaitaire verlaging overgenomen; |
| --- | --- | --- |

—

Daarnaast wordt ingestemd met het door het Europees Parlement voorgestelde niveau van de kredieten voor de overige afdelingen, met de volgende uitzonderingen:

—

Voor de Rekenkamer (afdeling V) wordt de door de Raad voorgestelde forfaitaire verlaging overgenomen;

| — | Voor het Hof van Justitie (afdeling IV) wordt de door het Europees Parlement voorgestelde verlaging van 0,6 miljoen EUR niet overgenomen; |
| --- | --- |

—

Voor het Hof van Justitie (afdeling IV) wordt de door het Europees Parlement voorgestelde verlaging van 0,6 miljoen EUR niet overgenomen;

| — | Voor de Europese Dienst voor extern optreden (afdeling X), wordt de door het Europees Parlement voorgestelde overschrijving van de Speciale vertegenwoordigers van de EU niet overgenomen. Het bemiddelingscomité heeft overeenstemming bereikt over de gemeenschappelijke verklaring zoals uiteengezet in punt 3.6. |
| --- | --- |

—

Voor de Europese Dienst voor extern optreden (afdeling X), wordt de door het Europees Parlement voorgestelde overschrijving van de Speciale vertegenwoordigers van de EU niet overgenomen. Het bemiddelingscomité heeft overeenstemming bereikt over de gemeenschappelijke verklaring zoals uiteengezet in punt 3.6.

| — | Daarnaast worden drie nieuwe begrotingslijnen (30 01 16 01, 30 01 16 02, 30 01 16 03) opgenomen in de begroting van de Commissie (afdeling III), met een overeenkomstig niveau van kredieten zoals door het Europees Parlement in zijn lezing voorgesteld. |
| --- | --- |

—

Daarnaast worden drie nieuwe begrotingslijnen (30 01 16 01, 30 01 16 02, 30 01 16 03) opgenomen in de begroting van de Commissie (afdeling III), met een overeenkomstig niveau van kredieten zoals door het Europees Parlement in zijn lezing voorgesteld.

Bijgevolg, en rekening houdend met de proefprojecten en voorbereidende acties, komt de marge onder het uitgavenmaximum van rubriek 5 neer op 316,8 miljoen EUR.

Invoering van functiegroep AST/SC

De personeelsformaties van alle instellingen en organen van de EU zullen worden gewijzigd met het oog op de invoering in het Personeelsstatuut van de nieuwe functiegroep AST-SC, zoals voorgesteld in nota van wijzigingen 2/2014.

Rubriek 6

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie in de ontwerpbegroting heeft voorgesteld.

1.4.   Speciale instrumenten

De vastleggingskredieten voor de Reserve voor noodhulp en het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie in de ontwerpbegroting heeft voorgesteld.

1.5.   Betalingskredieten

De betalingskredieten in de begroting 2014 zijn vastgesteld op in totaal 135 504 613 000 EUR.

Het standpunt van de Raad over de ontwerpbegroting dient als uitgangspunt voor de volgende toewijzing van betalingskredieten aan begrotingslijnen in 2014:

| 1. | In de eerste plaats wordt rekening gehouden met het overeengekomen niveau van vastleggingskredieten voor niet-gesplitste uitgaven, waarvoor het niveau van betalingskredieten per definitie gelijk is aan dat van de vastleggingen; |
| --- | --- |

1.

In de eerste plaats wordt rekening gehouden met het overeengekomen niveau van vastleggingskredieten voor niet-gesplitste uitgaven, waarvoor het niveau van betalingskredieten per definitie gelijk is aan dat van de vastleggingen;

| 2. | Analoog hiermee geldt hetzelfde voor de gedecentraliseerde agentschappen, waarvoor de EU-bijdrage in de betalingskredieten is vastgesteld op het in punt 1.2 hierboven voorgestelde niveau; |
| --- | --- |

2.

Analoog hiermee geldt hetzelfde voor de gedecentraliseerde agentschappen, waarvoor de EU-bijdrage in de betalingskredieten is vastgesteld op het in punt 1.2 hierboven voorgestelde niveau;

| 3. | de betalingskredieten voor alle nieuwe proefprojecten en voorbereidende acties worden vastgesteld op 50 % van de overeenkomstige vastleggingskredieten of op het door het Parlement voorgestelde niveau indien dit lager is; bij de verlenging van bestaande proefprojecten en voorbereidende acties is het niveau van de betalingen het niveau dat in de ontwerpbegroting is vastgelegd plus 50 % van de overeenkomstige nieuwe vastleggingen, of het door het Parlement voorgestelde niveau indien dit lager is; |
| --- | --- |

3.

de betalingskredieten voor alle nieuwe proefprojecten en voorbereidende acties worden vastgesteld op 50 % van de overeenkomstige vastleggingskredieten of op het door het Parlement voorgestelde niveau indien dit lager is; bij de verlenging van bestaande proefprojecten en voorbereidende acties is het niveau van de betalingen het niveau dat in de ontwerpbegroting is vastgelegd plus 50 % van de overeenkomstige nieuwe vastleggingen, of het door het Parlement voorgestelde niveau indien dit lager is;

| 4. | De volgende specifieke bedragen voor betalingskredieten zijn overeengekomen:






  a. | De betalingskredieten voor het Solidariteitsfonds van de EU in 2014 worden vastgesteld op 150 miljoen EUR; |
| --- | --- | --- |

4.

De volgende specifieke bedragen voor betalingskredieten zijn overeengekomen:

a.

De betalingskredieten voor het Solidariteitsfonds van de EU in 2014 worden vastgesteld op 150 miljoen EUR;

| b. | Het niveau van betalingskredieten voor de gezamenlijke technologie-initiatieven wordt vastgesteld op het in nota van wijzigingen 1/2014 voorgestelde niveau, terwijl het niveau van de betalingskredieten voor internationale visserijovereenkomsten wordt vastgesteld op het in nota van wijzigingen 2/2014 voorgestelde niveau; |
| --- | --- |

b.

Het niveau van betalingskredieten voor de gezamenlijke technologie-initiatieven wordt vastgesteld op het in nota van wijzigingen 1/2014 voorgestelde niveau, terwijl het niveau van de betalingskredieten voor internationale visserijovereenkomsten wordt vastgesteld op het in nota van wijzigingen 2/2014 voorgestelde niveau;

| c. | Het niveau van de betalingskredieten voor „Ondersteuning van het vredesproces en financiële bijstand aan Palestina en aan de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen (UNRWA)” wordt vastgesteld op 200 miljoen EUR; |
| --- | --- |

c.

Het niveau van de betalingskredieten voor „Ondersteuning van het vredesproces en financiële bijstand aan Palestina en aan de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen (UNRWA)” wordt vastgesteld op 200 miljoen EUR;

| d. | Het niveau van de betalingskredieten voor Macroregionale strategieën 2014-2020 wordt vastgesteld op 50 % van het niveau van de vastleggingen als omschreven onder rubriek 1b in punt 1.3 hierboven; |
| --- | --- |

d.

Het niveau van de betalingskredieten voor Macroregionale strategieën 2014-2020 wordt vastgesteld op 50 % van het niveau van de vastleggingen als omschreven onder rubriek 1b in punt 1.3 hierboven;

| e. | Het niveau van de betalingskredieten voor Speciale jaarlijkse evenementen wordt vastgesteld op het niveau van de vastleggingen als omschreven onder rubriek 1a in punt 1.3 hierboven. |
| --- | --- |

e.

Het niveau van de betalingskredieten voor Speciale jaarlijkse evenementen wordt vastgesteld op het niveau van de vastleggingen als omschreven onder rubriek 1a in punt 1.3 hierboven.

| 5. | Het niveau van betalingskredieten in de punten 2 tot 4 heeft een nettogevolg van 285 miljoen EUR ten opzichte van het standpunt van de Raad over de ontwerpbegroting met betrekking tot de betreffende uitgavenposten. Rekening houdend met het verschil tussen het totale niveau van betalingskredieten van 135 504 613 000 EUR en het standpunt van de Raad inzake de ontwerpbegroting, maakt het resterende bedrag van 215 miljoen EUR een verhoging van de betalingskredieten mogelijk voor alle begrotingslijnen met gesplitste kredieten waarvoor geen specifieke regels zijn vastgesteld in de punten 2 tot 4 hierboven, naar evenredigheid met het verschil tussen de ontwerpbegroting van de Commissie en het standpunt van de Raad. |
| --- | --- |

5.

Het niveau van betalingskredieten in de punten 2 tot 4 heeft een nettogevolg van 285 miljoen EUR ten opzichte van het standpunt van de Raad over de ontwerpbegroting met betrekking tot de betreffende uitgavenposten. Rekening houdend met het verschil tussen het totale niveau van betalingskredieten van 135 504 613 000 EUR en het standpunt van de Raad inzake de ontwerpbegroting, maakt het resterende bedrag van 215 miljoen EUR een verhoging van de betalingskredieten mogelijk voor alle begrotingslijnen met gesplitste kredieten waarvoor geen specifieke regels zijn vastgesteld in de punten 2 tot 4 hierboven, naar evenredigheid met het verschil tussen de ontwerpbegroting van de Commissie en het standpunt van de Raad.

Als onderdeel van het globale compromis heeft het bemiddelingscomité overeenstemming bereikt over de gemeenschappelijke verklaring betreffende de betalingskredieten, zoals uiteengezet in punt 3.1 hieronder.

De Raad neemt kennis van de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement en de Commissie over de betalingskredieten als weergegeven in punt 3.2 hieronder.

1.6.   Begrotingstoelichtingen

Alle amendementen van het Europees Parlement of de Raad op de tekst van de begrotingstoelichtingen zijn goedgekeurd met de wijzigingen als aangegeven in Bijlage 1. Hierbij moet worden aangetekend dat de amendementen niet kunnen leiden tot wijziging of uitbreiding van het bereik van een bestaande rechtsgrond, of inbreuk kunnen maken op de administratieve autonomie van instellingen, en dat de actie gefinancierd moet kunnen worden met de beschikbare middelen.

1.7.   Nieuwe begrotingslijnen

Tenzij anderszins genoemd in de gezamenlijke conclusies die zijn overeengekomen door het bemiddelingscomité of gezamenlijk zijn goedgekeurd door beide takken van de begrotingsautoriteit in hun respectievelijke lezingen, blijft de begrotingsnomenclatuur zoals voorgesteld door de Commissie in haar ontwerpbegroting en nota's van wijzigingen 1/2014 en 2/2014 ongewijzigd, met uitzondering van proefprojecten en prioritaire acties.

Deze gezamenlijk overeengekomen wijzigingen van de nomenclatuur betreffen de volgende begrotingslijnen:

| Begrotingsonderdeel | Omschrijving |
| --- | --- |
| 04 03 01 05 | Voorlichtings- en opleidingsbijeenkomsten ten behoeve van werknemersorganisaties |
| 04 03 01 06 | Voorlichting, raadpleging en participatie van de vertegenwoordigers van ondernemingen |
| 04 03 01 08 | Arbeidsverhoudingen en sociale dialoog |
| 15 02 01 | Bevordering van excellentie en samenwerking op het gebied van onderwijs, opleiding en jeugd in Europa, het belang hiervan voor de arbeidsmarkt en de deelname van jongeren aan het democratische leven in Europa |
| 15 02 01 01 | Onderwijs en opleiding |
| 15 02 01 02 | Jongeren |
| 15 02 10 | Speciale jaarlijkse evenementen |
| 21 02 07 03 | Milieu en klimaatverandering |
| 21 02 07 04 | Duurzame energie |
| 21 02 07 05 | Menselijke ontwikkeling |
| 21 02 07 06 | Voedselzekerheid en duurzame landbouw |
| 21 02 07 07 | Migratie en asiel |
| 21 02 08 03 | Het maatschappelijk middenveld in ontwikkeling |
| 21 02 08 04 | Plaatselijke autoriteiten in ontwikkeling |
| 21 02 09 | Het Midden-Oosten |
| 21 02 10 | Centraal-Azië |
| 21 02 11 | Pan-Afrika |
| 21 02 12 | Latijns-Amerika |
| 21 02 13 | Zuid-Afrika |
| 21 02 14 | Azië |
| 21 02 15 | Afghanistan |
| 30 01 16 01 | Ouderdomspensioenen van voormalig leden van het Europees Parlement |
| 30 01 16 02 | Invaliditeitspensioenen van voormalig leden van het Europees Parlement |
| 30 01 16 03 | Overlevingspensioenen van voormalig leden van het Europees Parlement |

Begrotingsonderdeel

Omschrijving

04 03 01 05

Voorlichtings- en opleidingsbijeenkomsten ten behoeve van werknemersorganisaties

04 03 01 06

Voorlichting, raadpleging en participatie van de vertegenwoordigers van ondernemingen

04 03 01 08

Arbeidsverhoudingen en sociale dialoog

15 02 01

Bevordering van excellentie en samenwerking op het gebied van onderwijs, opleiding en jeugd in Europa, het belang hiervan voor de arbeidsmarkt en de deelname van jongeren aan het democratische leven in Europa

15 02 01 01

Onderwijs en opleiding

15 02 01 02

Jongeren

15 02 10

Speciale jaarlijkse evenementen

21 02 07 03

Milieu en klimaatverandering

21 02 07 04

Duurzame energie

21 02 07 05

Menselijke ontwikkeling

21 02 07 06

Voedselzekerheid en duurzame landbouw

21 02 07 07

Migratie en asiel

21 02 08 03

Het maatschappelijk middenveld in ontwikkeling

21 02 08 04

Plaatselijke autoriteiten in ontwikkeling

21 02 09

Het Midden-Oosten

21 02 10

Centraal-Azië

21 02 11

Pan-Afrika

21 02 12

Latijns-Amerika

21 02 13

Zuid-Afrika

21 02 14

Azië

21 02 15

Afghanistan

30 01 16 01

Ouderdomspensioenen van voormalig leden van het Europees Parlement

30 01 16 02

Invaliditeitspensioenen van voormalig leden van het Europees Parlement

30 01 16 03

Overlevingspensioenen van voormalig leden van het Europees Parlement

De begrotingstoelichtingen voor de nieuwe begrotingslijnen inzake sociale dialoog, zoals voorgesteld door de Commissie, zijn weergegeven in de bijlage.

1.8.   Reserves

De reserve van 2 miljoen EUR, door het Europees Parlement vastgesteld op begrotingslijn 01 02 01 „Coördinatie van, toezicht op en communicatie over de Economische en Monetaire Unie en de euro” is goedgekeurd.

1.9.   Ontvangsten

De ontvangstenkant van de begroting wordt goedgekeurd, zoals voorgesteld door de Commissie in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota van wijzigingen 2/2014, en aangepast aan het niveau van de betalingen dat is overeengekomen in het bemiddelingscomité.

2.   Begroting 2013

Ontwerp van gewijzigde begroting (OGB) nr. 8/2013 wordt goedgekeurd met de door de Raad voorgestelde bedragen.

OGB 9/2013 wordt goedgekeurd zoals voorgesteld door de Raad, met de volgende wijzigingen:

| 1. | Er is overeenstemming bereikt over een verhoging van 200 miljoen EUR om tegemoet te komen aan de niet gedekte behoeften aan betalingskredieten in 2013 op het gebied van onderzoek, voor de volgende begrotingslijnen:








  in miljoen EUR |
| --- | --- |
| Begrotingsonderdeel | Omschrijving | Verhoging betalingskredieten in 2013 |
| 06 06 02 03 | Gemeenschappelijke onderneming SESAR | 12,458 |
| 08 02 02 | Samenwerking — Gezondheid — Gemeenschappelijke Onderneming voor het initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen | 17,981 |
| 08 04 01 | Samenwerking — Nanowetenschappen, nanotechnologieën, materialen en nieuwe productietechnologieën | 19,936 |
| 08 06 01 | Samenwerking — Milieu (inclusief klimaatverandering) | 2,804 |
| 08 10 01 | Ideeën | 41,884 |
| 08 19 01 | Capaciteiten — Ondersteuning van de coherente ontwikkeling van het onderzoeksbeleid | 0,406 |
| 09 04 01 01 | Ondersteuning van samenwerking bij onderzoek op het gebied van de informatie- en communicatietechnologie (ICT — Samenwerking) | 40,813 |
| 10 03 01 | Nucleaire activiteiten van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (GCO) | 0,406 |
| 15 07 77 | Burgers | 63,313 |
| Totaal | 200 |

1.

Er is overeenstemming bereikt over een verhoging van 200 miljoen EUR om tegemoet te komen aan de niet gedekte behoeften aan betalingskredieten in 2013 op het gebied van onderzoek, voor de volgende begrotingslijnen:

in miljoen EUR

Begrotingsonderdeel

Omschrijving

Verhoging betalingskredieten in 2013

06 06 02 03

Gemeenschappelijke onderneming SESAR

12,458

08 02 02

Samenwerking — Gezondheid — Gemeenschappelijke Onderneming voor het initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen

17,981

08 04 01

Samenwerking — Nanowetenschappen, nanotechnologieën, materialen en nieuwe productietechnologieën

19,936

08 06 01

Samenwerking — Milieu (inclusief klimaatverandering)

2,804

08 10 01

Ideeën

41,884

08 19 01

Capaciteiten — Ondersteuning van de coherente ontwikkeling van het onderzoeksbeleid

0,406

09 04 01 01

Ondersteuning van samenwerking bij onderzoek op het gebied van de informatie- en communicatietechnologie (ICT — Samenwerking)

40,813

10 03 01

Nucleaire activiteiten van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (GCO)

0,406

15 07 77

Burgers

63,313

Totaal

200

| 2. | Een herschikking van betalingskredieten voor een totaal van 50 miljoen EUR in 2013 wordt overeengekomen van de volgende begrotingsonderdelen:










  in miljoen EUR |
| --- | --- |
| Begrotingsonderdeel | Omschrijving | Herschikking betalingskredieten |
| Begroting 2013 | OGB 9/2013 | Verschil |
| 01 03 02 | Macrofinanciële bijstand | | | 10,000 |
| 04 05 01 | Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) | | | 13,116 |
| 08 01 04 31 | Uitvoerend Agentschap onderzoek (REA) | | | 3,915 |
| 08 01 05 01 | Uitgaven voor onderzoekspersoneel | | | 7,230 |
| 08 01 05 03 | Overige beheersuitgaven voor onderzoek | | | 15,739 |
| Totaal | | | 50,000 |

2.

Een herschikking van betalingskredieten voor een totaal van 50 miljoen EUR in 2013 wordt overeengekomen van de volgende begrotingsonderdelen:

in miljoen EUR

Begrotingsonderdeel

Omschrijving

Herschikking betalingskredieten

Begroting 2013

OGB 9/2013

Verschil

01 03 02

Macrofinanciële bijstand

10,000

04 05 01

Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG)

13,116

08 01 04 31

Uitvoerend Agentschap onderzoek (REA)

3,915

08 01 05 01

Uitgaven voor onderzoekspersoneel

7,230

08 01 05 03

Overige beheersuitgaven voor onderzoek

15,739

Totaal

50,000

De herschikking van betalingskredieten voor administratieve uitgaven voor onderzoek (hoofdstuk 08 01) in 2013 betreft niet-gesplitste uitgaven, hetgeen leidt tot een dienovereenkomstige verlaging van vastleggingskredieten (-26,9 miljoen EUR) voor de laatste drie lijnen in bovenstaande tabel.

Op de begroting 2013 is een bedrag van 250 miljoen EUR aan betalingskredieten opgenomen voor het Solidariteitsfonds van de EU, terwijl een bedrag van 150 miljoen EUR aan betalingskredieten voor het Solidariteitsfonds wordt opgenomen op de begroting 2014.

3.   Verklaringen

3.1.   Gemeenschappelijke verklaring betreffende de betalingskredieten

Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie herinneren aan hun gedeelde verantwoordelijkheid, vastgelegd in artikel 323 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), dat „het Europees Parlement, de Raad en de Commissie erop toezien dat de Unie beschikt over de financiële middelen waarmee de Unie haar juridische verplichtingen jegens derden kan voldoen”.

Het Europees Parlement en de Raad herinneren eraan dat met het oog op de uitvoering een ordelijke afwikkeling van de betalingen gewaarborgd moet worden, om een abnormale verschuiving van de uitstaande verplichtingen (RAL) naar de begroting 2015 te voorkomen. In dit verband zullen zij waar passend gebruik maken van de verschillende flexibiliteitsmechanismen die zijn opgenomen in de MFK-verordening, waaronder artikel 13 van die verordening.

Het Europees Parlement en de Raad zijn overeengekomen om het niveau van betalingskredieten voor 2014 vast te stellen op 135 504 613 000 EUR. Zij verzoeken de Commissie om op basis van de bepalingen van de ontwerp-MFK-verordening en het Financieel Reglement eventuele noodzakelijke maatregelen te nemen om de verplichtingen na te komen die voortvloeien uit het Verdrag en in het bijzonder, na bestudering van de mogelijkheden voor herschikking van de desbetreffende kredieten, met specifieke verwijzing naar een eventuele verwachte onderbesteding van kredieten (artikel 41, lid 2, van het Financieel Reglement), te verzoeken om aanvullende betalingskredieten in een gewijzigde begroting, indien de kredieten die op de begroting 2014 zijn opgenomen ontoereikend zijn om de uitgaven te dekken.

Het Europees Parlement en de Raad zullen zo spoedig mogelijk een standpunt ten aanzien van een ontwerp van gewijzigde begroting innemen om te voorkomen dat er een tekort aan betalingskredieten ontstaat. Voorts zeggen het Europees Parlement en de Raad toe dat zij eventuele overschrijvingen van betalingskredieten, ook die welke tussen rubrieken van het financieel kader plaatsvinden, snel zullen behandelen, opdat optimaal gebruik wordt gemaakt van de in de begroting opgenomen betalingskredieten en deze worden aangepast aan de concrete uitvoering en behoeften.

Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie zullen gedurende het jaar actief toezicht houden op de staat van uitvoering van de begroting 2014, in het bijzonder in subrubriek 1b (Economische, sociale en territoriale samenhang) en plattelandsontwikkeling binnen rubriek 2 (Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen). Dit toezicht zal plaatsvinden in de vorm van speciale interinstitutionele bijeenkomsten, overeenkomstig punt 36 van de Bijlage bij het Interinstitutioneel Akkoord, om de uitvoering van de betalingen en de herziene ramingen te inventariseren.

3.2.   Verklaring van het Europees Parlement en de Commissie over betalingskredieten

Het Europees Parlement en de Commissie herinneren eraan dat er sprake moet zijn van specifieke en maximale flexibiliteit binnen het MFK 2014-2020. Wijzigingen van de voorgestelde rechtsgrondslagen die zijn goedgekeurd door de wetgevingsautoriteit zullen leiden tot verdere druk op de betalingsmaxima binnen het MFK 2014-2020. In het kader van de afronding van het wetgevingspakket voor het Cohesiebeleid 2014-2020 en rekening houdend met de mogelijke gevolgen van het kmo-initiatief, heeft de Commissie een verklaring afgelegd over de gevolgen van het bereikte akkoord over de prestatiereserve en de voorfinancieringsniveaus voor de betalingsbehoeften. Terwijl de totale gevolgen van deze wijzigingen voor de aanvullende betalingskredieten in het MFK 2014-2020 als beperkt worden beschouwd, heeft de Commissie aangegeven dat de jaarlijkse fluctuaties van het totale niveau van betalingen beheerst zullen worden door gebruik te maken van de overkoepelende marge voor betalingen. Zo nodig kan de Commissie eventueel gebruik maken van het Flexibiliteitsinstrument en de marge voor onvoorziene uitgaven, overeengekomen in de MFK-verordening.

Daarom is de Commissie voornemens corrigerende maatregelen voor te stellen in het kader van de uitvoering, en daarbij voor zover nodig gebruik te maken van alle instrumenten waar het nieuwe MFK in voorziet. In het bijzonder zal de Commissie in de loop van 2014 eventueel een beroep moeten doen op de marge voor onvoorziene uitgaven, overeenkomstig artikel 13 van de ontwerp-MFK-verordening.

3.3.   Verklaring van de Raad inzake betalingskredieten

De Raad herinnert eraan dat de speciale instrumenten alleen ingezet kunnen worden in geval van werkelijk onvoorziene omstandigheden.

Hij wijst erop dat de marge voor onvoorziene uitgaven niet mag leiden tot overschrijding van de totale maxima voor vastleggings- en betalingskredieten.

Wat betreft andere speciale instrumenten herinnert de Raad eraan dat artikel 3, lid 2, van de ontwerp-MFK-verordening bepaalt dat vastleggingskredieten op de begroting mogen worden opgenomen boven de maxima van de relevante rubrieken.

3.4.   Gemeenschappelijke verklaring inzake gedecentraliseerde agentschappen

Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie herinneren aan het belang van een geleidelijke verlaging van het personeelsbestand van alle instellingen, organen en agentschappen van de Unie met 5 % in de komende vijf jaar, zoals overeengekomen in punt 23 van het ontwerp-Institutioneel Akkoord betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer.

Het Europees Parlement en de Raad verbinden zich ertoe de bovengenoemde verlaging van het personeelsbestand met 5 % in de periode 2013-2017 stapsgewijs te zullen doorvoeren, maar benadrukken tegelijkertijd dat de goede werking van de agentschappen gewaarborgd moet zijn, zodat zij de taken kunnen uitvoeren die de wetgevingsautoriteit hen heeft toebedeeld. In dit verband zijn zij van mening dat verdere maatregelen, met inbegrip van structurele maatregelen, nodig kunnen zijn om deze verlaging voor de gedecentraliseerde agentschappen te verwezenlijken. In dit kader zal de Commissie verder gaan met het evalueren van de mogelijkheden voor samenvoeging en/of opheffing van een aantal bestaande agentschappen, en/of andere manieren om synergieën te bewerkstelligen.

In aansluiting op de werkzaamheden van de interinstitutionele werkgroep, die leidden tot de gemeenschappelijke aanpak over de gedecentraliseerde agentschappen die in juli 2012 is goedgekeurd, zijn het Europees Parlement, de Raad en de Commissie van mening dat er nauwlettender en permanenter toezicht gehouden moet worden op de ontwikkeling van gedecentraliseerde agentschappen, om een coherente benadering te waarborgen. Onverminderd hun respectievelijke bevoegdheden, hebben zij besloten tot de oprichting van een specifieke interinstitutionele werkgroep met als taak het omschrijven van een duidelijk ontwikkelingstraject voor agentschappen op basis van objectieve criteria. Met name moet de groep de volgende punten bespreken:

| — | Evaluatie van personeelsformaties per geval; |
| --- | --- |

—

Evaluatie van personeelsformaties per geval;

| — | Manieren om afdoende kredieten en personeel te leveren voor bijkomende taken die de wetgevingsautoriteit aan individuele agentschappen toebedeelt; |
| --- | --- |

—

Manieren om afdoende kredieten en personeel te leveren voor bijkomende taken die de wetgevingsautoriteit aan individuele agentschappen toebedeelt;

| — | Behandeling van agentschappen die volledig of gedeeltelijk worden gefinancierd met vergoedingen; |
| --- | --- |

—

Behandeling van agentschappen die volledig of gedeeltelijk worden gefinancierd met vergoedingen;

| — | Administratieve structuur van agentschappen, financieringsmodellen, behandeling van bestemmingsontvangsten; |
| --- | --- |

—

Administratieve structuur van agentschappen, financieringsmodellen, behandeling van bestemmingsontvangsten;

| — | Herbeoordeling van behoeften; mogelijke samenvoegingen/sluitingen; overdracht van taken aan de Commissie. |
| --- | --- |

—

Herbeoordeling van behoeften; mogelijke samenvoegingen/sluitingen; overdracht van taken aan de Commissie.

Het Europees Parlement en de Raad zullen naar behoren rekening houden met de resultaten van de interinstitutionele werkgroep bij hun overleg als wetgevings- en begrotingsautoriteit.

3.5.   Gemeenschappelijke verklaring over rubriek 5 en salarisaanpassingen

Het Europees Parlement en de Raad besluiten dat, in afwachting van het resultaat van de zaken bij het Hof van Justitie, de kredieten in verband met de voorgestelde salarisaanpassingen van 1,7 % voor 2011 en 1,7 % voor 2012 in dit stadium niet op de begroting 2014 zullen worden opgenomen.

Indien het Hof van Justitie de Commissie in het gelijk stelt zal de Commissie in 2014 een ontwerp van gewijzigde begroting indienen om de voorgestelde salarisaanpassingen voor alle afdelingen te dekken. In dat geval zeggen het Europees Parlement en de Raad toe het desbetreffende ontwerp van gewijzigde begroting snel te zullen behandelen.

3.6.   Gemeenschappelijke verklaring over speciale vertegenwoordigers van de EU

Het Europees Parlement en de Raad zullen de overschrijving van kredieten voor speciale vertegenwoordigers van de Europese Unie van de begroting van de Commissie (afdeling III) naar de begroting van de Europese Dienst voor extern optreden (afdeling X) bestuderen in het kader van de begrotingsprocedure 2015.

Bijlage 1 — Wijziging van begrotingstoelichtingen

Onder verwijzing naar punt 1.6 van de gemeenschappelijke conclusies en vergeleken met de begrotingstoelichtingen die zijn goedgekeurd door de Raad en het Parlement zijn de volgende wijzigingen overeengekomen:

Rubriek 1A

| 04 03 01 05 | Opleidings- en voorlichtingsacties ten behoeve van werknemersorganisaties |
| --- | --- |

04 03 01 05

Opleidings- en voorlichtingsacties ten behoeve van werknemersorganisaties

Toelichting

Dit krediet dient ter dekking van voorlichtings- en opleidingsactiviteiten ten behoeve van werknemersorganisaties, waaronder de werknemersorganisaties in de kandidaat-lidstaten, ten behoeve van
  bij de tenuitvoerlegging van de
  maatregelen van de Unie in het kader van de implementatie van de sociale dimensie van de Unie. Deze maatregelen moeten de werknemersorganisaties helpen een bijdrage te leveren aan de aanpak van de overkoepelende uitdagingen voor de werkgelegenheid in Europa en het Europese sociale beleid zoals vastgesteld in de Europa 2020-strategie en de Sociale Agenda, in de context van de initiatieven van de Unie om de gevolgen van de economische crisis het hoofd te bieden.

Daarnaast dient dit krediet ter ondersteuning van de werkprogramma's van de twee vakbondsinstellingen ETUI (European Trade Union Institute) en EZA (European Centre for Workers' Questions), die zijn opgericht ter bevordering van capaciteitsopbouw door middel van opleiding en onderzoek op Europees niveau, met inbegrip van de kandidaatlanden, om de participatie van werknemersvertegenwoordigers bij het besluitvormingsproces te versterken.

Dit krediet dient ter dekking van met name de volgende activiteiten:

| — | ondersteuning van de werkprogramma's van de twee specifieke vakbondsinstellingen, ETUI (European Trade Union Institute) en EZA (European Centre for Workers' Questions), die werden opgericht om meer capaciteit op te bouwen door middel van opleiding en onderzoek op Europees niveau en om de betrokkenheid van werknemersvertegenwoordigers bij de Europese governance te verbeteren; |
| --- | --- |

—

ondersteuning van de werkprogramma's van de twee specifieke vakbondsinstellingen, ETUI (European Trade Union Institute) en EZA (European Centre for Workers' Questions), die werden opgericht om meer capaciteit op te bouwen door middel van opleiding en onderzoek op Europees niveau en om de betrokkenheid van werknemersvertegenwoordigers bij de Europese governance te verbeteren;

| — | voorlichtings- en opleidingsmaatregelen ten behoeve van werknemersorganisaties, met inbegrip van vertegenwoordigers van werknemersorganisaties in de kandidaat-lidstaten, in de context van de tenuitvoerlegging van maatregelen van de Unie in het kader van de implementatie van de sociale dimensie van de Unie; |
| --- | --- |

—

voorlichtings- en opleidingsmaatregelen ten behoeve van werknemersorganisaties, met inbegrip van vertegenwoordigers van werknemersorganisaties in de kandidaat-lidstaten, in de context van de tenuitvoerlegging van maatregelen van de Unie in het kader van de implementatie van de sociale dimensie van de Unie;

| — | maatregelen waaraan vertegenwoordigers van de sociale partners in de kandidaat-landen deelnemen, met het specifieke doel de sociale dialoog op het niveau van de Unie te bevorderen. Tevens dient het om de gelijkwaardige deelname van vrouwen en mannen in de besluitvormingsorganen van werknemersorganisaties te bevorderen. |
| --- | --- |

—

maatregelen waaraan vertegenwoordigers van de sociale partners in de kandidaat-landen deelnemen, met het specifieke doel de sociale dialoog op het niveau van de Unie te bevorderen. Tevens dient het om de gelijkwaardige deelname van vrouwen en mannen in de besluitvormingsorganen van werknemersorganisaties te bevorderen.

Rechtsgronden

Taken die voortvloeien uit de specifieke bevoegdheden die krachtens artikel 154 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie rechtstreeks aan de Commissie worden toegekend.

Overeenkomst gesloten in 1959 tussen de Hoge Autoriteit van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en het Internationaal Centrum voor informatie betreffende arbeidsveiligheid en -hygiëne van het Internationaal Arbeidsbureau.

Richtlijn 89/391/EEG van de Raad van 12 juni 1989 betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers op het werk (PB L 183 van 29.6.1989, blz. 1) en de bijzondere richtlijnen in de zin van deze richtlijn.

Richtlijn 92/29/EEG van de Raad van 31 maart 1992 betreffende de minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid ter bevordering van een betere medische hulpverlening aan boord van schepen (PB L 113 van 30.4.1992, blz. 19).

| 04 03 01 06 | Voorlichting, raadpleging en participatie van de vertegenwoordigers van ondernemingen |
| --- | --- |

04 03 01 06

Voorlichting, raadpleging en participatie van de vertegenwoordigers van ondernemingen

Toelichting

Dit krediet dient ter financiering van acties voor een grotere betrokkenheid van werknemers in ondernemingen, om de tenuitvoerlegging te bevorderen van de Richtlijnen 97/74/EG en 2009/38/EG betreffende de Europese ondernemingsraden, de Richtlijnen 2001/86/EG en 2003/72/EG betreffende de betrokkenheid van de werknemers in de Europese vennootschap respectievelijk de Europese coöperatieve vennootschap, Richtlijn 2002/14/EG tot instelling van een algemeen kader betreffende de informatie en de raadpleging van de werknemers in de Europese Gemeenschap en artikel 16 van Richtlijn 2005/56/EG betreffende grensoverschrijdende fusies van kapitaalvennootschappen.

Dit krediet dient ter financiering van maatregelen ter versterking van de transnationale samenwerking tussen werknemers- en werkgeversvertegenwoordigers inzake voorlichting, raadpleging en participatie van werknemers in ondernemingen die in meer dan één lidstaat actief zijn. Korte trainingen voor onderhandelaars en vertegenwoordigers in transnationale informatie-, raadplegings- en participatieorganen kunnen in dit kader worden gefinancierd. Ook de sociale partners uit de kandidaat-lidstaten komen in aanmerking. Dit krediet kan worden gebruikt voor de financiering van maatregelen die het sociale partners mogelijk maken hun rechten en plichten ten aanzien van de inspraak van werknemers uit te oefenen, in het bijzonder in Europese ondernemingsraden en in kmo's, om hen vertrouwd te maken met transnationale bedrijfsovereenkomsten en meer samen te werken op het gebied van de naleving van het Unierecht betreffende de inspraak van werknemers.

Het kan bovendien worden gebruikt ter financiering van maatregelen die bedoeld zijn om deskundigheid op het gebied van de inspraak van werknemers uit verschillende lidstaten te ontwikkelen, samenwerking tussen de betrokken autoriteiten en de belanghebbenden te stimuleren en betrekkingen met de instellingen van de EU te bevorderen teneinde de tenuitvoerlegging van het Unierecht inzake de inspraak van werknemers te ondersteunen en deze wetgeving doeltreffender te maken.

Dit krediet dient ter dekking van met name de volgende activiteiten:

| — | maatregelen betreffende het creëren van de voorwaarden voor een effectieve sociale dialoog in ondernemingen en een passende rol voor werknemers, zoals bepaald in Richtlijn 2009/38/EG betreffende Europese ondernemingsraden, de Richtlijnen 2001/86/EG en 2003/72/EG betreffende de rol van werknemers in respectievelijk de Europese vennootschap en de Europese coöperatieve vennootschap, Richtlijn 2002/14/EG tot vaststelling van een algemeen kader betreffende de informatie en de raadpleging van de werknemers in de Europese Gemeenschap, Richtlijn 98/59/EG betreffende collectief ontslag en artikel 16 van Richtlijn 2005/56/EG betreffende grensoverschrijdende fusies van kapitaalvennootschappen; |
| --- | --- |

—

maatregelen betreffende het creëren van de voorwaarden voor een effectieve sociale dialoog in ondernemingen en een passende rol voor werknemers, zoals bepaald in Richtlijn 2009/38/EG betreffende Europese ondernemingsraden, de Richtlijnen 2001/86/EG en 2003/72/EG betreffende de rol van werknemers in respectievelijk de Europese vennootschap en de Europese coöperatieve vennootschap, Richtlijn 2002/14/EG tot vaststelling van een algemeen kader betreffende de informatie en de raadpleging van de werknemers in de Europese Gemeenschap, Richtlijn 98/59/EG betreffende collectief ontslag en artikel 16 van Richtlijn 2005/56/EG betreffende grensoverschrijdende fusies van kapitaalvennootschappen;

| — | initiatieven ter versterking van transnationale samenwerking tussen vertegenwoordigers van werknemers en werkgevers wat betreft informatie, raadpleging en medezeggenschap van werknemers in ondernemingen die in meer dan één lidstaat actief zijn, en korte opleidingsacties voor onderhandelaars en vertegenwoordigers in transnationale voorlichtings-, raadplegings- en medebeslissingsorganen kunnen in die context worden gefinancierd; Ook de sociale partners uit de kandidaat-lidstaten komen in aanmerking. |
| --- | --- |

—

initiatieven ter versterking van transnationale samenwerking tussen vertegenwoordigers van werknemers en werkgevers wat betreft informatie, raadpleging en medezeggenschap van werknemers in ondernemingen die in meer dan één lidstaat actief zijn, en korte opleidingsacties voor onderhandelaars en vertegenwoordigers in transnationale voorlichtings-, raadplegings- en medebeslissingsorganen kunnen in die context worden gefinancierd; Ook de sociale partners uit de kandidaat-lidstaten komen in aanmerking.

| — | maatregelen om sociale partners in staat te stellen om hun rechten en plichten ten aanzien van de rol van werknemers uit te oefenen en na te komen, met name in het kader van Europese ondernemingsraden, om hen vertrouwd te maken met transnationale bedrijfsovereenkomsten en hun samenwerking ten aanzien van de EU-wetgeving inzake de rol van werknemers te versterken; |
| --- | --- |

—

maatregelen om sociale partners in staat te stellen om hun rechten en plichten ten aanzien van de rol van werknemers uit te oefenen en na te komen, met name in het kader van Europese ondernemingsraden, om hen vertrouwd te maken met transnationale bedrijfsovereenkomsten en hun samenwerking ten aanzien van de EU-wetgeving inzake de rol van werknemers te versterken;

| — | activiteiten ter bevordering van de actieve betrokkenheid van werknemers in ondernemingen; |
| --- | --- |

—

activiteiten ter bevordering van de actieve betrokkenheid van werknemers in ondernemingen;

| — | innovatieve acties met betrekking tot de rol van werknemers, met het oog op ondersteuning van het anticiperen op verandering en de preventie en oplossing van geschillen in de context van herstructureringen, fusies, overnames en verplaatsingen bij ondernemingen en groepen van ondernemingen op EU-schaal; |
| --- | --- |

—

innovatieve acties met betrekking tot de rol van werknemers, met het oog op ondersteuning van het anticiperen op verandering en de preventie en oplossing van geschillen in de context van herstructureringen, fusies, overnames en verplaatsingen bij ondernemingen en groepen van ondernemingen op EU-schaal;

| — | maatregelen ter stimulering van de samenwerking tussen de sociale partners voor de ontwikkeling van de betrokkenheid van werknemers bij het zoeken naar oplossingen voor de gevolgen van de economische crisis, zoals massale ontslagen, of de noodzaak van een overschakeling naar een inclusieve, duurzame en koolstofarme economie; |
| --- | --- |

—

maatregelen ter stimulering van de samenwerking tussen de sociale partners voor de ontwikkeling van de betrokkenheid van werknemers bij het zoeken naar oplossingen voor de gevolgen van de economische crisis, zoals massale ontslagen, of de noodzaak van een overschakeling naar een inclusieve, duurzame en koolstofarme economie;

| — | transnationale uitwisseling van informatie en goede praktijken met betrekking tot kwesties die relevant zijn voor de sociale dialoog op het niveau van de onderneming. |
| --- | --- |

—

transnationale uitwisseling van informatie en goede praktijken met betrekking tot kwesties die relevant zijn voor de sociale dialoog op het niveau van de onderneming.

Rechtsgronden

Taak die voortvloeit uit de specifieke bevoegdheden die krachtens de artikelen 154 en 155 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie rechtstreeks aan de Commissie worden toegekend.

Richtlijn 97/74/EG van de Raad van 15 december 1997 betreffende de uitbreiding tot het Verenigd Koninkrijk van Richtlijn 94/45/EG inzake de instelling van een Europese ondernemingsraad of van een procedure in ondernemingen of concerns met een communautaire dimensie ter informatie en raadpleging van de werknemers (PB L 10 van 16.1.1998, blz. 22).

Richtlijn 2001/86/EG van de Raad van 8 oktober 2001 tot aanvulling van het statuut van de Europese vennootschap met betrekking tot de rol van de werknemers (PB L 294 van 10.11.2001, blz. 22).

Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag (PB L 225 van 12.8.1998, blz. 16).

Richtlijn 2001/23/EG van de Raad van 12 maart 2001 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende het behoud van de rechten van de werknemers bij overgang van ondernemingen, vestigingen of onderdelen van ondernemingen of vestigingen (PB L 82 van 22.3.2001, blz. 16).

Richtlijn 2002/14/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2002 tot vaststelling van een algemeen kader betreffende de informatie en de raadpleging van de werknemers in de Europese Gemeenschap (PB L 80 van 23.3.2002, blz. 29).

Richtlijn 2003/72/EG van de Raad van 22 juli 2003 tot aanvulling van het statuut van een Europese coöperatieve vennootschap met betrekking tot de rol van de werknemers (PB L 207 van 18.8.2003, blz. 25).

Richtlijn 2005/56/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 oktober 2005 betreffende grensoverschrijdende fusies van kapitaalvennootschappen (PB L 310 van 25.11.2005, blz. 1).

Richtlijn 2009/38/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 mei 2009 inzake de instelling van een Europese ondernemingsraad of van een procedure in ondernemingen of concerns met een communautaire dimensie ter informatie en raadpleging van de werknemers (herschikking) (PB L 122 van 16.5.2009, blz. 28).

Overeenkomst gesloten in 1959 tussen de Hoge Autoriteit van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en het Internationaal Centrum voor informatie betreffende arbeidsveiligheid en -hygiëne van het Internationaal Arbeidsbureau.

| 04 03 01 08 | Arbeidsverhoudingen en sociale dialoog |
| --- | --- |

04 03 01 08

Arbeidsverhoudingen en sociale dialoog

Toelichting

Het doel van deze activiteit is het versterken van de rol van de sociale dialoog en het bevorderen van het sluiten van overeenkomsten en andere gezamenlijke acties van de sociale partners op EU-niveau.
  Dit krediet dient ter dekking van de financiering van de participatie van de sociale partners aan de Europese werkgelegenheidsstrategie en van de bijdrage van de sociale partners aan
  De gefinancierde acties moeten organisaties van de sociale partners helpen bij de aanpak van de overkoepelende uitdagingen voor de werkgelegenheid in Europa en het Europese sociale beleid zoals vastgesteld in de Europa-2020-strategie en de Sociale Agenda, in de context van de Unie-initiatieven om de gevolgen van de economische crisis het hoofd te bieden en bij te dragen aan de verbetering en verspreiding van kennis van instellingen en praktijken op het gebied van arbeidsverhoudingen. Het is bestemd ter dekking van de steunmaatregelen ter bevordering van de sociale dialoog op interprofessioneel en sectoraal niveau volgens artikel 154 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. Met dit krediet worden dus adviezen, ontmoetingen, onderhandelingen en andere acties ter verwezenlijking van de genoemde doelstellingen gefinancierd.

Zoals de naam aangeeft, dient dit krediet ter dekking van steun voor acties op het gebied van de relaties tussen bedrijven, en meer bepaald ter ontwikkeling van expertise en de uitwisseling van voor de Unie relevante informatie.

Dit krediet dient ook ter dekking van de financiering van maatregelen waarbij vertegenwoordigers van de sociale partners in de kandidaat-lidstaten betrokken zijn, met het specifieke doel de sociale dialoog op het niveau van de Unie te bevorderen. Bij de tenuitvoerlegging van deze doelstelling wordt rekening gehouden met een gendergevoelige aanpak, en deze dient derhalve om de gelijkwaardige deelname van vrouwen en mannen in de besluitvormingsorganen van zowel vakbonden als werkgeversorganisaties te bevorderen. Deze laatste twee elementen zijn transversaal van aard.

Rekening houdend met deze doelstellingen zijn twee subprogramma's vastgesteld:

| — | ondersteuning van de Europese sociale dialoog |
| --- | --- |

—

ondersteuning van de Europese sociale dialoog

| — | verbetering van de deskundigheid op het gebied van arbeidsverhoudingen. |
| --- | --- |

—

verbetering van de deskundigheid op het gebied van arbeidsverhoudingen.

Dit krediet dient ter dekking van met name de volgende activiteiten:

| — | studies, raadplegingen, vergaderingen van deskundigen, onderhandelingen, voorlichting, publicaties en andere activiteiten die rechtstreeks verband houden met het verwezenlijken van bovengenoemde doelstelling of de maatregelen die onder dit begrotingsonderdeel vallen, en alle overige uitgaven voor technische en administratieve bijstand, waarbij geen sprake is van overheidstaken, die door de Commissie is uitbesteed op basis van dienstverleningscontracten ad hoc; |
| --- | --- |

—

studies, raadplegingen, vergaderingen van deskundigen, onderhandelingen, voorlichting, publicaties en andere activiteiten die rechtstreeks verband houden met het verwezenlijken van bovengenoemde doelstelling of de maatregelen die onder dit begrotingsonderdeel vallen, en alle overige uitgaven voor technische en administratieve bijstand, waarbij geen sprake is van overheidstaken, die door de Commissie is uitbesteed op basis van dienstverleningscontracten ad hoc;

| — | acties van de sociale partners ter bevordering van de sociale dialoog (met inbegrip van de versterking van de capaciteit van sociale partners) op brancheoverkoepelend en sectoraal niveau; |
| --- | --- |

—

acties van de sociale partners ter bevordering van de sociale dialoog (met inbegrip van de versterking van de capaciteit van sociale partners) op brancheoverkoepelend en sectoraal niveau;

| — | acties ter verbetering van kennis inzake instellingen en praktijken op het gebeid van arbeidsbetrekkingen in de gehele EU, en verspreiding van resultaten; |
| --- | --- |

—

acties ter verbetering van kennis inzake instellingen en praktijken op het gebeid van arbeidsbetrekkingen in de gehele EU, en verspreiding van resultaten;

| — | maatregelen waaraan vertegenwoordigers van de sociale partners in de kandidaat-landen deelnemen, met het specifieke doel de sociale dialoog op het niveau van de Unie te bevorderen. Tevens dient het krediet om de gelijkwaardige deelname van vrouwen en mannen in de besluitvormingsorganen van zowel vakbonden als werkgeversorganisaties te bevorderen; |
| --- | --- |

—

maatregelen waaraan vertegenwoordigers van de sociale partners in de kandidaat-landen deelnemen, met het specifieke doel de sociale dialoog op het niveau van de Unie te bevorderen. Tevens dient het krediet om de gelijkwaardige deelname van vrouwen en mannen in de besluitvormingsorganen van zowel vakbonden als werkgeversorganisaties te bevorderen;

| — | acties ter ondersteuning van maatregelen op het gebeid van arbeidsbetrekkingen, met name met het oog op ontwikkeling van deskundigheid en uitwisseling van op het niveau van de Unie relevante informatie. |
| --- | --- |

—

acties ter ondersteuning van maatregelen op het gebeid van arbeidsbetrekkingen, met name met het oog op ontwikkeling van deskundigheid en uitwisseling van op het niveau van de Unie relevante informatie.

Rechtsgronden

Taak die voortvloeit uit de specifieke bevoegdheden die krachtens de artikelen 154 en 155 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie rechtstreeks aan de Commissie worden toegekend.

| 15 02 10 | Speciale jaarlijkse evenementen |
| --- | --- |

15 02 10

Speciale jaarlijkse evenementen

Toelichting

De toelichting voor deze begrotingslijn luidt als volgt:

De volgende tekst invoegen:

Dit krediet dient ter dekking van de kosten ter voltooiing van maatregelen die als speciale jaarlijkse sportevenementen worden ondersteund.

Speciaal jaarlijks evenement: De Europese MOVE-week

Vastleggingen: 1 000 000 EUR; Betalingen: 1 000 000 EUR

De Europese MOVE-week is een in heel Europa georganiseerd vlaggenschipevenement ter bevordering van sport en lichamelijke activiteit voor iedereen, met het oog op de positieve effecten daarvan op Europese burgers en samenlevingen.

Met als doel om 100 miljoen meer Europeanen aan te zetten tot sport en lichamelijke activiteit tegen 2020, wordt de MOVE-week 2014 gekenmerkt door een benadering van onderop, gericht op lokale gemeenschappen, sportclubs, scholen, werkplekken en steden, en op een grootschalige beoefening van sport en lichamelijke activiteit. Het evenement maakt deel uit van de Europese campagne NowWeMove en vormt een duurzame bijdrage aan het doel om te zorgen voor meer lichamelijk actieve en gezonde Europese burgers.

In het kader van de MOVE-week 2014 worden minstens 300 evenementen georganiseerd in alle 28 lidstaten, in minimaal 150 steden, waarbij nieuwe initiatieven op het gebied van sport en lichamelijke activiteit worden opgezet en de ontelbare succesvolle bestaande activiteiten worden belicht.

Speciaal jaarlijks evenement: European Special Olympics Summer Games in 2014 te Antwerpen, België

Vastleggingen: 2 000 000 EUR; Betalingen: 2 000 000 EUR

Dit krediet dient ter dekking van de kosten van maatregelen die als speciale jaarlijkse evenementen worden ondersteund. Het bedrag van 4 500 000 EUR dient ter medefinanciering van het meerjarig evenement van de European Special Olympics Summer Games te Antwerpen, België (13-20 september 2014). Deze financiering maakt het tevens mogelijk dat de deelnemende atleten uit alle 28 lidstaten kunnen trainen, zich kunnen voorbereiden en de spelen in België kunnen bijwonen.

Aan dit evenement zullen 2 000 atleten en delegaties uit 58 landen deelnemen, die 10 dagen lang aan wedstrijden zullen meedoen. Meer dan 4 000 vrijwilligers zullen bijdragen aan het welslagen van dit multisportevenement. Naast sportieve activiteiten zullen andere wetenschappelijke, educatieve en familieprogramma's worden georganiseerd. De atleten zullen worden gehuisvest in 30 steden in België, terwijl het hoofdevenement plaatsvindt in Antwerpen. Voor, tijdens en na de Spelen zullen veel speciale evenementen worden georganiseerd.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/160 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/160

---

P7_TA(2013)0473

Beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument — financiering van de Cypriotische Structuurfondsenprogramma’s

Resolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument (COM(2013)0647 — C7-0302/2013 — 2013/2223(BUD))

(2016/C 436/28)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerp van begroting voor het begrotingsjaar 2014 (COM(2013)0450), door de Commissie gepubliceerd op 28 juni 2013, als gewijzigd bij nota van wijziging nr. 1, door de Commissie gepubliceerd op 18 september 2013 (COM(2013)0644), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van begroting voor het begrotingsjaar 2014 (COM(2013)0450), door de Commissie gepubliceerd op 28 juni 2013, als gewijzigd bij nota van wijziging nr. 1, door de Commissie gepubliceerd op 18 september 2013 (COM(2013)0644),

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2013)0647 — C7-0302/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2013)0647 — C7-0302/2013),

| — | gezien de Verordening van de Raad (EU, Euratom) nr. 1311/2013 tot vaststelling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (1), en met name artikel 11, |
| --- | --- |

—

gezien de Verordening van de Raad (EU, Euratom) nr. 1311/2013 tot vaststelling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (1), en met name artikel 11,

| — | gezien het [Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (2), en met name [punt 12], |
| --- | --- |

—

gezien het [Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (2), en met name [punt 12],

| — | gezien zijn standpunt van 23 oktober 2013 over het ontwerp van algemene begroting 2014, |
| --- | --- |

—

gezien zijn standpunt van 23 oktober 2013 over het ontwerp van algemene begroting 2014,

| — | gezien de door het bemiddelingscomité op 12 november 2013 goedgekeurde gemeenschappelijke tekst (16106/2013 ADD 1-5 — C7-0413/2013), |
| --- | --- |

—

gezien de door het bemiddelingscomité op 12 november 2013 goedgekeurde gemeenschappelijke tekst (16106/2013 ADD 1-5 — C7-0413/2013),

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A7-0388/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A7-0388/2013),

| A. | overwegende dat het, na alle mogelijkheden voor een herschikking van kredieten binnen rubriek 1b te hebben onderzocht, nodig is middelen uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar te stellen ten behoeve van vastleggingskredieten; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het, na alle mogelijkheden voor een herschikking van kredieten binnen rubriek 1b te hebben onderzocht, nodig is middelen uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar te stellen ten behoeve van vastleggingskredieten;

| B. | overwegende dat de Commissie heeft voorgesteld middelen uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar te stellen om de financiering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2014 aan te vullen, bovenop het maximum van rubriek 1b, met 78 miljoen EUR ten behoeve van de financiering van de Cypriotische Structuurfondsenprogramma's om voor 2014 een extra bedrag uit de Structuurfondsen aan Cyprus toe te wijzen van in totaal 100 000 000 EUR; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de Commissie heeft voorgesteld middelen uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar te stellen om de financiering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2014 aan te vullen, bovenop het maximum van rubriek 1b, met 78 miljoen EUR ten behoeve van de financiering van de Cypriotische Structuurfondsenprogramma's om voor 2014 een extra bedrag uit de Structuurfondsen aan Cyprus toe te wijzen van in totaal 100 000 000 EUR;

| 1. | wijst erop dat, ondanks verhogingen van de vastleggingskredieten voor een beperkt aantal begrotingslijnen en verschillende verlagingen van andere lijnen, de maxima van 2014 voor subrubriek 1b voor de vastleggingen geen passende financiering toelaten voor belangrijke en dringende politieke prioriteiten van de Unie die gesteund worden door het Parlement en de Raad; |
| --- | --- |

1.

wijst erop dat, ondanks verhogingen van de vastleggingskredieten voor een beperkt aantal begrotingslijnen en verschillende verlagingen van andere lijnen, de maxima van 2014 voor subrubriek 1b voor de vastleggingen geen passende financiering toelaten voor belangrijke en dringende politieke prioriteiten van de Unie die gesteund worden door het Parlement en de Raad;

| 2. | stemt in met de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument voor in totaal 89 330 000 EUR aan vastleggingskredieten voor de financiering uit hoofde van subrubriek 1b van de Cypriotische Structuurfondsenprogramma's; |
| --- | --- |

2.

stemt in met de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument voor in totaal 89 330 000 EUR aan vastleggingskredieten voor de financiering uit hoofde van subrubriek 1b van de Cypriotische Structuurfondsenprogramma's;

| 3. | wijst er nogmaals op dat de beschikbaarstelling van middelen uit dit instrument, zoals voorzien in artikel 11 van de verordening van de Raad (EU, Euratom) nr. 1311/2013, wederom de absolute noodzaak onderstreept dat de begroting van de Unie in toenemende mate flexibel moet zijn; |
| --- | --- |

3.

wijst er nogmaals op dat de beschikbaarstelling van middelen uit dit instrument, zoals voorzien in artikel 11 van de verordening van de Raad (EU, Euratom) nr. 1311/2013, wederom de absolute noodzaak onderstreept dat de begroting van de Unie in toenemende mate flexibel moet zijn;

| 4. | hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit; |
| --- | --- |

4.

hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit;

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

5.

verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie;

| 6. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

6.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

---

(1)  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 884.

(2)  PB C 373 van 20.12.2013, blz. 1.

---

BIJLAGE

BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument

(De tekst van de bijlage wordt hier niet weergegeven, aangezien deze overeenkomt met de definitieve handeling: Besluit 2014/97/EU.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/162 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/162

---

P7_TA(2013)0474

Gewijzigde begroting nr. 9/2013: Beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de EU voor Roemenië (droogte en bosbranden in 2012) en voor Duitsland, Oostenrijk en Tsjechië (overstromingen in mei en juni 2013)

Resolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, afdeling III — Commissie (14872/2013 — C7-0388/2013 — 2013/2257(BUD))

(2016/C 436/29)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (1), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (1),

| — | gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, definitief vastgesteld op 12 december 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, definitief vastgesteld op 12 december 2012 (2),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (3), (hierna het „IIA” genoemd), |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (3), (hierna het „IIA” genoemd),

| — | gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, goedgekeurd door de Commissie op 3 oktober 2013 (COM(2013)0691), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, goedgekeurd door de Commissie op 3 oktober 2013 (COM(2013)0691),

| — | gezien het standpunt inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013, vastgesteld door de Raad op 30 oktober 2013 (14872/2013 — C7-0388/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het standpunt inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013, vastgesteld door de Raad op 30 oktober 2013 (14872/2013 — C7-0388/2013),

| — | gezien de door het bemiddelingscomité op 12 november 2013 (4) goedgekeurde gezamenlijke conclusies, |
| --- | --- |

—

gezien de door het bemiddelingscomité op 12 november 2013 (4) goedgekeurde gezamenlijke conclusies,

| — | gezien artikel 75 ter van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 75 ter van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A7–0390/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A7–0390/2013),

| A. | overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting (OGB nr. 9/2013) betrekking heeft op de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de EU („het fonds”) voor een bedrag van 400,5 miljoen EUR aan vastleggings- en betalingskredieten, aan Roemenië in verband met de droogte en de bosbranden in de zomer van 2012 en aan Duitsland, Oostenrijk en Tsjechië in verband met de overstromingen in mei en in juni 2013; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting (OGB nr. 9/2013) betrekking heeft op de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de EU („het fonds”) voor een bedrag van 400,5 miljoen EUR aan vastleggings- en betalingskredieten, aan Roemenië in verband met de droogte en de bosbranden in de zomer van 2012 en aan Duitsland, Oostenrijk en Tsjechië in verband met de overstromingen in mei en in juni 2013;

| B. | overwegende dat OGB nr. 9/2013 tot doel heeft deze budgettaire aanpassingen formeel te integreren in de begroting 2013; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat OGB nr. 9/2013 tot doel heeft deze budgettaire aanpassingen formeel te integreren in de begroting 2013;

| 1. | neemt kennis van OGB nr. 9/2013, zoals door de Commissie ingediend; |
| --- | --- |

1.

neemt kennis van OGB nr. 9/2013, zoals door de Commissie ingediend;

| 2. | verzoekt de Raad ermee op te houden zijn standpunten uit hoofde van artikel 314, lid 3 van het Verdrag over de werking van de Europese Unie te presenteren als rechtshandelingen („Besluit”), aangezien dit niet in overeenstemming is met artikel 314 VWEU zoals geïnterpreteerd door het Hof van Justitie in zijn arrest van 17 september 2013 in de zaak C-77/11 (Raad/Parlement); herinnert eraan dat een standpunt uit hoofde van artikel 314, lid 3 VWEU een voorbereidende handeling is en pas geldig is vanaf de datum van vaststelling ervan; benadrukt dat het elke bepaling zal verwerpen en negeren waarmee de Raad probeert de geldigheid van zijn standpunt in een begrotingsprocedure te doen afhangen van de voorafgaande vaststelling door het Parlement van een andere begroting, gewijzigde begroting of wetgevingshandeling; |
| --- | --- |

2.

verzoekt de Raad ermee op te houden zijn standpunten uit hoofde van artikel 314, lid 3 van het Verdrag over de werking van de Europese Unie te presenteren als rechtshandelingen („Besluit”), aangezien dit niet in overeenstemming is met artikel 314 VWEU zoals geïnterpreteerd door het Hof van Justitie in zijn arrest van 17 september 2013 in de zaak C-77/11 (Raad/Parlement); herinnert eraan dat een standpunt uit hoofde van artikel 314, lid 3 VWEU een voorbereidende handeling is en pas geldig is vanaf de datum van vaststelling ervan; benadrukt dat het elke bepaling zal verwerpen en negeren waarmee de Raad probeert de geldigheid van zijn standpunt in een begrotingsprocedure te doen afhangen van de voorafgaande vaststelling door het Parlement van een andere begroting, gewijzigde begroting of wetgevingshandeling;

| 3. | betreurt het standpunt van de Raad inzake OGB nr. 9/2013, dat het voorstel van de Commissie wijzigt om de beschikbaarstelling van middelen uit het Fonds volledig te financieren door herschikkingen van begrotingsonderdelen die naar verwachting niet volledig zullen zijn gebruikt tegen eind 2013, zoals geïdentificeerd door de Commissie in haar voorstel voor de globale overschrijving 2013 (DEC 26/2013); |
| --- | --- |

3.

betreurt het standpunt van de Raad inzake OGB nr. 9/2013, dat het voorstel van de Commissie wijzigt om de beschikbaarstelling van middelen uit het Fonds volledig te financieren door herschikkingen van begrotingsonderdelen die naar verwachting niet volledig zullen zijn gebruikt tegen eind 2013, zoals geïdentificeerd door de Commissie in haar voorstel voor de globale overschrijving 2013 (DEC 26/2013);

| 4. | bekrachtigt de overeenkomst die op 12 november 2013 in het kader van het bemiddelingscomité is bereikt om de beschikbaarstelling van deze middelen in 2013 voor een bedrag van 250,5 miljoen EUR te financieren via herschikkingen, en in 2014 voor een bedrag van 150 miljoen EUR via nieuwe kredieten; stelt met tevredenheid vast dat hierdoor voor 200 miljoen EUR aan onderzoeksbehoeften kan worden gefinancierd die in de globale overschrijving zijn geïdentificeerd, waarbij met name nog dit jaar een aantal nieuwe onderzoekscontracten kan worden gesloten; |
| --- | --- |

4.

bekrachtigt de overeenkomst die op 12 november 2013 in het kader van het bemiddelingscomité is bereikt om de beschikbaarstelling van deze middelen in 2013 voor een bedrag van 250,5 miljoen EUR te financieren via herschikkingen, en in 2014 voor een bedrag van 150 miljoen EUR via nieuwe kredieten; stelt met tevredenheid vast dat hierdoor voor 200 miljoen EUR aan onderzoeksbehoeften kan worden gefinancierd die in de globale overschrijving zijn geïdentificeerd, waarbij met name nog dit jaar een aantal nieuwe onderzoekscontracten kan worden gesloten;

| 5. | benadrukt evenwel dat het bij zijn beginselstandpunt blijft dat de financiering van speciale instrumenten, zoals het fonds, in de begroting moet worden opgenomen buiten en boven de maxima van het meerjarig financieel kader en sluit zich niet aan bij de unilaterale verklaring van de Raad over de betalingskredieten die bij de gezamenlijke conclusies over de begroting 2014 is gevoegd; |
| --- | --- |

5.

benadrukt evenwel dat het bij zijn beginselstandpunt blijft dat de financiering van speciale instrumenten, zoals het fonds, in de begroting moet worden opgenomen buiten en boven de maxima van het meerjarig financieel kader en sluit zich niet aan bij de unilaterale verklaring van de Raad over de betalingskredieten die bij de gezamenlijke conclusies over de begroting 2014 is gevoegd;

| 6. | wijzigt bijgevolg het standpunt van de Raad als volgt:









  (in miljoen EUR) |
| --- | --- |
| Begrotings-onderdeel | Omschrijving | VK | BK |
| 06 06 02 03 | Gemeenschappelijke onderneming SESAR | | 12,458 |
| 08 02 02 | Samenwerking — Gezondheid — Gemeenschappelijke Onderneming voor het initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen | | 17,981 |
| 08 04 01 | Samenwerking — Nanowetenschappen, nanotechnologieën, materialen en nieuwe productietechnologieën | | 19,936 |
| 08 06 01 | Samenwerking — Milieu (inclusief klimaatverandering) | | 2,804 |
| 08 10 01 | Ideeën | | 41,884 |
| 08 19 01 | Capaciteiten — Ondersteuning van de coherente ontwikkeling van het onderzoeksbeleid | | 0,406 |
| 09 04 01 01 | Ondersteuning van samenwerking bij onderzoek op het gebied van de informatie- en communicatietechnologie (ICT — Samenwerking) | | 40,813 |
| 10 03 01 | Nucleaire activiteiten van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (GCO) | | 0,406 |
| 15 07 77 | Burgers | | 63,313 |
| 13 06 01 | Solidariteitsfonds van de Europese Unie — lidstaten | | - 150,000 |
| 01 03 02 | Macro-financiële bijstand | | -10,000 |
| 04 05 01 | Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) | | -13,116 |
| 08 01 04 31 | Uitvoerend Agentschap Onderzoek (REA) | -3,915 | -3,915 |
| 08 01 05 01 | Uitgaven voor onderzoekspersoneel | -7,230 | -7,230 |
| 08 01 05 03 | Overige beheersuitgaven voor onderzoek | -15,739 | -15,739 |
| TOTAAL | - 26,884 | 0 |

6.

wijzigt bijgevolg het standpunt van de Raad als volgt:

(in miljoen EUR)

Begrotings-onderdeel

Omschrijving

VK

BK

06 06 02 03

Gemeenschappelijke onderneming SESAR

12,458

08 02 02

Samenwerking — Gezondheid — Gemeenschappelijke Onderneming voor het initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen

17,981

08 04 01

Samenwerking — Nanowetenschappen, nanotechnologieën, materialen en nieuwe productietechnologieën

19,936

08 06 01

Samenwerking — Milieu (inclusief klimaatverandering)

2,804

08 10 01

Ideeën

41,884

08 19 01

Capaciteiten — Ondersteuning van de coherente ontwikkeling van het onderzoeksbeleid

0,406

09 04 01 01

Ondersteuning van samenwerking bij onderzoek op het gebied van de informatie- en communicatietechnologie (ICT — Samenwerking)

40,813

10 03 01

Nucleaire activiteiten van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (GCO)

0,406

15 07 77

Burgers

63,313

13 06 01

Solidariteitsfonds van de Europese Unie — lidstaten

- 150,000

01 03 02

Macro-financiële bijstand

-10,000

04 05 01

Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG)

-13,116

08 01 04 31

Uitvoerend Agentschap Onderzoek (REA)

-3,915

-3,915

08 01 05 01

Uitgaven voor onderzoekspersoneel

-7,230

-7,230

08 01 05 03

Overige beheersuitgaven voor onderzoek

-15,739

-15,739

TOTAAL

- 26,884

0

| 7. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

7.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1.

(2)  PB L 66 van 8.3.2013.

(3)  PB C 139 van 14.6.2006, blz. 1.

(4)  Bijlage bij P7_TA(2013)0472 van 20 november 2013.

---

BEGROTINGSBIJLAGE

ONTWERP VAN GEWIJZIGDE BEGROTING NR. 9/2013

UITGAVEN — UITGAVEN

Cijfers

| Titel | Omschrijving | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 01 | Economische en financiële zaken | 555 684 796 | 428 350 972 | | -10 000 000 | 555 684 796 | 418 350 972 |
| 02 | Ondernemingen | 1 157 245 386 | 1 376 115 339 | | | 1 157 245 386 | 1 376 115 339 |
| 03 | Concurrentie | 92 219 149 | 92 219 149 | | | 92 219 149 | 92 219 149 |
| 04 | Werkgelegenheid en sociale zaken | 12 214 158 933 | 13 743 651 206 | | -13 116 000 | 12 214 158 933 | 13 730 535 206 |
| 05 | Landbouw en plattelandsontwikkeling | 58 851 894 643 | 56 895 357 629 | | -32 331 335 | 58 851 894 643 | 56 863 026 294 |
| 06 | Mobiliteit en vervoer | 1 740 800 530 | 983 961 494 | | 12 457 557 | 1 740 800 530 | 996 419 051 |
| 07 | Milieu- en klimaatmaatregelen | 498 383 275 | 404 177 073 | | | 498 383 275 | 404 177 073 |
| 08 | Onderzoek | 6 901 336 033 | 5 231 942 972 | -26 884 000 | - 233 072 948 | 6 874 452 033 | 4 998 870 024 |
| 09 | Communicatienetwerken, inhoud en technologie | 1 810 829 637 | 1 507 705 211 | | 40 812 681 | 1 810 829 637 | 1 548 517 892 |
| 40 01 40, 40 02 41 | 391 985
  1 811 221 622 | 391 985
  1 508 097 196 | | | 391 985
  1 811 221 622 | 391 985
  1 548 909 877 |
| 10 | Eigen onderzoek | 424 319 156 | 419 320 143 | | 405 852 | 424 319 156 | 419 725 995 |
| 11 | Maritieme zaken en visserij | 919 262 394 | 763 270 938 | | | 919 262 394 | 763 270 938 |
| 40 01 40, 40 02 41 | 115 220 000
  1 034 482 394 | 70 190 000
  833 460 938 | | | 115 220 000
  1 034 482 394 | 70 190 000
  833 460 938 |
| 12 | Interne markt | 103 313 472 | 101 938 194 | | | 103 313 472 | 101 938 194 |
| 40 02 41 | 3 000 000
  106 313 472 | 3 000 000
  104 938 194 | | | 3 000 000
  106 313 472 | 3 000 000
  104 938 194 |
| 13 | Regionaal beleid | 43 792 849 672 | 43 417 676 111 | 400 519 089 | 171 531 335 | 44 193 368 761 | 43 589 207 446 |
| 14 | Belastingen en douane-unie | 144 620 394 | 127 227 655 | | | 144 620 394 | 127 227 655 |
| 15 | Onderwijs en cultuur | 2 829 575 587 | 2 564 555 677 | | 63 312 858 | 2 829 575 587 | 2 627 868 535 |
| 16 | Communicatie | 265 992 159 | 252 703 941 | | | 265 992 159 | 252 703 941 |
| 17 | Gezondheidszorg en consumentenbescherming | 634 370 124 | 598 986 674 | | | 634 370 124 | 598 986 674 |
| 18 | Binnenlandse zaken | 1 227 109 539 | 906 396 228 | | | 1 227 109 539 | 906 396 228 |
| 40 01 40, 40 02 41 | 111 280 000
  1 338 389 539 | 66 442 946
  972 839 174 | | | 111 280 000
  1 338 389 539 | 66 442 946
  972 839 174 |
| 19 | Externe betrekkingen | 5 001 226 243 | 3 292 737 301 | | | 5 001 226 243 | 3 292 737 301 |
| 20 | Handel | 107 473 453 | 104 177 332 | | | 107 473 453 | 104 177 332 |
| 21 | Ontwikkeling en betrekkingen met de landen in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan (ACS-staten) | 1 571 699 626 | 1 235 408 520 | | | 1 571 699 626 | 1 235 408 520 |
| 22 | Uitbreiding | 1 091 261 928 | 913 197 071 | | | 1 091 261 928 | 913 197 071 |
| 23 | Humanitaire hulp | 917 322 828 | 979 489 048 | | | 917 322 828 | 979 489 048 |
| 24 | Fraudebestrijding | 75 427 800 | 69 443 664 | | | 75 427 800 | 69 443 664 |
| 40 01 40 | 3 929 200
  79 357 000 | 3 929 200
  73 372 864 | | | 3 929 200
  79 357 000 | 3 929 200
  73 372 864 |
| 25 | Beleidscoördinatie en juridisch advies van de Commissie | 193 336 661 | 194 086 661 | | | 193 336 661 | 194 086 661 |
| 26 | Administratie van de Commissie | 1 030 021 548 | 1 023 305 407 | | | 1 030 021 548 | 1 023 305 407 |
| 27 | Begroting | 142 450 570 | 142 450 570 | | | 142 450 570 | 142 450 570 |
| 28 | Audit | 11 879 141 | 11 879 141 | | | 11 879 141 | 11 879 141 |
| 29 | Statistiek | 82 071 571 | 114 760 614 | | | 82 071 571 | 114 760 614 |
| 40 01 40, 40 02 41 | 51 900 000
  133 971 571 | 7 743 254
  122 503 868 | | | 51 900 000
  133 971 571 | 7 743 254
  122 503 868 |
| 30 | Pensioenen en daarmee samenhangende uitgaven | 1 399 471 000 | 1 399 471 000 | | | 1 399 471 000 | 1 399 471 000 |
| 31 | Talendiensten | 396 815 433 | 396 815 433 | | | 396 815 433 | 396 815 433 |
| 32 | Energie | 738 302 781 | 814 608 051 | | | 738 302 781 | 814 608 051 |
| 33 | Justitie | 218 238 524 | 184 498 972 | | | 218 238 524 | 184 498 972 |
| 40 | Reserves | 1 049 836 185 | 231 697 385 | | | 1 049 836 185 | 231 697 385 |
| | Totaal | 148 190 800 171 | 140 923 582 776 | 373 635 089 | | 148 564 435 260 | 140 923 582 776 |
| | Waarvan reserves: 40 01 40, 40 02 41 | 285 721 185 | 151 697 385 | | | 285 721 185 | 151 697 385 |

Titel

Omschrijving

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

01

Economische en financiële zaken

555 684 796

428 350 972

-10 000 000

555 684 796

418 350 972

02

Ondernemingen

1 157 245 386

1 376 115 339

1 157 245 386

1 376 115 339

03

Concurrentie

92 219 149

92 219 149

92 219 149

92 219 149

04

Werkgelegenheid en sociale zaken

12 214 158 933

13 743 651 206

-13 116 000

12 214 158 933

13 730 535 206

05

Landbouw en plattelandsontwikkeling

58 851 894 643

56 895 357 629

-32 331 335

58 851 894 643

56 863 026 294

06

Mobiliteit en vervoer

1 740 800 530

983 961 494

12 457 557

1 740 800 530

996 419 051

07

Milieu- en klimaatmaatregelen

498 383 275

404 177 073

498 383 275

404 177 073

08

Onderzoek

6 901 336 033

5 231 942 972

-26 884 000

- 233 072 948

6 874 452 033

4 998 870 024

09

Communicatienetwerken, inhoud en technologie

1 810 829 637

1 507 705 211

40 812 681

1 810 829 637

1 548 517 892

40 01 40, 40 02 41

391 985

1 811 221 622

391 985

1 508 097 196

391 985

1 811 221 622

391 985

1 548 909 877

10

Eigen onderzoek

424 319 156

419 320 143

405 852

424 319 156

419 725 995

11

Maritieme zaken en visserij

919 262 394

763 270 938

919 262 394

763 270 938

40 01 40, 40 02 41

115 220 000

1 034 482 394

70 190 000

833 460 938

115 220 000

1 034 482 394

70 190 000

833 460 938

12

Interne markt

103 313 472

101 938 194

103 313 472

101 938 194

40 02 41

3 000 000

106 313 472

3 000 000

104 938 194

3 000 000

106 313 472

3 000 000

104 938 194

13

Regionaal beleid

43 792 849 672

43 417 676 111

400 519 089

171 531 335

44 193 368 761

43 589 207 446

14

Belastingen en douane-unie

144 620 394

127 227 655

144 620 394

127 227 655

15

Onderwijs en cultuur

2 829 575 587

2 564 555 677

63 312 858

2 829 575 587

2 627 868 535

16

Communicatie

265 992 159

252 703 941

265 992 159

252 703 941

17

Gezondheidszorg en consumentenbescherming

634 370 124

598 986 674

634 370 124

598 986 674

18

Binnenlandse zaken

1 227 109 539

906 396 228

1 227 109 539

906 396 228

40 01 40, 40 02 41

111 280 000

1 338 389 539

66 442 946

972 839 174

111 280 000

1 338 389 539

66 442 946

972 839 174

19

Externe betrekkingen

5 001 226 243

3 292 737 301

5 001 226 243

3 292 737 301

20

Handel

107 473 453

104 177 332

107 473 453

104 177 332

21

Ontwikkeling en betrekkingen met de landen in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan (ACS-staten)

1 571 699 626

1 235 408 520

1 571 699 626

1 235 408 520

22

Uitbreiding

1 091 261 928

913 197 071

1 091 261 928

913 197 071

23

Humanitaire hulp

917 322 828

979 489 048

917 322 828

979 489 048

24

Fraudebestrijding

75 427 800

69 443 664

75 427 800

69 443 664

40 01 40

3 929 200

79 357 000

3 929 200

73 372 864

3 929 200

79 357 000

3 929 200

73 372 864

25

Beleidscoördinatie en juridisch advies van de Commissie

193 336 661

194 086 661

193 336 661

194 086 661

26

Administratie van de Commissie

1 030 021 548

1 023 305 407

1 030 021 548

1 023 305 407

27

Begroting

142 450 570

142 450 570

142 450 570

142 450 570

28

Audit

11 879 141

11 879 141

11 879 141

11 879 141

29

Statistiek

82 071 571

114 760 614

82 071 571

114 760 614

40 01 40, 40 02 41

51 900 000

133 971 571

7 743 254

122 503 868

51 900 000

133 971 571

7 743 254

122 503 868

30

Pensioenen en daarmee samenhangende uitgaven

1 399 471 000

1 399 471 000

1 399 471 000

1 399 471 000

31

Talendiensten

396 815 433

396 815 433

396 815 433

396 815 433

32

Energie

738 302 781

814 608 051

738 302 781

814 608 051

33

Justitie

218 238 524

184 498 972

218 238 524

184 498 972

40

Reserves

1 049 836 185

231 697 385

1 049 836 185

231 697 385

Totaal

148 190 800 171

140 923 582 776

373 635 089

148 564 435 260

140 923 582 776

Waarvan reserves: 40 01 40, 40 02 41

285 721 185

151 697 385

285 721 185

151 697 385

TITEL XX — ADMINISTRATIEVE UITGAVEN VOOR BELEIDSTERREINEN

Cijfers

Indeling naar aard

| Titel Hoofdstuk Artikel Post | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| XX 01 | Administratieve uitgaven voor beleidsterreinen | | | | |
| XX 01 01 | Uitgaven voor personeel in actieve dienst voor de diverse beleidsterreinen | | | | |
| XX 01 01 01 | Uitgaven voor personeel in actieve dienst bij de instelling | | | | |
| XX 01 01 01 01 | Bezoldigingen en vergoedingen | 5 | 1 835 168 000 | | 1 835 168 000 |
| XX 01 01 01 02 | Uitgaven en vergoedingen voor aanwerving, overplaatsing en beëindiging van de dienst | 5 | 14 878 000 | | 14 878 000 |
| XX 01 01 01 03 | Aanpassingen van de bezoldiging | 5 | 15 496 000 | | 15 496 000 |
| | Subtotaal | | 1 865 542 000 | | 1 865 542 000 |
| XX 01 01 02 | Uitgaven voor personeel van de Commissie in actieve dienst van de delegaties van de Unie | | | | |
| XX 01 01 02 01 | Bezoldigingen en vergoedingen | 5 | 110 428 000 | | 110 428 000 |
| XX 01 01 02 02 | Uitgaven en vergoedingen voor aanwerving, overplaatsing en beëindiging van de dienst | 5 | 7 462 000 | | 7 462 000 |
| XX 01 01 02 03 | Eventuele aanpassingen van de bezoldiging | 5 | 871 000 | | 871 000 |
| | Subtotaal | | 118 761 000 | | 118 761 000 |
| | Artikel XX 01 01 — Subtotaal | | 1 984 303 000 | | 1 984 303 000 |
| XX 01 02 | Extern personeel en andere beheersuitgaven | | | | |
| XX 01 02 01 | Extern personeel bij de instelling | | | | |
| XX 01 02 01 01 | Arbeidscontractanten | 5 | 66 373 486 | | 66 373 486 |
| XX 01 02 01 02 | Uitzendkrachten en technisch-administratieve bijstand ter ondersteuning van verschillende activiteiten | 5 | 23 545 000 | | 23 545 000 |
| XX 01 02 01 03 | Tijdelijk bij de instelling gedetacheerde nationale ambtenaren | 5 | 39 727 000 | | 39 727 000 |
| | Subtotaal | | 129 645 486 | | 129 645 486 |
| XX 01 02 02 | Extern personeel van de Commissie in de delegaties van de Unie | | | | |
| XX 01 02 02 01 | Bezoldiging van de andere personeelsleden | 5 | 7 619 000 | | 7 619 000 |
| XX 01 02 02 02 | Opleiding van jonge deskundigen en gedetacheerde nationale deskundigen | 5 | 2 300 000 | | 2 300 000 |
| XX 01 02 02 03 | Uitgaven in verband met andere personeelsleden en andere verrichte diensten | 5 | 256 000 | | 256 000 |
| | Subtotaal | | 10 175 000 | | 10 175 000 |
| XX 01 02 11 | Overige beheersuitgaven van de instelling | | | | |
| XX 01 02 11 01 | Dienstreizen en representatie | 5 | 56 391 000 | | 56 391 000 |
| XX 01 02 11 02 | Conferenties en vergaderingen | 5 | 27 008 000 | | 27 008 000 |
| XX 01 02 11 03 | Vergaderingen van comités | 5 | 12 863 000 | | 12 863 000 |
| XX 01 02 11 04 | Studies en adviezen | 5 | 6 400 000 | | 6 400 000 |
| XX 01 02 11 05 | Informatie- en beheerssystemen | 5 | 26 985 000 | | 26 985 000 |
| XX 01 02 11 06 | Bijscholing en managementopleidingen | 5 | 13 500 000 | | 13 500 000 |
| | Subtotaal | | 143 147 000 | | 143 147 000 |
| XX 01 02 12 | Overige beheersuitgaven met betrekking tot personeel van de Commissie in de delegaties van de Unie | | | | |
| XX 01 02 12 01 | Dienstreizen, conferenties en representatie | 5 | 6 328 000 | | 6 328 000 |
| XX 01 02 12 02 | Bijscholing voor het personeel van de delegaties | 5 | 500 000 | | 500 000 |
| | Subtotaal | | 6 828 000 | | 6 828 000 |
| | Artikel XX 01 02 — Subtotaal | | 289 795 486 | | 289 795 486 |
| XX 01 03 | Uitgaven voor apparatuur en diensten voor informatie- en communicatietechnologie, en gebouwen | | | | |
| XX 01 03 01 | Uitgaven voor apparatuur en diensten voor informatie- en communicatietechnologie van de Commissie | | | | |
| XX 01 03 01 03 | Apparatuur voor informatie- en communicatietechnologie | 5 | 54 525 000 | | 54 525 000 |
| XX 01 03 01 04 | Diensten voor informatie- en communicatietechnologie | 5 | 63 545 000 | | 63 545 000 |
| | Subtotaal | | 118 070 000 | | 118 070 000 |
| XX 01 03 02 | Gebouwen en daarmee samenhangende uitgaven met betrekking tot personeel van de Commissie in de delegaties van de Unie | | | | |
| XX 01 03 02 01 | Aankoop, huur en daarmee samenhangende uitgaven | 5 | 46 908 000 | | 46 908 000 |
| XX 01 03 02 02 | Materieel, meubilair, leveringen en diensten | 5 | 9 638 000 | | 9 638 000 |
| | Subtotaal | | 56 546 000 | | 56 546 000 |
| | Artikel XX 01 03 — Subtotaal | | 174 616 000 | | 174 616 000 |
| XX 01 05 | Uitgaven voor personeel in actieve dienst voor onderzoek onder contract | | | | |
| XX 01 05 01 | Salarissen en vergoedingen voor personeel in actieve dienst voor onderzoek onder contract | 1.1 | 197 229 000 | -7 230 000 | 189 999 000 |
| XX 01 05 02 | Extern personeel voor onderzoek onder contract | 1.1 | 47 262 000 | | 47 262 000 |
| XX 01 05 03 | Overige beheersuitgaven voor onderzoek onder contract | 1.1 | 80 253 000 | -15 739 000 | 64 514 000 |
| | Artikel XX 01 05 — Subtotaal | | 324 744 000 | -22 969 000 | 301 775 000 |
| | Hoofdstuk XX 01 — Totaal | | 2 773 458 486 | -22 969 000 | 2 750 489 486 |

Titel Hoofdstuk Artikel Post

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

XX 01

Administratieve uitgaven voor beleidsterreinen

XX 01 01

Uitgaven voor personeel in actieve dienst voor de diverse beleidsterreinen

XX 01 01 01

Uitgaven voor personeel in actieve dienst bij de instelling

XX 01 01 01 01

Bezoldigingen en vergoedingen

5

1 835 168 000

1 835 168 000

XX 01 01 01 02

Uitgaven en vergoedingen voor aanwerving, overplaatsing en beëindiging van de dienst

5

14 878 000

14 878 000

XX 01 01 01 03

Aanpassingen van de bezoldiging

5

15 496 000

15 496 000

Subtotaal

1 865 542 000

1 865 542 000

XX 01 01 02

Uitgaven voor personeel van de Commissie in actieve dienst van de delegaties van de Unie

XX 01 01 02 01

Bezoldigingen en vergoedingen

5

110 428 000

110 428 000

XX 01 01 02 02

Uitgaven en vergoedingen voor aanwerving, overplaatsing en beëindiging van de dienst

5

7 462 000

7 462 000

XX 01 01 02 03

Eventuele aanpassingen van de bezoldiging

5

871 000

871 000

Subtotaal

118 761 000

118 761 000

Artikel XX 01 01 — Subtotaal

1 984 303 000

1 984 303 000

XX 01 02

Extern personeel en andere beheersuitgaven

XX 01 02 01

Extern personeel bij de instelling

XX 01 02 01 01

Arbeidscontractanten

5

66 373 486

66 373 486

XX 01 02 01 02

Uitzendkrachten en technisch-administratieve bijstand ter ondersteuning van verschillende activiteiten

5

23 545 000

23 545 000

XX 01 02 01 03

Tijdelijk bij de instelling gedetacheerde nationale ambtenaren

5

39 727 000

39 727 000

Subtotaal

129 645 486

129 645 486

XX 01 02 02

Extern personeel van de Commissie in de delegaties van de Unie

XX 01 02 02 01

Bezoldiging van de andere personeelsleden

5

7 619 000

7 619 000

XX 01 02 02 02

Opleiding van jonge deskundigen en gedetacheerde nationale deskundigen

5

2 300 000

2 300 000

XX 01 02 02 03

Uitgaven in verband met andere personeelsleden en andere verrichte diensten

5

256 000

256 000

Subtotaal

10 175 000

10 175 000

XX 01 02 11

Overige beheersuitgaven van de instelling

XX 01 02 11 01

Dienstreizen en representatie

5

56 391 000

56 391 000

XX 01 02 11 02

Conferenties en vergaderingen

5

27 008 000

27 008 000

XX 01 02 11 03

Vergaderingen van comités

5

12 863 000

12 863 000

XX 01 02 11 04

Studies en adviezen

5

6 400 000

6 400 000

XX 01 02 11 05

Informatie- en beheerssystemen

5

26 985 000

26 985 000

XX 01 02 11 06

Bijscholing en managementopleidingen

5

13 500 000

13 500 000

Subtotaal

143 147 000

143 147 000

XX 01 02 12

Overige beheersuitgaven met betrekking tot personeel van de Commissie in de delegaties van de Unie

XX 01 02 12 01

Dienstreizen, conferenties en representatie

5

6 328 000

6 328 000

XX 01 02 12 02

Bijscholing voor het personeel van de delegaties

5

500 000

500 000

Subtotaal

6 828 000

6 828 000

Artikel XX 01 02 — Subtotaal

289 795 486

289 795 486

XX 01 03

Uitgaven voor apparatuur en diensten voor informatie- en communicatietechnologie, en gebouwen

XX 01 03 01

Uitgaven voor apparatuur en diensten voor informatie- en communicatietechnologie van de Commissie

XX 01 03 01 03

Apparatuur voor informatie- en communicatietechnologie

5

54 525 000

54 525 000

XX 01 03 01 04

Diensten voor informatie- en communicatietechnologie

5

63 545 000

63 545 000

Subtotaal

118 070 000

118 070 000

XX 01 03 02

Gebouwen en daarmee samenhangende uitgaven met betrekking tot personeel van de Commissie in de delegaties van de Unie

XX 01 03 02 01

Aankoop, huur en daarmee samenhangende uitgaven

5

46 908 000

46 908 000

XX 01 03 02 02

Materieel, meubilair, leveringen en diensten

5

9 638 000

9 638 000

Subtotaal

56 546 000

56 546 000

Artikel XX 01 03 — Subtotaal

174 616 000

174 616 000

XX 01 05

Uitgaven voor personeel in actieve dienst voor onderzoek onder contract

XX 01 05 01

Salarissen en vergoedingen voor personeel in actieve dienst voor onderzoek onder contract

1.1

197 229 000

-7 230 000

189 999 000

XX 01 05 02

Extern personeel voor onderzoek onder contract

1.1

47 262 000

47 262 000

XX 01 05 03

Overige beheersuitgaven voor onderzoek onder contract

1.1

80 253 000

-15 739 000

64 514 000

Artikel XX 01 05 — Subtotaal

324 744 000

-22 969 000

301 775 000

Hoofdstuk XX 01 — Totaal

2 773 458 486

-22 969 000

2 750 489 486

HOOFDSTUK XX 01 — ADMINISTRATIEVE UITGAVEN VOOR BELEIDSTERREINEN

Artikel XX 01 05 — Uitgaven voor personeel in actieve dienst voor onderzoek onder contract

Post XX 01 05 01 — Salarissen en vergoedingen voor personeel in actieve dienst voor onderzoek onder contract

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| 197 229 000 | -7 230 000 | 189 999 000 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

197 229 000

-7 230 000

189 999 000

Toelichting

De onderstaande opmerkingen gelden voor alle beleidsterreinen (Ondernemingen en industrie, Mobiliteit en vervoer, Onderzoek, Informatiemaatschappij en media, Onderwijs en cultuur, Energie) die betrokken zijn bij werkzaamheden onder contract in het kader van het zevende kaderprogramma voor onderzoek.

Dit krediet dient ter dekking van uitgaven voor onder het Statuut vallend personeel op posten die deel uitmaken van de goedgekeurde personeelsformaties die betrokken zijn bij werkzaamheden onder contract in het kader van de nucleaire en niet-nucleaire programma’s, met inbegrip van personeel werkzaam in de delegaties van de Unie.

De verdeling van de kredieten voor de personeelsuitgaven ziet er als volgt uit:

| Programma | Kredieten |
| --- | --- |
| Nucleair kaderprogramma | 22 840 000 |
| Niet-nucleair kaderprogramma | 167 159 000 |
| Totaal | 189 999 000 |

Programma

Kredieten

Nucleair kaderprogramma

22 840 000

Niet-nucleair kaderprogramma

167 159 000

Totaal

189 999 000

Bij de onder deze post opgevoerde kredieten komen nog, krachtens de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name artikel 82 en Protocol nr. 32 daarbij, de bijdragen van de lidstaten van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA). Ter informatie: deze bedragen vloeien voort uit de onder artikel 6 3 0 van de staat van ontvangsten geboekte bijdragen van de lidstaten van de EVA, die overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot en met g), van het Financieel Reglement bestemmingsontvangsten vormen; zij geven aanleiding tot opvoering van de betrokken kredieten en tot uitvoering in het kader van de bijlage „Europese Economische Ruimte” bij dit deel van de staat van uitgaven in deze afdeling, die een integrerend deel van de algemene begroting uitmaakt.

Rechtsgronden

Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 412 van 30.12.2006, blz. 1).

Besluit 2006/970/Euratom van de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) voor onderzoeks- en opleidingsactiviteiten inzake kernenergie (2007-2011) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 60).

Beschikking 2006/971/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Samenwerking” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 86).

Beschikking 2006/972/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Ideeën” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 243).

Beschikking 2006/973/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Mensen” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 271).

Beschikking 2006/974/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Capaciteiten” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 300).

Beschikking 2006/976/Euratom van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) voor onderzoeks- en opleidingsactiviteiten inzake kernenergie (2007-2011) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 405).

Besluit 2012/93/Euratom van de Raad van 19 december 2011 betreffende het kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie voor onderzoeks- en opleidingsactiviteiten inzake kernenergie (2012-2013) (PB L 47 van 18.2.2012, blz. 25).

Verordening (Euratom) nr. 139/2012 van de Raad van 19 december 2011 tot vastlegging van de regels voor deelname van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten aan werkzaamheden onder contract ingevolge het kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en voor de verspreiding van de onderzoeksresultaten (2012-2013) (PB L 47 van 18.2.2012, blz. 1).

Besluit 2012/94/Euratom van de Raad van 19 december 2011 betreffende het door middel van werkzaamheden onder contract uit te voeren specifieke programma ter tenuitvoerlegging van het kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie voor onderzoeks- en opleidingsactiviteiten inzake kernenergie (2012-2013) (PB L 47 van 18.2.2012, blz. 33).

Post XX 01 05 03 — Overige beheersuitgaven voor onderzoek onder contract

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| 80 253 000 | -15 739 000 | 64 514 000 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

80 253 000

-15 739 000

64 514 000

Toelichting

De onderstaande opmerkingen gelden voor alle beleidsterreinen (Ondernemingen en industrie, Mobiliteit en vervoer, Onderzoek, Informatiemaatschappij en media, Onderwijs en cultuur, Energie) die betrokken zijn bij werkzaamheden onder contract voor het zevende kaderprogramma voor onderzoek.

Dit krediet dient ter dekking van uitgaven voor andere administratieve uitgaven voor al het beheer van onderzoek in de vorm van werkzaamheden onder contract in het kader van de nucleaire en niet-nucleaire programma’s, met inbegrip van andere administratieve uitgaven door personeel werkzaam in de delegaties van de Unie.

De verdeling van de kredieten voor de personeelsuitgaven ziet er als volgt uit:

| Programma | Kredieten |
| --- | --- |
| Nucleair kaderprogramma | 10 984 000 |
| Niet-nucleair kaderprogramma | 53 530 000 |
| Totaal | 64 514 000 |

Programma

Kredieten

Nucleair kaderprogramma

10 984 000

Niet-nucleair kaderprogramma

53 530 000

Totaal

64 514 000

Bij de onder deze post opgevoerde kredieten komen nog, krachtens de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name artikel 82 en Protocol nr. 32 daarbij, de bijdragen van de lidstaten van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA). Ter informatie: deze bedragen vloeien voort uit de onder artikel 6 3 0 van de staat van ontvangsten geboekte bijdragen van de lidstaten van de EVA, die overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot en met g), van het Financieel Reglement bestemmingsontvangsten vormen; zij geven aanleiding tot opvoering van de betrokken kredieten en tot uitvoering in het kader van de bijlage „Europese Economische Ruimte” bij dit deel van de staat van uitgaven in deze afdeling, die een integrerend deel van de algemene begroting uitmaakt.

Rechtsgronden

Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 412 van 30.12.2006, blz. 1).

Besluit 2006/970/Euratom van de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) voor onderzoeks- en opleidingsactiviteiten inzake kernenergie (2007-2011) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 60).

Beschikking 2006/971/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Samenwerking” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 86).

Beschikking 2006/972/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Ideeën” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 243).

Beschikking 2006/973/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Mensen” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 271).

Beschikking 2006/974/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Capaciteiten” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 300).

Beschikking 2006/976/Euratom van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) voor onderzoeks- en opleidingsactiviteiten inzake kernenergie (2007-2011) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 405).

Besluit 2012/93/Euratom van de Raad van 19 december 2011 betreffende het kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie voor onderzoeks- en opleidingsactiviteiten inzake kernenergie (2012-2013) (PB L 47 van 18.2.2012, blz. 25).

Verordening (Euratom) nr. 139/2012 van de Raad van 19 december 2011 tot vastlegging van de regels voor deelname van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten aan werkzaamheden onder contract ingevolge het kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en voor de verspreiding van de onderzoeksresultaten (2012-2013) (PB L 47 van 18.2.2012, blz. 1).

Besluit 2012/94/Euratom van de Raad van 19 december 2011 betreffende het door middel van werkzaamheden onder contract uit te voeren specifieke programma ter tenuitvoerlegging van het kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie voor onderzoeks- en opleidingsactiviteiten inzake kernenergie (2012-2013) (PB L 47 van 18.2.2012, blz. 33).

TITEL 01 — ECONOMISCHE EN FINANCIËLE ZAKEN

Cijfers

| Titel Hoofdstuk | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 01 01 | Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Economische en financiële zaken” | 5 | 82 524 796 | 82 524 796 | | | 82 524 796 | 82 524 796 |
| 01 02 | Economische en Monetaire Unie | | 13 000 000 | 12 953 676 | | | 13 000 000 | 12 953 676 |
| 01 03 | Internationale economische en financiële kwesties | 4 | 94 550 000 | 56 339 890 | | -10 000 000 | 94 550 000 | 46 339 890 |
| 01 04 | Financiële verrichtingen en instrumenten | | 365 610 000 | 276 532 610 | | | 365 610 000 | 276 532 610 |
| | Titel 01 — Totaal | | 555 684 796 | 428 350 972 | | -10 000 000 | 555 684 796 | 418 350 972 |

Titel Hoofdstuk

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

01 01

Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Economische en financiële zaken”

5

82 524 796

82 524 796

82 524 796

82 524 796

01 02

Economische en Monetaire Unie

13 000 000

12 953 676

13 000 000

12 953 676

01 03

Internationale economische en financiële kwesties

4

94 550 000

56 339 890

-10 000 000

94 550 000

46 339 890

01 04

Financiële verrichtingen en instrumenten

365 610 000

276 532 610

365 610 000

276 532 610

Titel 01 — Totaal

555 684 796

428 350 972

-10 000 000

555 684 796

418 350 972

HOOFDSTUK 01 03 — INTERNATIONALE ECONOMISCHE EN FINANCIËLE KWESTIES

Cijfers

| Titel Hoofdstuk Artikel Post | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 01 03 | Internationale economische en financiële kwesties | | | | | | | |
| 01 03 01 | Deelneming in het kapitaal van internationale financiële instellingen | | | | | | | |
| 01 03 01 01 | Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling — Terbeschikkingstelling van de te storten bedragen van het geplaatste kapitaal | 4 | — | — | | | — | — |
| 01 03 01 02 | Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling — Opvraagbaar gedeelte van het geplaatste kapitaal | 4 | p.m. | p.m. | | | p.m. | p.m. |
| | Artikel 01 03 01 — Subtotaal | | p.m. | p.m. | | | p.m. | p.m. |
| 01 03 02 | Macrofinanciële bijstand | 4 | 94 550 000 | 56 339 890 | | -10 000 000 | 94 550 000 | 46 339 890 |
| | Hoofdstuk 01 03 — Totaal | | 94 550 000 | 56 339 890 | | -10 000 000 | 94 550 000 | 46 339 890 |

Titel Hoofdstuk Artikel Post

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

01 03

Internationale economische en financiële kwesties

01 03 01

Deelneming in het kapitaal van internationale financiële instellingen

01 03 01 01

Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling — Terbeschikkingstelling van de te storten bedragen van het geplaatste kapitaal

4

—

—

—

—

01 03 01 02

Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling — Opvraagbaar gedeelte van het geplaatste kapitaal

4

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

Artikel 01 03 01 — Subtotaal

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

01 03 02

Macrofinanciële bijstand

4

94 550 000

56 339 890

-10 000 000

94 550 000

46 339 890

Hoofdstuk 01 03 — Totaal

94 550 000

56 339 890

-10 000 000

94 550 000

46 339 890

Artikel 01 03 02 — Macrofinanciële bijstand

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 94 550 000 | 56 339 890 | | -10 000 000 | 94 550 000 | 46 339 890 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

94 550 000

56 339 890

-10 000 000

94 550 000

46 339 890

Toelichting

Deze uitzonderlijke bijstand is gericht op verlichting van de financiële problemen van bepaalde derde landen die te kampen hebben met macrofinanciële problemen, namelijk tekorten op de betalingsbalans en/of ernstige budgettaire onevenwichtigheden.

De bijstand houdt direct verband met de uitvoering door de begunstigde landen van maatregelen voor macrofinanciële stabilisering en structurele aanpassing. De maatregelen van de Unie vormen in het algemeen een aanvulling op die van het Internationaal Monetair Fonds, waarbij coördinatie met andere bilaterale donoren plaatsvindt.

De Commissie brengt de begrotingsautoriteit tweemaal per jaar op de hoogte van de macrofinanciële situatie in de begunstigde landen en brengt eenmaal per jaar uitvoerig verslag uit van deze bijstandsverlening.

De kredieten van dit artikel dienen eveneens ter dekking van financiële steun voor de wederopbouw van de gebieden in Georgië die getroffen zijn door het conflict met Rusland. De acties moeten hoofdzakelijk tot doel hebben de macrofinanciële situatie in het land te stabiliseren. Het totale financiële pakket van de steun werd vastgesteld op een internationale donorconferentie in 2008.

Rechtsgronden

Besluit 2006/880/EG van de Raad van 30 november 2006 tot toekenning van uitzonderlijke financiële bijstand aan Kosovo (PB L 339 van 6.12.2006, blz. 36).

Besluit 2007/860/EG van de Raad van 10 december 2007 tot toekenning van communautaire macrofinanciële bijstand aan Libanon (PB L 337 van 21.12.2007, blz. 111).

Besluit 2009/889/EG van de Raad van 30 november 2009 tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan Georgië (PB L 320 van 5.12.2009, blz. 1).

Besluit 2009/890/EG van de Raad van 30 november 2009 tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan Armenië (PB L 320 van 5.12.2009, blz. 3).

Besluit nr. 938/2010/EU van het Europees Parlement en de Raad van 20 oktober 2010 tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan de Republiek Moldavië (PB L 277 van 21.10.2010, blz. 1).

TITEL 04 — WERKGELEGENHEID EN SOCIALE ZAKEN

Cijfers

| Titel Hoofdstuk | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 04 01 | Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Werkgelegenheid en sociale zaken” | | 94 756 546 | 94 756 546 | | | 94 756 546 | 94 756 546 |
| 04 02 | Europees Sociaal Fonds | 1 | 11 804 862 310 | 13 358 557 851 | | | 11 804 862 310 | 13 358 557 851 |
| 04 03 | Werken in Europa — Sociale dialoog en mobiliteit | 1 | 79 097 000 | 58 354 054 | | | 79 097 000 | 58 354 054 |
| 04 04 | Werkgelegenheid, maatschappelijke solidariteit en gendergelijkheid | 1 | 122 286 000 | 108 376 020 | | | 122 286 000 | 108 376 020 |
| 04 05 | Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) | 1 | p.m. | 58 454 161 | | -13 116 000 | p.m. | 45 338 161 |
| 04 06 | Instrument voor pretoetredingssteun (IPA) — Ontwikkeling van het menselijke potentieel | 4 | 113 157 077 | 65 152 574 | | | 113 157 077 | 65 152 574 |
| | Titel 04 — Totaal | | 12 214 158 933 | 13 743 651 206 | | -13 116 000 | 12 214 158 933 | 13 730 535 206 |

Titel Hoofdstuk

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

04 01

Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Werkgelegenheid en sociale zaken”

94 756 546

94 756 546

94 756 546

94 756 546

04 02

Europees Sociaal Fonds

1

11 804 862 310

13 358 557 851

11 804 862 310

13 358 557 851

04 03

Werken in Europa — Sociale dialoog en mobiliteit

1

79 097 000

58 354 054

79 097 000

58 354 054

04 04

Werkgelegenheid, maatschappelijke solidariteit en gendergelijkheid

1

122 286 000

108 376 020

122 286 000

108 376 020

04 05

Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG)

1

p.m.

58 454 161

-13 116 000

p.m.

45 338 161

04 06

Instrument voor pretoetredingssteun (IPA) — Ontwikkeling van het menselijke potentieel

4

113 157 077

65 152 574

113 157 077

65 152 574

Titel 04 — Totaal

12 214 158 933

13 743 651 206

-13 116 000

12 214 158 933

13 730 535 206

HOOFDSTUK 04 05 — EUROPEES FONDS VOOR AANPASSING AAN DE GLOBALISERING (EFG)

Cijfers

| Titel Hoofdstuk Artikel Post | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 04 05 | Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) | | | | | | | |
| 04 05 01 | Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) | 1.1 | p.m. | 58 454 161 | | -13 116 000 | p.m. | 45 338 161 |
| | Hoofdstuk 04 05 — Totaal | | p.m. | 58 454 161 | | -13 116 000 | p.m. | 45 338 161 |

Titel Hoofdstuk Artikel Post

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

04 05

Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG)

04 05 01

Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG)

1.1

p.m.

58 454 161

-13 116 000

p.m.

45 338 161

Hoofdstuk 04 05 — Totaal

p.m.

58 454 161

-13 116 000

p.m.

45 338 161

Artikel 04 05 01 — Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG)

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| p.m. | 58 454 161 | | -13 116 000 | p.m. | 45 338 161 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

p.m.

58 454 161

-13 116 000

p.m.

45 338 161

Toelichting

Dit krediet dient ter dekking van het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG), om de Unie in staat te stellen tijdelijke en gerichte steun te verlenen aan werknemers die worden ontslagen als gevolg van door de globalisatie veroorzaakte grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen, in gevallen waarin dergelijke collectieve ontslagen een zeer negatieve impact hebben op de regionale of plaatselijke economie. Voor aanvragen die voor 31 december 2011 zijn ingediend kan het ook worden gebruikt voor de verlening van steun aan werknemers die gedwongen zijn ontslagen ten gevolge van de wereldwijde financiële en economische crisis.

De maximale uitgaven uit het fonds bedragen 500 000 000 EUR per jaar.

Deze reserve is, overeenkomstig punt 28 van het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006, bedoeld om extra tijdelijke steun te geven aan werknemers die de gevolgen van grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen ondervinden, teneinde hen te helpen bij hun terugkeer op de arbeidsmarkt.

De acties van het EFG moeten complementair zijn met die van het Europees Sociaal Fonds. Dubbele financiering uit deze instrumenten is niet toegestaan.

De regels voor de opvoering van de kredieten in deze reserve en de beschikbaarstelling van middelen uit het fonds zijn vastgesteld in punt 28 van het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 en in artikel 12 van Verordening (EG) nr. 1927/2006.

Rechtsgronden

Verordening (EG) nr. 1927/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 tot oprichting van een Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (PB L 406 van 30.12.2006, blz. 1).

Verordening (EG) nr. 546/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juni 2009 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1927/2006 tot oprichting van een Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (PB L 167 van 29.6.2009, blz. 26).

Referentiebesluiten

Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (PB C 139 van 14.6.2006, blz. 1).

TITEL 05 — LANDBOUW EN PLATTELANDSONTWIKKELING

Cijfers

| Titel Hoofdstuk | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 05 01 | Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Landbouw en plattelandsontwikkeling” | | 133 234 504 | 133 234 504 | | | 133 234 504 | 133 234 504 |
| 05 02 | Interventies op de landbouwmarkten | 2 | 2 773 440 000 | 2 772 526 798 | | | 2 773 440 000 | 2 772 526 798 |
| 05 03 | Rechtstreekse steun | 2 | 40 931 900 000 | 40 931 900 000 | | | 40 931 900 000 | 40 931 900 000 |
| 05 04 | Plattelandsontwikkeling | 2 | 14 804 955 797 | 13 022 586 520 | | | 14 804 955 797 | 13 022 586 520 |
| 05 05 | Pretoetredingsmaatregelen op het gebied van landbouw en plattelandsontwikkeling | 4 | 259 328 000 | 81 470 000 | | -32 331 335 | 259 328 000 | 49 138 665 |
| 05 06 | Internationale aspecten van het beleidsterrein „Landbouw en plattelandsontwikkeling” | 4 | 6 629 000 | 5 069 602 | | | 6 629 000 | 5 069 602 |
| 05 07 | Audit van de landbouwuitgaven | 2 | -84 900 000 | -84 900 000 | | | -84 900 000 | -84 900 000 |
| 05 08 | Beleidsstrategie en -coördinatie voor het beleidsterrein „Landbouw en plattelandsontwikkeling” | 2 | 27 307 342 | 33 470 205 | | | 27 307 342 | 33 470 205 |
| | Titel 05 — Totaal | | 58 851 894 643 | 56 895 357 629 | | -32 331 335 | 58 851 894 643 | 56 863 026 294 |

Titel Hoofdstuk

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

05 01

Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Landbouw en plattelandsontwikkeling”

133 234 504

133 234 504

133 234 504

133 234 504

05 02

Interventies op de landbouwmarkten

2

2 773 440 000

2 772 526 798

2 773 440 000

2 772 526 798

05 03

Rechtstreekse steun

2

40 931 900 000

40 931 900 000

40 931 900 000

40 931 900 000

05 04

Plattelandsontwikkeling

2

14 804 955 797

13 022 586 520

14 804 955 797

13 022 586 520

05 05

Pretoetredingsmaatregelen op het gebied van landbouw en plattelandsontwikkeling

4

259 328 000

81 470 000

-32 331 335

259 328 000

49 138 665

05 06

Internationale aspecten van het beleidsterrein „Landbouw en plattelandsontwikkeling”

4

6 629 000

5 069 602

6 629 000

5 069 602

05 07

Audit van de landbouwuitgaven

2

-84 900 000

-84 900 000

-84 900 000

-84 900 000

05 08

Beleidsstrategie en -coördinatie voor het beleidsterrein „Landbouw en plattelandsontwikkeling”

2

27 307 342

33 470 205

27 307 342

33 470 205

Titel 05 — Totaal

58 851 894 643

56 895 357 629

-32 331 335

58 851 894 643

56 863 026 294

HOOFDSTUK 05 05 — PRETOETREDINGSMAATREGELEN OP HET GEBIED VAN LANDBOUW EN PLATTELANDSONTWIKKELING

Cijfers

| Titel Hoofdstuk Artikel Post | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 05 05 | Pretoetredingsmaatregelen op het gebied van landbouw en plattelandsontwikkeling | | | | | | | |
| 05 05 01 | Speciaal toetredingsprogramma op het gebied van landbouw en plattelandsontwikkeling (Sapard) — Voltooiing van reeds eerder genomen maatregelen | | | | | | | |
| 05 05 01 01 | Pretoetredingsinstrument Sapard — Voltooiing van het programma (2000-2006) | 4 | p.m. | p.m. | | | p.m. | p.m. |
| 05 05 01 02 | Pretoetredingsinstrument Sapard — Voltooiing van de Sapard-pretoetredingshulp voor acht kandidaat-lidstaten | 4 | p.m. | p.m. | | | p.m. | p.m. |
| | Artikel 05 05 01 — Subtotaal | | p.m. | p.m. | | | p.m. | p.m. |
| 05 05 02 | Instrument voor pretoetredingssteun voor plattelandsontwikkeling (Ipard) | 4 | 259 328 000 | 81 470 000 | | -32 331 335 | 259 328 000 | 49 138 665 |
| | Hoofdstuk 05 05 — Totaal | | 259 328 000 | 81 470 000 | | -32 331 335 | 259 328 000 | 49 138 665 |

Titel Hoofdstuk Artikel Post

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

05 05

Pretoetredingsmaatregelen op het gebied van landbouw en plattelandsontwikkeling

05 05 01

Speciaal toetredingsprogramma op het gebied van landbouw en plattelandsontwikkeling (Sapard) — Voltooiing van reeds eerder genomen maatregelen

05 05 01 01

Pretoetredingsinstrument Sapard — Voltooiing van het programma (2000-2006)

4

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

05 05 01 02

Pretoetredingsinstrument Sapard — Voltooiing van de Sapard-pretoetredingshulp voor acht kandidaat-lidstaten

4

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

Artikel 05 05 01 — Subtotaal

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

05 05 02

Instrument voor pretoetredingssteun voor plattelandsontwikkeling (Ipard)

4

259 328 000

81 470 000

-32 331 335

259 328 000

49 138 665

Hoofdstuk 05 05 — Totaal

259 328 000

81 470 000

-32 331 335

259 328 000

49 138 665

Artikel 05 05 02 — Instrument voor pretoetredingssteun voor plattelandsontwikkeling (Ipard)

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 259 328 000 | 81 470 000 | | -32 331 335 | 259 328 000 | 49 138 665 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

259 328 000

81 470 000

-32 331 335

259 328 000

49 138 665

Toelichting

Dit krediet dient ter dekking van de uniale bijstand in het kader van het instrument voor pretoetredingssteun voor kandidaat-landen die zich geleidelijk aanpassen aan de normen en het beleid van de Unie, waar nodig ook aan het acquis van de Unie, in het licht van hun toetreding. Wat de plattelandsontwikkeling betreft, zal aan deze landen steun worden verleend voor de voorbereiding van de tenuitvoerlegging en het beheer van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, de aanpassing aan de structuren van de Unie en door de Unie gefinancierde programma's voor plattelandsontwikkeling in de periode na de toetreding.

Rechtsgronden

Verordening (EG) nr. 1085/2006 van de Raad van 17 juli 2006 tot invoering van een instrument voor pretoetredingssteun (IPA) (PB L 210 van 31.7.2006, blz. 82).

TITEL 06 — MOBILITEIT EN VERVOER

Cijfers

| Titel Hoofdstuk | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 06 01 | Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Mobiliteit en vervoer” | | 68 011 011 | 68 011 011 | | | 68 011 011 | 68 011 011 |
| 06 02 | Vervoer over land, door de lucht en over zee | 1 | 201 808 724 | 151 320 581 | | | 201 808 724 | 151 320 581 |
| 06 03 | Trans-Europese netwerken | 1 | 1 410 000 000 | 721 545 956 | | | 1 410 000 000 | 721 545 956 |
| 06 06 | Onderzoek in verband met vervoer | 1 | 60 980 795 | 43 083 946 | | 12 457 557 | 60 980 795 | 55 541 503 |
| | Titel 06 — Totaal | | 1 740 800 530 | 983 961 494 | | 12 457 557 | 1 740 800 530 | 996 419 051 |

Titel Hoofdstuk

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

06 01

Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Mobiliteit en vervoer”

68 011 011

68 011 011

68 011 011

68 011 011

06 02

Vervoer over land, door de lucht en over zee

1

201 808 724

151 320 581

201 808 724

151 320 581

06 03

Trans-Europese netwerken

1

1 410 000 000

721 545 956

1 410 000 000

721 545 956

06 06

Onderzoek in verband met vervoer

1

60 980 795

43 083 946

12 457 557

60 980 795

55 541 503

Titel 06 — Totaal

1 740 800 530

983 961 494

12 457 557

1 740 800 530

996 419 051

HOOFDSTUK 06 06 — ONDERZOEK IN VERBAND MET VERVOER

Cijfers

| Titel Hoofdstuk Artikel Post | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 06 06 | Onderzoek in verband met vervoer | | | | | | | |
| 06 06 02 | Onderzoek in verband met vervoer (inclusief luchtvaart) | | | | | | | |
| 06 06 02 01 | Onderzoek in verband met vervoer (inclusief luchtvaart) | 1.1 | p.m. | 10 542 392 | | | p.m. | 10 542 392 |
| 06 06 02 02 | Onderzoek in verband met vervoer (inclusief luchtvaart) — Gemeenschappelijke Onderneming brandstofcellen en waterstof (Fuel Cells and Hydrogen — FCH) | 1.1 | 2 656 000 | 2 305 982 | | | 2 656 000 | 2 305 982 |
| 06 06 02 03 | Gemeenschappelijke Onderneming Sesar | 1.1 | 58 324 795 | 29 652 574 | | 12 457 557 | 58 324 795 | 42 110 131 |
| | Artikel 06 06 02 — Subtotaal | | 60 980 795 | 42 500 948 | | 12 457 557 | 60 980 795 | 54 958 505 |
| 06 06 04 | Kredieten afkomstig van de deelname van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling | 1.1 | p.m. | p.m. | | | p.m. | p.m. |
| 06 06 05 | Voltooiing van voorgaande programma's | | | | | | | |
| 06 06 05 01 | Voltooiing van programma's van vóór 2003 | 1.1 | — | p.m. | | | — | p.m. |
| 06 06 05 02 | Voltooiing van het zesde kaderprogramma (2003-2006) van de Europese Gemeenschap | 1.1 | — | 582 998 | | | — | 582 998 |
| | Artikel 06 06 05 — Subtotaal | | — | 582 998 | | | — | 582 998 |
| | Hoofdstuk 06 06 — Totaal | | 60 980 795 | 43 083 946 | | 12 457 557 | 60 980 795 | 55 541 503 |

Titel Hoofdstuk Artikel Post

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

06 06

Onderzoek in verband met vervoer

06 06 02

Onderzoek in verband met vervoer (inclusief luchtvaart)

06 06 02 01

Onderzoek in verband met vervoer (inclusief luchtvaart)

1.1

p.m.

10 542 392

p.m.

10 542 392

06 06 02 02

Onderzoek in verband met vervoer (inclusief luchtvaart) — Gemeenschappelijke Onderneming brandstofcellen en waterstof (Fuel Cells and Hydrogen — FCH)

1.1

2 656 000

2 305 982

2 656 000

2 305 982

06 06 02 03

Gemeenschappelijke Onderneming Sesar

1.1

58 324 795

29 652 574

12 457 557

58 324 795

42 110 131

Artikel 06 06 02 — Subtotaal

60 980 795

42 500 948

12 457 557

60 980 795

54 958 505

06 06 04

Kredieten afkomstig van de deelname van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling

1.1

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

06 06 05

Voltooiing van voorgaande programma's

06 06 05 01

Voltooiing van programma's van vóór 2003

1.1

—

p.m.

—

p.m.

06 06 05 02

Voltooiing van het zesde kaderprogramma (2003-2006) van de Europese Gemeenschap

1.1

—

582 998

—

582 998

Artikel 06 06 05 — Subtotaal

—

582 998

—

582 998

Hoofdstuk 06 06 — Totaal

60 980 795

43 083 946

12 457 557

60 980 795

55 541 503

Toelichting

Deze toelichting is van toepassing op alle begrotingslijnen van dit hoofdstuk.

Deze kredieten zullen worden gebruikt voor het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie, dat de periode 2007-2013 bestrijkt.

Het kaderprogramma zal worden uitgevoerd met het oog op het bereiken van de algemene doelstellingen van artikel 179 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en is bedoeld als bijdrage tot de totstandbrenging van een kennissamenleving, op basis van een Europese onderzoeksruimte; daarbij zal grensoverschrijdende samenwerking op alle niveaus binnen de Europese Unie worden ondersteund, zullen de dynamiek, de creativiteit en het niveau van het Europese onderzoek aan het front van de kennis worden opgevoerd, zal het menselijke kapitaal in de sector onderzoek en technologie in Europa kwantitatief en kwalitatief worden versterkt, zal de onderzoeks- en innovatiecapaciteit in heel Europa worden verhoogd en zal worden gezorgd voor een optimaal gebruik daarvan.

Onder deze artikelen en posten vallen tevens de uitgaven voor door de Commissie georganiseerde vergaderingen, conferenties, workshops en colloquia op hoogwetenschappelijk en -technologisch niveau en van Europees belang, en voor de financiering van analysen en beoordelingen van hoogwetenschappelijk en -technologisch niveau die in opdracht van de Unie worden uitgevoerd om nieuwe onderzoeksgebieden waarop maatregelen van de Unie gewenst zijn, te verkennen, en met name in het kader van de Europese onderzoeksruimte, alsmede de activiteiten voor de follow-up en de verspreiding van de programmaresultaten, met inbegrip van de activiteiten uit hoofde van de voorgaande kaderprogramma's.

Deze kredieten dekken tevens de administratieve uitgaven, waaronder de uitgaven voor personeel, de uitgaven voor voorlichting en publicaties, administratieve en technische werkzaamheden en bepaalde andere uitgaven voor interne infrastructuur in verband met de verwezenlijking van de doelstelling van de activiteit waarop zij betrekking hebben, inclusief de acties en initiatieven die nodig zijn om de strategie van de Unie inzake onderzoek en technologische ontwikkeling uit te werken en op te volgen.

Voor sommige van deze projecten bestaat de mogelijkheid dat derde landen of instituten uit derde landen deelnemen aan de Europese samenwerking op het gebied van wetenschappelijk en technisch onderzoek. Financiële bijdragen worden geboekt op de posten 6 0 1 3 en 6 0 1 5 van de staat van ontvangsten en kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten in overeenstemming met artikel 21 van het Financieel Reglement.

Ontvangsten van landen die zijn betrokken bij de Europese samenwerking op het gebied van het wetenschappelijke en technische onderzoek worden geboekt op post 6 0 1 6 van de staat van ontvangsten en kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten in overeenstemming met artikel 21 van het Financieel Reglement.

Ontvangsten uit bijdragen van kandidaat-lidstaten of eventuele potentiële kandidaat-lidstaten van de westelijke Balkan voor deelname aan de uniale programma's, die worden opgevoerd op post 6 0 3 1 van de staat van ontvangsten, kunnen aanleiding geven tot het openen van extra kredieten overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot en met g), van het Financieel Reglement.

Ontvangsten uit bijdragen van externe instanties aan activiteiten van de Unie worden geboekt op post 6 0 3 3 van de staat van ontvangsten en kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten in overeenstemming met artikel 21 van het Financieel Reglement.

De extra kredieten zullen worden beschikbaar gesteld onder artikel 06 06 04.

Artikel 06 06 02 — Onderzoek in verband met vervoer (inclusief luchtvaart)

Post 06 06 02 03 — Gemeenschappelijke Onderneming Sesar

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 58 324 795 | 29 652 574 | | 12 457 557 | 58 324 795 | 42 110 131 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

58 324 795

29 652 574

12 457 557

58 324 795

42 110 131

Toelichting

Dit krediet dient ter dekking van de ontwikkelingsfase van het Sesar-programma voor de invoering van de technologische compoment van het Single European Sky beleid (Sesar), met inbegrip van de werking van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar.

Bij de onder deze post opgevoerde kredieten komen nog, krachtens de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, met name artikel 82 en Protocol nr. 32 daarbij, de bijdragen van de lidstaten van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA). Ter informatie: deze bedragen vloeien voort uit de onder artikel 6 3 0 van de staat van ontvangsten geboekte bijdragen van de lidstaten van de EVA, die overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot en met g), van het Financieel Reglement bestemmingsontvangsten vormen; zij geven aanleiding tot opvoering van de betrokken kredieten en tot uitvoering in het kader van de bijlage „Europese Economische Ruimte” bij dit deel van de staat van uitgaven in deze afdeling, die een integrerend deel van de algemene begroting uitmaakt.

Rechtsgronden

Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 412 van 30.12.2006, blz. 1).

Verordening (EG) nr. 1906/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 tot vaststelling van de regels voor de deelname van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten aan acties op grond van het zevende kaderprogramma, en voor de verspreiding van onderzoeksresultaten (2007-2013) (PB L 391 van 30.12.2006, blz. 1).

Beschikking 2006/971/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Samenwerking” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 86).

Verordening (EG) nr. 219/2007 van de Raad van 27 februari 2007 betreffende de oprichting van een gemeenschappelijke onderneming voor de realisering van het Europese nieuwe generatie luchtverkeersbeveiligingssysteem (Sesar) (PB L 64 van 2.3.2007, blz. 1).

Verordening (EG) nr. 1361/2008 van de Raad van 16 december 2008 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 219/2007 betreffende de oprichting van een gemeenschappelijke onderneming voor de realisering van het Europese nieuwe generatie luchtverkeersbeveiligingssysteem (Sesar) (PB L 352 van 31.12.2008, blz. 12).

TITEL 08 — ONDERZOEK

Cijfers

| Titel Hoofdstuk | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 08 01 | Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Onderzoek” | | 346 871 798 | 346 871 798 | -26 884 000 | -26 884 000 | 319 987 798 | 319 987 798 |
| 08 02 | Samenwerking — Gezondheid | 1 | 1 011 075 530 | 842 660 918 | | 17 980 852 | 1 011 075 530 | 860 641 770 |
| 08 03 | Samenwerking — Voeding, landbouw, visserij en biotechnologie | 1 | 363 076 419 | 323 404 000 | | | 363 076 419 | 323 404 000 |
| 08 04 | Samenwerking — Nanowetenschappen, nanotechnologieën, materialen en nieuwe productietechnologieën | 1 | 621 408 062 | 504 625 722 | | 19 936 245 | 621 408 062 | 524 561 967 |
| 08 05 | Samenwerking — Energie | 1 | 218 718 047 | 165 048 655 | | | 218 718 047 | 165 048 655 |
| 08 06 | Samenwerking — Milieu (inclusief klimaatverandering) | 1 | 340 570 726 | 283 092 998 | | 2 804 213 | 340 570 726 | 285 897 211 |
| 08 07 | Samenwerking — Vervoer (inclusief luchtvaart) | 1 | 560 200 746 | 444 884 572 | | | 560 200 746 | 444 884 572 |
| 08 08 | Samenwerking — Sociaaleconomische wetenschappen en geesteswetenschappen | 1 | 112 677 988 | 67 955 934 | | | 112 677 988 | 67 955 934 |
| 08 09 | Samenwerking — Risicodelende financieringsfaciliteit (RDFF) | 1 | p.m. | p.m. | | | p.m. | p.m. |
| 08 10 | Ideeën | 1 | 1 714 721 109 | 1 026 958 500 | | 41 883 890 | 1 714 721 109 | 1 068 842 390 |
| 08 12 | Capaciteiten — Onderzoeksinfrastructuren | 1 | 74 993 775 | 128 562 844 | | | 74 993 775 | 128 562 844 |
| 08 13 | Capaciteiten — Onderzoek ten behoeve van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) | 1 | 274 436 455 | 236 286 122 | | | 274 436 455 | 236 286 122 |
| 08 14 | Capaciteiten — Kennisregio's | 1 | 27 351 639 | 19 269 599 | | | 27 351 639 | 19 269 599 |
| 08 15 | Capaciteiten — Onderzoekspotentieel | 1 | 74 266 567 | 56 254 471 | | | 74 266 567 | 56 254 471 |
| 08 16 | Capaciteiten — Wetenschap in de maatschappij | 1 | 63 656 771 | 40 164 131 | | | 63 656 771 | 40 164 131 |
| 08 17 | Capaciteiten — Internationale samenwerkingsactiviteiten | 1 | 39 858 805 | 27 329 402 | | | 39 858 805 | 27 329 402 |
| 08 18 | Capaciteiten — Risicodelende financieringsfaciliteit (RDFF) | 1 | 50 221 512 | 50 237 726 | | | 50 221 512 | 50 237 726 |
| 08 19 | Capaciteiten — Ondersteuning van de coherente ontwikkeling van het onderzoeksbeleid | 1 | 13 470 414 | 8 912 772 | | 405 852 | 13 470 414 | 9 318 624 |
| 08 20 | Euratom — Fusie-energie | 1 | 937 673 290 | 573 362 274 | | - 289 200 000 | 937 673 290 | 284 162 274 |
| 08 21 | Euratom — Kernsplijting en stralingsbescherming | 1 | 56 086 380 | 54 244 745 | | | 56 086 380 | 54 244 745 |
| 08 22 | Voltooiing van voorgaande kaderprogramma's en andere activiteiten | 1 | p.m. | 31 815 789 | | | p.m. | 31 815 789 |
| 08 23 | Onderzoeksprogramma van het Fonds voor onderzoek inzake kolen en staal | 1 | p.m. | p.m. | | | p.m. | p.m. |
| | Titel 08 — Totaal | | 6 901 336 033 | 5 231 942 972 | -26 884 000 | - 233 072 948 | 6 874 452 033 | 4 998 870 024 |

Titel Hoofdstuk

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

08 01

Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Onderzoek”

346 871 798

346 871 798

-26 884 000

-26 884 000

319 987 798

319 987 798

08 02

Samenwerking — Gezondheid

1

1 011 075 530

842 660 918

17 980 852

1 011 075 530

860 641 770

08 03

Samenwerking — Voeding, landbouw, visserij en biotechnologie

1

363 076 419

323 404 000

363 076 419

323 404 000

08 04

Samenwerking — Nanowetenschappen, nanotechnologieën, materialen en nieuwe productietechnologieën

1

621 408 062

504 625 722

19 936 245

621 408 062

524 561 967

08 05

Samenwerking — Energie

1

218 718 047

165 048 655

218 718 047

165 048 655

08 06

Samenwerking — Milieu (inclusief klimaatverandering)

1

340 570 726

283 092 998

2 804 213

340 570 726

285 897 211

08 07

Samenwerking — Vervoer (inclusief luchtvaart)

1

560 200 746

444 884 572

560 200 746

444 884 572

08 08

Samenwerking — Sociaaleconomische wetenschappen en geesteswetenschappen

1

112 677 988

67 955 934

112 677 988

67 955 934

08 09

Samenwerking — Risicodelende financieringsfaciliteit (RDFF)

1

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

08 10

Ideeën

1

1 714 721 109

1 026 958 500

41 883 890

1 714 721 109

1 068 842 390

08 12

Capaciteiten — Onderzoeksinfrastructuren

1

74 993 775

128 562 844

74 993 775

128 562 844

08 13

Capaciteiten — Onderzoek ten behoeve van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s)

1

274 436 455

236 286 122

274 436 455

236 286 122

08 14

Capaciteiten — Kennisregio's

1

27 351 639

19 269 599

27 351 639

19 269 599

08 15

Capaciteiten — Onderzoekspotentieel

1

74 266 567

56 254 471

74 266 567

56 254 471

08 16

Capaciteiten — Wetenschap in de maatschappij

1

63 656 771

40 164 131

63 656 771

40 164 131

08 17

Capaciteiten — Internationale samenwerkingsactiviteiten

1

39 858 805

27 329 402

39 858 805

27 329 402

08 18

Capaciteiten — Risicodelende financieringsfaciliteit (RDFF)

1

50 221 512

50 237 726

50 221 512

50 237 726

08 19

Capaciteiten — Ondersteuning van de coherente ontwikkeling van het onderzoeksbeleid

1

13 470 414

8 912 772

405 852

13 470 414

9 318 624

08 20

Euratom — Fusie-energie

1

937 673 290

573 362 274

- 289 200 000

937 673 290

284 162 274

08 21

Euratom — Kernsplijting en stralingsbescherming

1

56 086 380

54 244 745

56 086 380

54 244 745

08 22

Voltooiing van voorgaande kaderprogramma's en andere activiteiten

1

p.m.

31 815 789

p.m.

31 815 789

08 23

Onderzoeksprogramma van het Fonds voor onderzoek inzake kolen en staal

1

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

Titel 08 — Totaal

6 901 336 033

5 231 942 972

-26 884 000

- 233 072 948

6 874 452 033

4 998 870 024

Toelichting

Deze toelichting is van toepassing op alle begrotingslijnen van deze titel (uitgezonderd hoofdstuk 08 22).

Deze kredieten worden gebruikt overeenkomstig de bepalingen van Verordening (EG) nr. 1906/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 tot vaststelling van de regels voor de deelname van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten aan acties op grond van het zevende kaderprogramma, en voor de verspreiding van onderzoeksresultaten (2007-2013) (PB L 391 van 30.12.2006, blz. 1) en Verordening (Euratom) nr. 1908/2006 van de Raad van 19 december 2006 tot vaststelling van de regels voor deelname van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten aan acties op grond van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie voor de verspreiding van onderzoeksresultaten (2007-2011) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 1).

Op alle kredieten van deze titel is dezelfde definitie van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) van toepassing als die welke wordt gebruikt in de horizontale specifieke programma's voor kmo’s binnen hetzelfde kaderprogramma. Deze definitie luidt als volgt: „Een midden- en kleinbedrijf dat in aanmerking komt, is een juridische entiteit die voldoet aan de definitie van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) van Aanbeveling 2003/361/EG van de Commissie, en geen onderzoekscentrum, onderzoeksinstituut, organisatie die contractonderzoek verricht of consultantsbedrijf is”. Alle onderzoeksactiviteiten die worden verricht krachtens het zevende kaderprogramma, worden uitgevoerd in overeenstemming met fundamentele ethische beginselen (overeenkomstig artikel 6, lid 1, van Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 412 van 30.12.2006, blz. 1), en vereisten inzake dierenwelzijn. Deze omvatten met name de beginselen die zijn vastgelegd in artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Voorts wordt in het bijzonder rekening gehouden met de noodzaak van het opvoeren van de inspanningen ter versterking van de participatie en de rol van vrouwen in wetenschap en onderzoek.

Onder deze artikelen en posten vallen ook de uitgaven voor vergaderingen, conferenties, workshops en seminars van hoog wetenschappelijk of technologisch niveau en van Europees belang die door de Commissie worden georganiseerd, de financiering van studies, subsidies, follow-up en evaluatie van de specifieke programma's en de kaderprogramma's en analysen en evaluaties van hoog wetenschappelijk of technologisch niveau die voor de Unie worden uitgevoerd om nieuwe onderzoeksgebieden te verkennen die in aanmerking komen voor uniale actie, en met name in het kader van de Europese onderzoeksruimte alsmede acties in verband met de follow-up en de verspreiding van resultaten van de programma's, waaronder die van acties die onder de eerdere kaderprogramma's zijn uitgevoerd.

Deze kredieten dienen tevens ter dekking van de administratieve uitgaven, waaronder de uitgaven voor statutair en ander personeel, de uitgaven voor informatie en publicaties, de administratieve en technische huishoudelijke uitgaven en een aantal andere uitgaven voor interne infrastructuur die betrekking hebben op de verwezenlijking van de doelstelling van de actie waarvoor zij worden gedaan, waaronder uitgaven voor de acties en initiatieven die nodig zijn voor het opstellen en opvolgen van de strategie van de Unie inzake onderzoek, technologische ontwikkeling, en demonstratie (OTD).

Ontvangsten die voortvloeien uit samenwerkingsovereenkomsten tussen de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en Zwitserland of de multilaterale European Fusion Development Agreement (EFDA) worden geboekt onder de posten 6 0 1 1 en 6 0 1 2 van de staat van ontvangsten en kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten in overeenstemming met artikel 21 van het Financieel Reglement.

Voor sommige van deze projecten bestaat de mogelijkheid dat derde landen of organisaties uit derde landen deelnemen aan de Europese samenwerking op het gebied van wetenschappelijk en technisch onderzoek. Financiële bijdragen worden geboekt onder de posten 6 0 1 3 en 6 0 1 5 van de staat van ontvangsten en kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten in overeenstemming met artikel 21 van het Financieel Reglement.

Ontvangsten van landen die betrokken zijn bij de Europese samenwerking op het gebied van het wetenschappelijke en technische onderzoek worden geboekt onder post 6 0 1 6 van de staat van ontvangsten en kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten in overeenstemming met artikel 21 van het Financieel Reglement.

Eventuele ontvangsten uit bijdragen van kandidaat-lidstaten en, indien van toepassing, de potentiële kandidaat-lidstaten van de westelijke Balkan voor deelname aan de uniale programma's die worden opgevoerd onder post 6 0 3 1 van de staat van ontvangsten kunnen aanleiding geven tot het openen van extra kredieten overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot en met g), van het Financieel Reglement.

Ontvangsten uit de bijdrage van externe instellingen aan uniale activiteiten worden geboekt onder post 6 0 3 3 van de staat van ontvangsten en kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten in overeenstemming met artikel 21 van het Financieel Reglement.

De extra kredieten zullen worden opgevoerd onder artikel 08 22 04.

Teneinde in staat te zijn het doel van 15 % kmo-participatie in met dit krediet gefinancierde projecten te halen, zoals vastgelegd in Besluit nr. 1982/2006/EG, zijn meer specifieke acties noodzakelijk. Projecten die zijn goedgekeurd in het kader van de specifieke kmo-programma's dienen in aanmerking te kunnen komen voor financiering uit hoofde van het thematische programma wanneer zij voldoen aan de noodzakelijke (thematische) vereisten.

HOOFDSTUK 08 01 — ADMINISTRATIEVE UITGAVEN VOOR HET BELEIDSTERREIN „ONDERZOEK”

Cijfers

| Titel Hoofdstuk Artikel Post | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 08 01 | Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Onderzoek” | | | | |
| 08 01 01 | Uitgaven voor personeel in actieve dienst voor het beleidsterrein
  „
  Onderzoek
  ” | 5 | 8 879 594 | | 8 879 594 |
| 08 01 02 | Extern personeel en overige beheersuitgaven voor het beleidsterrein
  „
  Onderzoek
  ” | | | | |
| 08 01 02 01 | Extern personeel | 5 | 265 716 | | 265 716 |
| 08 01 02 11 | Overige beheersuitgaven | 5 | 394 554 | | 394 554 |
| | Artikel 08 01 02 — Subtotaal | | 660 270 | | 660 270 |
| 08 01 03 | Uitgaven in verband met uitrusting en diensten voor informatie- en communicatietechnologie op het beleidsterrein
  „
  Onderzoek
  ” | 5 | 561 934 | | 561 934 |
| 08 01 04 | Ondersteunende uitgaven voor maatregelen op het beleidsterrein
  „
  Onderzoek
  ” | | | | |
| 08 01 04 30 | Uitvoerend Agentschap Europese Onderzoeksraad | 1.1 | 39 000 000 | | 39 000 000 |
| 08 01 04 31 | Uitvoerend Agentschap onderzoek (REA) | 1.1 | 49 300 000 | -3 915 000 | 45 385 000 |
| 08 01 04 40 | Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie (F4E) — Uitgaven voor administratief beheer | 1.1 | 39 390 000 | | 39 390 000 |
| | Artikel 08 01 04 — Subtotaal | | 127 690 000 | -3 915 000 | 123 775 000 |
| 08 01 05 | Ondersteunende uitgaven voor maatregelen op het beleidsterrein
  „
  Onderzoek
  ” | | | | |
| 08 01 05 01 | Uitgaven voor onderzoekspersoneel | 1.1 | 127 793 000 | -7 230 000 | 120 563 000 |
| 08 01 05 02 | Extern personeel voor onderzoek | 1.1 | 26 287 000 | | 26 287 000 |
| 08 01 05 03 | Overige beheersuitgaven voor onderzoek | 1.1 | 55 000 000 | -15 739 000 | 39 261 000 |
| | Artikel 08 01 05 — Subtotaal | | 209 080 000 | -22 969 000 | 186 111 000 |
| | Hoofdstuk 08 01 — Totaal | | 346 871 798 | -26 884 000 | 319 987 798 |

Titel Hoofdstuk Artikel Post

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

08 01

Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Onderzoek”

08 01 01

Uitgaven voor personeel in actieve dienst voor het beleidsterrein
  „
  Onderzoek
  ”

5

8 879 594

8 879 594

08 01 02

Extern personeel en overige beheersuitgaven voor het beleidsterrein
  „
  Onderzoek
  ”

08 01 02 01

Extern personeel

5

265 716

265 716

08 01 02 11

Overige beheersuitgaven

5

394 554

394 554

Artikel 08 01 02 — Subtotaal

660 270

660 270

08 01 03

Uitgaven in verband met uitrusting en diensten voor informatie- en communicatietechnologie op het beleidsterrein
  „
  Onderzoek
  ”

5

561 934

561 934

08 01 04

Ondersteunende uitgaven voor maatregelen op het beleidsterrein
  „
  Onderzoek
  ”

08 01 04 30

Uitvoerend Agentschap Europese Onderzoeksraad

1.1

39 000 000

39 000 000

08 01 04 31

Uitvoerend Agentschap onderzoek (REA)

1.1

49 300 000

-3 915 000

45 385 000

08 01 04 40

Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie (F4E) — Uitgaven voor administratief beheer

1.1

39 390 000

39 390 000

Artikel 08 01 04 — Subtotaal

127 690 000

-3 915 000

123 775 000

08 01 05

Ondersteunende uitgaven voor maatregelen op het beleidsterrein
  „
  Onderzoek
  ”

08 01 05 01

Uitgaven voor onderzoekspersoneel

1.1

127 793 000

-7 230 000

120 563 000

08 01 05 02

Extern personeel voor onderzoek

1.1

26 287 000

26 287 000

08 01 05 03

Overige beheersuitgaven voor onderzoek

1.1

55 000 000

-15 739 000

39 261 000

Artikel 08 01 05 — Subtotaal

209 080 000

-22 969 000

186 111 000

Hoofdstuk 08 01 — Totaal

346 871 798

-26 884 000

319 987 798

Artikel 08 01 04 — Ondersteunende uitgaven voor maatregelen op het beleidsterrein „Onderzoek”

Post 08 01 04 31 — Uitvoerend Agentschap onderzoek (REA)

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| 49 300 000 | -3 915 000 | 45 385 000 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

49 300 000

-3 915 000

45 385 000

Toelichting

Dit krediet dient ter dekking van de huishoudelijke uitgaven van het Uitvoerend Agentschap onderzoek voor de opdracht die het Agentschap vervult bij het beheer van de specifieke programma's „Mensen”, „Capaciteiten” en „Samenwerking” inzake onderzoek.

Bij de onder deze post opgevoerde kredieten komen nog de bijdragen van de EVA-lidstaten ingevolge de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, met name artikel 82 en Protocol nr. 32 daarbij. Ter informatie, deze bedragen vloeien voort uit de onder artikel 6 3 0 van de staat van ontvangsten geboekte bijdragen van de lidstaten van de EVA, die overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot en met g), van het Financieel Reglement bestemmingsontvangsten vormen; zij geven aanleiding tot opvoering van de betrokken kredieten en tot uitvoering in het kader van de bijlage „Europese Economische Ruimte” van dit deel van de staat van uitgaven van deze afdeling, die een integrerend deel van de algemene begroting uitmaakt.

De personeelsformatie van het Agentschap is opgenomen in de bijlage „Personeel” bij deze afdeling.

Rechtsgronden

Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 412 van 30.12.2006, blz. 1).

Verordening (EG) nr. 1906/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 tot vaststelling van de regels voor de deelname van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten aan acties op grond van het zevende kaderprogramma, en voor de verspreiding van onderzoeksresultaten (2007-2013) (PB L 391 van 30.12.2006, blz. 1).

Beschikking 2006/971/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Samenwerking” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 86).

Beschikking 2006/973/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Mensen” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 271).

Beschikking 2006/974/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Capaciteiten” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 299).

Referentiebesluiten

Besluit 2008/46/EG van de Commissie van 14 december 2007 tot oprichting, ingevolge Verordening (EG) nr. 58/2003 van de Raad, van het Uitvoerend Agentschap onderzoek voor het beheer van bepaalde gebieden van de communautaire specifieke programma’s „Mensen”, „Capaciteiten” en „Samenwerking” inzake onderzoek (PB L 11 van 15.1.2008, blz. 9).

Artikel 08 01 05 — Ondersteunende uitgaven voor maatregelen op het beleidsterrein „Onderzoek”

Post 08 01 05 01 — Uitgaven voor onderzoekspersoneel

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| 127 793 000 | -7 230 000 | 120 563 000 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

127 793 000

-7 230 000

120 563 000

Post 08 01 05 03 — Overige beheersuitgaven voor onderzoek

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| 55 000 000 | -15 739 000 | 39 261 000 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

55 000 000

-15 739 000

39 261 000

HOOFDSTUK 08 02 — SAMENWERKING — GEZONDHEID

Cijfers

| Titel Hoofdstuk Artikel Post | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 08 02 | Samenwerking — Gezondheid | | | | | | | |
| 08 02 01 | Samenwerking — Gezondheid | 1.1 | 799 767 530 | 737 750 113 | | | 799 767 530 | 737 750 113 |
| 08 02 02 | Samenwerking — Gezondheid — Gemeenschappelijke Onderneming voor het initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen | 1.1 | 207 068 000 | 100 719 908 | | 17 980 852 | 207 068 000 | 118 700 760 |
| 08 02 03 | Samenwerking — Gezondheid — Ondersteuningsuitgaven voor de Gemeenschappelijke Onderneming voor het initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen | 1.1 | 4 240 000 | 4 190 897 | | | 4 240 000 | 4 190 897 |
| | Hoofdstuk 08 02 — Totaal | | 1 011 075 530 | 842 660 918 | | 17 980 852 | 1 011 075 530 | 860 641 770 |

Titel Hoofdstuk Artikel Post

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

08 02

Samenwerking — Gezondheid

08 02 01

Samenwerking — Gezondheid

1.1

799 767 530

737 750 113

799 767 530

737 750 113

08 02 02

Samenwerking — Gezondheid — Gemeenschappelijke Onderneming voor het initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen

1.1

207 068 000

100 719 908

17 980 852

207 068 000

118 700 760

08 02 03

Samenwerking — Gezondheid — Ondersteuningsuitgaven voor de Gemeenschappelijke Onderneming voor het initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen

1.1

4 240 000

4 190 897

4 240 000

4 190 897

Hoofdstuk 08 02 — Totaal

1 011 075 530

842 660 918

17 980 852

1 011 075 530

860 641 770

Artikel 08 02 02 — Samenwerking — Gezondheid — Gemeenschappelijke Onderneming voor het initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 207 068 000 | 100 719 908 | | 17 980 852 | 207 068 000 | 118 700 760 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

207 068 000

100 719 908

17 980 852

207 068 000

118 700 760

Toelichting

De Gemeenschappelijke Onderneming voor het initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen zal bijdragen tot de uitvoering van het zevende kaderprogramma en met name het thema „Gezondheid” van het specifieke programma „Samenwerking” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma. Het doel van de gemeenschappelijke onderneming is de sterke verbetering van de efficiëntie en effectiviteit van het geneesmiddelenontwikkelingsproces om op lange termijn te bereiken dat de farmaceutische industrie effectievere en veiligere innovatieve geneesmiddelen zal produceren. De gemeenschappelijke onderneming is er in het bijzonder op gericht om:

| — | „preconcurrentieel farmaceutisch onderzoek en ontwikkeling” in de lidstaten en de met het zevende kaderprogramma geassocieerde landen te ondersteunen via een gecoördineerde aanpak om de vastgestelde onderzoeksbottlenecks in het geneesmiddelenontwikkelingsproces te ondervangen; |
| --- | --- |

—

„preconcurrentieel farmaceutisch onderzoek en ontwikkeling” in de lidstaten en de met het zevende kaderprogramma geassocieerde landen te ondersteunen via een gecoördineerde aanpak om de vastgestelde onderzoeksbottlenecks in het geneesmiddelenontwikkelingsproces te ondervangen;

| — | de uitvoering van de onderzoeksprioriteiten als opgenomen in de onderzoeksagenda van het Gezamenlijk technologie-initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen („Onderzoeksactiviteiten”) te ondersteunen, met name door het toekennen van subsidies ingevolge vergelijkende uitnodigingen tot het indienen van voorstellen; |
| --- | --- |

—

de uitvoering van de onderzoeksprioriteiten als opgenomen in de onderzoeksagenda van het Gezamenlijk technologie-initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen („Onderzoeksactiviteiten”) te ondersteunen, met name door het toekennen van subsidies ingevolge vergelijkende uitnodigingen tot het indienen van voorstellen;

| — | de complementariteit met andere activiteiten in het kader van het zevende kaderprogramma te waarborgen; |
| --- | --- |

—

de complementariteit met andere activiteiten in het kader van het zevende kaderprogramma te waarborgen;

| — | een publiek-privaat partnerschap te zijn dat streeft naar het vergroten van de onderzoeksinvesteringen in de biofarmaceutische sector in de lidstaten en de met het zevende kaderprogramma geassocieerde landen door het poolen van middelen en bevorderen van samenwerking tussen de publieke en private sector; |
| --- | --- |

—

een publiek-privaat partnerschap te zijn dat streeft naar het vergroten van de onderzoeksinvesteringen in de biofarmaceutische sector in de lidstaten en de met het zevende kaderprogramma geassocieerde landen door het poolen van middelen en bevorderen van samenwerking tussen de publieke en private sector;

| — | de deelname van kmo’s bij haar activiteiten te bevorderen, overeenkomstig de doelstellingen van het zevende kaderprogramma. |
| --- | --- |

—

de deelname van kmo’s bij haar activiteiten te bevorderen, overeenkomstig de doelstellingen van het zevende kaderprogramma.

Bij de onder dit artikel opgevoerde kredieten komen nog de bijdragen van de EVA-lidstaten ingevolge de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, met name artikel 82 en Protocol nr. 32 daarbij. Ter informatie, deze bedragen vloeien voort uit de onder artikel 6 3 0 van de staat van ontvangsten geboekte bijdragen van de lidstaten van de EVA, die overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot en met g), van het Financieel Reglement bestemmingsontvangsten vormen; zij geven aanleiding tot opvoering van de betrokken kredieten en tot uitvoering in het kader van de bijlage „Europese Economische Ruimte” van dit deel van de staat van uitgaven in deze afdeling, die een integrerend deel van de algemene begroting uitmaakt.

Rechtsgronden

Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 412 van 30.12.2006, blz. 1).

Beschikking 2006/971/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma Samenwerking tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 86).

Verordening (EG) nr. 73/2008 van de Raad van 20 december 2007 tot oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming voor de uitvoering van het gezamenlijke technologie-initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen (PB L 30 van 4.2.2008, blz. 38).

HOOFDSTUK 08 04 — SAMENWERKING — NANOWETENSCHAPPEN, NANOTECHNOLOGIEËN, MATERIALEN EN NIEUWE PRODUCTIETECHNOLOGIEËN

Cijfers

| Titel Hoofdstuk Artikel Post | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 08 04 | Samenwerking — Nanowetenschappen, nanotechnologieën, materialen en nieuwe productietechnologieën | | | | | | | |
| 08 04 01 | Samenwerking — Nanowetenschappen, nanotechnologieën, materialen en nieuwe productietechnologieën | 1.1 | 612 616 062 | 497 518 000 | | 19 936 245 | 612 616 062 | 517 454 245 |
| 08 04 02 | Samenwerking — Nanowetenschappen, nanotechnologieën, materialen en nieuwe productietechnologieën — Gemeenschappelijke Onderneming brandstofcellen en waterstof | 1.1 | 8 792 000 | 7 107 722 | | | 8 792 000 | 7 107 722 |
| | Hoofdstuk 08 04 — Totaal | | 621 408 062 | 504 625 722 | | 19 936 245 | 621 408 062 | 524 561 967 |

Titel Hoofdstuk Artikel Post

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

08 04

Samenwerking — Nanowetenschappen, nanotechnologieën, materialen en nieuwe productietechnologieën

08 04 01

Samenwerking — Nanowetenschappen, nanotechnologieën, materialen en nieuwe productietechnologieën

1.1

612 616 062

497 518 000

19 936 245

612 616 062

517 454 245

08 04 02

Samenwerking — Nanowetenschappen, nanotechnologieën, materialen en nieuwe productietechnologieën — Gemeenschappelijke Onderneming brandstofcellen en waterstof

1.1

8 792 000

7 107 722

8 792 000

7 107 722

Hoofdstuk 08 04 — Totaal

621 408 062

504 625 722

19 936 245

621 408 062

524 561 967

Artikel 08 04 01 — Samenwerking — Nanowetenschappen, nanotechnologieën, materialen en nieuwe productietechnologieën

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 612 616 062 | 497 518 000 | | 19 936 245 | 612 616 062 | 517 454 245 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

612 616 062

497 518 000

19 936 245

612 616 062

517 454 245

Toelichting

De doelstelling van de activiteiten op dit gebied is te helpen bij het tot stand brengen van een kritische massa aan noodzakelijke capaciteit voor de ontwikkeling en exploitatie, met name vanuit het oogpunt van eco-efficiëntie en terugdringing van lozingen van gevaarlijke stoffen in het milieu, van geavanceerde technologieën voor de op kennis en intelligentie gebaseerde producten, diensten en fabricageprocédés van de komende jaren.

Er moeten voldoende kredieten beschikbaar worden gesteld voor nano-onderzoek met betrekking tot de beoordeling van milieu- en gezondheidsrisico’s, aangezien momenteel slechts 5 tot 10 % van het nano-onderzoek wereldwijd hierop gericht is.

Er moeten voldoende kredieten worden besteed aan activiteiten ter bevordering van onderzoek naar en de ontwikkeling van grondstoffenefficiënte processen en praktijken, waaronder eco-design, hergebruik en recycling, en van onderzoek naar vervanging van gevaarlijke of kritieke stoffen.

Opgevoerd worden tevens de uitgaven voor door de Commissie georganiseerde vergaderingen, conferenties, workshops en colloquia op hoog wetenschappelijk en technologisch niveau en van Europees belang, de financiering van studies, subsidies, follow-up en evaluatie van de specifieke programma’s alsmede de financiering van het IMS-secretariaat, de analysen en evaluaties van hoog wetenschappelijk of technologisch niveau en tevens de acties uit hoofde van de voorgaande kaderprogramma's.

Bij de onder dit artikel opgevoerde kredieten komen nog de bijdragen van de EVA-lidstaten ingevolge de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, met name artikel 82 en Protocol nr. 32 daarbij. Ter informatie, deze bedragen vloeien voort uit de onder artikel 6 3 0 van de staat van ontvangsten geboekte bijdragen van de lidstaten van de EVA, die overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot en met g), van het Financieel Reglement bestemmingsontvangsten vormen; zij geven aanleiding tot opvoering van de betrokken kredieten en tot uitvoering in het kader van de bijlage „Europese Economische Ruimte” van dit deel van de staat van uitgaven in deze afdeling, die een integrerend deel van de algemene begroting uitmaakt.

Rechtsgronden

Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 412 van 30.12.2006, blz. 1).

Verordening (EG) nr. 1906/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 tot vaststelling van de regels voor de deelname van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten aan acties op grond van het zevende kaderprogramma, en voor de verspreiding van onderzoeksresultaten (2007-2013) (PB L 391 van 30.12.2006, blz. 1).

Beschikking 2006/971/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Samenwerking” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 86).

HOOFDSTUK 08 06 — SAMENWERKING — MILIEU (INCLUSIEF KLIMAATVERANDERING)

Cijfers

| Titel Hoofdstuk Artikel Post | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 08 06 | Samenwerking — Milieu (inclusief klimaatverandering) | | | | | | | |
| 08 06 01 | Samenwerking — Milieu (inclusief klimaatverandering) | 1.1 | 336 619 726 | 280 421 301 | | 2 804 213 | 336 619 726 | 283 225 514 |
| 08 06 02 | Samenwerking — Milieu — Gemeenschappelijke Onderneming brandstofcellen en waterstof | 1.1 | 3 951 000 | 2 671 697 | | | 3 951 000 | 2 671 697 |
| | Hoofdstuk 08 06 — Totaal | | 340 570 726 | 283 092 998 | | 2 804 213 | 340 570 726 | 285 897 211 |

Titel Hoofdstuk Artikel Post

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

08 06

Samenwerking — Milieu (inclusief klimaatverandering)

08 06 01

Samenwerking — Milieu (inclusief klimaatverandering)

1.1

336 619 726

280 421 301

2 804 213

336 619 726

283 225 514

08 06 02

Samenwerking — Milieu — Gemeenschappelijke Onderneming brandstofcellen en waterstof

1.1

3 951 000

2 671 697

3 951 000

2 671 697

Hoofdstuk 08 06 — Totaal

340 570 726

283 092 998

2 804 213

340 570 726

285 897 211

Artikel 08 06 01 — Samenwerking — Milieu (inclusief klimaatverandering)

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 336 619 726 | 280 421 301 | | 2 804 213 | 336 619 726 | 283 225 514 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

336 619 726

280 421 301

2 804 213

336 619 726

283 225 514

Toelichting

Milieuonderzoek zal binnen het zevende kaderprogramma worden geïmplementeerd via het thema „Milieu (inclusief klimaatverandering)”. Het doel is het bevorderen van een duurzaam beheer van het natuurlijke en menselijke milieu en zijn rijkdommen door onze kennis over de interacties tussen biosfeer, ecosystemen en menselijke activiteiten te verbeteren en nieuwe technologieën, instrumenten en diensten te ontwikkelen teneinde mondiale milieukwesties op geïntegreerde wijze te benaderen. De nadruk zal liggen op prognoses van veranderingen in klimaatsystemen, ecologische systemen en aard- en oceaansystemen; en op instrumenten en op technologieën voor monitoring, preventie en mitigatie van de druk op en risico’s voor het milieu, met inbegrip van de menselijke gezondheid, en voor de duurzaamheid van het natuurlijke en door de mens gecreëerde milieu.

Onderzoek in verband met dit thema zal bijdragen tot de uitvoering van internationale verbintenissen en initiatieven zoals wereldwijde aardobservatie (global earth observation — GEO). Bovendien zullen hiermee de onderzoeksbehoeften worden ondersteund die voortkomen uit de bestaande en toekomstige wetgeving en beleidslijnen van de Unie, gerelateerde thematische strategieën en de actieplannen inzake milieutechnologieën en inzake milieu en gezondheid. Het onderzoek zal ook technologische ontwikkelingen in de hand werken die de marktpositionering van de Europese ondernemingen, met name kleine en middelgrote ondernemingen, zullen verbeteren op gebieden zoals milieutechnologieën.

Bij de onder dit artikel opgevoerde kredieten komen nog de bijdragen van de EVA-lidstaten ingevolge de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, met name artikel 82 en Protocol nr. 32 daarbij. Ter informatie, deze bedragen vloeien voort uit de onder artikel 6 3 0 van de staat van ontvangsten geboekte bijdragen van de lidstaten van de EVA, die overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot en met g), van het Financieel Reglement bestemmingsontvangsten vormen; zij geven aanleiding tot opvoering van de betrokken kredieten en tot uitvoering in het kader van de bijlage „Europese Economische Ruimte” van dit deel van de staat van uitgaven in deze afdeling, die een integrerend deel van de algemene begroting uitmaakt.

Rechtsgronden

Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 412 van 30.12.2006, blz. 1).

Verordening (EG) nr. 1906/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 tot vaststelling van de regels voor de deelname van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten aan acties op grond van het zevende kaderprogramma, en voor de verspreiding van onderzoeksresultaten (2007-2013) (PB L 391 van 30.12.2006, blz. 1).

Beschikking 2006/971/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Samenwerking” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 86).

HOOFDSTUK 08 10 — IDEEËN

Cijfers

| Titel Hoofdstuk Artikel Post | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 08 10 | Ideeën | | | | | | | |
| 08 10 01 | Ideeën | 1.1 | 1 714 721 109 | 1 026 958 500 | | 41 883 890 | 1 714 721 109 | 1 068 842 390 |
| | Hoofdstuk 08 10 — Totaal | | 1 714 721 109 | 1 026 958 500 | | 41 883 890 | 1 714 721 109 | 1 068 842 390 |

Titel Hoofdstuk Artikel Post

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

08 10

Ideeën

08 10 01

Ideeën

1.1

1 714 721 109

1 026 958 500

41 883 890

1 714 721 109

1 068 842 390

Hoofdstuk 08 10 — Totaal

1 714 721 109

1 026 958 500

41 883 890

1 714 721 109

1 068 842 390

Artikel 08 10 01 — Ideeën

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 1 714 721 109 | 1 026 958 500 | | 41 883 890 | 1 714 721 109 | 1 068 842 390 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

1 714 721 109

1 026 958 500

41 883 890

1 714 721 109

1 068 842 390

Toelichting

Het algemene doel van de activiteiten in het kader van het specifieke programma „Ideeën” door de oprichting van de Europese Onderzoeksraad is het identificeren van de beste onderzoeksteams in Europa en het stimuleren van „grensverleggend onderzoek” door het financieren van multidisciplinaire projecten met een hoge risicofactor die enkel worden geëvalueerd volgens het criterium „excellentie” zoals beoordeeld door vakgenoten op Europese schaal, waarbij met name de totstandbrenging wordt gestimuleerd van netwerken van onderzoeksgroepen in verschillende landen om de totstandkoming van een Europese wetenschappelijke gemeenschap te bevorderen.

Bij de onder dit artikel opgevoerde kredieten komen nog de bijdragen van de EVA-lidstaten ingevolge de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, met name artikel 82 en Protocol nr. 32 daarbij. Ter informatie, deze bedragen vloeien voort uit de onder artikel 6 3 0 van de staat van ontvangsten geboekte bijdragen van de lidstaten van de EVA, die overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot en met g), van het Financieel Reglement bestemmingsontvangsten vormen; zij geven aanleiding tot opvoering van de betrokken kredieten en tot uitvoering in het kader van de bijlage „Europese Economische Ruimte” van dit deel van de staat van uitgaven in deze afdeling, die een integrerend deel van de algemene begroting uitmaakt.

Dit krediet dient ook ter dekking van de uitgaven in verband met de ontvangsten die aanleiding kunnen geven tot de opvoering van extra kredieten, afkomstig van derden of derde landen (buiten de Europese Economische Ruimte) die deelnemen aan projecten op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling.

Overeenkomstig artikel 21 van het Financieel Reglement kunnen ontvangsten die zijn geboekt onder de posten 6 0 1 3, 6 0 1 5, 6 0 1 6, 6 0 3 1 en 6 0 3 3 van de staat van ontvangsten, aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten.

Rechtsgronden

Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 412 van 30.12.2006, blz. 1).

Verordening (EG) nr. 1906/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 tot vaststelling van de regels voor de deelname van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten aan acties op grond van het zevende kaderprogramma, en voor de verspreiding van onderzoeksresultaten (2007-2013) (PB L 391 van 30.12.2006, blz. 1).

Beschikking 2006/972/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Ideeën” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 243).

HOOFDSTUK 08 19 — CAPACITEITEN — ONDERSTEUNING VAN DE COHERENTE ONTWIKKELING VAN HET ONDERZOEKSBELEID

Cijfers

| Titel Hoofdstuk Artikel Post | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 08 19 | Capaciteiten — Ondersteuning van de coherente ontwikkeling van het onderzoeksbeleid | | | | | | | |
| 08 19 01 | Capaciteiten — Ondersteuning van de coherente ontwikkeling van het onderzoeksbeleid | 1.1 | 13 470 414 | 8 912 772 | | 405 852 | 13 470 414 | 9 318 624 |
| | Hoofdstuk 08 19 — Totaal | | 13 470 414 | 8 912 772 | | 405 852 | 13 470 414 | 9 318 624 |

Titel Hoofdstuk Artikel Post

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

08 19

Capaciteiten — Ondersteuning van de coherente ontwikkeling van het onderzoeksbeleid

08 19 01

Capaciteiten — Ondersteuning van de coherente ontwikkeling van het onderzoeksbeleid

1.1

13 470 414

8 912 772

405 852

13 470 414

9 318 624

Hoofdstuk 08 19 — Totaal

13 470 414

8 912 772

405 852

13 470 414

9 318 624

Artikel 08 19 01 — Capaciteiten — Ondersteuning van de coherente ontwikkeling van het onderzoeksbeleid

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 13 470 414 | 8 912 772 | | 405 852 | 13 470 414 | 9 318 624 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

13 470 414

8 912 772

405 852

13 470 414

9 318 624

Toelichting

Een van de topprioriteiten van de Europa-2020-strategie is het optrekken van de investeringen in onderzoek en ontwikkeling tot 3 % van het BBP en het verbeteren van de doeltreffendheid van die investeringsinspanning. De ontwikkeling van een samenhangende mix van beleidslijnen om openbare en particuliere investeringen in onderzoek te bevorderen, is een hoofdopdracht voor de overheidsinstanties. De acties in dit kader hebben tot doel de ontwikkeling van een effectief en samenhangend onderzoeksbeleid op regionaal, nationaal en uniaal niveau te ondersteunen, meer bepaald door de levering van gestructureerde informatie, indicatoren en analysen en via acties die gericht zijn op de coördinatie van het onderzoeksbeleid, met name door de toepassing van de open coördinatiemethode op dit beleid.

Bij de onder dit artikel opgevoerde kredieten komen nog de bijdragen van de EVA-lidstaten ingevolge de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, met name artikel 82 en Protocol nr. 32 daarbij. Ter informatie, deze bedragen vloeien voort uit de onder artikel 6 3 0 van de staat van ontvangsten geboekte bijdragen van de lidstaten van de EVA, die overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot en met g), van het Financieel Reglement bestemmingsontvangsten vormen; zij geven aanleiding tot opvoering van de betrokken kredieten en tot uitvoering in het kader van de bijlage „Europese Economische Ruimte” van dit deel van de staat van uitgaven in deze afdeling, die een integrerend deel van de algemene begroting uitmaakt.

Rechtsgronden

Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 412 van 30.12.2006, blz. 1).

Verordening (EG) nr. 1906/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 tot vaststelling van de regels voor de deelname van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten aan acties op grond van het zevende kaderprogramma, en voor de verspreiding van onderzoeksresultaten (2007-2013) (PB L 391 van 30.12.2006, blz. 1).

Beschikking 2006/974/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Capaciteiten” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 299).

HOOFDSTUK 08 20 — EURATOM — FUSIE-ENERGIE

Cijfers

| Titel Hoofdstuk Artikel Post | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 08 20 | Euratom — Fusie-energie | | | | | | | |
| 08 20 01 | Euratom — Fusie-energie | 1.1 | 72 163 290 | 78 549 779 | | | 72 163 290 | 78 549 779 |
| 08 20 02 | Euratom — Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie (F4E) | 1.1 | 865 510 000 | 494 812 495 | | - 289 200 000 | 865 510 000 | 205 612 495 |
| | Hoofdstuk 08 20 — Totaal | | 937 673 290 | 573 362 274 | | - 289 200 000 | 937 673 290 | 284 162 274 |

Titel Hoofdstuk Artikel Post

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

08 20

Euratom — Fusie-energie

08 20 01

Euratom — Fusie-energie

1.1

72 163 290

78 549 779

72 163 290

78 549 779

08 20 02

Euratom — Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie (F4E)

1.1

865 510 000

494 812 495

- 289 200 000

865 510 000

205 612 495

Hoofdstuk 08 20 — Totaal

937 673 290

573 362 274

- 289 200 000

937 673 290

284 162 274

Artikel 08 20 02 — Euratom — Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie (F4E)

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 865 510 000 | 494 812 495 | | - 289 200 000 | 865 510 000 | 205 612 495 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

865 510 000

494 812 495

- 289 200 000

865 510 000

205 612 495

Toelichting

Door middel van kernfusie zou een bijna onbeperkte hoeveelheid schone energie kunnen worden opgewekt, waarbij ITER de onontbeerlijke volgende stap in het proces naar dit uiteindelijke doel vormt. Hiertoe werd, in de vorm van een gemeenschappelijke onderneming, de Europese Organisatie voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie opgericht. Deze Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie (fusie voor energie) heeft de volgende taken:

| a) | het leveren van de bijdrage van Euratom aan de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie; |
| --- | --- |

a)

het leveren van de bijdrage van Euratom aan de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie;

| b) | het leveren van de bijdrage van Euratom aan de activiteiten in het kader van de bredere aanpak met Japan voor de snelle verwezenlijking van fusie-energie; |
| --- | --- |

b)

het leveren van de bijdrage van Euratom aan de activiteiten in het kader van de bredere aanpak met Japan voor de snelle verwezenlijking van fusie-energie;

| c) | het uitvoeren van een programma van activiteiten ter voorbereiding van de bouw van een demonstratiefusiereactor en gerelateerde faciliteiten inclusief de International Fusion Materials Irradiation Facility (IFMIF). |
| --- | --- |

c)

het uitvoeren van een programma van activiteiten ter voorbereiding van de bouw van een demonstratiefusiereactor en gerelateerde faciliteiten inclusief de International Fusion Materials Irradiation Facility (IFMIF).

Rechtsgronden

Besluit van de Raad van 25 september 2006 betreffende de sluiting door de Commissie van de Overeenkomst tot oprichting van de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie voor de gezamenlijke uitvoering van het ITER-project, van de regeling inzake de voorlopige toepassing van deze Overeenkomst, alsmede van de Overeenkomst inzake de voorrechten en immuniteiten van de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie voor de gezamenlijke uitvoering van het ITER-project.

Beschikking 2006/943/Euratom van de Commissie van 17 november 2006 inzake de voorlopige toepassing van de Overeenkomst tot oprichting van de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie voor de gezamenlijke uitvoering van het ITER-project en van de Overeenkomst inzake de voorrechten en immuniteiten van de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie voor de gezamenlijke uitvoering van het ITER-project (PB L 358 van 16.12.2006, blz. 60).

Besluit 2006/970/Euratom van de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) voor onderzoeks- en opleidingsactiviteiten inzake kernenergie (2007-2011) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 60).

Verordening (Euratom) nr. 1908/2006 van de Raad van 19 december 2006 tot vaststelling van de regels voor deelname van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten aan acties op grond van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie voor de verspreiding van onderzoeksresultaten (2007-2011) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 1).

Beschikking 2006/976/Euratom van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) voor onderzoeks- en opleidingsactiviteiten inzake kernenergie (2007-2011) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 404).

Beschikking 2007/198/Euratom van de Raad van 27 maart 2007 tot oprichting van de Europese Gemeenschappelijke Onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie van gunsten daaraan (PB L 90 van 30.3.2007, blz. 58).

Besluit 2012/93/Euratom van de Raad van 19 december 2011 betreffende het kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie voor onderzoeks- en opleidingsactiviteiten inzake kernenergie (2012-2013) (PB L 47 van 18.2.2012, blz. 25).

Verordening (Euratom) nr. 139/2012 van de Raad van 19 december 2011 tot vastlegging van de regels voor deelname van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten aan werkzaamheden onder contract ingevolge het kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en voor de verspreiding van de onderzoeksresultaten (2012-2013) (PB L 47 van 18.2.2012, blz. 1).

Besluit 2012/94/Euratom van de Raad van 19 december 2011 betreffende het door middel van werkzaamheden onder contract uit te voeren specifieke programma ter tenuitvoerlegging van het kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie voor onderzoeks- en opleidingsactiviteiten inzake kernenergie (2012-2013) (PB L 47 van 18.2.2012, blz. 33).

TITEL 09 — COMMUNICATIENETWERKEN, INHOUD EN TECHNOLOGIE

Cijfers

| Titel Hoofdstuk | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 09 01 | Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Communicatienetwerken, inhoud en technologie” | | 127 323 333 | 127 323 333 | | | 127 323 333 | 127 323 333 |
| 09 02 | Regelgevingskader voor de digitale agenda | | 18 137 969 | 25 484 774 | | | 18 137 969 | 25 484 774 |
| 40 02 41 | | 391 985
  18 529 954 | 391 985
  25 876 759 | | | 391 985
  18 529 954 | 391 985
  25 876 759 |
| 09 03 | Absorptie van informatie- en communicatietechnologieën | 1 | 144 265 000 | 132 209 900 | | | 144 265 000 | 132 209 900 |
| 09 04 | Samenwerking — informatie- en communicatietechnologie (ICT) | 1 | 1 483 700 335 | 1 168 738 402 | | 40 812 681 | 1 483 700 335 | 1 209 551 083 |
| 09 05 | Capaciteiten — Onderzoeksinfrastructuren | 1 | 37 403 000 | 53 948 802 | | | 37 403 000 | 53 948 802 |
| | Titel 09 — Totaal | | 1 810 829 637 | 1 507 705 211 | | 40 812 681 | 1 810 829 637 | 1 548 517 892 |
| | 40 01 40, 40 02 41


  Totaal+ reserve | | 391 985


  1 811 221 622 | 391 985


  1 508 097 196 | | | 391 985


  1 811 221 622 | 391 985


  1 548 909 877 |

Titel Hoofdstuk

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

09 01

Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Communicatienetwerken, inhoud en technologie”

127 323 333

127 323 333

127 323 333

127 323 333

09 02

Regelgevingskader voor de digitale agenda

18 137 969

25 484 774

18 137 969

25 484 774

40 02 41

391 985

18 529 954

391 985

25 876 759

391 985

18 529 954

391 985

25 876 759

09 03

Absorptie van informatie- en communicatietechnologieën

1

144 265 000

132 209 900

144 265 000

132 209 900

09 04

Samenwerking — informatie- en communicatietechnologie (ICT)

1

1 483 700 335

1 168 738 402

40 812 681

1 483 700 335

1 209 551 083

09 05

Capaciteiten — Onderzoeksinfrastructuren

1

37 403 000

53 948 802

37 403 000

53 948 802

Titel 09 — Totaal

1 810 829 637

1 507 705 211

40 812 681

1 810 829 637

1 548 517 892

40 01 40, 40 02 41

Totaal+ reserve

391 985

1 811 221 622

391 985

1 508 097 196

391 985

1 811 221 622

391 985

1 548 909 877

HOOFDSTUK 09 04 — SAMENWERKING — INFORMATIE- EN COMMUNICATIETECHNOLOGIE (ICT)

Cijfers

| Titel Hoofdstuk Artikel Post | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 09 04 | Samenwerking — informatie- en communicatietechnologie (ICT) | | | | | | | |
| 09 04 01 | Ondersteuning van samenwerking bij onderzoek op het gebied van de informatie- en communicatietechnologie (ICT — Samenwerking) | | | | | | | |
| 09 04 01 01 | Ondersteuning van samenwerking bij onderzoek op het gebied van de informatie- en communicatietechnologie (ICT — Samenwerking) | 1.1 | 1 307 359 400 | 1 102 379 643 | | 40 812 681 | 1 307 359 400 | 1 143 192 324 |
| 09 04 01 02 | Samenwerking — Informatie- en communicatietechnologie — Gemeenschappelijke Onderneming Artemis | 1.1 | 65 000 000 | 19 016 953 | | | 65 000 000 | 19 016 953 |
| 09 04 01 03 | Samenwerking — Informatie- en communicatietechnologie — Ondersteunende uitgaven voor de Gemeenschappelijke Onderneming Artemis | 1.1 | 911 793 | 901 234 | | | 911 793 | 901 234 |
| 09 04 01 04 | Samenwerking — Informatie- en communicatietechnologie — Gemeenschappelijke Onderneming Eniac | 1.1 | 110 000 000 | 35 143 790 | | | 110 000 000 | 35 143 790 |
| 09 04 01 05 | Samenwerking — Informatie- en communicatietechnologie — Ondersteunende uitgaven voor de Gemeenschappelijke Onderneming Eniac | 1.1 | 429 142 | 424 172 | | | 429 142 | 424 172 |
| | Artikel 09 04 01 — Subtotaal | | 1 483 700 335 | 1 157 865 792 | | 40 812 681 | 1 483 700 335 | 1 198 678 473 |
| 09 04 02 | Kredieten afkomstig van de deelname van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling | 1.1 | p.m. | p.m. | | | p.m. | p.m. |
| 09 04 03 | Voltooiing van voorgaande communautaire kaderprogramma's (van vóór 2007) | 1.1 | — | 10 872 610 | | | — | 10 872 610 |
| | Hoofdstuk 09 04 — Totaal | | 1 483 700 335 | 1 168 738 402 | | 40 812 681 | 1 483 700 335 | 1 209 551 083 |

Titel Hoofdstuk Artikel Post

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

09 04

Samenwerking — informatie- en communicatietechnologie (ICT)

09 04 01

Ondersteuning van samenwerking bij onderzoek op het gebied van de informatie- en communicatietechnologie (ICT — Samenwerking)

09 04 01 01

Ondersteuning van samenwerking bij onderzoek op het gebied van de informatie- en communicatietechnologie (ICT — Samenwerking)

1.1

1 307 359 400

1 102 379 643

40 812 681

1 307 359 400

1 143 192 324

09 04 01 02

Samenwerking — Informatie- en communicatietechnologie — Gemeenschappelijke Onderneming Artemis

1.1

65 000 000

19 016 953

65 000 000

19 016 953

09 04 01 03

Samenwerking — Informatie- en communicatietechnologie — Ondersteunende uitgaven voor de Gemeenschappelijke Onderneming Artemis

1.1

911 793

901 234

911 793

901 234

09 04 01 04

Samenwerking — Informatie- en communicatietechnologie — Gemeenschappelijke Onderneming Eniac

1.1

110 000 000

35 143 790

110 000 000

35 143 790

09 04 01 05

Samenwerking — Informatie- en communicatietechnologie — Ondersteunende uitgaven voor de Gemeenschappelijke Onderneming Eniac

1.1

429 142

424 172

429 142

424 172

Artikel 09 04 01 — Subtotaal

1 483 700 335

1 157 865 792

40 812 681

1 483 700 335

1 198 678 473

09 04 02

Kredieten afkomstig van de deelname van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling

1.1

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

09 04 03

Voltooiing van voorgaande communautaire kaderprogramma's (van vóór 2007)

1.1

—

10 872 610

—

10 872 610

Hoofdstuk 09 04 — Totaal

1 483 700 335

1 168 738 402

40 812 681

1 483 700 335

1 209 551 083

Artikel 09 04 01 — Ondersteuning van samenwerking bij onderzoek op het gebied van de informatie- en communicatietechnologie (ICT — Samenwerking)

Post 09 04 01 01 — Ondersteuning van samenwerking bij onderzoek op het gebied van de informatie- en communicatietechnologie (ICT — Samenwerking)

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 1 307 359 400 | 1 102 379 643 | | 40 812 681 | 1 307 359 400 | 1 143 192 324 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

1 307 359 400

1 102 379 643

40 812 681

1 307 359 400

1 143 192 324

Toelichting

Het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) en het thema „Informatie- en communicatietechnologie” (ICT) van het specifieke programma „Samenwerking” hebben tot doel het concurrentievermogen van de Europese industrie te verhogen en Europa in staat te stellen zich de toekomstige ontwikkelingen in de ICT eigen te maken en hieraan richting te geven in overeenstemming met een Europese ICT-strategie voor de lange termijn, teneinde aan de maatschappelijke en economische behoeften te voldoen en om ervoor te zorgen dat de Europese normen mee de mondiale ICT-ontwikkelingen sturen, in plaats van te worden ingehaald door andere groeiende mondiale markten.

De activiteiten zullen Europa's wetenschappelijke en technologische basis verstevigen en zijn wereldwijde leiderschap op ICT-gebied consolideren, de innovatie door toepassing van ICT bevorderen en ervoor zorgen dat de vooruitgang in de ICT snel wordt vertaald in voordelen voor de burger, het bedrijfsleven, de industrie en de overheden in Europa.

Bij het thema „ICT” wordt het strategische onderzoek geconcentreerd rond grote technologiepijlers, wordt voor eind-tot-eind-integratie van technologieën gezorgd en worden de kennis en de middelen geboden voor de ontwikkeling van een breed gamma van innovatieve ICT-toepassingen.

De activiteiten hebben een katalyserend effect op de industriële en technologische vooruitgang in de ICT-sector en verbeteren de concurrentieslagkracht in belangrijke ICT-intensieve sectoren, zowel door innovatieve, hoogwaardige, op ICT gebaseerde producten en diensten als door nieuwe of verbeterde organisatorische processen binnen het bedrijfsleven en bij de overheid. Het ICT-thema dient ook ter ondersteuning van het overige beleid van de Unie doordat het de ICT stimuleert om aan de behoeften van het publiek en de samenleving te voldoen.

De activiteiten hebben betrekking op samenwerking en uitwisseling van beste praktijken met het oog op de vaststelling van gemeenschappelijke normen voor de Unie die verenigbaar zijn met mondiale normen of die als mondiale norm gelden, netwerkacties en initiatieven voor de coördinatie van de nationale programma's. Dit krediet dient tevens ter dekking van de uitgaven voor de inschakeling van onafhankelijke deskundigen bij de beoordeling van voorstellen en de evaluatie van projecten, de kosten van door de Commissie georganiseerde evenementen, vergaderingen, conferenties, workshops en colloquia van Europees belang, de kosten van studies, analysen en evaluaties, de kosten van follow-up en evaluatie van de specifieke programma's en de kaderprogramma's, alsmede de kosten van activiteiten voor de follow-up en de verspreiding van de programmaresultaten, met inbegrip van de activiteiten uit hoofde van de voorgaande kaderprogramma's.

Bij de onder deze post opgevoerde kredieten komen nog, krachtens de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, met name artikel 82 en Protocol nr. 32 daarbij, de bijdragen van de lidstaten van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA). Ter informatie: deze bedragen vloeien voort uit de onder artikel 6 3 0 van de staat van ontvangsten geboekte bijdragen van de lidstaten van de EVA, die overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot en met g), van het Financieel Reglement bestemmingsontvangsten vormen; zij geven aanleiding tot opvoering van de betrokken kredieten en tot uitvoering in het kader van de bijlage „Europese Economische Ruimte” van dit deel van de staat van uitgaven van deze afdeling, die een integrerend deel van de algemene begroting uitmaakt.

Een deel van deze kredieten is bedoeld om een gemeenschappelijke aanpak te bevorderen van belangrijke mondiale uitdagingen, bijvoorbeeld een ICT-strategie, niet alleen om te kunnen concurreren met de snel opkomende ICT-markten bijvoorbeeld in Azië, maar ook om normen vast te stellen voor een mondiale beleidsvoering op het gebied van ICT in dienst van de Europese waarden; doel is de middelen te bundelen en de uitwisseling van beste praktijken te bevorderen om het onderzoek, de ontwikkeling en de innovatie op het gebied van ICT vooruit te helpen. De maatregelen zullen erop gericht zijn de doeltreffendheid van de acties van de internationale gemeenschap te verbeteren en zullen de bestaande mechanismen en goed functionerende relaties aanvullen. Innoverende, door Europese en derde landen gezamenlijk ontwikkelde maatregelen zullen door deze kredieten worden gefinancierd. Het toepassingsbereik van deze innoverende maatregelen gaat verder dan wat door één land kan worden ondernomen en is gunstig zowel voor de Unie als voor haar partners als voorbereiding van hun leidende rol met betrekking tot de vaststelling van toekomstige ICT-normen. Bij de tenuitvoerlegging van deze actie ziet de Commissie toe op een evenwichtige verdeling van de subsidies. Zij zal spelers op mondiaal niveau helpen om aan onderzoekspartnerschappen deel te nemen, om innovatie op het gebied van ICT te bevorderen.

Rechtsgronden

Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 412 van 30.12.2006, blz. 1).

Verordening (EG) nr. 1906/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 tot vaststelling van de regels voor de deelname van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten aan acties op grond van het zevende kaderprogramma, en voor de verspreiding van onderzoeksresultaten (2007-2013) (PB L 391 van 30.12.2006, blz. 1).

Beschikking 2006/971/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het Specifieke Programma „Samenwerking” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 86).

TITEL 10 — EIGEN ONDERZOEK

Cijfers

| Titel Hoofdstuk | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 10 01 | Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Eigen onderzoek” | 1 | 350 080 000 | 350 080 000 | | | 350 080 000 | 350 080 000 |
| 10 02 | Beleidskredieten rechtstreeks gefinancierd onderzoek — Zevende kaderprogramma (2007-2013) — EU | 1 | 33 089 156 | 30 721 154 | | | 33 089 156 | 30 721 154 |
| 10 03 | Beleidskredieten rechtstreeks gefinancierd onderzoek — Zevende kaderprogramma (2007-2011 en 2012-2013) — Euratom | 1 | 10 250 000 | 9 314 301 | | 405 852 | 10 250 000 | 9 720 153 |
| 10 04 | Voltooiing van voorgaande kaderprogramma's en andere activiteiten | 1 | p.m. | p.m. | | | p.m. | p.m. |
| 10 05 | Historische verplichtingen ten gevolge van de werkzaamheden van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek in het kader van het Euratom-Verdrag | 1 | 30 900 000 | 29 204 688 | | | 30 900 000 | 29 204 688 |
| | Titel 10 — Totaal | | 424 319 156 | 419 320 143 | | 405 852 | 424 319 156 | 419 725 995 |

Titel Hoofdstuk

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

10 01

Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Eigen onderzoek”

1

350 080 000

350 080 000

350 080 000

350 080 000

10 02

Beleidskredieten rechtstreeks gefinancierd onderzoek — Zevende kaderprogramma (2007-2013) — EU

1

33 089 156

30 721 154

33 089 156

30 721 154

10 03

Beleidskredieten rechtstreeks gefinancierd onderzoek — Zevende kaderprogramma (2007-2011 en 2012-2013) — Euratom

1

10 250 000

9 314 301

405 852

10 250 000

9 720 153

10 04

Voltooiing van voorgaande kaderprogramma's en andere activiteiten

1

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

10 05

Historische verplichtingen ten gevolge van de werkzaamheden van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek in het kader van het Euratom-Verdrag

1

30 900 000

29 204 688

30 900 000

29 204 688

Titel 10 — Totaal

424 319 156

419 320 143

405 852

424 319 156

419 725 995

Toelichting

Deze toelichting is van toepassing op alle begrotingsonderdelen van het beleidsterrein „Eigen onderzoek” (met uitzondering van hoofdstuk 10 05).

De kredieten dienen niet alleen ter dekking van uitgaven voor interventie en voor onder het statuut vallend personeel, maar ook voor andere personeelskosten, uitgaven uit hoofde van aannemingscontracten, infrastructuurkosten, uitgaven voor voorlichting en publicaties, alsmede van alle andere huishoudelijke uitgaven in verband met de uitvoering van de maatregelen op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling, verkennend onderzoek inbegrepen.

Overeenkomstig artikel 21 van het Financieel Reglement kunnen ontvangsten die zijn geboekt op de posten 6 2 2 4 en 6 2 2 5 van de staat van ontvangsten, aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten.

Diverse ontvangsten kunnen aanleiding geven tot het opvoeren van extra kredieten, die, al naargelang van hun bestemming, zullen worden gebruikt voor de hoofdstukken 10 02, 10 03 of 10 04 of voor artikel 10 01 05.

Ontvangsten uit bijdragen van kandidaat-lidstaten en, indien van toepassing, de potentiële kandidaat-lidstaten van de westelijke Balkan voor deelname aan de uniale programma's, die worden opgevoerd onder post 6 0 3 1 van de staat van ontvangsten, kunnen aanleiding geven tot het openen van extra kredieten overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot en met g), van het Financieel Reglement.

Deelname van derde landen of organisaties uit derde landen aan de Europese samenwerking op het gebied van wetenschappelijk en technisch onderzoek is voor een aantal van deze projecten mogelijk. Eventuele financiële bijdragen worden geboekt op post 6 0 1 3 van de staat van ontvangsten en kunnen aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten in overeenstemming met artikel 21 van het Financieel Reglement.

De extra kredieten zullen worden opgevoerd bij de artikelen 10 02 02 en 10 03 02.

De kredieten in deze titel dekken de kosten van het personeel dat werkzaam is bij de financiële en administratieve diensten van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek en de ondersteuning die zij nodig hebben (bij benadering 15 % van de kosten).

HOOFDSTUK 10 03 — BELEIDSKREDIETEN RECHTSTREEKS GEFINANCIERD ONDERZOEK — ZEVENDE KADERPROGRAMMA (2007-2011 EN 2012-2013) — EURATOM

Cijfers

| Titel Hoofdstuk Artikel Post | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 10 03 | Beleidskredieten rechtstreeks gefinancierd onderzoek — Zevende kaderprogramma (2007-2011 en 2012-2013) — Euratom | | | | | | | |
| 10 03 01 | Nucleaire activiteiten van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (GCO) | 1.1 | 10 250 000 | 9 314 301 | | 405 852 | 10 250 000 | 9 720 153 |
| 10 03 02 | Kredieten afkomstig van de bijdragen van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling | 1.1 | p.m. | p.m. | | | p.m. | p.m. |
| | Hoofdstuk 10 03 — Totaal | | 10 250 000 | 9 314 301 | | 405 852 | 10 250 000 | 9 720 153 |

Titel Hoofdstuk Artikel Post

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

10 03

Beleidskredieten rechtstreeks gefinancierd onderzoek — Zevende kaderprogramma (2007-2011 en 2012-2013) — Euratom

10 03 01

Nucleaire activiteiten van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (GCO)

1.1

10 250 000

9 314 301

405 852

10 250 000

9 720 153

10 03 02

Kredieten afkomstig van de bijdragen van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling

1.1

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

Hoofdstuk 10 03 — Totaal

10 250 000

9 314 301

405 852

10 250 000

9 720 153

Artikel 10 03 01 — Nucleaire activiteiten van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (GCO)

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 10 250 000 | 9 314 301 | | 405 852 | 10 250 000 | 9 720 153 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

10 250 000

9 314 301

405 852

10 250 000

9 720 153

Toelichting

Dit krediet dient ter dekking van de activiteiten voor wetenschappelijke en technische steun en onderzoek die door het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek overeenkomstig het nucleair specifiek programma betreffende de volgende thema's worden uitgevoerd:

| — | beheer van nucleaire afvalstoffen, milieu-impact, basiskennis en onderzoek inzake ontmanteling; |
| --- | --- |

—

beheer van nucleaire afvalstoffen, milieu-impact, basiskennis en onderzoek inzake ontmanteling;

| — | nucleaire veiligheid; |
| --- | --- |

—

nucleaire veiligheid;

| — | nucleaire beveiliging. |
| --- | --- |

—

nucleaire beveiliging.

Het dekt de noodzakelijke werkzaamheden voor de uitvoering van de verplichtingen met betrekking tot de nucleaire veiligheidscontrole, die voortvloeien uit hoofdstuk 7 van titel II van het Euratom-Verdrag, en de verplichtingen die voortvloeien uit het non-proliferatieverdrag en uit de uitvoering van het ondersteuningsprogramma van de Commissie ten behoeve van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie.

Het krediet dient bovendien ter dekking van de specifieke uitgaven voor onderzoek en de betrokken ondersteunende activiteiten (alle soorten aankopen en contracten). Daartoe behoren de direct voor de betrokken projecten gedane uitgaven voor wetenschappelijke infrastructuur.

Tevens dient het ter dekking van alle soorten uitgaven voor onderzoeksactiviteiten die verbonden zijn met de activiteiten van dit artikel en die worden toevertrouwd aan het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek in het kader van een op concurrerende basis gestoelde deelname van dit Centrum aan werkzaamheden onder contract.

Overeenkomstig artikel 21 en artikel 183, lid 2, van het Financieel Reglement kunnen ontvangsten die zijn geboekt op de posten 6 2 2 3 en 6 2 2 6 van de staat van ontvangsten, aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten.

Rechtsgronden

Besluit 2006/970/Euratom van de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) voor onderzoeks- en opleidingsactiviteiten inzake kernenergie (2007-2011) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 60).

Beschikking 2006/977/Euratom van de Raad van 19 december 2006 betreffende het Specifieke Programma dat door middel van eigen acties door het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek moet worden uitgevoerd op grond van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) voor onderzoeks- en opleidingsactiviteiten inzake kernenergie (2007-2011) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 434).

Verordening (Euratom) nr. 1908/2006 van de Raad van 19 december 2006 tot vaststelling van de regels voor deelname van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten aan acties op grond van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie voor de verspreiding van onderzoeksresultaten (2007-2011) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 1).

Besluit 2012/93/Euratom van de Raad van 19 december 2011 betreffende het kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie voor onderzoeks- en opleidingsactiviteiten inzake kernenergie (2012-2013) (PB L 47 van 18.2.2012, blz. 25).

Verordening (Euratom) nr. 139/2012 van de Raad van 19 december 2011 tot vastlegging van de regels voor deelname van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten aan werkzaamheden onder contract ingevolge het kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en voor de verspreiding van de onderzoeksresultaten (2012-2013) (PB L 47 van 18.2.2012, blz. 1).

Besluit 2012/95/Euratom van de Raad van 19 december 2011 betreffende het door het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek door middel van eigen acties uit te voeren specifieke programma ter tenuitvoerlegging van het kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie voor onderzoeks- en opleidingsactiviteiten inzake kernenergie (2012-2013) (PB L 47 van 18.2.2012, blz. 40).

TITEL 13 — REGIONAAL BELEID

Cijfers

| Titel Hoofdstuk | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 13 01 | Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Regionaal beleid” | | 88 792 579 | 88 792 579 | | | 88 792 579 | 88 792 579 |
| 13 03 | Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en andere regionale acties | 1 | 30 639 878 699 | 31 410 089 436 | | | 30 639 878 699 | 31 410 089 436 |
| 13 04 | Cohesiefonds | 1 | 12 499 800 000 | 11 414 497 449 | | | 12 499 800 000 | 11 414 497 449 |
| 13 05 | Pretoetredingsacties met betrekking tot het structuurbeleid | | 549 770 452 | 489 688 705 | | -78 987 754 | 549 770 452 | 410 700 951 |
| 13 06 | Solidariteitsfonds | | 14 607 942 | 14 607 942 | 400 519 089 | 250 519 089 | 415 127 031 | 265 127 031 |
| | Titel 13 — Totaal | | 43 792 849 672 | 43 417 676 111 | 400 519 089 | 171 531 335 | 44 193 368 761 | 43 589 207 446 |

Titel Hoofdstuk

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

13 01

Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Regionaal beleid”

88 792 579

88 792 579

88 792 579

88 792 579

13 03

Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en andere regionale acties

1

30 639 878 699

31 410 089 436

30 639 878 699

31 410 089 436

13 04

Cohesiefonds

1

12 499 800 000

11 414 497 449

12 499 800 000

11 414 497 449

13 05

Pretoetredingsacties met betrekking tot het structuurbeleid

549 770 452

489 688 705

-78 987 754

549 770 452

410 700 951

13 06

Solidariteitsfonds

14 607 942

14 607 942

400 519 089

250 519 089

415 127 031

265 127 031

Titel 13 — Totaal

43 792 849 672

43 417 676 111

400 519 089

171 531 335

44 193 368 761

43 589 207 446

HOOFDSTUK 13 05 — PRETOETREDINGSACTIES MET BETREKKING TOT HET STRUCTUURBELEID

Cijfers

| Titel Hoofdstuk Artikel Post | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 13 05 | Pretoetredingsacties met betrekking tot het structuurbeleid | | | | | | | |
| 13 05 01 | Pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid (Instrument for Structural Policies for Pre-accession — ISPA) — Voltooiing van vroegere projecten (2000-2006) | | | | | | | |
| 13 05 01 01 | Pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid (ISPA) — Voltooiing van andere vroegere projecten (2000-2006) | 4 | p.m. | 232 278 493 | | -78 987 754 | p.m. | 153 290 739 |
| 13 05 01 02 | Pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid — Afronding van de pretoetredingshulp voor acht kandidaat-lidstaten | 4 | p.m. | p.m. | | | p.m. | p.m. |
| | Artikel 13 05 01 — Subtotaal | | p.m. | 232 278 493 | | -78 987 754 | p.m. | 153 290 739 |
| 13 05 02 | Instrument voor pretoetredingssteun (Instrument for Pre-accession Assistance — IPA) — Regionale ontwikkeling | 4 | 462 000 000 | 172 734 477 | | | 462 000 000 | 172 734 477 |
| 13 05 03 | Instrument voor pretoetredingssteun (IPA) — Grensoverschrijdende samenwerking | | | | | | | |
| 13 05 03 01 | Grensoverschrijdende samenwerking — Bijdrage uit subrubriek 1b | 1.2 | 51 491 401 | 50 000 000 | | | 51 491 401 | 50 000 000 |
| 13 05 03 02 | Grensoverschrijdende samenwerking en deelname van kandidaat en potentiële kandidaat-lidstaten aan de transnationale en interregionale samenwerkingsprogramma's van de structuurfondsen — Bijdrage uit rubriek 4 | 4 | 36 279 051 | 34 675 735 | | | 36 279 051 | 34 675 735 |
| | Artikel 13 05 03 — Subtotaal | | 87 770 452 | 84 675 735 | | | 87 770 452 | 84 675 735 |
| | Hoofdstuk 13 05 — Totaal | | 549 770 452 | 489 688 705 | | -78 987 754 | 549 770 452 | 410 700 951 |

Titel Hoofdstuk Artikel Post

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

13 05

Pretoetredingsacties met betrekking tot het structuurbeleid

13 05 01

Pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid (Instrument for Structural Policies for Pre-accession — ISPA) — Voltooiing van vroegere projecten (2000-2006)

13 05 01 01

Pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid (ISPA) — Voltooiing van andere vroegere projecten (2000-2006)

4

p.m.

232 278 493

-78 987 754

p.m.

153 290 739

13 05 01 02

Pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid — Afronding van de pretoetredingshulp voor acht kandidaat-lidstaten

4

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

Artikel 13 05 01 — Subtotaal

p.m.

232 278 493

-78 987 754

p.m.

153 290 739

13 05 02

Instrument voor pretoetredingssteun (Instrument for Pre-accession Assistance — IPA) — Regionale ontwikkeling

4

462 000 000

172 734 477

462 000 000

172 734 477

13 05 03

Instrument voor pretoetredingssteun (IPA) — Grensoverschrijdende samenwerking

13 05 03 01

Grensoverschrijdende samenwerking — Bijdrage uit subrubriek 1b

1.2

51 491 401

50 000 000

51 491 401

50 000 000

13 05 03 02

Grensoverschrijdende samenwerking en deelname van kandidaat en potentiële kandidaat-lidstaten aan de transnationale en interregionale samenwerkingsprogramma's van de structuurfondsen — Bijdrage uit rubriek 4

4

36 279 051

34 675 735

36 279 051

34 675 735

Artikel 13 05 03 — Subtotaal

87 770 452

84 675 735

87 770 452

84 675 735

Hoofdstuk 13 05 — Totaal

549 770 452

489 688 705

-78 987 754

549 770 452

410 700 951

Artikel 13 05 01 — Pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid (Instrument for Structural Policies for Pre-accession — ISPA) — Voltooiing van vroegere projecten (2000-2006)

Toelichting

De door het pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid (ISPA) verstrekte hulp was bedoeld om de kandidaat-lidstaten van Midden- en Oost-Europa te helpen bij hun toetreding tot de Unie. Het ISPA wordt gebruikt om de begunstigde landen te helpen voldoen aan de eisen van het acquis van de Unie op de gebieden milieu en vervoer.

Post 13 05 01 01 — Pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid (ISPA) — Voltooiing van andere vroegere projecten (2000-2006)

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| p.m. | 232 278 493 | | -78 987 754 | p.m. | 153 290 739 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

p.m.

232 278 493

-78 987 754

p.m.

153 290 739

Toelichting

Dit krediet dient ter dekking van de ISPA-bijstand en van de buiten de Commissie verstrekte technische bijstand die nodig is voor de uitvoering ervan in de kandidaat-lidstaten van Midden- en Oost-Europa.

Op deze post mogen, ongeacht de begunstigde van de actie, geen administratieve uitgaven worden afgeboekt.

Rechtsgronden

Verordening (EG) nr. 1266/1999 van de Raad van 21 juni 1999 betreffende de coördinatie van de bijstand aan de kandidaat-lidstaten in het kader van de pretoetredingsstrategie (PB L 161 van 26.6.1999, blz. 68).

Verordening (EG) nr. 1267/1999 van de Raad van 21 juni 1999 tot instelling van een pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid (PB L 161 van 26.6.1999, blz. 73).

Verordening (EG) nr. 2257/2004 van de Raad van 20 december 2004 tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 3906/89, Verordening (EG) nr. 1267/1999, Verordening (EG) nr. 1268/1999 en Verordening (EG) nr. 2666/2000, teneinde rekening te houden met de status van Kroatië als kandidaat-lidstaat (PB L 389 van 30.12.2004, blz. 1).

HOOFDSTUK 13 06 — SOLIDARITEITSFONDS

Cijfers

| Titel Hoofdstuk Artikel Post | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 13 06 | Solidariteitsfonds | | | | | | | |
| 13 06 01 | Solidariteitsfonds van de Europese Unie — Lidstaten | 3.2 | 14 607 942 | 14 607 942 | 400 519 089 | 250 519 089 | 415 127 031 | 265 127 031 |
| 13 06 02 | Solidariteitsfonds van de Europese Unie — Toetredingslanden | 4 | p.m. | p.m. | | | p.m. | p.m. |
| | Hoofdstuk 13 06 — Totaal | | 14 607 942 | 14 607 942 | 400 519 089 | 250 519 089 | 415 127 031 | 265 127 031 |

Titel Hoofdstuk Artikel Post

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

13 06

Solidariteitsfonds

13 06 01

Solidariteitsfonds van de Europese Unie — Lidstaten

3.2

14 607 942

14 607 942

400 519 089

250 519 089

415 127 031

265 127 031

13 06 02

Solidariteitsfonds van de Europese Unie — Toetredingslanden

4

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

Hoofdstuk 13 06 — Totaal

14 607 942

14 607 942

400 519 089

250 519 089

415 127 031

265 127 031

Artikel 13 06 01 — Solidariteitsfonds van de Europese Unie — Lidstaten

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 14 607 942 | 14 607 942 | 400 519 089 | 250 519 089 | 415 127 031 | 265 127 031 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

14 607 942

14 607 942

400 519 089

250 519 089

415 127 031

265 127 031

Toelichting

Dit artikel dient om de kredieten op te nemen die worden vrijgemaakt wanneer in de lidstaten bij grote rampen een beroep wordt gedaan op het Solidariteitsfonds van de Europese Unie. De hulp moet vooral worden toegekend bij natuurrampen, maar er kan aan de lidstaten in kwestie ook hulp worden verstrekt in spoedeisende situaties, met een deadline voor het gebruik ervan en de verplichting voor de begunstigde landen om het gebruik van de ontvangen hulp te verantwoorden. Ontvangen hulp die vervolgens wordt verrekend met betalingen door derde partijen, bijvoorbeeld op grond van het principe dat „de vervuiler betaalt” of die het uiteindelijke schadebedrag overschrijdt, moet worden teruggevorderd.

Over de toewijzing van de kredieten zal worden besloten middels een gewijzigde begroting die uitsluitend tot doel heeft middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie beschikbaar te stellen.

Rechtsgronden

Verordening (EG) nr. 2012/2002 van de Raad van 11 november 2002 tot oprichting van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (PB L 311 van 14.11.2002, blz. 3).

Referentiebesluiten

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (COM(2005)0108), door de Commissie ingediend op 6 april 2005.

Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (PB C 139 van 14.6.2006, blz. 1).

TITEL 15 — ONDERWIJS EN CULTUUR

Cijfers

| Titel Hoofdstuk | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 15 01 | Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Onderwijs en cultuur” | | 123 603 923 | 123 603 923 | | | 123 603 923 | 123 603 923 |
| 15 02 | Een leven lang leren, met inbegrip van meertaligheid | | 1 417 215 664 | 1 379 114 216 | | | 1 417 215 664 | 1 379 114 216 |
| 15 04 | Ontwikkeling van culturele en audiovisuele samenwerking in Europa | | 175 715 000 | 159 896 411 | | | 175 715 000 | 159 896 411 |
| 15 05 | Aanmoediging en bevordering van samenwerking op het gebied van jeugd en sport | 3 | 149 539 000 | 130 166 227 | | | 149 539 000 | 130 166 227 |
| 15 07 | Mensen — Programma voor de mobiliteit van onderzoekers | 1 | 963 502 000 | 771 774 900 | | 63 312 858 | 963 502 000 | 835 087 758 |
| | Titel 15 — Totaal | | 2 829 575 587 | 2 564 555 677 | | 63 312 858 | 2 829 575 587 | 2 627 868 535 |

Titel Hoofdstuk

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

15 01

Administratieve uitgaven voor het beleidsterrein „Onderwijs en cultuur”

123 603 923

123 603 923

123 603 923

123 603 923

15 02

Een leven lang leren, met inbegrip van meertaligheid

1 417 215 664

1 379 114 216

1 417 215 664

1 379 114 216

15 04

Ontwikkeling van culturele en audiovisuele samenwerking in Europa

175 715 000

159 896 411

175 715 000

159 896 411

15 05

Aanmoediging en bevordering van samenwerking op het gebied van jeugd en sport

3

149 539 000

130 166 227

149 539 000

130 166 227

15 07

Mensen — Programma voor de mobiliteit van onderzoekers

1

963 502 000

771 774 900

63 312 858

963 502 000

835 087 758

Titel 15 — Totaal

2 829 575 587

2 564 555 677

63 312 858

2 829 575 587

2 627 868 535

HOOFDSTUK 15 07 — MENSEN — PROGRAMMA VOOR DE MOBILITEIT VAN ONDERZOEKERS

Cijfers

| Titel Hoofdstuk Artikel Post | Omschrijving | FK | Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 15 07 | Mensen — Programma voor de mobiliteit van onderzoekers | | | | | | | |
| 15 07 77 | Burgers | 1.1 | 963 502 000 | 771 275 000 | | 63 312 858 | 963 502 000 | 834 587 858 |
| 15 07 78 | Kredieten afkomstig van de deelneming van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling | 1.1 | p.m. | p.m. | | | p.m. | p.m. |
| 15 07 79 | Proefproject — Kennispartnerschappen | 1.1 | p.m. | 499 900 | | | p.m. | 499 900 |
| | Hoofdstuk 15 07 — Totaal | | 963 502 000 | 771 774 900 | | 63 312 858 | 963 502 000 | 835 087 758 |

Titel Hoofdstuk Artikel Post

Omschrijving

FK

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

15 07

Mensen — Programma voor de mobiliteit van onderzoekers

15 07 77

Burgers

1.1

963 502 000

771 275 000

63 312 858

963 502 000

834 587 858

15 07 78

Kredieten afkomstig van de deelneming van derden (buiten de Europese Economische Ruimte) aan onderzoek en technologische ontwikkeling

1.1

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

15 07 79

Proefproject — Kennispartnerschappen

1.1

p.m.

499 900

p.m.

499 900

Hoofdstuk 15 07 — Totaal

963 502 000

771 774 900

63 312 858

963 502 000

835 087 758

Artikel 15 07 77 — Burgers

Cijfers

| Begroting 2013 | ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- |
| Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen | Vastleggingen | Betalingen |
| 963 502 000 | 771 275 000 | | 63 312 858 | 963 502 000 | 834 587 858 |

Begroting 2013

ontwerp van gewijzigde begroting nr. 9/2013

Nieuw bedrag

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

Vastleggingen

Betalingen

963 502 000

771 275 000

63 312 858

963 502 000

834 587 858

Toelichting

Europa moet aantrekkelijker worden voor onderzoekers teneinde zijn capaciteit en prestaties op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling te vergroten en de Europese Onderzoeksruimte te consolideren en verder te ontwikkelen. Tegen de achtergrond van groeiende concurrentie op wereldniveau moet een open en concurrerende Europese arbeidsmarkt voor onderzoekers met gediversifieerde, aantrekkelijke loopbaanvooruitzichten worden gecreëerd.

De steunverlening door het specifieke programma „Mensen” (geïmplementeerd door de Marie Curie-acties, de Nacht van de onderzoekers en de Euraxess-actie) heeft als toegevoegde waarde dat de internationale, interdisciplinaire en intersectorale mobiliteit van onderzoekers, een belangrijke aanjager van Europese innovatie, wordt bevorderd. Tevens bevorderen de Marie Curie-acties een intensievere samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven in verschillende landen op het gebied van opleiding en loopbaanontwikkeling van onderzoekers: zij verbreden hun vaardigheden en bereiden hen beter voor op de banen van de toekomst. De Marie Curie-acties versterken het partnerschap tussen onderwijs en bedrijfsleven met het oog op een betere kennisuitwisseling en de bevordering van opleidingen tot doctor die op de behoeften van de bedrijven zijn toegesneden. Door de arbeidsvoorwaarden te verbeteren in overeenstemming met het handvest en de code voor Europese onderzoekers, wordt een loopbaan als onderzoeker in Europa aantrekkelijker gemaakt.

Bij de onder dit artikel opgevoerde kredieten komen nog de bijdragen van de EVA-lidstaten ingevolge de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, met name artikel 82 en Protocol nr. 32 daarbij. Ter informatie, deze bedragen vloeien voort uit de onder artikel 6 3 0 van de staat van ontvangsten geboekte bijdragen van de lidstaten van de EVA, die overeenkomstig artikel 21, lid 2, onder e) tot en met g), van het Financieel Reglement bestemmingsontvangsten vormen; zij geven aanleiding tot opvoering van de betrokken kredieten en tot uitvoering in het kader van de bijlage „Europese Economische Ruimte” van dit deel van de staat van uitgaven in deze afdeling, die een integrerend deel van de algemene begroting uitmaakt.

Dit krediet dient ook ter dekking van de uitgaven in verband met de ontvangsten die aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten, afkomstig van derden of derde landen (buiten de Europese Economische Ruimte) die deelnemen aan projecten op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling.

Overeenkomstig artikel 21 van het Financieel Reglement kunnen ontvangsten die zijn geboekt onder de posten 6 0 1 3, 6 0 1 5, 6 0 1 6, 6 0 3 1 en 6 0 3 3 van de staat van ontvangsten, aanleiding geven tot de opvoering van extra kredieten.

Rechtsgronden

Verordening (EG) nr. 1906/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 tot vaststelling van de regels voor de deelname van ondernemingen, onderzoekscentra en universiteiten aan acties op grond van het zevende kaderprogramma, en voor de verspreiding van onderzoeksresultaten (2007-2013) (PB L 391 van 30.12.2006, blz. 1).

Besluit nr. 1982/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 412 van 30.12.2006, blz. 1).

Beschikking 2006/973/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Mensen” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (PB L 400 van 30.12.2006, blz. 271).

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/203 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/203

---

P7_TA(2013)0475

Beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie — droogte en bosbranden in Roemenië en overstromingen in Duitsland, Oostenrijk en de Tsjechische Republiek

Resolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie, overeenkomstig punt 26 van het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (droogte en bosbranden in Roemenië en overstromingen in Duitsland, Oostenrijk en de Tsjechische Republiek) (COM(2013)0692 — C7-0343/2013 — 2013/2255(BUD))

(2016/C 436/30)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2013)0692 — C7-0343/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2013)0692 — C7-0343/2013),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (1), en met name punt 26 hiervan, |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (1), en met name punt 26 hiervan,

| — | gezien Verordening (EG) nr. 2012/2002 van de Raad van 11 november 2002 tot oprichting van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (2), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EG) nr. 2012/2002 van de Raad van 11 november 2002 tot oprichting van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (2),

| — | gezien de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, goedgekeurd tijdens het overleg op 17 juli 2008 over het Solidariteitsfonds, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, goedgekeurd tijdens het overleg op 17 juli 2008 over het Solidariteitsfonds,

| — | gezien de brief van de Commissie regionale ontwikkeling, |
| --- | --- |

—

gezien de brief van de Commissie regionale ontwikkeling,

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A7-0369/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A7-0369/2013),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit; |
| --- | --- |

1.

hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit;

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

2.

verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

---

(1)  PB C 139 van 14.6.2006, blz. 1.

(2)  PB L 311 van 14.11.2002, blz. 3.

---

BIJLAGE

BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie

(De tekst van de bijlage wordt hier niet weergegeven, aangezien deze overeenkomt met de definitieve handeling: Besluit 2014/95/EU.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/204 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/204

---

P7_TA(2013)0476

Beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument ter aanvulling van de middelen in de algemene begroting van de EU voor 2013 ten behoeve van het Europees Sociaal Fonds om de toewijzingen aan Frankrijk, Italië en Spanje te verhogen

Resolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument (COM(2013)0559 — C7-0235/2013 — 2013/2159(BUD))

(2016/C 436/31)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, definitief vastgesteld op 12 december 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, definitief vastgesteld op 12 december 2012 (1),

| — | gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 7/2013, door de Commissie ingediend op 25 juli 2013 (COM(2013)0557), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 7/2013, door de Commissie ingediend op 25 juli 2013 (COM(2013)0557),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (2), en met name punt 27 hiervan, |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (2), en met name punt 27 hiervan,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2013)0559 — C7-0235/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2013)0559 — C7-0235/2013),

| — | gezien het standpunt van de Raad, goedgekeurd op 7 oktober 2013, |
| --- | --- |

—

gezien het standpunt van de Raad, goedgekeurd op 7 oktober 2013,

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A7-0370/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A7-0370/2013),

| A. | overwegende dat het, na alle mogelijkheden voor een herschikking van kredieten binnen rubriek 1b te hebben onderzocht, nodig is middelen uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar te stellen; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het, na alle mogelijkheden voor een herschikking van kredieten binnen rubriek 1b te hebben onderzocht, nodig is middelen uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar te stellen;

| B. | overwegende dat de Commissie heeft voorgesteld middelen uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar te stellen ter aanvulling van de financiering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, bovenop het maximum van rubriek 1b, met 134 049 037 EUR ten behoeve van het Europees Sociaal Fonds (ESF) om de toewijzingen aan Frankrijk, Italië en Spanje voor 2013 te verhogen met een totaalbedrag van 150 miljoen EUR; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de Commissie heeft voorgesteld middelen uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar te stellen ter aanvulling van de financiering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2013, bovenop het maximum van rubriek 1b, met 134 049 037 EUR ten behoeve van het Europees Sociaal Fonds (ESF) om de toewijzingen aan Frankrijk, Italië en Spanje voor 2013 te verhogen met een totaalbedrag van 150 miljoen EUR;

| 1. | neemt kennis van het voorstel van de Commissie om het maximum van rubriek 1b te overschrijden met 134 049 037 EUR, teneinde de toewijzingen van het ESF aan Frankrijk, Italië en Spanje voor 2013 te verhogen met een totaalbedrag van 150 miljoen EUR, en voor een dienovereenkomstig bedrag middelen uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar te stellen; |
| --- | --- |

1.

neemt kennis van het voorstel van de Commissie om het maximum van rubriek 1b te overschrijden met 134 049 037 EUR, teneinde de toewijzingen van het ESF aan Frankrijk, Italië en Spanje voor 2013 te verhogen met een totaalbedrag van 150 miljoen EUR, en voor een dienovereenkomstig bedrag middelen uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar te stellen;

| 2. | stemt in met de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument tot een bedrag van 134 049 037 EUR aan vastleggingskredieten, ter financiering van die aanvullende toewijzingen in rubriek 1b; |
| --- | --- |

2.

stemt in met de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument tot een bedrag van 134 049 037 EUR aan vastleggingskredieten, ter financiering van die aanvullende toewijzingen in rubriek 1b;

| 3. | hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit; |
| --- | --- |

3.

hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit;

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

4.

verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie;

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

5.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

---

(1)  PB L 66 van 8.3.2013.

(2)  PB C 139 van 14.6.2006, blz. 1.

---

BIJLAGE

BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument

(De tekst van de bijlage wordt hier niet weergegeven, aangezien deze overeenkomt met de definitieve handeling: Besluit 2014/94/EU.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/206 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/206

---

P7_TA(2013)0477

Europese satellietnavigatiesystemen ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de invoering en exploitatie van de Europese satellietnavigatiesystemen (COM(2011)0814 — C7-0464/2011 — 2011/0392(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/32)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0814), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0814),

| — | gezien artikel 294, lid 2 en artikel 172 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0464/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2 en artikel 172 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0464/2011),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 28 maart 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 28 maart 2012 (1),

| — | na raadpleging van het Comité van de Regio's, |
| --- | --- |

—

na raadpleging van het Comité van de Regio's,

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 11 september 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 11 september 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, de Begrotingscommissie en de Commissie vervoer en toerisme (A7-0321/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, de Begrotingscommissie en de Commissie vervoer en toerisme (A7-0321/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd; |
| --- | --- |

2.

hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd;

| 3. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

3.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

4.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 181 van 21.6.2012, blz. 179.

---

P7_TC1-COD(2011)0392

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de uitvoering en exploitatie van de Europese satellietnavigatiesystemen en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 876/2002 van de Raad en Verordening (EG) nr. 683/2008 van het Europees Parlement en de Raad

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1285/2013.)

---

BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE

Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie

over het

GALILEO INTERINSTITUTIONEEL PANEL (GIP)

| 1. | Gezien het belang, het unieke karakter en de gecompliceerdheid van de Europese GNSS-programmma’s, het feit dat de Unie de uit de programma’s resulterende systemen in eigendom zal hebben, de volledige financiering van de programma’s uit de communautaire begroting in de periode 2014-2020, erkennen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie de noodzaak van nauwe samenwerking tussen de drie instellingen. |
| --- | --- |

1.

Gezien het belang, het unieke karakter en de gecompliceerdheid van de Europese GNSS-programmma’s, het feit dat de Unie de uit de programma’s resulterende systemen in eigendom zal hebben, de volledige financiering van de programma’s uit de communautaire begroting in de periode 2014-2020, erkennen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie de noodzaak van nauwe samenwerking tussen de drie instellingen.

| 2. | Er zal een Galileo Interinstitutioneel Panel (GIP) bijeenkomen om voor iedere instelling de uitoefening van haar verantwoordelijkheid te vergemakkelijken. Daartoe wordt het GIP opgericht om de volgende zaken op de voet te volgen:






  (a) | de vorderingen met de uitvoering van de Europese GNSS-programma’s, met name met betrekking tot de uitvoering van de aanbestedingen en contracten, met name met betrekking tot het ESA; |
| --- | --- | --- |

2.

Er zal een Galileo Interinstitutioneel Panel (GIP) bijeenkomen om voor iedere instelling de uitoefening van haar verantwoordelijkheid te vergemakkelijken. Daartoe wordt het GIP opgericht om de volgende zaken op de voet te volgen:

(a)

de vorderingen met de uitvoering van de Europese GNSS-programma’s, met name met betrekking tot de uitvoering van de aanbestedingen en contracten, met name met betrekking tot het ESA;

| (b) | de internationale overeenkomsten met derde landen, onverminderd de bepalingen van artikel 218 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie; |
| --- | --- |

(b)

de internationale overeenkomsten met derde landen, onverminderd de bepalingen van artikel 218 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie;

| (c) | de voorbereiding van de satellietnavigatiemarkten; |
| --- | --- |

(c)

de voorbereiding van de satellietnavigatiemarkten;

| (d) | de doeltreffendheid van de beheersregelingen; en |
| --- | --- |

(d)

de doeltreffendheid van de beheersregelingen; en

| (e) | de jaarlijkse evaluatie van het werkprogramma. |
| --- | --- |

(e)

de jaarlijkse evaluatie van het werkprogramma.

| 3. | Overeenkomstig de bestaande regels zal het GIP de nodige discretie in acht nemen, met name gezien de commercieel vertrouwelijke en gevoelige aard van bepaalde gegevens. |
| --- | --- |

3.

Overeenkomstig de bestaande regels zal het GIP de nodige discretie in acht nemen, met name gezien de commercieel vertrouwelijke en gevoelige aard van bepaalde gegevens.

| 4. | De Commissie zal rekening houden met de door het GIP ingenomen standpunten. |
| --- | --- |

4.

De Commissie zal rekening houden met de door het GIP ingenomen standpunten.

| 5. | Het GIP zal bestaan uit zeven vertegenwoordigers, waarvan:






  — | drie van de Raad, |
| --- | --- | --- |

5.

Het GIP zal bestaan uit zeven vertegenwoordigers, waarvan:

—

drie van de Raad,

| — | drie van het Europees Parlement, |
| --- | --- |

—

drie van het Europees Parlement,

| — | één van de Commissie,
  en zal geregeld bijeenkomen (in beginsel viermaal per jaar). |
| --- | --- |

—

één van de Commissie,

en zal geregeld bijeenkomen (in beginsel viermaal per jaar).

| 6. | Het GIP heeft geen invloed op de bestaande verantwoordelijkheden en interinstitutionele betrekkingen. |
| --- | --- |

6.

Het GIP heeft geen invloed op de bestaande verantwoordelijkheden en interinstitutionele betrekkingen.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/208 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/208

---

P7_TA(2013)0478

Macrofinanciële bijstand aan Jordanië ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië (COM(2013)0242 — C7-0119/2013 — 2013/0128(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/33)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2013)0242), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2013)0242),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 212 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0119/2013), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 212 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0119/2013),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 29 oktober 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 29 oktober 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie internationale handel en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken en de Begrotingscommissie (A7-0335/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie internationale handel en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken en de Begrotingscommissie (A7-0335/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

P7_TC1-COD(2013)0128

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Besluit nr. .../2013/EU van het Europees Parlement en de Raad tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Besluit nr. 1351/2013/EU.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/209 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/209

---

P7_TA(2013)0479

Overeenkomst EU-Rusland inzake drugsprecursoren ***

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het ontwerpbesluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van de overeenkomst tussen de Europese Unie en de Russische Federatie inzake drugsprecursoren (12221/2013 — C7-0308/2013 — 2013/0005(NLE))

(Goedkeuring)

(2016/C 436/34)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerpbesluit van de Raad (12221/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerpbesluit van de Raad (12221/2013),

| — | gezien de ontwerpovereenkomst tussen de Europese Unie en de Russische Federatie inzake drugsprecursoren (08178/2013), |
| --- | --- |

—

gezien de ontwerpovereenkomst tussen de Europese Unie en de Russische Federatie inzake drugsprecursoren (08178/2013),

| — | gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 207, lid 4, eerste alinea, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a) van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C7-0308/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 207, lid 4, eerste alinea, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a) van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C7-0308/2013),

| — | gezien artikel 81 en artikel 90, lid 7, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 81 en artikel 90, lid 7, van zijn Reglement,

| — | gezien de aanbeveling van de Commissie internationale handel en het advies van de Commissie juridische zaken (A7-0342/2013), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Commissie internationale handel en het advies van de Commissie juridische zaken (A7-0342/2013),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; |
| --- | --- |

1.

hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst;

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Russische Federatie. |
| --- | --- |

2.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Russische Federatie.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/210 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/210

---

P7_TA(2013)0480

Derde staten en organisaties waarmee Europol overeenkomsten moet sluiten *

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het ontwerp van besluit van de Raad tot wijziging van Besluit 2009/935/JBZ wat betreft de lijst van derde staten en organisaties waarmee Europol overeenkomsten moet sluiten (16229/2012 — C7-0011/2013 — 2013/0801(CNS))

(Raadpleging)

(2016/C 436/35)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerp van besluit van de Raad (16229/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van besluit van de Raad (16229/2012),

| — | gezien Besluit 2009/371/JBZ van de Raad van 6 april 2009 tot oprichting van de Europese politiedienst (Europol) (1), en met name artikel 26, lid 1, onder a), op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7-0011/2013), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit 2009/371/JBZ van de Raad van 6 april 2009 tot oprichting van de Europese politiedienst (Europol) (1), en met name artikel 26, lid 1, onder a), op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7-0011/2013),

| — | gezien Besluit 2009/934/JBZ van de Raad van 30 november 2009 tot vaststelling van de uitvoeringsregels voor de betrekkingen van Europol met partners, inclusief de uitwisseling van persoonsgegevens en gerubriceerde informatie (2), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit 2009/934/JBZ van de Raad van 30 november 2009 tot vaststelling van de uitvoeringsregels voor de betrekkingen van Europol met partners, inclusief de uitwisseling van persoonsgegevens en gerubriceerde informatie (2),

| — | gezien Besluit 2009/935/JBZ van de Raad van 30 november 2009 tot vaststelling van de lijst van derde staten en organisaties waarmee Europol overeenkomsten moet sluiten (3), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit 2009/935/JBZ van de Raad van 30 november 2009 tot vaststelling van de lijst van derde staten en organisaties waarmee Europol overeenkomsten moet sluiten (3),

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A7-0351/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A7-0351/2013),

| 1. | verwerpt het ontwerp van besluit van de Raad; |
| --- | --- |

1.

verwerpt het ontwerp van besluit van de Raad;

| 2. | verzoekt de Raad het besluit niet goed te keuren, aangezien de Commissie onlangs een voorstel heeft ingediend voor een nieuwe verordening betreffende Europol (voorstel van de Commissie van 27 maart 2013 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Agentschap van de Europese Unie voor samenwerking en opleiding op het gebied van rechtshandhaving (Europol) en tot intrekking van Besluiten 2009/371/JBZ en 2005/681/JBZ (COM(2013)0173)), op grond waarvan de voorschriften en de procedure voor het sluiten van overeenkomsten met derde staten moeten worden gewijzigd; om die reden moeten de maatregelen ter uitvoering van Besluit 2009/371/JBZ niet gewijzigd worden; |
| --- | --- |

2.

verzoekt de Raad het besluit niet goed te keuren, aangezien de Commissie onlangs een voorstel heeft ingediend voor een nieuwe verordening betreffende Europol (voorstel van de Commissie van 27 maart 2013 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Agentschap van de Europese Unie voor samenwerking en opleiding op het gebied van rechtshandhaving (Europol) en tot intrekking van Besluiten 2009/371/JBZ en 2005/681/JBZ (COM(2013)0173)), op grond waarvan de voorschriften en de procedure voor het sluiten van overeenkomsten met derde staten moeten worden gewijzigd; om die reden moeten de maatregelen ter uitvoering van Besluit 2009/371/JBZ niet gewijzigd worden;

| 3. | verzoekt de directeur en de raad van bestuur van Europol om in geval het ontwerpbesluit van de Raad wordt aangenomen met de daarin opgenomen landen geen onderhandelingen te openen over de sluiting van operationele overeenkomsten, omdat in een aantal in het ontwerpbesluit van de Raad opgenomen landen geen passend niveau van gegevensbeschermingsniveau bestaat en de eerbiediging van het fundamentele recht op bescherming van persoonsgegevens niet gewaarborgd kan worden; benadrukt dat de uitwisseling van persoonsgegevens met derde landen en internationale organisaties omgeven moet zijn met strenge veiligheidswaarborgen inzake de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de grondrechten; |
| --- | --- |

3.

verzoekt de directeur en de raad van bestuur van Europol om in geval het ontwerpbesluit van de Raad wordt aangenomen met de daarin opgenomen landen geen onderhandelingen te openen over de sluiting van operationele overeenkomsten, omdat in een aantal in het ontwerpbesluit van de Raad opgenomen landen geen passend niveau van gegevensbeschermingsniveau bestaat en de eerbiediging van het fundamentele recht op bescherming van persoonsgegevens niet gewaarborgd kan worden; benadrukt dat de uitwisseling van persoonsgegevens met derde landen en internationale organisaties omgeven moet zijn met strenge veiligheidswaarborgen inzake de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de grondrechten;

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en Europol. |
| --- | --- |

4.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en Europol.

---

(1)  PB L 121 van 15.5.2009, blz. 37.

(2)  PB L 325 van 11.12.2009, blz. 6.

(3)  PB L 325 van 11.12.2009, blz. 12.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/211 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/211

---

P7_TA(2013)0481

Rechtskader voor een Consortium voor een Europese onderzoeksinfrastructuur *

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 723/2009 van de Raad betreffende een communautair rechtskader voor een Consortium voor een Europese onderzoeksinfrastructuur (ERIC) (COM(2012)0682 — C7-0421/2012 — 2012/0321(NLE))

(Raadpleging)

(2016/C 436/36)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2012)0682), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2012)0682),

| — | gezien de artikelen 187 en 188 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7-0421/2012), |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 187 en 188 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7-0421/2012),

| — | gezien artikel 55 en artikel 46, lid 1, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 en artikel 46, lid 1, van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie (A7-0331/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie (A7-0331/2013),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel; |
| --- | --- |

1.

hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel;

| 2. | verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen;

| 3. | wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in de door het Parlement goedgekeurde tekst; |
| --- | --- |

3.

wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in de door het Parlement goedgekeurde tekst;

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie. |
| --- | --- |

4.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/212 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/212

---

P7_TA(2013)0482

Gemeenschappelijke bepalingen inzake Europese fondsen ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het gewijzigde voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, die onder het gemeenschappelijk strategisch kader vallen, en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds en het Cohesiefonds, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (COM(2013)0246 — C7-0107/2013 — 2011/0276(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/37)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0615) en de wijzigingen op het voorstel (COM(2012)0496, COM(2013)0146 en COM(2013)0246), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0615) en de wijzigingen op het voorstel (COM(2012)0496, COM(2013)0146 en COM(2013)0246),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 177 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0107/2013), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 177 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0107/2013),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door de Italiaanse Kamer van Afgevaardigden, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, |
| --- | --- |

—

gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door de Italiaanse Kamer van Afgevaardigden, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel,

| — | gezien de adviezen van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012, 12 december 2012 en 22 mei 2013 (1), |
| --- | --- |

—

gezien de adviezen van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012, 12 december 2012 en 22 mei 2013 (1),

| — | gezien de adviezen van het Comité van de Regio's van 3 mei 2012 en 29 november 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien de adviezen van het Comité van de Regio's van 3 mei 2012 en 29 november 2012 (2),

| — | gezien de adviezen van de Rekenkamer van 15 december 2011, 13 december 2012 en 18 juli 2013 (3), |
| --- | --- |

—

gezien de adviezen van de Rekenkamer van 15 december 2011, 13 december 2012 en 18 juli 2013 (3),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 18 november 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 18 november 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Begrotingscommissie, de Commissie begrotingscontrole, de Commissie economische en monetaire zaken, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie industrie, onderzoek en energie, de Commissie vervoer en toerisme, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de Commissie visserij, de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A7-0274/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Begrotingscommissie, de Commissie begrotingscontrole, de Commissie economische en monetaire zaken, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie industrie, onderzoek en energie, de Commissie vervoer en toerisme, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de Commissie visserij, de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A7-0274/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | hecht zijn goedkeuring aan de gezamenlijke verklaringen die bij deze resolutie zijn gevoegd; |
| --- | --- |

2.

hecht zijn goedkeuring aan de gezamenlijke verklaringen die bij deze resolutie zijn gevoegd;

| 3. | neemt kennis van de verklaringen van de Raad en de Commissie die bij deze resolutie zijn gevoegd; |
| --- | --- |

3.

neemt kennis van de verklaringen van de Raad en de Commissie die bij deze resolutie zijn gevoegd;

| 4. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

4.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen. |
| --- | --- |

5.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 191 van 29.6.2012, blz. 30, PB C 44 van 15.2.2013, blz. 76 en PB C 271 van 19.9.2013, blz. 101.

(2)  PB C 225 van 27.7.2012, blz. 58 en PB C 17 van 19.1.2013, blz. 56.

(3)  PB C 47 van 17.2.2012, blz. 1, PB C 13 van 16.1.2013, blz. 1 en PB C 267 van 17.9.2013, blz. 1.

---

P7_TC1-COD(2011)0276

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1303/2013.)

---

BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE

Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de herziening van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de wederopvoering van kredieten

Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie komen overeen bij de herziening van het Financieel Reglement, waarbij Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad wordt afgestemd op het meerjarig financieel kader voor de periode 2014-2020, bepalingen op te nemen die noodzakelijk zijn voor de toepassing van de regelingen voor de toewijzing van de prestatiereserve en in verband met de uitvoering van financiële instrumenten als bedoeld in artikel 39 (Mkb-initiatief) van de verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen voor de Europese structuur- en investeringsfondsen, met betrekking tot de wederopvoering van:

| i. | kredieten die waren vastgelegd voor programma's in verband met de prestatiereserve en die moesten worden geannuleerd omdat prioriteiten in het kader van deze programma's hun mijlpalen niet hadden bereikt; en |
| --- | --- |

i.

kredieten die waren vastgelegd voor programma's in verband met de prestatiereserve en die moesten worden geannuleerd omdat prioriteiten in het kader van deze programma's hun mijlpalen niet hadden bereikt; en

| ii. | kredieten die waren vastgelegd voor specifieke programma's als bedoeld in artikel 39, lid 4, onder b), en die moesten worden geannuleerd omdat de deelname van een lidstaat in het financieel instrument moest worden stopgezet. |
| --- | --- |

ii.

kredieten die waren vastgelegd voor specifieke programma's als bedoeld in artikel 39, lid 4, onder b), en die moesten worden geannuleerd omdat de deelname van een lidstaat in het financieel instrument moest worden stopgezet.

Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over artikel 1

Indien verdere, gerechtvaardigde afwijkingen van de gemeenschappelijke bepalingen nodig blijken om rekening te houden met de specifieke kenmerken van het EFMZV en van het Elfpo, verbinden het Europees Parlement, de Raad en de Commissie zich ertoe deze afwijkingen mogelijk te maken door zorgvuldig de nodige wijzigingen aan te brengen in de verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen voor de Europese structuur- en investeringsfondsen.

Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad over de uitsluiting van elke terugwerkende kracht met betrekking tot de toepassing van artikel 5, lid 3

Het Europees Parlement en de Raad komen overeen dat:

| — | met betrekking tot de toepassing van artikel 14, lid 2, artikel 15, lid 1, onder c), en artikel 26, lid 2, van de verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen voor de Europese structuur- en investeringsfondsen, de door de lidstaten ondernomen acties om de in artikel 5, lid 1, bedoelde partners te betrekken bij de voorbereiding van de in artikel 5, lid 2, bedoelde partnerschapsovereenkomst en programma's, alle acties omvatten die de lidstaten ongeacht het tijdstip ervan op praktisch niveau hebben ondernomen alsook acties die zij hebben ondernomen vóór de inwerkingtreding van die verordening en vóór de datum van inwerkingtreding van de gedelegeerde handeling voor een Europese gedragscode overeenkomstig artikel 5, lid 3, van dezelfde verordening, tijdens de voorbereidende fasen van een programmeringsprocedure van een lidstaat, op voorwaarde dat de doelstellingen van het in die verordening vastgestelde partnerschapsbeginsel zijn verwezenlijkt. In deze context beslissen de lidstaten overeenkomstig hun nationale en regionale bevoegdheden over de inhoud van zowel de voorgestelde partnerschapsovereenkomst als de voorgestelde ontwerpprogramma's, in overeenstemming met de desbetreffende bepalingen van die verordening en de fondsspecifieke voorschriften; |
| --- | --- |

—

met betrekking tot de toepassing van artikel 14, lid 2, artikel 15, lid 1, onder c), en artikel 26, lid 2, van de verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen voor de Europese structuur- en investeringsfondsen, de door de lidstaten ondernomen acties om de in artikel 5, lid 1, bedoelde partners te betrekken bij de voorbereiding van de in artikel 5, lid 2, bedoelde partnerschapsovereenkomst en programma's, alle acties omvatten die de lidstaten ongeacht het tijdstip ervan op praktisch niveau hebben ondernomen alsook acties die zij hebben ondernomen vóór de inwerkingtreding van die verordening en vóór de datum van inwerkingtreding van de gedelegeerde handeling voor een Europese gedragscode overeenkomstig artikel 5, lid 3, van dezelfde verordening, tijdens de voorbereidende fasen van een programmeringsprocedure van een lidstaat, op voorwaarde dat de doelstellingen van het in die verordening vastgestelde partnerschapsbeginsel zijn verwezenlijkt. In deze context beslissen de lidstaten overeenkomstig hun nationale en regionale bevoegdheden over de inhoud van zowel de voorgestelde partnerschapsovereenkomst als de voorgestelde ontwerpprogramma's, in overeenstemming met de desbetreffende bepalingen van die verordening en de fondsspecifieke voorschriften;

| — | de gedelegeerde handeling tot invoering van een Europese gedragscode, die overeenkomstig artikel 5, lid 3, is vastgesteld, onder geen beding noch rechtstreeks noch onrechtstreeks enige terugwerkende kracht heeft, met name ten aanzien van de goedkeuringsprocedure voor de partnerschapsovereenkomst en de programma's, aangezien het niet de bedoeling van de EU-wetgever is enige bevoegdheid aan de Commissie over te dragen waardoor zij de goedkeuring van de partnerschapsovereenkomst en de programma's zou kunnen verwerpen enkel en alleen omdat de Europese gedragscode, die overeenkomstig artikel 5, lid 3, is vastgesteld, op een of ander punt niet is geëerbiedigd; |
| --- | --- |

—

de gedelegeerde handeling tot invoering van een Europese gedragscode, die overeenkomstig artikel 5, lid 3, is vastgesteld, onder geen beding noch rechtstreeks noch onrechtstreeks enige terugwerkende kracht heeft, met name ten aanzien van de goedkeuringsprocedure voor de partnerschapsovereenkomst en de programma's, aangezien het niet de bedoeling van de EU-wetgever is enige bevoegdheid aan de Commissie over te dragen waardoor zij de goedkeuring van de partnerschapsovereenkomst en de programma's zou kunnen verwerpen enkel en alleen omdat de Europese gedragscode, die overeenkomstig artikel 5, lid 3, is vastgesteld, op een of ander punt niet is geëerbiedigd;

| — | het Europees Parlement en de Raad verzoeken de Commissie hun de ontwerptekst van de overeenkomstig artikel 5, lid 3, vast te stellen gedelegeerde handeling zo spoedig mogelijk te doen toekomen, en dit uiterlijk tegen de datum waarop de Raad de politieke overeenkomst over de verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen voor de Europese structuur- en investeringsfondsen goedkeurt of de datum waarop in de plenaire vergadering van het Europees Parlement over het ontwerpverslag over die verordening wordt gestemd, naargelang welke datum het eerst valt. |
| --- | --- |

—

het Europees Parlement en de Raad verzoeken de Commissie hun de ontwerptekst van de overeenkomstig artikel 5, lid 3, vast te stellen gedelegeerde handeling zo spoedig mogelijk te doen toekomen, en dit uiterlijk tegen de datum waarop de Raad de politieke overeenkomst over de verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen voor de Europese structuur- en investeringsfondsen goedkeurt of de datum waarop in de plenaire vergadering van het Europees Parlement over het ontwerpverslag over die verordening wordt gestemd, naargelang welke datum het eerst valt.

Gezamenlijke verklaring van de Raad en de Commissie over artikel 145, lid 7

De Raad en de Commissie bevestigen dat de verwijzing naar de term „het toepasselijke recht” in de zin van artikel 145, lid 7, met betrekking tot de beoordeling van ernstige tekortkomingen in de doeltreffende werking van de beheers- en controlesystemen, mede de interpretatie van dat recht door het Hof van Justitie van de Europese Unie, het Gerecht van de Europese Unie en de Commissie (inclusief noten voor de interpretatie van de Commissie) omvat, zoals dat van toepassing is op het moment dat de desbetreffende beheersverklaringen, jaarlijkse controleverslagen en accountantsverklaringen bij de Commissie werden ingediend.

Verklaring van het Europees Parlement met betrekking tot de toepassing van artikel 5

Het Europees Parlement neemt kennis van de informatie die door het voorzitterschap op 19 december 2012 zijn overgemaakt na debatten in Coreper waarde lidstaten hun voornemen bekendmaakten in de voorbereidende programmeringsfase zo veel mogelijk rekening te houden met de beginselen van de ontwerpverordening houdende gemeenschappelijke bepalingen voor de Europese structuur- en investeringsfondsen zoals deze op het ogenblik op het ogenblik van het overmaken van die informatie voorlag, met betrekking tot het strategische programmeringsblok, met inbegrip van de geest en de inhoud van het partnerschapsbeginsel als bedoeld in artikel 5.

Verklaring van de Commissie over artikel 22

| 1. | De Commissie is van oordeel dat het prestatiekader op de eerste plaats ten doel heeft te stimuleren dat de programma's doeltreffend worden uitgevoerd zodat de beoogde resultaten worden behaald, en dat bij de uitvoering van de maatregelen in de leden 6 en 7 naar behoren met dat doel rekening moet worden gehouden. |
| --- | --- |

1.

De Commissie is van oordeel dat het prestatiekader op de eerste plaats ten doel heeft te stimuleren dat de programma's doeltreffend worden uitgevoerd zodat de beoogde resultaten worden behaald, en dat bij de uitvoering van de maatregelen in de leden 6 en 7 naar behoren met dat doel rekening moet worden gehouden.

| 2. | Indien de Commissie de tussentijdse betalingen voor een prioriteit in het kader van lid 6 geheel of gedeeltelijk heeft opgeschort, kan de lidstaat blijven verzoeken om betaling voor die prioriteit teneinde te voorkomen dat middelen voor het programma uit hoofde van artikel 86 worden geannuleerd. |
| --- | --- |

2.

Indien de Commissie de tussentijdse betalingen voor een prioriteit in het kader van lid 6 geheel of gedeeltelijk heeft opgeschort, kan de lidstaat blijven verzoeken om betaling voor die prioriteit teneinde te voorkomen dat middelen voor het programma uit hoofde van artikel 86 worden geannuleerd.

| 3. | De Commissie bevestigt dat zij de bepalingen van artikel 22, lid 7, zal toepassen, zodat er geen dubbel verlies van middelen plaatsvindt vanwege het achterblijven bij streefdoelen in verband met de onderbesteding van middelen in het kader van een prioriteit. Indien een deel van de vastleggingen voor een programma door de toepassing van de artikelen 86 t/m 88 is geannuleerd met een dienovereenkomstige verlaging van het bedrag van de steun voor die prioriteit als gevolg, of indien het aan die prioriteit toegewezen bedrag aan het eind van de programmeringsperiode niet volledig is besteed, worden de betrokken streefdoelen in het prestatiekader voor de toepassing van artikel 22, lid 7, pro rata aangepast. |
| --- | --- |

3.

De Commissie bevestigt dat zij de bepalingen van artikel 22, lid 7, zal toepassen, zodat er geen dubbel verlies van middelen plaatsvindt vanwege het achterblijven bij streefdoelen in verband met de onderbesteding van middelen in het kader van een prioriteit. Indien een deel van de vastleggingen voor een programma door de toepassing van de artikelen 86 t/m 88 is geannuleerd met een dienovereenkomstige verlaging van het bedrag van de steun voor die prioriteit als gevolg, of indien het aan die prioriteit toegewezen bedrag aan het eind van de programmeringsperiode niet volledig is besteed, worden de betrokken streefdoelen in het prestatiekader voor de toepassing van artikel 22, lid 7, pro rata aangepast.

Verklaring van de Commissie over de compromistekst over indicatoren

De Commissie bevestigt dat zij haar richtsnoeren over de gemeenschappelijke indicatoren voor EFRO, ESF, Cohesiefonds en Europese territoriale samenwerking binnen drie maanden na de aanneming van de verordeningen zal afronden in samenspraak met de respectieve beoordelingsnetwerken samengesteld uit nationale deskundigen. Die richtsnoeren zullen definities bevatten van elke gemeenschappelijke indicator en van methoden voor het verzamelen van en verslagleggen over gegevens over de gemeenschappelijke indicatoren.

Verklaring van de Commissie over de wijziging van partnerschapsovereenkomsten en operationele programma's in het kader van artikel 23

De Commissie is van oordeel dat zij, zonder afbreuk te doen aan de bepalingen van artikel 23, leden 4 en 5, indien nodig opmerkingen kan maken over voorstellen tot wijziging van partnerschapsovereenkomsten en programma's die de lidstaten overeenkomstig artikel 23, lid 4, hebben ingediend, met name wanneer deze niet aansluiten bij het eerdere antwoord dat deze lidstaten overeenkomstig artikel 23, lid 3, hebben ingediend, en in ieder geval op grond van de artikelen 16 en 30. Zij is van oordeel dat de termijn van drie maanden voor de vaststelling van het besluit tot goedkeuring van de wijziging van de partnerschapsovereenkomst en de betrokken programma's als bedoeld in artikel 23, lid 5, begint te lopen vanaf de indiening van de voorstellen tot wijziging overeenkomstig lid 4, op voorwaarde dat deze naar behoren rekening houden met eventuele door de Commissie gemaakte opmerkingen.

Verklaring van de Commissie betreffende de gevolgen van de met de medewetgevers bereikte overeenkomst over de prestatiereserve en het voorfinancieringsniveau van de maxima voor betalingen

De Commissie is van mening dat de aanvullende betalingskredieten die in 2014-2020 nodig kunnen zijn als gevolg van de ingevoerde wijzigingen met betrekking tot de prestatiereserve en de voorfinanciering, beperkt blijven.

Zij is van oordeel dat de gevolgen hiervan, met inachtneming van het ontwerp van de MFK-verordening, beheersbaar zijn.

De jaarlijkse schommelingen in het totale niveau van de betalingen, met inbegrip van die welke het gevolg zijn van de bedoelde wijzigingen, zullen worden opgevangen door middel van de overkoepelende marge voor de betalingen en de in het ontwerp van de MFK-verordening overeengekomen bijzondere instrumenten.

De Commissie zal de situatie van nabij blijven volgen en haar beoordeling voorleggen in het kader van de tussentijdse herziening.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/216 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/216

---

P7_TA(2013)0483

Europees Sociaal Fonds ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Sociaal Fonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1081/2006 (COM(2011)0607/2 — C7-0327/2011 — 2011/0268(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/38)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0607/2), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0607/2),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 164 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0327/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 164 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0327/2011),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien de adviezen van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 22 februari 2012 (1) en 22 mei 2013 (2), |
| --- | --- |

—

gezien de adviezen van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 22 februari 2012 (1) en 22 mei 2013 (2),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's van 3 mei 2012 (3), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 3 mei 2012 (3),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 14 november 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 14 november 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie begrotingscontrole, de Commissie regionale ontwikkeling, de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A7-0250/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie begrotingscontrole, de Commissie regionale ontwikkeling, de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A7-0250/2012),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 143 van 22.5.2012, blz. 82.

(2)  PB C 271 van 19.9.2013, blz. 101.

(3)  PB C 225 van 27.7.2012, blz. 127.

---

P7_TC1-COD(2011)0268

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Sociaal Fonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1081/2006

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1304/2013.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/217 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/217

---

P7_TA(2013)0484

Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en de doelstelling „Investeren in groei en werkgelegenheid” ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en van de Raad betreffende specifieke bepalingen met betrekking tot het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en de doelstelling „Investeren in groei en werkgelegenheid”, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1080/2006 (COM(2011)0614 — C7-0328/2011 — 2011/0275(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/39)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0614), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0614),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en de artikelen 178 en 349 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0328/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en de artikelen 178 en 349 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0328/2011),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012 (1),

| — | gezien het advies van de Commissie regionale ontwikkeling van 3 mei 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van de Commissie regionale ontwikkeling van 3 mei 2012 (2),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 18 november 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 18 november 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie vervoer en toerisme (A7-0268/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie vervoer en toerisme (A7-0268/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad die als bijlage bij deze resolutie is gevoegd; |
| --- | --- |

2.

hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad die als bijlage bij deze resolutie is gevoegd;

| 3. | neemt kennis van de bij deze resolutie gevoegde verklaring van de Commissie; |
| --- | --- |

3.

neemt kennis van de bij deze resolutie gevoegde verklaring van de Commissie;

| 4. | verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

4.

verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

5.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 191 van 29.6.2012, blz. 44.

(2)  PB C 225 van 27.7.2012, blz. 114.

---

P7_TC1-COD(2011)0275

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en specifieke bepalingen met betrekking tot de doelstelling „Investeren in groei en werkgelegenheid”, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1080/2006

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1301/2013.)

---

BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE

Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad over de toepassing van artikel 6 van de EFRO-verordening, artikel 15 van de ETS-verordening en artikel 4 van de verordening betreffende het Cohesiefonds

Het Europees Parlement en de Raad nemen kennis van de verzekering van de Commissie aan de EU-wetgever dat de gemeenschappelijke outputindicatoren voor de EFRO-verordening, de ETS-verordening en de verordening betreffende het Cohesiefonds die in een bijlage bij elk van deze verordeningen moeten worden opgenomen, het resultaat zijn van een lang voorbereidend proces waarbij de evaluatiedeskundigen zowel van de Commissie als van de lidstaten zijn betrokken en dat deze indicatoren naar verwachting in principe stabiel zullen blijven.

Verklaring van de Commissie

De Commissie steunt de door het Europees Parlement geformuleerde doelstelling van een vereenvoudiging van de procedures voor overheidssteun met betrekking tot steun voor de bedrijfsvoering die wordt verleend aan ondernemingen die gevestigd zijn in ultraperifere gebieden ter compensering van de extra kosten die in deze gebieden ontstaan als gevolg van de specifieke economische en sociale situatie ervan.

Overeenkomstig het recent door de Commissiediensten gepubliceerde voorstel voor een algemene groepsvrijstellingsverordening (1) wordt steun voor de bedrijfsvoering ter compensering van bepaalde extra kosten die voor de in deze gebieden gevestigde begunstigden ontstaan (2), beschouwd als verenigbaar met de interne markt, onder de in het voorstel bepaalde voorwaarden, zodat voor deze steun niet de meldingsplicht overeenkomstig artikel 108, lid 3, van het VWEU geldt. De Commissie is van mening dat er zo een degelijke basis is voor de realisatie van de vereenvoudiging die wordt beoogd en zij zal ten volle rekening houden met alle opmerkingen die zij van de lidstaten ontvangt in het kader van het overleg dat aan de gang is met het oog op de goedkeuring van de verordening in 2014.

---

(1)  http://ec.europa.eu/competition/consultations/2013_gber/index_en.html

(2)  De transportkosten van in ultraperifere gebieden geproduceerde goederen en andere bijkomende productie- en werkingskosten dan de transportkosten.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/219 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/219

---

P7_TA(2013)0485

Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en de doelstelling „Europese territoriale samenwerking” ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende specifieke bepalingen voor steun uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling ter verwezenlijking van de doelstelling „Europese territoriale samenwerking” (COM(2011)0611 — C7-0326/2011 — 2011/0273(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/40)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0611), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0611),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 178 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Europese Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0326/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 178 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Europese Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0326/2011),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012 (1),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's van 19 juli 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 19 juli 2012 (2),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 18 november 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 18 november 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie begrotingscontrole en de Commissie vervoer en toerisme (A7-0280/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie begrotingscontrole en de Commissie vervoer en toerisme (A7-0280/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad in de bijlage bij deze resolutie, |
| --- | --- |

2.

hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad in de bijlage bij deze resolutie,

| 3. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

3.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

4.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 191 van 29.6.2012, blz. 49.

(2)  PB C 277 van 13.9.2012, blz. 96.

---

P7_TC1-COD(2011)0273

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende specifieke bepalingen voor steun uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling ter verwezenlijking van de doelstelling „Europese territoriale samenwerking”

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1299/2013.)

---

BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE

Gezamenlijke verklaring van Europees Parlement en de Raad betreffende toepassing van artikel 6 van de EFRO-verordening, artikel 15 van de ETS-verordening en artikel 4 van de verordening betreffende het Cohesiefonds

Het Europees Parlement en de Raad nemen kennis van de verzekering van de Commissie aan de EU-wetgever dat de gemeenschappelijke outputindicatoren voor de EFRO-verordening, de ETS-verordening en de verordening betreffende het Cohesiefonds die in een bijlage bij elk van deze verordeningen moeten worden opgenomen, het resultaat zijn van een lang voorbereidend proces waarbij de evaluatiedeskundigen zowel van de Commissie als van de lidstaten zijn betrokken en dat deze indicatoren naar verwachting in principe stabiel zullen blijven.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/221 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/221

---

P7_TA(2013)0486

Cohesiefonds ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van het Cohesiefonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1084/2006 van de Raad (COM(2011)0612 — C7-0325/2011 — 2011/0274(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/41)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0612), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0612),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 177 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0325/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 177 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0325/2011),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012 (1); |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012 (1);

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's van 3 mei 2012 (2); |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 3 mei 2012 (2);

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 18 november 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 18 november 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie vervoer en toerisme (A7-0270/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie vervoer en toerisme (A7-0270/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad in de bijlage bij deze resolutie; |
| --- | --- |

2.

hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad in de bijlage bij deze resolutie;

| 3. | verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

3.

verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

4.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 191 van 29.6.2012, blz. 38.

(2)  PB C 225 van 27.7.2012, blz. 143.

---

P7_TC1-COD(2011)0274

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad inzake het Cohesiefonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1084/2006 van de Raad

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1300/2013.)

---

BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE

Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad over de toepassing van artikel 6 van de EFRO-verordening, artikel 15 van de ETS-verordening en artikel 4 van de verordening betreffende het Cohesiefonds

Het Europees Parlement en de Raad nemen kennis van de verzekering van de Commissie aan de EU-wetgever dat de gemeenschappelijke outputindicatoren voor de EFRO-verordening, de ETS-verordening en de verordening betreffende het Cohesiefonds die in een bijlage bij elk van deze verordeningen moeten worden opgenomen, het resultaat zijn van een lang voorbereidend proces waarbij de evaluatiedeskundigen zowel van de Commissie als van de lidstaten zijn betrokken en dat deze indicatoren naar verwachting in principe stabiel zullen blijven.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/223 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/223

---

P7_TA(2013)0487

Europese groepering voor territoriale samenwerking ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1082/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende een Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS), wat de verduidelijking, vereenvoudiging en verbetering van de oprichting en tenuitvoerlegging van dergelijke groeperingen betreft (COM(2011)0610/2 — C7-0324/2011 — 2011/0272(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/42)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0610/2), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0610/2),

| — | gezien artikel 294, lid 2, artikel 175, lid 3, artikel 209, lid 1, en artikel 212, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0324/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, artikel 175, lid 3, artikel 209, lid 1, en artikel 212, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0324/2011),

| — | gezien het advies van de Commissie juridische zaken over de voorgestelde rechtsgrondslag, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van de Commissie juridische zaken over de voorgestelde rechtsgrondslag,

| — | gezien artikel 294, lid 3, en artikel 175, lid 3 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, en artikel 175, lid 3 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012 (1),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's van 15 februari 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 15 februari 2012 (2),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 19 september 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 19 september 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 en artikel 37 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 en artikel 37 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling (A7-0309/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling (A7-0309/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | hecht zijn goedkeuring aan de bij deze resolutie gevoegde gezamenlijke verklaringen van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie; |
| --- | --- |

2.

hecht zijn goedkeuring aan de bij deze resolutie gevoegde gezamenlijke verklaringen van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie;

| 3. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

3.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

4.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 191 van 29.6.2012, blz. 53.

(2)  PB C 113 van 18.4.2012, blz. 22.

---

P7_TC1-COD(2011)0272

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1082/2006 betreffende een Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS), wat de verduidelijking, vereenvoudiging en verbetering van de oprichting en werking van dergelijke groeperingen betreft

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1302/2013.)

---

BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE

Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over bewustmaking en artikelen 4 en 4 bis van de EGTS-verordening;

Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie komen overeen dat zij beter gecoördineerde acties zullen ondernemen om de instellingen en de lidstaten bewust te maken van de mogelijkheden om EGTS'en te gebruiken als facultatieve instrumenten voor territoriale samenwerking op alle beleidsterreinen van de Unie.

In dit verband roepen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie de lidstaten er in het bijzonder toe op adequate maatregelen te nemen voor de coördinatie en communicatie tussen nationale overheden en tussen overheden van verschillende lidstaten om te zorgen voor duidelijke, doeltreffende en transparante procedures voor de goedkeuring van nieuwe EGTS'en binnen de vastgestelde termijnen.

Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over artikel 1, lid 9 van de EGTS-verordening;

Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie komen overeen dat bij de toepassing van artikel 9, lid 2, onder i), van Verordening (EU) nr. 1082/2006 zoals gewijzigd, de lidstaten zullen trachten om bij de beoordeling van de voorschriften die van toepassing zullen zijn op de personeelsleden van de EGTS zoals voorgesteld in de ontwerpovereenkomst, de verschillende mogelijke arbeidsregelingen waaruit de EGTS kan kiezen, naar privaat- of publiekrecht, in overweging te nemen.

Indien de arbeidscontracten van de personeelsleden van de EGTS onder het privaatrecht vallen, houden de lidstaten eveneens rekening met de EU-wetgeving ter zake, zoals Verordening (EG) nr. 593/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 2008 inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst (Rome I), evenals de rechtspraktijk van de andere lidstaten die zijn vertegenwoordigd in de EGTS.

Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie komen verder overeen dat wanneer de arbeidscontracten van de personeelsleden van een EGTS onder publiekrecht vallen, de nationale publiekrechtelijke voorschriften gelden van de lidstaat waar het respectieve EGTS-orgaan is gevestigd. De nationale publiekrechtelijke voorschiften van de lidstaat waar de EGTS is geregistreerd kunnen echter van toepassing zijn op de personeelsleden van de EGTS die reeds onder deze voorschriften vielen voordat zij in dienst traden van de EGTS.

Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de rol van het Comité van de Regio's in het kader van het EGTS-platform;

Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie nemen kennis van de waardevolle werkzaamheden uitgevoerd door het Comité van de Regio's in het kader van het EGTS-platform waarop het toezicht houdt en moedigen het Comité van de Regio's aan de activiteiten van de bestaande en in oprichting zijnde EGTS’en te blijven volgen, een uitwisseling van beste praktijken te organiseren en gemeenschappelijke uitdagingen vast te stellen.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/225 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/225

---

P7_TA(2013)0488

Man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de verbetering van de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en daarmee samenhangende maatregelen (COM(2012)0614 — C7-0382/2012 — 2012/0299(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/43)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2012)0614), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2012)0614),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 157, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0382/2012), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 157, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0382/2012),

| — | gezien het advies van de Commissie juridische zaken inzake de voorgestelde rechtsgrond, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van de Commissie juridische zaken inzake de voorgestelde rechtsgrond,

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europose Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europose Unie,

| — | gezien de gemotiveerde adviezen die in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid zijn uitgebracht door de Tsjechische Kamer van Afgevaardigden, de Nederlandse Eerste Kamer, de Nederlandse Tweede Kamer, de Poolse Nationale Vergadering, de Poolse Senaat, de Zweedse Rijksdag, het Lagerhuis van het Verenigd Koninkrijk en het Hogerhuis van het Verenigd Koninkrijk, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, |
| --- | --- |

—

gezien de gemotiveerde adviezen die in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid zijn uitgebracht door de Tsjechische Kamer van Afgevaardigden, de Nederlandse Eerste Kamer, de Nederlandse Tweede Kamer, de Poolse Nationale Vergadering, de Poolse Senaat, de Zweedse Rijksdag, het Lagerhuis van het Verenigd Koninkrijk en het Hogerhuis van het Verenigd Koninkrijk, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité,

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's,

| — | gezien artikel 55 en 37 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 en 37 van zijn Reglement,

| — | gezien het gezamenlijke overleg van de Commissie juridische zaken en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid overeenkomstig artikel 51 van het Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien het gezamenlijke overleg van de Commissie juridische zaken en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid overeenkomstig artikel 51 van het Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen en de adviezen van de Commissie economische en monetaire zaken, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie interne markt en consumentenbescherming (A7-0340/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen en de adviezen van de Commissie economische en monetaire zaken, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie interne markt en consumentenbescherming (A7-0340/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

P7_TC1-COD(2012)0299

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Richtlijn 2013/.../EU van het Europees Parlement en de Raad inzake de verbetering van de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en daarmee samenhangende maatregelen

(Voor de EER relevante tekst)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 157, lid 3,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (1),

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (2),

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Volgens artikel 2 en artikel 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) is gelijkheid van vrouwen en mannen een van de fundamentele waarden en belangrijkste doelstellingen van de Unie. Krachtens artikel 8 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) streeft de Unie er bij elk optreden naar de ongelijkheden tussen mannen en vrouwen op te heffen en de gelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen. Artikel 157, lid 3, VWEU is de rechtsgrondslag voor de vaststelling van maatregelen van de Unie die de toepassing moeten waarborgen van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van vrouwen en mannen in werkgelegenheid en beroep. |
| --- | --- |

(1)

Volgens artikel 2 en artikel 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) is gelijkheid van vrouwen en mannen een van de fundamentele waarden en belangrijkste doelstellingen van de Unie. Krachtens artikel 8 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) streeft de Unie er bij elk optreden naar de ongelijkheden tussen mannen en vrouwen op te heffen en de gelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen. Artikel 157, lid 3, VWEU is de rechtsgrondslag voor de vaststelling van maatregelen van de Unie die de toepassing moeten waarborgen van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van vrouwen en mannen in werkgelegenheid en beroep.

| (2) | Het beginsel van positieve discriminatie en het belang daarvan voor het bereiken van concrete gelijkheid tussen vrouwen en mannen komen tot uitdrukking in artikel 157, lid 4, VWEU en in artikel 23 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie („het Handvest”), dat bepaalt dat de gelijkheid van mannen en vrouwen moet worden gewaarborgd op alle gebieden en dat het beginsel van gelijkheid niet belet dat maatregelen gehandhaafd of genomen worden waarbij specifieke voordelen worden ingesteld ten gunste van het ondervertegenwoordigde geslacht. |
| --- | --- |

(2)

Het beginsel van positieve discriminatie en het belang daarvan voor het bereiken van concrete gelijkheid tussen vrouwen en mannen komen tot uitdrukking in artikel 157, lid 4, VWEU en in artikel 23 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie („het Handvest”), dat bepaalt dat de gelijkheid van mannen en vrouwen moet worden gewaarborgd op alle gebieden en dat het beginsel van gelijkheid niet belet dat maatregelen gehandhaafd of genomen worden waarbij specifieke voordelen worden ingesteld ten gunste van het ondervertegenwoordigde geslacht.

| (2 bis) | Om gendergelijkheid te verwezenlijken op de werkvloer moet er een genderevenwichtig besluitvormingsmodel zijn op alle niveaus binnen de betrokken onderneming, terwijl ook maatregelen moeten worden genomen om te zorgen voor het dichten van de genderloonkloof, die aanzienlijk bijdraagt tot de vervrouwelijking van armoede. [Am. 1] |
| --- | --- |

(2 bis)

Om gendergelijkheid te verwezenlijken op de werkvloer moet er een genderevenwichtig besluitvormingsmodel zijn op alle niveaus binnen de betrokken onderneming, terwijl ook maatregelen moeten worden genomen om te zorgen voor het dichten van de genderloonkloof, die aanzienlijk bijdraagt tot de vervrouwelijking van armoede. [Am. 1]

| (3) | Bij Aanbeveling 84/635/EEG van de Raad (3) werd de lidstaten aanbevolen er zorg voor te dragen dat de positieve acties zoveel mogelijk acties omvatten die betrekking hebben op de actieve deelneming van de vrouw in besluitvormingsorganen. Bij Aanbeveling 96/694/EG van de Raad (4) werd de lidstaten aanbevolen om de particuliere sector aan te moedigen de aanwezigheid van vrouwen op alle niveaus van de besluitvorming te versterken, met name door het aannemen van plannen voor gelijke kansen en positieve-actieprogramma's, of in het kader daarvan. |
| --- | --- |

(3)

Bij Aanbeveling 84/635/EEG van de Raad (3) werd de lidstaten aanbevolen er zorg voor te dragen dat de positieve acties zoveel mogelijk acties omvatten die betrekking hebben op de actieve deelneming van de vrouw in besluitvormingsorganen. Bij Aanbeveling 96/694/EG van de Raad (4) werd de lidstaten aanbevolen om de particuliere sector aan te moedigen de aanwezigheid van vrouwen op alle niveaus van de besluitvorming te versterken, met name door het aannemen van plannen voor gelijke kansen en positieve-actieprogramma's, of in het kader daarvan.

| (4) | De laatste jaren heeft de Commissie meerdere verslagen uitgebracht over de stand van zaken op het gebied van de man-vrouwverhouding in de economische besluitvorming (5). De Commissie heeft beursgenoteerde ondernemingen in de Unie aangemoedigd om er door middel van zelfregulering voor te zorgen dat er meer vrouwen

  personen van het ondervertegenwoordigde geslacht
  in hun raden van bestuur worden benoemd en om in dat verband vrijwillig concrete toezeggingen te doen (6). In haar Vrouwenhandvest (7) van 5 maart 2010 benadrukte de Commissie dat vrouwen nog steeds geen volledige toegang hebben tot de machtsuitoefening en de besluitvorming in het politieke en economische leven en verklaarde zij andermaal zich sterk te zullen blijven maken voor een eerlijker vertegenwoordiging van vrouwen en mannen op verantwoordelijke posities. In haar strategie voor de gelijkheid van vrouwen en mannen 2010-2015 (8) merkte de Commissie het verbeteren van het evenwicht tussen vrouwen en mannen in de besluitvorming aan als een van haar prioritaire taken. [Am. 2] |
| --- | --- |

(4)

De laatste jaren heeft de Commissie meerdere verslagen uitgebracht over de stand van zaken op het gebied van de man-vrouwverhouding in de economische besluitvorming (5). De Commissie heeft beursgenoteerde ondernemingen in de Unie aangemoedigd om er door middel van zelfregulering voor te zorgen dat er meer vrouwen

  personen van het ondervertegenwoordigde geslacht
  in hun raden van bestuur worden benoemd en om in dat verband vrijwillig concrete toezeggingen te doen (6). In haar Vrouwenhandvest (7) van 5 maart 2010 benadrukte de Commissie dat vrouwen nog steeds geen volledige toegang hebben tot de machtsuitoefening en de besluitvorming in het politieke en economische leven en verklaarde zij andermaal zich sterk te zullen blijven maken voor een eerlijker vertegenwoordiging van vrouwen en mannen op verantwoordelijke posities. In haar strategie voor de gelijkheid van vrouwen en mannen 2010-2015 (8) merkte de Commissie het verbeteren van het evenwicht tussen vrouwen en mannen in de besluitvorming aan als een van haar prioritaire taken. [Am. 2]

| (5) | In het Europees pact voor gendergelijkheid 2011-2020, dat op 7 maart 2011 werd vastgesteld, onderkende de Raad dat het beginsel van gelijkheid van mannen en vrouwen van essentieel belang is voor economische groei, welvaart en concurrentievermogen, kondigde hij aan zich te zullen blijven inspannen om de kloof tussen mannen en vrouwen te dichten teneinde de doelstellingen van de Europa 2020-strategie te verwezenlijken, met name op het vlak van werkgelegenheid, onderwijs en sociale inclusie — drie gebieden die van groot belang zijn voor de gelijkheid van mannen en vrouwen — en drong hij aan op maatregelen om mannen en vrouwen op alle niveaus en in alle sectoren gelijkelijk bij besluitvorming te betrekken, teneinde alle talent
  , kennis en ideeën
  optimaal te benutten
  , wat bijdraagt aan rijkere diversiteit onder het menselijk kapitaal en betere zakelijke vooruitzichten
  . [Am. 3] |
| --- | --- |

(5)

In het Europees pact voor gendergelijkheid 2011-2020, dat op 7 maart 2011 werd vastgesteld, onderkende de Raad dat het beginsel van gelijkheid van mannen en vrouwen van essentieel belang is voor economische groei, welvaart en concurrentievermogen, kondigde hij aan zich te zullen blijven inspannen om de kloof tussen mannen en vrouwen te dichten teneinde de doelstellingen van de Europa 2020-strategie te verwezenlijken, met name op het vlak van werkgelegenheid, onderwijs en sociale inclusie — drie gebieden die van groot belang zijn voor de gelijkheid van mannen en vrouwen — en drong hij aan op maatregelen om mannen en vrouwen op alle niveaus en in alle sectoren gelijkelijk bij besluitvorming te betrekken, teneinde alle talent
  , kennis en ideeën
  optimaal te benutten
  , wat bijdraagt aan rijkere diversiteit onder het menselijk kapitaal en betere zakelijke vooruitzichten
  . [Am. 3]

| (6) | Het Europees Parlement drong er in zijn resolutie van 6 juli 2011 over vrouwen en leidinggevende functies in het bedrijfsleven (9) bij bedrijven op aan om tegen 2015 de kritische drempel van 30 % vrouwen in leidinggevende organen te halen en tegen 2020 die van 40 %. De Commissie werd verzocht om, als de vrijwillige maatregelen van de bedrijven en de lidstaten onvoldoende zouden blijken, tegen 2012 regelgeving voor te stellen, met inbegrip van
  op tijdelijke basis in te voeren
  quota
  die moeten dienen als aanjagers van verandering en snelle hervorming om hardnekkige genderongelijkheid en -stereotypen in de economische besluitvorming tegen te gaan
  . Het Europees Parlement herhaalde dat verzoek om wetgeving in zijn resolutie van 13 maart 2012 over de gelijkheid van vrouwen en mannen in de Europese Unie — 2011 (10). [Am. 4] |
| --- | --- |

(6)

Het Europees Parlement drong er in zijn resolutie van 6 juli 2011 over vrouwen en leidinggevende functies in het bedrijfsleven (9) bij bedrijven op aan om tegen 2015 de kritische drempel van 30 % vrouwen in leidinggevende organen te halen en tegen 2020 die van 40 %. De Commissie werd verzocht om, als de vrijwillige maatregelen van de bedrijven en de lidstaten onvoldoende zouden blijken, tegen 2012 regelgeving voor te stellen, met inbegrip van
  op tijdelijke basis in te voeren
  quota
  die moeten dienen als aanjagers van verandering en snelle hervorming om hardnekkige genderongelijkheid en -stereotypen in de economische besluitvorming tegen te gaan
  . Het Europees Parlement herhaalde dat verzoek om wetgeving in zijn resolutie van 13 maart 2012 over de gelijkheid van vrouwen en mannen in de Europese Unie — 2011 (10). [Am. 4]

| (6 bis) | De instellingen, organen en instanties van de Unie zoals de Europese Centrale Bank moeten het voorbeeld geven voor wat gendergelijkheid in besluitvorming betreft, onder meer door doelstellingen te formuleren voor een evenwichtige genderverdeling op alle niveaus. Er moeten direct stringente regels voor interne en externe aanwerving bij alle instellingen, organen en instanties van de Unie worden ingevoerd, met toezicht op de naleving ervan. Er moet bijzondere aandacht worden geschonken aan het aanwervingsbeleid voor hogere managementsfuncties. De instellingen, organen en instanties van de Unie moeten elk een jaarlijks verslag uitbrengen over hun inspanningen op dit gebied. [Am. 5] |
| --- | --- |

(6 bis)

De instellingen, organen en instanties van de Unie zoals de Europese Centrale Bank moeten het voorbeeld geven voor wat gendergelijkheid in besluitvorming betreft, onder meer door doelstellingen te formuleren voor een evenwichtige genderverdeling op alle niveaus. Er moeten direct stringente regels voor interne en externe aanwerving bij alle instellingen, organen en instanties van de Unie worden ingevoerd, met toezicht op de naleving ervan. Er moet bijzondere aandacht worden geschonken aan het aanwervingsbeleid voor hogere managementsfuncties. De instellingen, organen en instanties van de Unie moeten elk een jaarlijks verslag uitbrengen over hun inspanningen op dit gebied. [Am. 5]

| (7) | Het concurrentievermogen
  , de ontwikkeling en de groei
  van een economie wordt

  worden
  eerst en vooral bepaald door het efficiënt gebruik van menselijk kapitaal en dit gebruik is cruciaal om het hoofd te bieden aan de demografische uitdagingen van de Unie, om succesvol te concurreren in een gemondialiseerde economie en om een relatieve voorsprong ten opzichte van derde landen te verzekeren. Het aantal hoogopgeleide en hooggekwalificeerde vrouwen groeit voortdurend, zoals blijkt uit het feit dat 60 % van de universitair afgestudeerden vrouw is. Als er voor benoemingen op economische besluitvormingsposities

  bestuurs- en besluitvormingsposities in het bedrijfsleven
  niet vaker uit deze groep wordt geput, blijft de benutting van het menselijk kapitaal onvolledig. [Am. 6] |
| --- | --- |

(7)

Het concurrentievermogen
  , de ontwikkeling en de groei
  van een economie wordt

  worden
  eerst en vooral bepaald door het efficiënt gebruik van menselijk kapitaal en dit gebruik is cruciaal om het hoofd te bieden aan de demografische uitdagingen van de Unie, om succesvol te concurreren in een gemondialiseerde economie en om een relatieve voorsprong ten opzichte van derde landen te verzekeren. Het aantal hoogopgeleide en hooggekwalificeerde vrouwen groeit voortdurend, zoals blijkt uit het feit dat 60 % van de universitair afgestudeerden vrouw is. Als er voor benoemingen op economische besluitvormingsposities

  bestuurs- en besluitvormingsposities in het bedrijfsleven
  niet vaker uit deze groep wordt geput, blijft de benutting van het menselijk kapitaal onvolledig. [Am. 6]

| (7 bis) | Bedrijven en ondernemingen overwegen de opstelling van een lijst van vrouwen die klaar zijn voor een functie in de raad van bestuur of het management, ter bevordering, ondersteuning en ontwikkeling van vrouwelijke talenten op alle niveaus en gedurende de gehele carrière. [Am. 7] |
| --- | --- |

(7 bis)

Bedrijven en ondernemingen overwegen de opstelling van een lijst van vrouwen die klaar zijn voor een functie in de raad van bestuur of het management, ter bevordering, ondersteuning en ontwikkeling van vrouwelijke talenten op alle niveaus en gedurende de gehele carrière. [Am. 7]

| (7 ter) | Voor de bevordering van gendergelijkheid moeten de lidstaten voorzieningen treffen om ervoor te zorgen dat mannen en vrouwen werk en gezinsleven kunnen combineren, waaronder in het bijzonder flexibele regelingen en ondersteuning voor personen met zorgtaken. [Am. 8] |
| --- | --- |

(7 ter)

Voor de bevordering van gendergelijkheid moeten de lidstaten voorzieningen treffen om ervoor te zorgen dat mannen en vrouwen werk en gezinsleven kunnen combineren, waaronder in het bijzonder flexibele regelingen en ondersteuning voor personen met zorgtaken. [Am. 8]

| (7 quater) | Om gelijkheid van mannen en vrouwen in de samenleving als geheel te bereiken, moeten mannen en vrouwen gelijke rechten hebben op het gebied van opleiding en beroep en moeten zij samen de verantwoordelijkheid dragen voor het gezin, kinderopvang en het huishouden. Het feit dat vrouwen veelal verantwoordelijk zijn voor de meeste gezins- en huishoudelijke taken kan in de weg staan aan het bereiken van een hogere functie. Actieve participatie en betrokkenheid van mannen bij gezinstaken is van essentieel belang voor de totstandbrenging van een beter evenwicht tussen werk en gezin en het creëren van gelijke carrièrekansen voor mannen en vrouwen. Er moet aandacht worden besteed aan het aanpakken van genderstereotypen en aan de herziening van niet-flexibel en achterhaald werkgelegenheidsbeleid en inadequate regelingen voor ouderschapsverlof. Er dienen voorzieningen te zijn die vrouwen en mannen in staat stellen werk en gezin desgewenst te combineren. De lidstaten worden aangespoord te zorgen voor invoering van maatregelen die het welzijn verbeteren, zoals billijke uitkeringen voor ouderschapsverlof voor zowel vrouwen als mannen, uitgebreide voorzieningen voor kinderopvang en mogelijkheden voor gedeeld ouderschapsverlof. [Am. 9] |
| --- | --- |

(7 quater)

Om gelijkheid van mannen en vrouwen in de samenleving als geheel te bereiken, moeten mannen en vrouwen gelijke rechten hebben op het gebied van opleiding en beroep en moeten zij samen de verantwoordelijkheid dragen voor het gezin, kinderopvang en het huishouden. Het feit dat vrouwen veelal verantwoordelijk zijn voor de meeste gezins- en huishoudelijke taken kan in de weg staan aan het bereiken van een hogere functie. Actieve participatie en betrokkenheid van mannen bij gezinstaken is van essentieel belang voor de totstandbrenging van een beter evenwicht tussen werk en gezin en het creëren van gelijke carrièrekansen voor mannen en vrouwen. Er moet aandacht worden besteed aan het aanpakken van genderstereotypen en aan de herziening van niet-flexibel en achterhaald werkgelegenheidsbeleid en inadequate regelingen voor ouderschapsverlof. Er dienen voorzieningen te zijn die vrouwen en mannen in staat stellen werk en gezin desgewenst te combineren. De lidstaten worden aangespoord te zorgen voor invoering van maatregelen die het welzijn verbeteren, zoals billijke uitkeringen voor ouderschapsverlof voor zowel vrouwen als mannen, uitgebreide voorzieningen voor kinderopvang en mogelijkheden voor gedeeld ouderschapsverlof. [Am. 9]

| (8) | In het bedrijfsleven wordt algemeen erkend dat de aanwezigheid van vrouwen in raden van bestuur het bedrijfsbestuur ten goede komt: teamprestaties en de kwaliteit van besluitvorming worden namelijk bevorderd door een meer diverse en collectieve benadering, die met meer gezichtspunten rekening houdt
  en van een proactiever bedrijfsmodel uitgaat,
  en daardoor evenwichtiger besluiten mogelijk maakt
  , die meer beantwoorden aan de realiteit van de samenleving en de consument
  . Uit tal van studies is ook gebleken dat er een positief verband bestaat tussen de man-vrouwverhouding op het hoogste leidinggevende niveau enerzijds en de financiële prestaties en het rendement van een onderneming anderzijds. Als er meer vrouwen plaatsnemen in de raden van bestuur van beursgenoteerde ondernemingen in de Unie, kan dit
  gezien het grote economische belang en de aanzienlijke maatschappelijke verantwoordelijkheid van deze ondernemingen
  dan ook een positieve uitwerking hebben op de prestaties van de betrokken ondernemingen.
  Er moeten daarom maatregelen worden ingevoerd en opgevoerd om de carrièrevoortgang van vrouwen op alle managementniveaus te bevorderen. [Am. 10] |
| --- | --- |

(8)

In het bedrijfsleven wordt algemeen erkend dat de aanwezigheid van vrouwen in raden van bestuur het bedrijfsbestuur ten goede komt: teamprestaties en de kwaliteit van besluitvorming worden namelijk bevorderd door een meer diverse en collectieve benadering, die met meer gezichtspunten rekening houdt
  en van een proactiever bedrijfsmodel uitgaat,
  en daardoor evenwichtiger besluiten mogelijk maakt
  , die meer beantwoorden aan de realiteit van de samenleving en de consument
  . Uit tal van studies is ook gebleken dat er een positief verband bestaat tussen de man-vrouwverhouding op het hoogste leidinggevende niveau enerzijds en de financiële prestaties en het rendement van een onderneming anderzijds. Als er meer vrouwen plaatsnemen in de raden van bestuur van beursgenoteerde ondernemingen in de Unie, kan dit
  gezien het grote economische belang en de aanzienlijke maatschappelijke verantwoordelijkheid van deze ondernemingen
  dan ook een positieve uitwerking hebben op de prestaties van de betrokken ondernemingen.
  Er moeten daarom maatregelen worden ingevoerd en opgevoerd om de carrièrevoortgang van vrouwen op alle managementniveaus te bevorderen. [Am. 10]

| (8 bis) | De benoeming van vrouwen in raden van bestuur wordt gehinderd door een aantal specifieke factoren die uit te schakelen zijn niet alleen door middel van sancties maar ook met educatieve initiatieven en stimulansen die goede praktijken bevorderen. In de eerste plaats is het noodzakelijk dat er in de opleidingen van business schools en aan universitaire faculteiten aandacht wordt besteed aan de voordelen van gendergelijkheid voor het concurrentievermogen van ondernemingen. Ook moet een regelmatige afwisseling van bestuursleden worden aangemoedigd, en moeten er positieve maatregelen worden ingevoerd om de inspanningen van overheden en ondernemingen tot een doortastender aanpak van zulke veranderingen in de hoogste economische besluitvormingsorganen in de Unie aan te moedigen en te belonen. Tot slot zijn belastingen en overheidsopdrachten geschikte instrumenten om effectief vooruitgang te boeken op weg naar een evenwichtiger man-vrouwverhouding in raden van bestuur. [Am. 11] |
| --- | --- |

(8 bis)

De benoeming van vrouwen in raden van bestuur wordt gehinderd door een aantal specifieke factoren die uit te schakelen zijn niet alleen door middel van sancties maar ook met educatieve initiatieven en stimulansen die goede praktijken bevorderen. In de eerste plaats is het noodzakelijk dat er in de opleidingen van business schools en aan universitaire faculteiten aandacht wordt besteed aan de voordelen van gendergelijkheid voor het concurrentievermogen van ondernemingen. Ook moet een regelmatige afwisseling van bestuursleden worden aangemoedigd, en moeten er positieve maatregelen worden ingevoerd om de inspanningen van overheden en ondernemingen tot een doortastender aanpak van zulke veranderingen in de hoogste economische besluitvormingsorganen in de Unie aan te moedigen en te belonen. Tot slot zijn belastingen en overheidsopdrachten geschikte instrumenten om effectief vooruitgang te boeken op weg naar een evenwichtiger man-vrouwverhouding in raden van bestuur. [Am. 11]

| (9) | Uit de beschikbare gegevens blijkt ook dat gelijkheid op de arbeidsmarkt economische groei krachtig kan stimuleren. De aanwezigheid van meer vrouwen in de bestuurskamers van beursgenoteerde ondernemingen in de Unie, heeft niet alleen gevolgen voor de vrouwen die als bestuurslid worden aangesteld, maar draagt er ook toe bij dat de onderneming vrouwelijk talent aantrekt en zorgt ervoor dat op alle leidinggevende niveaus en op de werkvloer meer vrouwen werkzaam zijn. Als het aantal vrouwen in raden van bestuur toeneemt, draagt

  moet dit
  dus dit bij

  bijdragen
  tot het dichten van zowel de arbeidsparticipatiekloof als de loonkloof die tussen mannen en vrouwen bestaat. Als optimaal gebruik zou worden gemaakt van het vrouwelijk talent dat voorhanden is, zou het rendement van onderwijs aanmerkelijk stijgen, zowel voor individuele personen als voor de publieke sector. De ondervertegenwoordiging van vrouwen in de raden van bestuur van beursgenoteerde ondernemingen in de Unie is een gemiste kans om de economieën van de lidstaten als geheel tot duurzame langetermijngroei te brengen. [Am. 12] |
| --- | --- |

(9)

Uit de beschikbare gegevens blijkt ook dat gelijkheid op de arbeidsmarkt economische groei krachtig kan stimuleren. De aanwezigheid van meer vrouwen in de bestuurskamers van beursgenoteerde ondernemingen in de Unie, heeft niet alleen gevolgen voor de vrouwen die als bestuurslid worden aangesteld, maar draagt er ook toe bij dat de onderneming vrouwelijk talent aantrekt en zorgt ervoor dat op alle leidinggevende niveaus en op de werkvloer meer vrouwen werkzaam zijn. Als het aantal vrouwen in raden van bestuur toeneemt, draagt

  moet dit
  dus dit bij

  bijdragen
  tot het dichten van zowel de arbeidsparticipatiekloof als de loonkloof die tussen mannen en vrouwen bestaat. Als optimaal gebruik zou worden gemaakt van het vrouwelijk talent dat voorhanden is, zou het rendement van onderwijs aanmerkelijk stijgen, zowel voor individuele personen als voor de publieke sector. De ondervertegenwoordiging van vrouwen in de raden van bestuur van beursgenoteerde ondernemingen in de Unie is een gemiste kans om de economieën van de lidstaten als geheel tot duurzame langetermijngroei te brengen. [Am. 12]

| (10) | Ondanks de bestaande wetgeving van de Unie ter voorkoming en bestrijding van discriminatie op basis van geslacht, de aanbevelingen van de Raad die er specifiek toe strekken de betrokkenheid van vrouwen bij de economische besluitvorming te vergroten en de acties op Unie-niveau ter bevordering van zelfregulering, blijft

  blijven
  in de hele Unie het aantal vrouwen in de hoogste besluitvormingsorganen van ondernemingen nog altijd ver achter bij het aantal mannen

  sterk ondervertegenwoordigd
  . In de particuliere sector, en met name bij beursgenoteerde ondernemingen, is dit gebrek aan een evenwichtige man-vrouwverhouding bijzonder uitgesproken en urgent
  , ofschoon in sommige instellingen, organen en instanties van de Unie, zoals de Europese Centrale Bank, eveneens van een ernstige wanverhouding sprake is
  . Volgens de belangrijkste indicator die de Commissie gebruikt voor de vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in raden van bestuur, is het percentage vrouwen dat op topniveau betrokken is bij de zakelijke besluitvorming nog altijd bijzonder laag. In januari 2012 werd bij de grootste beursgenoteerde ondernemingen in de lidstaten gemiddeld slechts 13,7 % van de bestuurszetels door een vrouw bekleed. Van de niet-uitvoerende bestuursleden was slechts 15 % vrouw
  , hetgeen duidelijk wijst op een democratisch tekort en op een oneerlijke en discriminatoire vertegenwoordiging van vrouwen, en in strijd is met beginselen van de Unie van gelijke kansen voor en gelijke behandeling van de geslachten op het gebied van arbeid en beroep
  . [Am. 13] |
| --- | --- |

(10)

Ondanks de bestaande wetgeving van de Unie ter voorkoming en bestrijding van discriminatie op basis van geslacht, de aanbevelingen van de Raad die er specifiek toe strekken de betrokkenheid van vrouwen bij de economische besluitvorming te vergroten en de acties op Unie-niveau ter bevordering van zelfregulering, blijft

  blijven
  in de hele Unie het aantal vrouwen in de hoogste besluitvormingsorganen van ondernemingen nog altijd ver achter bij het aantal mannen

  sterk ondervertegenwoordigd
  . In de particuliere sector, en met name bij beursgenoteerde ondernemingen, is dit gebrek aan een evenwichtige man-vrouwverhouding bijzonder uitgesproken en urgent
  , ofschoon in sommige instellingen, organen en instanties van de Unie, zoals de Europese Centrale Bank, eveneens van een ernstige wanverhouding sprake is
  . Volgens de belangrijkste indicator die de Commissie gebruikt voor de vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in raden van bestuur, is het percentage vrouwen dat op topniveau betrokken is bij de zakelijke besluitvorming nog altijd bijzonder laag. In januari 2012 werd bij de grootste beursgenoteerde ondernemingen in de lidstaten gemiddeld slechts 13,7 % van de bestuurszetels door een vrouw bekleed. Van de niet-uitvoerende bestuursleden was slechts 15 % vrouw
  , hetgeen duidelijk wijst op een democratisch tekort en op een oneerlijke en discriminatoire vertegenwoordiging van vrouwen, en in strijd is met beginselen van de Unie van gelijke kansen voor en gelijke behandeling van de geslachten op het gebied van arbeid en beroep
  . [Am. 13]

| (11) | Het percentage vrouwen in raden van bestuur stijgt heel langzaam: de laatste jaren met gemiddeld amper 0,6 % per jaar. De mate van vooruitgang verschilt per lidstaat en heeft tot sterk uiteenlopende resultaten geleid. Er werd veel grotere vooruitgang geconstateerd in de lidstaten
  als Frankrijk, dat heeft bepaald dat de doelstellingen die met deze richtlijn worden nagestreefd uiterlijk in 2017 moeten zijn verwezenlijkt en in minder dan twee jaar de voor 2014 vastgestelde doelstelling van 20 % heeft gehaald, of Noorwegen, waar het percentage vrouwen in raden van bestuur in drie jaar is gestegen tot 40 %. In beide gevallen werden deze resultaten bereikt met behulp van

  die bindende maatregelen hadden ingevoerd. De discrepantie tussen de lidstaten zal naar verwachting nog groter worden, omdat zij er ieder voor zich op heel verschillende manieren voor proberen te zorgen dat het percentage vrouwen in raden van bestuur stijgt. [Am. 14] |
| --- | --- |

(11)

Het percentage vrouwen in raden van bestuur stijgt heel langzaam: de laatste jaren met gemiddeld amper 0,6 % per jaar. De mate van vooruitgang verschilt per lidstaat en heeft tot sterk uiteenlopende resultaten geleid. Er werd veel grotere vooruitgang geconstateerd in de lidstaten
  als Frankrijk, dat heeft bepaald dat de doelstellingen die met deze richtlijn worden nagestreefd uiterlijk in 2017 moeten zijn verwezenlijkt en in minder dan twee jaar de voor 2014 vastgestelde doelstelling van 20 % heeft gehaald, of Noorwegen, waar het percentage vrouwen in raden van bestuur in drie jaar is gestegen tot 40 %. In beide gevallen werden deze resultaten bereikt met behulp van

  die bindende maatregelen hadden ingevoerd. De discrepantie tussen de lidstaten zal naar verwachting nog groter worden, omdat zij er ieder voor zich op heel verschillende manieren voor proberen te zorgen dat het percentage vrouwen in raden van bestuur stijgt. [Am. 14]

| (11 bis) | De lidstaten moeten strategieën ontwikkelen die gericht zijn op een sociaal-culturele verandering in hun benadering van het genderevenwicht door gebruik te maken van flexibele methoden om de participatiegraad van vrouwen in de bestuurslagen van ondernemingen aan te moedigen en door te stimuleren dat werkgevers voor proactieve benaderingen en acties kiezen. Dergelijke methoden zouden o.a. kunnen bestaan uit bevordering van flexibele werktijden, aanmoediging van gezinsvriendelijke werkplekken met toegang tot kinderopvang. [Am. 15] |
| --- | --- |

(11 bis)

De lidstaten moeten strategieën ontwikkelen die gericht zijn op een sociaal-culturele verandering in hun benadering van het genderevenwicht door gebruik te maken van flexibele methoden om de participatiegraad van vrouwen in de bestuurslagen van ondernemingen aan te moedigen en door te stimuleren dat werkgevers voor proactieve benaderingen en acties kiezen. Dergelijke methoden zouden o.a. kunnen bestaan uit bevordering van flexibele werktijden, aanmoediging van gezinsvriendelijke werkplekken met toegang tot kinderopvang. [Am. 15]

| (12) | Dat nationale regels inzake een evenwichtige man-vrouwverhouding in raden van bestuur van beursgenoteerde ondernemingen versnipperd zijn, onderling afwijken of geheel ontbreken, leidt niet alleen tot afwijkende percentages vrouwelijke niet-uitvoerende bestuursleden en tot verschillen in de mate waarin de lidstaten vooruitgang boeken; als beursgenoteerde ondernemingen in de Unie moeten voldoen aan uiteenlopende regels voor bedrijfsbestuur, belemmert dat ook de interne markt. Deze verschillen tussen wettelijke en op zelfregulering gebaseerde vereisten inzake de samenstelling van raden van bestuur kunnen beursgenoteerde ondernemingen met grensoverschrijdende activiteiten voor praktische problemen stellen, met name bij het oprichten van dochterondernemingen of bij fusies en overnames, maar kunnen ook kandidaten voor bestuurszetels parten spelen.
  Desondanks moet deze richtlijn worden gehandhaafd ongeacht de verschillende wijzen waarop niet-uitvoerende bestuurders worden geselecteerd in de raden van bestuur van Europese ondernemingen. [Am. 16] |
| --- | --- |

(12)

Dat nationale regels inzake een evenwichtige man-vrouwverhouding in raden van bestuur van beursgenoteerde ondernemingen versnipperd zijn, onderling afwijken of geheel ontbreken, leidt niet alleen tot afwijkende percentages vrouwelijke niet-uitvoerende bestuursleden en tot verschillen in de mate waarin de lidstaten vooruitgang boeken; als beursgenoteerde ondernemingen in de Unie moeten voldoen aan uiteenlopende regels voor bedrijfsbestuur, belemmert dat ook de interne markt. Deze verschillen tussen wettelijke en op zelfregulering gebaseerde vereisten inzake de samenstelling van raden van bestuur kunnen beursgenoteerde ondernemingen met grensoverschrijdende activiteiten voor praktische problemen stellen, met name bij het oprichten van dochterondernemingen of bij fusies en overnames, maar kunnen ook kandidaten voor bestuurszetels parten spelen.
  Desondanks moet deze richtlijn worden gehandhaafd ongeacht de verschillende wijzen waarop niet-uitvoerende bestuurders worden geselecteerd in de raden van bestuur van Europese ondernemingen. [Am. 16]

| (12 bis) | Een ongelijke man-vrouwverhouding binnen ondernemingen doet zich op hogere managementniveaus vaker voor. Bovendien werken veel van de vrouwen die een hogere managementfunctie bekleden, op terreinen als personeelszaken en communicatie, terwijl mannen in dergelijke functies vaker in het algemeen management of in „lijnmanagement” binnen de onderneming werkzaam zijn. Daar bestuursfuncties vooral bezet worden door kandidaten met hoger-managementervaring is het van essentieel belang dat het aantal vrouwen dat naar dergelijke functies in ondernemingen doorstroomt, toeneemt. [Am. 17] |
| --- | --- |

(12 bis)

Een ongelijke man-vrouwverhouding binnen ondernemingen doet zich op hogere managementniveaus vaker voor. Bovendien werken veel van de vrouwen die een hogere managementfunctie bekleden, op terreinen als personeelszaken en communicatie, terwijl mannen in dergelijke functies vaker in het algemeen management of in „lijnmanagement” binnen de onderneming werkzaam zijn. Daar bestuursfuncties vooral bezet worden door kandidaten met hoger-managementervaring is het van essentieel belang dat het aantal vrouwen dat naar dergelijke functies in ondernemingen doorstroomt, toeneemt. [Am. 17]

| (12 ter) | Een van de belangrijkste factoren voor een correcte tenuitvoerlegging van deze richtlijn is de mate waarin de van te voren op volledig transparante wijze vast te stellen criteria voor de selectie van niet-uitvoerende bestuursleden worden toegespast, terwijl de vaardigheden van de kandidaten op eerlijke wijze worden beoordeeld, ongeacht hun geslacht. [Am. 18] |
| --- | --- |

(12 ter)

Een van de belangrijkste factoren voor een correcte tenuitvoerlegging van deze richtlijn is de mate waarin de van te voren op volledig transparante wijze vast te stellen criteria voor de selectie van niet-uitvoerende bestuursleden worden toegespast, terwijl de vaardigheden van de kandidaten op eerlijke wijze worden beoordeeld, ongeacht hun geslacht. [Am. 18]

| (12 quater) | Tegen de achtergrond van de vergrijzing en het tekort aan vaardigheden zou het niet-benutten van het potentieel van de helft van de bevolking van de Unie voor bestuursfuncties in ondernemingen de ontwikkeling van onze economie en het herstel van onze financiële structuren kunnen afremmen. Als de helft van het beschikbare bestand aan talent zelfs niet in aanmerking wordt genomen voor een leidinggevende functie, zouden het benoemingsproces zelf en de kwaliteit van de benoemingen daaronder kunnen lijden, hetgeen het wantrouwen tegenover de gezagsstructuren in bedrijven zou vergroten en de efficiënte benutting van het beschikbare menselijke kapitaal zou schaden. Door systematisch geschikte kandidaten van beide geslachten in aanmerking te nemen, wordt ervoor gezorgd dat nieuwe bestuursleden uit de allerbeste mannelijke en vrouwelijke kandidaten worden gekozen en dat de samenstelling van de maatschappij correct in de besluitvorming van ondernemingen wordt weerspiegeld. [Am. 19] |
| --- | --- |

(12 quater)

Tegen de achtergrond van de vergrijzing en het tekort aan vaardigheden zou het niet-benutten van het potentieel van de helft van de bevolking van de Unie voor bestuursfuncties in ondernemingen de ontwikkeling van onze economie en het herstel van onze financiële structuren kunnen afremmen. Als de helft van het beschikbare bestand aan talent zelfs niet in aanmerking wordt genomen voor een leidinggevende functie, zouden het benoemingsproces zelf en de kwaliteit van de benoemingen daaronder kunnen lijden, hetgeen het wantrouwen tegenover de gezagsstructuren in bedrijven zou vergroten en de efficiënte benutting van het beschikbare menselijke kapitaal zou schaden. Door systematisch geschikte kandidaten van beide geslachten in aanmerking te nemen, wordt ervoor gezorgd dat nieuwe bestuursleden uit de allerbeste mannelijke en vrouwelijke kandidaten worden gekozen en dat de samenstelling van de maatschappij correct in de besluitvorming van ondernemingen wordt weerspiegeld. [Am. 19]

| (13) | Dat de selectieprocedures en kwalificatiecriteria voor bestuursposities momenteel in de meeste lidstaten zo weinig transparant zijn, is er in hoge mate debet aan dat de raden van bestuur qua geslacht niet diverser van samenstelling zijn. Ook is het ongunstig voor de loopbaan van de potentiële bestuursleden en hun recht van vrij verkeer, alsook voor investeringsbesluiten. Dit gebrek aan transparantie weerhoudt potentiële kandidaten voor een bestuurspositie ervan om te solliciteren bij raden die wellicht grote behoefte aan hun capaciteiten hebben en om benoemingsbesluiten aan te vechten die op vooroordelen over mannen en vrouwen berusten. Hun vrijheid van verkeer binnen de interne markt wordt daardoor ingeperkt. Anderzijds volgen investeerders verschillende investeringsstrategieën waarvoor informatie nodig is die ook betrekking heeft op de deskundigheid en bekwaamheid van de bestuursleden. Meer transparantie over de kwalificatiecriteria en de selectieprocedure voor bestuursleden stelt investeerders in staat om de bedrijfsstrategie van de onderneming beter te beoordelen en hun besluiten met kennis van zaken te nemen.
  Het is belangrijk dat de benoemingsprocedures van bestuursleden duidelijk en transparant is, en dat de kandidaten objectief worden beoordeeld op hun individuele bekwaamheden, ongeacht hun geslacht. [Am. 20] |
| --- | --- |

(13)

Dat de selectieprocedures en kwalificatiecriteria voor bestuursposities momenteel in de meeste lidstaten zo weinig transparant zijn, is er in hoge mate debet aan dat de raden van bestuur qua geslacht niet diverser van samenstelling zijn. Ook is het ongunstig voor de loopbaan van de potentiële bestuursleden en hun recht van vrij verkeer, alsook voor investeringsbesluiten. Dit gebrek aan transparantie weerhoudt potentiële kandidaten voor een bestuurspositie ervan om te solliciteren bij raden die wellicht grote behoefte aan hun capaciteiten hebben en om benoemingsbesluiten aan te vechten die op vooroordelen over mannen en vrouwen berusten. Hun vrijheid van verkeer binnen de interne markt wordt daardoor ingeperkt. Anderzijds volgen investeerders verschillende investeringsstrategieën waarvoor informatie nodig is die ook betrekking heeft op de deskundigheid en bekwaamheid van de bestuursleden. Meer transparantie over de kwalificatiecriteria en de selectieprocedure voor bestuursleden stelt investeerders in staat om de bedrijfsstrategie van de onderneming beter te beoordelen en hun besluiten met kennis van zaken te nemen.
  Het is belangrijk dat de benoemingsprocedures van bestuursleden duidelijk en transparant is, en dat de kandidaten objectief worden beoordeeld op hun individuele bekwaamheden, ongeacht hun geslacht. [Am. 20]

| (14) | Hoewel deze richtlijn niet tot doel heeft de nationale wetgeving inzake de selectieprocedures en kwalificatiecriteria voor bestuursposities tot in detail te harmoniseren, moeten er wel bepaalde minimumnormen worden ingevoerd met betrekking tot het vereiste dat beursgenoteerde ondernemingen met een raad van bestuur waarin de man-vrouwverhouding onevenwichtig is, hun benoemingsbesluiten voor niet-uitvoerende bestuursleden dienen te baseren op een
  transparante en duidelijk omschreven selectieprocedure en
  een objectieve vergelijkende beoordeling van de kwalificaties van kandidaten in de zin van geschiktheid, bekwaamheid en beroepsprestaties, om bij deze
  niet- uitvoerende
  bestuursleden een evenwichtige man-vrouwverhouding tot stand te brengen. Alleen een
  bindende
  maatregel op niveau van de Unie kan daadwerkelijk bijdragen tot gelijke concurrentievoorwaarden in de hele Unie en kan praktische problemen in het bedrijfsleven voorkomen. [Am. 21] |
| --- | --- |

(14)

Hoewel deze richtlijn niet tot doel heeft de nationale wetgeving inzake de selectieprocedures en kwalificatiecriteria voor bestuursposities tot in detail te harmoniseren, moeten er wel bepaalde minimumnormen worden ingevoerd met betrekking tot het vereiste dat beursgenoteerde ondernemingen met een raad van bestuur waarin de man-vrouwverhouding onevenwichtig is, hun benoemingsbesluiten voor niet-uitvoerende bestuursleden dienen te baseren op een
  transparante en duidelijk omschreven selectieprocedure en
  een objectieve vergelijkende beoordeling van de kwalificaties van kandidaten in de zin van geschiktheid, bekwaamheid en beroepsprestaties, om bij deze
  niet- uitvoerende
  bestuursleden een evenwichtige man-vrouwverhouding tot stand te brengen. Alleen een
  bindende
  maatregel op niveau van de Unie kan daadwerkelijk bijdragen tot gelijke concurrentievoorwaarden in de hele Unie en kan praktische problemen in het bedrijfsleven voorkomen. [Am. 21]

| (15) | Volgens de Europa 2020-strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei (11) is een hogere arbeidsparticipatiegraad van vrouwen een voorwaarde om de groei te bevorderen en de demografische problemen in Europa op te lossen. De strategie heeft als kerndoel de arbeidsparticipatiegraad voor vrouwen en mannen in de leeftijdsgroep van 20-64 jaar uiterlijk in 2020 op 75 % te brengen. Dit kan alleen worden bereikt als oprecht naar gelijkheid tussen mannen en vrouwen
  en het dichten van de hardnekkige loonkloof tussen mannen en vrouwen
  wordt gestreefd en er extra inspanningen worden geleverd om alle belemmeringen voor volledige arbeidsparticipatie van vrouwen weg te nemen
  , waaronder het bestaande „glazen plafond”
  . De huidige economische crisis heeft duidelijk gemaakt dat Europa zich steeds meer op kennis, deskundigheid en innovatie moet baseren en optimaal gebruik moet maken van het
  mannelijke en vrouwelijke
  talent dat voorhanden is. Grotere vrouwelijke betrokkenheid bij de economische besluitvorming, met name in raden van bestuur, heeft naar verwachting een gunstig neveneffect op het percentage vrouwelijke werknemers van de betrokken onderneming en binnen de economie als geheel. [Am. 22] |
| --- | --- |

(15)

Volgens de Europa 2020-strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei (11) is een hogere arbeidsparticipatiegraad van vrouwen een voorwaarde om de groei te bevorderen en de demografische problemen in Europa op te lossen. De strategie heeft als kerndoel de arbeidsparticipatiegraad voor vrouwen en mannen in de leeftijdsgroep van 20-64 jaar uiterlijk in 2020 op 75 % te brengen. Dit kan alleen worden bereikt als oprecht naar gelijkheid tussen mannen en vrouwen
  en het dichten van de hardnekkige loonkloof tussen mannen en vrouwen
  wordt gestreefd en er extra inspanningen worden geleverd om alle belemmeringen voor volledige arbeidsparticipatie van vrouwen weg te nemen
  , waaronder het bestaande „glazen plafond”
  . De huidige economische crisis heeft duidelijk gemaakt dat Europa zich steeds meer op kennis, deskundigheid en innovatie moet baseren en optimaal gebruik moet maken van het
  mannelijke en vrouwelijke
  talent dat voorhanden is. Grotere vrouwelijke betrokkenheid bij de economische besluitvorming, met name in raden van bestuur, heeft naar verwachting een gunstig neveneffect op het percentage vrouwelijke werknemers van de betrokken onderneming en binnen de economie als geheel. [Am. 22]

| (15 bis) | De verwezenlijking van die doelstellingen is van essentieel belang voor het concurrentievermogen van de Europese economie, voor de stimulering van innovatie en voor verhoging van het professionele niveau in raden van bestuur. Daarom roept de Europese Unie de gelijkheid in de arbeidsmarkt en de totstandbrenging van een steeds evenwichtiger man-vrouwverhouding in raden van bestuur uit tot Europese doelstellingen voor het komende decennium op het gebied van gelijkheid en zal zij onderzoek doen naar procedures om de resultaten die hierbij worden bereikt zichtbaar te maken. [Am. 23] |
| --- | --- |

(15 bis)

De verwezenlijking van die doelstellingen is van essentieel belang voor het concurrentievermogen van de Europese economie, voor de stimulering van innovatie en voor verhoging van het professionele niveau in raden van bestuur. Daarom roept de Europese Unie de gelijkheid in de arbeidsmarkt en de totstandbrenging van een steeds evenwichtiger man-vrouwverhouding in raden van bestuur uit tot Europese doelstellingen voor het komende decennium op het gebied van gelijkheid en zal zij onderzoek doen naar procedures om de resultaten die hierbij worden bereikt zichtbaar te maken. [Am. 23]

| (16) | De Unie dient derhalve te streven naar een hoger percentage vrouwen in raden van bestuur
  in alle lidstaten
  , teneinde de economische groei
  , de mobiliteit op de arbeidsmarkt
  en het concurrentievermogen van Europese ondernemingen te bevorderen en concrete gelijkheid van mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt tot stand te brengen. Hiertoe dienen minimumvereisten voor positieve actie te worden vastgesteld in de vorm van bindende maatregelen ter verwezenlijking van een kwantitatieve doelstelling voor de man-vrouwverhouding in de raden van bestuur van beursgenoteerde ondernemingen, aangezien lidstaten en derde landen die voor een dergelijke methode hebben gekozen, er het best in zijn geslaagd om de ondervertegenwoordiging van vrouwen in economische-besluitvormingsorganen terug te dringen. [Am. 24] |
| --- | --- |

(16)

De Unie dient derhalve te streven naar een hoger percentage vrouwen in raden van bestuur
  in alle lidstaten
  , teneinde de economische groei
  , de mobiliteit op de arbeidsmarkt
  en het concurrentievermogen van Europese ondernemingen te bevorderen en concrete gelijkheid van mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt tot stand te brengen. Hiertoe dienen minimumvereisten voor positieve actie te worden vastgesteld in de vorm van bindende maatregelen ter verwezenlijking van een kwantitatieve doelstelling voor de man-vrouwverhouding in de raden van bestuur van beursgenoteerde ondernemingen, aangezien lidstaten en derde landen die voor een dergelijke methode hebben gekozen, er het best in zijn geslaagd om de ondervertegenwoordiging van vrouwen in economische-besluitvormingsorganen terug te dringen. [Am. 24]

| (16 bis) | Beursgenoteerde ondernemingen dienen een genderbeleid te ontwikkelen om een evenwichtigere vertegenwoordiging van mannen en vrouwen binnen de hele betrokken onderneming tot stand te brengen. Dat beleid kan onder meer een beschrijving omvatten van de in de onderneming te nemen maatregelen, zoals voordrachten van zowel vrouwelijke als mannelijke kandidaten voor belangrijke functies, mentorregelingen en ondersteuning van loopbaanontwikkeling voor vrouwen, alsmede personeelsstrategieën om de diversiteit bij de aanwerving te stimuleren. Daarnaast kan het beleid voorzien in flexibele arbeidsomstandigheden voor alle werknemers, bijvoorbeeld hulp bij ouderschapsverlof, huishoudhulp en kinderopvang. Elke onderneming kan de beleidsmaatregelen kiezen die het best bij zijn activiteiten past en dient actief maatregelen te treffen om het percentage van het ondervertegenwoordigde geslacht in het management van de onderneming te vergroten. [Am. 25] |
| --- | --- |

(16 bis)

Beursgenoteerde ondernemingen dienen een genderbeleid te ontwikkelen om een evenwichtigere vertegenwoordiging van mannen en vrouwen binnen de hele betrokken onderneming tot stand te brengen. Dat beleid kan onder meer een beschrijving omvatten van de in de onderneming te nemen maatregelen, zoals voordrachten van zowel vrouwelijke als mannelijke kandidaten voor belangrijke functies, mentorregelingen en ondersteuning van loopbaanontwikkeling voor vrouwen, alsmede personeelsstrategieën om de diversiteit bij de aanwerving te stimuleren. Daarnaast kan het beleid voorzien in flexibele arbeidsomstandigheden voor alle werknemers, bijvoorbeeld hulp bij ouderschapsverlof, huishoudhulp en kinderopvang. Elke onderneming kan de beleidsmaatregelen kiezen die het best bij zijn activiteiten past en dient actief maatregelen te treffen om het percentage van het ondervertegenwoordigde geslacht in het management van de onderneming te vergroten. [Am. 25]

| (17) | Beursgenoteerde ondernemingen zijn van bijzonder economisch belang, zeer zichtbaar en van grote invloed op de markt als geheel. De maatregelen waarin deze richtlijn voorziet, dienen derhalve te gelden voor beursgenoteerde ondernemingen. Daaronder worden in een lidstaat gevestigde ondernemingen verstaan
  waarvan de zetel in een lidstaat gelegen is en
  waarvan de effecten in één of meer lidstaten zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de zin van artikel 4, lid 1, punt 14), van Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad (12). Deze ondernemingen zijn normbepalend voor de hele economie en hun werkwijzen worden in de regel door andere soorten ondernemingen nagevolgd. Gelet op hun publieke aard is het gerechtvaardigd om beursgenoteerde ondernemingen in het algemeen belang meer aan regels te onderwerpen. [Am. 26] |
| --- | --- |

(17)

Beursgenoteerde ondernemingen zijn van bijzonder economisch belang, zeer zichtbaar en van grote invloed op de markt als geheel. De maatregelen waarin deze richtlijn voorziet, dienen derhalve te gelden voor beursgenoteerde ondernemingen. Daaronder worden in een lidstaat gevestigde ondernemingen verstaan
  waarvan de zetel in een lidstaat gelegen is en
  waarvan de effecten in één of meer lidstaten zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de zin van artikel 4, lid 1, punt 14), van Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad (12). Deze ondernemingen zijn normbepalend voor de hele economie en hun werkwijzen worden in de regel door andere soorten ondernemingen nagevolgd. Gelet op hun publieke aard is het gerechtvaardigd om beursgenoteerde ondernemingen in het algemeen belang meer aan regels te onderwerpen. [Am. 26]

| (18) | Deze richtlijn dient niet van toepassing te zijn op micro-, kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) in de zin van Aanbeveling 2003/361/EG van de Commissie (13), ook al zijn zij beursgenoteerd.
  De lidstaten moeten evenwel een beleid voeren om kmo’s te ondersteunen en te stimuleren om het genderevenwicht op alle leidinggevende niveaus en in de raden van bestuur beduidend te verbeteren. [Am. 27] |
| --- | --- |

(18)

Deze richtlijn dient niet van toepassing te zijn op micro-, kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) in de zin van Aanbeveling 2003/361/EG van de Commissie (13), ook al zijn zij beursgenoteerd.
  De lidstaten moeten evenwel een beleid voeren om kmo’s te ondersteunen en te stimuleren om het genderevenwicht op alle leidinggevende niveaus en in de raden van bestuur beduidend te verbeteren. [Am. 27]

| (19) | De raad van bestuur van beursgenoteerde ondernemingen kan in de lidstaten op verschillende manieren zijn samengesteld; het belangrijkste onderscheid is dat tussen het dualistische (tweelagige) model, met een raad van bestuur en een raad van toezicht, en het monistische (eenlagige) model, waarbij de bestuurs- en toezichtsfuncties door één enkele raad worden uitgeoefend. Er zijn ook gecombineerde stelsels, die kenmerken van beide stelsels vertonen of ondernemingen de keuze uit verschillende modellen laten. De maatregelen waarin deze richtlijn voorziet, dienen te gelden voor alle soorten raden van bestuur in de lidstaten. |
| --- | --- |

(19)

De raad van bestuur van beursgenoteerde ondernemingen kan in de lidstaten op verschillende manieren zijn samengesteld; het belangrijkste onderscheid is dat tussen het dualistische (tweelagige) model, met een raad van bestuur en een raad van toezicht, en het monistische (eenlagige) model, waarbij de bestuurs- en toezichtsfuncties door één enkele raad worden uitgeoefend. Er zijn ook gecombineerde stelsels, die kenmerken van beide stelsels vertonen of ondernemingen de keuze uit verschillende modellen laten. De maatregelen waarin deze richtlijn voorziet, dienen te gelden voor alle soorten raden van bestuur in de lidstaten.

| (20) | Bij alle modellen voor raden van bestuur wordt onderscheid gemaakt tussen uitvoerende bestuursleden, die betrokken zijn bij het dagelijks bestuur van de onderneming, en niet-uitvoerende bestuursleden, die niet betrokken zijn bij het dagelijks bestuur, maar een toezichthoudende functie hebben. De kwantitatieve doelstellingen die deze richtlijn bevat, dienen alleen op niet-uitvoerende bestuurders van toepassing te zijn; zo wordt het juiste evenwicht bereikt tussen enerzijds de noodzaak de diversiteit qua geslacht van besturen te vergroten en anderzijds de noodzaak de bemoeienis met het dagelijks beheer van een onderneming zo gering mogelijk te houden. Aangezien niet-uitvoerende bestuursleden hoofdzakelijk toezichthoudende taken uitoefenen, kunnen gekwalificeerde kandidaten ook gemakkelijker worden aangeworven buiten de onderneming en in veel gevallen ook buiten de specifieke sector waarin de onderneming actief is; dit is met name van belang voor economische sectoren waarin een geslacht onder de werknemers sterk is ondervertegenwoordigd. |
| --- | --- |

(20)

Bij alle modellen voor raden van bestuur wordt onderscheid gemaakt tussen uitvoerende bestuursleden, die betrokken zijn bij het dagelijks bestuur van de onderneming, en niet-uitvoerende bestuursleden, die niet betrokken zijn bij het dagelijks bestuur, maar een toezichthoudende functie hebben. De kwantitatieve doelstellingen die deze richtlijn bevat, dienen alleen op niet-uitvoerende bestuurders van toepassing te zijn; zo wordt het juiste evenwicht bereikt tussen enerzijds de noodzaak de diversiteit qua geslacht van besturen te vergroten en anderzijds de noodzaak de bemoeienis met het dagelijks beheer van een onderneming zo gering mogelijk te houden. Aangezien niet-uitvoerende bestuursleden hoofdzakelijk toezichthoudende taken uitoefenen, kunnen gekwalificeerde kandidaten ook gemakkelijker worden aangeworven buiten de onderneming en in veel gevallen ook buiten de specifieke sector waarin de onderneming actief is; dit is met name van belang voor economische sectoren waarin een geslacht onder de werknemers sterk is ondervertegenwoordigd.

| (21) | In meerdere lidstaten kan of moet volgens nationale regels of gebruiken een bepaald deel van de niet-uitvoerende bestuursleden worden benoemd of gekozen door het personeel van de onderneming en/of werknemersorganisaties. De kwantitatieve doelstellingen van deze richtlijn dienen te gelden voor alle niet-uitvoerende bestuursleden, met inbegrip van werknemersvertegenwoordigers. Aangezien sommige niet-uitvoerende bestuursleden werknemersvertegenwoordiger zijn, dienen de praktische procedures ter verwezenlijking van deze doelstellingen echter door de betrokken lidstaten te worden vastgesteld.

  In deze richtlijn dient rekening te worden gehouden met de verscheidenheid en de nationale bijzonderheden van de selctieprocedures in de lidstaten. [Am. 28] |
| --- | --- |

(21)

In meerdere lidstaten kan of moet volgens nationale regels of gebruiken een bepaald deel van de niet-uitvoerende bestuursleden worden benoemd of gekozen door het personeel van de onderneming en/of werknemersorganisaties. De kwantitatieve doelstellingen van deze richtlijn dienen te gelden voor alle niet-uitvoerende bestuursleden, met inbegrip van werknemersvertegenwoordigers. Aangezien sommige niet-uitvoerende bestuursleden werknemersvertegenwoordiger zijn, dienen de praktische procedures ter verwezenlijking van deze doelstellingen echter door de betrokken lidstaten te worden vastgesteld.

  In deze richtlijn dient rekening te worden gehouden met de verscheidenheid en de nationale bijzonderheden van de selctieprocedures in de lidstaten. [Am. 28]

| (22) | In de Unie dienen beursgenoteerde ondernemingen te worden verplicht passende procedures in te voeren om aan specifieke doelstellingen inzake de man-vrouwverhouding in hun raden te voldoen

  streven naar de verwezenlijking van de doelstelling dat uiterlijk op 1 januari 2020 ten minste 40 % van de niet-uitvoerende bestuursleden van het ondervertegenwoordigde geslacht is
  . Beursgenoteerde ondernemingen waarvan minder dan 40 % van de niet-uitvoerende bestuursposities in de raad van bestuur wordt bekleed door leden van het ondervertegenwoordigde geslacht, dienen
  om die doelstelling te verwezenlijken verplicht te worden de preselectie- of selectieprocedures voor
  de benoemingen op deze posities te baseren op een vergelijkende analyse van de kwalificaties van elke kandidaat door vooraf vastgestelde, heldere, neutraal geformuleerde en ondubbelzinnige criteria toe te passen, teneinde voornoemd percentage uiterlijk 1 januari 2020 te bereiken. Daarom bepaalt de richtlijn dat uiterlijk op die datum ten minste 40 % van de niet-uitvoerende bestuursleden van het ondervertegenwoordigde geslacht moet zijn. Deze doelstelling heeft in beginsel alleen betrekking op de algehele diversiteit qua geslacht van niet-uitvoerende bestuursleden en speelt geen rol bij elke individuele keus voor een bepaald bestuurslid uit een grote pool van mannelijke en vrouwelijke kandidaten. Met name worden er dus geen specifieke kandidaten van bestuursposities uitgesloten of specifieke bestuursleden aan ondernemingen of aandeelhouders opgedrongen. Het blijft dus aan de ondernemingen en aandeelhouders om geschikte bestuursleden te kiezen. [Am. 29] |
| --- | --- |

(22)

In de Unie dienen beursgenoteerde ondernemingen te worden verplicht passende procedures in te voeren om aan specifieke doelstellingen inzake de man-vrouwverhouding in hun raden te voldoen

  streven naar de verwezenlijking van de doelstelling dat uiterlijk op 1 januari 2020 ten minste 40 % van de niet-uitvoerende bestuursleden van het ondervertegenwoordigde geslacht is
  . Beursgenoteerde ondernemingen waarvan minder dan 40 % van de niet-uitvoerende bestuursposities in de raad van bestuur wordt bekleed door leden van het ondervertegenwoordigde geslacht, dienen
  om die doelstelling te verwezenlijken verplicht te worden de preselectie- of selectieprocedures voor
  de benoemingen op deze posities te baseren op een vergelijkende analyse van de kwalificaties van elke kandidaat door vooraf vastgestelde, heldere, neutraal geformuleerde en ondubbelzinnige criteria toe te passen, teneinde voornoemd percentage uiterlijk 1 januari 2020 te bereiken. Daarom bepaalt de richtlijn dat uiterlijk op die datum ten minste 40 % van de niet-uitvoerende bestuursleden van het ondervertegenwoordigde geslacht moet zijn. Deze doelstelling heeft in beginsel alleen betrekking op de algehele diversiteit qua geslacht van niet-uitvoerende bestuursleden en speelt geen rol bij elke individuele keus voor een bepaald bestuurslid uit een grote pool van mannelijke en vrouwelijke kandidaten. Met name worden er dus geen specifieke kandidaten van bestuursposities uitgesloten of specifieke bestuursleden aan ondernemingen of aandeelhouders opgedrongen. Het blijft dus aan de ondernemingen en aandeelhouders om geschikte bestuursleden te kiezen. [Am. 29]

| (22 bis) | De doelstelling van 40 % heeft in beginsel alleen betrekking op de algehele diversiteit qua geslacht van niet-uitvoerende bestuursleden en speelt geen rol bij elke concrete individuele keus voor een bepaald bestuurslid uit een grote pool van mannelijke en vrouwelijke kandidaten. Met name worden er dus geen specifieke kandidaten van bestuursposities uitgesloten of specifieke bestuursleden aan ondernemingen of aandeelhouders opgedrongen. Het blijft dus aan de ondernemingen en aandeelhouders om geschikte bestuursleden te kiezen. [Am. 30] |
| --- | --- |

(22 bis)

De doelstelling van 40 % heeft in beginsel alleen betrekking op de algehele diversiteit qua geslacht van niet-uitvoerende bestuursleden en speelt geen rol bij elke concrete individuele keus voor een bepaald bestuurslid uit een grote pool van mannelijke en vrouwelijke kandidaten. Met name worden er dus geen specifieke kandidaten van bestuursposities uitgesloten of specifieke bestuursleden aan ondernemingen of aandeelhouders opgedrongen. Het blijft dus aan de ondernemingen en aandeelhouders om geschikte bestuursleden te kiezen. [Am. 30]

| (22 ter) | Indien er in de selectiereserve met kandidaten voor bestuursfuncties van beursgenoteerde ondernemingen een duidelijke genderkloof bestaat, moeten deze ondernemingen overwegen om training- en mentorprogramma's voor het ondervertegenwoordigde geslacht in te voeren als één van de manieren om genderevenwicht te bereiken. [Am. 31] |
| --- | --- |

(22 ter)

Indien er in de selectiereserve met kandidaten voor bestuursfuncties van beursgenoteerde ondernemingen een duidelijke genderkloof bestaat, moeten deze ondernemingen overwegen om training- en mentorprogramma's voor het ondervertegenwoordigde geslacht in te voeren als één van de manieren om genderevenwicht te bereiken. [Am. 31]

| (23) | De lidstaten oefenen een dominerende invloed uit op beursgenoteerde openbare bedrijven in de zin van artikel 2, onder b), van Richtlijn 2006/111/EG van de Commissie (14). Door die dominerende invloed beschikken zij over instrumenten waarmee de nodige verandering sneller kan worden bewerkstelligd. In dergelijke ondernemingen dient daarom de doelstelling dat ten minste 40 % van de niet-uitvoerende bestuursleden van het ondervertegenwoordigde geslacht is, eerder te worden bereikt
  , in overeenstemming met geschikte mechanismen die de lidstaten conform deze richtlijn moeten invoeren
  . [Am. 32] |
| --- | --- |

(23)

De lidstaten oefenen een dominerende invloed uit op beursgenoteerde openbare bedrijven in de zin van artikel 2, onder b), van Richtlijn 2006/111/EG van de Commissie (14). Door die dominerende invloed beschikken zij over instrumenten waarmee de nodige verandering sneller kan worden bewerkstelligd. In dergelijke ondernemingen dient daarom de doelstelling dat ten minste 40 % van de niet-uitvoerende bestuursleden van het ondervertegenwoordigde geslacht is, eerder te worden bereikt
  , in overeenstemming met geschikte mechanismen die de lidstaten conform deze richtlijn moeten invoeren
  . [Am. 32]

| (23 bis) | Openbare bedrijven, al dan niet beursgenoteerd, moeten naar hun aard als model dienen voor de particuliere sector. Daarom moet de Commissie de situatie in de lidstaten bezien en beoordelen of openbare bedrijven die niet onder de definitie van kmo’s vallen, op enig tijdstip in de toekomst onder de werkingssfeer van deze richtlijn kunnen worden gebracht. [Am. 33] |
| --- | --- |

(23 bis)

Openbare bedrijven, al dan niet beursgenoteerd, moeten naar hun aard als model dienen voor de particuliere sector. Daarom moet de Commissie de situatie in de lidstaten bezien en beoordelen of openbare bedrijven die niet onder de definitie van kmo’s vallen, op enig tijdstip in de toekomst onder de werkingssfeer van deze richtlijn kunnen worden gebracht. [Am. 33]

| (23 ter) | De Commissie moet cijfers en gegevens verzamelen en analyseren over de man-vrouwverhouding in niet-beursgenoteerde grote ondernemingen die eveneens van grote betekenis zijn voor de economie. Vervolgens dient een effectbeoordeling te worden verricht om een overzicht te krijgen van de situatie bij zulke ondernemingen in de lidstaten en na te gaan of op niveau van de Unie maatregelen noodzakelijk zijn om deze ondernemingen op een later tijdstip onder de werkingssfeer van deze richtlijn te brengen. Tegelijkertijd dient de Commissie de in aanmerking komende keuzes daarvoor toe te lichten aangezien op grond van nationale bijzonderheden eventueel speciale regelingen noodzakelijk zijn voor die ondernemingen. [Am. 34] |
| --- | --- |

(23 ter)

De Commissie moet cijfers en gegevens verzamelen en analyseren over de man-vrouwverhouding in niet-beursgenoteerde grote ondernemingen die eveneens van grote betekenis zijn voor de economie. Vervolgens dient een effectbeoordeling te worden verricht om een overzicht te krijgen van de situatie bij zulke ondernemingen in de lidstaten en na te gaan of op niveau van de Unie maatregelen noodzakelijk zijn om deze ondernemingen op een later tijdstip onder de werkingssfeer van deze richtlijn te brengen. Tegelijkertijd dient de Commissie de in aanmerking komende keuzes daarvoor toe te lichten aangezien op grond van nationale bijzonderheden eventueel speciale regelingen noodzakelijk zijn voor die ondernemingen. [Am. 34]

| (24) | De vaststelling van het aantal niet-uitvoerende bestuursposities dat nodig is ter verwezenlijking van de doelstelling, dient verder te worden gespecificeerd, omdat het bij de meeste raden op grond van hun omvang rekenkundig gezien alleen mogelijk is onder of boven het aandeel van exact 40 % uit te komen. Het aantal bestuurszetels dat nodig is om de doelstelling te verwezenlijken, zou daarom het aantal moeten zijn dat zo dicht mogelijk bij 40 % uitkomt. Om discriminatie van het aanvankelijk oververtegenwoordigde geslacht te voorkomen, dienen beursgenoteerde ondernemingen echter niet te worden verplicht om op minstens de helft van de niet-uitvoerende bestuursposities leden van het ondervertegenwoordigde geslacht te benoemen.

  In een raad van slechts drie niet-uitvoerende bestuursleden is het rekenkundig gezien niet mogelijk boven een aandeel van exact 40 % uit te komen voor beide geslachten.
  Dit betekent bijvoorbeeld dat in een raad van drie of vier niet-uitvoerende bestuursleden ten minste één lid van het ondervertegenwoordigde geslacht dient te zijn, dat dit er in een raad van vijf of zes niet-uitvoerende bestuursleden ten minste twee dienen te zijn, en in een raad van zeven of acht niet-uitvoerende bestuursleden ten minste drie. [Am. 35] |
| --- | --- |

(24)

De vaststelling van het aantal niet-uitvoerende bestuursposities dat nodig is ter verwezenlijking van de doelstelling, dient verder te worden gespecificeerd, omdat het bij de meeste raden op grond van hun omvang rekenkundig gezien alleen mogelijk is onder of boven het aandeel van exact 40 % uit te komen. Het aantal bestuurszetels dat nodig is om de doelstelling te verwezenlijken, zou daarom het aantal moeten zijn dat zo dicht mogelijk bij 40 % uitkomt. Om discriminatie van het aanvankelijk oververtegenwoordigde geslacht te voorkomen, dienen beursgenoteerde ondernemingen echter niet te worden verplicht om op minstens de helft van de niet-uitvoerende bestuursposities leden van het ondervertegenwoordigde geslacht te benoemen.

  In een raad van slechts drie niet-uitvoerende bestuursleden is het rekenkundig gezien niet mogelijk boven een aandeel van exact 40 % uit te komen voor beide geslachten.
  Dit betekent bijvoorbeeld dat in een raad van drie of vier niet-uitvoerende bestuursleden ten minste één lid van het ondervertegenwoordigde geslacht dient te zijn, dat dit er in een raad van vijf of zes niet-uitvoerende bestuursleden ten minste twee dienen te zijn, en in een raad van zeven of acht niet-uitvoerende bestuursleden ten minste drie. [Am. 35]

| (25) | In zijn rechtspraak (15) inzake positieve actie en de verenigbaarheid daarvan met het beginsel van non-discriminatie op grond van geslacht (dat nu ook is vervat in artikel 21 van het Handvest) heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie aanvaard dat in bepaalde gevallen bij selectie voor aanwerving of bevordering prioriteit mag worden gegeven aan het ondervertegenwoordigde geslacht, mits de kandidaat van het ondervertegenwoordigde geslacht en de medekandidaat van het andere geslacht gelijkelijk zijn gekwalificeerd wat hun geschiktheid, bekwaamheid en beroepsprestaties betreft, de prioriteit niet automatisch en onvoorwaardelijk wordt gegeven, maar terzijde kan worden geschoven voor zover met individuele kandidaat van het andere geslacht verband houdende redenen de balans in diens voordeel doen doorslaan, en de sollicitatie van elke kandidaat wordt onderworpen aan een objectieve beoordeling, die rekening houdt met alle criteria betreffende de individuele kandidaten. |
| --- | --- |

(25)

In zijn rechtspraak (15) inzake positieve actie en de verenigbaarheid daarvan met het beginsel van non-discriminatie op grond van geslacht (dat nu ook is vervat in artikel 21 van het Handvest) heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie aanvaard dat in bepaalde gevallen bij selectie voor aanwerving of bevordering prioriteit mag worden gegeven aan het ondervertegenwoordigde geslacht, mits de kandidaat van het ondervertegenwoordigde geslacht en de medekandidaat van het andere geslacht gelijkelijk zijn gekwalificeerd wat hun geschiktheid, bekwaamheid en beroepsprestaties betreft, de prioriteit niet automatisch en onvoorwaardelijk wordt gegeven, maar terzijde kan worden geschoven voor zover met individuele kandidaat van het andere geslacht verband houdende redenen de balans in diens voordeel doen doorslaan, en de sollicitatie van elke kandidaat wordt onderworpen aan een objectieve beoordeling, die rekening houdt met alle criteria betreffende de individuele kandidaten.

| (26) | Overeenkomstig die jurisprudentie dienen de lidstaten ervoor te zorgen dat de kandidaten met de beste kwalificaties voor de positie van niet-uitvoerend bestuurslid worden geselecteerd op basis van een vergelijkende analyse van de kwalificaties van elke kandidaat die op vooraf opgestelde, heldere, neutraal geformuleerde en ondubbelzinnige criteria berust. De ondernemingen zouden als selectiecriteria bijvoorbeeld kunnen kiezen voor werkervaring in bestuurlijke of toezichthoudende functies,
  internationale ervaring, multidisciplinariteit,
  kennis van specifieke relevante gebieden als financiën, administratief of personeelsbeheer, leidinggevende en communicatieve capaciteiten en netwerkvaardigheid. Er dient voorrang te worden gegeven aan de kandidaat van het ondervertegenwoordigde geslacht wanneer die kandidaat even gekwalificeerd is als de kandidaat van het andere geslacht qua geschiktheid, competenties en beroepsprestaties en wanneer een objectieve beoordeling op grond van alle criteria die specifiek op de individuele kandidaat van toepassing zijn, de balans niet ten gunste van een kandidaat van het andere geslacht doet doorslaan. [Am. 36] |
| --- | --- |

(26)

Overeenkomstig die jurisprudentie dienen de lidstaten ervoor te zorgen dat de kandidaten met de beste kwalificaties voor de positie van niet-uitvoerend bestuurslid worden geselecteerd op basis van een vergelijkende analyse van de kwalificaties van elke kandidaat die op vooraf opgestelde, heldere, neutraal geformuleerde en ondubbelzinnige criteria berust. De ondernemingen zouden als selectiecriteria bijvoorbeeld kunnen kiezen voor werkervaring in bestuurlijke of toezichthoudende functies,
  internationale ervaring, multidisciplinariteit,
  kennis van specifieke relevante gebieden als financiën, administratief of personeelsbeheer, leidinggevende en communicatieve capaciteiten en netwerkvaardigheid. Er dient voorrang te worden gegeven aan de kandidaat van het ondervertegenwoordigde geslacht wanneer die kandidaat even gekwalificeerd is als de kandidaat van het andere geslacht qua geschiktheid, competenties en beroepsprestaties en wanneer een objectieve beoordeling op grond van alle criteria die specifiek op de individuele kandidaat van toepassing zijn, de balans niet ten gunste van een kandidaat van het andere geslacht doet doorslaan. [Am. 36]

| (27) | De wijze waarop bestuursleden worden aangeworven
  , geselecteerd
  en benoemd, verschilt per lidstaat en per onderneming. Zo kan aan de aandeelhoudersvergadering een voorselectie van kandidaten worden voorgelegd, bijvoorbeeld door een benoemingscommissie, kunnen individuele aandeelhouders de bestuursleden rechtstreeks benoemen of kan op de aandeelhoudersvergadering over individuele kandidaten of kandidatenlijsten worden gestemd.
  Deze richtlijn eerbiedigt de diversiteit van selectieprocedures, die gebaseerd moeten zijn op transparantie en verdienste, en houdt tegelijkertijd vast aan de doelstelling van meer personen van het ondervertegenwoordigde geslacht in raden van bestuur.
  Aan de vereisten voor de selectie van kandidaten dient in de passende fase van de selectieprocedure te zijn voldaan, overeenkomstig de nationale wetgeving en de statuten van de betrokken beursgenoteerde ondernemingen. In dit opzicht strekt

  voorziet
  deze richtlijn slechts tot minimale harmonisering

  in diversificatie
  van de selectieprocedures, zodat de voorwaarden waarin de jurisprudentie van het Hof van Justitie voorziet, kunnen worden toegepast teneinde de doelstelling van een evenwichtiger man-vrouwverhouding in de raden van bestuur van beursgenoteerde ondernemingen te verwezenlijken.
  Deze richtlijn laat het dagelijks bestuur van ondernemingen zoveel mogelijk ongemoeid, aangezien ondernemingen de vrijheid behouden om kandidaten te selecteren op basis van kwalificaties of andere objectieve ter zake doende overwegingen
  . [Am. 37] |
| --- | --- |

(27)

De wijze waarop bestuursleden worden aangeworven
  , geselecteerd
  en benoemd, verschilt per lidstaat en per onderneming. Zo kan aan de aandeelhoudersvergadering een voorselectie van kandidaten worden voorgelegd, bijvoorbeeld door een benoemingscommissie, kunnen individuele aandeelhouders de bestuursleden rechtstreeks benoemen of kan op de aandeelhoudersvergadering over individuele kandidaten of kandidatenlijsten worden gestemd.
  Deze richtlijn eerbiedigt de diversiteit van selectieprocedures, die gebaseerd moeten zijn op transparantie en verdienste, en houdt tegelijkertijd vast aan de doelstelling van meer personen van het ondervertegenwoordigde geslacht in raden van bestuur.
  Aan de vereisten voor de selectie van kandidaten dient in de passende fase van de selectieprocedure te zijn voldaan, overeenkomstig de nationale wetgeving en de statuten van de betrokken beursgenoteerde ondernemingen. In dit opzicht strekt

  voorziet
  deze richtlijn slechts tot minimale harmonisering

  in diversificatie
  van de selectieprocedures, zodat de voorwaarden waarin de jurisprudentie van het Hof van Justitie voorziet, kunnen worden toegepast teneinde de doelstelling van een evenwichtiger man-vrouwverhouding in de raden van bestuur van beursgenoteerde ondernemingen te verwezenlijken.
  Deze richtlijn laat het dagelijks bestuur van ondernemingen zoveel mogelijk ongemoeid, aangezien ondernemingen de vrijheid behouden om kandidaten te selecteren op basis van kwalificaties of andere objectieve ter zake doende overwegingen
  . [Am. 37]

| (27 bis) | Als er een preselectie van kandidaten plaatsheeft op basis van verkiezings- of stemmingsprocedures, bijvoorbeeld door werknemers of hun vertegenwoordigers, moeten de procedures van het hele proces worden aangepast om ervoor te zorgen dat zij bijdragen tot het verwezenlijken van de doelstelling van een beter genderevenwicht in de raad van bestuur als geheel, waarbij ervoor moet worden gezorgd dat het geslacht van het in deze procedure verkozen bestuurslid geenszins vooraf vastligt. [Am. 38] |
| --- | --- |

(27 bis)

Als er een preselectie van kandidaten plaatsheeft op basis van verkiezings- of stemmingsprocedures, bijvoorbeeld door werknemers of hun vertegenwoordigers, moeten de procedures van het hele proces worden aangepast om ervoor te zorgen dat zij bijdragen tot het verwezenlijken van de doelstelling van een beter genderevenwicht in de raad van bestuur als geheel, waarbij ervoor moet worden gezorgd dat het geslacht van het in deze procedure verkozen bestuurslid geenszins vooraf vastligt. [Am. 38]

| (28) | Deze richtlijn heeft een evenwichtigere man-vrouwverhouding in raden van bestuur van beursgenoteerde ondernemingen ten doel en moet zo helpen om gestalte te geven aan het beginsel van gelijke behandeling van mannen vrouwen, dat als een grondrecht van de Unie is aangemerkt. Beursgenoteerde ondernemingen dienen derhalve te worden verplicht om een afgewezen kandidaat op diens verzoek niet alleen de bij de selectie gebruikte kwalificatiecriteria mee te delen, maar ook de objectieve vergelijkende beoordeling van die criteria en eventueel de overwegingen die de balans deden doorslaan in het voordeel van een kandidaat die niet van het ondervertegenwoordigde geslacht was. Deze inperkingen van het in de artikelen 7 en 8 van het Handvest verankerde recht op eerbiediging van het privéleven met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens en de verplichting voor beursgenoteerde ondernemingen om die informatie op verzoek te verstrekken aan de afgewezen kandidaat zijn nodig en stroken, overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel, met erkende doelstellingen van algemeen belang. Zij zijn dan ook in overeenstemming met de in artikel 52, lid 1, van het Handvest vastgestelde vereisten voor dergelijke inperkingen en met de betrokken jurisprudentie van het Hof van Justitie. |
| --- | --- |

(28)

Deze richtlijn heeft een evenwichtigere man-vrouwverhouding in raden van bestuur van beursgenoteerde ondernemingen ten doel en moet zo helpen om gestalte te geven aan het beginsel van gelijke behandeling van mannen vrouwen, dat als een grondrecht van de Unie is aangemerkt. Beursgenoteerde ondernemingen dienen derhalve te worden verplicht om een afgewezen kandidaat op diens verzoek niet alleen de bij de selectie gebruikte kwalificatiecriteria mee te delen, maar ook de objectieve vergelijkende beoordeling van die criteria en eventueel de overwegingen die de balans deden doorslaan in het voordeel van een kandidaat die niet van het ondervertegenwoordigde geslacht was. Deze inperkingen van het in de artikelen 7 en 8 van het Handvest verankerde recht op eerbiediging van het privéleven met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens en de verplichting voor beursgenoteerde ondernemingen om die informatie op verzoek te verstrekken aan de afgewezen kandidaat zijn nodig en stroken, overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel, met erkende doelstellingen van algemeen belang. Zij zijn dan ook in overeenstemming met de in artikel 52, lid 1, van het Handvest vastgestelde vereisten voor dergelijke inperkingen en met de betrokken jurisprudentie van het Hof van Justitie.

| (29) | Wanneer een afgewezen kandidaat van het ondervertegenwoordigde geslacht stelt over gelijke kwalificaties te beschikken als de benoemde kandidaat van het andere geslacht, dient de beursgenoteerde onderneming te zijn gehouden de juistheid van haar keus aan te tonen. |
| --- | --- |

(29)

Wanneer een afgewezen kandidaat van het ondervertegenwoordigde geslacht stelt over gelijke kwalificaties te beschikken als de benoemde kandidaat van het andere geslacht, dient de beursgenoteerde onderneming te zijn gehouden de juistheid van haar keus aan te tonen.

| (30) | De lidstaten dienen doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties vast te stellen voor inbreuken op
  de regels inzake een open en transparante procedure zoals vervat in
  deze richtlijn; zo zou onder meer kunnen worden voorzien in administratieve boetes
  , uitsluiting van openbare aanbestedingen, gedeeltelijke uitsluiting van de ontvangst van middelen uit de structuurfondsen van de Unie
  en nietigheid of nietigverklaring door een rechterlijke instantie van een benoeming of verkiezing van niet-uitvoerende bestuursleden die niet strookt met de krachtens artikel 4, lid 1, vastgestelde nationale bepalingen.
  De lidstaten moeten de mogelijkheid hebben om aan de niet-uitputtende opsomming van sancties in de richtlijn nog andere sancties toe te voegen zoals gedwongen ontbinding van de betrokken onderneming, op bevel van een bevoegde rechterlijke instantie, met volledige inachtneming van de nodige procedurele waarborgen, in geval van ernstige en herhaalde inbreuken door de onderneming. [Am. 39] |
| --- | --- |

(30)

De lidstaten dienen doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties vast te stellen voor inbreuken op
  de regels inzake een open en transparante procedure zoals vervat in
  deze richtlijn; zo zou onder meer kunnen worden voorzien in administratieve boetes
  , uitsluiting van openbare aanbestedingen, gedeeltelijke uitsluiting van de ontvangst van middelen uit de structuurfondsen van de Unie
  en nietigheid of nietigverklaring door een rechterlijke instantie van een benoeming of verkiezing van niet-uitvoerende bestuursleden die niet strookt met de krachtens artikel 4, lid 1, vastgestelde nationale bepalingen.
  De lidstaten moeten de mogelijkheid hebben om aan de niet-uitputtende opsomming van sancties in de richtlijn nog andere sancties toe te voegen zoals gedwongen ontbinding van de betrokken onderneming, op bevel van een bevoegde rechterlijke instantie, met volledige inachtneming van de nodige procedurele waarborgen, in geval van ernstige en herhaalde inbreuken door de onderneming. [Am. 39]

| (31) | Aangezien de samenstelling qua geslacht van het werknemersbestand direct van invloed is op de beschikbaarheid van kandidaten van het ondervertegenwoordigde geslacht, mogen de lidstaten bepalen dat indien het personeel voor minder dan 10 % uit het ondervertegenwoordigde geslacht bestaat, de betrokken onderneming niet hoeft te voldoen aan de doelstelling van deze richtlijn.
  [Am. 40] |
| --- | --- |

(31)

Aangezien de samenstelling qua geslacht van het werknemersbestand direct van invloed is op de beschikbaarheid van kandidaten van het ondervertegenwoordigde geslacht, mogen de lidstaten bepalen dat indien het personeel voor minder dan 10 % uit het ondervertegenwoordigde geslacht bestaat, de betrokken onderneming niet hoeft te voldoen aan de doelstelling van deze richtlijn.
  [Am. 40]

| (32) | Aangezien beursgenoteerde ondernemingen ernaar dienen te streven dat meer leden van het ondervertegenwoordigde geslacht besluitvormingsposities bekleden, mogen de lidstaten bepalen dat de doelstelling van deze richtlijn bereikt moet worden geacht wanneer beursgenoteerde ondernemingen kunnen aantonen dat ten minste een derde van alle bestuursposities wordt bekleed door leden van het ondervertegenwoordigde geslacht, ongeacht of zij uitvoerend of niet-uitvoerend bestuurslid zijn.
  Deze ondernemingen moeten evenwel overeenkomstig artikel 5 van deze richtlijn in hun jaarverslag en op hun website verslag blijven uitbrengen over de man-vrouwverhouding onder uitvoerende en niet-uitvoerende bestuursleden en over hun beleid op dit vlak. [Am. 41] |
| --- | --- |

(32)

Aangezien beursgenoteerde ondernemingen ernaar dienen te streven dat meer leden van het ondervertegenwoordigde geslacht besluitvormingsposities bekleden, mogen de lidstaten bepalen dat de doelstelling van deze richtlijn bereikt moet worden geacht wanneer beursgenoteerde ondernemingen kunnen aantonen dat ten minste een derde van alle bestuursposities wordt bekleed door leden van het ondervertegenwoordigde geslacht, ongeacht of zij uitvoerend of niet-uitvoerend bestuurslid zijn.
  Deze ondernemingen moeten evenwel overeenkomstig artikel 5 van deze richtlijn in hun jaarverslag en op hun website verslag blijven uitbrengen over de man-vrouwverhouding onder uitvoerende en niet-uitvoerende bestuursleden en over hun beleid op dit vlak. [Am. 41]

| (33) | Naast de maatregelen met betrekking tot niet-uitvoerende bestuursleden, dienen beursgenoteerde ondernemingen, mede ter verbetering van een evenwichtige man-vrouwverhouding bij bestuursleden die betrokken zijn bij het dagelijks bestuur van de onderneming, te worden verplicht om individuele verbintenissen aan te gaan met betrekking tot de man-vrouwverhouding bij uitvoerende bestuursleden en deze verbintenissen uiterlijk 1 januari 2020 te zijn nagekomen. Die verbintenissen dienen erop gericht te zijn om op het gebied van een evenwichtige man-vrouwverhouding concrete vooruitgang te boeken ten opzichte van de huidige positie van de individuele onderneming. |
| --- | --- |

(33)

Naast de maatregelen met betrekking tot niet-uitvoerende bestuursleden, dienen beursgenoteerde ondernemingen, mede ter verbetering van een evenwichtige man-vrouwverhouding bij bestuursleden die betrokken zijn bij het dagelijks bestuur van de onderneming, te worden verplicht om individuele verbintenissen aan te gaan met betrekking tot de man-vrouwverhouding bij uitvoerende bestuursleden en deze verbintenissen uiterlijk 1 januari 2020 te zijn nagekomen. Die verbintenissen dienen erop gericht te zijn om op het gebied van een evenwichtige man-vrouwverhouding concrete vooruitgang te boeken ten opzichte van de huidige positie van de individuele onderneming.

| (34) | De lidstaten dienen beursgenoteerde ondernemingen te verplichten om de bevoegde nationale autoriteiten jaarlijks te informeren over de man-vrouwverhouding in hun raad van bestuur en over de wijze waarop zij erin zijn geslaagd om de doelstellingen van deze richtlijn te verwezenlijken; zo kunnen deze autoriteiten de vorderingen nagaan die elke afzonderlijke beursgenoteerde onderneming boekt bij het tot stand brengen van een evenwichtige man-vrouwverhouding in haar raad van bestuur. Deze informatie moet
  in het jaarverslag van de onderneming
  worden
  opgenomen en op geschikte en gemakkelijk toegankelijke wijze op de website worden
  bekendgemaakt en ingeval de betrokken onderneming de doelstelling niet heeft gehaald, ook een
  uitvoerige
  beschrijving omvatten van de
  concrete
  maatregelen die de onderneming tot dusver heeft genomen en nog van plan is te nemen om in de toekomst aan de doelstelling te voldoen.
  Voorts moeten ondernemingen die niet hebben voldaan aan de doelstellingen of verbintenissen daarvoor de redenen opgeven, met een specificatie van de maatregelen zij tot dusver hebben genomen en de maatregelen die zij in de toekomst nog willen nemen om alsnog aan die doelstelling te voldoen. [Am. 42] |
| --- | --- |

(34)

De lidstaten dienen beursgenoteerde ondernemingen te verplichten om de bevoegde nationale autoriteiten jaarlijks te informeren over de man-vrouwverhouding in hun raad van bestuur en over de wijze waarop zij erin zijn geslaagd om de doelstellingen van deze richtlijn te verwezenlijken; zo kunnen deze autoriteiten de vorderingen nagaan die elke afzonderlijke beursgenoteerde onderneming boekt bij het tot stand brengen van een evenwichtige man-vrouwverhouding in haar raad van bestuur. Deze informatie moet
  in het jaarverslag van de onderneming
  worden
  opgenomen en op geschikte en gemakkelijk toegankelijke wijze op de website worden
  bekendgemaakt en ingeval de betrokken onderneming de doelstelling niet heeft gehaald, ook een
  uitvoerige
  beschrijving omvatten van de
  concrete
  maatregelen die de onderneming tot dusver heeft genomen en nog van plan is te nemen om in de toekomst aan de doelstelling te voldoen.
  Voorts moeten ondernemingen die niet hebben voldaan aan de doelstellingen of verbintenissen daarvoor de redenen opgeven, met een specificatie van de maatregelen zij tot dusver hebben genomen en de maatregelen die zij in de toekomst nog willen nemen om alsnog aan die doelstelling te voldoen. [Am. 42]

| (35) | Lidstaten kunnen eventueel al vóór de inwerkingtreding van deze richtlijn maatregelen hebben genomen om voor een evenwichtigere man-vrouwverhouding in raden van bestuur te zorgen. De lidstaten waarvoor dat geldt, moeten de mogelijkheid hebben deze maatregelen toe te passen in plaats van de procedurevoorschriften inzake benoemingen. Daarvoor moeten zij echter kunnen aantonen dat maatregelen die zij hebben genomen net zo doeltreffend zijn om uiterlijk 1 januari 2020, of uiterlijk 1 januari 2018 in het geval van beursgenoteerde overheidsbedrijven, de doelstelling te bereiken in beursgenoteerde ondernemingen minstens 40 % van de posities van niet-uitvoerend bestuurder door leden van het ondervertegenwoordigde geslacht te laten bekleden. |
| --- | --- |

(35)

Lidstaten kunnen eventueel al vóór de inwerkingtreding van deze richtlijn maatregelen hebben genomen om voor een evenwichtigere man-vrouwverhouding in raden van bestuur te zorgen. De lidstaten waarvoor dat geldt, moeten de mogelijkheid hebben deze maatregelen toe te passen in plaats van de procedurevoorschriften inzake benoemingen. Daarvoor moeten zij echter kunnen aantonen dat maatregelen die zij hebben genomen net zo doeltreffend zijn om uiterlijk 1 januari 2020, of uiterlijk 1 januari 2018 in het geval van beursgenoteerde overheidsbedrijven, de doelstelling te bereiken in beursgenoteerde ondernemingen minstens 40 % van de posities van niet-uitvoerend bestuurder door leden van het ondervertegenwoordigde geslacht te laten bekleden.

| (36) | Deze richtlijn eerbiedigt de grondrechten en neemt de beginselen in acht die zijn erkend in het Handvest. Zij draagt met name bij tot de verwezenlijking van het beginsel van gelijkheid van vrouwen en mannen (artikel 23 van het Handvest), de vrijheid van beroep en het recht te werken (artikel 15). Deze richtlijn heeft ten doel de volledige eerbiediging van het recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een onpartijdig gerecht (artikel 47) te waarborgen. De beperkingen van de vrijheid van ondernemerschap (artikel 16) en van het recht op eigendom (artikel 17, lid 1) eerbiedigen de wezenlijke inhoud van die rechten en vrijheden en zijn noodzakelijk en evenredig. Deze beperkingen beantwoorden daadwerkelijk aan door de Unie erkende doelstellingen van algemeen belang en aan de eisen van de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen. |
| --- | --- |

(36)

Deze richtlijn eerbiedigt de grondrechten en neemt de beginselen in acht die zijn erkend in het Handvest. Zij draagt met name bij tot de verwezenlijking van het beginsel van gelijkheid van vrouwen en mannen (artikel 23 van het Handvest), de vrijheid van beroep en het recht te werken (artikel 15). Deze richtlijn heeft ten doel de volledige eerbiediging van het recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een onpartijdig gerecht (artikel 47) te waarborgen. De beperkingen van de vrijheid van ondernemerschap (artikel 16) en van het recht op eigendom (artikel 17, lid 1) eerbiedigen de wezenlijke inhoud van die rechten en vrijheden en zijn noodzakelijk en evenredig. Deze beperkingen beantwoorden daadwerkelijk aan door de Unie erkende doelstellingen van algemeen belang en aan de eisen van de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen.

| (37) | Hoewel enkele lidstaten regelgeving hebben vastgesteld of zelfregulering hebben aangemoedigd, met gemengde resultaten, hebben de meeste lidstaten geen actie ondernomen en zich evenmin bereid getoond om door eigen optreden voor voldoende verbetering te zorgen. Prognoses op basis van een brede analyse van alle beschikbare informatie over eerdere en huidige tendensen en voornemens wijzen uit dat individueel optreden van de lidstaten er niet toe zal leiden dat de in dit voorstel vervatte doelstelling om bij niet-uitvoerende bestuursleden tot een evenwichtigere man-vrouwverhouding te komen op enig moment in de nabije toekomst zal worden verwezenlijkt. Gelet op deze omstandigheden en op de toenemende discrepanties tussen de lidstaten wat de vertegenwoordiging van vrouwen en mannen in raden van bestuur betreft, kan een evenwichtige man-vrouwverhouding in de raden van bestuur in de Unie alleen worden bevorderd door een gezamenlijke aanpak en kunnen de potentiële resultaten op het gebied van gelijkheid,
  het dichten van de bestaande loonkloof tussen mannen en vrouwen en het verbeteren van
  concurrentievermogen en groei beter door een gecoördineerd optreden op niveau van de Unie worden bereikt dan door nationale initiatieven, die elk hun eigen reikwijdte, doelstellingen en de doeltreffendheid hebben. Aangezien de doelstellingen van deze richtlijn onvoldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve, wegens de omvang en de gevolgen van het optreden, beter op het niveau van de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. [Am. 43] |
| --- | --- |

(37)

Hoewel enkele lidstaten regelgeving hebben vastgesteld of zelfregulering hebben aangemoedigd, met gemengde resultaten, hebben de meeste lidstaten geen actie ondernomen en zich evenmin bereid getoond om door eigen optreden voor voldoende verbetering te zorgen. Prognoses op basis van een brede analyse van alle beschikbare informatie over eerdere en huidige tendensen en voornemens wijzen uit dat individueel optreden van de lidstaten er niet toe zal leiden dat de in dit voorstel vervatte doelstelling om bij niet-uitvoerende bestuursleden tot een evenwichtigere man-vrouwverhouding te komen op enig moment in de nabije toekomst zal worden verwezenlijkt. Gelet op deze omstandigheden en op de toenemende discrepanties tussen de lidstaten wat de vertegenwoordiging van vrouwen en mannen in raden van bestuur betreft, kan een evenwichtige man-vrouwverhouding in de raden van bestuur in de Unie alleen worden bevorderd door een gezamenlijke aanpak en kunnen de potentiële resultaten op het gebied van gelijkheid,
  het dichten van de bestaande loonkloof tussen mannen en vrouwen en het verbeteren van
  concurrentievermogen en groei beter door een gecoördineerd optreden op niveau van de Unie worden bereikt dan door nationale initiatieven, die elk hun eigen reikwijdte, doelstellingen en de doeltreffendheid hebben. Aangezien de doelstellingen van deze richtlijn onvoldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve, wegens de omvang en de gevolgen van het optreden, beter op het niveau van de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. [Am. 43]

| (38) | Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel, bevat deze richtlijn slechts gezamenlijke doelstellingen en beginselen en gaat zij niet verder dan nodig is om die doelstellingen te verwezenlijken. De lidstaten krijgen voldoende vrijheid om te bepalen hoe de doelstellingen van deze richtlijn het best kunnen worden verwezenlijkt, gelet op de nationale omstandigheden, met name de regels en praktijken op het gebied van de aanwerving voor bestuursposities. Deze richtlijn laat onverlet dat ondernemingen de kandidaten met de beste kwalificaties in hun raad van bestuur kunnen benoemen en zij legt
  een flexibel tijdskader vast voor
  alle beursgenoteerde ondernemingen
  en verschaft
  alle beursgenoteerde bedrijven voldoende tijd om zich aan te passen. [Am. 44] |
| --- | --- |

(38)

Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel, bevat deze richtlijn slechts gezamenlijke doelstellingen en beginselen en gaat zij niet verder dan nodig is om die doelstellingen te verwezenlijken. De lidstaten krijgen voldoende vrijheid om te bepalen hoe de doelstellingen van deze richtlijn het best kunnen worden verwezenlijkt, gelet op de nationale omstandigheden, met name de regels en praktijken op het gebied van de aanwerving voor bestuursposities. Deze richtlijn laat onverlet dat ondernemingen de kandidaten met de beste kwalificaties in hun raad van bestuur kunnen benoemen en zij legt
  een flexibel tijdskader vast voor
  alle beursgenoteerde ondernemingen
  en verschaft
  alle beursgenoteerde bedrijven voldoende tijd om zich aan te passen. [Am. 44]

| (39) | Overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel dient de doelstelling waaraan beursgenoteerde ondernemingen moeten voldoen in de tijd beperkt te zijn en niet langer te gelden dan nodig is om duurzame vooruitgang te boeken met betrekking tot de man-vrouwverhouding in raden van bestuur. De Commissie dient de toepassing van deze richtlijn daarom regelmatig te evalueren en daarvan verslag uit te brengen aan het Europees Parlement en de Raad. De

  Deze
  richtlijn is geldig tot en met 31 december 2028. De Commissie dient bij haar evaluatie na te gaan of het nodig is de geldigheidsduur van de richtlijn tot na die datum te verlengen.
  De lidstaten moeten samenwerken met de sociale partners en het maatschappelijk middenveld en hen op doeltreffende manier in kennis stellen van de betekenis, omzetting en uitvoering van deze richtlijn. Voorlichtingscampagnes zouden veel kunnen bijdragen aan de bewustmaking van dat thema onder niet-beursgenoteerde ondernemingen en hen kunnen aanmoedigen om proactief te werken aan het bereiken van genderevenwicht. De lidstaten worden aangemoedigd om ervaringen en goede praktijken in verband met de omzetting en tenuitvoerlegging van deze richtlijn uit te wisselen. [Am. 45] |
| --- | --- |

(39)

Overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel dient de doelstelling waaraan beursgenoteerde ondernemingen moeten voldoen in de tijd beperkt te zijn en niet langer te gelden dan nodig is om duurzame vooruitgang te boeken met betrekking tot de man-vrouwverhouding in raden van bestuur. De Commissie dient de toepassing van deze richtlijn daarom regelmatig te evalueren en daarvan verslag uit te brengen aan het Europees Parlement en de Raad. De

  Deze
  richtlijn is geldig tot en met 31 december 2028. De Commissie dient bij haar evaluatie na te gaan of het nodig is de geldigheidsduur van de richtlijn tot na die datum te verlengen.
  De lidstaten moeten samenwerken met de sociale partners en het maatschappelijk middenveld en hen op doeltreffende manier in kennis stellen van de betekenis, omzetting en uitvoering van deze richtlijn. Voorlichtingscampagnes zouden veel kunnen bijdragen aan de bewustmaking van dat thema onder niet-beursgenoteerde ondernemingen en hen kunnen aanmoedigen om proactief te werken aan het bereiken van genderevenwicht. De lidstaten worden aangemoedigd om ervaringen en goede praktijken in verband met de omzetting en tenuitvoerlegging van deze richtlijn uit te wisselen. [Am. 45]

| (40) | Overeenkomstig de gezamenlijke politieke verklaring van de lidstaten en de Commissie van 28 september 2011 over toelichtende stukken (16) hebben de lidstaten zich ertoe verbonden om in gerechtvaardigde gevallen de kennisgeving van hun omzettingsmaatregelen vergezeld te doen gaan van een of meer stukken waarin het verband tussen de onderdelen van een richtlijn en de overeenkomstige delen van de nationale omzettingsinstrumenten wordt toegelicht. Met betrekking tot deze richtlijn acht de wetgever de toezending van dergelijke stukken gerechtvaardigd, |
| --- | --- |

(40)

Overeenkomstig de gezamenlijke politieke verklaring van de lidstaten en de Commissie van 28 september 2011 over toelichtende stukken (16) hebben de lidstaten zich ertoe verbonden om in gerechtvaardigde gevallen de kennisgeving van hun omzettingsmaatregelen vergezeld te doen gaan van een of meer stukken waarin het verband tussen de onderdelen van een richtlijn en de overeenkomstige delen van de nationale omzettingsinstrumenten wordt toegelicht. Met betrekking tot deze richtlijn acht de wetgever de toezending van dergelijke stukken gerechtvaardigd,

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1

Onderwerp

Bij deze richtlijn worden maatregelen vastgesteld die tot een evenwichtiger vertegenwoordiging van mannen en vrouwen bij niet-uitvoerende bestuursleden van beursgenoteerde ondernemingen moeten leiden door te voorzien in
  doeltreffende
  maatregelen die erop zijn gericht sneller tot een evenwichtige man-vrouwverhouding te komen en de ondernemingen voldoende tijd te bieden om de nodige regelingen te treffen. [Am. 46]

Artikel 2

Definities

Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder:

| (1) | „beursgenoteerde onderneming”: een in een lidstaat gevestigde onderneming
  met zetel in een lidstaat en
  waarvan de effecten in een of meer lidstaten zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de zin van artikel 4, lid 1, punt 14), van Richtlijn 2004/39/EG; [Am. 47] |
| --- | --- |

(1)

„beursgenoteerde onderneming”: een in een lidstaat gevestigde onderneming
  met zetel in een lidstaat en
  waarvan de effecten in een of meer lidstaten zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de zin van artikel 4, lid 1, punt 14), van Richtlijn 2004/39/EG; [Am. 47]

| (2) | „raad van bestuur”: enig bestuurlijk, leidinggevend of toezichthoudend orgaan van een onderneming; |
| --- | --- |

(2)

„raad van bestuur”: enig bestuurlijk, leidinggevend of toezichthoudend orgaan van een onderneming;

| (3) | „bestuurslid”: enig lid van een raad van bestuur, met inbegrip van een werknemersvertegenwoordiger; |
| --- | --- |

(3)

„bestuurslid”: enig lid van een raad van bestuur, met inbegrip van een werknemersvertegenwoordiger;

| (4) | „uitvoerend bestuurslid”: enig lid van een monistisch bestuur dat zich bezighoudt met het dagelijks bestuur van de onderneming en enig lid van een raad van bestuur in een dualistisch bestuursmodel; |
| --- | --- |

(4)

„uitvoerend bestuurslid”: enig lid van een monistisch bestuur dat zich bezighoudt met het dagelijks bestuur van de onderneming en enig lid van een raad van bestuur in een dualistisch bestuursmodel;

| (5) | „niet-uitvoerend bestuurslid”: enig bestuurslid dat geen uitvoerende functie heeft binnen een monistisch bestuur en enig lid van raad van toezicht in een dualistisch bestuursmodel; |
| --- | --- |

(5)

„niet-uitvoerend bestuurslid”: enig bestuurslid dat geen uitvoerende functie heeft binnen een monistisch bestuur en enig lid van raad van toezicht in een dualistisch bestuursmodel;

| (6) | „monistisch bestuursmodel”: één enkele raad die zowel de bestuursfunctie als de toezichtsfunctie binnen een onderneming vervult; |
| --- | --- |

(6)

„monistisch bestuursmodel”: één enkele raad die zowel de bestuursfunctie als de toezichtsfunctie binnen een onderneming vervult;

| (7) | „dualistisch bestuursmodel”: een stelsel waarbij de bestuursfunctie en de toezichtsfunctie binnen een onderneming door twee afzonderlijke raden worden vervuld; |
| --- | --- |

(7)

„dualistisch bestuursmodel”: een stelsel waarbij de bestuursfunctie en de toezichtsfunctie binnen een onderneming door twee afzonderlijke raden worden vervuld;

| (8) | „kleine en middelgrote onderneming” of „kmo”: een onderneming met minder dan 250 werknemers en een jaaromzet van maximaal 50 miljoen euro of een jaarlijks balanstotaal van maximaal 43 miljoen euro of, voor een kmo die is gevestigd in een lidstaat die niet de euro als munt heeft, de tegenwaarde van die bedragen in de munteenheid van die lidstaat; |
| --- | --- |

(8)

„kleine en middelgrote onderneming” of „kmo”: een onderneming met minder dan 250 werknemers en een jaaromzet van maximaal 50 miljoen euro of een jaarlijks balanstotaal van maximaal 43 miljoen euro of, voor een kmo die is gevestigd in een lidstaat die niet de euro als munt heeft, de tegenwaarde van die bedragen in de munteenheid van die lidstaat;

| (9) | „overheidsbedrijf”: elk bedrijf waarover overheid al dan niet rechtstreeks een dominerende invloed kan uitoefenen uit hoofde van eigendom, financiële deelneming of de desbetreffende regels. Van dominerende invloed wordt geacht sprake te zijn wanneer de overheid, al dan niet rechtstreeks, ten aanzien van het bedrijf:






  — | de meerderheid van het geplaatste kapitaal van dat bedrijf bezit, of |
| --- | --- | --- |

(9)

„overheidsbedrijf”: elk bedrijf waarover overheid al dan niet rechtstreeks een dominerende invloed kan uitoefenen uit hoofde van eigendom, financiële deelneming of de desbetreffende regels. Van dominerende invloed wordt geacht sprake te zijn wanneer de overheid, al dan niet rechtstreeks, ten aanzien van het bedrijf:

—

de meerderheid van het geplaatste kapitaal van dat bedrijf bezit, of

| — | over de meerderheid van de stemrechten verbonden aan de door genoemd bedrijf uitgegeven aandelen beschikt, of |
| --- | --- |

—

over de meerderheid van de stemrechten verbonden aan de door genoemd bedrijf uitgegeven aandelen beschikt, of

| — | meer dan de helft van de leden van het bestuurlijk, leidinggevend of toezichthoudend orgaan van de onderneming kan aanwijzen. |
| --- | --- |

—

meer dan de helft van de leden van het bestuurlijk, leidinggevend of toezichthoudend orgaan van de onderneming kan aanwijzen.

Artikel 3

Uitsluiting van kleine en middelgrote ondernemingen

Deze richtlijn is niet van toepassing op kleine en middelgrote ondernemingen („kmo's”).

Artikel 4

Doelstellingen ten aanzien van niet-uitvoerende bestuursleden

1.   De lidstaten zien erop toe dat beursgenoteerde ondernemingen met een raad van bestuur waarvan minder dan 40 % van de niet-uitvoerende bestuursposities wordt bekleed door leden van het ondervertegenwoordigde geslacht, de benoemingen op deze posities baseren op een vergelijkende analyse van de kwalificaties van elke kandidaat door vooraf vastgestelde, heldere, neutraal geformuleerde en ondubbelzinnige criteria toe te passen, opdat

  hun aanwervingsprocedures, inclusief vacature-aankondiging, voorselectie, selectie en benoeming, voor alle leidinggevende posities zodanig aanpassen dat deze er daadwerkelijk toe bijdragen dat
  voornoemd percentage uiterlijk 1 januari 2020 wordt bereikt, of uiterlijk 1 januari 2018 in het geval van beursgenoteerde overheidsbedrijven.
  De lidstaten zien er met name op toe dat ondernemingen de meest gekwalificeerde kandidaten voor een bestuursfunctie selecteren uit een genderevenwichtige aanwervingsreserve en aan de hand van een vergelijkende analyse van de kwalificaties van elke kandidaat volgens vooraf vastgestelde, duidelijke, neutraal geformuleerde en ondubbelzinnige criteria. In het geval van een verkiezingsprocedure zien de lidstaten erop toe dat ondernemingen de genderdiversiteit op de voordrachtslijst van kandidaten waarborgen en op geen enkele wijze op voorhand bepalen van welk geslacht de gekozen niet-uitvoerend bestuurder moet zijn.

Ter verwezenlijking van de 40 %-doelstelling en conform art. 23, lid 2, van het Handvest zien de lidstaten erop toe dat in elk stadium van de aanwervings-, selectie- en benoemingsprocedure voor niet-uitvoerende bestuursleden, de voorkeur wordt gegeven aan de kandidaat van het ondervertegenwoordigde geslacht indien deze even gekwalificeerd is op punt van geschiktheid, deskundigheid en beroepsprestaties als een kandidaat van het andere geslacht, tenzij een objectieve beoordeling van alle criteria die specifiek op de individuele kandidaten van toepassing zijn, de balans doet uitslaan in het voordeel van een kandidaat van het andere geslacht. [Am. 48]

2.   Het aantal niet-uitvoerende bestuursposities dat nodig is voor de verwezenlijking van de doelstelling van lid 1 is het aantal dat het aandeel van ten minste 40 % zo dicht mogelijk benadert, maar niet meer bedraagt dan 49 %.
  Als de raad van bestuur slechts drie niet-uitvoerende leden telt, kan een verhouding van één op twee volstaan. [Am. 49]

3.   Ter verwezenlijking van de doelstelling van lid 1 zien de lidstaten erop toe dat bij de selectie van niet-uitvoerende bestuursleden bij gelijke kwalificaties wat betreft geschiktheid, deskundigheid en beroepsprestaties voorrang wordt gegeven aan de kandidaat van het ondervertegenwoordigde geslacht, tenzij een objectieve beoordeling van alle criteria die specifiek op de individuele kandidaten van toepassing zijn, de balans doet uitslaan in het voordeel van een kandidaat van het andere geslacht.
  [Am. 50]

4.   De lidstaten zien erop toe dat beursgenoteerde ondernemingen worden verplicht om een afgewezen kandidaat op diens verzoek niet alleen

  in ieder geval het aantal en het geslacht van
  de
  kandidaten in de selectiereserve mee te delen, met inachtneming van hun anonimiteit overeenkomstig de wetgeving van de Unie inzake gegevensbescherming, de
  bij de selectie gebruikte

  of benoeming gehanteerde
  kwalificatiecriteria, mee te delen, maar ook de objectieve vergelijkende beoordeling van die criteria en zo nodig de overwegingen die de balans deden doorslaan in het voordeel van een kandidaat van het andere geslacht. [Am. 51]

5.   De lidstaten nemen, overeenkomstig hun nationale rechtsstelsels, de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat, als een afgewezen kandidaat van het ondervertegenwoordigde geslacht
  die zich benadeeld voelt omdat de voorschriften volgens lid 1 niet op haar of hem zijn toegepast en voor de rechter of een andere bevoegde instantie
  feiten aanvoert die kunnen doen vermoeden dat deze kandidaat over dezelfde kwalificaties beschikte als de benoemde kandidaat van het andere geslacht, het aan de beursgenoteerde onderneming is om aan te tonen dat de in lid 3 vastgelegde regel niet is geschonden.

Lid 1 belet de lidstaten niet voor de eiser gunstiger regels inzake de bewijslast in te voeren. [Am. 52]

6.   De lidstaten mogen bepalen dat beursgenoteerde ondernemingen waarvan het personeel voor minder dan 10 % uit leden van het ondervertegenwoordigde geslacht bestaat, niet hoeven te voldoen aan de doelstelling van lid 1.
  [Am. 53]

6 bis.
     
  Wanneer de in lid 1 bedoelde selectie de vorm aanneemt van een stemming door aandeelhouders of werknemers, zien de lidstaten erop toe dat de beursgenoteerde ondernemingen de stemmers alle noodzakelijke informatie doen toekomen met betrekking tot de in deze richtlijn vastgestelde maatregelen, met name de sancties die aan de onderneming kunnen worden opgelegd indien die haar verplichtingen niet nakomt. [Am. 54]

7.   De lidstaten mogen bepalen dat is voldaan aan de doelstelling van lid 1, wanneer beursgenoteerde ondernemingen kunnen aantonen dat ten minste een derde van alle bestuursposities wordt bekleed door leden van het ondervertegenwoordigde geslacht, ongeacht of zij uitvoerend of niet-uitvoerend bestuurslid zijn.

Artikel 5

Aanvullende maatregelen door ondernemingen en verslaglegging

1.   De lidstaten zien erop toe dat beursgenoteerde ondernemingen individuele verbintenissen met betrekking een evenwichtige man-vrouwverhouding bij uitvoerende bestuursleden aangaan en deze uiterlijk 1 januari 2020 zijn nagekomen, of uiterlijk 1 januari 2018 in het geval van beursgenoteerde overheidsbedrijven.

2.   De lidstaten verplichten beursgenoteerde ondernemingen ertoe de bevoegde nationale autoriteiten met ingang van [twee jaar na vaststelling] eenmaal per jaar informatie verstrekken over de man-vrouwverhouding in hun raad van bestuur en daarbij onderscheid maken tussen niet-uitvoerende en uitvoerende bestuursleden, alsook over de maatregelen die zijn getroffen ter verwezenlijking van de doelstellingen van artikel 4, lid 1, en van lid 1 van dit artikel, en die informatie op een geschikte en
  gemakkelijk
  toegankelijke wijze
  in het jaarverslag en
  op hun website bekend
  te
  maken. [Am. 55]

3.   Als een beursgenoteerde onderneming niet voldoet aan de doelstellingen van artikel 4, lid 1, of haar eigen verbintenissen op grond van lid 1 van dit artikel niet nakomt, bevat de in lid 2 van dit artikel bedoelde informatie

  geeft zij een verklaring van
  de redenen hiervoor

  waarom zij die doelstellingen of die verbintenissen niet heeft vervuld,
  evenals een beschrijving van de maatregelen die zij heeft genomen of van plan is te nemen om te voldoen aan de doelstellingen of de verbintenissen na te komen.
  Die opgaaf van redenen maakt deel uit van de in lid 2 van dit artikel bedoelde informatie. [Am. 56]

4.   De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat overeenkomstig artikel 20 van Richtlijn 2006/54/EG van het Europees Parlement en de Raad (17) aangewezen organen ook bevoegd zijn voor het bevorderen, analyseren, opvolgen en ondersteunen van de man-vrouwverhouding in de raad van bestuur van beursgenoteerde ondernemingen.
  Hiertoe moeten de lidstaten efficiënt samenwerken met de sociale partners en het maatschappelijk middenveld. [Am. 57]

Artikel 6

Sancties

1.   De lidstaten stellen vast welke sancties gelden voor overtredingen van de ter uitvoering van deze richtlijn vastgestelde nationale bepalingen

  volgens artikel 4, lid 1 gestelde eisen voor een open en transparante procedure
  en nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat deze sancties worden toegepast. [Am. 58]

2.   De sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn en kunnen

  omvatten ten minste
  de volgende maatregelen omvatten: [Am. 59]

| (a) | administratieve boetes; |
| --- | --- |

(a)

administratieve boetes;

| (a bis) | uitsluiting van openbare aanbestedingen; [Am. 60] |
| --- | --- |

(a bis)

uitsluiting van openbare aanbestedingen; [Am. 60]

| (a ter) | gedeeltelijke uitsluiting van de ontvangst van middelen uit de structuurfondsen van de Unie; [Am. 61] |
| --- | --- |

(a ter)

gedeeltelijke uitsluiting van de ontvangst van middelen uit de structuurfondsen van de Unie; [Am. 61]

| (b) | nietigheid of nietigverklaring door een rechterlijke instantie van de benoeming of verkiezing van niet-uitvoerende bestuursleden die niet strookt met de krachtens artikel 4, lid 1, vastgestelde nationale bepalingen. |
| --- | --- |

(b)

nietigheid of nietigverklaring door een rechterlijke instantie van de benoeming of verkiezing van niet-uitvoerende bestuursleden die niet strookt met de krachtens artikel 4, lid 1, vastgestelde nationale bepalingen.

Artikel 7

Minimumvereisten

De lidstaten mogen bepalingen vaststellen of handhaven die voor het waarborgen van een evenwichtiger vertegenwoordiging van mannen in vrouwen in de op hun nationale grondgebied gevestigde ondernemingen gunstiger zijn dan die van deze richtlijn, mits deze bepalingen geen ongerechtvaardigde
  gender- of andersoortige
  discriminatie veroorzaken en de goede werking van de interne markt niet verhinderen. [Am. 62]

Artikel 8

Tenuitvoerlegging

1.   Uiterlijk [twee jaar na vaststelling] stellen de lidstaten de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast en maken deze bekend om aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.

2.   Wanneer de lidstaten die bepalingen vaststellen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

3.   Onverminderd artikel 4, leden 6 en 7, mogen lidstaten die vóór de inwerkingtreding van deze richtlijn al maatregelen hebben genomen om een evenwichtigere vertegenwoordiging van vrouwen en mannen te waarborgen onder niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen, de toepassing van de in artikel 4, leden 1, 3, 4 en 5 opgenomen procedurele voorschriften inzake benoemingen opschorten, mits kan worden aangetoond dat deze maatregelen het de leden van het ondervertegenwoordigde geslacht mogelijk maken om uiterlijk op 1 januari 2020, of uiterlijk op 1 januari 2018 in het geval van beursgenoteerde overheidsbedrijven, minstens 40 % van de posities van niet-uitvoerend bestuurder in beursgenoteerde ondernemingen te bekleden.

De betrokken lidstaat stelt de Commissie van deze informatie in kennis.
  De Commissie stelt het Europees Parlement en de Raad in kennis van deze melding. De opschorting wordt automatisch opgeheven indien er onvoldoende vooruitgang wordt geboekt bij de verwezenlijking van de doelstelling van deze richtlijn, wat geacht wordt het geval te zijn indien het percentage van het ondervertegenwoordigde geslacht lager is dan 30 % tegen 2017, of 2015 in het geval van overheidsbedrijven. [Am. 63]

4.   De lidstaten stellen de Commissie in kennis van de tekst van de belangrijkste bepalingen van nationaal recht mee die zij vaststellen op het gebied waarop deze richtlijn van toepassing is.

Artikel 9

Evaluatie

1.   De lidstaten doen de Commissie uiterlijk op 1 januari 2017, en vervolgens om de twee jaar, een verslag toekomen over de tenuitvoerlegging van deze richtlijn. Dergelijke verslagen omvatten onder meer uitgebreide informatie over de maatregelen die zijn genomen ter verwezenlijking van de doelstellingen van artikel 4, lid 1, informatie die wordt verstrekt overeenkomstig artikel 5, lid 2, en informatie over individuele verbintenissen die beursgenoteerde ondernemingen zijn aangegaan krachtens artikel 5, lid 1.

1 bis.
     
  De Commissie legt uiterlijk per 1 juli 2017 een evaluatieverslag voor over de tenuitvoerlegging van de vereisten voor beursgenoteerde ondernemingen zoals vermeld in artikel 4, lid 1, en artikel 5, leden 1 en 2, op basis van de door de lidstaten overeenkomstig lid 1 uitgebrachte verslagen. Daarnaast bevat het verslag van de Commissie een overzicht van de situatie op het gebied van genderevenwicht op bestuurs- en managementniveau met betrekkking tot niet-beursgenoteerde ondernemingen boven de in artikel 2 vastgelegde mkb-drempel. [Am. 64]

1 ter.
     
  De Commissie dient bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in over de wijze waarop de beginselen van deze richtlijn door alle instellingen, organen en instanties van de Unie worden toegepast en opgenomen in de regels die gelden voor de interne aanwervingsprocedures. Hiertoe doen alle instellingen, organen en instanties van de Unie de Commissie uiterlijk op 31 december 2018 en vervolgens ieder jaar een verslag toekomen over hun genderstatistieken en de op dit gebied geboekte vooruitgang. De Commissie publiceert deze verslagen onverwijld op haar website. Al naar het geval gaat het verslag van de Commissie vergezeld van een wetgevingsvoorstel tot uitbreiding van de reikwijdte van de richtlijn tot alle instellingen, organen en instanties van de Unie. [Am. 65]

2.   Lidstaten die krachtens artikel 8, lid 3, de toepassing van de in artikel 4, leden 1, 3, 4 en 5 opgenomen procedurele voorschriften inzake benoemingen hebben opgeschort, nemen in de in lid bedoelde verslagen informatie op waaruit de concrete resultaten blijken die door middel van de in artikel 8, lid 3, bedoelde nationale maatregelen zijn bereikt. De Commissie zal vervolgens een speciaal verslag uitbrengen waarin wordt nagegaan of deze maatregelen het de leden van het ondervertegenwoordigde geslacht inderdaad mogelijk maken om uiterlijk op 1 januari 2018 in het geval van beursgenoteerde overheidsbedrijven, of uiterlijk op 1 januari 2020 in het geval van beursgenoteerde bedrijven die geen overheidsbedrijf zijn, minstens 40 % van de posities van niet-uitvoerend bestuurslid te bekleden. Het eerste van die verslagen zal door de Commissie uiterlijk op 1 juli 2017 worden uitgebracht. De volgende verslagen worden binnen zes maanden na de indiening krachtens lid 1 van de respectieve nationale verslagen uitgebracht.

Wanneer beursgenoteerde ondernemingen niet uiterlijk op 1 januari 2018 wanneer het om overheidsbedrijven gaat, of uiterlijk op 1 januari 2020 wanneer het niet om overheidsbedrijven gaat, door toepassing van de in artikel 8, lid 3, bedoelde nationale maatregelen op minstens 40 % van de posities van niet-uitvoerend bestuurder in hun raden van bestuur leden van het ondervertegenwoordigde geslacht hebben benoemd of gekozen, zorgen de betrokken lidstaten ervoor dat deze ondernemingen met ingang deze respectieve data de in artikel 4, leden 1, 3, 4 en 5 opgenomen procedurele voorschriften inzake benoemingen toepassen.

3.   De Commissie evalueert de uitvoering van deze richtlijn en doet het Europees Parlement en de Raad daarvan uiterlijk op 31 december 2021 en vervolgens om de twee jaar verslag. De Commissie beoordeelt met name of de doelstellingen van deze verordening verwezenlijkt zijn.

4.   In haar verslag beoordeelt de Commissie of de geldigheidsduur van deze richtlijn moet worden verlengd tot na de in artikel 10, lid 2, vermelde datum en of de richtlijn moet worden gewijzigd. Dit doet zij in het licht van de ontwikkelingen omtrent de vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in de raden van bestuur van beursgenoteerde ondernemingen en op diverse besluitvormingsniveaus in de gehele economische sector, waarbij zij ook in acht neemt of de geboekte vooruitgang voldoende duurzaam is.
  Ook beziet zij of de werkingssfeer van de richtlijn zich moet uitstrekken tot niet-beursgenoteerde openbare ondernemingen die niet onder de definitie van een kmo vallen, niet-beursgenoteerde grote ondernemingen en uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen. [Am. 66]

Artikel 10

Inwerkingtreding en geldigheidsduur

1.   Deze richtlijn treedt in werking op de [twintigste] dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

2.   Zij verstrijkt op 31 december 2028.

Artikel 11

Adressaten

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te ,

Voor het Europees Parlement

de voorzitter

Voor de Raad

de voorzitter

---

(1)  PB C 133 van 9.5.2013, blz. 68.

1

(2)  Standpunt van het Europees Parlement van 20 november 2013.

2

(3)  Aanbeveling 84/635/EEG van de Raad van 13 december 1984 betreffende de bevordering van positieve acties voor vrouwen (PB L 331 van 19.12.1984, blz. 34).

3

(4)  Aanbeveling 96/694/EG van de Raad van 2 december 1996 betreffende de evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces (PB L 319 van 10.12.1996, blz. 11).

4

(5)  Zie het verslag van de Commissie met als titel „More women in senior positions” (2010); het werkdocument van de diensten van de Commissie van 1 maart 2011 met als titel „The Gender Balance in Business Leadership” (SEC(2011) 246 final); het voortgangsverslag van 5 maart 2012 met als titel „Women in economic decision-making in the EU”; het werkdocument van de diensten van de Commissievan 16 april 2012 met als titel „Progress on equality between women and men in 2011” (SWD(2012) 85 final).

5

(6)  „Intentieverklaring voor meer vrouwen in topfuncties” , IP/11/242.

6

(7)  COM(2010)0078 definitief.

7

(8)  COM(2010)0491 definitief.

8

(9)  PB C 33 E van 5.2.2013, blz. 134.

9

(10)  PB C 251 E van 31.8.2013, blz. 1.

10

(11)  COM(2010) 2020 definitief.

11

(12)  Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten, tot wijziging van de Richtlijnen 85/611/EEG en 93/6/EEG van de Raad en van Richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad en houdende intrekking van Richtlijn 93/22/EEG van de Raad (PB L 145 van 30.4.2004, blz. 1.

12

(13)  Aanbeveling 2003/361/EG van de Commissie van 6 mei 2003 betreffende de definitie van kleine, middelgrote en micro-ondernemingen (PB L 124 van 20.5.2003, blz. 36).

13

(14)  Richtlijn 2006/111/EG van de Commissie van 16 november 2006 betreffende de doorzichtigheid in de financiële betrekkingen tussen lidstaten en openbare bedrijven en de financiële doorzichtigheid binnen bepaalde ondernemingen. (PB L 318 van 17.11.2006, blz. 17).

14

(15)  Zaak C-450/93, Kalanke, Jurispr. 1995, blz. I-3051, zaak C-409/95, Marschall, Jurispr. 1997, blz. I-6363, zaak C-158/97, Badeck, Jurispr. 2000, blz. I-1875, zaak C-407/98, Abrahamsson, Jurispr. 2000, blz. I-5539.

15

(16)  PB C 369 van 17.12.2011, blz. 14.

16

(17)  Richtlijn 2006/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep (PB L 204 van 26.7.2006, blz. 23).

17

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/241 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/241

---

P7_TA(2013)0489

Essentiële-informatiedocumenten voor beleggingsproducten ***I

Amendementen van het Europees Parlement aangenomen op 20 november 2013 op het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad over essentiële-informatiedocumenten voor beleggingsproducten (COM(2012)0352 — C7-0179/2012 — 2012/0169(COD)) (1)

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/44)

Amendement 1

AMENDEMENTEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT (*1)

op het voorstel van de Commissie

VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

over essentiële-informatiedocumenten voor beleggingsproducten

(Voor de EER relevante tekst)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 114,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van de Europese Centrale Bank (2),

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (3),

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Retailbeleggers kunnen steeds meer kiezen uit een ruim gamma van uiteenlopende beleggingsproducten wanneer zij een belegging overwegen. Deze producten
  kunnen
  specifieke oplossingen
  bieden
  voor beleggingen die afgestemd zijn op de behoeften van retailbeleggers, maar zijn vaak complex en moeilijk te begrijpen. De informatie die voor beleggers bestaat over deze beleggingsproducten, is niet gecoördineerd en blijkt vaak ontoereikend om de retailbeleggers te helpen de verschillende producten te vergelijken, de kenmerken ervan te
  begrijpen of de financiële kennis van de belegger te verbeteren
  . Bijgevolg hebben retailbeleggers vaak beleggingen verricht met risico’s en met kosten die zij niet volledig begrepen, en soms hebben zij daarbij onvoorziene verliezen geleden. |
| --- | --- |

(1)

Retailbeleggers kunnen steeds meer kiezen uit een ruim gamma van uiteenlopende beleggingsproducten wanneer zij een belegging overwegen. Deze producten
  kunnen
  specifieke oplossingen
  bieden
  voor beleggingen die afgestemd zijn op de behoeften van retailbeleggers, maar zijn vaak complex en moeilijk te begrijpen. De informatie die voor beleggers bestaat over deze beleggingsproducten, is niet gecoördineerd en blijkt vaak ontoereikend om de retailbeleggers te helpen de verschillende producten te vergelijken, de kenmerken ervan te
  begrijpen of de financiële kennis van de belegger te verbeteren
  . Bijgevolg hebben retailbeleggers vaak beleggingen verricht met risico’s en met kosten die zij niet volledig begrepen, en soms hebben zij daarbij onvoorziene verliezen geleden.

| (2) | Het verbeteren van transparantieregelingen voor beleggingsproducten voor retailbeleggers is een belangrijke maatregel ter bescherming van de belegger en een voorwaarde om het vertrouwen van beleggers in de financiële markt te herstellen
  , met name in de nasleep van de financiële crisis
  . De eerste stappen in die richting heeft de Unie reeds ondernomen door de invoering van de regeling inzake essentiële beleggersinformatie bij Richtlijn 2009/65/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende bepaalde instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe’s). |
| --- | --- |

(2)

Het verbeteren van transparantieregelingen voor beleggingsproducten voor retailbeleggers is een belangrijke maatregel ter bescherming van de belegger en een voorwaarde om het vertrouwen van beleggers in de financiële markt te herstellen
  , met name in de nasleep van de financiële crisis
  . De eerste stappen in die richting heeft de Unie reeds ondernomen door de invoering van de regeling inzake essentiële beleggersinformatie bij Richtlijn 2009/65/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende bepaalde instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe’s).

| (3) | Uiteenlopende regels naargelang van de bedrijfssector die de beleggingsproducten aanbiedt, en nationale regelgeving dienaangaande brengen ongelijke concurrentievoorwaarden tussen verschillende producten en distributiekanalen teweeg, waardoor bijkomende belemmeringen worden opgeworpen voor de interne markt van financiële diensten en producten. Lidstaten hebben reeds divergerende en ongecoördineerde maatregelen genomen om tekortkomingen in de bescherming van de beleggers te verhelpen, en dergelijke ontwikkelingen zullen zich waarschijnlijk blijven voordoen. Afwijkende benaderingen van de informatieverstrekking over beleggingsproducten staan gelijke concurrentievoorwaarden tussen verschillende ontwikkelaars van beleggingsproducten en verhandelaars van deze producten in de weg en verstoren derhalve de mededinging. Hierdoor ontstaat bovendien ongelijkheid in het niveau van bescherming van de belegger in de Unie. Deze verschillen vormen een obstakel voor de instelling en de vlotte werking van de interne markt. Bijgevolg is de passende rechtsgrondslag artikel 114 VWEU, zoals geïnterpreteerd in overeenstemming met de vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie. |
| --- | --- |

(3)

Uiteenlopende regels naargelang van de bedrijfssector die de beleggingsproducten aanbiedt, en nationale regelgeving dienaangaande brengen ongelijke concurrentievoorwaarden tussen verschillende producten en distributiekanalen teweeg, waardoor bijkomende belemmeringen worden opgeworpen voor de interne markt van financiële diensten en producten. Lidstaten hebben reeds divergerende en ongecoördineerde maatregelen genomen om tekortkomingen in de bescherming van de beleggers te verhelpen, en dergelijke ontwikkelingen zullen zich waarschijnlijk blijven voordoen. Afwijkende benaderingen van de informatieverstrekking over beleggingsproducten staan gelijke concurrentievoorwaarden tussen verschillende ontwikkelaars van beleggingsproducten en verhandelaars van deze producten in de weg en verstoren derhalve de mededinging. Hierdoor ontstaat bovendien ongelijkheid in het niveau van bescherming van de belegger in de Unie. Deze verschillen vormen een obstakel voor de instelling en de vlotte werking van de interne markt. Bijgevolg is de passende rechtsgrondslag artikel 114 VWEU, zoals geïnterpreteerd in overeenstemming met de vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie.

| (4) | Om verschillen tegen te gaan
  en de kosten en de onzekerheid voor aanbieders en distributeurs van producten te reduceren,
  moeten op het niveau van de Europese Unie eenvormige regels inzake transparantie worden ingevoerd en moeten deze worden toegepast op alle partijen die betrokken zijn bij de markt van het beleggingsproduct. Daarbij is een verordening vereist die ervoor moet zorgen dat de gemeenschappelijke vereisten voor essentiële-informatiedocumenten op zodanige wijze eenvormig worden dat het formaat en de inhoud van deze documenten kan worden geharmoniseerd. De rechtstreeks toepasselijke regels van een verordening moeten ervoor zorgen dat alle deelnemers die bij de markt van beleggingsproducten betrokken zijn, aan dezelfde voorwaarden worden onderworpen. Dit moet eveneens eenvormige informatieverstrekking garanderen doordat voorkomen wordt dat nationale voorschriften onderling verschillen als gevolg van de omzetting van een richtlijn. Het gebruik van een verordening is eveneens geschikt om ervoor te zorgen dat degenen die beleggingsproducten verhandelen, aan eenvormige voorschriften worden onderworpen wat het verstrekken van het essentiële-informatiedocument aan retailbeleggers betreft. |
| --- | --- |

(4)

Om verschillen tegen te gaan
  en de kosten en de onzekerheid voor aanbieders en distributeurs van producten te reduceren,
  moeten op het niveau van de Europese Unie eenvormige regels inzake transparantie worden ingevoerd en moeten deze worden toegepast op alle partijen die betrokken zijn bij de markt van het beleggingsproduct. Daarbij is een verordening vereist die ervoor moet zorgen dat de gemeenschappelijke vereisten voor essentiële-informatiedocumenten op zodanige wijze eenvormig worden dat het formaat en de inhoud van deze documenten kan worden geharmoniseerd. De rechtstreeks toepasselijke regels van een verordening moeten ervoor zorgen dat alle deelnemers die bij de markt van beleggingsproducten betrokken zijn, aan dezelfde voorwaarden worden onderworpen. Dit moet eveneens eenvormige informatieverstrekking garanderen doordat voorkomen wordt dat nationale voorschriften onderling verschillen als gevolg van de omzetting van een richtlijn. Het gebruik van een verordening is eveneens geschikt om ervoor te zorgen dat degenen die beleggingsproducten verhandelen, aan eenvormige voorschriften worden onderworpen wat het verstrekken van het essentiële-informatiedocument aan retailbeleggers betreft.

| (5) | De informatieverstrekking over beleggingsproducten dient te worden verbeterd om het vertrouwen van de beleggers in de financiële markten te herstellen. Het is echter ook van belang dat de verhandelingsprocessen daadwerkelijk gereglementeerd worden. Deze verordening vormt een aanvulling op de maatregelen inzake distributie
  (met inbegrip van beleggingsadvies, maatregelen op het gebied van beleggersbescherming en verkoopsdiensten)
  van Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad (4). Zij is eveneens complementair met de maatregelen inzake distributie van verzekeringsproducten van Richtlijn 2002/92/EG van het Europees Parlement en de Raad (5). |
| --- | --- |

(5)

De informatieverstrekking over beleggingsproducten dient te worden verbeterd om het vertrouwen van de beleggers in de financiële markten te herstellen. Het is echter ook van belang dat de verhandelingsprocessen daadwerkelijk gereglementeerd worden. Deze verordening vormt een aanvulling op de maatregelen inzake distributie
  (met inbegrip van beleggingsadvies, maatregelen op het gebied van beleggersbescherming en verkoopsdiensten)
  van Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad (4). Zij is eveneens complementair met de maatregelen inzake distributie van verzekeringsproducten van Richtlijn 2002/92/EG van het Europees Parlement en de Raad (5).

| (6) | Deze verordening moet van toepassing zijn op alle producten
  en onderliggende beleggingen
  ongeacht hun vorm of opbouw die door de financiëledienstensector zijn ontworpen om retailbeleggers beleggingskansen te verschaffen en daarbij is het aan de belegger geboden rendement afhankelijk van de prestaties van een of meerdere activa of referentiewaarden ▌. Hieronder vallen beleggingsproducten zoals beleggingsfondsen
  en
  levensverzekeringsovereenkomsten
  en de onderliggende beleggingen van deze beleggingsfondsen en levensverzekeringsovereenkomsten,
  en ▌retailproducten
  met inbegrip van
  activa
  die rechtstreeks worden aangehouden, zoals overheidsobligaties of aandelen die aan het publiek worden aangeboden of die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in een lidstaat
  .
  Gestructureerde pakketproducten voor retailbeleggingen
  positioneren zich ▌tussen de belegger en de markten door een proces van „packaging”, namelijk het inpakken of het bundelen van activa waarbij andere vormen van risicoblootstelling en andere productkenmerken tot stand worden gebracht of andere kostenstructuren worden opgebouwd in vergelijking met een rechtstreekse participatie. Door middel van deze „packaging” kunnen retailbeleggers zich wagen aan beleggingsstrategieën die anders ontoegankelijk of onuitvoerbaar zouden zijn. Tegelijkertijd moet ook meer informatie worden verschaft, in het bijzonder om vergelijkingen mogelijk te maken tussen de verschillende manieren waarop deze beleggingen in een pakket worden opgenomen
  , en retailbeleggers in staat te stellen de belangrijkste kenmerken en risico’s van retailbeleggingsproducten te begrijpen
  . |
| --- | --- |

(6)

Deze verordening moet van toepassing zijn op alle producten
  en onderliggende beleggingen
  ongeacht hun vorm of opbouw die door de financiëledienstensector zijn ontworpen om retailbeleggers beleggingskansen te verschaffen en daarbij is het aan de belegger geboden rendement afhankelijk van de prestaties van een of meerdere activa of referentiewaarden ▌. Hieronder vallen beleggingsproducten zoals beleggingsfondsen
  en
  levensverzekeringsovereenkomsten
  en de onderliggende beleggingen van deze beleggingsfondsen en levensverzekeringsovereenkomsten,
  en ▌retailproducten
  met inbegrip van
  activa
  die rechtstreeks worden aangehouden, zoals overheidsobligaties of aandelen die aan het publiek worden aangeboden of die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in een lidstaat
  .
  Gestructureerde pakketproducten voor retailbeleggingen
  positioneren zich ▌tussen de belegger en de markten door een proces van „packaging”, namelijk het inpakken of het bundelen van activa waarbij andere vormen van risicoblootstelling en andere productkenmerken tot stand worden gebracht of andere kostenstructuren worden opgebouwd in vergelijking met een rechtstreekse participatie. Door middel van deze „packaging” kunnen retailbeleggers zich wagen aan beleggingsstrategieën die anders ontoegankelijk of onuitvoerbaar zouden zijn. Tegelijkertijd moet ook meer informatie worden verschaft, in het bijzonder om vergelijkingen mogelijk te maken tussen de verschillende manieren waarop deze beleggingen in een pakket worden opgenomen
  , en retailbeleggers in staat te stellen de belangrijkste kenmerken en risico’s van retailbeleggingsproducten te begrijpen
  .

| (6 bis) | Deze verordening dient ook van toepassing te zijn op aandelen of bewijzen van deelneming van speciaal opgerichte ondernemingen en holdings die een productontwikkelaar eventueel ontwikkelt om deze verordening te omzeilen. |
| --- | --- |

(6 bis)

Deze verordening dient ook van toepassing te zijn op aandelen of bewijzen van deelneming van speciaal opgerichte ondernemingen en holdings die een productontwikkelaar eventueel ontwikkelt om deze verordening te omzeilen.

| (6 ter) | Pakketproducten voor beleggingen moeten retailbeleggers duidelijke voordelen bieden, zoals een spreiding van de beleggingsrisico's over veel verschillende economische sectoren of veel onderliggende activa. Verpakkingstechnieken kunnen echter ook worden gebruikt om beleggingsproducten bepaalde kenmerken te verschaffen teneinde de consumenten bij hun investeringsbeslissing te misleiden. Bepaalde producten met „lokrentes” spelen in op irrationele gedragspatronen van retailbeleggers, in dit geval hun voorkeur voor een aantrekkelijk rendement op korte termijn. Met productbenamingen die een onmogelijk grote veiligheid voorspiegelen, wordt op soortgelijke wijze ingespeeld op irrationele gedragspatronen van consumenten, gebruikmakend van hun risicoaversie. Bij dergelijke verpakkingstechnieken bestaat bijgevolg het gevaar dat de belegger zich sterk richt op onmiddellijke financiële voordelen zonder de ermee samenhangende toekomstige risico's ten volle te beseffen. Deze verordening is bedoeld ter voorkoming van verpakkingskenmerken waarbij irrationele besluitvormingsprocessen van beleggers worden uitgebuit, met het oog op de transparantie en een beter begrip van de risico's die verbonden zijn aan pakketproducten voor retailbeleggingen. |
| --- | --- |

(6 ter)

Pakketproducten voor beleggingen moeten retailbeleggers duidelijke voordelen bieden, zoals een spreiding van de beleggingsrisico's over veel verschillende economische sectoren of veel onderliggende activa. Verpakkingstechnieken kunnen echter ook worden gebruikt om beleggingsproducten bepaalde kenmerken te verschaffen teneinde de consumenten bij hun investeringsbeslissing te misleiden. Bepaalde producten met „lokrentes” spelen in op irrationele gedragspatronen van retailbeleggers, in dit geval hun voorkeur voor een aantrekkelijk rendement op korte termijn. Met productbenamingen die een onmogelijk grote veiligheid voorspiegelen, wordt op soortgelijke wijze ingespeeld op irrationele gedragspatronen van consumenten, gebruikmakend van hun risicoaversie. Bij dergelijke verpakkingstechnieken bestaat bijgevolg het gevaar dat de belegger zich sterk richt op onmiddellijke financiële voordelen zonder de ermee samenhangende toekomstige risico's ten volle te beseffen. Deze verordening is bedoeld ter voorkoming van verpakkingskenmerken waarbij irrationele besluitvormingsprocessen van beleggers worden uitgebuit, met het oog op de transparantie en een beter begrip van de risico's die verbonden zijn aan pakketproducten voor retailbeleggingen.

| (7) | ▌Verzekeringsproducten die geen beleggingskansen bieden
  moeten
  van het toepassingsgebied van de verordening worden uitgesloten. ▌Aangezien deze verordening specifiek tot doel heeft de beleggingsproducten die op de markt aan retailbeleggers worden aangeboden, beter vergelijkbaar en begrijpelijk te maken, moeten ▌producten voor bedrijfspensioenvoorziening
  en individuele pensioenproducten
  worden uitgesloten van de werkingssfeer van deze verordening, op voorwaarde dat naar nationaal recht een financiële bijdrage van de werkgever is vereist en
  de werkgever of
  de werknemer de aanbieder van het pensioenproduct niet zelf kan kiezen. Beleggingsfondsen die zich tot institutionele beleggers richten, vallen evenmin binnen het toepassingsgebied van deze verordening omdat zij niet voor verhandeling aan retailbeleggers in aanmerking komen. Beleggingsproducten die voor het opbouwen van spaartegoeden voor een individueel privé-pensioen worden gebruikt, moeten echter binnen de toepassingssfeer van deze verordening vallen omdat zij vaak concurreren met de andere producten die onder deze verordening vallen en op soortgelijke wijze aan de retailbelegger worden aangeboden. |
| --- | --- |

(7)

▌Verzekeringsproducten die geen beleggingskansen bieden
  moeten
  van het toepassingsgebied van de verordening worden uitgesloten. ▌Aangezien deze verordening specifiek tot doel heeft de beleggingsproducten die op de markt aan retailbeleggers worden aangeboden, beter vergelijkbaar en begrijpelijk te maken, moeten ▌producten voor bedrijfspensioenvoorziening
  en individuele pensioenproducten
  worden uitgesloten van de werkingssfeer van deze verordening, op voorwaarde dat naar nationaal recht een financiële bijdrage van de werkgever is vereist en
  de werkgever of
  de werknemer de aanbieder van het pensioenproduct niet zelf kan kiezen. Beleggingsfondsen die zich tot institutionele beleggers richten, vallen evenmin binnen het toepassingsgebied van deze verordening omdat zij niet voor verhandeling aan retailbeleggers in aanmerking komen. Beleggingsproducten die voor het opbouwen van spaartegoeden voor een individueel privé-pensioen worden gebruikt, moeten echter binnen de toepassingssfeer van deze verordening vallen omdat zij vaak concurreren met de andere producten die onder deze verordening vallen en op soortgelijke wijze aan de retailbelegger worden aangeboden.

| (8) | Om duidelijkheid te scheppen over de relatie tussen de verplichtingen uit hoofde van deze verordening en die welke zijn opgelegd krachtens Richtlijn 2003/71/EG van het Europees Parlement en de Raad (6) en Richtlijn 2009/138/EG
  van het Europees Parlement en de Raad

   (7), moet worden bepaald dat deze richtlijnen
  een aanvulling vormen op
  deze verordening.
  Het essentiële-informatiedocument moet na een herziening van deze verordening met name de samenvatting van de belangrijkste informatie bevatten zoals bedoeld in artikel 5, lid 2, van Richtlijn 2003/71/EG. |
| --- | --- |

(8)

Om duidelijkheid te scheppen over de relatie tussen de verplichtingen uit hoofde van deze verordening en die welke zijn opgelegd krachtens Richtlijn 2003/71/EG van het Europees Parlement en de Raad (6) en Richtlijn 2009/138/EG
  van het Europees Parlement en de Raad

   (7), moet worden bepaald dat deze richtlijnen
  een aanvulling vormen op
  deze verordening.
  Het essentiële-informatiedocument moet na een herziening van deze verordening met name de samenvatting van de belangrijkste informatie bevatten zoals bedoeld in artikel 5, lid 2, van Richtlijn 2003/71/EG.

| (8 bis) | Productontwikkelaars dienen ervoor te zorgen dat het beleggingsproduct dat zij ontwikkelen, aansluit bij het profiel van de retailbeleggers waarop zij zich richten. Zij dienen derhalve een ex ante 'due diligence'-proces te ontwikkelen om te waarborgen dat hun beleggingsproducten retailbeleggers niet blootstellen aan de onderliggende activa, waarvan het risico- en opbrengstprofiel niet gemakkelijk te begrijpen is. |
| --- | --- |

(8 bis)

Productontwikkelaars dienen ervoor te zorgen dat het beleggingsproduct dat zij ontwikkelen, aansluit bij het profiel van de retailbeleggers waarop zij zich richten. Zij dienen derhalve een ex ante 'due diligence'-proces te ontwikkelen om te waarborgen dat hun beleggingsproducten retailbeleggers niet blootstellen aan de onderliggende activa, waarvan het risico- en opbrengstprofiel niet gemakkelijk te begrijpen is.

| (8 ter) | De bevoegde autoriteiten en de Europese toezichthoudende autoriteiten (ETA's) dienen op verzoek alle nodige informatie te krijgen voor het beoordelen van de essentiële-informatiedocumenten, het beoordelen van de naleving van de verordening en het waarborgen van de bescherming van klanten en beleggers op financiële markten. De bevoegdheden van de Europese Bankautoriteit (EBA) en de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen (EIOPA) moeten op consistente wijze worden afgestemd op de bevoegdheden van de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) uit hoofde van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende markten voor financiële instrumenten en houdende intrekking van Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad [MiFIR]. |
| --- | --- |

(8 ter)

De bevoegde autoriteiten en de Europese toezichthoudende autoriteiten (ETA's) dienen op verzoek alle nodige informatie te krijgen voor het beoordelen van de essentiële-informatiedocumenten, het beoordelen van de naleving van de verordening en het waarborgen van de bescherming van klanten en beleggers op financiële markten. De bevoegdheden van de Europese Bankautoriteit (EBA) en de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen (EIOPA) moeten op consistente wijze worden afgestemd op de bevoegdheden van de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) uit hoofde van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende markten voor financiële instrumenten en houdende intrekking van Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad [MiFIR].

| (9) | Ontwikkelaars van beleggingsproducten — zoals fondsbeheerders, verzekeringsondernemingen, emittenten van effecten, kredietinstellingen of beleggingsondernemingen — moeten de essentiële-informatiedocumenten opstellen voor de beleggingsproducten die zij ontwikkelen, omdat zij zich in de beste positie bevinden qua kennis van het product en er verantwoordelijkheid voor dragen.
  Productontwikkelaars moeten het essentiële-informatiedocument ter beschikking stellen aan de persoon die het beleggingsproduct verhandelt.
  Het
  essentiële-informatiedocument
  moet door de ontwikkelaar
  en de bijlage (met inbegrip van de vergoedingen) door de verhandelaar
  van beleggingsproducten worden opgesteld voordat het product aan retailbeleggers kan worden verkocht. Wanneer een product niet aan retailbeleggers wordt verkocht, hoeft echter geen informatiedocument te worden opgesteld en wanneer het voor de ontwikkelaar van het beleggingsproduct niet praktisch is dit document op te stellen, kan hij dit delegeren aan anderen.
  Wanneer het opstellen van het essentiële-informatiedocument geheel of gedeeltelijk aan derden zou worden gedelegeerd, blijft de ontwikkelaar van het beleggingsproduct de algemene verantwoordelijkheid voor het opstellen en de inhoud ervan dragen.
  Met het oog op een wijde verspreiding en beschikbaarheid van essentiële-informatiedocumenten moet deze verordening voorzien in de mogelijkheid deze documenten door de ontwikkelaar van de beleggingsproducten te laten publiceren op een website van zijn keuze. |
| --- | --- |

(9)

Ontwikkelaars van beleggingsproducten — zoals fondsbeheerders, verzekeringsondernemingen, emittenten van effecten, kredietinstellingen of beleggingsondernemingen — moeten de essentiële-informatiedocumenten opstellen voor de beleggingsproducten die zij ontwikkelen, omdat zij zich in de beste positie bevinden qua kennis van het product en er verantwoordelijkheid voor dragen.
  Productontwikkelaars moeten het essentiële-informatiedocument ter beschikking stellen aan de persoon die het beleggingsproduct verhandelt.
  Het
  essentiële-informatiedocument
  moet door de ontwikkelaar
  en de bijlage (met inbegrip van de vergoedingen) door de verhandelaar
  van beleggingsproducten worden opgesteld voordat het product aan retailbeleggers kan worden verkocht. Wanneer een product niet aan retailbeleggers wordt verkocht, hoeft echter geen informatiedocument te worden opgesteld en wanneer het voor de ontwikkelaar van het beleggingsproduct niet praktisch is dit document op te stellen, kan hij dit delegeren aan anderen.
  Wanneer het opstellen van het essentiële-informatiedocument geheel of gedeeltelijk aan derden zou worden gedelegeerd, blijft de ontwikkelaar van het beleggingsproduct de algemene verantwoordelijkheid voor het opstellen en de inhoud ervan dragen.
  Met het oog op een wijde verspreiding en beschikbaarheid van essentiële-informatiedocumenten moet deze verordening voorzien in de mogelijkheid deze documenten door de ontwikkelaar van de beleggingsproducten te laten publiceren op een website van zijn keuze.

| (10) | Om te voldoen aan de behoeften van retailbeleggers moet de informatie over beleggingsproducten juist, eerlijk en duidelijk zijn en mag deze niet misleidend zijn voor deze beleggers. Deze verordening moet ervoor zorgen dat het informatiedocument door retailbeleggers kan worden begrepen en moet derhalve voorzien in gemeenschappelijke normen voor het opstellen van het document. Aangezien een groot aantal retailbeleggers moeilijkheden ondervindt bij het begrijpen van gespecialiseerde financiële terminologie, moet bijzondere aandacht uitgaan naar het woordgebruik en de redactionele stijl van het document. Er moeten ook regels worden opgesteld voor de taal waarin het document moet worden opgesteld.
  De berekeningen van de eventuele kosten dienen ook op een begrijpelijke wijze te worden uitgelegd.
  Bovendien moeten retailbeleggers in staat zijn het informatiedocument op zichzelf te begrijpen zonder dat naar andere informatie wordt verwezen.
  Dit sluit echter niet uit dat in het essentiële-informatiedocument wordt verwezen naar andere documenten met aanvullende informatie die voor sommige retailbeleggers van belang kan zijn. |
| --- | --- |

(10)

Om te voldoen aan de behoeften van retailbeleggers moet de informatie over beleggingsproducten juist, eerlijk en duidelijk zijn en mag deze niet misleidend zijn voor deze beleggers. Deze verordening moet ervoor zorgen dat het informatiedocument door retailbeleggers kan worden begrepen en moet derhalve voorzien in gemeenschappelijke normen voor het opstellen van het document. Aangezien een groot aantal retailbeleggers moeilijkheden ondervindt bij het begrijpen van gespecialiseerde financiële terminologie, moet bijzondere aandacht uitgaan naar het woordgebruik en de redactionele stijl van het document. Er moeten ook regels worden opgesteld voor de taal waarin het document moet worden opgesteld.
  De berekeningen van de eventuele kosten dienen ook op een begrijpelijke wijze te worden uitgelegd.
  Bovendien moeten retailbeleggers in staat zijn het informatiedocument op zichzelf te begrijpen zonder dat naar andere informatie wordt verwezen.
  Dit sluit echter niet uit dat in het essentiële-informatiedocument wordt verwezen naar andere documenten met aanvullende informatie die voor sommige retailbeleggers van belang kan zijn.

| (11) | Retailbeleggers moeten beschikken over de nodige informatie om een doordachte beleggingsbeslissing te nemen en om verschillende beleggingsproducten te vergelijken. Als deze informatie niet kort en bondig is, bestaat het gevaar dat zij er geen gebruik van maken. Het essentiële-informatiedocument moet daarom alleen de belangrijke informatie bevatten, met name over de aard en de kenmerken van het product, alsook betreffende de mogelijkheid van verlies van kapitaal, de kosten, het
  risicovergoedingsprofiel in de vorm van een samenvattende indicator van het product en de onderliggende belegging,
  alsmede relevante informatie over prestaties en andere specifieke gegevens die nodig zijn om de eigenschappen te begrijpen van individuele soorten producten, waaronder de producten die bedoeld zijn voor pensioenvoorziening.
  De Commissie dient te overwegen of het een goed idee is het Europees ratingbureau zoals genoemd in het standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 16 januari 2013 met het oog op de aanneming van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1060/2009 inzake ratingbureaus

   (8)

  essentiële informatie te laten verstrekken over het risicoprofiel van overheidsobligaties van lidstaten. |
| --- | --- |

(11)

Retailbeleggers moeten beschikken over de nodige informatie om een doordachte beleggingsbeslissing te nemen en om verschillende beleggingsproducten te vergelijken. Als deze informatie niet kort en bondig is, bestaat het gevaar dat zij er geen gebruik van maken. Het essentiële-informatiedocument moet daarom alleen de belangrijke informatie bevatten, met name over de aard en de kenmerken van het product, alsook betreffende de mogelijkheid van verlies van kapitaal, de kosten, het
  risicovergoedingsprofiel in de vorm van een samenvattende indicator van het product en de onderliggende belegging,
  alsmede relevante informatie over prestaties en andere specifieke gegevens die nodig zijn om de eigenschappen te begrijpen van individuele soorten producten, waaronder de producten die bedoeld zijn voor pensioenvoorziening.
  De Commissie dient te overwegen of het een goed idee is het Europees ratingbureau zoals genoemd in het standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 16 januari 2013 met het oog op de aanneming van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1060/2009 inzake ratingbureaus

   (8)

  essentiële informatie te laten verstrekken over het risicoprofiel van overheidsobligaties van lidstaten.

| (11 bis) | Beleggers dienen een duidelijk beeld te krijgen van de kosten van hun belegging, niet alleen op het moment dat de transactie wordt gesloten, maar gedurende de hele beleggingsperiode. De samenstelling, de hoogte en het bedrag van de vergoedingen dienen volledig transparant te zijn. De kosten voor advies dienen op een eenvoudiger wijze te worden berekend, zodat de belegger ze precies begrijpt. |
| --- | --- |

(11 bis)

Beleggers dienen een duidelijk beeld te krijgen van de kosten van hun belegging, niet alleen op het moment dat de transactie wordt gesloten, maar gedurende de hele beleggingsperiode. De samenstelling, de hoogte en het bedrag van de vergoedingen dienen volledig transparant te zijn. De kosten voor advies dienen op een eenvoudiger wijze te worden berekend, zodat de belegger ze precies begrijpt.

| (11 ter) | De EBA, de EIOPA en de ESMA dienen een instrument voor online-analyse van fondsen te ontwikkelen aan de hand waarvan beleggers de nettowaarde van hun belegging, dat wil zeggen de waarde na aftrek van vergoedingen en kosten, kunnen berekenen. |
| --- | --- |

(11 ter)

De EBA, de EIOPA en de ESMA dienen een instrument voor online-analyse van fondsen te ontwikkelen aan de hand waarvan beleggers de nettowaarde van hun belegging, dat wil zeggen de waarde na aftrek van vergoedingen en kosten, kunnen berekenen.

| (12) | Het essentiële-informatiedocument moet worden opgesteld in een vorm die retailbeleggers toestaat verschillende beleggingsproducten te vergelijken. Het gedrag en de capaciteiten van de consument zijn immers van die aard dat de vorm, de presentatie en de inhoud van de informatie zorgvuldig ▌moeten worden
  ontworpen en geformuleerd
  zodat een
  maximale doorgronding van het essentiële-informatiedocument wordt bereikt, hetgeen goed is voor vergroting van de financiële kennis, en voor
  begrip en
  het
  gebruik van informatie ▌. Voor elk document moet dezelfde volgorde worden aangehouden voor de rubrieken en de titels waaronder deze rubrieken verschijnen. Daarnaast moeten de detailgegevens die voor verschillende producten in het essentiële-informatiedocument worden vermeld, alsmede de presentatie daarvan verder worden geharmoniseerd door middel van gedelegeerde handelingen. Hierbij moet rekening worden gehouden met bestaande en lopende onderzoeken naar het gedrag van de consumenten, inclusief door de verschillende manieren waarop de informatie aan de consument wordt gepresenteerd, te toetsen op hun doeltreffendheid. Sommige beleggingsproducten bieden de retailbelegger bovendien keuze tussen een aantal onderliggende beleggingen
  en brengen kosten met zich mee die afhankelijk zijn van de specifieke kenmerken van de cliënt, zoals leeftijd en het te investeren bedrag
  . Met die producten moet rekening worden gehouden bij het kiezen van het format. |
| --- | --- |

(12)

Het essentiële-informatiedocument moet worden opgesteld in een vorm die retailbeleggers toestaat verschillende beleggingsproducten te vergelijken. Het gedrag en de capaciteiten van de consument zijn immers van die aard dat de vorm, de presentatie en de inhoud van de informatie zorgvuldig ▌moeten worden
  ontworpen en geformuleerd
  zodat een
  maximale doorgronding van het essentiële-informatiedocument wordt bereikt, hetgeen goed is voor vergroting van de financiële kennis, en voor
  begrip en
  het
  gebruik van informatie ▌. Voor elk document moet dezelfde volgorde worden aangehouden voor de rubrieken en de titels waaronder deze rubrieken verschijnen. Daarnaast moeten de detailgegevens die voor verschillende producten in het essentiële-informatiedocument worden vermeld, alsmede de presentatie daarvan verder worden geharmoniseerd door middel van gedelegeerde handelingen. Hierbij moet rekening worden gehouden met bestaande en lopende onderzoeken naar het gedrag van de consumenten, inclusief door de verschillende manieren waarop de informatie aan de consument wordt gepresenteerd, te toetsen op hun doeltreffendheid. Sommige beleggingsproducten bieden de retailbelegger bovendien keuze tussen een aantal onderliggende beleggingen
  en brengen kosten met zich mee die afhankelijk zijn van de specifieke kenmerken van de cliënt, zoals leeftijd en het te investeren bedrag
  . Met die producten moet rekening worden gehouden bij het kiezen van het format.

| (12 bis) | Bovenaan het essentiële-informatiedocument dient een complexiteitslabel te staan met betrekking tot complexe producten die voor de retailbelegger ongeschikt bevonden zijn. Deze extra informatie draagt ertoe bij dat de cliënt een goed gefundeerd besluit kan nemen over het risiconiveau dat hij aangaat, en helpt te voorkomen dat beleggers producten kopen die niet voor hen bedoeld zijn. |
| --- | --- |

(12 bis)

Bovenaan het essentiële-informatiedocument dient een complexiteitslabel te staan met betrekking tot complexe producten die voor de retailbelegger ongeschikt bevonden zijn. Deze extra informatie draagt ertoe bij dat de cliënt een goed gefundeerd besluit kan nemen over het risiconiveau dat hij aangaat, en helpt te voorkomen dat beleggers producten kopen die niet voor hen bedoeld zijn.

| (13) | Het gebeurt steeds vaker dat retailbeleggers in hun beleggingsbeslissingen niet alleen op zoek gaan naar financieel rendement. Vaak hebben zij andere doelen voor ogen zoals sociale doeleinden of milieuaspecten. Daarnaast kan informatie over niet-financiële aspecten van beleggingen belangrijk zijn voor personen die duurzame langetermijnbeleggingen nastreven. Informatie over maatschappelijke resultaten, realisaties op het gebied van het milieu of met betrekking tot het beheer, zoals door de ontwikkelaar van het beleggingsproduct nagestreefd, kan echter moeilijk vergelijkbaar zijn of gewoon ontbreken. Daarom moet worden gestreefd naar verdere harmonisering van de detailinformatie, met name betreffende de vraag of milieu-, sociale of beheersaspecten in aanmerking zijn genomen en op welke wijze. |
| --- | --- |

(13)

Het gebeurt steeds vaker dat retailbeleggers in hun beleggingsbeslissingen niet alleen op zoek gaan naar financieel rendement. Vaak hebben zij andere doelen voor ogen zoals sociale doeleinden of milieuaspecten. Daarnaast kan informatie over niet-financiële aspecten van beleggingen belangrijk zijn voor personen die duurzame langetermijnbeleggingen nastreven. Informatie over maatschappelijke resultaten, realisaties op het gebied van het milieu of met betrekking tot het beheer, zoals door de ontwikkelaar van het beleggingsproduct nagestreefd, kan echter moeilijk vergelijkbaar zijn of gewoon ontbreken. Daarom moet worden gestreefd naar verdere harmonisering van de detailinformatie, met name betreffende de vraag of milieu-, sociale of beheersaspecten in aanmerking zijn genomen en op welke wijze.

| (14) | Het essentiële-informatiedocument moet duidelijk te onderscheiden
  en gescheiden
  zijn van elke andere publicitaire communicatie. Het belang daarvan mag niet worden aangetast door andere documenten.
  De retailbelegger dient te bevestigen dat hij het ontvangen heeft. |
| --- | --- |

(14)

Het essentiële-informatiedocument moet duidelijk te onderscheiden
  en gescheiden
  zijn van elke andere publicitaire communicatie. Het belang daarvan mag niet worden aangetast door andere documenten.
  De retailbelegger dient te bevestigen dat hij het ontvangen heeft.

| (15) | Om te verzekeren dat het essentiële-informatiedocument betrouwbare informatie bevat, moeten ontwikkelaars
  en verhandelaars
  van beleggingsproducten bij deze verordening verplicht worden het essentiële-informatiedocument up-to-date te houden.
  Hetzelfde geldt voor entiteiten die het essentiële-informatiedocument aanbieden of verkopen, en de informatie die zij retailbeleggers verstrekken.
  Derhalve moeten nadere regels worden voorgeschreven met betrekking tot de voorwaarden en de frequentie voor het bijwerken van deze informatie. De herziening van het essentiële-informatiedocument
  en de bijlage daarbij
  moet worden geregeld bij een door de Commissie vast te stellen gedelegeerde handeling.
  Het essentiële-informatiedocument en alle actualiseringen ervan dienen aan de bevoegde autoriteit te worden voorgelegd. |
| --- | --- |

(15)

Om te verzekeren dat het essentiële-informatiedocument betrouwbare informatie bevat, moeten ontwikkelaars
  en verhandelaars
  van beleggingsproducten bij deze verordening verplicht worden het essentiële-informatiedocument up-to-date te houden.
  Hetzelfde geldt voor entiteiten die het essentiële-informatiedocument aanbieden of verkopen, en de informatie die zij retailbeleggers verstrekken.
  Derhalve moeten nadere regels worden voorgeschreven met betrekking tot de voorwaarden en de frequentie voor het bijwerken van deze informatie. De herziening van het essentiële-informatiedocument
  en de bijlage daarbij
  moet worden geregeld bij een door de Commissie vast te stellen gedelegeerde handeling.
  Het essentiële-informatiedocument en alle actualiseringen ervan dienen aan de bevoegde autoriteit te worden voorgelegd.

| (16) | Essentiële-informatiedocumenten zijn de grondslag waarop retailbeleggers hun investeringsbeslissingen nemen. Om deze reden dragen ontwikkelaars
  en verhandelaars
  van beleggingsproducten een grote verantwoordelijkheid ten aanzien van retailbeleggers wat de naleving van de voorschriften van deze verordening betreft. Er moet dan ook voor worden gezorgd dat retailbeleggers die voor hun investeringsbeslissing op het essentiële-informatiedocument hebben vertrouwd, over een effectieve beroepsmogelijkheid beschikken. Voorts moeten alle retailbeleggers in de Unie hetzelfde recht krijgen om vergoed te worden voor schade die zij kunnen lijden wanneer ontwikkelaars van beleggingsproducten niet voldoen aan de verplichtingen uit hoofde van deze verordening. Daarom moeten de regels aangaande de aansprakelijkheid van ontwikkelaars van beleggingsproducten worden geharmoniseerd.
  Ook de regels met betrekking tot sancties dienen te worden geharmoniseerd, teneinde voor consistentie te zorgen.
  Deze verordening moet bepalen dat de retailbelegger de ontwikkelaar van beleggingsproducten aansprakelijk kan stellen voor een inbreuk op deze verordening in geval van verliezen die te wijten zijn aan het gebruik van het essentiële-informatiedocument
  dat misleidend of onnauwkeurig was, of afweek van het prospectus of, in het geval er geen prospectus is, afweek van de productvoorwaarden
  . |
| --- | --- |

(16)

Essentiële-informatiedocumenten zijn de grondslag waarop retailbeleggers hun investeringsbeslissingen nemen. Om deze reden dragen ontwikkelaars
  en verhandelaars
  van beleggingsproducten een grote verantwoordelijkheid ten aanzien van retailbeleggers wat de naleving van de voorschriften van deze verordening betreft. Er moet dan ook voor worden gezorgd dat retailbeleggers die voor hun investeringsbeslissing op het essentiële-informatiedocument hebben vertrouwd, over een effectieve beroepsmogelijkheid beschikken. Voorts moeten alle retailbeleggers in de Unie hetzelfde recht krijgen om vergoed te worden voor schade die zij kunnen lijden wanneer ontwikkelaars van beleggingsproducten niet voldoen aan de verplichtingen uit hoofde van deze verordening. Daarom moeten de regels aangaande de aansprakelijkheid van ontwikkelaars van beleggingsproducten worden geharmoniseerd.
  Ook de regels met betrekking tot sancties dienen te worden geharmoniseerd, teneinde voor consistentie te zorgen.
  Deze verordening moet bepalen dat de retailbelegger de ontwikkelaar van beleggingsproducten aansprakelijk kan stellen voor een inbreuk op deze verordening in geval van verliezen die te wijten zijn aan het gebruik van het essentiële-informatiedocument
  dat misleidend of onnauwkeurig was, of afweek van het prospectus of, in het geval er geen prospectus is, afweek van de productvoorwaarden
  .

| (17) | Aangezien retailbeleggers in het algemeen geen duidelijk inzicht hebben in de interne procedures van de ontwikkelaars van beleggingsproducten,
  mag
  de bewijslast
  niet bij de retailbelegger liggen
  . ▌De retailbelegger
  dient aan te geven op welke punten
  het essentiële-informatiedocument
  in zijn ogen niet aan het bepaalde in deze verordening voldoet
  .
  Het is vervolgens aan de ontwikkelaar van het beleggingsproduct hierop te reageren. |
| --- | --- |

(17)

Aangezien retailbeleggers in het algemeen geen duidelijk inzicht hebben in de interne procedures van de ontwikkelaars van beleggingsproducten,
  mag
  de bewijslast
  niet bij de retailbelegger liggen
  . ▌De retailbelegger
  dient aan te geven op welke punten
  het essentiële-informatiedocument
  in zijn ogen niet aan het bepaalde in deze verordening voldoet
  .
  Het is vervolgens aan de ontwikkelaar van het beleggingsproduct hierop te reageren.

| (18) | De
  civiele aansprakelijkheid van de ontwikkelaar van beleggingsproducten, die niet onder deze verordening
  valt
  ,
  moet
  worden geregeld volgens de toepasselijke nationale wet overeenkomstig de desbetreffende internationaalprivaatrechtelijke regels. Het rechtsorgaan dat bevoegd is om zich uit te spreken over een aansprakelijkheidsvordering van een retailbelegger, dient te worden aangewezen volgens de toepasselijke regels inzake internationale jurisdictie. |
| --- | --- |

(18)

De
  civiele aansprakelijkheid van de ontwikkelaar van beleggingsproducten, die niet onder deze verordening
  valt
  ,
  moet
  worden geregeld volgens de toepasselijke nationale wet overeenkomstig de desbetreffende internationaalprivaatrechtelijke regels. Het rechtsorgaan dat bevoegd is om zich uit te spreken over een aansprakelijkheidsvordering van een retailbelegger, dient te worden aangewezen volgens de toepasselijke regels inzake internationale jurisdictie.

| (19) | De retailbelegger moet in staat zijn de beleggingsbeslissing met kennis van zaken te nemen. Personen die beleggingsproducten verhandelen, moeten derhalve worden verplicht het essentiële-informatiedocument tijdig te verstrekken voordat de transactie wordt gesloten.
  De belegger bevestigt met een schriftelijke of elektronische handtekening dat hij het essentiële-informatiedocument ontvangen heeft.
  Dit is een ▌verplichting ongeacht waar of hoe de transactie plaatsvindt. Tot de
  personen die advies geven over beleggingsproducten
  of deze verhandelen, behoren zowel de distributeurs als de ontwikkelaars zelf van deze producten wanneer zij ervoor kiezen rechtstreeks
  advies te verstrekken
  aan retailbeleggers over het product, of het rechtstreeks aan hen te verkopen.
  Deze verordening doet geen afbreuk aan Richtlijn 2002/65/EG van het Europees Parlement en de Raad

   (9)

  . Indien mogelijk krijgen beleggers een bedenktijd, waarin zij kunnen beslissen alsnog van de transactie af te zien. |
| --- | --- |

(19)

De retailbelegger moet in staat zijn de beleggingsbeslissing met kennis van zaken te nemen. Personen die beleggingsproducten verhandelen, moeten derhalve worden verplicht het essentiële-informatiedocument tijdig te verstrekken voordat de transactie wordt gesloten.
  De belegger bevestigt met een schriftelijke of elektronische handtekening dat hij het essentiële-informatiedocument ontvangen heeft.
  Dit is een ▌verplichting ongeacht waar of hoe de transactie plaatsvindt. Tot de
  personen die advies geven over beleggingsproducten
  of deze verhandelen, behoren zowel de distributeurs als de ontwikkelaars zelf van deze producten wanneer zij ervoor kiezen rechtstreeks
  advies te verstrekken
  aan retailbeleggers over het product, of het rechtstreeks aan hen te verkopen.
  Deze verordening doet geen afbreuk aan Richtlijn 2002/65/EG van het Europees Parlement en de Raad

   (9)

  . Indien mogelijk krijgen beleggers een bedenktijd, waarin zij kunnen beslissen alsnog van de transactie af te zien.

| (20) | Er moeten eenvormige regels worden vastgesteld om de persoon die het beleggingsproduct verhandelt, enige keuzevrijheid te laten met betrekking tot de drager waarop het essentiële-informatiedocument aan de retailbelegger wordt verstrekt. De mogelijkheid moet bestaan om elektronische communicatie te gebruiken wanneer dit passend is wegens de omstandigheden van de transactie. De retailbelegger moet echter de keuze worden gelaten het essentiële-informatiedocument op papier te ontvangen. In het belang van de toegang tot informatie voor de consument moet het essentiële-informatiedocument altijd gratis worden verstrekt. |
| --- | --- |

(20)

Er moeten eenvormige regels worden vastgesteld om de persoon die het beleggingsproduct verhandelt, enige keuzevrijheid te laten met betrekking tot de drager waarop het essentiële-informatiedocument aan de retailbelegger wordt verstrekt. De mogelijkheid moet bestaan om elektronische communicatie te gebruiken wanneer dit passend is wegens de omstandigheden van de transactie. De retailbelegger moet echter de keuze worden gelaten het essentiële-informatiedocument op papier te ontvangen. In het belang van de toegang tot informatie voor de consument moet het essentiële-informatiedocument altijd gratis worden verstrekt.

| (21) | Het vertrouwen van retailbeleggers in beleggingsproducten
  en financiële markten als zodanig
  moet worden gegarandeerd. Daarom moeten regels worden bepaald voor passende interne procedures waarmee retailbeleggers antwoord op hun klachten ontvangen van de ontwikkelaar van beleggingsproducten. |
| --- | --- |

(21)

Het vertrouwen van retailbeleggers in beleggingsproducten
  en financiële markten als zodanig
  moet worden gegarandeerd. Daarom moeten regels worden bepaald voor passende interne procedures waarmee retailbeleggers antwoord op hun klachten ontvangen van de ontwikkelaar van beleggingsproducten.

| (21 bis) | Net zoals het verbeteren van de informatieverstrekking over beleggingsproducten cruciaal is voor het herstel van het vertrouwen van retailbeleggers in de financiële markten, zijn regels betreffende het ontwerp van producten essentieel voor een doeltreffende bescherming van retailbeleggers. Slechte advisering door financiële adviseurs, irrationele besluitvormingsprocessen en het gegeven dat financieel gedrag hoofdzakelijk door psychologische kenmerken wordt bepaald, leiden tot problemen die aangepakt dienen te worden door de complexiteit van in pakketten bijeengebrachte beleggingsproducten te verkleinen. |
| --- | --- |

(21 bis)

Net zoals het verbeteren van de informatieverstrekking over beleggingsproducten cruciaal is voor het herstel van het vertrouwen van retailbeleggers in de financiële markten, zijn regels betreffende het ontwerp van producten essentieel voor een doeltreffende bescherming van retailbeleggers. Slechte advisering door financiële adviseurs, irrationele besluitvormingsprocessen en het gegeven dat financieel gedrag hoofdzakelijk door psychologische kenmerken wordt bepaald, leiden tot problemen die aangepakt dienen te worden door de complexiteit van in pakketten bijeengebrachte beleggingsproducten te verkleinen.

| (22) | Dankzij procedures voor alternatieve geschillenbeslechting kunnen geschillen sneller en goedkoper worden afgehandeld dan voor de rechtbank en wordt de druk op het gerechtelijk stelsel verlicht. Om die reden moeten ontwikkelaars en verhandelaars van beleggingsproducten ertoe worden verplicht, onder voorbehoud van een aantal waarborgen overeenkomstig het beginsel van daadwerkelijke rechtsbescherming, hun medewerking te verlenen aan deze procedures die retailbeleggers kunnen instellen met betrekking tot de rechten en verplichtingen uit hoofde van deze verordening. De procedure voor alternatieve geschillenbeslechting mag echter niet afdoen aan het recht van partijen bij deze procedure om de zaak voor te leggen aan de rechtscolleges.
  Op geschillen met betrekking tot deze verordening dient Richtlijn 2013/11/EU van het Europees Parlement en de Raad

   (10)

  van toepassing te zijn. |
| --- | --- |

(22)

Dankzij procedures voor alternatieve geschillenbeslechting kunnen geschillen sneller en goedkoper worden afgehandeld dan voor de rechtbank en wordt de druk op het gerechtelijk stelsel verlicht. Om die reden moeten ontwikkelaars en verhandelaars van beleggingsproducten ertoe worden verplicht, onder voorbehoud van een aantal waarborgen overeenkomstig het beginsel van daadwerkelijke rechtsbescherming, hun medewerking te verlenen aan deze procedures die retailbeleggers kunnen instellen met betrekking tot de rechten en verplichtingen uit hoofde van deze verordening. De procedure voor alternatieve geschillenbeslechting mag echter niet afdoen aan het recht van partijen bij deze procedure om de zaak voor te leggen aan de rechtscolleges.
  Op geschillen met betrekking tot deze verordening dient Richtlijn 2013/11/EU van het Europees Parlement en de Raad

   (10)

  van toepassing te zijn.

| (23) | Aangezien het essentiële-informatiedocument voor beleggingsproducten moet worden opgesteld door instanties die actief zijn in de sector van de banken, verzekeringen, effecten en fondsen van de financiële markten, moet er absoluut voor worden gezorgd dat de verschillende autoriteiten die toezicht houden op de ontwikkelaars van beleggingsproducten, soepel samenwerken om te komen tot een gemeenschappelijke aanpak bij de uitvoering van deze verordening. |
| --- | --- |

(23)

Aangezien het essentiële-informatiedocument voor beleggingsproducten moet worden opgesteld door instanties die actief zijn in de sector van de banken, verzekeringen, effecten en fondsen van de financiële markten, moet er absoluut voor worden gezorgd dat de verschillende autoriteiten die toezicht houden op de ontwikkelaars van beleggingsproducten, soepel samenwerken om te komen tot een gemeenschappelijke aanpak bij de uitvoering van deze verordening.

| (23 bis) | De uitbreiding van de bevoegdheden van de Unie en de nationale toezichthoudende autoriteiten moet worden gefaciliteerd door voldoende personeel en financiële middelen. |
| --- | --- |

(23 bis)

De uitbreiding van de bevoegdheden van de Unie en de nationale toezichthoudende autoriteiten moet worden gefaciliteerd door voldoende personeel en financiële middelen.

| (24) | Overeenkomstig de mededeling van de Commissie van december 2010 betreffende het versterken van sanctieregelingen in de financiële sector en ter waarborging van de nakoming van de in deze verordening gestelde voorschriften moeten de lidstaten de nodige stappen ondernemen om op overtredingen van deze verordening passende administratieve sancties en maatregelen te stellen. Sancties moeten een ontradend effect hebben en beleggers moeten beter worden beschermd door waarschuwingen wanneer beleggingsproducten in strijd met deze verordening op de markt worden gebracht. Daarom moeten deze sancties en maatregelen ▌worden gepubliceerd ▌. |
| --- | --- |

(24)

Overeenkomstig de mededeling van de Commissie van december 2010 betreffende het versterken van sanctieregelingen in de financiële sector en ter waarborging van de nakoming van de in deze verordening gestelde voorschriften moeten de lidstaten de nodige stappen ondernemen om op overtredingen van deze verordening passende administratieve sancties en maatregelen te stellen. Sancties moeten een ontradend effect hebben en beleggers moeten beter worden beschermd door waarschuwingen wanneer beleggingsproducten in strijd met deze verordening op de markt worden gebracht. Daarom moeten deze sancties en maatregelen ▌worden gepubliceerd ▌.

| (25) | Om te voldoen aan de doelstellingen van deze verordening moet overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie aan de Commissie de bevoegdheid worden gedelegeerd om andere bepalingen vast te stellen met betrekking tot de presentatie en de vorm van het essentiële-informatiedocument, de inhoud van de in het essentiële-informatiedocument op te nemen informatie, alsmede om voorschriften te bepalen inzake de termijnen voor de verstrekking van het essentiële-informatiedocument en inzake de bijwerking en de herziening daarvan. Het is van bijzonder belang dat de Commissie tijdens haar voorbereidende werkzaamheden passende raadplegingen
  en consumententests
  houdt. Zij moet bij het voorbereiden en het opstellen van de gedelegeerde handelingen ervoor zorgen dat de desbetreffende documenten tijdig en op gepaste wijze gelijktijdig worden toegezonden aan het Europees Parlement en de Raad. |
| --- | --- |

(25)

Om te voldoen aan de doelstellingen van deze verordening moet overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie aan de Commissie de bevoegdheid worden gedelegeerd om andere bepalingen vast te stellen met betrekking tot de presentatie en de vorm van het essentiële-informatiedocument, de inhoud van de in het essentiële-informatiedocument op te nemen informatie, alsmede om voorschriften te bepalen inzake de termijnen voor de verstrekking van het essentiële-informatiedocument en inzake de bijwerking en de herziening daarvan. Het is van bijzonder belang dat de Commissie tijdens haar voorbereidende werkzaamheden passende raadplegingen
  en consumententests
  houdt. Zij moet bij het voorbereiden en het opstellen van de gedelegeerde handelingen ervoor zorgen dat de desbetreffende documenten tijdig en op gepaste wijze gelijktijdig worden toegezonden aan het Europees Parlement en de Raad.

| (26) | De Commissie moet bij gedelegeerde handelingen krachtens artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en in overeenstemming met de respectieve artikelen 10 tot en met 14 van de Verordeningen (EU) nrs. 1093/2010, 1094/2010 en 1095/2010 van het Europees Parlement en de Raad (11), ontwerpen van technische reguleringsnormen vaststellen die uit hoofde van artikel 8 door de ESMA, de EBA en de EIOPA zijn ontwikkeld met betrekking tot de methodologie voor de presentatie van de risicovergoeding en de berekening van de kosten
  en de te hanteren milieu-, sociale of beheerscriteria
  . |
| --- | --- |

(26)

De Commissie moet bij gedelegeerde handelingen krachtens artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en in overeenstemming met de respectieve artikelen 10 tot en met 14 van de Verordeningen (EU) nrs. 1093/2010, 1094/2010 en 1095/2010 van het Europees Parlement en de Raad (11), ontwerpen van technische reguleringsnormen vaststellen die uit hoofde van artikel 8 door de ESMA, de EBA en de EIOPA zijn ontwikkeld met betrekking tot de methodologie voor de presentatie van de risicovergoeding en de berekening van de kosten
  en de te hanteren milieu-, sociale of beheerscriteria
  .

| (27) | Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens regelt de verwerking van persoonsgegevens in de lidstaten in de context van deze verordening en onder het toezicht van de bevoegde autoriteiten. Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2000 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de EU-instellingen en -organen en betreffende het vrije verkeer van die gegevens regelt de verwerking van persoonsgegevens door de Europese toezichthoudende autoriteiten overeenkomstig deze verordening en onder het toezicht van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming. Elke verwerking van persoonsgegevens in het kader van deze verordening, zoals de uitwisseling van persoonsgegevens door de bevoegde autoriteiten, moet in overeenstemming zijn met Richtlijn 95/46/EG en elke uitwisseling of doorgifte van informatie door de Europese toezichthoudende autoriteiten moet voldoen aan Verordening (EG) nr. 45/2001. |
| --- | --- |

(27)

Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens regelt de verwerking van persoonsgegevens in de lidstaten in de context van deze verordening en onder het toezicht van de bevoegde autoriteiten. Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2000 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de EU-instellingen en -organen en betreffende het vrije verkeer van die gegevens regelt de verwerking van persoonsgegevens door de Europese toezichthoudende autoriteiten overeenkomstig deze verordening en onder het toezicht van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming. Elke verwerking van persoonsgegevens in het kader van deze verordening, zoals de uitwisseling van persoonsgegevens door de bevoegde autoriteiten, moet in overeenstemming zijn met Richtlijn 95/46/EG en elke uitwisseling of doorgifte van informatie door de Europese toezichthoudende autoriteiten moet voldoen aan Verordening (EG) nr. 45/2001.

| (28) | Hoewel icbe's beleggingsproducten zijn in de zin van deze verordening, zou het ten gevolge van de recente invoering van de voorschriften inzake essentiële beleggersinformatie overeenkomstig Richtlijn 2009/65/EG evenredig zijn om voor deze icbe's na de inwerkingtreding van deze verordening een overgangsperiode van vijf jaar toe te kennen. Tijdens die periode zouden icbe's niet aan deze verordening onderworpen zijn. Na deze periode zouden zij aan deze verordening worden onderworpen indien de overgangsperiode niet verder wordt verlengd.
  Dezelfde vrijstelling dient ook voor niet-icbe-fondsen te gelden wanneer voor deze fondsen uit hoofde van nationale wetgevingen reeds de verplichting bestaat een essentiële-informatiedocument op te stellen met de vorm en de inhoud zoals bedoeld in de artikelen 78 t/m 81 van Richtlijn 2009/65/EG. |
| --- | --- |

(28)

Hoewel icbe's beleggingsproducten zijn in de zin van deze verordening, zou het ten gevolge van de recente invoering van de voorschriften inzake essentiële beleggersinformatie overeenkomstig Richtlijn 2009/65/EG evenredig zijn om voor deze icbe's na de inwerkingtreding van deze verordening een overgangsperiode van vijf jaar toe te kennen. Tijdens die periode zouden icbe's niet aan deze verordening onderworpen zijn. Na deze periode zouden zij aan deze verordening worden onderworpen indien de overgangsperiode niet verder wordt verlengd.
  Dezelfde vrijstelling dient ook voor niet-icbe-fondsen te gelden wanneer voor deze fondsen uit hoofde van nationale wetgevingen reeds de verplichting bestaat een essentiële-informatiedocument op te stellen met de vorm en de inhoud zoals bedoeld in de artikelen 78 t/m 81 van Richtlijn 2009/65/EG.

| (29) | Vier jaar na de inwerkingtreding van deze verordening moet een herziening daarvan plaatsvinden om rekening te houden met marktontwikkelingen, zoals de opkomst van nieuwe soorten beleggingsproducten of ontwikkelingen in andere gebieden van het recht van de Unie en de ervaringen van lidstaten. Bij deze herziening moet worden nagegaan of het begrip dat de gemiddelde retailbelegger heeft van de beleggingsproducten
  , zijn financiële kennis, en de bescherming die door de beleggingsproducten wordt geboden,
  door de ingevoerde maatregelen
  zijn
  verbeterd en of de producten beter vergelijkbaar zijn geworden. Voorts moet worden nagegaan of de overgangsperiode voor de icbe’s moet worden verlengd dan wel of andere opties voor de behandeling van icbe’s kunnen worden overwogen. Op basis van deze evaluatie dient de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad een verslag voor te leggen dat, zo nodig, vergezeld gaat van wetgevingsvoorstellen. |
| --- | --- |

(29)

Vier jaar na de inwerkingtreding van deze verordening moet een herziening daarvan plaatsvinden om rekening te houden met marktontwikkelingen, zoals de opkomst van nieuwe soorten beleggingsproducten of ontwikkelingen in andere gebieden van het recht van de Unie en de ervaringen van lidstaten. Bij deze herziening moet worden nagegaan of het begrip dat de gemiddelde retailbelegger heeft van de beleggingsproducten
  , zijn financiële kennis, en de bescherming die door de beleggingsproducten wordt geboden,
  door de ingevoerde maatregelen
  zijn
  verbeterd en of de producten beter vergelijkbaar zijn geworden. Voorts moet worden nagegaan of de overgangsperiode voor de icbe’s moet worden verlengd dan wel of andere opties voor de behandeling van icbe’s kunnen worden overwogen. Op basis van deze evaluatie dient de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad een verslag voor te leggen dat, zo nodig, vergezeld gaat van wetgevingsvoorstellen.

| (30) | Om de ontwikkelaars van beleggingsproducten en de personen die deze producten verhandelen, voldoende tijd te verlenen voor de voorbereiding van de praktische uitvoering van de verordening, dienen de voorschriften van deze verordening niet vroeger dan twee jaar na de inwerkingtreding ervan te worden toegepast.
  Deze verordening geldt niet voor in het verleden gesloten transacties. |
| --- | --- |

(30)

Om de ontwikkelaars van beleggingsproducten en de personen die deze producten verhandelen, voldoende tijd te verlenen voor de voorbereiding van de praktische uitvoering van de verordening, dienen de voorschriften van deze verordening niet vroeger dan twee jaar na de inwerkingtreding ervan te worden toegepast.
  Deze verordening geldt niet voor in het verleden gesloten transacties.

| (31) | Deze verordening eerbiedigt de grondrechten en neemt de beginselen in acht die met name in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie zijn erkend. |
| --- | --- |

(31)

Deze verordening eerbiedigt de grondrechten en neemt de beginselen in acht die met name in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie zijn erkend.

| (32) | Daar de doelstelling van deze verordening, te weten een betere bescherming van de retailbeleggers en een groter vertrouwen van deze beleggers in beleggingsproducten
  en het verhelpen van geconstateerde gebreken
  , inclusief in het geval van grensoverschrijdende verhandeling van deze producten, niet voldoende door de onafhankelijk van elkaar optredende lidstaten kan worden verwezenlijkt maar vanwege de gevolgen van het optreden beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om
  die doelstelling
  te verwezenlijken, |
| --- | --- |

(32)

Daar de doelstelling van deze verordening, te weten een betere bescherming van de retailbeleggers en een groter vertrouwen van deze beleggers in beleggingsproducten
  en het verhelpen van geconstateerde gebreken
  , inclusief in het geval van grensoverschrijdende verhandeling van deze producten, niet voldoende door de onafhankelijk van elkaar optredende lidstaten kan worden verwezenlijkt maar vanwege de gevolgen van het optreden beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om
  die doelstelling
  te verwezenlijken,

HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

HOOFDSTUK I

ONDERWERP, TOEPASSINGSGEBIED EN DEFINITIES

Artikel 1

Bij deze verordening worden uniforme regels vastgesteld inzake de vorm en de inhoud van het
  uitsluitend
  door
  de
  ontwikkelaars van beleggingsproducten op te stellen essentiële-informatiedocument
  , inzake de bijlage bij het essentiële-informatiedocument, die zo nodig door de verhandelaars van beleggingsproducten wordt opgesteld, inzake de informatie die overeenkomstig [MiFID] en de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende verzekeringsbemiddeling [IMD] door de verhandelaars van beleggingsproducten aan retailbeleggers moet worden verstrekt,
  alsmede inzake de verstrekking van
  deze documenten
  aan retailbeleggers.
  Hiermee wordt beoogd retailbeleggers in staat te stellen de belangrijkste kenmerken en risico’s van beleggingsproducten te begrijpen en te vergelijken, en de verantwoordelijkheid voor het essentiële-informatiedocument bij de productontwikkelaar en de verantwoordelijkheid voor de bijlage bij de verhandelaars van beleggingsproducten gelegd.

Artikel 2

Deze verordening is van toepassing op het ontwikkelen en verhandelen van beleggingsproducten.

Zij is echter niet van toepassing op de volgende producten:

| a) | verzekeringsproducten die geen afkoopwaarde opleveren ▌; |
| --- | --- |

a)

verzekeringsproducten die geen afkoopwaarde opleveren ▌;

| b) | deposito's
  die geen gestructureerde deposito's zijn zoals bedoeld in artikel 4 van [MiFID]
  ; |
| --- | --- |

b)

deposito's
  die geen gestructureerde deposito's zijn zoals bedoeld in artikel 4 van [MiFID]
  ;

| c) | effecten als bedoeld in artikel 1, lid 2, onder b) tot en met g), i) en j), van Richtlijn 2003/71/EG; |
| --- | --- |

c)

effecten als bedoeld in artikel 1, lid 2, onder b) tot en met g), i) en j), van Richtlijn 2003/71/EG;

| d) | andere effecten die geen derivaat inhouden
  , met uitzondering van bedrijfsobligaties en instrumenten die door speciaal opgerichte ondernemingen (SPV's) zijn uitgegeven
  ; |
| --- | --- |

d)

andere effecten die geen derivaat inhouden
  , met uitzondering van bedrijfsobligaties en instrumenten die door speciaal opgerichte ondernemingen (SPV's) zijn uitgegeven
  ;

| e) | officieel erkende
  regelingen voor bedrijfspensioenvoorziening ▌en
  individuele pensioenproducten waarvoor naar nationaal recht een financiële bijdrage van de werkgever is vereist en waarbij de werknemer geen vrijheid heeft in de keuze van de aanbieder; |
| --- | --- |

e)

officieel erkende
  regelingen voor bedrijfspensioenvoorziening ▌en
  individuele pensioenproducten waarvoor naar nationaal recht een financiële bijdrage van de werkgever is vereist en waarbij de werknemer geen vrijheid heeft in de keuze van de aanbieder;

| f) | officieel erkende socialezekerheidsregelingen uit hoofde van nationaal of Unierecht. |
| --- | --- |

f)

officieel erkende socialezekerheidsregelingen uit hoofde van nationaal of Unierecht.

Artikel 3

1.   Wanneer ontwikkelaars van beleggingsproducten die aan deze verordening zijn onderworpen, eveneens aan Richtlijn 2003/71/EG
  , met uitzondering van artikel 4, lid 2, onder h), punt v),
  zijn onderworpen, zijn deze verordening en Richtlijn 2003/71/EG beide van toepassing.

2.   Wanneer ontwikkelaars van beleggingsproducten die aan deze verordening zijn onderworpen, eveneens aan Richtlijn 2009/138/EG zijn onderworpen, zijn deze verordening en Richtlijn 2009/138/EG beide van toepassing.

Artikel 4

In deze verordening wordt verstaan onder:

| a) | „beleggingsproducten”:
  producten waarmee een belegger een financiële belegging kan doen, ongeacht de rechtsvorm en ongeacht of het terugbetaalbare bedrag vast of variabel is, mede wanneer de blootstelling het gevolg is van het rechtstreeks in bezit hebben van financiële instrumenten, ondernemingen of holdings
  ; |
| --- | --- |

a)

„beleggingsproducten”:
  producten waarmee een belegger een financiële belegging kan doen, ongeacht de rechtsvorm en ongeacht of het terugbetaalbare bedrag vast of variabel is, mede wanneer de blootstelling het gevolg is van het rechtstreeks in bezit hebben van financiële instrumenten, ondernemingen of holdings
  ;

| b) | een „ontwikkelaar van beleggingsproducten”:






  i) | elke natuurlijke of rechtspersoon die
  oorspronkelijk
  een beleggingsproduct ontwikkelt; |
| --- | --- | --- |

b)

een „ontwikkelaar van beleggingsproducten”:

i)

elke natuurlijke of rechtspersoon die
  oorspronkelijk
  een beleggingsproduct ontwikkelt;

| ii) | elke natuurlijke of rechtspersoon die in een bestaand beleggingsproduct veranderingen aanbrengt door het risicovergoedingsprofiel ervan of de aan de investering in het beleggingsproduct verbonden kosten te wijzigen; |
| --- | --- |

ii)

elke natuurlijke of rechtspersoon die in een bestaand beleggingsproduct veranderingen aanbrengt door het risicovergoedingsprofiel ervan of de aan de investering in het beleggingsproduct verbonden kosten te wijzigen;

| ii bis) | emittenten van effecten die aan het publiek worden aangeboden of die toegelaten zijn tot de handel op een gereglementeerde markt overeenkomstig het bepaalde in Richtlijn 2003/71/EG en die direct door retailbeleggers worden aangehouden; |
| --- | --- |

ii bis)

emittenten van effecten die aan het publiek worden aangeboden of die toegelaten zijn tot de handel op een gereglementeerde markt overeenkomstig het bepaalde in Richtlijn 2003/71/EG en die direct door retailbeleggers worden aangehouden;

| b bis) | een „verhandelaar van beleggingsproducten”: een persoon die advies verstrekt over beleggingsproducten of die beleggingsproducten op de markt brengt, distribueert of verkoopt aan een retailbelegger, een distributeur of een persoon die optreedt als een intermediair voor een belegging door een retailbelegger; |
| --- | --- |

b bis)

een „verhandelaar van beleggingsproducten”: een persoon die advies verstrekt over beleggingsproducten of die beleggingsproducten op de markt brengt, distribueert of verkoopt aan een retailbelegger, een distributeur of een persoon die optreedt als een intermediair voor een belegging door een retailbelegger;

| c) | „retailbeleggers”:






  i) | niet-professionele cliënten in de zin van ▌ [verwijzing naar MiFID/MiFIR]; |
| --- | --- | --- |

c)

„retailbeleggers”:

i)

niet-professionele cliënten in de zin van ▌ [verwijzing naar MiFID/MiFIR];

| ii) | cliënten
  die geen professionele cliënten zijn zoals omschreven in [bijlage I bij de richtlijn verzekeringsbemiddeling] [...]
  ; |
| --- | --- |

ii)

cliënten
  die geen professionele cliënten zijn zoals omschreven in [bijlage I bij de richtlijn verzekeringsbemiddeling] [...]
  ;

| d) | „pensioenproducten”: producten die naar nationaal recht worden geacht voornamelijk tot doel te hebben de
  retailbelegger
  te voorzien van een inkomen bij pensionering, en die de
  retailbelegger
  het recht geven op bepaalde voordelen; |
| --- | --- |

d)

„pensioenproducten”: producten die naar nationaal recht worden geacht voornamelijk tot doel te hebben de
  retailbelegger
  te voorzien van een inkomen bij pensionering, en die de
  retailbelegger
  het recht geven op bepaalde voordelen;

| e) | „duurzame drager”: een duurzaam hulpmiddel zoals omschreven in artikel 2, onder m), van Richtlijn 2009/65/EG; |
| --- | --- |

e)

„duurzame drager”: een duurzaam hulpmiddel zoals omschreven in artikel 2, onder m), van Richtlijn 2009/65/EG;

| f) | „bevoegde autoriteiten”: de nationale autoriteiten van lidstaten die wettelijk gemachtigd zijn toezicht te houden op ontwikkelaars van beleggingsproducten of op personen die beleggingsproducten aan retailbeleggers verkopen. |
| --- | --- |

f)

„bevoegde autoriteiten”: de nationale autoriteiten van lidstaten die wettelijk gemachtigd zijn toezicht te houden op ontwikkelaars van beleggingsproducten of op personen die beleggingsproducten aan retailbeleggers verkopen.

HOOFDSTUK II

ESSENTIËLE-INFORMATIEDOCUMENTEN

AFDELING 1

OPSTELLEN VAN HET ESSENTIËLE-INFORMATIEDOCUMENT

Artikel 5

De ontwikkelaar van beleggingsproducten stelt in overeenstemming met de in deze verordening vastgestelde voorschriften
  en
  voor elk beleggingsproduct dat hij ontwikkelt, een document met essentiële informatie op en publiceert het
  essentiële-informatiedocument, indien nodig samen met het prospectus, op zijn website alsook op één door de desbetreffende ETA en de betrokken nationale toezichthoudende instanties in het leven te roepen website
  vooraleer het product
  op de markt kan worden gedistribueerd en
  aan retailbeleggers kan worden verkocht.

Het essentiële-informatiedocument wordt indien nodig aangevuld met een bijlage. De verhandelaar van het beleggingsproduct vult het essentiële-informatiedocument aan door een bijlage erbij op te stellen. Het document en de bijlage worden ook in een papieren versie ter beschikking gesteld.

De ontwikkelaar van het beleggingsproduct is verantwoordelijk voor de inhoud van het essentiële-informatiedocument, terwijl de verhandelaar van het product verantwoordelijk is voor de bijlage en het doorgeven van het document aan de retailbelegger.

Artikel 5 bis

Productgoedkeuringsproces

1.
     
  De ontwikkelaar van een beleggingsproduct beschikt over passende procedures en neemt passende maatregelen om ervoor te zorgen dat tijdens de ontwikkeling van het beleggingsproduct op evenwichtige wijze rekening wordt gehouden met de belangen van retailbeleggers, cliënten en de begunstigden van een dergelijk beleggingsproduct, en dat het beleggingsproduct aantoonbaar het resultaat van dit afwegingsproces is.

2.
     
  Alvorens een essentiële-informatiedocument op te stellen overeenkomstig artikel 5, beoordeelt de ontwikkelaar van een beleggingsproduct of het beleggingsproduct verenigbaar is met de belangen van retailbeleggers middels een gedocumenteerd productgoedkeuringsproces.

3.
     
  Het productgoedkeuringsproces waarborgt dat ieder beleggingsproduct voorziet in de behoeften van een specifieke groep consumenten, en dat de ontwikkelaar van het beleggingsproduct alle mogelijke risico’s met betrekking tot de behoeften van de specifieke groep consumenten heeft beoordeeld. Een dergelijke beoordeling omvat stresstests van het beleggingsproduct.

4.
     
  Het productgoedkeuringsproces waarborgt dat beleggingsproducten die al op de markt beschikbaar zijn aan een regelmatige toetsing worden onderworpen om ervoor te zorgen dat het product verenigbaar blijft met de belangen van de specifieke groep consumenten.

5.
     
  Het productgoedkeuringsproces wordt aan een jaarlijkse toetsing onderworpen. De ontwikkelaar van een beleggingsproduct is te allen tijde in staat de bevoegde autoriteit te voorzien van een bijgewerkte en gedetailleerde beschrijving van de aard en de details van het productgoedkeuringsproces.

AFDELING II

VORM EN INHOUD VAN HET ESSENTIËLE-INFORMATIEDOCUMENT

Artikel 6

1.   Het essentiële-informatiedocument moet juist, eerlijk en duidelijk en niet misleidend zijn.
  Het essentiële-informatiedocument mag geen reclame, marketingmateriaal, persoonlijke steunbetuigingen of beleggingsaanbevelingen bevatten.

2.   Het essentiële-informatiedocument is een op zichzelf staand document dat duidelijk verschilt van
  maar niet minderwaardig is aan
  marketingmaterialen.
  Het kan verwijzingen naar andere documenten, zoals een prospectus, bevatten indien wordt verwezen naar informatie die een aanvulling vormt op de informatie die uit hoofde van deze verordening in het essentiële-informatiedocument moet staan. Het mag geen verwijzingen naar marketingmateriaal bevatten.

2 bis.
     
  In het geval van beleggingsproducten die retailbeleggers meerdere termijnen, de keuze tussen meerdere uitkeringen of betalingsopties, of de keuze tussen meerdere onderliggende beleggingen bieden, of indien de specifieke informatie in het essentiële-informatiedocument verschilt afhankelijk van de individuele kenmerken van retailbeleggers, mag de in artikel 8, lid 2, bedoelde informatie verstrekt worden in algemene termen en als representatieve voorbeelden. In deze gevallen wordt in het essentiële-informatiedocument duidelijk vermeld in welke documenten specifiekere informatie kan worden gevonden.

2 ter.
     
  In het essentiële-informatiedocument wordt duidelijk vermeld waar en hoe aanvullende informatie over de desbetreffende belegging kan worden verkregen, met inbegrip van waar en hoe een prospectus kan worden verkregen. Op verzoek wordt gratis op enig moment een prospectus ter beschikking gesteld, met opgave van de taal waarin deze informatie voor retailbeleggers beschikbaar is.

3.   Het essentiële-informatiedocument wordt opgesteld als een kort
  , in bondige bewoordingen geschreven
  document
  van maximaal twee aan weerszijden bedrukte A4-tjes en een bijlage
  dat
  vergelijkbaarheid bevordert en
  :

| a) | is gepresenteerd en op zodanige wijze is vormgegeven dat het gemakkelijk leesbaar is, met gebruik van tekens van leesbare grootte; |
| --- | --- |

a)

is gepresenteerd en op zodanige wijze is vormgegeven dat het gemakkelijk leesbaar is, met gebruik van tekens van leesbare grootte;

| a bis) | is toegespitst op de essentiële informatie die retailbeleggers nodig hebben; |
| --- | --- |

a bis)

is toegespitst op de essentiële informatie die retailbeleggers nodig hebben;

| b) | op duidelijke wijze is verwoord en geschreven in een taal
  en een stijl
  die de boodschap op zodanige wijze overbrengt dat de retailbelegger tot wie de informatie gericht is, de meegedeelde informatie gemakkelijk kan begrijpen, en met name ▌in een ▌taal die duidelijk, bondig en begrijpelijk is.
  ▌ |
| --- | --- |

b)

op duidelijke wijze is verwoord en geschreven in een taal
  en een stijl
  die de boodschap op zodanige wijze overbrengt dat de retailbelegger tot wie de informatie gericht is, de meegedeelde informatie gemakkelijk kan begrijpen, en met name ▌in een ▌taal die duidelijk, bondig en begrijpelijk is.

▌

4.   Wanneer in het essentiële-informatiedocument kleuren worden gebruikt, doen deze geen afbreuk aan de begrijpelijkheid van de informatie
  indien
  het essentiële-informatiedocument in zwart-wit wordt afgedrukt of gefotokopieerd.

5.   Wanneer de bedrijfsnaam of het logo van de ontwikkelaar van beleggingsproducten of de groep waarvan hij deel uitmaakt, in het essentiële-informatiedocument wordt gebruikt, leidt dit de aandacht van de retailbelegger niet af van de informatie in de tekst en verbergt dit geen deel van de tekst.

Artikel 7

Het essentiële-informatiedocument wordt opgesteld in de officiële
  talen
  of in een van de officiële talen
  die gebruikt worden in het deel
  van de lidstaat waar het beleggingsproduct wordt
  verspreid
  , of in een
  andere
  taal die door de bevoegde autoriteiten van deze lidstaat wordt aanvaard, of indien het in een andere taal is opgesteld, wordt het vertaald in een van deze talen.

Artikel 7 bis

Indien het essentiële-informatiedocument betrekking heeft op een verzekeringscontract, heeft de verzekeringsonderneming krachtens deze verordening uitsluitend verplichtingen ten aanzien van de polishouder en niet ten aanzien van de begunstigde of verzekerde.

Artikel 8

1.   De titel „essentiële-informatiedocument” staat duidelijk zichtbaar bovenaan de eerste bladzijde van het essentiële-informatiedocument.
  Het essentiële-informatiedocument, met uitzondering van de bijlage, wordt door één partij opgesteld. Het essentiële-informatiedocument draagt de naam van de voor het opstellen van het essentiële-informatiedocument verantwoordelijke productontwikkelaar en vermeldt duidelijk dat de productontwikkelaar verantwoordelijk is voor de inhoud ervan. De bijlage wordt op dezelfde wijze opgesteld door de verhandelaar, met vermelding van de naam van de persoon of entiteit, en geeft duidelijk aan dat deze verantwoordelijk is voor de inhoud van de bijlage.

In het essentiële-informatiedocument wordt de in de onderstaande leden aangegeven volgorde aangehouden.

Onmiddellijk onder de titel staat een toelichting, die luidt als volgt:

„U maakt aanstalten om een beleggingsproduct te kopen
  .

Dit document verstrekt u essentiële informatie
  om u te helpen de kenmerken ervan, de eraan verbonden risico's, kosten en potentiële winsten en verliezen alsmede — in de bijlage — de vergoeding van de verhandelaar te begrijpen.

Dit document
  is wettelijk voorgeschreven
  , is geen marketingmateriaal en is in een standaardformaat opgesteld zodat vergelijking mogelijk is.”

2.   Het essentiële-informatiedocument bevat de volgende gegevens:

| a) | ▌de naam van het beleggingsproduct en de identiteit van de ontwikkelaar van het beleggingsproduct
  , en van de persoon of entiteit die de juridische verantwoordelijkheid draagt voor het document (naam en adres)
  ; |
| --- | --- |

a)

▌de naam van het beleggingsproduct en de identiteit van de ontwikkelaar van het beleggingsproduct
  , en van de persoon of entiteit die de juridische verantwoordelijkheid draagt voor het document (naam en adres)
  ;

, en van de persoon of entiteit die de juridische verantwoordelijkheid draagt voor het document (naam en adres)

| b) | onder de titel „waar gaat het om bij deze belegging?” de aard en de voornaamste kenmerken van het beleggingsproduct, waaronder:






  i) | het type beleggingsproduct; |
| --- | --- | --- |

b)

onder de titel „waar gaat het om bij deze belegging?” de aard en de voornaamste kenmerken van het beleggingsproduct, waaronder:

i)

het type beleggingsproduct;

| ii) | de doelstellingen en de middelen om deze te bereiken; |
| --- | --- |

ii)

de doelstellingen en de middelen om deze te bereiken;

| ii bis) | informatie over de met het product beoogde groep consumenten, met inbegrip van een beschrijving in eenvoudige bewoordingen van de soorten beleggers waarvoor het beleggingsproduct bestemd is, rekening houdend met risicobereidheid, beleggingshorizon en financiële kennis op basis van het productgoedkeuringsproces dat de productontwikkelaar heeft doorlopen bij het structureren van het beleggingsproduct; |
| --- | --- |

ii bis)

ii bis)

informatie over de met het product beoogde groep consumenten, met inbegrip van een beschrijving in eenvoudige bewoordingen van de soorten beleggers waarvoor het beleggingsproduct bestemd is, rekening houdend met risicobereidheid, beleggingshorizon en financiële kennis op basis van het productgoedkeuringsproces dat de productontwikkelaar heeft doorlopen bij het structureren van het beleggingsproduct;

informatie over de met het product beoogde groep consumenten, met inbegrip van een beschrijving in eenvoudige bewoordingen van de soorten beleggers waarvoor het beleggingsproduct bestemd is, rekening houdend met risicobereidheid, beleggingshorizon en financiële kennis op basis van het productgoedkeuringsproces dat de productontwikkelaar heeft doorlopen bij het structureren van het beleggingsproduct;

| iii) | een
  kennisgeving
  of ▌het beleggingsproduct
  al dan niet
  specifieke milieu-, sociale of beheersresultaten beoogt,
  inclusief maar niet beperkt tot het reduceren van de CO2-afdruk, hoe deze resultaten worden gemeten en of het product al dan niet een aan de productie van goederen en diensten gekoppelde belegging is dan wel loutere verrichtingen op de financiële markten of een samengestelde index betreft
  ; |
| --- | --- |

iii)

een
  kennisgeving
  of ▌het beleggingsproduct
  al dan niet
  specifieke milieu-, sociale of beheersresultaten beoogt,
  inclusief maar niet beperkt tot het reduceren van de CO2-afdruk, hoe deze resultaten worden gemeten en of het product al dan niet een aan de productie van goederen en diensten gekoppelde belegging is dan wel loutere verrichtingen op de financiële markten of een samengestelde index betreft
  ;

kennisgeving

al dan niet

inclusief maar niet beperkt tot het reduceren van de CO2-afdruk, hoe deze resultaten worden gemeten en of het product al dan niet een aan de productie van goederen en diensten gekoppelde belegging is dan wel loutere verrichtingen op de financiële markten of een samengestelde index betreft

| iii bis) | de uitsplitsing van de onderliggende activaportefeuille naar direct of indirect gefinancierde economische sector; |
| --- | --- |

iii bis)

iii bis)

de uitsplitsing van de onderliggende activaportefeuille naar direct of indirect gefinancierde economische sector;

de uitsplitsing van de onderliggende activaportefeuille naar direct of indirect gefinancierde economische sector;

▌

| c) | onder de titel
  „welke beslissingen moet ik nemen?” informatie over de verschillende beslissingen die een retailbelegger moet nemen, bijv. met betrekking tot het fonds, de termijn en de hoogte van de premie, met inbegrip van informatie over de uitkeringen of de feiten die de uitkeringen genereren
  ;
  ▌ |
| --- | --- |

c)

onder de titel
  „welke beslissingen moet ik nemen?” informatie over de verschillende beslissingen die een retailbelegger moet nemen, bijv. met betrekking tot het fonds, de termijn en de hoogte van de premie, met inbegrip van informatie over de uitkeringen of de feiten die de uitkeringen genereren
  ;

„welke beslissingen moet ik nemen?” informatie over de verschillende beslissingen die een retailbelegger moet nemen, bijv. met betrekking tot het fonds, de termijn en de hoogte van de premie, met inbegrip van informatie over de uitkeringen of de feiten die de uitkeringen genereren

▌

| d) | onder de titel
  „welke zijn de risico’s en wat kan ik in ruil daarvoor verwachten?”
  , rekening houdende met ▌de marktontwikkelingen die hiermee worden beoogd:








  i) | het risicovergoedingsprofiel van het beleggingsproduct, waaronder een samenvattende indicator die het risicovergoedingsprofiel van het beleggingsproduct duidelijk en gemakkelijk te begrijpen weergeeft; |
| --- | --- | --- |

d)

onder de titel
  „welke zijn de risico’s en wat kan ik in ruil daarvoor verwachten?”
  , rekening houdende met ▌de marktontwikkelingen die hiermee worden beoogd:

„welke zijn de risico’s en wat kan ik in ruil daarvoor verwachten?”

i)

i)

het risicovergoedingsprofiel van het beleggingsproduct, waaronder een samenvattende indicator die het risicovergoedingsprofiel van het beleggingsproduct duidelijk en gemakkelijk te begrijpen weergeeft;

het risicovergoedingsprofiel van het beleggingsproduct, waaronder een samenvattende indicator die het risicovergoedingsprofiel van het beleggingsproduct duidelijk en gemakkelijk te begrijpen weergeeft;

| ii) | indicatieve toekomstige nettoprestatieverwachtingen, met een beschrijving van de belangrijkste risico's van het product om het profiel in een context te plaatsen; de beschrijving van de risico's is duidelijk en gemakkelijk te begrijpen; |
| --- | --- |

ii)

ii)

indicatieve toekomstige nettoprestatieverwachtingen, met een beschrijving van de belangrijkste risico's van het product om het profiel in een context te plaatsen; de beschrijving van de risico's is duidelijk en gemakkelijk te begrijpen;

indicatieve toekomstige nettoprestatieverwachtingen, met een beschrijving van de belangrijkste risico's van het product om het profiel in een context te plaatsen; de beschrijving van de risico's is duidelijk en gemakkelijk te begrijpen;

| iii) | voor pensioenproducten, onder de subtitel „wat krijg ik wanneer ik met pensioen ga?” projecties van mogelijke toekomstige resultaten, expliciet onderverdeeld in verschillende ontwikkelingsscenario's, met inbegrip van het worst-casescenario. |
| --- | --- |

iii)

iii)

voor pensioenproducten, onder de subtitel „wat krijg ik wanneer ik met pensioen ga?” projecties van mogelijke toekomstige resultaten, expliciet onderverdeeld in verschillende ontwikkelingsscenario's, met inbegrip van het worst-casescenario.

voor pensioenproducten, onder de subtitel „wat krijg ik wanneer ik met pensioen ga?” projecties van mogelijke toekomstige resultaten, expliciet onderverdeeld in verschillende ontwikkelingsscenario's, met inbegrip van het worst-casescenario.

De desbetreffende Europese toezichthoudende autoriteit (ETA) ontwikkelt ontwerpen van technische reguleringsnormen met een nauwkeurige definitie van een beperkt aantal risicocategorieën en de normen voor de weergave van de samenvattende indicator.

De ETA legt die ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op ... voor aan de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd de in de tweede alinea bedoelde technische reguleringsnormen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1095/2010 vast te stellen.

| e) | onder de titel
  „wat kan er met mijn belegging gebeuren? Zijn er vangnetten en wat kosten die?” een duidelijke vermelding of verlies van kapitaal mogelijk is:










  i) | verstrekte waarborgen en/of kapitaalbescherming, alsmede beperkingen daarop, het geaggregeerde bedrag inclusief de identiteit van degene die daarvoor aansprakelijk is; |
| --- | --- | --- |

e)

onder de titel
  „wat kan er met mijn belegging gebeuren? Zijn er vangnetten en wat kosten die?” een duidelijke vermelding of verlies van kapitaal mogelijk is:

„wat kan er met mijn belegging gebeuren? Zijn er vangnetten en wat kosten die?” een duidelijke vermelding of verlies van kapitaal mogelijk is:

i)

i)

verstrekte waarborgen en/of kapitaalbescherming, alsmede beperkingen daarop, het geaggregeerde bedrag inclusief de identiteit van degene die daarvoor aansprakelijk is;

verstrekte waarborgen en/of kapitaalbescherming, alsmede beperkingen daarop, het geaggregeerde bedrag inclusief de identiteit van degene die daarvoor aansprakelijk is;

| ii) | een vermelding of het beleggingsproduct wordt gedekt door een vergoedings- of waarborgregeling en, zo ja, welke, de naam van degene die de waarborg stelt, en een vermelding welke risico's door de regeling worden gedekt en welke niet; |
| --- | --- |

ii)

ii)

een vermelding of het beleggingsproduct wordt gedekt door een vergoedings- of waarborgregeling en, zo ja, welke, de naam van degene die de waarborg stelt, en een vermelding welke risico's door de regeling worden gedekt en welke niet;

een vermelding of het beleggingsproduct wordt gedekt door een vergoedings- of waarborgregeling en, zo ja, welke, de naam van degene die de waarborg stelt, en een vermelding welke risico's door de regeling worden gedekt en welke niet;

| iii) | onder de subtitel „ben ik beschermd door een verzekering?” een duidelijke vermelding of het beleggingsproduct al dan niet verzekeringsbescherming bevat en, zo ja, nadere gegevens over deze verzekeringsdekking; |
| --- | --- |

iii)

iii)

onder de subtitel „ben ik beschermd door een verzekering?” een duidelijke vermelding of het beleggingsproduct al dan niet verzekeringsbescherming bevat en, zo ja, nadere gegevens over deze verzekeringsdekking;

onder de subtitel „ben ik beschermd door een verzekering?” een duidelijke vermelding of het beleggingsproduct al dan niet verzekeringsbescherming bevat en, zo ja, nadere gegevens over deze verzekeringsdekking;

| iv) | in voorkomend geval andere beschermingsmaatregelen, zoals een fondsbewaarder, waaronder de identiteit en de functies van de betrokken partijen; |
| --- | --- |

iv)

iv)

in voorkomend geval andere beschermingsmaatregelen, zoals een fondsbewaarder, waaronder de identiteit en de functies van de betrokken partijen;

in voorkomend geval andere beschermingsmaatregelen, zoals een fondsbewaarder, waaronder de identiteit en de functies van de betrokken partijen;

| e bis) | onder de subtitel „wat gebeurt er indien de ontwikkelaar of de verhandelaar van het beleggingsproduct in gebreke blijft?” een korte beschrijving van het maximumverlies voor de retailbelegger en informatie waaruit blijkt of het verlies kan worden goedgemaakt door een compensatie- of waarborgregeling voor retailbeleggers; |
| --- | --- |

e bis)

e bis)

onder de subtitel „wat gebeurt er indien de ontwikkelaar of de verhandelaar van het beleggingsproduct in gebreke blijft?” een korte beschrijving van het maximumverlies voor de retailbelegger en informatie waaruit blijkt of het verlies kan worden goedgemaakt door een compensatie- of waarborgregeling voor retailbeleggers;

onder de subtitel „wat gebeurt er indien de ontwikkelaar of de verhandelaar van het beleggingsproduct in gebreke blijft?” een korte beschrijving van het maximumverlies voor de retailbelegger en informatie waaruit blijkt of het verlies kan worden goedgemaakt door een compensatie- of waarborgregeling voor retailbeleggers;

| e ter) | onder de titel „wat gebeurt er als ik kom te overlijden?” informatie over wat er met het geld in het product of fonds gebeurt en over eventuele extra overlijdensuitkeringen; |
| --- | --- |

e ter)

e ter)

onder de titel „wat gebeurt er als ik kom te overlijden?” informatie over wat er met het geld in het product of fonds gebeurt en over eventuele extra overlijdensuitkeringen;

onder de titel „wat gebeurt er als ik kom te overlijden?” informatie over wat er met het geld in het product of fonds gebeurt en over eventuele extra overlijdensuitkeringen;

| f) | onder de titel „wat zijn de kosten?” de
  totale
  kosten die aan de belegging in het beleggingsproduct zijn verbonden, waaronder
  alle
  door de belegger te dragen directe en indirecte kosten, met een samenvattende indicator van deze kosten
  , met inbegrip van:










  i) | de door de retailbelegger te dragen instapkosten, lopende kosten en uitstapkosten en ook de termijnen en opties voor de betaling van de premie, waarbij een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen hetgeen aan de productontwikkelaar en hetgeen aan de verhandelaars van beleggingsproducten toekomt, met een samenvattende indicator van deze kosten; |
| --- | --- | --- |

f)

onder de titel „wat zijn de kosten?” de
  totale
  kosten die aan de belegging in het beleggingsproduct zijn verbonden, waaronder
  alle
  door de belegger te dragen directe en indirecte kosten, met een samenvattende indicator van deze kosten
  , met inbegrip van:

totale

alle

, met inbegrip van:

i)

i)

de door de retailbelegger te dragen instapkosten, lopende kosten en uitstapkosten en ook de termijnen en opties voor de betaling van de premie, waarbij een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen hetgeen aan de productontwikkelaar en hetgeen aan de verhandelaars van beleggingsproducten toekomt, met een samenvattende indicator van deze kosten;

de door de retailbelegger te dragen instapkosten, lopende kosten en uitstapkosten en ook de termijnen en opties voor de betaling van de premie, waarbij een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen hetgeen aan de productontwikkelaar en hetgeen aan de verhandelaars van beleggingsproducten toekomt, met een samenvattende indicator van deze kosten;

| ii) | alle jaarlijkse kosten alsook andere kosten die gedurende een bepaalde periode over het product moeten worden betaald, met inbegrip van alle variabele kosten (zoals transactiekosten, beursbelastingen, enz.) die niet in de kostenberekeningen kunnen worden opgenomen. |
| --- | --- |

ii)

ii)

alle jaarlijkse kosten alsook andere kosten die gedurende een bepaalde periode over het product moeten worden betaald, met inbegrip van alle variabele kosten (zoals transactiekosten, beursbelastingen, enz.) die niet in de kostenberekeningen kunnen worden opgenomen.

alle jaarlijkse kosten alsook andere kosten die gedurende een bepaalde periode over het product moeten worden betaald, met inbegrip van alle variabele kosten (zoals transactiekosten, beursbelastingen, enz.) die niet in de kostenberekeningen kunnen worden opgenomen.

De kosten en kortingen worden aangegeven op een wijze die hun samengestelde cumulatieve effect op de belegging over representatieve beleggingsperioden weerspiegelt; en, ter wille van de vergelijkbaarheid, worden de totale kosten uitgedrukt in geldelijke voorbeelden en in procenten, om de gevolgen van de totale kosten voor de belegging te tonen.

Indien het beleggingsproduct een maximummarge voor mogelijk rendement heeft, waardoor het nettorendement voor de retailbelegger lager uitvalt en alle winsten die die marge overstijgen aan de ontwikkelaar toekomen, moet dat duidelijk worden vermeld.

Er wordt informatie verstrekt over de wijze waarop de onafhankelijke, door de desbetreffende ETA beheerde onlinefondscalculator kan worden gebruikt
  ;

Er wordt informatie verstrekt over de wijze waarop de onafhankelijke, door de desbetreffende ETA beheerde onlinefondscalculator kan worden gebruikt

▌

| h) | onder de titel „Kan ik een deel van mijn belegging verzilveren?”:










  i) | de mogelijkheid van bedenktijd voor het beleggingsproduct; |
| --- | --- | --- |

h)

onder de titel „Kan ik een deel van mijn belegging verzilveren?”:

onder de titel „Kan ik een deel van mijn belegging verzilveren?”:

i)

i)

de mogelijkheid van bedenktijd voor het beleggingsproduct;

de mogelijkheid van bedenktijd voor het beleggingsproduct;

| ii) | een vermelding van de aanbevolen of vereiste minimumperiode van bezit; |
| --- | --- |

ii)

ii)

een vermelding van de aanbevolen of vereiste minimumperiode van bezit;

een vermelding van de aanbevolen of vereiste minimumperiode van bezit;

| iii) | de mogelijkheid en de voorwaarden tot desinvestering vóór het einde van de looptijd, rekening houdend met het risicovergoedingsprofiel van het beleggingsproduct en de marktontwikkelingen die hiermee worden beoogd; |
| --- | --- |

iii)

iii)

de mogelijkheid en de voorwaarden tot desinvestering vóór het einde van de looptijd, rekening houdend met het risicovergoedingsprofiel van het beleggingsproduct en de marktontwikkelingen die hiermee worden beoogd;

de mogelijkheid en de voorwaarden tot desinvestering vóór het einde van de looptijd, rekening houdend met het risicovergoedingsprofiel van het beleggingsproduct en de marktontwikkelingen die hiermee worden beoogd;

| iv) | informatie over de mogelijke gevolgen van verzilveren vóór het verstrijken van de termijn of de aanbevolen minimumperiode van bezit; |
| --- | --- |

iv)

iv)

informatie over de mogelijke gevolgen van verzilveren vóór het verstrijken van de termijn of de aanbevolen minimumperiode van bezit;

informatie over de mogelijke gevolgen van verzilveren vóór het verstrijken van de termijn of de aanbevolen minimumperiode van bezit;

| v) | een vermelding van de gemiddelde beleggingshorizon van de onderliggende activaportefeuille, gebaseerd op de gemiddelde omzet van effecten die voor de handel worden aangehouden en de gemiddelde looptijd van schuldpapier dat tot de vervaldag wordt aangehouden; |
| --- | --- |

v)

v)

een vermelding van de gemiddelde beleggingshorizon van de onderliggende activaportefeuille, gebaseerd op de gemiddelde omzet van effecten die voor de handel worden aangehouden en de gemiddelde looptijd van schuldpapier dat tot de vervaldag wordt aangehouden;

een vermelding van de gemiddelde beleggingshorizon van de onderliggende activaportefeuille, gebaseerd op de gemiddelde omzet van effecten die voor de handel worden aangehouden en de gemiddelde looptijd van schuldpapier dat tot de vervaldag wordt aangehouden;

| h bis) | onder de titel „hoe weet ik hoe het met mijn product gaat?” een verklaring dat de ontwikkelaar de cliënt op een transparante manier zal informeren via een jaarlijks document over de resultaten van het beleggingsproduct. Dit document bevat een bekendmaking van het rendement van het beleggingsproduct in het afgelopen jaar. Bovendien wordt deze rendementbeoordeling vergeleken met die van een ander beleggingsproduct met een vergelijkbaar risicoprofiel. Indien de cliënt meerdere onder deze verordening vallende beleggingsproducten van eenzelfde ontwikkelaar bezit, gelden de bovengenoemde bekendmaking en vergelijking voor de gehele portefeuille. Alle kosten die de opbrengst van het beleggingsproduct beïnvloeden worden eveneens openbaar gemaakt; |
| --- | --- |

h bis)

h bis)

onder de titel „hoe weet ik hoe het met mijn product gaat?” een verklaring dat de ontwikkelaar de cliënt op een transparante manier zal informeren via een jaarlijks document over de resultaten van het beleggingsproduct. Dit document bevat een bekendmaking van het rendement van het beleggingsproduct in het afgelopen jaar. Bovendien wordt deze rendementbeoordeling vergeleken met die van een ander beleggingsproduct met een vergelijkbaar risicoprofiel. Indien de cliënt meerdere onder deze verordening vallende beleggingsproducten van eenzelfde ontwikkelaar bezit, gelden de bovengenoemde bekendmaking en vergelijking voor de gehele portefeuille. Alle kosten die de opbrengst van het beleggingsproduct beïnvloeden worden eveneens openbaar gemaakt;

onder de titel „hoe weet ik hoe het met mijn product gaat?” een verklaring dat de ontwikkelaar de cliënt op een transparante manier zal informeren via een jaarlijks document over de resultaten van het beleggingsproduct. Dit document bevat een bekendmaking van het rendement van het beleggingsproduct in het afgelopen jaar. Bovendien wordt deze rendementbeoordeling vergeleken met die van een ander beleggingsproduct met een vergelijkbaar risicoprofiel. Indien de cliënt meerdere onder deze verordening vallende beleggingsproducten van eenzelfde ontwikkelaar bezit, gelden de bovengenoemde bekendmaking en vergelijking voor de gehele portefeuille. Alle kosten die de opbrengst van het beleggingsproduct beïnvloeden worden eveneens openbaar gemaakt;

| h ter) | onder de titel „hoe en waar kan ik een klacht indienen?” informatie over hoe en bij wie een cliënt een klacht kan indienen over het product en het beheer ervan; |
| --- | --- |

h ter)

h ter)

onder de titel „hoe en waar kan ik een klacht indienen?” informatie over hoe en bij wie een cliënt een klacht kan indienen over het product en het beheer ervan;

onder de titel „hoe en waar kan ik een klacht indienen?” informatie over hoe en bij wie een cliënt een klacht kan indienen over het product en het beheer ervan;

| h quater) | onder de titel „welke andere documenten houden verband met dit product” een korte beschrijving van de documentatie (waaronder het eventuele prospectus) met uitsluiting van marketingmateriaal; |
| --- | --- |

h quater)

h quater)

onder de titel „welke andere documenten houden verband met dit product” een korte beschrijving van de documentatie (waaronder het eventuele prospectus) met uitsluiting van marketingmateriaal;

onder de titel „welke andere documenten houden verband met dit product” een korte beschrijving van de documentatie (waaronder het eventuele prospectus) met uitsluiting van marketingmateriaal;

| h quinquies) | aan het eind bevat het document een deel „informatie over het product” met, in voorkomend geval, de volgende informatie over het product:










  i) | het international securities identification number (ISIN); |
| --- | --- | --- |

h quinquies)

h quinquies)

aan het eind bevat het document een deel „informatie over het product” met, in voorkomend geval, de volgende informatie over het product:

aan het eind bevat het document een deel „informatie over het product” met, in voorkomend geval, de volgende informatie over het product:

i)

i)

het international securities identification number (ISIN);

het international securities identification number (ISIN);

| ii) | het international standards on auditing (ISA) Number; |
| --- | --- |

ii)

ii)

het international standards on auditing (ISA) Number;

het international standards on auditing (ISA) Number;

| iii) | de interestvoet; |
| --- | --- |

iii)

iii)

de interestvoet;

de interestvoet;

| iv) | de beurs waarop het product wordt verhandeld; |
| --- | --- |

iv)

iv)

de beurs waarop het product wordt verhandeld;

de beurs waarop het product wordt verhandeld;

| v) | de munteenheid; alsmede |
| --- | --- |

v)

v)

de munteenheid; alsmede

de munteenheid; alsmede

| vi) | de datum van uitgifte; |
| --- | --- |

vi)

vi)

de datum van uitgifte;

de datum van uitgifte;

| h sexies) | naam en contactgegevens van de bevoegde autoriteit die de regelgeving voor het product heeft opgesteld; |
| --- | --- |

h sexies)

h sexies)

naam en contactgegevens van de bevoegde autoriteit die de regelgeving voor het product heeft opgesteld;

naam en contactgegevens van de bevoegde autoriteit die de regelgeving voor het product heeft opgesteld;

| h septies) | onder de titel „verzekeringsuitkeringen” een vermelding of het beleggingsproduct verzekeringsuitkeringen biedt en, zo ja, welke, overeenkomstig Richtlijn 2009/138/EG, met uitzondering van artikel 8, lid 2, daarvan. Indien in de overeenkomst de keuze wordt geboden tussen meerdere fondsgebonden levensverzekeringen, bevat het document tevens een overzichtstabel waarin deze fondsen in drie categorieën worden ingedeeld, naargelang van hun risicogehalte.



  Overeenkomstig Richtlijn 2009/138/EG en artikel 8 van deze verordening is de EIOPA bevoegd tot het vaststellen van:









  i) | de belangrijkste kenmerken van de verzekeringsovereenkomst; |
| --- | --- | --- |

h septies)

h septies)

onder de titel „verzekeringsuitkeringen” een vermelding of het beleggingsproduct verzekeringsuitkeringen biedt en, zo ja, welke, overeenkomstig Richtlijn 2009/138/EG, met uitzondering van artikel 8, lid 2, daarvan. Indien in de overeenkomst de keuze wordt geboden tussen meerdere fondsgebonden levensverzekeringen, bevat het document tevens een overzichtstabel waarin deze fondsen in drie categorieën worden ingedeeld, naargelang van hun risicogehalte.

onder de titel „verzekeringsuitkeringen” een vermelding of het beleggingsproduct verzekeringsuitkeringen biedt en, zo ja, welke, overeenkomstig Richtlijn 2009/138/EG, met uitzondering van artikel 8, lid 2, daarvan. Indien in de overeenkomst de keuze wordt geboden tussen meerdere fondsgebonden levensverzekeringen, bevat het document tevens een overzichtstabel waarin deze fondsen in drie categorieën worden ingedeeld, naargelang van hun risicogehalte.

Overeenkomstig Richtlijn 2009/138/EG en artikel 8 van deze verordening is de EIOPA bevoegd tot het vaststellen van:

i)

i)

de belangrijkste kenmerken van de verzekeringsovereenkomst;

de belangrijkste kenmerken van de verzekeringsovereenkomst;

| ii) | de exacte vorm van het specifieke verzekeringsdocument; |
| --- | --- |

ii)

ii)

de exacte vorm van het specifieke verzekeringsdocument;

de exacte vorm van het specifieke verzekeringsdocument;

| iii) | de inhoud van het specifieke verzekeringsdocument, met inbegrip van de vermogensallocatieopties die aan de retailbelegger worden aangeboden; |
| --- | --- |

iii)

iii)

de inhoud van het specifieke verzekeringsdocument, met inbegrip van de vermogensallocatieopties die aan de retailbelegger worden aangeboden;

de inhoud van het specifieke verzekeringsdocument, met inbegrip van de vermogensallocatieopties die aan de retailbelegger worden aangeboden;

| iv) | de regels inzake de onderverdeling van de fondsen in drie categorieën. |
| --- | --- |

iv)

iv)

de regels inzake de onderverdeling van de fondsen in drie categorieën.

de regels inzake de onderverdeling van de fondsen in drie categorieën.

De ontwikkelaar van het beleggingsproduct verspreidt een essentiële-informatiedocument voor elke onderliggende belegging van onder deze verordening vallende verzekeringsovereenkomsten. De onderliggende beleggingen omvatten de rekeneenheden en/of de fondsen in buitenlandse valuta, indien van toepassing, alsook de risicogehaltecategorie van elke onderliggende belegging.

3.   
  In de bijlage bij het essentiële-informatiedocument wordt de identiteit van de verhandelaar van beleggingsproducten bekendgemaakt en in voorkomend geval ook de volgende informatie opgegeven:

In de bijlage bij het essentiële-informatiedocument wordt de identiteit van de verhandelaar van beleggingsproducten bekendgemaakt en in voorkomend geval ook de volgende informatie opgegeven:

| a) | een vermelding dat de nationale belastingwetgeving van de lidstaat van herkomst van de belegger significante gevolgen kan hebben voor het verwachte en feitelijke rendement; |
| --- | --- |

a)

a)

een vermelding dat de nationale belastingwetgeving van de lidstaat van herkomst van de belegger significante gevolgen kan hebben voor het verwachte en feitelijke rendement;

een vermelding dat de nationale belastingwetgeving van de lidstaat van herkomst van de belegger significante gevolgen kan hebben voor het verwachte en feitelijke rendement;

| b) | de kosten die gerelateerd zijn aan het beleggingsproduct wanneer hij de intermediair is, waaronder de commissies, retrocessies of overige voordelen die verband houden met de transactie die door de ontwikkelaar of een derde worden betaald, als bepaald in Richtlijn 2004/39/EG en Richtlijn 2002/39/EG

   (12). |
| --- | --- |

b)

b)

de kosten die gerelateerd zijn aan het beleggingsproduct wanneer hij de intermediair is, waaronder de commissies, retrocessies of overige voordelen die verband houden met de transactie die door de ontwikkelaar of een derde worden betaald, als bepaald in Richtlijn 2004/39/EG en Richtlijn 2002/39/EG

   (12).

de kosten die gerelateerd zijn aan het beleggingsproduct wanneer hij de intermediair is, waaronder de commissies, retrocessies of overige voordelen die verband houden met de transactie die door de ontwikkelaar of een derde worden betaald, als bepaald in Richtlijn 2004/39/EG en Richtlijn 2002/39/EG

12

3 bis.
     
  De betrokken ETA ontwikkelt een onafhankelijke onlinefondscalculator die op haar website beschikbaar wordt gesteld. Met die fondscalculator kunnen beleggers het rendement van een aangeboden retailbeleggingsproduct berekenen door informatie in te voeren over de verwachte duur van de belegging, het bedrag van de belegging en het verwachte rendement van de onderliggende belegging, uitgedrukt in procenten, om de eindwaarde van de belegging na aftrek van de kosten vast te stellen.

3 bis.

De betrokken ETA ontwikkelt een onafhankelijke onlinefondscalculator die op haar website beschikbaar wordt gesteld. Met die fondscalculator kunnen beleggers het rendement van een aangeboden retailbeleggingsproduct berekenen door informatie in te voeren over de verwachte duur van de belegging, het bedrag van de belegging en het verwachte rendement van de onderliggende belegging, uitgedrukt in procenten, om de eindwaarde van de belegging na aftrek van de kosten vast te stellen.

De fondscalculator berekent ook de kosten die door de diverse ontwikkelaars van het beleggingsproduct in rekening worden gebracht voor elk aan het publiek verkochte fonds, alsmede alle andere kosten die door intermediairs of andere actoren in de beleggingsketen in rekening worden gebracht en die niet al door de ontwikkelaars van het beleggingsproduct zijn opgenomen.

De fondscalculator berekent ook de kosten die door de diverse ontwikkelaars van het beleggingsproduct in rekening worden gebracht voor elk aan het publiek verkochte fonds, alsmede alle andere kosten die door intermediairs of andere actoren in de beleggingsketen in rekening worden gebracht en die niet al door de ontwikkelaars van het beleggingsproduct zijn opgenomen.

Ontwikkelaars van beleggingsproducten en personen die beleggingsproducten aanbevelen of verhandelen dienen op kwartaalbasis relevante gegevens te verstrekken aan de betrokken ETA en beschikken daarvoor over een maximumtermijn van 60 dagen.

Ontwikkelaars van beleggingsproducten en personen die beleggingsproducten aanbevelen of verhandelen dienen op kwartaalbasis relevante gegevens te verstrekken aan de betrokken ETA en beschikken daarvoor over een maximumtermijn van 60 dagen.

Aan de betrokken ETA worden de nodige middelen ter beschikking gesteld om dit werk te verrichten. Indien nodig werkt zij nauw samen met de overige ETA's.

Aan de betrokken ETA worden de nodige middelen ter beschikking gesteld om dit werk te verrichten. Indien nodig werkt zij nauw samen met de overige ETA's.

4.   De in lid 2 bedoelde informatie wordt in een gemeenschappelijke vorm aangeboden, met inbegrip van de gewone titels en volgens de in lid 2 omschreven gestandaardiseerde volgorde zodat het voor elk ander beleggingsproduct mogelijk wordt te vergelijken met het essentiële-informatiedocument
  , en
  zal op opvallende wijze een gemeenschappelijk symbool dragen zodat het document kan worden onderscheiden van andere documenten.

, en

5.   De Commissie wordt gemachtigd om overeenkomstig artikel 23 gedelegeerde handelingen vast te stellen tot nadere omschrijving van de voorstellingswijze en de inhoud van elk van de in lid 2
  en lid 3 bis
  bedoelde gegevens,
  met inbegrip van de gevolgen van de invoering van risico-indicatoren,
  de voorstellingswijze en de inhoud van de andere gegevens die de ontwikkelaar van het product
  en de verhandelaar van het beleggingsproduct
  in het essentiële-informatiedocument
  kunnen
  opnemen als bedoeld in lid 3, en het gemeenschappelijke formaat en het gemeenschappelijke symbool als bedoeld in lid 4. De Commissie houdt rekening met de verschillen tussen beleggingsproducten en de capaciteiten van de retailbeleggers alsmede met de kenmerken van de beleggingsproducten op basis waarvan de retailbelegger een keuze kan maken tussen verschillende onderliggende beleggingen of andere opties waarin het product voorziet, onder meer wanneer de keuze op verschillende tijdstippen kan worden uitgeoefend of in de toekomst kan worden gewijzigd.

en lid 3 bis

met inbegrip van de gevolgen van de invoering van risico-indicatoren,

en de verhandelaar van het beleggingsproduct

kunnen

De Commissie wordt ook gemachtigd om gedelegeerde handelingen vast te stellen met richtsnoeren voor de ontwikkeling van EU-criteria voor sociale en ecologische beleggingsproducten. Deze criteria dienen de langetermijnfinanciering van de economie en beogen een bevordering van de duurzame milieu- en sociale ontwikkeling in financiële instrumenten en de totstandbrenging van een EU-label voor duurzame beleggingen. De Commissie wordt tevens gemachtigd om gedelegeerde handelingen vast te stellen met de normen voor deze milieukennisgevingen met betrekking tot de potentiële milieurisico's.

De Commissie wordt ook gemachtigd om gedelegeerde handelingen vast te stellen met richtsnoeren voor de ontwikkeling van EU-criteria voor sociale en ecologische beleggingsproducten. Deze criteria dienen de langetermijnfinanciering van de economie en beogen een bevordering van de duurzame milieu- en sociale ontwikkeling in financiële instrumenten en de totstandbrenging van een EU-label voor duurzame beleggingen. De Commissie wordt tevens gemachtigd om gedelegeerde handelingen vast te stellen met de normen voor deze milieukennisgevingen met betrekking tot de potentiële milieurisico's.

Alvorens de in dit lid bedoelde gedelegeerde handelingen vast te stellen, organiseert de Commissie consumententoetsing om de meest geschikte maatregelen voor retailbeleggers te selecteren. De Commissie stelt in nauwe samenwerking met de ETA's ook modellen van essentiële-informatiedocumenten op die rekening houden met de verschillen tussen beleggingsproducten.

Alvorens de in dit lid bedoelde gedelegeerde handelingen vast te stellen, organiseert de Commissie consumententoetsing om de meest geschikte maatregelen voor retailbeleggers te selecteren. De Commissie stelt in nauwe samenwerking met de ETA's ook modellen van essentiële-informatiedocumenten op die rekening houden met de verschillen tussen beleggingsproducten.

6.   De EBA, de EIOPA en de ESMA stellen ontwerpen van technische reguleringsnormen op tot vaststelling van:

| a) | de methodologie waarop de presentatie van de
  risicovergoedingsprofielen
  als bedoeld in lid 2, onder e), van dit artikel berust; |
| --- | --- |

a)

de methodologie waarop de presentatie van de
  risicovergoedingsprofielen
  als bedoeld in lid 2, onder e), van dit artikel berust;

risicovergoedingsprofielen

| b) | de kostenberekening
  , inclusief de specificatie van samenvattende indicatoren,
  als bedoeld in lid 2, onder f), van dit artikel; |
| --- | --- |

b)

de kostenberekening
  , inclusief de specificatie van samenvattende indicatoren,
  als bedoeld in lid 2, onder f), van dit artikel;

, inclusief de specificatie van samenvattende indicatoren,

| b bis) | de toe te passen beginselen voor milieu-, sociale of beheersresultaten als bedoeld in lid 2, onder b), punt iii); |
| --- | --- |

b bis)

b bis)

de toe te passen beginselen voor milieu-, sociale of beheersresultaten als bedoeld in lid 2, onder b), punt iii);

de toe te passen beginselen voor milieu-, sociale of beheersresultaten als bedoeld in lid 2, onder b), punt iii);

| b ter) | de lijst van producten waarop zij van toepassing zijn, voor elk van de in dit artikel bedoelde aangelegenheden. |
| --- | --- |

b ter)

b ter)

de lijst van producten waarop zij van toepassing zijn, voor elk van de in dit artikel bedoelde aangelegenheden.

de lijst van producten waarop zij van toepassing zijn, voor elk van de in dit artikel bedoelde aangelegenheden.

In de ontwerpen van technische reguleringsnormen wordt rekening gehouden met verschillende types beleggingsproducten
  en de werkzaamheden die al zijn verricht in het kader van MiFID, IMD, Richtlijn 2003/71/EG, Richtlijn 2009/138/EG en Richtlijn 2009/65/EG waarbij een essentiële-informatiedocument voor beleggers wordt ingevoerd voor icbe's
  .

en de werkzaamheden die al zijn verricht in het kader van MiFID, IMD, Richtlijn 2003/71/EG, Richtlijn 2009/138/EG en Richtlijn 2009/65/EG waarbij een essentiële-informatiedocument voor beleggers wordt ingevoerd voor icbe's

De ETA's dienen deze technische reguleringsnormen bij de Commissie in vóór [...].

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid verleend tot vaststelling van de
  in de eerste alinea bedoelde
  technische reguleringsnormen overeenkomstig de procedure bedoeld in de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010, de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1094/2010 en de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

in de eerste alinea bedoelde

Artikel 8 bis

Artikel 8 bis

Complexiteitslabel

Complexiteitslabel

1.
     
  Bij beleggingsproducten waarvoor een van de in lid 2 omschreven risico's gelden wordt bovenaan de eerste bladzijde van het essentiële-informatiedocument de volgende verklaring duidelijk zichtbaar opgenomen:

1.

Bij beleggingsproducten waarvoor een van de in lid 2 omschreven risico's gelden wordt bovenaan de eerste bladzijde van het essentiële-informatiedocument de volgende verklaring duidelijk zichtbaar opgenomen:

„Complexiteitslabel: dit product wordt als erg complex beschouwd en is mogelijkerwijs niet geschikt voor alle retailbeleggers.”

2.
     
  Beleggingsproducten worden geacht niet bestemd te zijn voor retailbeleggers als aan een van de volgende voorwaarden is voldaan:

2.

Beleggingsproducten worden geacht niet bestemd te zijn voor retailbeleggers als aan een van de volgende voorwaarden is voldaan:

| a) | het risicovergoedingsprofiel of de kosten zijn op een te ingewikkelde wijze gepresenteerd; |
| --- | --- |

a)

a)

het risicovergoedingsprofiel of de kosten zijn op een te ingewikkelde wijze gepresenteerd;

het risicovergoedingsprofiel of de kosten zijn op een te ingewikkelde wijze gepresenteerd;

| b) | het product belegt in onderliggende activa waarin niet-professionele beleggers gewoonlijk niet beleggen; |
| --- | --- |

b)

b)

het product belegt in onderliggende activa waarin niet-professionele beleggers gewoonlijk niet beleggen;

het product belegt in onderliggende activa waarin niet-professionele beleggers gewoonlijk niet beleggen;

| c) | het risicovergoedingsprofiel hangt af van het zich gelijktijdig voordoen van twee of meer gebeurtenissen die verband houden met ten minste twee verschillende activaklassen; |
| --- | --- |

c)

c)

het risicovergoedingsprofiel hangt af van het zich gelijktijdig voordoen van twee of meer gebeurtenissen die verband houden met ten minste twee verschillende activaklassen;

het risicovergoedingsprofiel hangt af van het zich gelijktijdig voordoen van twee of meer gebeurtenissen die verband houden met ten minste twee verschillende activaklassen;

| d) | voor de berekening van het uiteindelijke rendement van de belegging wordt een aantal verschillende mechanismen gebruikt, waardoor het risico van misverstanden van de zijde van de retailbeleggers groter wordt; |
| --- | --- |

d)

d)

voor de berekening van het uiteindelijke rendement van de belegging wordt een aantal verschillende mechanismen gebruikt, waardoor het risico van misverstanden van de zijde van de retailbeleggers groter wordt;

voor de berekening van het uiteindelijke rendement van de belegging wordt een aantal verschillende mechanismen gebruikt, waardoor het risico van misverstanden van de zijde van de retailbeleggers groter wordt;

| e) | het rendement van de belegging bevat pakketkenmerken die irrationele gedragspatronen van de zijde van de retailbelegger benutten, zoals het aanbieden van een vaste rente als lokkertje gevolgd door een veel hogere variabele voorwaardelijke rente, of een iteratieve formule; |
| --- | --- |

e)

e)

het rendement van de belegging bevat pakketkenmerken die irrationele gedragspatronen van de zijde van de retailbelegger benutten, zoals het aanbieden van een vaste rente als lokkertje gevolgd door een veel hogere variabele voorwaardelijke rente, of een iteratieve formule;

het rendement van de belegging bevat pakketkenmerken die irrationele gedragspatronen van de zijde van de retailbelegger benutten, zoals het aanbieden van een vaste rente als lokkertje gevolgd door een veel hogere variabele voorwaardelijke rente, of een iteratieve formule;

| f) | de totale blootstelling van het financiële product, gemeten naar de maandelijkse potentiële verlieswaarde binnen een betrouwbaarheidsinterval van 99 % op het moment van verhandeling, is hoger dan 20 %. |
| --- | --- |

f)

f)

de totale blootstelling van het financiële product, gemeten naar de maandelijkse potentiële verlieswaarde binnen een betrouwbaarheidsinterval van 99 % op het moment van verhandeling, is hoger dan 20 %.

de totale blootstelling van het financiële product, gemeten naar de maandelijkse potentiële verlieswaarde binnen een betrouwbaarheidsinterval van 99 % op het moment van verhandeling, is hoger dan 20 %.

3.
     
  De ETA's stellen richtsnoeren op inzake de in lid 2 bedoelde voorwaarden.

3.

De ETA's stellen richtsnoeren op inzake de in lid 2 bedoelde voorwaarden.

De ETA's leggen deze ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk ... [6 maanden na de datum van bekendmaking van deze verordening] aan de Commissie voor.

De ETA's leggen deze ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk ... [6 maanden na de datum van bekendmaking van deze verordening] aan de Commissie voor.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid verleend om de in de eerste alinea bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010, van Verordening (EU) nr. 1094/2010 en van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid verleend om de in de eerste alinea bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010, van Verordening (EU) nr. 1094/2010 en van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

Artikel 9

Artikel 9

Publicitaire mededelingen ▌ met betrekking tot het beleggingsproduct bevatten geen uitspraken die in strijd zijn met de informatie van het essentiële-informatiedocument of die de betekenis van het essentiële-informatiedocument aantasten. In publicitaire mededelingen wordt vermeld dat er een essentiële-informatiedocument
  gepubliceerd is op een officiële website van de bevoegde autoriteit, met de rechtstreekse link daarnaartoe
  .
  De ontwikkelaar of de verhandelaars van beleggingsproducten kunnen op verzoek gratis een papieren versie toegestuurd krijgen.

gepubliceerd is op een officiële website van de bevoegde autoriteit, met de rechtstreekse link daarnaartoe

De ontwikkelaar of de verhandelaars van beleggingsproducten kunnen op verzoek gratis een papieren versie toegestuurd krijgen.

Artikel 10

Artikel 10

1.   De ontwikkelaar van beleggingsproducten herziet op gezette tijden de in het essentiële-informatiedocument vermelde informatie en past het document aan wanneer uit de herziening blijkt dat
  er materiële
  veranderingen moeten worden aangebracht
  overeenkomstig artikel 8, met name indien er aanzienlijke materiële veranderingen zijn aangebracht in het product en met name ten aanzien van de risicobeoordeling of de waardecreatie bij het beleggingsbeheer en de aan het beleggingsbeheer verbonden risico's, en maakt de herziene versie onverwijld beschikbaar. Bij deze herziening wordt gebruik gemaakt van de in het essentiële-informatiedocument bepaalde standaards die aangeven dat er veranderingen moeten worden aangebracht. Dit wordt op duidelijke, beknopte en begrijpelijke wijze uitgedrukt in het jaarverslag en omvat een op waarheid berustende samenvatting van de prestaties van de effectenactiva, het geaggregeerde totaal, de kosten, de beleggingsbeheersstrategieën, de waardecreatie bij het beleggingsbeheer en de ontwikkeling van de aan het beleggingsbeheer verbonden risico's, met inbegrip van de in het essentiële-informatiedocument vermelde standaards.

er materiële

overeenkomstig artikel 8, met name indien er aanzienlijke materiële veranderingen zijn aangebracht in het product en met name ten aanzien van de risicobeoordeling of de waardecreatie bij het beleggingsbeheer en de aan het beleggingsbeheer verbonden risico's, en maakt de herziene versie onverwijld beschikbaar. Bij deze herziening wordt gebruik gemaakt van de in het essentiële-informatiedocument bepaalde standaards die aangeven dat er veranderingen moeten worden aangebracht. Dit wordt op duidelijke, beknopte en begrijpelijke wijze uitgedrukt in het jaarverslag en omvat een op waarheid berustende samenvatting van de prestaties van de effectenactiva, het geaggregeerde totaal, de kosten, de beleggingsbeheersstrategieën, de waardecreatie bij het beleggingsbeheer en de ontwikkeling van de aan het beleggingsbeheer verbonden risico's, met inbegrip van de in het essentiële-informatiedocument vermelde standaards.

2.   De Commissie wordt gemachtigd om overeenkomstig artikel 23 gedelegeerde handelingen vast te stellen om te voorzien in nadere regels voor de herziening van de in het essentiële-informatiedocument vervatte informatie en de aanpassing van dit document
  , gezien de aard van het beleggingsproduct,
  met betrekking tot:

, gezien de aard van het beleggingsproduct,

| (a) | de voorwaarden en de frequentie voor de herziening van de informatie in het essentiële-informatiedocument; |
| --- | --- |

(a)

de voorwaarden en de frequentie voor de herziening van de informatie in het essentiële-informatiedocument;

| (b) | de voorwaarden waaronder de informatie in het essentiële-informatiedocument moet worden herzien, alsmede met betrekking tot de verplichting of de mogelijkheid het herziene essentiële-informatiedocument opnieuw te publiceren
  en opnieuw te verspreiden
  ; |
| --- | --- |

(b)

de voorwaarden waaronder de informatie in het essentiële-informatiedocument moet worden herzien, alsmede met betrekking tot de verplichting of de mogelijkheid het herziene essentiële-informatiedocument opnieuw te publiceren
  en opnieuw te verspreiden
  ;

en opnieuw te verspreiden

| (c) | de specifieke voorwaarden waaronder de informatie in het essentiële-informatiedocument moet worden aangepast of het essentiële-informatiedocument moet worden herzien wanneer een beleggingsproduct op niet-permanente wijze ter beschikking wordt gesteld van retailbeleggers; |
| --- | --- |

(c)

de specifieke voorwaarden waaronder de informatie in het essentiële-informatiedocument moet worden aangepast of het essentiële-informatiedocument moet worden herzien wanneer een beleggingsproduct op niet-permanente wijze ter beschikking wordt gesteld van retailbeleggers;

| (d) | de omstandigheden
  betreffende het product zelf of de marktomstandigheden
  waarin retailbeleggers voor een door hen aangekocht beleggingsproduct moeten worden geïnformeerd over de herziening van een essentiële-informatiedocument. |
| --- | --- |

(d)

de omstandigheden
  betreffende het product zelf of de marktomstandigheden
  waarin retailbeleggers voor een door hen aangekocht beleggingsproduct moeten worden geïnformeerd over de herziening van een essentiële-informatiedocument.

betreffende het product zelf of de marktomstandigheden

Artikel 11

Artikel 11

1.   
  De essentiële beleggersinformatie betreft precontractuele informatie. De informatie is derhalve correct, duidelijk en niet-misleidend. Het betreft essentiële informatie die consistent is met bindende contractuele documenten, met de desbetreffende delen van de aanbiedingsdocumenten en met de voorwaarden van het beleggingsproduct.
  Wanneer een ontwikkelaar van beleggingsproducten een essentiële-informatiedocument heeft opgesteld dat niet voldoet aan de voorschriften van
  deze verordening en
  waarop een retailbelegger zich heeft gebaseerd bij het nemen van een beleggingsbeslissing, kan deze retailbelegger ten aanzien van de ontwikkelaar van het beleggingsproduct vergoeding vorderen voor de schade die hem is berokkend ten gevolge van het gebruik van het essentiële-informatiedocument en zo nodig verlangen dat de ontwikkelaar het beleggingsproduct ▌terugkoopt en
  dat hij gecompenseerd wordt voor de schade. Wanneer een verhandelaar van beleggingsproducten een bijlage bij het essentiële-informatiedocument heeft opgesteld die niet voldoet aan de voorschriften van deze verordening en waarop een retailbelegger zich heeft gebaseerd bij het nemen van een beleggingsbeslissing, kan deze retailbelegger ten aanzien van de verhandelaar van beleggingsproducten vergoeding vorderen voor de schade die hem is berokkend ten gevolge van het gebruik van de bijlage en zo nodig verlangen dat die verhandelaar het beleggingsproduct terugkoopt en dat hij gecompenseerd wordt voor de schade.

De essentiële beleggersinformatie betreft precontractuele informatie. De informatie is derhalve correct, duidelijk en niet-misleidend. Het betreft essentiële informatie die consistent is met bindende contractuele documenten, met de desbetreffende delen van de aanbiedingsdocumenten en met de voorwaarden van het beleggingsproduct.

deze verordening en

dat hij gecompenseerd wordt voor de schade. Wanneer een verhandelaar van beleggingsproducten een bijlage bij het essentiële-informatiedocument heeft opgesteld die niet voldoet aan de voorschriften van deze verordening en waarop een retailbelegger zich heeft gebaseerd bij het nemen van een beleggingsbeslissing, kan deze retailbelegger ten aanzien van de verhandelaar van beleggingsproducten vergoeding vorderen voor de schade die hem is berokkend ten gevolge van het gebruik van de bijlage en zo nodig verlangen dat die verhandelaar het beleggingsproduct terugkoopt en dat hij gecompenseerd wordt voor de schade.

2.   Wanneer een retailbelegger
  aantoont dat hij verlies heeft geleden en
  de informatie in het essentiële-informatiedocument
  misleidend was
  , moet de ontwikkelaar
  of de verhandelaar
  van het beleggingsproduct bewijzen dat het essentiële-informatiedocument is opgesteld in overeenstemming met de artikelen 6, 7 en 8 van deze verordening.
  De ontwikkelaar van het beleggingsproduct kan in dergelijke gevallen op basis van het essentiële-informatiedocument of de vertaling daarvan civielrechtelijk aansprakelijk worden gesteld,

aantoont dat hij verlies heeft geleden en

misleidend was

of de verhandelaar

De ontwikkelaar van het beleggingsproduct kan in dergelijke gevallen op basis van het essentiële-informatiedocument of de vertaling daarvan civielrechtelijk aansprakelijk worden gesteld,

3.   
  De ontwikkelaar van een beleggingsproduct is civielrechtelijk aansprakelijk indien een retailbelegger verlies lijdt als gevolg van het feit hij zich gebaseerd heeft op een essentiële-informatiedocument dat niet voldoet aan de vereisten van de leden 1 en 2. Deze aansprakelijkheid mag niet beperkt of opgeheven worden door contractuele bepalingen of ingevolge de goedkeuring door de bevoegde autoriteit.

De ontwikkelaar van een beleggingsproduct is civielrechtelijk aansprakelijk indien een retailbelegger verlies lijdt als gevolg van het feit hij zich gebaseerd heeft op een essentiële-informatiedocument dat niet voldoet aan de vereisten van de leden 1 en 2. Deze aansprakelijkheid mag niet beperkt of opgeheven worden door contractuele bepalingen of ingevolge de goedkeuring door de bevoegde autoriteit.

AFDELING III

AFDELING III

VERSTREKKING VAN HET ESSENTIËLE-INFORMATIEDOCUMENT

VERSTREKKING VAN HET ESSENTIËLE-INFORMATIEDOCUMENT

Artikel 12

Artikel 12

1.   Een verhandelaar van beleggingsproducten voor retailbeleggers verstrekt hen
  onverwijld en
  tijdig het
  door de ontwikkelaar van het beleggingsproduct opgestelde
  essentiële-informatiedocument voordat
  er enige verplichting wordt aangegaan
  met betrekking tot het beleggingsproduct ▌.
  Indien een beleggingproduct bij een cliënt wordt aanbevolen, wordt het essentiële-informatiedocument onverwijld verstrekt.

onverwijld en

door de ontwikkelaar van het beleggingsproduct opgestelde

er enige verplichting wordt aangegaan

Indien een beleggingproduct bij een cliënt wordt aanbevolen, wordt het essentiële-informatiedocument onverwijld verstrekt.

1 bis.
     
  Een verhandelaar verkrijgt eerst schriftelijk toestemming van de ontwikkelaar van het beleggingsproduct om het essentiële-informatiedocument aan de retailbelegger ter beschikking te stellen. Die toestemming kan door de ontwikkelaar van het beleggingsproduct voor onbepaalde tijd of onder voorwaarden worden verleend. Wanneer niet wordt voldaan aan een van de gestelde voorwaarden, wordt de toestemming geacht niet te zijn verleend voor de toepassing van dit lid.

1 bis.

Een verhandelaar verkrijgt eerst schriftelijk toestemming van de ontwikkelaar van het beleggingsproduct om het essentiële-informatiedocument aan de retailbelegger ter beschikking te stellen. Die toestemming kan door de ontwikkelaar van het beleggingsproduct voor onbepaalde tijd of onder voorwaarden worden verleend. Wanneer niet wordt voldaan aan een van de gestelde voorwaarden, wordt de toestemming geacht niet te zijn verleend voor de toepassing van dit lid.

1 ter.
     
  De retailbeleggers bevestigen schriftelijk of op elektronische wijze dat zij het essentiële-infromatiedocument hebben ontvangen.

1 ter.

De retailbeleggers bevestigen schriftelijk of op elektronische wijze dat zij het essentiële-infromatiedocument hebben ontvangen.

2.   In afwijking van lid 1
  , en overeenkomstig artikel 13, lid 5, verstrekt
  een verhandelaar van beleggingsproducten de retailbelegger
  de officiële website waar
  het essentiële-informatiedocument
  te vinden is
  onmiddellijk na de verrichting van de transactie ▌wanneer:

, en overeenkomstig artikel 13, lid 5, verstrekt

de officiële website waar

te vinden is

| (a) | de retailbelegger ervoor kiest de transactie te verrichten door middel van een techniek voor communicatie op afstand; |
| --- | --- |

(a)

de retailbelegger ervoor kiest de transactie te verrichten door middel van een techniek voor communicatie op afstand;

| (b) | het niet mogelijk is het essentiële-informatiedocument overeenkomstig lid 1 te verstrekken, en |
| --- | --- |

(b)

het niet mogelijk is het essentiële-informatiedocument overeenkomstig lid 1 te verstrekken, en

| (b bis) | de retailbelegger het verzoek doet om het essentiële-informatiedocument onmiddellijk na de sluiting van de transactie te ontvangen in plaats van de transactie uit te stellen om het document op voorhand te kunnen ontvangen; de verhandelaar van een beleggingsproduct of de beleggingsadviseur, biedt deze optie niet aan voordat de retailbelegger het verzoek doet; |
| --- | --- |

(b bis)

(b bis)

de retailbelegger het verzoek doet om het essentiële-informatiedocument onmiddellijk na de sluiting van de transactie te ontvangen in plaats van de transactie uit te stellen om het document op voorhand te kunnen ontvangen; de verhandelaar van een beleggingsproduct of de beleggingsadviseur, biedt deze optie niet aan voordat de retailbelegger het verzoek doet;

de retailbelegger het verzoek doet om het essentiële-informatiedocument onmiddellijk na de sluiting van de transactie te ontvangen in plaats van de transactie uit te stellen om het document op voorhand te kunnen ontvangen; de verhandelaar van een beleggingsproduct of de beleggingsadviseur, biedt deze optie niet aan voordat de retailbelegger het verzoek doet;

| (c) | de verhandelaar van het beleggingsproduct de retailbelegger daarvan op de hoogte heeft gebracht. |
| --- | --- |

(c)

de verhandelaar van het beleggingsproduct de retailbelegger daarvan op de hoogte heeft gebracht.

3.   Wanneer opeenvolgende transacties met betrekking tot hetzelfde beleggingsproduct namens een retailbelegger worden verricht overeenkomstig instructies die deze
  retailbelegger
  aan de verhandelaar van het beleggingsproduct heeft gegeven vóór de eerste transactie, is de verplichting inzake het verstrekken van het in lid 1 bedoelde essentiële-informatiedocument alleen van toepassing op de eerste transactie
  , tenzij het essentiële-informatiedocument sinds de eerste transactie is bijgewerkt of er een nieuw jaarverslag beschikbaar is
  .

retailbelegger

, tenzij het essentiële-informatiedocument sinds de eerste transactie is bijgewerkt of er een nieuw jaarverslag beschikbaar is

4.   De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 23 gedelegeerde handelingen vast te stellen tot nadere omschrijving van:

| (a) | de voorwaarden om te voldoen aan de verplichting tot het tijdig verstrekken van het essentiële-informatiedocument als bedoeld in lid 1; |
| --- | --- |

(a)

de voorwaarden om te voldoen aan de verplichting tot het tijdig verstrekken van het essentiële-informatiedocument als bedoeld in lid 1;

| (b) | de methode en de termijn voor het verstrekken van het essentiële-informatiedocument overeenkomstig lid 2. |
| --- | --- |

(b)

de methode en de termijn voor het verstrekken van het essentiële-informatiedocument overeenkomstig lid 2.

Artikel 13

Artikel 13

1.   
  Voordat er een bindende overeenkomst wordt gesloten met een retailbelegger, verstrekt
  de verhandelaar van het beleggingsproduct ▌de retailbelegger kosteloos het essentiële-informatiedocument.
  Indien de beleggingsaanbeveling of de intermediairsdienst persoonlijk wordt verstrekt, wordt kosteloos een papieren versie verstrekt
  .

Voordat er een bindende overeenkomst wordt gesloten met een retailbelegger, verstrekt

Indien de beleggingsaanbeveling of de intermediairsdienst persoonlijk wordt verstrekt, wordt kosteloos een papieren versie verstrekt

2.   De verhandelaar van een beleggingsproduct,
  de beleggingsadviseur of degene die als intermediair optreedt bij de verkoop,
  verstrekt de retailbelegger het essentiële-informatiedocument op een van de volgende,
  daadwerkelijk voor de retailbelegger toegankelijke
  dragers:

de beleggingsadviseur of degene die als intermediair optreedt bij de verkoop,

daadwerkelijk voor de retailbelegger toegankelijke

| (a) | op papier; |
| --- | --- |

(a)

op papier;

| (b) | op een andere duurzame drager dan papier, wanneer is voldaan aan de in lid 4 bedoelde voorwaarden; of |
| --- | --- |

(b)

op een andere duurzame drager dan papier, wanneer is voldaan aan de in lid 4 bedoelde voorwaarden; of

| (c) | via een website wanneer is voldaan aan de in lid 5 bedoelde voorwaarden. |
| --- | --- |

(c)

via een website wanneer is voldaan aan de in lid 5 bedoelde voorwaarden.

3.   Wanneer het essentiële-informatiedocument echter op een andere duurzame drager dan papier of via een website wordt verstrekt, wordt op verzoek kosteloos een papieren versie daarvan aan de retailbelegger verstrekt.

4.   Het essentiële-informatiedocument kan op een andere duurzame drager dan papier worden verstrekt indien aan de volgende voorwaarden is voldaan:

| (a) | het gebruik van de duurzame drager is aangepast aan het kader waarin de zakelijke activiteiten tussen de verhandelaar van een beleggingsproduct,
  de beleggingsadviseur of degene die als intermediair optreedt bij de verkoop,
  en de retailbelegger plaatsvinden; alsmede |
| --- | --- |

(a)

het gebruik van de duurzame drager is aangepast aan het kader waarin de zakelijke activiteiten tussen de verhandelaar van een beleggingsproduct,
  de beleggingsadviseur of degene die als intermediair optreedt bij de verkoop,
  en de retailbelegger plaatsvinden; alsmede

de beleggingsadviseur of degene die als intermediair optreedt bij de verkoop,

| (b) | de retailbelegger heeft kunnen kiezen tussen informatie op papier of op een duurzame drager en heeft gekozen voor de andere drager. |
| --- | --- |

(b)

de retailbelegger heeft kunnen kiezen tussen informatie op papier of op een duurzame drager en heeft gekozen voor de andere drager.

5.   Het essentiële-informatiedocument kan via een website worden verstrekt indien het persoonlijk tot de retailbelegger wordt gericht of indien aan de volgende voorwaarden is voldaan:

| (a) | het verstrekken van het essentiële-informatiedocument via een website is aangepast aan het kader waarin de zakelijke activiteiten tussen de verhandelaar van een beleggingsproduct
  , de beleggingsadviseur of degene die als intermediair optreedt bij de verkoop,
  en de retailbelegger plaatsvinden; |
| --- | --- |

(a)

het verstrekken van het essentiële-informatiedocument via een website is aangepast aan het kader waarin de zakelijke activiteiten tussen de verhandelaar van een beleggingsproduct
  , de beleggingsadviseur of degene die als intermediair optreedt bij de verkoop,
  en de retailbelegger plaatsvinden;

, de beleggingsadviseur of degene die als intermediair optreedt bij de verkoop,

| (b) | de retailbelegger heeft ingestemd met de verstrekking van het essentiële-informatiedocument via een website; |
| --- | --- |

(b)

de retailbelegger heeft ingestemd met de verstrekking van het essentiële-informatiedocument via een website;

| (c) | de retailbelegger is elektronisch op de hoogte gebracht van het adres van de website en van de plaats op de website waar toegang tot de informatie kan worden verkregen; |
| --- | --- |

(c)

de retailbelegger is elektronisch op de hoogte gebracht van het adres van de website en van de plaats op de website waar toegang tot de informatie kan worden verkregen;

| (d) | wanneer het essentiële-informatiedocument overeenkomstig artikel 10 is herzien,
  wordt de meest recente versie
  ter beschikking gesteld van de retailbelegger;
  op verzoek van de retailbelegger worden ook eerdere versies verstrekt; |
| --- | --- |

(d)

wanneer het essentiële-informatiedocument overeenkomstig artikel 10 is herzien,
  wordt de meest recente versie
  ter beschikking gesteld van de retailbelegger;
  op verzoek van de retailbelegger worden ook eerdere versies verstrekt;

wordt de meest recente versie

op verzoek van de retailbelegger worden ook eerdere versies verstrekt;

| (e) | er wordt voor gezorgd dat het essentiële-informatiedocument op de website toegankelijk blijft voor een termijn die de retailbelegger redelijkerwijs nodig heeft om het te raadplegen. |
| --- | --- |

(e)

er wordt voor gezorgd dat het essentiële-informatiedocument op de website toegankelijk blijft voor een termijn die de retailbelegger redelijkerwijs nodig heeft om het te raadplegen.

6.   Voor de toepassing van de leden 4 en 5 wordt het verstrekken van informatie via een andere duurzame drager dan papier passend geacht in het kader waarin de zakelijke activiteiten tussen de verhandelaar van het beleggingsproduct en de retailbelegger plaatsvinden, indien is bewezen dat de
  retailbelegger
  regelmatig toegang tot internet heeft. De opgave door de
  retailbelegger
  van een e-mailadres ten behoeve van deze zakelijke activiteiten wordt geacht een bewijs daarvoor te vormen.

retailbelegger

retailbelegger

HOOFDSTUK II bis

HOOFDSTUK II bis

PRODUCTINTERVENTIE

PRODUCTINTERVENTIE

Artikel 13 bis

Artikel 13 bis

Interventiebevoegdheden van de ETA's

Interventiebevoegdheden van de ETA's

1.
     
  In overeenstemming met artikel 9, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1093/2010, van Verordening (EU) nr. 1094/2010 of van Verordening (EU) nr. 1095/2010, houden de ETA's toezicht op beleggingsproducten of financiële instrumenten die in de Unie op de markt worden gebracht, verspreid of verkocht. De ETA's kunnen in samenwerking met de bevoegde autoriteiten nieuwe beleggingsproducten of financiële instrumenten onderzoeken voordat zij in de Unie op de markt worden gebracht, verspreid of verkocht.

1.

In overeenstemming met artikel 9, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1093/2010, van Verordening (EU) nr. 1094/2010 of van Verordening (EU) nr. 1095/2010, houden de ETA's toezicht op beleggingsproducten of financiële instrumenten die in de Unie op de markt worden gebracht, verspreid of verkocht. De ETA's kunnen in samenwerking met de bevoegde autoriteiten nieuwe beleggingsproducten of financiële instrumenten onderzoeken voordat zij in de Unie op de markt worden gebracht, verspreid of verkocht.

2.
     
  In overeenstemming met artikel 9, lid 5, van Verordening (EU) nr. 1093/2010, van Verordening (EU) nr. 1094/2010 of van Verordening (EU) nr. 1095/2010, kan een ETA, wanneer op redelijke gronden is vastgesteld dat de voorwaarden van de leden 3 en 4 van dit artikel zijn vervuld, het op de markt brengen, verspreiden of verkopen van beleggingsproducten of financiële instrumenten tijdelijk verbieden of beperken.

2.

In overeenstemming met artikel 9, lid 5, van Verordening (EU) nr. 1093/2010, van Verordening (EU) nr. 1094/2010 of van Verordening (EU) nr. 1095/2010, kan een ETA, wanneer op redelijke gronden is vastgesteld dat de voorwaarden van de leden 3 en 4 van dit artikel zijn vervuld, het op de markt brengen, verspreiden of verkopen van beleggingsproducten of financiële instrumenten tijdelijk verbieden of beperken.

De ETA's mogen specificeren onder welke omstandigheden een verbod of beperking kan gelden of onderworpen zijn aan uitzonderingen.

De ETA's mogen specificeren onder welke omstandigheden een verbod of beperking kan gelden of onderworpen zijn aan uitzonderingen.

3.
     
  Een ETA neemt slechts een besluit overeenkomstig lid 2 indien elk van de volgende voorwaarden vervuld is:

3.

Een ETA neemt slechts een besluit overeenkomstig lid 2 indien elk van de volgende voorwaarden vervuld is:

| (a) | de voorgestelde maatregel heeft tot doel een aanzienlijke bedreiging van de retailbeleggersbescherming of van het ordelijk functioneren en de integriteit van financiële markten of van de stabiliteit van het financiële stelsel in de Unie of een deel daarvan af te wenden; |
| --- | --- |

(a)

(a)

de voorgestelde maatregel heeft tot doel een aanzienlijke bedreiging van de retailbeleggersbescherming of van het ordelijk functioneren en de integriteit van financiële markten of van de stabiliteit van het financiële stelsel in de Unie of een deel daarvan af te wenden;

de voorgestelde maatregel heeft tot doel een aanzienlijke bedreiging van de retailbeleggersbescherming of van het ordelijk functioneren en de integriteit van financiële markten of van de stabiliteit van het financiële stelsel in de Unie of een deel daarvan af te wenden;

| (b) | de voorschriften van de wetgeving van de Unie die van toepassing zijn op het betreffende beleggingsproduct, financiële instrument of de betreffende activiteit, wenden de bedreiging niet af; |
| --- | --- |

(b)

(b)

de voorschriften van de wetgeving van de Unie die van toepassing zijn op het betreffende beleggingsproduct, financiële instrument of de betreffende activiteit, wenden de bedreiging niet af;

de voorschriften van de wetgeving van de Unie die van toepassing zijn op het betreffende beleggingsproduct, financiële instrument of de betreffende activiteit, wenden de bedreiging niet af;

| (c) | een bevoegde autoriteit of bevoegde autoriteiten hebben geen maatregelen genomen om de bedreiging af te wenden of de maatregelen die zijn genomen zijn onvoldoende om de bedreiging af te wenden. |
| --- | --- |

(c)

(c)

een bevoegde autoriteit of bevoegde autoriteiten hebben geen maatregelen genomen om de bedreiging af te wenden of de maatregelen die zijn genomen zijn onvoldoende om de bedreiging af te wenden.

een bevoegde autoriteit of bevoegde autoriteiten hebben geen maatregelen genomen om de bedreiging af te wenden of de maatregelen die zijn genomen zijn onvoldoende om de bedreiging af te wenden.

Als aan de voorwaarden van de eerste alinea wordt voldaan, kan een ETA een verbod of beperking als bedoeld in lid 2 opleggen.

Als aan de voorwaarden van de eerste alinea wordt voldaan, kan een ETA een verbod of beperking als bedoeld in lid 2 opleggen.

4.
     
  Bij maatregelen op grond van dit artikel houdt een ETA rekening met de mate waarin de maatregel:

4.

Bij maatregelen op grond van dit artikel houdt een ETA rekening met de mate waarin de maatregel:

| (a) | geen nadelig effect heeft op de efficiëntie van de financiële markten of op de retailbeleggers dat niet in verhouding staat tot de voordelen van de maatregel; noch |
| --- | --- |

(a)

(a)

geen nadelig effect heeft op de efficiëntie van de financiële markten of op de retailbeleggers dat niet in verhouding staat tot de voordelen van de maatregel; noch

geen nadelig effect heeft op de efficiëntie van de financiële markten of op de retailbeleggers dat niet in verhouding staat tot de voordelen van de maatregel; noch

| (b) | een risico van regelgevingsarbitrage creëert;



  Indien een bevoegde autoriteit of bevoegde autoriteiten een maatregel heeft of hebben genomen op grond van artikel 13 ter, kan een ETA elk van de in lid 2 genoemde maatregelen nemen zonder het in artikel 13 quater bedoelde advies uit te brengen. |
| --- | --- |

(b)

(b)

een risico van regelgevingsarbitrage creëert;

een risico van regelgevingsarbitrage creëert;

Indien een bevoegde autoriteit of bevoegde autoriteiten een maatregel heeft of hebben genomen op grond van artikel 13 ter, kan een ETA elk van de in lid 2 genoemde maatregelen nemen zonder het in artikel 13 quater bedoelde advies uit te brengen.

5.
     
  Voordat zij besluit maatregelen te nemen op grond van dit artikel, stelt een ETA de bevoegde autoriteiten van de voorgenomen maatregel in kennis.

5.

Voordat zij besluit maatregelen te nemen op grond van dit artikel, stelt een ETA de bevoegde autoriteiten van de voorgenomen maatregel in kennis.

6.
     
  Alvorens een besluit overeenkomstig lid 2 te nemen, kondigt een ETA aan voornemens te zijn een verbod of beperking ten aanzien van een beleggingsproduct of financieel instrument op te leggen tenzij er binnen een gespecificeerde termijn bepaalde wijzigingen in de kenmerken van het beleggingsproduct of het financiële instrument worden aangebracht.

6.

Alvorens een besluit overeenkomstig lid 2 te nemen, kondigt een ETA aan voornemens te zijn een verbod of beperking ten aanzien van een beleggingsproduct of financieel instrument op te leggen tenzij er binnen een gespecificeerde termijn bepaalde wijzigingen in de kenmerken van het beleggingsproduct of het financiële instrument worden aangebracht.

7.
     
  Elke ETA publiceert op haar website een kennisgeving van elk besluit tot het nemen van maatregelen op grond van dit artikel. In de kennisgeving worden de bijzonderheden van het verbod of de beperking vermeld en wordt aangegeven op welk tijdstip na de publicatie van de kennisgeving de maatregelen in werking zullen treden. Een verbod of beperking geldt alleen voor handelingen die zijn verricht na de inwerkingtreding van de maatregelen.

7.

Elke ETA publiceert op haar website een kennisgeving van elk besluit tot het nemen van maatregelen op grond van dit artikel. In de kennisgeving worden de bijzonderheden van het verbod of de beperking vermeld en wordt aangegeven op welk tijdstip na de publicatie van de kennisgeving de maatregelen in werking zullen treden. Een verbod of beperking geldt alleen voor handelingen die zijn verricht na de inwerkingtreding van de maatregelen.

8.
     
  De betrokken ETA's heroverwegen een verbod of beperking op grond van lid 2 met passende tussenpozen en ten minste om de drie maanden. Als het verbod of de beperking na die periode van drie maanden niet wordt verlengd, loopt het verbod of de beperking af.

8.

De betrokken ETA's heroverwegen een verbod of beperking op grond van lid 2 met passende tussenpozen en ten minste om de drie maanden. Als het verbod of de beperking na die periode van drie maanden niet wordt verlengd, loopt het verbod of de beperking af.

9.
     
  Maatregelen die door de ETA's worden genomen op grond van dit artikel krijgen voorrang boven eerdere maatregelen van een bevoegde autoriteit.

9.

Maatregelen die door de ETA's worden genomen op grond van dit artikel krijgen voorrang boven eerdere maatregelen van een bevoegde autoriteit.

10.
     
  De Commissie stelt overeenkomstig artikel 23 gedelegeerde handelingen vast ter specificatie van de criteria en factoren waarmee de ETA's rekening moeten houden om te bepalen wanneer er zich bedreigingen voordoen van de retailbeleggersbescherming of het ordelijk functioneren of de integriteit van financiële markten en de stabiliteit van het financiële stelsel in de Unie of een deel daarvan, zoals bedoeld in lid 3, onder a). Die gedelegeerde handelingen zorgen ervoor dat de ETA's in het voorkomende geval uit voorzorg kunnen optreden en dat zij niet hoeven te wachten totdat het beleggingsproduct of het financiële instrument op de markt is gebracht, verspreid of verkocht, of totdat het soort activiteit of praktijk is uitgevoerd, alvorens actie te ondernemen.

10.

De Commissie stelt overeenkomstig artikel 23 gedelegeerde handelingen vast ter specificatie van de criteria en factoren waarmee de ETA's rekening moeten houden om te bepalen wanneer er zich bedreigingen voordoen van de retailbeleggersbescherming of het ordelijk functioneren of de integriteit van financiële markten en de stabiliteit van het financiële stelsel in de Unie of een deel daarvan, zoals bedoeld in lid 3, onder a). Die gedelegeerde handelingen zorgen ervoor dat de ETA's in het voorkomende geval uit voorzorg kunnen optreden en dat zij niet hoeven te wachten totdat het beleggingsproduct of het financiële instrument op de markt is gebracht, verspreid of verkocht, of totdat het soort activiteit of praktijk is uitgevoerd, alvorens actie te ondernemen.

Artikel 13 ter

Artikel 13 ter

Productinterventie door bevoegde autoriteiten

Productinterventie door bevoegde autoriteiten

1.
     
  Ontwikkelaars van beleggingsproducten leggen het essentiële-informatiedocument van hun beleggingsproduct voor aan de bevoegde autoriteit die verantwoordelijk is voor de regelgeving inzake dat product in de lidstaten waarin het op de markt gebracht, verspreid of verkocht wordt.

1.

Ontwikkelaars van beleggingsproducten leggen het essentiële-informatiedocument van hun beleggingsproduct voor aan de bevoegde autoriteit die verantwoordelijk is voor de regelgeving inzake dat product in de lidstaten waarin het op de markt gebracht, verspreid of verkocht wordt.

2.
     
  Ontwikkelaars van beleggingsproducten leggen bijgewerkte versies van het essentiële-informatiedocument die materieel relevante wijzigingen inhouden volgens de definitie van de ETA's voor aan de bevoegde autoriteit die verantwoordelijk is voor de regelgeving inzake dat product in de lidstaten waarin het op de markt gebracht, verspreid of verkocht wordt.

2.

Ontwikkelaars van beleggingsproducten leggen bijgewerkte versies van het essentiële-informatiedocument die materieel relevante wijzigingen inhouden volgens de definitie van de ETA's voor aan de bevoegde autoriteit die verantwoordelijk is voor de regelgeving inzake dat product in de lidstaten waarin het op de markt gebracht, verspreid of verkocht wordt.

3.
     
  De bevoegde autoriteit kan erop toezien dat de inhoud van het essentiële-informatiedocument in overeenstemming is met de bepalingen van hoofdstuk II van deze verordening alvorens het beleggingsproduct op de markt gebracht, verspreid of verkocht wordt.

3.

De bevoegde autoriteit kan erop toezien dat de inhoud van het essentiële-informatiedocument in overeenstemming is met de bepalingen van hoofdstuk II van deze verordening alvorens het beleggingsproduct op de markt gebracht, verspreid of verkocht wordt.

4.
     
  De bevoegde autoriteit mag nieuwe beleggingsproducten of financiële instrumenten onderzoeken voordat zij op de markt worden gebracht, worden verspreid of worden verkocht in of vanuit de lidstaat.

4.

De bevoegde autoriteit mag nieuwe beleggingsproducten of financiële instrumenten onderzoeken voordat zij op de markt worden gebracht, worden verspreid of worden verkocht in of vanuit de lidstaat.

5.
     
  Een bevoegde autoriteit kan de volgende zaken in of vanuit de betreffende lidstaat verbieden of beperken:

5.

Een bevoegde autoriteit kan de volgende zaken in of vanuit de betreffende lidstaat verbieden of beperken:

| (a) | het op de markt brengen, verspreiden of verkopen van beleggingsproducten of financiële instrumenten; |
| --- | --- |

(a)

(a)

het op de markt brengen, verspreiden of verkopen van beleggingsproducten of financiële instrumenten;

het op de markt brengen, verspreiden of verkopen van beleggingsproducten of financiële instrumenten;

| (b) | een soort van financiële activiteit of praktijk. |
| --- | --- |

(b)

(b)

een soort van financiële activiteit of praktijk.

een soort van financiële activiteit of praktijk.

6.
     
  Een bevoegde autoriteit kan een in lid 6 bedoelde maatregel nemen indien zij op redelijke gronden heeft geconcludeerd dat:

6.

Een bevoegde autoriteit kan een in lid 6 bedoelde maatregel nemen indien zij op redelijke gronden heeft geconcludeerd dat:

| (a) | een beleggingsproduct, een financieel instrument of een financiële activiteit of praktijk significante reden tot bezorgdheid over de beleggersbescherming geeft of een ernstige bedreiging vormt voor het ordelijk functioneren en de integriteit van financiële markten of van de stabiliteit van het financiële stelsel in een of meer lidstaten of een deel daarvan, ook door het op de markt brengen, de verspreiding, de beloning en de stimulansen met betrekking tot het beleggingsproduct of financieel instrument; |
| --- | --- |

(a)

(a)

een beleggingsproduct, een financieel instrument of een financiële activiteit of praktijk significante reden tot bezorgdheid over de beleggersbescherming geeft of een ernstige bedreiging vormt voor het ordelijk functioneren en de integriteit van financiële markten of van de stabiliteit van het financiële stelsel in een of meer lidstaten of een deel daarvan, ook door het op de markt brengen, de verspreiding, de beloning en de stimulansen met betrekking tot het beleggingsproduct of financieel instrument;

een beleggingsproduct, een financieel instrument of een financiële activiteit of praktijk significante reden tot bezorgdheid over de beleggersbescherming geeft of een ernstige bedreiging vormt voor het ordelijk functioneren en de integriteit van financiële markten of van de stabiliteit van het financiële stelsel in een of meer lidstaten of een deel daarvan, ook door het op de markt brengen, de verspreiding, de beloning en de stimulansen met betrekking tot het beleggingsproduct of financieel instrument;

| (b) | een derivaat een negatief effect heeft op het prijsvormingsmechanisme op de onderliggende markt; |
| --- | --- |

(b)

(b)

een derivaat een negatief effect heeft op het prijsvormingsmechanisme op de onderliggende markt;

een derivaat een negatief effect heeft op het prijsvormingsmechanisme op de onderliggende markt;

| (c) | de bestaande vereisten op grond van de wetgeving van de Unie die van toepassing zijn op het betreffende beleggingsproduct of financiële instrument of de betreffende financiële activiteit of praktijk onvoldoende zijn om de in onder a) bedoelde bedreiging af te wenden en dat de kwestie niet beter zou kunnen worden aangepakt met beter toezicht of handhaving van de bestaande vereisten; |
| --- | --- |

(c)

(c)

de bestaande vereisten op grond van de wetgeving van de Unie die van toepassing zijn op het betreffende beleggingsproduct of financiële instrument of de betreffende financiële activiteit of praktijk onvoldoende zijn om de in onder a) bedoelde bedreiging af te wenden en dat de kwestie niet beter zou kunnen worden aangepakt met beter toezicht of handhaving van de bestaande vereisten;

de bestaande vereisten op grond van de wetgeving van de Unie die van toepassing zijn op het betreffende beleggingsproduct of financiële instrument of de betreffende financiële activiteit of praktijk onvoldoende zijn om de in onder a) bedoelde bedreiging af te wenden en dat de kwestie niet beter zou kunnen worden aangepakt met beter toezicht of handhaving van de bestaande vereisten;

| (d) | de maatregel evenredig is als rekening wordt gehouden met de aard van het gesignaleerde risico, het kennisniveau van de betreffende retailbeleggers of marktdeelnemers en het te verwachten effect van de maatregel op de retailbeleggers en marktdeelnemers die het financiële instrument bezitten of gebruiken of van het financiële instrument of de activiteit profiteren; |
| --- | --- |

(d)

(d)

de maatregel evenredig is als rekening wordt gehouden met de aard van het gesignaleerde risico, het kennisniveau van de betreffende retailbeleggers of marktdeelnemers en het te verwachten effect van de maatregel op de retailbeleggers en marktdeelnemers die het financiële instrument bezitten of gebruiken of van het financiële instrument of de activiteit profiteren;

de maatregel evenredig is als rekening wordt gehouden met de aard van het gesignaleerde risico, het kennisniveau van de betreffende retailbeleggers of marktdeelnemers en het te verwachten effect van de maatregel op de retailbeleggers en marktdeelnemers die het financiële instrument bezitten of gebruiken of van het financiële instrument of de activiteit profiteren;

| (e) | de bevoegde autoriteit de bevoegde autoriteiten in andere lidstaten die een aanzienlijk effect kunnen ondervinden van de maatregel voldoende heeft geraadpleegd; alsmede |
| --- | --- |

(e)

(e)

de bevoegde autoriteit de bevoegde autoriteiten in andere lidstaten die een aanzienlijk effect kunnen ondervinden van de maatregel voldoende heeft geraadpleegd; alsmede

de bevoegde autoriteit de bevoegde autoriteiten in andere lidstaten die een aanzienlijk effect kunnen ondervinden van de maatregel voldoende heeft geraadpleegd; alsmede

| (f) | de maatregel geen discriminerend effect heeft op diensten of activiteiten die vanuit een andere lidstaat worden verricht. |
| --- | --- |

(f)

(f)

de maatregel geen discriminerend effect heeft op diensten of activiteiten die vanuit een andere lidstaat worden verricht.

de maatregel geen discriminerend effect heeft op diensten of activiteiten die vanuit een andere lidstaat worden verricht.

Als aan de voorwaarden van de eerste alinea is voldaan, kan de bevoegde autoriteit een verbod of beperking opleggen met betrekking tot een beleggingsproduct of financieel instrument dat in of vanuit een lidstaat op de markt gebracht, verspreid of aan cliënten verkocht wordt.

Als aan de voorwaarden van de eerste alinea is voldaan, kan de bevoegde autoriteit een verbod of beperking opleggen met betrekking tot een beleggingsproduct of financieel instrument dat in of vanuit een lidstaat op de markt gebracht, verspreid of aan cliënten verkocht wordt.

Een verbod of beperking kan gelden in omstandigheden of onderworpen zijn aan uitzonderingen die door de bevoegde autoriteit worden gespecificeerd.

Een verbod of beperking kan gelden in omstandigheden of onderworpen zijn aan uitzonderingen die door de bevoegde autoriteit worden gespecificeerd.

7.
     
  Alvorens een verbod of beperking overeenkomstig lid 5 op te leggen, kondigt de bevoegde autoriteit aan voornemens te zijn een verbod of beperking ten aanzien van een beleggingsproduct of financieel instrument op te leggen tenzij er binnen een gespecificeerde termijn bepaalde wijzigingen in de kenmerken van het beleggingsproduct of het financiële instrument worden aangebracht.

7.

Alvorens een verbod of beperking overeenkomstig lid 5 op te leggen, kondigt de bevoegde autoriteit aan voornemens te zijn een verbod of beperking ten aanzien van een beleggingsproduct of financieel instrument op te leggen tenzij er binnen een gespecificeerde termijn bepaalde wijzigingen in de kenmerken van het beleggingsproduct of het financiële instrument worden aangebracht.

8.
     
  De bevoegde autoriteit legt geen verbod of beperking op grond van dit artikel op zonder minimaal een maand van tevoren alle andere betrokken bevoegde autoriteiten en de ETA's schriftelijk of op een andere door de autoriteiten overeengekomen wijze in kennis te hebben gesteld van de bijzonderheden van:

8.

De bevoegde autoriteit legt geen verbod of beperking op grond van dit artikel op zonder minimaal een maand van tevoren alle andere betrokken bevoegde autoriteiten en de ETA's schriftelijk of op een andere door de autoriteiten overeengekomen wijze in kennis te hebben gesteld van de bijzonderheden van:

| (a) | het financiële instrument of de financiële activiteit of praktijk waarop de voorgestelde maatregel betrekking heeft; |
| --- | --- |

(a)

(a)

het financiële instrument of de financiële activiteit of praktijk waarop de voorgestelde maatregel betrekking heeft;

het financiële instrument of de financiële activiteit of praktijk waarop de voorgestelde maatregel betrekking heeft;

| (b) | de precieze aard van het voorgestelde verbod of de voorgestelde beperking en het geplande tijdstip waarop de maatregel van kracht moet worden; alsmede |
| --- | --- |

(b)

(b)

de precieze aard van het voorgestelde verbod of de voorgestelde beperking en het geplande tijdstip waarop de maatregel van kracht moet worden; alsmede

de precieze aard van het voorgestelde verbod of de voorgestelde beperking en het geplande tijdstip waarop de maatregel van kracht moet worden; alsmede

| (c) | de gegevens waarop zij haar besluit heeft gebaseerd en op grond waarvan is vastgesteld dat aan alle in lid 6 genoemde voorwaarden is voldaan. |
| --- | --- |

(c)

(c)

de gegevens waarop zij haar besluit heeft gebaseerd en op grond waarvan is vastgesteld dat aan alle in lid 6 genoemde voorwaarden is voldaan.

de gegevens waarop zij haar besluit heeft gebaseerd en op grond waarvan is vastgesteld dat aan alle in lid 6 genoemde voorwaarden is voldaan.

9.
     
  Als de tijd die nodig is voor de in lid 3, onder e), bedoelde raadpleging en de in lid 8 vastgestelde termijn van een maand de consumenten onherstelbare schade kan toebrengen, kan de bevoegde autoriteit krachtens dit artikel gedurende maximaal drie maanden voorlopige maatregelen nemen. In dat geval stelt de bevoegde autoriteit onverwijld alle andere autoriteiten en de ETA's in kennis van de genomen maatregelen.

9.

Als de tijd die nodig is voor de in lid 3, onder e), bedoelde raadpleging en de in lid 8 vastgestelde termijn van een maand de consumenten onherstelbare schade kan toebrengen, kan de bevoegde autoriteit krachtens dit artikel gedurende maximaal drie maanden voorlopige maatregelen nemen. In dat geval stelt de bevoegde autoriteit onverwijld alle andere autoriteiten en de ETA's in kennis van de genomen maatregelen.

10.
     
  De bevoegde autoriteit publiceert op haar website een kennisgeving van elk besluit tot het opleggen van een verbod of beperking als bedoeld in lid 5. In de kennisgeving worden de bijzonderheden van het verbod of de beperking vermeld en wordt aangegeven op welk tijdstip na de publicatie van de kennisgeving de maatregelen in werking zullen treden en op grond van welke gegevens is vastgesteld dat aan alle voorwaarden in lid 6 is voldaan. Het verbod of de beperking geldt alleen voor maatregelen die zijn genomen na de publicatie van de kennisgeving.

10.

De bevoegde autoriteit publiceert op haar website een kennisgeving van elk besluit tot het opleggen van een verbod of beperking als bedoeld in lid 5. In de kennisgeving worden de bijzonderheden van het verbod of de beperking vermeld en wordt aangegeven op welk tijdstip na de publicatie van de kennisgeving de maatregelen in werking zullen treden en op grond van welke gegevens is vastgesteld dat aan alle voorwaarden in lid 6 is voldaan. Het verbod of de beperking geldt alleen voor maatregelen die zijn genomen na de publicatie van de kennisgeving.

11.
     
  De bevoegde autoriteit trekt verboden of beperkingen in zodra de voorwaarden in lid 6 niet langer van toepassing zijn.

11.

De bevoegde autoriteit trekt verboden of beperkingen in zodra de voorwaarden in lid 6 niet langer van toepassing zijn.

12.
     
  De Commissie stelt overeenkomstig artikel 23 gedelegeerde handelingen vast ter specificatie van de criteria en factoren waarmee de bevoegde autoriteiten rekening moeten houden om te bepalen wanneer er zich bedreigingen voordoen van de beleggersbescherming of het ordelijk functioneren of de integriteit van financiële markten en de stabiliteit van het financiële stelsel in de Unie of een deel daarvan, zoals bedoeld in lid 3, onder a).

12.

De Commissie stelt overeenkomstig artikel 23 gedelegeerde handelingen vast ter specificatie van de criteria en factoren waarmee de bevoegde autoriteiten rekening moeten houden om te bepalen wanneer er zich bedreigingen voordoen van de beleggersbescherming of het ordelijk functioneren of de integriteit van financiële markten en de stabiliteit van het financiële stelsel in de Unie of een deel daarvan, zoals bedoeld in lid 3, onder a).

Artikel 13 quater

Artikel 13 quater

Coördinerende rol van de ETA's

Coördinerende rol van de ETA's

1.
     
  Elke ETA vervult een faciliterende en coördinerende rol met betrekking tot de maatregelen die de bevoegde autoriteiten op grond van artikel 13 ter nemen. Elke ETA zorgt ervoor dat de maatregelen die door een bevoegde autoriteit worden genomen gerechtvaardigd en evenredig zijn en dat de bevoegde autoriteiten in voorkomend geval een consistente aanpak hanteren.

1.

Elke ETA vervult een faciliterende en coördinerende rol met betrekking tot de maatregelen die de bevoegde autoriteiten op grond van artikel 13 ter nemen. Elke ETA zorgt ervoor dat de maatregelen die door een bevoegde autoriteit worden genomen gerechtvaardigd en evenredig zijn en dat de bevoegde autoriteiten in voorkomend geval een consistente aanpak hanteren.

2.
     
  Na ontvangst van een kennisgeving krachtens artikel 13 ter van een maatregel die op grond van dat artikel wordt opgelegd, stelt een ETA een advies op waarin zij aangeeft of zij van mening is dat het verbod of de beperking gerechtvaardigd en evenredig is. Als de ETA van mening is dat het voor het afwenden van het risico noodzakelijk is dat ook andere bevoegde autoriteiten maatregelen nemen, wordt dit ook in haar advies vermeld. Het advies wordt bekendgemaakt op de website van de ETA.

2.

Na ontvangst van een kennisgeving krachtens artikel 13 ter van een maatregel die op grond van dat artikel wordt opgelegd, stelt een ETA een advies op waarin zij aangeeft of zij van mening is dat het verbod of de beperking gerechtvaardigd en evenredig is. Als de ETA van mening is dat het voor het afwenden van het risico noodzakelijk is dat ook andere bevoegde autoriteiten maatregelen nemen, wordt dit ook in haar advies vermeld. Het advies wordt bekendgemaakt op de website van de ETA.

3.
     
  Wanneer een bevoegde autoriteit voorstelt maatregelen te nemen of maatregelen neemt die in strijd zijn met een advies van een ETA op grond van lid 2 of ondanks een dergelijk advies weigert maatregelen te nemen, publiceert zij op haar website onmiddellijk een kennisgeving waarin de redenen hiervoor volledig worden uitgelegd.

3.

Wanneer een bevoegde autoriteit voorstelt maatregelen te nemen of maatregelen neemt die in strijd zijn met een advies van een ETA op grond van lid 2 of ondanks een dergelijk advies weigert maatregelen te nemen, publiceert zij op haar website onmiddellijk een kennisgeving waarin de redenen hiervoor volledig worden uitgelegd.

Artikel 13 quinquies

Artikel 13 quinquies

Bekendmaking van vergoedingen en kosten

Bekendmaking van vergoedingen en kosten

De verhandelaar van het beleggingsproduct vermeldt in een afzonderlijk document bij het essentiële-informatiedocument:

De verhandelaar van het beleggingsproduct vermeldt in een afzonderlijk document bij het essentiële-informatiedocument:

| 1. | Alle vergoedingen als bedoeld in artikel 8, lid 2, onder c), bij elkaar opgeteld. Zij worden niet opnieuw opgevoerd als deel van de belegging wanneer zij al in een lagere tranche van de belegging voorkomen. |
| --- | --- |

1.

1.

Alle vergoedingen als bedoeld in artikel 8, lid 2, onder c), bij elkaar opgeteld. Zij worden niet opnieuw opgevoerd als deel van de belegging wanneer zij al in een lagere tranche van de belegging voorkomen.

Alle vergoedingen als bedoeld in artikel 8, lid 2, onder c), bij elkaar opgeteld. Zij worden niet opnieuw opgevoerd als deel van de belegging wanneer zij al in een lagere tranche van de belegging voorkomen.

| 2. | Vergoedingen voor beleggingsadvies zijn niet gebaseerd op een vast percentage, tenzij de belegger daar op voorhand toestemming voor heeft gekregen. Indien een vast percentage overeen is gekomen, maakt de verhandelaar van het beleggingsproduct volledig openbaar wat dit over de looptijd van de belegging of over een door de belegger gevraagde tijdspanne betekent. |
| --- | --- |

2.

2.

Vergoedingen voor beleggingsadvies zijn niet gebaseerd op een vast percentage, tenzij de belegger daar op voorhand toestemming voor heeft gekregen. Indien een vast percentage overeen is gekomen, maakt de verhandelaar van het beleggingsproduct volledig openbaar wat dit over de looptijd van de belegging of over een door de belegger gevraagde tijdspanne betekent.

Vergoedingen voor beleggingsadvies zijn niet gebaseerd op een vast percentage, tenzij de belegger daar op voorhand toestemming voor heeft gekregen. Indien een vast percentage overeen is gekomen, maakt de verhandelaar van het beleggingsproduct volledig openbaar wat dit over de looptijd van de belegging of over een door de belegger gevraagde tijdspanne betekent.

| 3. | De verhandelaar van het beleggingsproduct of de adviseur van de belegger verstrekt de belegger een gedetailleerd overzicht van de tijd die hij aan het opstellen van dat advies heeft besteed, uitgedrukt in uren en minuten, en die tegen uurtarief in rekening wordt gebracht, tenzij er een vast percentage als bedoeld in lid 2 overeengekomen is. |
| --- | --- |

3.

3.

De verhandelaar van het beleggingsproduct of de adviseur van de belegger verstrekt de belegger een gedetailleerd overzicht van de tijd die hij aan het opstellen van dat advies heeft besteed, uitgedrukt in uren en minuten, en die tegen uurtarief in rekening wordt gebracht, tenzij er een vast percentage als bedoeld in lid 2 overeengekomen is.

De verhandelaar van het beleggingsproduct of de adviseur van de belegger verstrekt de belegger een gedetailleerd overzicht van de tijd die hij aan het opstellen van dat advies heeft besteed, uitgedrukt in uren en minuten, en die tegen uurtarief in rekening wordt gebracht, tenzij er een vast percentage als bedoeld in lid 2 overeengekomen is.

Artikel 13 sexies

Artikel 13 sexies

Risicobeheer

Risicobeheer

1.
     
  De ontwikkelaar van het beleggingsproduct maakt gebruik van een risicobeheersprocedure die hem in staat stelt op elk moment het risicoprofiel van het beleggingsproduct te monitoren en te meten.

1.

De ontwikkelaar van het beleggingsproduct maakt gebruik van een risicobeheersprocedure die hem in staat stelt op elk moment het risicoprofiel van het beleggingsproduct te monitoren en te meten.

Hij volgt een procedure voor een accurate en onafhankelijke evaluatie van de waarde van otc-derivaten.

Hij volgt een procedure voor een accurate en onafhankelijke evaluatie van de waarde van otc-derivaten.

Hij stelt de bevoegde autoriteit van zijn lidstaat van herkomst regelmatig in kennis van het soort derivaten, de onderliggende risico's, de kwantitatieve beperkingen en de methoden die hij gekozen heeft om de met transacties in derivaten verbonden risico's voor elk product te ramen.

Hij stelt de bevoegde autoriteit van zijn lidstaat van herkomst regelmatig in kennis van het soort derivaten, de onderliggende risico's, de kwantitatieve beperkingen en de methoden die hij gekozen heeft om de met transacties in derivaten verbonden risico's voor elk product te ramen.

2.
     
  De ontwikkelaar van het beleggingsproduct draagt er zorg voor dat de totale blootstelling van het beleggingsproduct in verband met derivaten de totale waarde van het beleggingsproduct niet overstijgt.

2.

De ontwikkelaar van het beleggingsproduct draagt er zorg voor dat de totale blootstelling van het beleggingsproduct in verband met derivaten de totale waarde van het beleggingsproduct niet overstijgt.

Voor de berekening van het risico worden de dagwaarde van de onderliggende activa, het tegenpartijrisico, toekomstige marktbewegingen en de voor de liquidatie van de posities beschikbare tijd in aanmerking genomen.

Voor de berekening van het risico worden de dagwaarde van de onderliggende activa, het tegenpartijrisico, toekomstige marktbewegingen en de voor de liquidatie van de posities beschikbare tijd in aanmerking genomen.

Wanneer een effect of een geldmarktinstrument een derivaat omvat, wordt het derivaat in aanmerking genomen voor de naleving van de in dit artikel gestelde eisen.

Wanneer een effect of een geldmarktinstrument een derivaat omvat, wordt het derivaat in aanmerking genomen voor de naleving van de in dit artikel gestelde eisen.

3.
     
  Voor de berekening van de potentiële verlieswaarde worden de volgende parameters gebruikt:

3.

Voor de berekening van de potentiële verlieswaarde worden de volgende parameters gebruikt:

| (a) | een eenzijdig betrouwbaarheidsinterval van 99 %; |
| --- | --- |

(a)

(a)

een eenzijdig betrouwbaarheidsinterval van 99 %;

een eenzijdig betrouwbaarheidsinterval van 99 %;

| (b) | een periode gedurende welke de positie wordt aangehouden van een maand (20 beursdagen); alsmede |
| --- | --- |

(b)

(b)

een periode gedurende welke de positie wordt aangehouden van een maand (20 beursdagen); alsmede

een periode gedurende welke de positie wordt aangehouden van een maand (20 beursdagen); alsmede

| (c) | een feitelijke (risicohistorische) waarnemingsperiode van ten minste drie jaar (750 beursdagen), tenzij een kortere waarnemingsperiode gerechtvaardigd wordt door een aanzienlijke toename van de prijsvolatiliteit (bijv. als gevolg van extreme marktomstandigheden). |
| --- | --- |

(c)

(c)

een feitelijke (risicohistorische) waarnemingsperiode van ten minste drie jaar (750 beursdagen), tenzij een kortere waarnemingsperiode gerechtvaardigd wordt door een aanzienlijke toename van de prijsvolatiliteit (bijv. als gevolg van extreme marktomstandigheden).

een feitelijke (risicohistorische) waarnemingsperiode van ten minste drie jaar (750 beursdagen), tenzij een kortere waarnemingsperiode gerechtvaardigd wordt door een aanzienlijke toename van de prijsvolatiliteit (bijv. als gevolg van extreme marktomstandigheden).

4.
     
  De ETA's ontwikkelen ontwerpen van technische reguleringsnormen om het volgende te bepalen:

4.

De ETA's ontwikkelen ontwerpen van technische reguleringsnormen om het volgende te bepalen:

| (a) | richtsnoeren inzake risicometing en voor de berekening van de totale blootstelling van de aan retailbeleggers verkochte beleggingsproducten; |
| --- | --- |

(a)

(a)

richtsnoeren inzake risicometing en voor de berekening van de totale blootstelling van de aan retailbeleggers verkochte beleggingsproducten;

richtsnoeren inzake risicometing en voor de berekening van de totale blootstelling van de aan retailbeleggers verkochte beleggingsproducten;

| (b) | richtsnoeren inzake financiële indexen. |
| --- | --- |

(b)

(b)

richtsnoeren inzake financiële indexen.

richtsnoeren inzake financiële indexen.

De ETA's leggen die ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op [...] voor aan de Commissie.

De ETA's leggen die ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op [...] voor aan de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid verleend om de in de eerste alinea bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010, van Verordening (EU) nr. 1094/2010 en van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid verleend om de in de eerste alinea bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010, van Verordening (EU) nr. 1094/2010 en van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

Artikel 13 septies

Artikel 13 septies

Waarderingsregels

Waarderingsregels

1.
     
  De waardering van een beleggingproduct:

1.

De waardering van een beleggingproduct:

| (a) | mag niet berusten op uiteenlopende systemen, condities of activacategorieën, waardoor er gevaar voor verkeerde interpretatie ontstaat; |
| --- | --- |

(a)

(a)

mag niet berusten op uiteenlopende systemen, condities of activacategorieën, waardoor er gevaar voor verkeerde interpretatie ontstaat;

mag niet berusten op uiteenlopende systemen, condities of activacategorieën, waardoor er gevaar voor verkeerde interpretatie ontstaat;

| (b) | mag niet afhankelijk zijn van het al dan niet voorhanden zijn van condities waarmee retailbeleggers niet vertrouwd zijn, zoals het kapitaaltoereikendheidsniveau van een financiële instelling; of |
| --- | --- |

(b)

(b)

mag niet afhankelijk zijn van het al dan niet voorhanden zijn van condities waarmee retailbeleggers niet vertrouwd zijn, zoals het kapitaaltoereikendheidsniveau van een financiële instelling; of

mag niet afhankelijk zijn van het al dan niet voorhanden zijn van condities waarmee retailbeleggers niet vertrouwd zijn, zoals het kapitaaltoereikendheidsniveau van een financiële instelling; of

| (c) | mag geen pakketvoorwaarden impliceren die inspelen op de gedragsmatige willekeur van retailbeleggers. |
| --- | --- |

(c)

(c)

mag geen pakketvoorwaarden impliceren die inspelen op de gedragsmatige willekeur van retailbeleggers.

mag geen pakketvoorwaarden impliceren die inspelen op de gedragsmatige willekeur van retailbeleggers.

2.
     
  De ETA's ontwikkelen richtsnoeren ter nadere toelichting van de in lid 1 bedoelde voorwaarden.

2.

De ETA's ontwikkelen richtsnoeren ter nadere toelichting van de in lid 1 bedoelde voorwaarden.

HOOFDSTUK III

HOOFDSTUK III

KLACHTEN, BEROEP, SAMENWERKING

KLACHTEN, BEROEP, SAMENWERKING

Artikel 14

Artikel 14

De ontwikkelaar
  en de verhandelaar
  van het beleggingsproduct voeren passende procedures en regelingen in om ervoor te zorgen dat:

en de verhandelaar

| (a) | retailbeleggers over een effectieve mogelijkheid beschikken om een klacht in te dienen tegen de ontwikkelaar van het beleggingsproduct en vervolgens over een beroepsprocedure; |
| --- | --- |

(a)

(a)

retailbeleggers over een effectieve mogelijkheid beschikken om een klacht in te dienen tegen de ontwikkelaar van het beleggingsproduct en vervolgens over een beroepsprocedure;

retailbeleggers over een effectieve mogelijkheid beschikken om een klacht in te dienen tegen de ontwikkelaar van het beleggingsproduct en vervolgens over een beroepsprocedure;

| (b) | retailbeleggers die een klacht met betrekking tot het essentiële-informatiedocument
  of de bijlage bij het essentiële-informatiedocument
  hebben ingediend, een tijdig en passend antwoord krijgen;
  alsmede |
| --- | --- |

(b)

(b)

retailbeleggers die een klacht met betrekking tot het essentiële-informatiedocument
  of de bijlage bij het essentiële-informatiedocument
  hebben ingediend, een tijdig en passend antwoord krijgen;
  alsmede

of de bijlage bij het essentiële-informatiedocument

alsmede

| (c) | dat er ook effectieve verhaalprocedures beschikbaar zijn voor retailbeleggers in het geval van grensoverschrijdende geschillen, met name wanneer de ontwikkelaar van het beleggingsproduct in een andere lidstaat of in een derde land gevestigd is. |
| --- | --- |

(c)

(c)

dat er ook effectieve verhaalprocedures beschikbaar zijn voor retailbeleggers in het geval van grensoverschrijdende geschillen, met name wanneer de ontwikkelaar van het beleggingsproduct in een andere lidstaat of in een derde land gevestigd is.

dat er ook effectieve verhaalprocedures beschikbaar zijn voor retailbeleggers in het geval van grensoverschrijdende geschillen, met name wanneer de ontwikkelaar van het beleggingsproduct in een andere lidstaat of in een derde land gevestigd is.

Artikel 15

Artikel 15

1.   
  Overeenkomstig de Richtlijn inzake alternatieve geschillenbeslechting voor consumentengeschillen [2011/0373(COD)] en de Verordening betreffende onlinebeslechting van consumentengeschillen [2011/0374(COD)] zien de lidstaten erop toe dat
  wanneer een retailbelegger tegen een ontwikkelaar van beleggingsproducten of een verhandelaar van beleggingsproducten een procedure voor alternatieve geschillenbeslechting naar nationaal recht instelt met betrekking tot rechten en verplichtingen uit hoofde van deze verordening, de ontwikkelaar van beleggingsproducten of de verhandelaar van deze producten deelneemt aan die procedure ▌:

Overeenkomstig de Richtlijn inzake alternatieve geschillenbeslechting voor consumentengeschillen [2011/0373(COD)] en de Verordening betreffende onlinebeslechting van consumentengeschillen [2011/0374(COD)] zien de lidstaten erop toe dat

| (a) | de procedure leidt tot beslissingen die
  verbindend kunnen zijn voor de ontwikkelaar en de verhandelaar van het beleggingsproduct
  ; |
| --- | --- |

(a)

de procedure leidt tot beslissingen die
  verbindend kunnen zijn voor de ontwikkelaar en de verhandelaar van het beleggingsproduct
  ;

verbindend kunnen zijn voor de ontwikkelaar en de verhandelaar van het beleggingsproduct

| (b) | de termijn om het geschil bij de rechtbank aanhangig te maken wordt geschorst voor de duur van de procedure voor alternatieve geschillenbeslechting; |
| --- | --- |

(b)

de termijn om het geschil bij de rechtbank aanhangig te maken wordt geschorst voor de duur van de procedure voor alternatieve geschillenbeslechting;

| (c) | de verjaringstermijn van de vordering wordt geschorst voor de duur van de procedure; |
| --- | --- |

(c)

de verjaringstermijn van de vordering wordt geschorst voor de duur van de procedure;

| (d) | de procedure verloopt kosteloos of
  tegen een nominaal tarief
  , zoals nader bepaald in de nationale wetgeving; |
| --- | --- |

(d)

de procedure verloopt kosteloos of
  tegen een nominaal tarief
  , zoals nader bepaald in de nationale wetgeving;

tegen een nominaal tarief

▌

1 bis.
     
  De lidstaten zorgen ervoor dat wanneer entiteiten voor alternatieve geschillenbeslechting vooraf bepaalde financiële drempels mogen vaststellen om de toegang tot alternatieve geschillenbeslechtingsprocedures te beperken, die drempels niet op een niveau mogen worden vastgesteld dat de toegang van de klant tot klachtenverwerking door entiteiten voor alternatieve geschillenbeslechting aanzienlijk belemmert.

1 bis.

De lidstaten zorgen ervoor dat wanneer entiteiten voor alternatieve geschillenbeslechting vooraf bepaalde financiële drempels mogen vaststellen om de toegang tot alternatieve geschillenbeslechtingsprocedures te beperken, die drempels niet op een niveau mogen worden vastgesteld dat de toegang van de klant tot klachtenverwerking door entiteiten voor alternatieve geschillenbeslechting aanzienlijk belemmert.

2.   De lidstaten stellen de Commissie uiterlijk op [voeg de concrete datum in 6 maanden na de inwerkingtreding/toepassing van deze verordening] in kennis van de instanties die bevoegd zijn om de in lid 1 bedoelde procedures af te handelen. Zij delen de Commissie onverwijld alle latere wijzigingen mee met betrekking tot deze instanties.

3.   De instanties die bevoegd zijn om de in lid 1 bedoelde procedures af te handelen, werken onderling samen voor de beslechting van grensoverschrijdende geschillen uit hoofde van deze verordening.

Artikel 15 bis

Artikel 15 bis

Informatie over alternatieve geschillenbeslechting

Informatie over alternatieve geschillenbeslechting

1.
     
  De lidstaten zorgen ervoor dat een ontwikkelaar of verhandelaar van beleggingsproducten de retailbelegger informeert over de entiteiten voor alternatieve geschillenbeslechting waardoor hij gedekt wordt en die bevoegd zijn om eventuele geschillen tussen hen en de retailbelegger te beslechten. Zij geven tevens aan of zij al dan niet bereid of verplicht zijn gebruik te maken van de diensten van deze entiteiten voor de beslechting van geschillen met retailbeleggers.

1.

De lidstaten zorgen ervoor dat een ontwikkelaar of verhandelaar van beleggingsproducten de retailbelegger informeert over de entiteiten voor alternatieve geschillenbeslechting waardoor hij gedekt wordt en die bevoegd zijn om eventuele geschillen tussen hen en de retailbelegger te beslechten. Zij geven tevens aan of zij al dan niet bereid of verplicht zijn gebruik te maken van de diensten van deze entiteiten voor de beslechting van geschillen met retailbeleggers.

2.
     
  De in lid 1 bedoelde informatie is op duidelijke, begrijpelijke en eenvoudige wijze toegankelijk op de website van de handelaar, voor zover hij over een website beschikt, en, in voorkomend geval, in de algemene voorwaarden van tussen de handelaar en een consument gesloten verkoop- of dienstenovereenkomsten.

2.

De in lid 1 bedoelde informatie is op duidelijke, begrijpelijke en eenvoudige wijze toegankelijk op de website van de handelaar, voor zover hij over een website beschikt, en, in voorkomend geval, in de algemene voorwaarden van tussen de handelaar en een consument gesloten verkoop- of dienstenovereenkomsten.

3.
     
  De lidstaten zorgen ervoor dat wanneer een geschil tussen een retailbelegger en een ontwikkelaar of verhandelaar van beleggingsproducten op hun grondgebied niet beslecht kan worden nadat de retailbelegger rechtstreeks een klacht heeft ingediend bij de ontwikkelaar of verhandelaar van het beleggingsproduct, die laatsten de retailbelegger de in lid 1 vermelde informatie verstrekken en daarbij aangeven of zij een beroep zullen doen op de relevante entiteiten voor alternatieve geschillenbeslechting om het geschil te beslechten. Deze informatie wordt op papier of op een andere duurzame drager verstrekt.

3.

De lidstaten zorgen ervoor dat wanneer een geschil tussen een retailbelegger en een ontwikkelaar of verhandelaar van beleggingsproducten op hun grondgebied niet beslecht kan worden nadat de retailbelegger rechtstreeks een klacht heeft ingediend bij de ontwikkelaar of verhandelaar van het beleggingsproduct, die laatsten de retailbelegger de in lid 1 vermelde informatie verstrekken en daarbij aangeven of zij een beroep zullen doen op de relevante entiteiten voor alternatieve geschillenbeslechting om het geschil te beslechten. Deze informatie wordt op papier of op een andere duurzame drager verstrekt.

Artikel 15 ter

Artikel 15 ter

Collectieve alternatieve geschillenbeslechting

Collectieve alternatieve geschillenbeslechting

De lidstaten kunnen procedures voor alternatieve geschillenbeslechting handhaven of invoeren waarin identieke of soortgelijke geschillen tussen een ontwikkelaar en een verhandelaar van beleggingsproducten en verschillende retailbeleggers gezamenlijk worden afgehandeld. Alternatieve geschillenbeslechtingssystemen voor zowel individuele als collectieve vorderingen en verhaal vullen elkaar aan en sluiten elkaar niet uit.

De lidstaten kunnen procedures voor alternatieve geschillenbeslechting handhaven of invoeren waarin identieke of soortgelijke geschillen tussen een ontwikkelaar en een verhandelaar van beleggingsproducten en verschillende retailbeleggers gezamenlijk worden afgehandeld. Alternatieve geschillenbeslechtingssystemen voor zowel individuele als collectieve vorderingen en verhaal vullen elkaar aan en sluiten elkaar niet uit.

Artikel 16

Artikel 16

Voor de toepassing van deze verordening werken de bevoegde autoriteiten onderling samen alsmede met de instanties als bedoeld in artikel 15 die belast zijn met de buitengerechtelijke klacht- en beroepsprocedures.

In het bijzonder bezorgen de bevoegde autoriteiten elkaar onverwijld de informatie die relevant is voor de uitoefening van hun taken krachtens deze verordening.

Artikel 17

Artikel 17

1.   De lidstaten passen
  Richtlijn 95/46/EG
  toe op de verwerking van persoonsgegevens die in deze lidstaat plaatsvindt overeenkomstig deze verordening.

Richtlijn 95/46/EG

2.   Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad is van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens door de EBA, de EIOPA en de ESMA.

HOOFDSTUK IV

HOOFDSTUK IV

ADMINISTRATIEVE BOETES EN OVERIGE MAATREGELEN

ADMINISTRATIEVE BOETES

OVERIGE

Artikel 18

Artikel 18

1.   De lidstaten stellen regels vast voor de invoering van passende administratieve
  boetes
  en
  overige
  maatregelen welke van toepassing zijn op situaties die een schending van deze verordening vormen, en nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat deze worden uitgevoerd. Deze
  boetes
  en
  overige
  maatregelen
  zijn
  doeltreffend, evenredig en afschrikkend.

boetes

overige

boetes

overige

zijn

Vóór ...[24 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening] stellen de lidstaten de Commissie en het Gemengd Comité van de Europese toezichthoudende autoriteiten in kennis van de in de eerste alinea bedoelde regels. Zij stellen de Commissie en het Gemengd Comité van de Europese toezichthoudende autoriteiten onverwijld in kennis van alle daaropvolgende wijzigingen.

24 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening

2.   ▌De bevoegde autoriteiten
  beschikken, overeenkomstig het nationale recht, over alle toezichthoudende bevoegdheden, met inbegrip van onderzoeksbevoegdheden, die zij nodig hebben om de krachtens deze verordening op hen rustende taken te vervullen.

beschikken, overeenkomstig het nationale recht, over alle toezichthoudende bevoegdheden, met inbegrip van onderzoeksbevoegdheden, die zij nodig hebben om de krachtens deze verordening op hen rustende taken te vervullen.

2 bis.
     
  Bij de uitoefening van de in artikel 19 bedoelde bevoegdheden werken de bevoegde autoriteiten nauw samen om ervoor te zorgen dat de administratieve boetes en overige maatregelen leiden tot de met deze verordening beoogde resultaten en coördineren zij hun optreden om mogelijke duplicering of overlapping bij het opleggen van administratieve boetes en overige maatregelen in grensoverschrijdende gevallen te voorkomen.

2 bis.

Bij de uitoefening van de in artikel 19 bedoelde bevoegdheden werken de bevoegde autoriteiten nauw samen om ervoor te zorgen dat de administratieve boetes en overige maatregelen leiden tot de met deze verordening beoogde resultaten en coördineren zij hun optreden om mogelijke duplicering of overlapping bij het opleggen van administratieve boetes en overige maatregelen in grensoverschrijdende gevallen te voorkomen.

Artikel 19

Artikel 19

1.   Dit artikel is van toepassing op
  alle
  inbreuken
  op deze verordening
  .

alle

op deze verordening

▌

2.   De lidstaten zorgen ervoor dat de bevoegde autoriteiten gemachtigd zijn ten minste de volgende administratieve
  boetes en overige administratieve
  maatregelen ▌op te leggen:

boetes en overige administratieve

| (a) | een bevel waarbij het aanbieden op de markt van een beleggingsproduct wordt verboden; |
| --- | --- |

(a)

een bevel waarbij het aanbieden op de markt van een beleggingsproduct wordt verboden;

| (b) | een bevel waarbij het aanbieden op de markt van een beleggingsproduct wordt opgeschort; |
| --- | --- |

(b)

een bevel waarbij het aanbieden op de markt van een beleggingsproduct wordt opgeschort;

| (c) | een waarschuwing die openbaar wordt gemaakt en waarin de verantwoordelijke persoon en de aard van de inbreuk worden bekendgemaakt; |
| --- | --- |

(c)

een waarschuwing die openbaar wordt gemaakt en waarin de verantwoordelijke persoon en de aard van de inbreuk worden bekendgemaakt;

| (d) | een bevel tot publicatie van een nieuwe versie van het essentiële-informatiedocument; |
| --- | --- |

(d)

een bevel tot publicatie van een nieuwe versie van het essentiële-informatiedocument;

| (d bis) | in het geval van een rechtspersoon, administratieve geldboetes van maximaal 10 % van de totale jaaromzet van de betreffende rechtspersoon in het voorgaande boekjaar; indien de rechtspersoon een dochteronderneming van een moederonderneming is, is de desbetreffende totale jaaromzet gelijk aan de totale jaaromzet die blijkt uit de geconsolideerde rekening van de uiteindelijke moederonderneming in het voorgaande boekjaar; |
| --- | --- |

(d bis)

(d bis)

in het geval van een rechtspersoon, administratieve geldboetes van maximaal 10 % van de totale jaaromzet van de betreffende rechtspersoon in het voorgaande boekjaar; indien de rechtspersoon een dochteronderneming van een moederonderneming is, is de desbetreffende totale jaaromzet gelijk aan de totale jaaromzet die blijkt uit de geconsolideerde rekening van de uiteindelijke moederonderneming in het voorgaande boekjaar;

in het geval van een rechtspersoon, administratieve geldboetes van maximaal 10 % van de totale jaaromzet van de betreffende rechtspersoon in het voorgaande boekjaar; indien de rechtspersoon een dochteronderneming van een moederonderneming is, is de desbetreffende totale jaaromzet gelijk aan de totale jaaromzet die blijkt uit de geconsolideerde rekening van de uiteindelijke moederonderneming in het voorgaande boekjaar;

| (d ter) | ingeval het een natuurlijke persoon betreft, administratieve geldboetes tot maximaal 5 000 000 EUR of in lidstaten waar de euro niet de officiële munteenheid is, de overeenkomstige waarde in de nationale munteenheid op ... [de datum van inwerkingtreding van deze verordening]. |
| --- | --- |

(d ter)

(d ter)

ingeval het een natuurlijke persoon betreft, administratieve geldboetes tot maximaal 5 000 000 EUR of in lidstaten waar de euro niet de officiële munteenheid is, de overeenkomstige waarde in de nationale munteenheid op ... [de datum van inwerkingtreding van deze verordening].

ingeval het een natuurlijke persoon betreft, administratieve geldboetes tot maximaal 5 000 000 EUR of in lidstaten waar de euro niet de officiële munteenheid is, de overeenkomstige waarde in de nationale munteenheid op ... [de datum van inwerkingtreding van deze verordening].

3.   De lidstaten zorgen ervoor dat wanneer de bevoegde autoriteiten krachtens lid 2 een of meerdere administratieve
  boetes en overige
  maatregelen ▌hebben opgelegd, deze gemachtigd zijn de ontwikkelaar of de verhandelaar van het beleggingsproduct ertoe te verplichten een rechtstreekse mededeling tot de betrokken retailbelegger te richten waarin hem informatie over de administratieve
  boete of overige
  maatregel ▌wordt verstrekt en hem wordt meegedeeld waar klachten of schadevorderingen kunnen worden ingediend.

boetes en overige

boete of overige

Artikel 20

Artikel 20

De bevoegde autoriteiten passen de in artikel 19, lid 2, bedoelde administratieve
  boetes en overige
  maatregelen ▌toe rekening houdend met alle relevante omstandigheden, waaronder:

boetes en overige

| (a) | de ernst en duur van de inbreuk; |
| --- | --- |

(a)

de ernst en duur van de inbreuk;

| (b) | de mate waarin de betrokken
  natuurlijke of rechtspersoon
  verantwoordelijk kan worden gesteld; |
| --- | --- |

(b)

de mate waarin de betrokken
  natuurlijke of rechtspersoon
  verantwoordelijk kan worden gesteld;

natuurlijke of rechtspersoon

| (c) | de impact van de inbreuk op de belangen van retailbeleggers; |
| --- | --- |

(c)

de impact van de inbreuk op de belangen van retailbeleggers;

| (d) | de wil tot samenwerking van de
  natuurlijke of rechtspersoon
  die verantwoordelijk is voor de inbreuk; |
| --- | --- |

(d)

de wil tot samenwerking van de
  natuurlijke of rechtspersoon
  die verantwoordelijk is voor de inbreuk;

natuurlijke of rechtspersoon

| (e) | eerdere inbreuken door de verantwoordelijke
  natuurlijke of rechtspersoon; |
| --- | --- |

(e)

eerdere inbreuken door de verantwoordelijke
  natuurlijke of rechtspersoon;

natuurlijke of rechtspersoon;

| (e bis) | alle maatregelen die de verantwoordelijke persoon heeft genomen om te voorkomen dat de inbreuk zich in de toekomst opnieuw voordoet; |
| --- | --- |

(e bis)

(e bis)

alle maatregelen die de verantwoordelijke persoon heeft genomen om te voorkomen dat de inbreuk zich in de toekomst opnieuw voordoet;

alle maatregelen die de verantwoordelijke persoon heeft genomen om te voorkomen dat de inbreuk zich in de toekomst opnieuw voordoet;

| (e ter) | elke vergoeding die de verantwoordelijke persoon aan retailbeleggers heeft verstrekt naar aanleiding van de inbreuk. |
| --- | --- |

(e ter)

(e ter)

elke vergoeding die de verantwoordelijke persoon aan retailbeleggers heeft verstrekt naar aanleiding van de inbreuk.

elke vergoeding die de verantwoordelijke persoon aan retailbeleggers heeft verstrekt naar aanleiding van de inbreuk.

Artikel 21

Artikel 21

1.   Wanneer de bevoegde autoriteit administratieve
  boetes en overige
  maatregelen ▌openbaar heeft gemaakt, doet zij van deze administratieve
  boetes en overige
  maatregelen ▌gelijktijdig verslag bij de EBA, de EIOPA en de ESMA.

boetes en overige

boetes en overige

2.   De lidstaten verstrekken de
  bevoegde ETA ▌
  jaarlijks eenmaal geaggregeerde informatie met betrekking tot alle administratieve
  boetes en overige
  maatregelen ▌die in overeenstemming met artikel 18 en artikel 19, lid 2, zijn opgelegd.

bevoegde ETA ▌

boetes en overige

3.   De ETA's publiceren deze informatie in een jaarverslag.

Artikel 22

Artikel 22

De boetes
  ▌en
  overige
  maatregelen die voor de in artikel 19, lid 1, bedoelde inbreuken worden opgelegd, worden onverwijld aan het publiek bekendgemaakt en bevatten ten minste informatie over het soort inbreuk op deze verordening en de identiteit van de verantwoordelijke personen ▌.
  Het staat de bevoegde autoriteiten vrij de identiteit van de met administratieve boetes of overige maatregelen bestrafte entiteit na minimaal vijf jaar niet meer op hun website te vermelden.

De boetes

overige

Het staat de bevoegde autoriteiten vrij de identiteit van de met administratieve boetes of overige maatregelen bestrafte entiteit na minimaal vijf jaar niet meer op hun website te vermelden.

▌

HOOFDSTUK IV

HOOFDSTUK IV

SLOTBEPALINGEN

SLOTBEPALINGEN

Artikel 23

Artikel 23

1.   De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden.

2.   De bevoegdheid om de in artikel 8, lid 5, artikel 10, lid 2, ▌artikel 12, lid 4,
  artikel 13 bis, lid 10, en artikel 13 ter, lid 9,
  bedoelde gedelegeerde handelingen vast te stellen wordt aan de Commissie verleend voor een termijn van [
  twee
  jaar] vanaf de inwerkingtreding van deze verordening. De bevoegdheidsdelegatie wordt stilzwijgend met termijnen van dezelfde duur verlengd, tenzij het Europees Parlement of de Raad zich uiterlijk drie maanden voor het einde van elke termijn tegen deze verlenging verzet.

artikel 13 bis, lid 10, en artikel 13 ter, lid 9,

twee

3.   De in artikel 8, lid 5, artikel 10, lid 2, ▌artikel 12, lid 4,
  artikel 13 bis, lid 10, en artikel 13 ter, lid 9,
  bedoelde bevoegdheidsdelegatie kan te allen tijde door het Europees Parlement of de Raad worden ingetrokken. Het besluit tot intrekking maakt een einde aan de delegatie van de bevoegdheden die in het besluit worden vermeld. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het besluit laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet.

artikel 13 bis, lid 10, en artikel 13 ter, lid 9,

Publicatieblad van de Europese Unie

4.   Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling vaststelt, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad.

5.   Een krachtens artikel 8, lid 5, artikel 10, lid 2, ▌artikel 12, lid 4,
  artikel 13 bis, lid 10 en artikel 13 ter, lid 9,
  vastgestelde gedelegeerde handeling treedt pas in werking als noch het Europees Parlement noch de Raad binnen een termijn van twee maanden na de datum van kennisgeving van die handeling aan het Europees Parlement en de Raad bezwaar heeft gemaakt tegen de gedelegeerde handeling, of als zowel het Europees Parlement als de Raad de Commissie voor het verstrijken van deze termijn de Commissie heeft meegedeeld geen bezwaar te zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met [twee maanden] verlengd.

artikel 13 bis, lid 10 en artikel 13 ter, lid 9,

5 bis.
     
  Onverminderd de andere bepalingen van de Verordeningen (EU) nrs. 1093/2010, 1094/2010 en 1095/2010 bedraagt de termijn waarover het Europees Parlement en de Raad beschikken om bezwaar aan te tekenen wanneer de Commissie de ontwerpen van technische reguleringsnormen ongewijzigd overneemt, twee maanden [vanwege de complexiteit en het aantal betrokken onderwerpen]. Deze termijn kan op initiatief van het Europees Parlement of de Raad eenmaal met een maand worden verlengd.

5 bis.

Onverminderd de andere bepalingen van de Verordeningen (EU) nrs. 1093/2010, 1094/2010 en 1095/2010 bedraagt de termijn waarover het Europees Parlement en de Raad beschikken om bezwaar aan te tekenen wanneer de Commissie de ontwerpen van technische reguleringsnormen ongewijzigd overneemt, twee maanden [vanwege de complexiteit en het aantal betrokken onderwerpen]. Deze termijn kan op initiatief van het Europees Parlement of de Raad eenmaal met een maand worden verlengd.

Artikel 23 bis

Artikel 23 bis

Nadere bepalingen voor ontwerpen van technische reguleringsnormen

Nadere bepalingen voor ontwerpen van technische reguleringsnormen

1.
     
  Onverminderd de termijnen die zijn vastgesteld voor de indiening van de ontwerpen van technische reguleringsnormen bij de Commissie, wordt overeengekomen dat de indiening zo gefaseerd wordt dat teksten of reeksen teksten 12, 18 en 24 maanden van tevoren worden ingediend.

1.

Onverminderd de termijnen die zijn vastgesteld voor de indiening van de ontwerpen van technische reguleringsnormen bij de Commissie, wordt overeengekomen dat de indiening zo gefaseerd wordt dat teksten of reeksen teksten 12, 18 en 24 maanden van tevoren worden ingediend.

2.
     
  De Commissie stelt geen technische reguleringsnormen vast indien de onderzoekstijd van het Europees Parlement als gevolg van een reces minder dan twee maanden bedraagt, inclusief verlenging.

2.

De Commissie stelt geen technische reguleringsnormen vast indien de onderzoekstijd van het Europees Parlement als gevolg van een reces minder dan twee maanden bedraagt, inclusief verlenging.

3.
     
  De ETA's kunnen het Europees Parlement tijdens de opstellingsfase van de ontwerpen van technische reguleringsnormen raadplegen, met name wanneer er twijfels zijn over het toepassingsgebied van de verordening.

3.

De ETA's kunnen het Europees Parlement tijdens de opstellingsfase van de ontwerpen van technische reguleringsnormen raadplegen, met name wanneer er twijfels zijn over het toepassingsgebied van de verordening.

4.
     
  Wanneer de bevoegde commissie van het Europees Parlement een ontwerp van technische reguleringsnorm verwerpt en er minder dan twee weken over zijn voor het begin van de volgende zitting, kan het Europees Parlement de termijn voor de aantekening van bezwaar als bedoeld in artikel 23, lid 5 bis, verder verlengen tot de datum van de daaropvolgende zitting.

4.

Wanneer de bevoegde commissie van het Europees Parlement een ontwerp van technische reguleringsnorm verwerpt en er minder dan twee weken over zijn voor het begin van de volgende zitting, kan het Europees Parlement de termijn voor de aantekening van bezwaar als bedoeld in artikel 23, lid 5 bis, verder verlengen tot de datum van de daaropvolgende zitting.

5.
     
  Ingeval een technische reguleringsnorm wordt verworpen en de gesignaleerde kwesties een beperkte reikwijdte hebben, kan de Commissie een versneld tijdschema vaststellen voor de indiening van herziene ontwerpen.

5.

Ingeval een technische reguleringsnorm wordt verworpen en de gesignaleerde kwesties een beperkte reikwijdte hebben, kan de Commissie een versneld tijdschema vaststellen voor de indiening van herziene ontwerpen.

6.
     
  De Commissie zorgt ervoor dat alle vragen van de onderzoeksgroep van het Europees Parlement die officieel via de voorzitter van de bevoegde commissie worden gesteld tijdig worden beantwoord, alvorens het ontwerp van technische reguleringsnorm wordt goedgekeurd.

6.

De Commissie zorgt ervoor dat alle vragen van de onderzoeksgroep van het Europees Parlement die officieel via de voorzitter van de bevoegde commissie worden gesteld tijdig worden beantwoord, alvorens het ontwerp van technische reguleringsnorm wordt goedgekeurd.

Artikel 24

Artikel 24

1.
     Beheermaatschappijen en beleggingsmaatschappijen als bedoeld in artikel 2, lid 1, en artikel 27 van Richtlijn 2009/65/EG en personen die icbe’s in de zin van artikel 1, lid 2, van deze richtlijn verhandelen, zijn van de verplichtingen uit hoofde van deze verordening vrijgesteld tot ... [
  drie
  jaar vanaf de inwerkingtreding].

1.

drie

1 bis.
     
  Abi-beheerders als bedoeld in artikel 4, lid 1, letter b) van Richtlijn 2011/61/EU van het Europees Parlement en de Raad

   (13)

  , en personen die rechten van deelneming in abi's verkopen als bedoeld in artikel 4, lid 1, letter a) van die richtlijn, zijn van de verplichtingen uit hoofde van deze verordening vrijgesteld tot ... [PB: voeg de datum drie jaar vanaf de inwerkingtreding in] mits zij een essentiële-informatiedocument verstrekken krachtens nationale wetgeving in overeenstemming met artikel 78 van Richtlijn 2009/65/EG of relevante bepalingen in nationale wetgeving.

1 bis.

Abi-beheerders als bedoeld in artikel 4, lid 1, letter b) van Richtlijn 2011/61/EU van het Europees Parlement en de Raad

13

, en personen die rechten van deelneming in abi's verkopen als bedoeld in artikel 4, lid 1, letter a) van die richtlijn, zijn van de verplichtingen uit hoofde van deze verordening vrijgesteld tot ... [PB: voeg de datum drie jaar vanaf de inwerkingtreding in] mits zij een essentiële-informatiedocument verstrekken krachtens nationale wetgeving in overeenstemming met artikel 78 van Richtlijn 2009/65/EG of relevante bepalingen in nationale wetgeving.

Artikel 25

Artikel 25

1.   
  Tegen... [vier
  jaar na de inwerkingtreding van deze verordening] maakt de Commissie een evaluatie ervan. De evaluatie omvat een algemeen overzicht betreffende de praktische toepassing van de in deze verordening vastgestelde regels rekening houdend met de ontwikkelingen op de markt voor retailbeleggingsproducten. ▌In de evaluatie wordt eveneens onderzocht of het toepassingsgebied van deze verordening kan worden verruimd tot andere
  nieuwe of innovatieve
  financiële producten
  die in de Unie worden verspreid
  .

Tegen... [vier

kan worden verruimd

nieuwe of innovatieve

die in de Unie worden verspreid

2.   Na raadpleging van het Gemengd Comité van de Europese toezichthoudende autoriteiten dient de Commissie bij het Europees Parlement en
  bij
  de Raad een verslag in, eventueel vergezeld van een wetgevingsvoorstel.

bij

2 bis.
     
  Vanaf ...[datum van inwerkingtreding van deze verordening] stellen ontwikkelaars van beleggingsproducten krachtens deze verordening het essentiële-informatiedocument op en zijn zij vrijgesteld van de verplichting om een samenvatting van het prospectus in te dienen overeenkomstig artikel 5, lid 2, van Richtlijn 2003/71/EG.

2 bis.

Vanaf ...[datum van inwerkingtreding van deze verordening] stellen ontwikkelaars van beleggingsproducten krachtens deze verordening het essentiële-informatiedocument op en zijn zij vrijgesteld van de verplichting om een samenvatting van het prospectus in te dienen overeenkomstig artikel 5, lid 2, van Richtlijn 2003/71/EG.

Artikel 26

Artikel 26

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Publicatieblad van de Europese Unie

Zij is van toepassing vanaf .... [twee jaar na de datum van inwerkingtreding
  van deze verordening
  ].

van deze verordening

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te ...,

Voor het Europees Parlement

De voorzitter

Voor de Raad

De voorzitter

---

(1)  De zaak werd terugverwezen voor een nieuwe behandeling naar de bevoegde Commissie uit hoofde van artikel 57, lid 2, tweede alinea, van het Reglement (A7-0368/2013).

1

(*1)  Amendementen: nieuwe of vervangende tekst staat in vet en cursief, schrappingen zijn met het symbool ▐ aangegeven.

*1

(2)  PB C 70 van 9.3.2013, blz. 2.

2

(3)  PB C 11 van 15.1.2013, blz. 59.

3

(4)  Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten, tot wijziging van de Richtlijnen 85/611/EEG en 93/6/EEG van de Raad en van Richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad en houdende intrekking van Richtlijn 93/22/EEG van de Raad (PB L 145 van 30.4.2004, blz. 1).

4

(5)  Richtlijn 2002/92/EG van het Europees Parlement en de Raad van 9 december 2002 betreffende verzekeringsbemiddeling (PB L 9 van 15.1.2003, blz. 3).

5

(6)  Richtlijn 2003/71/EG van het Europees Parlement en de Raad van 4 november 2003 betreffende het prospectus dat gepubliceerd moet worden wanneer effecten aan het publiek worden aangeboden of tot de handel worden toegelaten en tot wijziging van Richtlijn 2001/34/EG (PB L 345 van 31.12.2003, blz. 64).

6

(7)  Richtlijn 2009/138/EG van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2009 betreffende de toegang tot en uitoefening van het verzekerings- en het herverzekeringsbedrijf (Solvabiliteit II) (PB L 335 van 17.12.2009, blz. 1).

7

(8)  
  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0012.

8

Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0012.

(9)  
  Richtlijn 2002/65/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 september 2002 betreffende de verkoop op afstand van financiële diensten aan consumenten en tot wijziging van de Richtlijnen 90/619/EEG, 97/7/EG en 98/27/EG van de Raad (PB L 271 van 9.10.2002, blz. 16).

9

Richtlijn 2002/65/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 september 2002 betreffende de verkoop op afstand van financiële diensten aan consumenten en tot wijziging van de Richtlijnen 90/619/EEG, 97/7/EG en 98/27/EG van de Raad (PB L 271 van 9.10.2002, blz. 16).

(10)  
  Richtlijn 2013/11/EU van het Europees Parlement en de Raad van 21 mei 2013 betreffende alternatieve beslechting van consumentengeschillen en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 2006/2004 en Richtlijn 2009/22/EG (richtlijn ADR consumenten) (PB L 165 van 18.6.2013, blz. 63).

10

Richtlijn 2013/11/EU van het Europees Parlement en de Raad van 21 mei 2013 betreffende alternatieve beslechting van consumentengeschillen en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 2006/2004 en Richtlijn 2009/22/EG (richtlijn ADR consumenten) (PB L 165 van 18.6.2013, blz. 63).

(11)  Verordening (EU) nr. 1093/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010 tot oprichting van een Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Bankautoriteit) (PB L 331 van 15.12.2010, blz. 12), Verordening (EU) nr. 1094/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010 tot oprichting van een Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen) (PB L 331 van 15.12.2010, blz. 48) en Verordening (EU) nr. 1095/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010 tot oprichting van een Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Autoriteit voor effecten en markten) (PB L 331 van 15.12.2010, blz. 84).

11

(12)  
  Richtlijn 2002/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 10 juni 2002 tot wijziging van Richtlijn 97/67/EG met betrekking tot de verdere openstelling van de postmarkt in de Gemeenschap voor mededinging (PB L 176 van 5.7.2002, blz. 21).

12

Richtlijn 2002/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 10 juni 2002 tot wijziging van Richtlijn 97/67/EG met betrekking tot de verdere openstelling van de postmarkt in de Gemeenschap voor mededinging (PB L 176 van 5.7.2002, blz. 21).

(13)  Richtlijn 2011/61/EU van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2011 inzake beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen (PB L 174 van 1.7.2011, blz. 1).

13

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/270 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/270

---

P7_TA(2013)0490

Financiering, beheer en monitoring van het GLB ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de financiering, het beheer en de monitoring van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (COM(2011)0628 — C7-0341/2011 — COM(2012)0551 — C7-0312/2012 — 2011/0288(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/45)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0628) en de wijzigingen op het voorstel (COM(2012)0551), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0628) en de wijzigingen op het voorstel (COM(2012)0551),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0341/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0341/2011),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien de adviezen van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012 (1) en 14 november 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien de adviezen van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012 (1) en 14 november 2012 (2),

| — | gezien advies 1/2012 van de Rekenkamer van 8 maart 2012 (3), |
| --- | --- |

—

gezien advies 1/2012 van de Rekenkamer van 8 maart 2012 (3),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's van 4 mei 2012 (4), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 4 mei 2012 (4),

| — | gezien zijn besluit van 13 maart 2013 inzake de opening van, en vaststelling van het mandaat voor interinstitutionele onderhandelingen over het voorstel (5), |
| --- | --- |

—

gezien zijn besluit van 13 maart 2013 inzake de opening van, en vaststelling van het mandaat voor interinstitutionele onderhandelingen over het voorstel (5),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 7 oktober 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 7 oktober 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Begrotingscommissie, de Commissie begrotingscontrole en de Commissie regionale ontwikkeling (A7-0363/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Begrotingscommissie, de Commissie begrotingscontrole en de Commissie regionale ontwikkeling (A7-0363/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaring van het Parlement en de Raad die als bijlage bij deze resolutie is gevoegd; |
| --- | --- |

2.

hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaring van het Parlement en de Raad die als bijlage bij deze resolutie is gevoegd;

| 3. | neemt kennis van de aan deze resolutie gehechte verklaringen van de Commissie; |
| --- | --- |

3.

neemt kennis van de aan deze resolutie gehechte verklaringen van de Commissie;

| 4. | verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

4.

verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

5.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 191 van 29.6.2012, blz. 116.

(2)  PB C 11 van 15.1.2013, blz. 88.

(3)  Nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad.

(4)  PB C 225 van 27.7.2012, blz. 174.

(5)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0087.

---

P7_TC1-COD(2011)0288

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad inzake de financiering, het beheer en de monitoring van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot intrekking van Verordeningen (EEG) nr. 352/78, (EG) nr. 165/94, (EG) nr. 2799/98, (EG) nr. 814/2000, (EG) nr. 1290/2005 en (EG) nr. 485/2008 van de Raad

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1306/2013.)

---

BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE

GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

inzake de cross-compliance

De Raad en het Europees Parlement verzoeken de Commissie om monitoring van de omzetting en uitvoering door de lidstaten van Richtlijn 2000/60/EG van 23 oktober 2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid en van Richtlijn 2009/128/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 tot vaststelling van een kader voor communautaire actie ter verwezenlijking van een duurzaam gebruik van pesticiden, en verzoekt haar tevens om, zodra deze richtlijnen in alle lidstaten zijn uitgevoerd en geconstateerd is welke verplichtingen rechtstreeks op de landbouwers van toepassing zijn, waar passend een wetgevingsvoorstel in te dienen tot wijziging van de onderhavige verordening, teneinde de toepasselijke onderdelen van die richtlijnen in het systeem van de cross-compliance op te nemen.

VERKLARING VAN DE COMMISSIE

inzake late betalingen door de betaalorganen aan de begunstigden (artikel 42, lid 1)

De Commissie verklaart dat wanneer zij voorschriften vaststelt inzake het verlagen van de betalingen aan betaalorganen wanneer de begunstigden zijn betaald na de uiterste datum die bij Uniewetgeving is vastgesteld, het toepassingsgebied van de huidige bepalingen inzake late betalingen voor het ELGF zal worden gehandhaafd.

VERKLARING VAN DE COMMISSIE

over de mate van uitvoering (artikel 112 ter)

De Europese Commissie bevestigt dat de Unie conform artikel 4, lid 2, VWEU, de constitutionele structuren van de lidstaten respecteert, en dat het derhalve aan de lidstaten is om te beslissen op welk territoriaal niveau zij het gemeenschappelijk landbouwbeleid willen toepassen. Zij moeten daarbij wel de Uniewetgeving in acht nemen en er zorg voor dragen dat deze effect sorteert. Dit beginsel is van toepassing op alle vier de verordeningen van de GLB-hervorming.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/272 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/272

---

P7_TA(2013)0491

Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO) (COM(2011)0627 — C7-0340/2011 — COM(2012)0553 — C7-0313/2012 — 2011/0282(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/46)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0627) en de amendementen op het voorstel (COM(2012)0553), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0627) en de amendementen op het voorstel (COM(2012)0553),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 42, eerste alinea, en 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0340/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 42, eerste alinea, en 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0340/2011),

| — | gezien het advies van de Commissie juridische zaken over de voorgestelde rechtsgrondslag, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van de Commissie juridische zaken over de voorgestelde rechtsgrondslag,

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door het Luxemburgse parlement, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, |
| --- | --- |

—

gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door het Luxemburgse parlement, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel,

| — | gezien advies 1/2012 van de Rekenkamer van 8 maart 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien advies 1/2012 van de Rekenkamer van 8 maart 2012 (1),

| — | gezien de adviezen van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012 en 12 december 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien de adviezen van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012 en 12 december 2012 (2),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 4 mei 2012 (3), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 4 mei 2012 (3),

| — | gezien zijn besluit van 13 maart 2013 inzake de opening van, en vaststelling van het mandaat voor interinstitutionele onderhandelingen over het voorstel (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn besluit van 13 maart 2013 inzake de opening van, en vaststelling van het mandaat voor interinstitutionele onderhandelingen over het voorstel (4),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 7 oktober 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 7 oktober 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien de artikelen 55 en 37 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 55 en 37 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Begrotingscommissie, de Commissie begrotingscontrole, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Commissie regionale ontwikkeling (A7-0361/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Begrotingscommissie, de Commissie begrotingscontrole, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Commissie regionale ontwikkeling (A7-0361/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  Nog niet in het Publicatieblad verschenen.

(2)  PB C 191 van 29.6.2012, blz. 116 en PB C 44 van 15.2.2013, blz. 160.

(3)  PB C 225 van 27.7.2012, blz. 174.

(4)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0086.

---

P7_TC1-COD(2011)0282

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1698/2005 van de Raad

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1305/2013.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/274 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/274

---

P7_TA(2013)0492

Gemeenschappelijke marktordening voor landbouwproducten ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een gemeenschappelijke marktordening voor landbouwproducten („Integrale-GMO-verordening”) (COM(2011)0626 — C7-0339/2011 — COM(2012)0535 — C7-0310/2012 — 2011/0281(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/47)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0626) en het gewijzigde voorstel COM(2012)0535), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0626) en het gewijzigde voorstel COM(2012)0535),

| — | gezien artikel 294, lid 2, artikel 42, eerste alinea, en 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0339/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, artikel 42, eerste alinea, en 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0339/2011),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien advies 1/2012 van de Rekenkamer van 8 maart 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien advies 1/2012 van de Rekenkamer van 8 maart 2012 (1),

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012 en 12 december 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012 en 12 december 2012 (2),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's van 4 mei 2012 (3), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 4 mei 2012 (3),

| — | gezien zijn besluit van 13 maart 2013 inzake de opening van, en vaststelling van het mandaat voor interinstitutionele onderhandelingen over het voorstel (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn besluit van 13 maart 2013 inzake de opening van, en vaststelling van het mandaat voor interinstitutionele onderhandelingen over het voorstel (4),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 7 oktober 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 7 oktober 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Begrotingscommissie en de Commissie regionale ontwikkeling (A7-0366/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Begrotingscommissie en de Commissie regionale ontwikkeling (A7-0366/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd; |
| --- | --- |

2.

hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd;

| 3. | neemt kennis van de verklaringen van de Commissie die als bijlage bij onderhavige resoltie zijn gevoegd; |
| --- | --- |

3.

neemt kennis van de verklaringen van de Commissie die als bijlage bij onderhavige resoltie zijn gevoegd;

| 4. | verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

4.

verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

5.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  Nog niet gepubliceerd in het Publicatieblad.

(2)  PB C 191 van 29.6.2012, blz. 116 en PB C 44 van 15.2.2013, blz. 158 .

(3)  PB C 225 van 27.7.2012, blz. 174.

(4)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0085.

---

P7_TC1-COD(2011)0281

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 922/72, (EEG) nr. 234/79, (EG) nr. 1037/2001 en (EG) nr. 1234/2007 van de Raad

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1308/2013.)

---

BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE

GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARING VAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD EN DE COMMISSIE

over artikel 43, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU)

Het onderhandelingsresultaat met betrekking tot de verwijzing naar artikel 43, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie maakt deel uit van het algemene compromis over de momenteel ondernomen hervorming van het GLB en laat het standpunt van elke instelling over het toepassingsgebied van deze bepaling, alsmede elke toekomstige ontwikkeling met betrekking tot deze kwestie, met name nieuwe rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie, onverlet.

VERKLARING VAN DE COMMISSIE

over handelsnormen (in verband met artikel 59, lid 1 bis)

De Commissie is er zich scherp van bewust dat het van toepassing maken van handelsnormen op sectoren of producten waarvoor die normen thans onder de iGMO-verordening niet gelden, gevoelig ligt.

Handelsnormen dienen alleen van toepassing te zijn wanneer er duidelijke consumentenverwachtingen zijn en de economische voorwaarden voor de productie en de afzet van specifieke producten en voor hun kwaliteit moeten worden verbeterd, of vanwege de technische vooruitgang of de behoefte aan productvernieuwing. Zij dienen ook administratieve lasten te voorkomen, gemakkelijk te begrijpen zijn voor de consumenten, en de producenten te helpen de kenmerken en eigenschappen van hun producten gemakkelijk over te brengen.

De Commissie zal rekening houden met alle terdege gemotiveerde verzoeken van instellingen of representatieve organisaties, en met de aanbevelingen van internationale organen. Voordat zij echter haar bevoegdheden aanwendt om nieuwe producten of sectoren in artikel 59, lid 1, op te nemen, zal zij het specifieke karakter van die sector moeten beoordelen en daarover een rapport moeten indienen bij het Europees Parlement en de Raad. In dat rapport zullen met name de behoeften van de consument, de kosten en administratieve lasten voor marktdeelnemers worden geëvalueerd, en tevens het effect op de interne markt en de internationale handel en de voordelen voor producenten en de eindverbruiker worden ingeschat.

VERKLARING VAN DE COMMISSIE

over suiker

Met het oog op een evenwichtige markt en een vlotte suikervoorziening aan de Uniemarkt voor de periode van de suikerquota die nog rest, zal de Commissie bij de toepassing van het tijdelijke mechanisme voor marktbeheer dat is neergelegd in artikel 101 quinquies bis van de iGMO-verordening zowel de belangen van de suikerbiettelers als die van de suikerrietraffinaderijen in de Unie in acht nemen.

VERKLARING VAN DE COMMISSIE

over het Europees instrument voor prijsbewaking

De Commissie onderkent het belang van het verzamelen en verspreiden van de beschikbare gegevens over prijsontwikkeling in de verschillende stadia van de voedselketen. Daartoe heeft de Commissie een instrument voor de bewaking van de voedselprijzen ontwikkeld, dat gebruik maakt van de gegevens van de gecombineerde prijsindexgegevens voor voedsel die door de nationale statistische instituten worden ingezameld. Doel van dit instrument is een overzicht te bieden van de prijsontwikkelingen in de voedselketen en deze beschikbaar te stellen. Het maakt de vergelijking van prijsontwikkelingen voor de betreffende landbouwproducten, de voedselsector en de betreffende consumptieproducten mogelijk. Dit instrument wordt voortdurend verbeterd en het is de bedoeling dat het assortiment voedingsproducten waarop het betrekking heeft, wordt uitgebreid. Meer algemeen dient het te voorzien in de behoefte van landbouwers en consumenten aan transparantere voedselprijzen De Commissie zal regelmatig aan het Europees Parlement en de Raad rapporteren over de activiteiten van het Europees instrument voor de bewaking van de voedselprijzen en de resultaten van zijn studies.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/277 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/277

---

P7_TA(2013)0493

Rechtstreekse betalingen aan landbouwers in het kader van steunregelingen van het GLB ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van voorschriften voor rechtstreekse betalingen aan landbouwers in het kader van de steunregelingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (COM(2011)0625 — C7-0336/2011 — COM(2012)0552 — C7-0311/2012 — 2011/0280(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/48)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0625) en de wijzigingen op het voorstel (COM(2012)0552), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0625) en de wijzigingen op het voorstel (COM(2012)0552),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 42 en artikel 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0336/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 42 en artikel 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0336/2011),

| — | gezien de Akte van toetreding van 1979, en met name punt 6 van het daaraan gehechte Protocol nr. 4 betreffende katoen, |
| --- | --- |

—

gezien de Akte van toetreding van 1979, en met name punt 6 van het daaraan gehechte Protocol nr. 4 betreffende katoen,

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien advies 1/2012 van de Rekenkamer van 8 maart 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien advies 1/2012 van de Rekenkamer van 8 maart 2012 (1),

| — | gezien de adviezen van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012 en 12 december 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien de adviezen van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012 en 12 december 2012 (2),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 4 mei 2012 (3), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 4 mei 2012 (3),

| — | gezien het besluit van 13 maart 2013 tot de opening van, en vaststelling van het mandaat voor interinstitutionele onderhandelingen over het voorstel (4), |
| --- | --- |

—

gezien het besluit van 13 maart 2013 tot de opening van, en vaststelling van het mandaat voor interinstitutionele onderhandelingen over het voorstel (4),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 7 oktober 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 7 oktober 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Begrotingscommissie, de Commissie begrotingscontrole, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Commissie regionale ontwikkeling (A7-0362/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Begrotingscommissie, de Commissie begrotingscontrole, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Commissie regionale ontwikkeling (A7-0362/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | neemt kennis van de verklaringen van de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie zijn gevoegd; |
| --- | --- |

2.

neemt kennis van de verklaringen van de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie zijn gevoegd;

| 3. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

3.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

4.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  Nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad.

(2)  PB C 191 van 29.6.2012, blz. 116, en PB C 44 van 15.2.2013, blz. 159.

(3)  PB C 225 van 27.7.2012, blz. 174.

(4)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0084.

---

P7_TC1-COD(2011)0280

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van voorschriften voor rechtstreekse betalingen aan landbouwers in het kader van de steunregelingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 637/2008 van de Raad en Verordening (EG) nr. 73/2009 van de Raad

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1307/2013.)

---

BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE

VERKLARING VAN DE COMMISSIE

ad artikel 9, lid 2, van de verordening inzake rechtstreekse betalingen

Artikel 9, lid 2, van het voorstel voor een verordening inzake rechtstreekse betalingen sluit niet uit dat een landbouwer gebouwen of delen van gebouwen verhuurt aan derden of een stal bezit, mits deze activiteiten niet de hoofdactiviteit van de landbouwer uitmaken.

VERKLARING VAN DE COMMISSIE

inzake gekoppelde steun

Voor landbouwproducten, met name voor die welke niet in aanmerking komen voor gekoppelde steun overeenkomstig artikel 38, lid 1, van de verordening rechtstreekse betalingen, volgt de Commissie nauwgezet de marktontwikkeling en kan zij in geval van een ernstige crisissituatie op de markt alle passende maatregelen nemen om de marktsituatie te verbeteren.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/279 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/279

---

P7_TA(2013)0494

Overgangsbepalingen inzake steun voor plattelandsontwikkeling ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende bepaalde overgangsbepalingen inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (ELFPO) en houdende wijziging van Verordening (EU) Nr. [...] [PO] wat betreft middelen en de verdeling ervan over 2014 en houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 73/2009 van de Raad en de Verordeningen (EU) nr. [...] [RB], (EU) nr. [...] [HV] en (EU) nr. [...] [iGMO] wat betreft de toepassing ervan in 2014 (COM(2013)0226 — C7-0104/2013 — 2013/0117(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/49)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2013)0226), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2013)0226),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0104/2013), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0104/2013),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 19 september 2013 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 19 september 2013 (1),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 28 oktober 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 28 oktober 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en het advies van de Begrotingscommissie (A7-0326/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en het advies van de Begrotingscommissie (A7-0326/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | neemt kennis van de verklaring van de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd; |
| --- | --- |

2.

neemt kennis van de verklaring van de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd;

| 3. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

3.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

4.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  Nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad.

---

P7_TC1-COD(2013)0117

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad houdende bepaalde overgangsbepalingen inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (ELFPO), houdende wijziging van Verordening (EU) nr. 1305/2013 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft middelen en de verdeling ervan met betrekking tot 2014, houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 73/2009 van de Raad en de Verordeningen (EU) nr. 1307/2013, (EU) nr. 1306/2013 en (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de toepassing ervan in 2014

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1310/2013.)

---

BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE

VERKLARING VAN DE COMMISSIE

over plattelandsontwikkeling

De Commissie verklaart dat zij constructief met de lidstaten zal samenwerken om de nieuwe programma's voor plattelandsontwikkeling op te stellen en goed te keuren, teneinde te zorgen voor een soepele overgang naar de nieuwe programmeringsperiode, inclusief voor maatregelen die niet vallen onder artikel 1 van de overgangsverordening.

De Commissie moedigt de lidstaten die gebruik zullen maken van de in artikel 1 van de overgangsverordening opgenomen mogelijkheid om nieuwe juridische verplichtingen voor bevloeiingsoperaties aan te gaan, aan om hierbij de voorwaarden in acht te nemen die in artikel 46, lid 3, van de nieuwe verordening inzake plattelandsontwikkeling voor de programmeringsperiode 2014-2020 voor deze operaties zijn vastgesteld.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/281 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/281

---

P7_TA(2013)0495

Bepalingen in verband met het financiële beheer voor bepaalde lidstaten die ten aanzien van hun financiële stabiliteit ernstige moeilijkheden ondervinden of dreigen te ondervinden, en wat betreft de bepalingen inzake doorhaling voor bepaalde lidstaten ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad wat betreft sommige bepalingen in verband met het financiële beheer voor bepaalde lidstaten die ten aanzien van hun financiële stabiliteit ernstige moeilijkheden ondervinden of dreigen te ondervinden, en wat betreft de bepalingen inzake doorhaling voor bepaalde lidstaten (COM(2013)0301 — C7-0143/2013 — 2013/0156(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/50)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2013)0301), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2013)0301),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 177 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0143/2013), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 177 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0143/2013),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 19 september 2013 (1) |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 19 september 2013 (1)

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's van 11 juli 2013 (2) |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 11 juli 2013 (2)

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 14 november 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 14 november 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en het advies van de Begrotingscommissie (A7-0312/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en het advies van de Begrotingscommissie (A7-0312/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  Nog niet in het Publicatieblad bekendgemaakt.

(2)  Nog niet in het Publicatieblad bekendgemaakt.

---

P7_TC1-COD(2013)0156

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad wat betreft sommige bepalingen in verband met het financiële beheer voor bepaalde lidstaten die ten aanzien van hun financiële stabiliteit ernstige moeilijkheden ondervinden of dreigen te ondervinden, met de regels inzake doorhaling voor bepaalde lidstaten, en met de regels inzake saldobetalingen

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1297/2013.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/282 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/282

---

P7_TA(2013)0496

Financiële toewijzingen aan bepaalde lidstaten uit het Europees Sociaal Fonds ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad wat de financiële toewijzingen aan bepaalde lidstaten uit het Europees Sociaal Fonds betreft (COM(2013)0560 — C7-0244/2013 — 2013/0271(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/51)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2013)0560), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2013)0560),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 177 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0244/2013), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 177 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0244/2013),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 17 oktober 2013 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 17 oktober 2013 (1),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's,

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 14 november 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 14 november 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Begrotingscommissie (A7-0381/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Begrotingscommissie (A7-0381/2013),

| 1. | stelt zijn standpunt in eerste lezing vast zoals hierna is opgenomen; |
| --- | --- |

1.

stelt zijn standpunt in eerste lezing vast zoals hierna is opgenomen;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  Nog niet in het Publicatieblad verschenen.

---

P7_TC1-COD(2013)0271

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 20 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad wat de financiële toewijzingen aan bepaalde lidstaten uit het Europees Sociaal Fonds betreft

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1298/2013.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/283 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/283

---

P7_TA(2013)0497

Partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de EG en Kiribati ***

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 20 november 2013 over het ontwerpbesluit van de Raad betreffende de sluiting van het protocol tot vaststelling van de vangstmogelijkheden en de financiële tegenprestatie waarin is voorzien bij de Partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Gemeenschap, enerzijds, en de Republiek Kiribati, anderzijds (13331/2012 — C7-0036/2013 — 2012/0229(NLE))

(Goedkeuring)

(2016/C 436/52)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerpbesluit van de Raad (13331/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerpbesluit van de Raad (13331/2012),

| — | gezien het ontwerpprotocol tot vaststelling van de vangstmogelijkheden en de financiële tegenprestatie waarin is voorzien bij de Partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Gemeenschap, enerzijds, en de Republiek Kiribati, anderzijds (13333/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerpprotocol tot vaststelling van de vangstmogelijkheden en de financiële tegenprestatie waarin is voorzien bij de Partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Gemeenschap, enerzijds, en de Republiek Kiribati, anderzijds (13333/2012),

| — | gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 43, lid 2, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C7-0036/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 43, lid 2, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C7-0036/2013),

| — | gezien artikel 81 en artikel 90, lid 7, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 81 en artikel 90, lid 7, van zijn Reglement,

| — | gezien de aanbeveling van de Commissie visserij en het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Begrotingscommissie (A7-0345/2013), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Commissie visserij en het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Begrotingscommissie (A7-0345/2013),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van het protocol; |
| --- | --- |

1.

hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van het protocol;

| 2. | verzoekt de Commissie het Parlement de notulen en de conclusies te doen toekomen van de vergaderingen van de gemengde commissie als bedoeld in artikel 10 van de overeenkomst, het meerjarige sectorale programma als vermeld in artikel 3 van het protocol en de resultaten van de respectievelijke jaarlijkse evaluaties; verzoekt de Commissie om de deelneming van vertegenwoordigers van het Parlement als waarnemer op de bijeenkomsten van de gemengde commissie te vergemakkelijken; verzoekt de Commissie om in het laatste jaar waarin het protocol geldt en vóór het openen van de onderhandelingen met het oog op de verlenging van de overeenkomst, het Parlement en de Raad een volledig verslag over de uitvoering ervan voor te leggen, zonder de toegang tot dit document onnodig te beperken; |
| --- | --- |

2.

verzoekt de Commissie het Parlement de notulen en de conclusies te doen toekomen van de vergaderingen van de gemengde commissie als bedoeld in artikel 10 van de overeenkomst, het meerjarige sectorale programma als vermeld in artikel 3 van het protocol en de resultaten van de respectievelijke jaarlijkse evaluaties; verzoekt de Commissie om de deelneming van vertegenwoordigers van het Parlement als waarnemer op de bijeenkomsten van de gemengde commissie te vergemakkelijken; verzoekt de Commissie om in het laatste jaar waarin het protocol geldt en vóór het openen van de onderhandelingen met het oog op de verlenging van de overeenkomst, het Parlement en de Raad een volledig verslag over de uitvoering ervan voor te leggen, zonder de toegang tot dit document onnodig te beperken;

| 3. | verzoekt de Raad en de Commissie om het Parlement binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden onmiddellijk en volledig te informeren over alle fasen van de procedures betreffende het nieuwe protocol en de verlenging ervan, overeenkomstig artikel 13, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en artikel 218, lid 10, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie; |
| --- | --- |

3.

verzoekt de Raad en de Commissie om het Parlement binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden onmiddellijk en volledig te informeren over alle fasen van de procedures betreffende het nieuwe protocol en de verlenging ervan, overeenkomstig artikel 13, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en artikel 218, lid 10, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie;

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek Kiribati. |
| --- | --- |

4.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek Kiribati.

---

Donderdag 21 november 2013

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/284 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/284

---

P7_TA(2013)0499

Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van „Horizon 2020” — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014 -2020) (COM(2011)0809 — C7-0466/2011 — 2011/0401(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/53)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0809), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0809),

| — | gezien artikel 294, lid 2, artikel 173, lid 3 en artikel 182, lid 1 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0466/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, artikel 173, lid 3 en artikel 182, lid 1 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0466/2011),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 28 maart 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 28 maart 2012 (1),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's van 19 juli 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 19 juli 2012 (2),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 12 september 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 12 september 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Begrotingscommissie, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie vervoer en toerisme, de Commissie regionale ontwikkeling, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de Commissie visserij, de Commissie cultuur en onderwijs, de Commissie juridische zaken en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A7-0427/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Begrotingscommissie, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie vervoer en toerisme, de Commissie regionale ontwikkeling, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de Commissie visserij, de Commissie cultuur en onderwijs, de Commissie juridische zaken en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A7-0427/2012),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | neemt kennis van de verklaringen van de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie zijn gevoegd; |
| --- | --- |

2.

neemt kennis van de verklaringen van de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie zijn gevoegd;

| 3. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

3.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

4.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 181 van 21.6.2012, blz. 111.

(2)  PB C 277 van 13.9.2012, blz. 143.

---

P7_TC1-COD(2011)0401

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014 -2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1982/2006/EG

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1291/2013.)

---

BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE

VERKLARINGEN DOOR DE COMMISSIE

Verklaring betreffende artikel 19

Inzake het kaderprogramma Horizon 2020 stelt de Europese Commissie voor om bij het nemen van beslissingen over EU-financiering van onderzoek aan menselijke embryonale stamcellen met hetzelfde ethische kader als dat van het zevende kaderprogramma voort te werken.

De Europese Commissie stelt voor dit ethische kader te handhaven omdat het, op basis van ervaring, heeft geleid tot een verantwoorde aanpak voor een tak van de wetenschap die veelbelovend is en omdat de aanpak heeft bewezen bevredigend te zijn binnen een onderzoeksprogramma waaraan onderzoekers deelnemen uit vele landen met zeer uiteenlopende regelgevingen.

| (1) | Het besluit betreffende het kaderprogramma Horizon 2020 sluit expliciet drie onderzoeksgebieden van communautaire financiering uit:






  — | onderzoeksactiviteiten die gericht zijn op het klonen van mensen voor voortplantingsdoeleinden; |
| --- | --- | --- |

(1)

Het besluit betreffende het kaderprogramma Horizon 2020 sluit expliciet drie onderzoeksgebieden van communautaire financiering uit:

—

onderzoeksactiviteiten die gericht zijn op het klonen van mensen voor voortplantingsdoeleinden;

| — | onderzoek gericht op het veranderen van het genetisch erfgoed van mensen, dat ertoe kan leiden dat die veranderingen erfelijk worden; |
| --- | --- |

—

onderzoek gericht op het veranderen van het genetisch erfgoed van mensen, dat ertoe kan leiden dat die veranderingen erfelijk worden;

| — | onderzoek bedoeld om menselijke embryo's te produceren enkel voor onderzoeksdoeleinden of om stamcellen te verkrijgen, onder meer door middel van somatische celkerntransplantatie. |
| --- | --- |

—

onderzoek bedoeld om menselijke embryo's te produceren enkel voor onderzoeksdoeleinden of om stamcellen te verkrijgen, onder meer door middel van somatische celkerntransplantatie.

| (2) | Er worden geen activiteiten gefinancierd die in alle lidstaten verboden zijn. Er worden geen activiteiten gefinancierd in een lidstaat waar een dergelijke activiteit verboden is. |
| --- | --- |

(2)

Er worden geen activiteiten gefinancierd die in alle lidstaten verboden zijn. Er worden geen activiteiten gefinancierd in een lidstaat waar een dergelijke activiteit verboden is.

| (3) | Het besluit inzake het kaderprogramma Horizon 2020 en de bepalingen voor het ethische kader met betrekking tot de communautaire financiering van onderzoek met menselijke embryonale stamcellen houden op geen enkele wijze een waardeoordeel in over het regelgevend of ethisch kader voor dergelijk onderzoek in de lidstaten. |
| --- | --- |

(3)

Het besluit inzake het kaderprogramma Horizon 2020 en de bepalingen voor het ethische kader met betrekking tot de communautaire financiering van onderzoek met menselijke embryonale stamcellen houden op geen enkele wijze een waardeoordeel in over het regelgevend of ethisch kader voor dergelijk onderzoek in de lidstaten.

| (4) | Door te vragen voorstellen in te dienen, verzoekt de Europese Commissie niet uitdrukkelijk gebruik te maken van menselijke embryonale stamcellen. Het gebruik van volwassen dan wel embryonale menselijke stamcellen hangt af van het oordeel van de wetenschappers in het licht van de doelstellingen die zij nastreven. In de praktijk wordt veruit het grootste deel van de communautaire financiële middelen voor stamcellenonderzoek besteed aan het gebruik van volwassen stamcellen. Er is geen reden waarom dit in Horizon 2020 substantieel zou veranderen. |
| --- | --- |

(4)

Door te vragen voorstellen in te dienen, verzoekt de Europese Commissie niet uitdrukkelijk gebruik te maken van menselijke embryonale stamcellen. Het gebruik van volwassen dan wel embryonale menselijke stamcellen hangt af van het oordeel van de wetenschappers in het licht van de doelstellingen die zij nastreven. In de praktijk wordt veruit het grootste deel van de communautaire financiële middelen voor stamcellenonderzoek besteed aan het gebruik van volwassen stamcellen. Er is geen reden waarom dit in Horizon 2020 substantieel zou veranderen.

| (5) | Elk project waarin het gebruik van menselijke embryonale stamcellen wordt voorgesteld, moet door een wetenschappelijke evaluatie komen waarbij de noodzaak van het gebruik van dergelijke stamcellen voor het bereiken van de wetenschappelijke doelstellingen door onafhankelijke wetenschappelijke deskundigen wordt beoordeeld. |
| --- | --- |

(5)

Elk project waarin het gebruik van menselijke embryonale stamcellen wordt voorgesteld, moet door een wetenschappelijke evaluatie komen waarbij de noodzaak van het gebruik van dergelijke stamcellen voor het bereiken van de wetenschappelijke doelstellingen door onafhankelijke wetenschappelijke deskundigen wordt beoordeeld.

| (6) | Voorstellen die de wetenschappelijke evaluatie met succes doorstaan worden vervolgens onderworpen aan een streng ethisch onderzoek door de Europese Commissie. Bij dit ethisch onderzoek wordt rekening gehouden met de beginselen in het EU-Handvest van de grondrechten en internationale overeenkomsten op dit gebied zoals het Verdrag van de Raad van Europa inzake de mensenrechten en de biogeneeskunde, dat op 4 april 1997 in Oviedo is ondertekend, en de bijbehorende protocollen, en de door de UNESCO aangenomen Universele Verklaring over het menselijk genoom en de mensenrechten. De ethische evaluatie dient ook om na te gaan of de voorstellen de regels respecteren van de landen waar het onderzoek zal worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

(6)

Voorstellen die de wetenschappelijke evaluatie met succes doorstaan worden vervolgens onderworpen aan een streng ethisch onderzoek door de Europese Commissie. Bij dit ethisch onderzoek wordt rekening gehouden met de beginselen in het EU-Handvest van de grondrechten en internationale overeenkomsten op dit gebied zoals het Verdrag van de Raad van Europa inzake de mensenrechten en de biogeneeskunde, dat op 4 april 1997 in Oviedo is ondertekend, en de bijbehorende protocollen, en de door de UNESCO aangenomen Universele Verklaring over het menselijk genoom en de mensenrechten. De ethische evaluatie dient ook om na te gaan of de voorstellen de regels respecteren van de landen waar het onderzoek zal worden uitgevoerd.

| (7) | In speciale gevallen kan tijdens de levensduur van het project een ethische evaluatie worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

(7)

In speciale gevallen kan tijdens de levensduur van het project een ethische evaluatie worden uitgevoerd.

| (8) | Voor elk project waarin het gebruik van menselijke embryonale stamcellen wordt voorgesteld, moet voor de start van het project de goedkeuring worden gevraagd van de relevante nationale of lokale ethische commissie. Alle nationale regels en procedures moeten worden gerespecteerd, inclusief inzake onderwerpen als ouderlijke toestemming, afwezigheid van financiële stimulans, enz. Er wordt gecontroleerd of bij het project melding wordt gemaakt van door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar het onderzoek zal worden uitgevoerd te nemen toestemmings- en toezichtsmaatregelen. |
| --- | --- |

(8)

Voor elk project waarin het gebruik van menselijke embryonale stamcellen wordt voorgesteld, moet voor de start van het project de goedkeuring worden gevraagd van de relevante nationale of lokale ethische commissie. Alle nationale regels en procedures moeten worden gerespecteerd, inclusief inzake onderwerpen als ouderlijke toestemming, afwezigheid van financiële stimulans, enz. Er wordt gecontroleerd of bij het project melding wordt gemaakt van door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar het onderzoek zal worden uitgevoerd te nemen toestemmings- en toezichtsmaatregelen.

| (9) | Voor een voorstel dat met succes de wetenschappelijke evaluatie, de nationale of plaatselijke ethische onderzoeken en het Europees ethisch onderzoek doorstaat, wordt per geval aan de lidstaten, die bijeenkomen als een comité handelend volgens de onderzoeksprocedure, goedkeuring gevraagd. Er wordt geen project waarbij menselijke embryonale stamcellen worden gebruikt, gefinancierd dat niet de goedkeuring van de lidstaten krijgt. |
| --- | --- |

(9)

Voor een voorstel dat met succes de wetenschappelijke evaluatie, de nationale of plaatselijke ethische onderzoeken en het Europees ethisch onderzoek doorstaat, wordt per geval aan de lidstaten, die bijeenkomen als een comité handelend volgens de onderzoeksprocedure, goedkeuring gevraagd. Er wordt geen project waarbij menselijke embryonale stamcellen worden gebruikt, gefinancierd dat niet de goedkeuring van de lidstaten krijgt.

| (10) | De Europese Commissie blijft, en dit moet uiteindelijk de patiënten in alle landen ten goede komen, eraan werken om de resultaten van door de Gemeenschap gefinancierd stamcellenonderzoek op grote schaal toegankelijk te maken voor alle onderzoekers. |
| --- | --- |

(10)

De Europese Commissie blijft, en dit moet uiteindelijk de patiënten in alle landen ten goede komen, eraan werken om de resultaten van door de Gemeenschap gefinancierd stamcellenonderzoek op grote schaal toegankelijk te maken voor alle onderzoekers.

| (11) | De Europese Commissie zal acties en initiatieven ondersteunen die bijdragen tot een coördinatie en rationalisatie van MES-onderzoek binnen een verantwoordelijke ethische benadering. Met name zal de Commissie een Europees register van menselijke embryonale stamcellijnen blijven ondersteunen. Ondersteuning van een dergelijk register zal een monitoring van bestaande menselijke embryonale stamcellen in Europa mogelijk maken, bijdragen tot het maximaliseren van het gebruik ervan door wetenschappers en kan onnodige afleidingen van nieuwe stamcellijnen helpen voorkomen. |
| --- | --- |

(11)

De Europese Commissie zal acties en initiatieven ondersteunen die bijdragen tot een coördinatie en rationalisatie van MES-onderzoek binnen een verantwoordelijke ethische benadering. Met name zal de Commissie een Europees register van menselijke embryonale stamcellijnen blijven ondersteunen. Ondersteuning van een dergelijk register zal een monitoring van bestaande menselijke embryonale stamcellen in Europa mogelijk maken, bijdragen tot het maximaliseren van het gebruik ervan door wetenschappers en kan onnodige afleidingen van nieuwe stamcellijnen helpen voorkomen.

| (12) | De Commissie zal blijven vasthouden aan de huidige praktijk, en zal aan het comité handelend volgens de onderzoeksprocedure geen voorstellen voorleggen voor projecten die onderzoeksactiviteiten inhouden waarbij menselijke embryo's worden vernietigd, ook niet wanneer het daarbij gaat om het verkrijgen van stamcellen. Dat deze onderzoeksfase niet wordt gefinancierd, betekent niet dat de Gemeenschap geen verdere onderzoeksfasen kan financieren die gepaard gaat met het gebruik van menselijke embryonale stamcellen. |
| --- | --- |

(12)

De Commissie zal blijven vasthouden aan de huidige praktijk, en zal aan het comité handelend volgens de onderzoeksprocedure geen voorstellen voorleggen voor projecten die onderzoeksactiviteiten inhouden waarbij menselijke embryo's worden vernietigd, ook niet wanneer het daarbij gaat om het verkrijgen van stamcellen. Dat deze onderzoeksfase niet wordt gefinancierd, betekent niet dat de Gemeenschap geen verdere onderzoeksfasen kan financieren die gepaard gaat met het gebruik van menselijke embryonale stamcellen.

Verklaring betreffende energie

De Commissie erkent de essentiële rol die energie-efficiëntie bij het eindgebruik en hernieuwbare energie in de toekomst zullen spelen, het belang van betere netwerken en opslag bij het maximaliseren van het potentieel ervan, en de nood aan maatregelen voor marktintroductie om capaciteit op te bouwen, het beheer te verbeteren en marktobstakels te verwijderen zodat oplossingen op het vlak van energie-efficiëntie en hernieuwbare energie ten uitvoer kunnen worden gelegd.

De Commissie zal ernaar streven ervoor te zorgen dat ten minste 85 % van de begroting voor de energie-uitdaging in het kader van Horizon 2020 wordt besteed aan niet-fossiele brandstoffen, en dat hierbinnen ten minste 15 % van de algemene begroting voor de energie-uitdaging wordt besteed aan marktacceptatiemaatregelen voor bestaande technologieën op het vlak van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie in het kader van het programma „Intelligente energie voor Europa III”. Dit programma zal worden uitgevoerd door middel van een specifieke bestuursstructuur en zal eveneens steun omvatten voor de tenuitvoerlegging van het beleid inzake duurzame energie, capaciteitsopbouw en de mobilisering van financiering voor investeringen, zoals tot op heden het geval is geweest.

Het overblijvende deel zal worden toegewezen aan op fossiele brandstoffen gebaseerde technologieën en ontwikkelingsmogelijkheden, die als onmisbaar worden beschouwd om de visie voor 2050 en de overgang naar een duurzaam energiesysteem te kunnen verwezenlijken.

Er zal toezicht worden gehouden op de vorderingen bij de verwezenlijking van deze doelstellingen en de Commissie zal regelmatig verslag uitbrengen over de geboekte vooruitgang.

Verklaring betreffende topkwaliteit verspreiden en deelname verbreden

De Commissie verbindt zich ertoe de maatregelen voor het overbruggen van de kloof op het gebied van onderzoek en innovatie op te stellen en uit te voeren in het kader van de nieuwe rubriek „topkwaliteit verspreiden en deelname verbreden”. Er zullen niet minder middelen worden uitgetrokken voor deze maatregelen dan er in het kader van het zevende kaderprogramma werden besteed aan acties op het vlak van „het verbreden van de deelname”.

De nieuwe activiteiten van COST in de context van „het verbreden van de deelname” dienen te worden gefinancierd met de begroting die is uitgetrokken voor „topkwaliteit verspreiden en deelname verbreden”. De activiteiten van COST die hier niet onder vallen, en die wat begroting betreft van dezelfde orde van grootte moeten zijn, moeten worden gefinancierd uit de begroting die is toegewezen aan „Europa in een veranderende wereld — inclusieve, innovatieve en reflexieve samenlevingen”.

Het grootste deel van de activiteiten met betrekking tot de beleidsondersteuningsfaciliteit en de transnationale netwerken van nationale contactpunten dient eveneens te worden ondersteund door de begroting die is uitgetrokken voor „Europa in een veranderende wereld — inclusieve, innovatieve en reflexieve samenlevingen”.

Verklaring betreffende excellentiekeur

Op het niveau van de Unie kunnen dankzij EU-brede concurrentie de beste voorstellen worden geselecteerd, hetgeen de kwaliteit ten goede komt en toonaangevend onderzoek en innovatie zichtbaar maakt.

De Commissie is van oordeel dat positief beoordeelde projectvoorstellen in het kader van de Europese Onderzoeksraad, Marie Sklodowska-Curie, maatregelen voor teamvorming, fase 2 van het kmo-instrument of gezamenlijke projectvoorstellen die niet konden gefinancierd worden omwille van begrotingsredenen, voldoen aan het criterium topkwaliteit in het kader van Horizon 2020.

Indien de deelnemers dit goedkeuren, kan deze informatie worden verstrekt aan de bevoegde autoriteiten.

De Commissie is bijgevolg ingenomen met alle initiatieven om dergelijke projecten te financieren uit nationale, regionale of privébronnen. In deze context is eveneens een belangrijke rol weggelegd voor het cohesiebeleid, dat moet voorzien in capaciteitsopbouw.

Verklaring betreffende het kmo-instrument

Steun voor kmo's is bijzonder belangrijk in het kader van Horizon 2020 en neemt een prominente plaats in bij de verwezenlijking van de doelstelling om innovatie, economische groei en het scheppen van banen te stimuleren. Daarom zal de Commissie zorgen voor een hoge mate van zichtbaarheid voor kmo-steun in het kader van Horizon 2020, met name door middel van het kmo-instrument in de werkprogramma's, richtsnoeren en communicatieactiviteiten. Alle mogelijke inspanningen zullen worden geleverd om ervoor te zorgen dat het eenvoudig en duidelijk is voor kmo's om de mogelijkheden die hen worden geboden in het kader van „Maatschappelijke uitdagingen” en „Leiderschap op het gebied van ontsluitende en industriële technologieën” te identificeren en te benutten.

Het kmo-instrument zal ten uitvoer worden gelegd via een centrale beheerstructuur die verantwoordelijk is voor de evaluatie en het beheer van de projecten, met inbegrip van het gebruik van gemeenschappelijke IT-systemen en bedrijfsprocessen.

Het kmo-instrument zal de meest ambitieuze innovatieprojecten van kmo's aantrekken. Het zal voornamelijk door middel van een „bottom-up”-benadering uitvoering krijgen via voortdurende open oproepen die toegespitst zijn op de noden van kmo's, zoals vastgesteld in de specifieke doelstelling „Innovatie bij kmo's”, terwijl rekening wordt gehouden met de prioriteiten en doelstellingen van „Leiderschap op het gebied van ontsluitende en industriële technologieën” en maatschappelijke uitdagingen en er ruimte wordt gelaten voor horizontale uitdagingen en voorstellen in het kader van „Leiderschap op het gebied van ontsluitende en industriële technologieën”, zodat de „bottom-up”-strategie wordt ondersteund. Deze oproep kan om de twee jaar worden herzien of hernieuwd om rekening te kunnen houden met de tweejaarlijkse strategische programma's. In voorkomend geval kunnen oproepen met betrekking tot specifieke strategische belangen worden georganiseerd naast de hierboven beschreven oproep. Deze oproepen zullen het concept en de procedures van het kmo-instrument gebruiken, alsook het enkel contactpunt voor aanvragers en de bijhorende begeleiding door mentoren en coaches.

Verklaring betreffende artikel 6, lid 5

Het is de bedoeling van de Commissie om, onverminderd de jaarlijkse begrotingsprocedure, in de context van de gestructureerde dialoog met het Europees Parlement een jaarlijks verslag te presenteren over de uitvoering van de in bijlage II van Horizon 2020 opgenomen verdeling van de begroting op basis van prioriteiten en specifieke doelstellingen binnen deze prioriteiten, met inbegrip van iedere toepassing van artikel 6, lid 5.

Verklaring betreffende artikel 12

De Commissie zal op verzoek de aangenomen werkprogramma's voorstellen in de bevoegde commissie van het Europees Parlement.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/288 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/288

---

P7_TA(2013)0500

Regels voor de deelname aan acties en de verspreiding van resultaten in het kader van Horizon 2020 ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de regels voor deelname en verspreiding in 'Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020)' (COM(2011)0810 — C7-0465/2011 — 2011/0399(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/54)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0810), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0810),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en de artikelen 173 en 183 en artikel 188, tweede alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7–0465/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en de artikelen 173 en 183 en artikel 188, tweede alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7–0465/2011),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van de Rekenkamer van 19 juli 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van de Rekenkamer van 19 juli 2012 (1),

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 28 maart 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 28 maart 2012 (2),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 12 september 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 12 september 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Begrotingscommissie (A7-0428/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Begrotingscommissie (A7-0428/2012),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | neemt kennis van de verklaringen van de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie zijn gevoegd; |
| --- | --- |

2.

neemt kennis van de verklaringen van de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie zijn gevoegd;

| 3. | verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

3.

verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen. |
| --- | --- |

4.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 318 van 20.10.2012, blz. 1.

(2)  PB C 181 van 21.6.2012, blz. 111.

---

P7_TC1-COD(2011)0399

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de regels voor de deelname aan acties en de verspreiding van resultaten in het kader van „Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020)” en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1906/2006

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1290/2013.)

---

BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE

VERKLARINGEN VAN DE COMMISSIE

Verklaring betreffende direct costing voor grote onderzoeksinfrastructuren

Als reactie op de verzoeken van belanghebbenden streeft de Commissie ernaar duidelijkheid te verschaffen over de directekostenmethode (direct costing) voor grote onderzoeksinfrastructuren, op de in deze verklaring beschreven wijze.

De richtsnoeren inzake direct costing voor grote onderzoeksinfrastructuren in Horizon 2020 zullen van toepassing zijn op de kosten van grote onderzoeksinfrastructuren met een totale waarde van ten minste 20 miljoen euro voor een bepaalde begunstigde, berekend als de som van de historische waarden van de activa van de afzonderlijke onderzoeksinfrastructuren zoals opgenomen in de laatste afgesloten balans van die begunstigde vóór de datum van ondertekening van de subsidieovereenkomst, of zoals bepaald op basis van de huur- en leasekosten van de onderzoeksinfrastructuren.

Onder deze drempel zullen de richtsnoeren inzake direct costing voor grote onderzoeksinfrastructuren in Horizon 2020 niet van toepassing zijn. Afzonderlijke kostenposten kunnen als subsidiabele directe kosten worden gedeclareerd in overeenstemming met de toepasselijke bepalingen van de subsidieovereenkomst.

Over het algemeen zullen alle kosten die zowel aan de algemene subsidiabiliteitscriteria voldoen als direct verband houden met de uitvoering van de actie en derhalve direct aan de actie kunnen worden toegeschreven, als directe kosten kunnen worden gedeclareerd.

Voor een grote onderzoeksinfrastructuur die voor een project wordt gebruikt, zal dit gewoonlijk het geval zijn voor de geactiveerde kosten en voor de operationele kosten.

„Geactiveerde kosten” zijn kosten die worden gemaakt om de grote onderzoeksinfrastructuur op te zetten en/of te vernieuwen, evenals bepaalde kosten van specifieke reparaties en onderhoud van de grote onderzoeksinfrastructuur, tezamen met onderdelen of essentiële geïntegreerde componenten.

„Operationele kosten” zijn de specifieke kosten die de begunstigde maakt om de grote onderzoeksinfrastructuur te exploiteren.

Bepaalde andere kosten kunnen echter niet als directe kosten worden gedeclareerd, maar worden geacht te zijn terugbetaald middels het forfaitaire tarief voor indirecte kosten, bijv. huur, lease of kosten wegens waardevermindering van administratieve gebouwen en zetels.

Indien de kosten slechts gedeeltelijk zijn voortgevloeid uit de activiteiten van het project, kan uitsluitend het gedeelte dat direct met het project in verband kan worden gebracht als een directe kostenpost worden gedeclareerd.

Hiertoe moet de werkelijke waarde van de projectkosten op accurate wijze worden bepaald met behulp van het meetsysteem van de begunstigde (d.w.z. dat het werkelijke verbruik en/of gebruik voor het project moet worden getoond). Dit zal het geval zijn als hiervoor de factuur van de leverancier wordt gebruikt.

In het algemeen wordt de meting van de kosten in verband gebracht met de tijd die aan het project is besteed, die overeen moet komen met het werkelijke aantal uren/dagen/maanden dat aan het gebruik van de onderzoeksinfrastructuur voor het project is besteed. Het totale aantal productieve uren/dagen/maanden moet overeenkomen met het volledige potentieel van het gebruik (volledige capaciteit) van de onderzoeksinfrastructuur. De berekening van de volledige capaciteit zal de gehele periode omvatten tijdens welke de onderzoeksinfrastructuur wel bruikbaar is, maar niet wordt gebruikt. Bij de berekening van de volledige capaciteit zal echter terdege rekening worden gehouden met daadwerkelijke belemmeringen, zoals de openingsuren van de entiteit, reparatie- en onderhoudstijd (inclusief kalibratie en tests).

Indien een kostenpost direct in verband kan worden gebracht met de onderzoeksinfrastructuur, maar vanwege technische beperkingen niet direct met het project, kan de meting van deze kosten door middel van eenheden van werkelijk gebruik voor het project, ondersteund door accurate technische specificaties en actuele gegevens en vastgesteld op basis van het analytische systeem voor kostenberekening van de begunstigde, een aanvaardbaar alternatief vormen.

De kosten en het directe verband tussen de kosten en het project moeten worden ondersteund door passende ondersteunende documenten om een toereikend controlespoor mogelijk te maken.

De begunstigde kan het directe verband aantonen met overtuigend alternatief bewijs.

De diensten van de Commissie zullen aanbevelingen doen met betrekking tot optimale praktijken voor het leggen van direct verband en ondersteunende documenten (bijv.: voor geactiveerde kosten: boekhoudkundige overzichten die vergezeld gaan van het afschrijvingsbeleid van de begunstigde, als onderdeel van zijn gebruikelijke boekhoudkundige beginselen, waarin de berekening wordt getoond van het potentiële gebruik en de economische levensduur van het activum, alsmede bewijs voor het werkelijke gebruik ervan voor het project; voor operationele kosten: specifieke, duidelijk uitgesplitste factuur met betrekking tot de grote onderzoeksinfrastructuur, het contract, de projectperiode, enz.).

Op verzoek van een begunstigde met grote onderzoeksinfrastructuren, en met inachtneming van de beschikbare middelen en het kosteneffectiviteitsbeginsel, is de Commissie bereid op eenvoudige en transparante wijze een ex-antebeoordeling van de directekostenmethode van de begunstigde uit te voeren, teneinde de rechtszekerheid te garanderen. Deze ex-antebeoordelingen zullen tijdens controles achteraf volledig in aanmerking worden genomen.

Daarnaast zal de Commissie een groep oprichten, bestaande uit vertegenwoordigers van relevante belanghebbendenorganisaties, die het gebruik van de richtsnoeren zal evalueren.

De Commissie bevestigt dat zij de richtsnoeren inzake direct costing voor grote onderzoeksinfrastructuren onmiddellijk zal vaststellen zodra de Horizon 2020-regelgeving is goedgekeurd.

Verklaring betreffende de richtsnoeren inzake de criteria voor de toepassing van de „bonus”

Voor wat aanvullende vergoedingen betreft, is de Commissie voornemens onverwijld richtsnoeren te verstrekken inzake de criteria voor de invoering hiervan, na de goedkeuring van de regels van Horizon 2020 voor deelneming en verspreiding.

Verklaring betreffende het sneltraject voor innovatie (FTI)

De Commissie is voornemens het FTI op passende wijze zichtbaar te maken binnen de onderzoeks- en innovatiegemeenschap door middel van bewustmakings- en communicatieactiviteiten voorafgaand aan de oproep voor het proefproject in 2015.

De Commissie is niet van plan de duur van de FTI-acties vooraf te beperken. Bij de evaluatie van de „impact” van een voorstel wordt voldoende rekening gehouden met factoren als tijdsgevoeligheid en de internationale concurrentiesituatie, teneinde te komen tot flexibiliteit al naargelang de diverse specifieke kenmerken binnen de verschillende gebieden van de toegepaste wetenschap.

In aanvulling op de grondige beoordeling die in het kader van de tussentijdse evaluatie van Horizon 2020 wordt uitgevoerd, zal het proefproject FTI worden onderworpen aan doorlopend toezicht op alle praktische aspecten met betrekking tot de indiening, evaluatie, selectie en budgettering van voorstellen in het kader van de FTI-oproep, te beginnen met de eerste sluitingsdatum in 2015.

Om ervoor te zorgen dat het proefproject doeltreffend kan zijn en er een behoorlijke evaluatie kan worden uitgevoerd, is het wellicht nodig ondersteuning te bieden aan zo'n honderd projecten.

Verklaring betreffende de artikelen 3 en 4

Met het oog op een passend evenwicht tussen de verschillende belangen is de Commissie voornemens in de subsidieovereenkomst te verwijzen naar bepalingen van nationaal recht inzake toegang van het publiek tot documenten en vertrouwelijkheid.

Verklaring betreffende artikel 28

(optie van een terugbetalingstarief van 100 % voor rechtspersonen zonder winstoogmerk voor innovatieacties):

De Commissie wijst erop dat zelfs rechtspersonen zonder winstoogmerk economische activiteiten kunnen uitvoeren die dicht bij de markt staan en waarvan de subsidiëring kan leiden tot verstoringen van de interne markt. De Commissie zal derhalve vooraf beoordelen of subsidiabele activiteiten een economische aard hebben, of dubbele subsidiëring van economische activiteiten op doeltreffende wijze wordt voorkomen, en of het financieringspercentage voor economische subsidiabele activiteiten negatieve gevolgen heeft voor de concurrentie op de interne markt waartegen de positieve gevolgen niet opwegen.

Verklaring betreffende artikel 42

De Commissie is voornemens termijnen voor de bescherming van de resultaten vast te leggen in de modelsubsidieovereenkomst, met inachtneming van de KP7-termijnen."

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/292 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/292

---

P7_TA(2013)0501

Strategische innovatieagenda van het Europees Instituut voor innovatie en technologie ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de strategische innovatieagenda van het Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT): de bijdrage van het EIT aan een meer innoverend Europa (COM(2011)0822 — C7-0462/2011 — 2011/0387(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/55)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0822), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0822),

| — | gezien artikel 294, lid 2 en artikel 173, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0462/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2 en artikel 173, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0462/2011),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 28 maart 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 28 maart 2012 (1),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 12 september 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 12 september 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie juridische zaken (A7-0422/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie juridische zaken (A7-0422/2012),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 181 van 21.6.2012, blz. 122.

---

P7_TC1-COD(2011)0387

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Besluit nr. .../2013/EU van het Europees Parlement en de Raad betreffende de strategische innovatieagenda van het Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT): de bijdrage van het EIT aan een meer innoverend Europa

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Besluit nr. 1312/2013/EU.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/293 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/293

---

P7_TA(2013)0502

Europees Instituut voor innovatie en technologie ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 294/2008 tot oprichting van het Europees Instituut voor innovatie en technologie (COM(2011)0817 — C7-0467/2011 — 2011/0384(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/56)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0817), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0817),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 173, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0467/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 173, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0467/2011),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 28 maart 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 28 maart 2012 (1),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 12 september 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 12 september 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie cultuur en onderwijs, de Begrotingscommissie en de Commissie juridische zaken (A7-0403/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie cultuur en onderwijs, de Begrotingscommissie en de Commissie juridische zaken (A7-0403/2012),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 181, 21.6.2012, blz. 122.

---

P7_TC1-COD(2011)0384

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 294/2008 tot oprichting van het Europees Instituut voor innovatie en technologie

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1292/2013.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/294 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/294

---

P7_TA(2013)0503

Concurrentievermogen van ondernemingen en kleine en middelgrote ondernemingen (2014-2020) ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en voor kleine en middelgrote ondernemingen (2014 — 2020) (COM(2011)0834 — C7-0463/2011 — 2011/0394(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/57)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0834), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0834),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en de artikelen 173 en 195 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0463/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en de artikelen 173 en 195 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0463/2011),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door de Zweedse Rijksdag, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, |
| --- | --- |

—

gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door de Zweedse Rijksdag, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel,

| — | gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité van 29 maart 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité van 29 maart 2012 (1),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's van 9 oktober 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 9 oktober 2012 (2),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 12 september 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 12 september 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A7-0420/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A7-0420/2012),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 181 van 21.6.2012, blz. 125.

(2)  PB C 391 van 18.12.2012, blz. 37.

---

P7_TC1-COD(2011)0394

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en kleine en middelgrote ondernemingen (COSME) (2014 — 2020) en tot intrekking van Besluit nr. 1639/2006/EG

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1287/2013.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/295 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/295

---

P7_TA(2013)0504

Specifiek programma tot uitvoering van Horizon 2020 *

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van het specifieke programma tot uitvoering van „Horizon 2020” — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020) (COM(2011)0811 — C7-0509/2011 — 2011/0402(CNS))

(Bijzondere wetgevingsprocedure — raadpleging)

(2016/C 436/58)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2011)0811), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2011)0811),

| — | gezien artikel 182, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7-0509/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 182, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C7-0509/2011),

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie landbouw, de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie juridische zaken (A7-0002/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie landbouw, de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie juridische zaken (A7-0002/2013),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; |
| --- | --- |

1.

hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement;

| 2. | verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie dienovereenkomstig te wijzigen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie dienovereenkomstig te wijzigen;

| 3. | verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; |
| --- | --- |

3.

verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen;

| 4. | wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; |
| --- | --- |

4.

wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie;

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

5.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

P7_TC1-CNS(2011)0402

Standpunt van het Europees Parlement vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van het besluit van de Raad tot vaststelling van het specifieke programma tot uitvoering van „Horizon 2020” — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020)

(Voor de EER relevante tekst)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 182, lid 4,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van de Europese Parlement (1),

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2),

Gezien het advies van het Comité van de Regio's (3),

Handelend volgens de bijzondere wetgevingsprocedure,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Overeenkomstig artikel 182, lid 3, van het Verdrag moet Verordening (EU) nr. [...] van het Europees Parlement en de Raad van .... betreffende Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie („Horizon 2020”) (4), worden uitgevoerd met een specifiek programma waarin de specifieke doelstellingen, uitvoeringsvoorschriften en de duur ervan zijn vastgesteld en dat in de noodzakelijke middelen voorziet. |
| --- | --- |

(1)

Overeenkomstig artikel 182, lid 3, van het Verdrag moet Verordening (EU) nr. [...] van het Europees Parlement en de Raad van .... betreffende Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie („Horizon 2020”) (4), worden uitgevoerd met een specifiek programma waarin de specifieke doelstellingen, uitvoeringsvoorschriften en de duur ervan zijn vastgesteld en dat in de noodzakelijke middelen voorziet.

| (2) | Voor Horizon 2020 zijn de volgende drie prioriteiten vastgesteld: bevorderen van wetenschap op topniveau („Wetenschap op topniveau”), creëren van industrieel leiderschap („Industrieel leiderschap”) en het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen („Maatschappelijke uitdagingen”). Deze prioriteiten moeten worden uitgevoerd met een specifiek programma dat bestaat uit
  één onderdeel per prioriteit, één onderdeel voor „Excellentie verspreiden en deelname verbreden”, één onderdeel voor „Wetenschap met en voor de samenleving”
  en één onderdeel betreffende de eigen acties van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (JRC). |
| --- | --- |

(2)

Voor Horizon 2020 zijn de volgende drie prioriteiten vastgesteld: bevorderen van wetenschap op topniveau („Wetenschap op topniveau”), creëren van industrieel leiderschap („Industrieel leiderschap”) en het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen („Maatschappelijke uitdagingen”). Deze prioriteiten moeten worden uitgevoerd met een specifiek programma dat bestaat uit
  één onderdeel per prioriteit, één onderdeel voor „Excellentie verspreiden en deelname verbreden”, één onderdeel voor „Wetenschap met en voor de samenleving”
  en één onderdeel betreffende de eigen acties van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (JRC).

| (2 bis) | Alle drie de prioriteiten moeten een internationale dimensie hebben. Internationale samenwerkingsactiviteiten moeten minimaal op het niveau van het zevende kaderprogramma worden gehandhaafd. |
| --- | --- |

(2 bis)

Alle drie de prioriteiten moeten een internationale dimensie hebben. Internationale samenwerkingsactiviteiten moeten minimaal op het niveau van het zevende kaderprogramma worden gehandhaafd.

| (3) | Terwijl in Horizon 2020 de algemene doelstelling en prioriteiten van het kaderprogramma zijn vastgelegd en de hoofdlijnen van de specifieke doelstellingen en uit te voeren activiteiten zijn aangegeven, wordt in het specifieke programma per onderdeel een nadere omschrijving van die doelstellingen en activiteiten gegeven. De uitvoeringsbepalingen van Horizon 2020, waaronder begrepen de uitvoeringsbepalingen inzake ethische beginselen, zijn volledig op dit specifieke programma van toepassing. |
| --- | --- |

(3)

Terwijl in Horizon 2020 de algemene doelstelling en prioriteiten van het kaderprogramma zijn vastgelegd en de hoofdlijnen van de specifieke doelstellingen en uit te voeren activiteiten zijn aangegeven, wordt in het specifieke programma per onderdeel een nadere omschrijving van die doelstellingen en activiteiten gegeven. De uitvoeringsbepalingen van Horizon 2020, waaronder begrepen de uitvoeringsbepalingen inzake ethische beginselen, zijn volledig op dit specifieke programma van toepassing.

| (4) | De onderdelen van het specifieke programma moeten elkaar aanvullen en op coherente wijze worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

(4)

De onderdelen van het specifieke programma moeten elkaar aanvullen en op coherente wijze worden uitgevoerd.

| (5) | De wetenschapsbasis van de Unie moet dringend worden versterkt
  , verbreed
  en uitgebreid en de instroom van onderzoekers van wereldklasse en talent moet worden verzekerd, zodat de concurrentiekracht en welvaart van Europa en het welzijn van haar burgers duurzaam zijn verzekerd. Het onderdeel „Wetenschap op topniveau” moet ondersteuning bieden aan de activiteiten van de Europese Onderzoeksraad op het gebied van grensverleggend onderzoek, toekomstige en opkomende technologieën,
  Marie Skłodowska-Curie-acties
  en Europese onderzoeksinfrastructuren. Deze activiteiten moeten zijn gericht op de langetermijnontwikkeling van bekwaamheden, waarbij de aandacht moet worden geconcentreerd op wetenschap, systemen en onderzoekers van de volgende generatie en het ondersteunen van opkomend talent uit de hele Unie en uit de geassocieerde landen. EU-activiteiten voor het bevorderen van wetenschap op topniveau moeten bijdragen aan het consolideren van de Europese onderzoeksruimte en helpen om het wetenschapssysteem van de Unie op mondiaal niveau competitiever en aantrekkelijker te maken. |
| --- | --- |

(5)

De wetenschapsbasis van de Unie moet dringend worden versterkt
  , verbreed
  en uitgebreid en de instroom van onderzoekers van wereldklasse en talent moet worden verzekerd, zodat de concurrentiekracht en welvaart van Europa en het welzijn van haar burgers duurzaam zijn verzekerd. Het onderdeel „Wetenschap op topniveau” moet ondersteuning bieden aan de activiteiten van de Europese Onderzoeksraad op het gebied van grensverleggend onderzoek, toekomstige en opkomende technologieën,
  Marie Skłodowska-Curie-acties
  en Europese onderzoeksinfrastructuren. Deze activiteiten moeten zijn gericht op de langetermijnontwikkeling van bekwaamheden, waarbij de aandacht moet worden geconcentreerd op wetenschap, systemen en onderzoekers van de volgende generatie en het ondersteunen van opkomend talent uit de hele Unie en uit de geassocieerde landen. EU-activiteiten voor het bevorderen van wetenschap op topniveau moeten bijdragen aan het consolideren van de Europese onderzoeksruimte en helpen om het wetenschapssysteem van de Unie op mondiaal niveau competitiever en aantrekkelijker te maken.

| (6) | De inhoud van de onderzoeksacties die uit hoofde van deel I „Wetenschap op topniveau” worden uitgevoerd, moet worden bepaald op basis van wetenschappelijke behoeften en mogelijkheden ▌. De onderzoeksagenda moet in nauw overleg met de wetenschappelijke gemeenschap worden vastgesteld. Onderzoek moet worden gefinancierd op basis van topkwaliteit. |
| --- | --- |

(6)

De inhoud van de onderzoeksacties die uit hoofde van deel I „Wetenschap op topniveau” worden uitgevoerd, moet worden bepaald op basis van wetenschappelijke behoeften en mogelijkheden ▌. De onderzoeksagenda moet in nauw overleg met de wetenschappelijke gemeenschap worden vastgesteld. Onderzoek moet worden gefinancierd op basis van topkwaliteit.

| (7) | De Europese Onderzoeksraad vervangt de Europese Onderzoeksraad die bij Besluit 2007/134/EG (5) is opgericht. De raad dient te functioneren volgens de gevestigde beginselen van wetenschappelijke topkwaliteit, autonomie, efficiëntie en transparantie. |
| --- | --- |

(7)

De Europese Onderzoeksraad vervangt de Europese Onderzoeksraad die bij Besluit 2007/134/EG (5) is opgericht. De raad dient te functioneren volgens de gevestigde beginselen van wetenschappelijke topkwaliteit, autonomie, efficiëntie en transparantie.

| (8) | Wil de EU haar industrieel leiderschap behouden en versterken, dan moeten private investeringen in onderzoek en ontwikkeling en innovatie dringend worden gestimuleerd, onderzoek en innovatie worden bevorderd waaraan een commerciële agenda ten grondslag ligt en de ontwikkeling van nieuwe technologieën die toekomstige ondernemingen en economische groei zullen ondersteunen, worden versneld. Deel II „Industrieel leiderschap” moet investeringen in onderzoek en innovatie van topkwaliteit in ontsluitende technologieën en andere industriële technologieën ondersteunen, voor innovatieve ondernemingen en projecten de toegang tot risicokapitaal verbeteren en Uniebrede steun voor innovatie in kleine en middelgrote ondernemingen verlenen. |
| --- | --- |

(8)

Wil de EU haar industrieel leiderschap behouden en versterken, dan moeten private investeringen in onderzoek en ontwikkeling en innovatie dringend worden gestimuleerd, onderzoek en innovatie worden bevorderd waaraan een commerciële agenda ten grondslag ligt en de ontwikkeling van nieuwe technologieën die toekomstige ondernemingen en economische groei zullen ondersteunen, worden versneld. Deel II „Industrieel leiderschap” moet investeringen in onderzoek en innovatie van topkwaliteit in ontsluitende technologieën en andere industriële technologieën ondersteunen, voor innovatieve ondernemingen en projecten de toegang tot risicokapitaal verbeteren en Uniebrede steun voor innovatie in kleine en middelgrote ondernemingen verlenen.

| (9) | Ruimteonderzoek en innovatie, dat een gedeelde bevoegdheid is van de Unie en de lidstaten, moet in deel II „Industrieel leiderschap” worden geïntegreerd en daarvan een coherent bestanddeel vormen, zodat de wetenschappelijke, economische en maatschappelijke impact ervan zo groot mogelijk is en een efficiënte en kosteneffectieve uitvoering is verzekerd. |
| --- | --- |

(9)

Ruimteonderzoek en innovatie, dat een gedeelde bevoegdheid is van de Unie en de lidstaten, moet in deel II „Industrieel leiderschap” worden geïntegreerd en daarvan een coherent bestanddeel vormen, zodat de wetenschappelijke, economische en maatschappelijke impact ervan zo groot mogelijk is en een efficiënte en kosteneffectieve uitvoering is verzekerd.

| (10) | Het aanpakken van de belangrijke maatschappelijke uitdagingen die in de Europa 2020-strategie (6) zijn vastgesteld, vraagt om grote investeringen in onderzoek en innovatie om baanbrekende oplossingen te ontwikkelen en te introduceren die de noodzakelijke schaal en een voldoende groot toepassingsgebied hebben. Deze uitdagingen bieden ook grote economische kansen aan innovatieve ondernemingen en dragen daarom bij aan het vergroten van het concurrentievermogen van de Unie en het creëren van werkgelegenheid. |
| --- | --- |

(10)

Het aanpakken van de belangrijke maatschappelijke uitdagingen die in de Europa 2020-strategie (6) zijn vastgesteld, vraagt om grote investeringen in onderzoek en innovatie om baanbrekende oplossingen te ontwikkelen en te introduceren die de noodzakelijke schaal en een voldoende groot toepassingsgebied hebben. Deze uitdagingen bieden ook grote economische kansen aan innovatieve ondernemingen en dragen daarom bij aan het vergroten van het concurrentievermogen van de Unie en het creëren van werkgelegenheid.

| (11) | Deel III „Maatschappelijke uitdagingen” vergroot de bijdrage van onderzoek en innovatie aan het aanpakken van grote maatschappelijke uitdagingen door onderzoeks- en innovatieactiviteiten van topkwaliteit te ondersteunen. Bij het uitvoeren van deze activiteiten moet een uitdagingsgerichte aanpak worden gevolgd waarbij middelen en kennis uit verschillende terreinen, technologieën en vakgebieden worden gebundeld. Onderzoek in de sociale en geesteswetenschappen is een belangrijk element in de aanpak van al deze uitdagingen. De activiteiten dienen het volledige scala aan onderzoek en innovatie te bestrijken,
  onder meer
  innovatiegerelateerde activiteiten, zoals proef- en demonstratieprojecten en proefopstellingen, alsook ondersteuning voor overheidsopdrachten, voor normvoorbereidend onderzoek en normstelling en voor het bevorderen van de marktacceptatie van innovaties. De activiteiten dienen de bevoegdheden van de EU voor het vaststellen van sectoraal beleid
  waar passend
  rechtstreeks te ondersteunen. Alle uitdagingen moeten bijdragen tot de overkoepelende doelstelling duurzame ontwikkeling. |
| --- | --- |

(11)

Deel III „Maatschappelijke uitdagingen” vergroot de bijdrage van onderzoek en innovatie aan het aanpakken van grote maatschappelijke uitdagingen door onderzoeks- en innovatieactiviteiten van topkwaliteit te ondersteunen. Bij het uitvoeren van deze activiteiten moet een uitdagingsgerichte aanpak worden gevolgd waarbij middelen en kennis uit verschillende terreinen, technologieën en vakgebieden worden gebundeld. Onderzoek in de sociale en geesteswetenschappen is een belangrijk element in de aanpak van al deze uitdagingen. De activiteiten dienen het volledige scala aan onderzoek en innovatie te bestrijken,
  onder meer
  innovatiegerelateerde activiteiten, zoals proef- en demonstratieprojecten en proefopstellingen, alsook ondersteuning voor overheidsopdrachten, voor normvoorbereidend onderzoek en normstelling en voor het bevorderen van de marktacceptatie van innovaties. De activiteiten dienen de bevoegdheden van de EU voor het vaststellen van sectoraal beleid
  waar passend
  rechtstreeks te ondersteunen. Alle uitdagingen moeten bijdragen tot de overkoepelende doelstelling duurzame ontwikkeling.

| (11 bis | ) Er dient binnen de „Maatschappelijke uitdagingen” en het „Leiderschap” ten behoeve van de ontsluitende en industriële technologieën een passend evenwicht te zijn tussen kleinere en grotere projecten. |
| --- | --- |

(11 bis

) Er dient binnen de „Maatschappelijke uitdagingen” en het „Leiderschap” ten behoeve van de ontsluitende en industriële technologieën een passend evenwicht te zijn tussen kleinere en grotere projecten.

| (11 ter) | Deel IIIa „Excellentie verspreiden en deelname verbreden” moet het potentieel van het in Europa aanwezig talent ten volle benutten en ervoor zorgen dat de voordelen van een door innovatie aangestuurde economie geoptimaliseerd worden en breed verdeeld worden over de gehele Unie overeenkomstig het beginsel topkwaliteit. |
| --- | --- |

(11 ter)

Deel IIIa „Excellentie verspreiden en deelname verbreden” moet het potentieel van het in Europa aanwezig talent ten volle benutten en ervoor zorgen dat de voordelen van een door innovatie aangestuurde economie geoptimaliseerd worden en breed verdeeld worden over de gehele Unie overeenkomstig het beginsel topkwaliteit.

| (11 quater) | Deel IIIb „Wetenschap met en voor de samenleving” moet een effectieve samenwerking tussen wetenschap en de samenleving tot stand brengen, het aanboren van nieuw talent voor de wetenschap bevorderen, en wetenschappelijke topkwaliteit koppelen aan maatschappelijk bewustzijn en maatschappelijke verantwoordelijkheid. |
| --- | --- |

(11 quater)

Deel IIIb „Wetenschap met en voor de samenleving” moet een effectieve samenwerking tussen wetenschap en de samenleving tot stand brengen, het aanboren van nieuw talent voor de wetenschap bevorderen, en wetenschappelijke topkwaliteit koppelen aan maatschappelijk bewustzijn en maatschappelijke verantwoordelijkheid.

| (12) | Het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (JRC) dient als geïntegreerd onderdeel van Horizon 2020 onafhankelijke en klantgestuurde wetenschappelijke en technische ondersteuning te leveren voor het formuleren, ontwikkelen, uitvoeren en monitoren van het EU-beleid. Voor het uitvoeren van zijn opdracht dient het JRC onderzoek van de hoogste kwaliteit te verrichten. Bij het uitvoeren van de eigen acties die uit zijn taakstelling voortvloeien, dient het JRC bijzondere nadruk te leggen op terreinen die voor de Unie van cruciaal belang zijn: intelligente, inclusieve en duurzame groei, veiligheid en burgerschap en „Europa als Wereldspeler”. |
| --- | --- |

(12)

Het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (JRC) dient als geïntegreerd onderdeel van Horizon 2020 onafhankelijke en klantgestuurde wetenschappelijke en technische ondersteuning te leveren voor het formuleren, ontwikkelen, uitvoeren en monitoren van het EU-beleid. Voor het uitvoeren van zijn opdracht dient het JRC onderzoek van de hoogste kwaliteit te verrichten. Bij het uitvoeren van de eigen acties die uit zijn taakstelling voortvloeien, dient het JRC bijzondere nadruk te leggen op terreinen die voor de Unie van cruciaal belang zijn: intelligente, inclusieve en duurzame groei, veiligheid en burgerschap en „Europa als Wereldspeler”.

| (13) | Het JRC dient zijn eigen acties op flexibele, efficiënte en transparante wijze uit te voeren, rekening houdend met de relevante behoeften van zijn gebruikers en het EU-beleid en met inachtneming van de doelstelling van bescherming van de financiële belangen van de Unie. De onderzoeksacties van het JRC moeten zo nodig aan deze behoeften en aan wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen worden aangepast en gericht zijn op het tot stand brengen van wetenschappelijke topkwaliteit. |
| --- | --- |

(13)

Het JRC dient zijn eigen acties op flexibele, efficiënte en transparante wijze uit te voeren, rekening houdend met de relevante behoeften van zijn gebruikers en het EU-beleid en met inachtneming van de doelstelling van bescherming van de financiële belangen van de Unie. De onderzoeksacties van het JRC moeten zo nodig aan deze behoeften en aan wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen worden aangepast en gericht zijn op het tot stand brengen van wetenschappelijke topkwaliteit.

| (14) | Het JRC moet extra middelen blijven genereren met concurrerende activiteiten, waaronder deelname aan de acties onder contract van Horizon 2020, werk voor derden en, in mindere mate, de exploitatie van intellectuele eigendom. |
| --- | --- |

(14)

Het JRC moet extra middelen blijven genereren met concurrerende activiteiten, waaronder deelname aan de acties onder contract van Horizon 2020, werk voor derden en, in mindere mate, de exploitatie van intellectuele eigendom.

| (15) | Het specifieke programma moet een aanvulling vormen op in de lidstaten uitgevoerde activiteiten en andere EU-acties die nodig zijn in het kader van de algemene strategische inspanning voor de uitvoering van de Europa 2020-strategie ▌. |
| --- | --- |

(15)

Het specifieke programma moet een aanvulling vormen op in de lidstaten uitgevoerde activiteiten en andere EU-acties die nodig zijn in het kader van de algemene strategische inspanning voor de uitvoering van de Europa 2020-strategie ▌.

| (15 bis) | Overeenkomstig Besluit 2001/822/EG van de Raad van 27 november 2001 betreffende de associatie van de LGO met de Europese Economische Gemeenschap („LGO-besluit”), als gewijzigd, komen rechtspersonen uit de landen en gebieden overzee onder de in genoemd besluit vermelde specifieke voorwaarden in aanmerking voor deelname aan Horizon 2020. |
| --- | --- |

(15 bis)

Overeenkomstig Besluit 2001/822/EG van de Raad van 27 november 2001 betreffende de associatie van de LGO met de Europese Economische Gemeenschap („LGO-besluit”), als gewijzigd, komen rechtspersonen uit de landen en gebieden overzee onder de in genoemd besluit vermelde specifieke voorwaarden in aanmerking voor deelname aan Horizon 2020.

| (16) | Om te verzekeren dat ▌de specifieke voorwaarden om een beroep te doen op de financieringsfaciliteit een weergave zijn van de marktomstandigheden, moet aan de Commissie de bevoegdheid tot het vaststellen van handelingen worden gedelegeerd, overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, voor het aanpassen of uitwerken van ▌de specifieke voorwaarden om een beroep te doen op de financieringsfaciliteit. Het is van bijzonder belang dat de Commissie tijdens de voorbereidende werkzaamheden passend overleg pleegt, onder meer met deskundigen.
  Bij het voorbereiden en opstellen van gedelegeerde handelingen dient de Commissie erop toe te zien dat de relevante documenten tijdig en op passende wijze aan de Raad worden toegezonden. |
| --- | --- |

(16)

Om te verzekeren dat ▌de specifieke voorwaarden om een beroep te doen op de financieringsfaciliteit een weergave zijn van de marktomstandigheden, moet aan de Commissie de bevoegdheid tot het vaststellen van handelingen worden gedelegeerd, overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, voor het aanpassen of uitwerken van ▌de specifieke voorwaarden om een beroep te doen op de financieringsfaciliteit. Het is van bijzonder belang dat de Commissie tijdens de voorbereidende werkzaamheden passend overleg pleegt, onder meer met deskundigen.

Bij het voorbereiden en opstellen van gedelegeerde handelingen dient de Commissie erop toe te zien dat de relevante documenten tijdig en op passende wijze aan de Raad worden toegezonden.

| (17) | Om eenvormige voorwaarden voor de uitvoering van het specifieke programma te waarborgen, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend om de werkprogramma's voor de uitvoering van het specifieke programma vast te stellen. |
| --- | --- |

(17)

Om eenvormige voorwaarden voor de uitvoering van het specifieke programma te waarborgen, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend om de werkprogramma's voor de uitvoering van het specifieke programma vast te stellen.

| (18) | De uitvoeringsbevoegdheden met betrekking tot de werkprogramma's voor de delen I, II, III
  , IIIa en IIIb
  van het specifieke programma, met uitzondering van de acties van de Europese Onderzoeksraad, moeten, tenzij de Commissie afwijkt van het standpunt van de Wetenschappelijke Raad, worden uitgeoefend overeenkomstig Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden (7) door de Commissie controleren. |
| --- | --- |

(18)

De uitvoeringsbevoegdheden met betrekking tot de werkprogramma's voor de delen I, II, III
  , IIIa en IIIb
  van het specifieke programma, met uitzondering van de acties van de Europese Onderzoeksraad, moeten, tenzij de Commissie afwijkt van het standpunt van de Wetenschappelijke Raad, worden uitgeoefend overeenkomstig Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden (7) door de Commissie controleren.

| (19) | De raad van beheer van het JRC, die is opgericht bij Besluit 96/282/Euratom van de Commissie van 10 april 1996 tot reorganisatie van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (8), is geraadpleegd over de wetenschappelijke en technologische inhoud van het specifieke programma, voor zover die betrekking heeft op de eigen acties van het JRC. |
| --- | --- |

(19)

De raad van beheer van het JRC, die is opgericht bij Besluit 96/282/Euratom van de Commissie van 10 april 1996 tot reorganisatie van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (8), is geraadpleegd over de wetenschappelijke en technologische inhoud van het specifieke programma, voor zover die betrekking heeft op de eigen acties van het JRC.

| (20) | Ter wille van de rechtzekerheid en de duidelijkheid moeten Beschikking 2006/971/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Samenwerking” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (9), Beschikking 2006/972/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Ideeën” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (10), Beschikking 2006/973/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Mensen” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (11), Beschikking 2006/974/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Capaciteiten” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (12), en Beschikking 2006/975/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma dat door het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek door middel van eigen acties moet worden uitgevoerd op grond van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (13), worden ingetrokken, |
| --- | --- |

(20)

Ter wille van de rechtzekerheid en de duidelijkheid moeten Beschikking 2006/971/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Samenwerking” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (9), Beschikking 2006/972/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Ideeën” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (10), Beschikking 2006/973/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Mensen” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (11), Beschikking 2006/974/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma „Capaciteiten” tot uitvoering van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (12), en Beschikking 2006/975/EG van de Raad van 19 december 2006 betreffende het specifieke programma dat door het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek door middel van eigen acties moet worden uitgevoerd op grond van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) (13), worden ingetrokken,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

TITEL I

VASTSTELLING

Artikel 1

Onderwerp

Bij dit besluit wordt het specifieke programma tot uitvoering van Verordening (EU) nr. XX/2012 van het Europees Parlement en de Raad (14) vastgesteld. Tevens worden bij dit besluit de specifieke doelstellingen met betrekking tot EU-steun voor de in artikel 1 van die verordening omschreven onderzoeks- en innovatieactiviteiten en de uitvoeringsvoorschriften vastgesteld.

Artikel 2

Vaststelling van het specifieke programma

1.   Het specifieke programma tot uitvoering van „Horizon 2020: het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020)” („het specifieke programma”) wordt hierbij vastgesteld voor de periode van 1 januari 2014 tot en met 31 december 2020.

2.   Overeenkomstig artikel 5, leden 2 en 3, van Verordening (EU) nr. XX/2012 (Horizon 2020), bestaat het specifieke programma uit de volgende onderdelen:

| (a) | deel I: „Wetenschap op topniveau”; |
| --- | --- |

(a)

deel I: „Wetenschap op topniveau”;

| (b) | deel II: „Industrieel leiderschap”; |
| --- | --- |

(b)

deel II: „Industrieel leiderschap”;

| (c) | deel III: „Maatschappelijke uitdagingen”; |
| --- | --- |

(c)

deel III: „Maatschappelijke uitdagingen”;

| (d) | deel IV: „Niet-nucleaire eigen acties van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (JRC)”. |
| --- | --- |

(d)

deel IV: „Niet-nucleaire eigen acties van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (JRC)”.

Artikel 3

Specifieke doelstellingen

1.   Deel I („Wetenschap op topniveau”) bevordert de topkwaliteit in Europees onderzoek, overeenkomstig de prioriteit „Wetenschap op topniveau”, die in artikel 5, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. XX/2012 [Horizon 2020] wordt omschreven, door het nastreven van de volgende specifieke doelstellingen:

| (a) | stimuleren van grensverleggend onderzoek door middel van de activiteiten van de Europese Onderzoeksraad (ERC); |
| --- | --- |

(a)

stimuleren van grensverleggend onderzoek door middel van de activiteiten van de Europese Onderzoeksraad (ERC);

| (b) | stimuleren van onderzoek in toekomstige en opkomende technologieën; |
| --- | --- |

(b)

stimuleren van onderzoek in toekomstige en opkomende technologieën;

| (c) | versterken van vaardigheden, opleidingen en loopbaanontwikkeling door middel van de Marie Skłodowska-Curie-acties („de
  Marie Skłodowska-Curie-acties
  ”); |
| --- | --- |

(c)

versterken van vaardigheden, opleidingen en loopbaanontwikkeling door middel van de Marie Skłodowska-Curie-acties („de
  Marie Skłodowska-Curie-acties
  ”);

| (d) | versterken van Europese onderzoeksinfrastructuren, waaronder e-infrastructuren. |
| --- | --- |

(d)

versterken van Europese onderzoeksinfrastructuren, waaronder e-infrastructuren.

De hoofdlijnen van deze activiteiten staan in deel I van bijlage I.

2.   Deel II („Industrieel leiderschap”) moet het industriële leiderschap versterken en het concurrentievermogen van de industrie vergroten overeenkomstig de prioriteit „Industrieel leiderschap”, die in artikel 5, lid 2, onder b), van Verordening (EU) nr. XX/2012 [Horizon 2020] wordt omschreven, door de volgende specifieke doelstellingen na te streven:

| (a) | versterken van het industriële leiderschap van Europa door middel van onderzoek, technologische ontwikkeling, demonstratie en innovatie met betrekking tot de volgende ontsluitende en industriële technologieën:






  (i) | informatie- en communicatietechnologieën, |
| --- | --- | --- |

(a)

versterken van het industriële leiderschap van Europa door middel van onderzoek, technologische ontwikkeling, demonstratie en innovatie met betrekking tot de volgende ontsluitende en industriële technologieën:

(i)

informatie- en communicatietechnologieën,

| (ii) | nanotechnologieën, |
| --- | --- |

(ii)

nanotechnologieën,

| (iii) | geavanceerde materialen, |
| --- | --- |

(iii)

geavanceerde materialen,

| (iv) | biotechnologie, |
| --- | --- |

(iv)

biotechnologie,

| (v) | geavanceerde fabricage- en verwerkingstechnieken, |
| --- | --- |

(v)

geavanceerde fabricage- en verwerkingstechnieken,

| (vi) | ruimtevaart; |
| --- | --- |

(vi)

ruimtevaart;

| (b) | verbeteren van de toegang tot risicokapitaal voor investeringen in onderzoek en innovatie; |
| --- | --- |

(b)

verbeteren van de toegang tot risicokapitaal voor investeringen in onderzoek en innovatie;

| (c) | stimuleren van innovatie in kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's). |
| --- | --- |

(c)

stimuleren van innovatie in kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's).

De hoofdlijnen van de activiteiten voor deze specifieke doelstellingen staan in deel II van bijlage I. Er gelden specifieke voorwaarden voor het gebruik van de financieringsfaciliteit onder de specifieke doelstelling onder b). Die voorwaarden staan in punt 2 van deel II van bijlage I.

De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 10 gedelegeerde handelingen vast te stellen
  betreffende de wijzigingen van het aandeel van de investeringen uit de eigenvermogensfaciliteit van Horizon 2020 in de totale EU-investeringen in uitbreiding en groei met betrekking tot de in bijlage I, deel II, punt 2, bedoelde financiële instrumenten
  .

3.   Deel III („Maatschappelijke uitdagingen”) draagt bij aan de prioriteit „Maatschappelijke uitdagingen”, die in artikel 5, lid 2, onder c), van Verordening (EU) nr. XX/2012 [Horizon 2020] wordt omschreven, door middel van acties op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling, demonstratie en innovatie, die bijdragen aan het verwezenlijken van de volgende specifieke doelstellingen:

| (a) | verbeteren van gezondheid en welzijn gedurende het hele leven
  voor iedereen
  ; |
| --- | --- |

(a)

verbeteren van gezondheid en welzijn gedurende het hele leven
  voor iedereen
  ;

| (b) | een toereikend aanbod van veilige
  , gezonde
  en hoogwaardige voeding en andere producten van biologische oorsprong verzekeren door productieve
  , duurzame
  en hulpbronnenefficiënte primaire productiesystemen te ontwikkelen, daaraan gerelateerde ecosysteemdiensten te bevorderen
  en de biodiversiteit te herstellen
  , in combinatie met concurrerende en koolstofarme
  ketens voor toevoer, verwerking en commercialisering
  ; |
| --- | --- |

(b)

een toereikend aanbod van veilige
  , gezonde
  en hoogwaardige voeding en andere producten van biologische oorsprong verzekeren door productieve
  , duurzame
  en hulpbronnenefficiënte primaire productiesystemen te ontwikkelen, daaraan gerelateerde ecosysteemdiensten te bevorderen
  en de biodiversiteit te herstellen
  , in combinatie met concurrerende en koolstofarme
  ketens voor toevoer, verwerking en commercialisering
  ;

| (c) | de overstap maken naar een betrouwbaar,
  betaalbaar, algemeen aanvaard,
  duurzaam en concurrerend energiesysteem
  dat op het verminderen van de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen gericht is
  , in het licht van een toenemende
  schaarste van hulpbronnen
  , groeiende energiebehoeften en de klimaatverandering; |
| --- | --- |

(c)

de overstap maken naar een betrouwbaar,
  betaalbaar, algemeen aanvaard,
  duurzaam en concurrerend energiesysteem
  dat op het verminderen van de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen gericht is
  , in het licht van een toenemende
  schaarste van hulpbronnen
  , groeiende energiebehoeften en de klimaatverandering;

| (d) | realiseren van een hulpbronnenefficiënt,
  klimaat- en
  milieuvriendelijk, veilig en naadloos geïntegreerd Europees vervoersysteem ten behoeve van
  alle
  burgers, de economie en de samenleving; |
| --- | --- |

(d)

realiseren van een hulpbronnenefficiënt,
  klimaat- en
  milieuvriendelijk, veilig en naadloos geïntegreerd Europees vervoersysteem ten behoeve van
  alle
  burgers, de economie en de samenleving;

| (e) | tot stand brengen van een
  grondstof- en waterzuinige
  en klimaatveranderingsbestendige economie en
  samenleving, de bescherming en het duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen en ecosystemen
  en een duurzame grondstoffenvoorziening
  en duurzaam grondstoffengebruik
  om tegemoet te komen aan de behoeften van een toenemende wereldbevolking binnen de duurzame grenzen van de natuurlijke hulpbronnen
  en ecosystemen
  van de planeet. |
| --- | --- |

(e)

tot stand brengen van een
  grondstof- en waterzuinige
  en klimaatveranderingsbestendige economie en
  samenleving, de bescherming en het duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen en ecosystemen
  en een duurzame grondstoffenvoorziening
  en duurzaam grondstoffengebruik
  om tegemoet te komen aan de behoeften van een toenemende wereldbevolking binnen de duurzame grenzen van de natuurlijke hulpbronnen
  en ecosystemen
  van de planeet.

| (f) | een beter besef van Europa bijbrengen, oplossingen bieden en steun verlenen aan
  inclusieve, innovatieve
  en reflexieve
  Europese samenlevingen in een context van transformaties zonder weerga en toenemende mondiale interdependenties; |
| --- | --- |

(f)

een beter besef van Europa bijbrengen, oplossingen bieden en steun verlenen aan
  inclusieve, innovatieve
  en reflexieve
  Europese samenlevingen in een context van transformaties zonder weerga en toenemende mondiale interdependenties;

| (g) | veilige Europese samenlevingen bevorderen in een context van transformaties zonder weerga en wereldwijd toenemende onderlinge afhankelijkheden en dreigingen, en de Europese cultuur van vrijheid en recht steviger verankeren. |
| --- | --- |

(g)

veilige Europese samenlevingen bevorderen in een context van transformaties zonder weerga en wereldwijd toenemende onderlinge afhankelijkheden en dreigingen, en de Europese cultuur van vrijheid en recht steviger verankeren.

De hoofdlijnen van deze activiteiten staan in deel III van bijlage I.

3 bis.
     
  Deel IIIa „Excellentie verspreiden en deelname verbreden” moet het potentieel van het in Europa aanwezig talent ten volle benutten en ervoor zorgen dat de voordelen van een door innovatie aangestuurde economie geoptimaliseerd worden en breed verdeeld worden over de gehele Unie overeenkomstig het beginsel topkwaliteit.

3 ter.
     
  Deel IIIb „Wetenschap met en voor de samenleving” moet een effectieve samenwerking tussen wetenschap en de samenleving tot stand brengen, nieuw talent voor de wetenschap aanboren, en wetenschappelijke topkwaliteit koppelen aan maatschappelijk bewustzijn en maatschappelijke verantwoordelijkheid.

4.   Deel IV („Niet-nucleaire eigen acties van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek”) draagt bij aan alle in artikel 5, lid 2, van Verordening (EU) nr. XX/2012 [Horizon 2020] genoemde prioriteiten, met als specifieke doelstelling het verstrekken van klantgerichte wetenschappelijke en technische ondersteuning voor het beleid van de Unie.

De hoofdlijnen van deze specifieke doelstelling staan in deel IV van bijlage I.

5.   Het specifieke programma wordt beoordeeld op basis van de toetsing van de behaalde resultaten en impact aan prestatie-indicatoren ▌.

Meer details over de prestatie-indicatoren voor de specifieke doelstellingen zijn omschreven in de delen 1 tot en met 4 van bijlage II.

▌

Artikel 4

Begroting

1.   Overeenkomstig artikel 6, lid 1, van Verordening (EU) nr. XX/2012 [Horizon 2020], bedragen de financiële middelen voor de uitvoering van het specifieke programma [86 198 miljoen EUR].

2.   Het in lid 1 genoemde bedrag wordt verdeeld over de vier in artikel 2, lid 2, van dit besluit omschreven onderdelen. De verdeling gebeurt overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EU) nr. XX/2012 [Horizon 2020]. De indicatieve verdeling van de beschikbare middelen over de specifieke doelstellingen zoals die in dit artikel is beschreven en het maximale totaalbedrag van de bijdrage aan de acties van het JRC zijn vermeld in bijlage II van Verordening (EU) nr. XX/2012 [Horizon 2020].

3.   Van de in artikel 6, lid 2, van Verordening (EU) nr. XX/2012 [Horizon 2020] genoemde bedragen voor deel I, deel II en deel III van het specifieke programma wordt maximaal 6 % gebruikt voor de financiering van de administratieve uitgaven van de Commissie.

4.   Indien nodig kunnen in de begroting tot na 2020 kredieten worden opgenomen om de technische en administratieve uitgaven te dekken om het beheer van activiteiten die op 31 december 2020 nog niet zijn afgerond, voort te kunnen zetten.

TITEL II

UITVOERING

Artikel 5

Werkprogramma's

1.   Het specifieke programma wordt uitgevoerd door middel van werkprogramma's.

2.   De Commissie stelt gemeenschappelijke of afzonderlijke werkprogramma's vast voor de uitvoering van de delen I, II en III van het specifieke programma, als bedoeld in respectievelijk de punten a), b) en c) van artikel 2, lid 2, uitgezonderd de acties die vallen onder de specifieke doelstelling „Versterking van ▌grensverleggend onderzoek
  door middel van de activiteiten van de Europese Onderzoeksraad
  ”
  als bedoeld in artikel 3, lid 1, onder a)
  . Deze uitvoeringshandelingen worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 9, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure.

3.   De werkprogramma's voor de uitvoering van de acties die vallen onder de specifieke doelstelling „Versterking van ▌grensverleggend onderzoek
  door middel van de activiteiten van de Europese Onderzoeksraad
  ”, zoals die door de Wetenschappelijke Raad van de Europese Onderzoeksraad krachtens artikel 7, lid 2, onder b), zijn vastgesteld, worden door de Commissie vastgesteld door middel van een uitvoeringshandeling,
  conform de raadplegingsprocedure bedoeld in artikel 9, lid 2 bis
  . De Commissie wijkt slechts af van het door de Wetenschappelijke Raad vastgestelde werkprogramma als zij van mening is dat het niet in overeenstemming is met de bepalingen van dit besluit. In dat geval stelt de Commissie het werkprogramma bij uitvoeringshandeling vast overeenkomstig de in artikel 9, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure. De Commissie dient deze maatregel naar behoren te motiveren.

4.   De Commissie stelt bij uitvoeringshandeling een afzonderlijk meerjarig werkprogramma vast voor deel IV van het specifieke programma, dat betrekking heeft op de niet-nucleaire eigen acties van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek als bedoeld in artikel 2, lid 2, onder d).

In dit werkprogramma wordt rekening gehouden met het door de raad van beheer van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek overeenkomstig Besluit 96/282/Euratom meegedeelde standpunt.

5.   In de werkprogramma's wordt rekening gehouden met de stand van de wetenschap, technologie en innovatie op nationaal, internationaal en EU-niveau en met relevante beleids-, markt- en maatschappelijke ontwikkelingen. De werkprogramma's bevatten
  zo nodig
  informatie over de coördinatie met onderzoeks- en innovatieactiviteiten die door de lidstaten
  (met inbegrip van hun regio's)
  worden uitgevoerd, ook voor terreinen waarvoor gezamenlijke programmeringsinitiatieven zijn vastgesteld. Het werkprogramma wordt zo nodig geactualiseerd.

6.   De werkprogramma's voor de uitvoering van de delen I, II en III, in de zin van respectievelijk onder a), b) en c) van artikel 2, lid 2, beschrijven de doelstellingen, verwachte resultaten, wijze van uitvoering en het totale bedrag dat voor de uitvoering is voorzien, met inbegrip van de omvang van eventuele klimaatgerelateerde uitgaven. Tevens bevatten zij een beschrijving van de acties die worden gefinancierd, een indicatie van het bedrag dat aan elke actie wordt toegewezen, een indicatief tijdschema voor de uitvoering, alsook een meerjarenaanpak en strategische richtsnoeren voor de volgende uitvoeringsjaren. ▌Zij bevatten voor subsidieaanvragen de prioriteiten, de
  selectie- en gunningscriteria en het relatieve gewicht van de verschillende gunningscriteria
  , en
  het
  maximale
  financieringspercentage voor de totale subsidiabele kosten
  .
  Zij vermelden ook extra benuttings- en verspreidingsverplichtingen voor deelnemers, overeenkomstig artikel 40 van Verordening (EU) nr. XX/2012 [Regels voor deelname].
  Zij bieden ruimte voor
  strategische top-down- en
  bottom-upbenaderingen
  , al naar gelang het geval,
  waarbij doelstellingen op innovatieve wijze worden verwezenlijkt.

Daarnaast bevatten deze werkprogramma's een hoofdstuk met horizontale acties als bedoeld in artikel 13
  en als vermeld in het kader van horizontale kwesties en steunmaatregelen in bijlage I
  van Verordening (EU) nr. XX/2012 [Horizon 2020], die betrekking moeten hebben op twee of meer specifieke doelstellingen, zowel binnen dezelfde prioriteit als voor twee of meer verschillende prioriteiten. Die acties moeten op een geïntegreerde wijze worden uitgevoerd.

7.
     
  De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen volgens de in artikel 9, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure de volgende maatregelen vast:

| (a) | het besluit over de goedkeuring van de financiering van de acties onder contract indien het geraamde bedrag van de bijdrage van de Unie in het kader van dit programma gelijk is aan of hoger ligt dan 2,5 miljoen EUR, met uitzondering van de acties die vallen onder de specifieke doelstelling bedoeld in artikel 3, lid 1, onder a) en de acties die worden gefinancierd in het kader van het sneltraject voor innovatie; |
| --- | --- |

(a)

het besluit over de goedkeuring van de financiering van de acties onder contract indien het geraamde bedrag van de bijdrage van de Unie in het kader van dit programma gelijk is aan of hoger ligt dan 2,5 miljoen EUR, met uitzondering van de acties die vallen onder de specifieke doelstelling bedoeld in artikel 3, lid 1, onder a) en de acties die worden gefinancierd in het kader van het sneltraject voor innovatie;

| (b) | het besluit over de goedkeuring van de financiering van acties waarbij menselijke embryo's en menselijke embryonale stamcellen worden gebruikt en van acties uit hoofde van de specifieke doelstelling bedoeld in artikel 3, lid 3, onder g); |
| --- | --- |

(b)

het besluit over de goedkeuring van de financiering van acties waarbij menselijke embryo's en menselijke embryonale stamcellen worden gebruikt en van acties uit hoofde van de specifieke doelstelling bedoeld in artikel 3, lid 3, onder g);

| (c) | het besluit over de goedkeuring van de financiering van de acties onder contract indien het geraamde bedrag van de bijdrage van de Unie in het kader van dit programma gelijk is aan of hoger ligt dan 0,6 miljoen EUR, voor acties in het kader van de in artikel 3, lid 3, onder f) bedoelde specifieke doelstellingen en voor acties als bedoeld in artikel 3, leden 3 bis en 3 ter; |
| --- | --- |

(c)

het besluit over de goedkeuring van de financiering van de acties onder contract indien het geraamde bedrag van de bijdrage van de Unie in het kader van dit programma gelijk is aan of hoger ligt dan 0,6 miljoen EUR, voor acties in het kader van de in artikel 3, lid 3, onder f) bedoelde specifieke doelstellingen en voor acties als bedoeld in artikel 3, leden 3 bis en 3 ter;

| (d) | de opstelling van de procedure voor de evaluaties waarin is voorzien in artikel 26 van Verordening (EU) nr. XX/2012 [Horizon 2020]. |
| --- | --- |

(d)

de opstelling van de procedure voor de evaluaties waarin is voorzien in artikel 26 van Verordening (EU) nr. XX/2012 [Horizon 2020].

Artikel 6

Europese Onderzoeksraad

1.   De Commissie richt de Europese Onderzoeksraad (ERC) op voor het uitvoeren van de acties onder deel I („Wetenschap op topniveau”) die betrekking hebben op de specifieke doelstelling „Versterking van ▌grensverleggend onderzoek
  door middel van de activiteiten van de Europese Onderzoeksraad
  ”. Deze Europese Onderzoeksraad vervangt de Europese Onderzoeksraad die bij Besluit 2007/134/EG is opgericht.

2.   De Europese Onderzoeksraad is samengesteld uit de in artikel 7 bedoelde onafhankelijke Wetenschappelijke Raad en de in artikel 8 bedoelde specifieke uitvoeringsstructuur.

3.   De voorzitter van de Europese Onderzoeksraad is een ervaren en internationaal gereputeerd wetenschapper.

De voorzitter wordt voor een eenmalig hernieuwbare termijn van vier jaar aangesteld door de Commissie na een
  transparante
  selectieprocedure waarbij een beroep wordt gedaan op een
  onafhankelijk
  specifiek rekruteringscomité. De selectieprocedure en de geselecteerde kandidaat worden goedgekeurd door de Wetenschappelijke Raad.

De voorzitter zit de Wetenschappelijke Raad voor, geeft er leiding aan, onderhoudt contacten met de specifieke uitvoeringsstructuur en vertegenwoordigt de raad in de wereld van de wetenschap.

4.   De Europese Onderzoeksraad functioneert volgens de beginselen van wetenschappelijke topkwaliteit, autonomie, efficiëntie, effectiviteit, transparantie en verantwoordingsplicht. Hij draagt zorg voor continuïteit met de acties van de Europese Onderzoeksraad die op grond van Besluit 2006/972/EG zijn uitgevoerd.

5.   De activiteiten van de Europese Onderzoeksraad ondersteunen onderzoek dat op alle gebieden wordt uitgevoerd door op Europees niveau concurrerende individuele en transnationale teams. Bij contracten voor grensverleggend onderzoek geldt als enige selectiecriterium „topkwaliteit”.

6.   De Commissie staat garant voor de autonomie en integriteit van de Europese Onderzoeksraad en ziet erop toe dat de aan hem toevertrouwde taken goed worden uitgevoerd.

De Commissie zorgt ervoor dat de acties van de Europese Onderzoeksraad worden uitgevoerd volgens de in lid 4 genoemde beginselen en conform de in artikel 7, lid 2, bedoelde algemene strategie van de Wetenschappelijke Raad.

Artikel 7

Wetenschappelijke Raad

1.   De Wetenschappelijke Raad is samengesteld uit wetenschappers, ingenieurs en geleerden met een zeer goede reputatie en de benodigde deskundigheid
  en uit zowel vrouwen als mannen uit verschillende leeftijdsgroepen
  , die uiteenlopende onderzoeksgebieden afdekken en handelen op persoonlijke titel en onafhankelijk van externe belangen.

De leden van de Wetenschappelijke Raad worden door de Commissie benoemd volgens een met deze raad overeengekomen onafhankelijke en transparante procedure, die raadpleging van de wetenschappelijke gemeenschap en een verslag aan het Europees Parlement en de Raad omvat.

Hun mandaat duurt vier jaar en is eenmaal verlengbaar op basis van een roulerend systeem dat de continuïteit van de werkzaamheden van de Wetenschappelijke Raad waarborgt.

2.   De Wetenschappelijke Raad bepaalt:

| (a) | de algemene strategie van de Europese Onderzoeksraad; |
| --- | --- |

(a)

de algemene strategie van de Europese Onderzoeksraad;

| (b) | het werkprogramma voor de uitvoering van de activiteiten van de Europese Onderzoeksraad; |
| --- | --- |

(b)

het werkprogramma voor de uitvoering van de activiteiten van de Europese Onderzoeksraad;

| (c) | de methoden en procedures voor de collegiale toetsing en beoordeling van voorstellen op basis waarvan de te financieren voorstellen worden vastgesteld; |
| --- | --- |

(c)

de methoden en procedures voor de collegiale toetsing en beoordeling van voorstellen op basis waarvan de te financieren voorstellen worden vastgesteld;

| (d) | zijn standpunt, vanuit een wetenschappelijk oogpunt, over elke kwestie die de prestaties en impact van de Europese Onderzoeksraad en de kwaliteit van het uitgevoerde onderzoek kan vergroten; |
| --- | --- |

(d)

zijn standpunt, vanuit een wetenschappelijk oogpunt, over elke kwestie die de prestaties en impact van de Europese Onderzoeksraad en de kwaliteit van het uitgevoerde onderzoek kan vergroten;

| (e) | een gedragscode waarin onder meer de vermijding van belangenconflicten aan de orde komt. |
| --- | --- |

(e)

een gedragscode waarin onder meer de vermijding van belangenconflicten aan de orde komt.

De Commissie wijkt slechts af van de standpunten die de Wetenschappelijke Raad in overeenstemming met de punten a), c), d), en e) van de eerste alinea heeft ingenomen indien zij van mening is dat de bepalingen van dit besluit niet in acht zijn genomen. In dat geval stelt de Commissie maatregelen vast om de continuïteit in de uitvoering van het specifieke programma en de verwezenlijking van de doelstellingen van het programma te verzekeren, waarin zij de afwijkingen van de standpunten van de Wetenschappelijke Raad toelicht en naar behoren motiveert.

3.   De Wetenschappelijke Raad handelt volgens het mandaat dat is uiteengezet in punt 1.1 van deel I van bijlage I.

4.   De Wetenschappelijke Raad handelt uitsluitend in het belang van de verwezenlijking van de doelstellingen van het deel van het specifieke programma dat betrekking heeft op de specifieke doelstelling „Versterking van ▌grensverleggend onderzoek
  door middel van de activiteiten van de Europese Onderzoeksraad
  ” overeenkomstig artikel 6, lid 4. Hij legt de nodige integriteit en rechtschapenheid aan de dag en voert zijn werkzaamheden efficiënt en met de grootst mogelijke transparantie uit.

Artikel 8

Specifieke uitvoeringsstructuur

1.   De specifieke uitvoeringsstructuur is verantwoordelijk voor de administratieve tenuitvoerlegging en de uitvoering van het programma, als omschreven in punt 1.2 van deel I van bijlage I en ondersteunt de Wetenschappelijke Raad bij de uitvoering van al zijn taken.

2.   De Commissie ziet erop toe dat de specifieke uitvoeringsstructuur zich strikt, efficiënt, met de nodige flexibiliteit en uitsluitend richt naar de doelstellingen en eisen van de Europese Onderzoeksraad.

TITEL III

SLOTBEPALINGEN

Artikel 8 bis

Beoordeling en informatie over de uitvoering

1.
     
  De Commissie beoordeelt jaarlijks de uitvoering van Horizon 2020 en brengt hierover verslag uit overeenkomstig artikel 25 van Verordening (EU) nr. XX/2012 [Horizon 2020] en bijlage III van dit besluit.

2.
     
  De Commissie informeert het comité bedoeld in artikel 9 regelmatig over de algemene voortgang bij de uitvoering van de acties onder contract van het specifieke programma, zodat het comité in een vroeg stadium een nuttige inbreng kan hebben bij het opstellen van de werkprogramma's, met name de meerjarenaanpak en de strategische richtsnoeren, en zij verstrekt het comité tijdig informatie over alle acties die worden voorgesteld of gefinancierd in het kader van Horizon 2020 als vermeld in bijlage IV van dit besluit.

Artikel 9

Comitéprocedure

1.   De Commissie wordt bijgestaan door een comité. Het betreft een comité als bedoeld in Verordening (EU) nr. 182/2011.

1 bis.
     
  Het comité komt bijeen in verschillende samenstellingen, als vermeld in bijlage V, afhankelijk van het te bespreken onderwerp.

2.   Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is de onderzoeksprocedure overeenkomstig artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing.

2 bis.
     
  Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is de raadplegingsprocedure overeenkomstig artikel 4 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing.

3.   Wanneer het advies van het in lid 2
  en lid 2 bis
  bedoelde comité volgens de schriftelijke procedure moet worden verkregen, wordt die procedure zonder resultaat beëindigd als de voorzitter van het comité binnen de termijn voor het uitbrengen van het advies daartoe beslist of een eenvoudige meerderheid van de leden van het comité daarom verzoekt.

Artikel 10

Uitoefening van de delegatie

1.   De bevoegdheid tot vaststelling van gedelegeerde handelingen wordt aan de Commissie verleend onder de in dit artikel vastgestelde voorwaarden.

2.   De
  in artikel 3, lid 2, bedoelde
  bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend ▌vanaf de inwerkingtreding van deze verordening
  en voor de looptijd van het programma
  .

3.   De
  in artikel 3, lid 2, bedoelde
  bevoegdheidsdelegatie kan te allen tijde door de Raad worden ingetrokken. Het besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet.

4.   Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling vaststelt, stelt zij de Raad daarvan in kennis.

5.   Een
  krachtens artikel 3, lid 2, vastgestelde
  gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien de Raad binnen een termijn van twee maanden na de datum van kennisgeving ervan geen bezwaar heeft aangetekend, of indien de Raad de Commissie vóór het verstrijken van deze termijn heeft meegedeeld geen bezwaar te zullen aantekenen. Op initiatief van de Raad wordt deze termijn met een maand verlengd.

6.   De Commissie stelt het Europees Parlement in kennis van de door haar vastgestelde gedelegeerde handelingen, eventuele bezwaren die daartegen zijn gemaakt of de intrekking van de bevoegdheidsdelegatie door de Raad.

Artikel 11

Intrekking en overgangsbepalingen

1.   De Beschikkingen 2006/971/EG, 2006/972/EG, 2006/973/EG, 2006/974/EG en 2006/975/EG worden met ingang van 1 januari 2014 ingetrokken.

2.   Acties die uit hoofde van de in lid 1 genoemde beschikkingen zijn gestart en financiële verplichtingen die in verband met die acties zijn aangegaan, blijven tot de voltooiing van die acties onderworpen aan deze beschikkingen. Eventuele resterende taken van de comités die bij de in lid 1 genoemde beschikkingen zijn opgericht, worden uitgevoerd door het in artikel 9 van onderhavig besluit genoemde comité.

3.   De financiële toewijzing voor het specifieke programma kan ook de uitgaven dekken voor technische en administratieve bijstand die nodig is voor de overgang tussen het specifieke programma en de maatregelen die onder het toepassingsgebied van de Beschikkingen 2006/971/EG, 2006/972/EG, 2006/973/EG, 2006/974/EG en 2006/975/EG vallen.

Artikel 12

Inwerkingtreding

Dit besluit treedt in werking op de derde dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 13

Dit besluit is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De voorzitter

---

(1)  Standpunt van het Europees Parlement van 21 november 2013.

1

(2)  PB C ... van ..., blz. ...

2

(3)  PB C ... van ..., blz. ...

3

(4)  PB, blz.

4

(5)  PB L 57 van 24.2.2007, blz. 14.

5

(6)  COM(2010)2020.

6

(7)  PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13.

7

(8)  PB L 107 van 30.4.1996, blz. 12.

8

(9)  PB L 400 van 30.12.2006, blz. 86.

9

(10)  PB L 400 van 30.12.2006, blz. 243.

10

(11)  PB L 400 van 30.12.2006, blz. 272.

11

(12)  PB L 400 van 30.12.2006, blz. 299.

12

(13)  PB L 400 van 30.12.2006, blz. 368.

13

(14)  PB L [...] , blz. [...].

14

BIJLAGE I

Hoofdlijnen van de activiteiten

Gemeenschappelijke elementen voor de acties onder contract

1.   PROGRAMMERING

1.1.   Algemeen

Verordening (EU) nr. XX/2012 (Horizon 2020) bevat een reeks beginselen voor het bevorderen van een programmatische aanpak waarbij activiteiten op een strategische en geïntegreerde wijze bijdragen aan de doelstellingen van het programma, en die ervoor zorgen dat de verordening een krachtige aanvulling vormt op ander gerelateerd beleid en verwante programma's in de Unie.

De acties onder contract van Horizon 2020 worden uitgevoerd via in het Financieel Reglement voorziene financieringsvormen, in het bijzonder subsidies, prijzen, inkoop en financiële instrumenten. Alle financieringsvormen worden op flexibele wijze gebruikt voor alle algemene en specifieke doelstellingen van Horizon 2020, waarbij het gebruik wordt bepaald door de behoeften en door de specifieke kenmerken van een bepaalde specifieke doelstelling.

Er wordt speciaal op gelet dat ten aanzien van
  onderzoek en
  innovatie een
  evenwichtige
  benadering wordt gehanteerd: niet alleen aandacht voor de ontwikkeling van nieuwe producten en diensten op basis van wetenschappelijke en technologische doorbraken, maar ook voor het gebruik van bestaande technologieën in nieuwe toepassingen, voor niet-technologische en sociale innovaties en voor aspecten zoals continue verbetering. Alleen met een holistische benadering van innovatie kunnen tegelijkertijd maatschappelijke uitdagingen worden aangepakt en nieuwe concurrerende ondernemingen en industrieën worden gecreëerd.

Vooral met betrekking tot het onderdeel „Maatschappelijke uitdagingen” en de doelstelling „Leiderschap in ontsluitende en industriële technologieën” wordt bijzondere nadruk gelegd op
  onderzoeks- en innovatieactiviteiten aangevuld met activiteiten
  dicht bij de eindgebruikers en de markt, zoals demonstraties, proefprojecten en proof-of-concept. Daar kunnen ook activiteiten onder vallen ter ondersteuning van sociale innovatie en ter ondersteuning van op de vraagzijde gerichte maatregelen zoals prenormalisatie en precommerciële inkoop, inkoop van innovatieve oplossingen, normalisatie en andere gebruikersgerichte maatregelen voor het versnellen van de marktpenetratie van innovatieve producten en diensten. Voorts zal er voldoende ruimte zijn voor bottom-upbenaderingen
  van oproepen tot het indienen van voorstellen en activiteiten binnen werkprogramma's zullen ruim gedefinieerd worden
  .
  Er zullen voor alle uitdagingen en technologieën
  open, lichte en snelle regelingen zijn, zodat de beste onderzoekers, ondernemers en ondernemingen van Europa de kans krijgen om de baanbrekende oplossingen van hun keuze te ontwikkelen.

Voor het stellen van gedetailleerde prioriteiten tijdens de uitvoering van Horizon 2020 is het nodig dat bij het programmeren van onderzoek een strategische benadering wordt gehanteerd, door beheersmethoden te gebruiken waarbij weliswaar nauwe aansluiting wordt gezocht bij beleidsontwikkelingen, maar over de grenzen van traditioneel sectorbeleid heen wordt gekeken. Het stellen van prioriteiten zal gebeuren op basis van deugdelijk bewijs en degelijke analyses en prognoses. Vooruitgang wordt beoordeeld op basis van een krachtig pakket prestatie-indicatoren. Deze horizontale benadering van programmering en beheer maakt een effectieve coördinatie van de verschillende specifieke doelstellingen van Horizon 2020 mogelijk en het aanpakken van uitdagingen waarop meerdere doelstellingen van toepassing zijn, zoals duurzaamheid, klimaatverandering
  , sociale wetenschappen en geesteswetenschappen
  alsmede mariene wetenschappen en technologieën.

De prioriteiten zullen ook op een breed scala aan advies en andere input zijn gebaseerd. Die zal onder meer afkomstig zijn van groepen van onafhankelijke deskundigen die speciaal zijn opgericht om te adviseren over de uitvoering van Horizon 2020 en de specifieke doelstellingen ervan. Deze
  deskundigengroepen
  dienen over de noodzakelijke expertise en kennis te beschikken en uiteenlopende professionele achtergronden te hebben, zoals
  de academische wereld,
  de industrie en maatschappelijke organisaties.
  Waar passend zal ook rekening worden gehouden met de adviezen van het Comité Europese Onderzoeksruimte (CEOR), andere groepen in verband met de EOR en de Groep Ondernemingenbeleid (GOB) met betrekking tot de afbakening en de opzet van strategische prioriteiten.

Bij het stellen van prioriteiten kan ook rekening worden gehouden met de agenda voor strategisch onderzoek van Europese technologieplatforms
  , initiatieven voor gezamenlijke programmering
  of input van Europese innovatiepartnerschappen. Waar dat dienstig is, zullen ook publiek-publieke en publiek-private partnerschappen die uit hoofde van Horizon 2020 worden ondersteund aan het prioriteringsproces en de uitvoering bijdragen, overeenkomstig de regels die hiervoor in Horizon 2020 zijn neergelegd. Een andere hoeksteen van het prioriteringsproces zijn regelmatige interacties met eindgebruikers, burgers en maatschappelijke organisaties, via consensusconferenties, participatieve beoordelingen van technologie, rechtstreekse betrokkenheid bij onderzoeks- en innovatieprocessen en andere geëigende methoden.

Aangezien Horizon 2020 over een periode van zeven jaar wordt uitgevoerd, is het mogelijk dat de economische, maatschappelijke en beleidscontext van het programma aanzienlijk zal veranderen tijdens de looptijd ervan. Horizon 2020 moet zich aan dergelijke veranderingen kunnen aanpassen. Vandaar dat voor elke specifieke doelstelling in de mogelijkheid is voorzien om ook activiteiten te ondersteunen die verder gaan dan onderstaande beschrijvingen, wanneer dat nodig is om te reageren op belangrijke ontwikkelingen, nieuwe beleidsbehoeften of onvoorziene gebeurtenissen.

Activiteiten die worden gesteund in het kader van de verschillende onderdelen en hun specifieke doelstellingen moeten zodanig worden uitgevoerd dat ze complementair zijn en onderling samenhangen, waar dienstig.

▌

1.2.   Toegang tot risicokapitaal

Horizon 2020 helpt ondernemingen en andere organisaties met het verkrijgen van leningen en garanties en het aantrekken van aandelenkapitaal via twee faciliteiten.

Via de schuldfaciliteit ontvangen individuele begunstigden een lening voor investeringen in onderzoek en innovatie, worden garanties verleend aan financiële intermediairs die leningen aan begunstigden verstrekken, en worden combinaties van leningen en garanties verstrekt, alsook garanties of tegengaranties voor nationale, regionale
  en lokale
  schuldfinancieringsregelingen. Deze faciliteit voorziet in een kmo-loket dat leningen verstrekt aan door onderzoek en innovatie aangestuurde kmo's, als aanvulling op de kmo-financiering via de leninggarantiefaciliteit in het kader van het programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en voor kmo's
  (Cosme)
  .

De eigenvermogensfaciliteit verstrekt risico- en/of mezzaninekapitaal aan individuele ondernemingen in de aanloopfase (startersloket). De faciliteit zal ook uitbreidings- en groei-investeringen kunnen doen in samenhang met de eigenvermogensfaciliteit voor groei in het kader van het programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en voor kmo's
  (Cosme)
  , onder meer via fondsen-van-fondsen.

Deze faciliteiten vervullen een hoofdrol voor de specifieke doelstelling „Toegang tot risicokapitaal” maar kunnen eventueel ook voor de andere specifieke doelstellingen van Horizon 2020 worden aangewend.

De vermogensfaciliteit en het kmo-loket van de schuldenfaciliteit worden uitgevoerd als twee financiële instrumenten van de EU die eigen middelen en schuldfinanciering verstrekken om onderzoek en innovatie en de groei in kmo's te ondersteunen, in samenhang met de vermogens- en schuldfaciliteit in het kader van het programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en voor kmo's
  (Cosme)
  .

1.3.
     Communicatie, benutting en verspreiding

Een belangrijke toegevoegde waarde van onderzoek en innovatie die op Unieniveau worden gefinancierd, is de mogelijkheid om de resultaten ervan over de hele Unie te verspreiden
  en te benutten
  en zo hun effect te vergroten. Vandaar dat Horizon 2020 voor alle specifieke doelstellingen voorziet in specifieke steun voor verspreiding (onder meer door
  wetenschappelijke publicaties
  algemeen toegankelijk te maken), communicatie en dialoog, met een sterke nadruk op het communiceren van resultaten aan eindgebruikers, burgers
  , de academische wereld
  , maatschappelijke organisaties, de industrie en beleidsmakers. Hiervoor kan Horizon 2020 gebruik maken van netwerken voor informatieoverdracht. Bij de communicatieactiviteiten die in het kader van Horizon 2020 worden uitgevoerd
  zal ruchtbaarheid worden gegeven aan het feit dat de resultaten zijn verkregen met financiële steun van de Unie, en
  zal ook worden geprobeerd om het publiek door middel van publicaties, evenementen, kennisarchieven, databanken, websites of sociale media meer bewust te maken van het belang van onderzoek en innovatie.

▌

2.
     AANVULLENDE EFFECTEN EN HORIZONTALE KWESTIES EN STEUNMAATREGELEN

Horizon 2020 is opgezet rond de doelstellingen die voor de drie belangrijkste onderdelen ervan zijn geformuleerd: bevorderen van wetenschap op topniveau, creëren van industrieel leiderschap en aanpakken van maatschappelijke uitdagingen. Bijzondere aandacht wordt besteed aan een goede coördinatie tussen deze onderdelen en aan het optimaal benutten van de synergieën die tussen de specifieke doelstellingen worden gecreëerd, zodat zij een maximale impact hebben op de beleidsdoelstellingen die op de hogere bestuursniveaus van de EU worden geformuleerd. Bij het aangaan van deze doelstellingen wordt een sterke nadruk gelegd op het vinden van efficiënte oplossingen. Daarbij wordt een veel ruimere aanpak gehanteerd dan de gebruikelijke aanpak waarbij simpelweg wordt uitgegaan van de traditionele wetenschappelijke en technologische vakgebieden en de traditionele economische sectoren.

Er worden horizontale acties bevorderd die op deel I „Wetenschap op topniveau
  ”, deel II „Industrieel leiderschap” en deel III „Maatschappelijke uitdagingen”
  betrekking hebben en gericht zijn op het ontwikkelen van nieuwe kennis, toekomstige en opkomende technologieën, onderzoeksinfrastructuren en sleutelcompetenties. Onderzoeksinfrastructuren worden geschikt gemaakt voor een breder gebruik in de samenleving, bijvoorbeeld voor overheidsdiensten, wetenschapsbevordering, civiele veiligheid en cultuur. Voorts wordt er bij de prioritering op gelet dat de prioriteiten voor de eigen acties van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek en voor de activiteiten van het Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT) zijn afgestemd op de prioriteiten voor de andere onderdelen van Horizon 2020.

Verder zal een effectieve bijdrage aan de doelstellingen van Europa 2020 en de Innovatie-Unie in veel gevallen vragen om interdisciplinaire oplossingen, oplossingen dus die meerdere specifieke doelstellingen van Horizon 2020 bestrijken ▌. Horizon 2020 bevat specifieke voorzieningen voor het stimuleren van horizontale acties op dit terrein. Een daarvan is het efficiënt bundelen van begrotingen. Een ander voorbeeld is de mogelijkheid om voor acties uit hoofde van het onderdeel „Maatschappelijke uitdagingen” en ten behoeve van de doelstelling „Leiderschap in ontsluitende en industriële technologieën” gebruik te maken van bovengenoemde financiële instrumenten en het specifieke mkb-instrument.

Horizontale acties zijn ook van essentieel belang voor het stimuleren van de interacties tussen maatschappelijke uitdagingen en ontsluitende en industriële technologieën die nodig zijn om te komen tot belangrijke technologische doorbraken. Voorbeelden van terreinen waarop dergelijke interacties kunnen worden ontwikkeld, zijn: e-gezondheid, intelligente netwerken, intelligente vervoersystemen, integratie van klimaatacties, nanogeneesmiddelen, geavanceerde materialen voor lichtgewichtvoertuigen en de ontwikkeling van op biomaterialen gebaseerde industriële processen en producten. Vandaar dat het ontstaan van krachtige synergieën wordt bevorderd tussen enerzijds maatschappelijke uitdagingen en anderzijds de ontwikkeling van generieke ontsluitende en industriële technologieën. Bij het ontwikkelen van meerjarenstrategieën en het vaststellen van prioriteiten voor elk van deze specifieke doelstellingen zal uitdrukkelijk rekening worden gehouden met het belang van synergie. Daarvoor is het nodig dat de belanghebbenden die de verschillende gezichtspunten vertegenwoordigen, volledig bij de uitvoering worden betrokken. Ook vraagt het in veel gevallen om acties waarbij financiële middelen worden gebundeld die zijn bestemd voor de ontwikkeling van ontsluitende en industriële technologieën en de aanpak van maatschappelijke uitdagingen.

Ook wordt bijzondere aandacht besteed aan de onderlinge afstemming van activiteiten die uit hoofde van Horizon 2020 worden gefinancierd en activiteiten die uit hoofde van andere EU-financieringsprogramma's worden ondersteund, zoals
  die van
  het gemeenschappelijk landbouwbeleid, het gemeenschappelijk visserijbeleid,
  Life+
  en Erasmus For All: het EU-programma voor onderwijs, opleiding, jeugd en sport of het programma Gezondheid voor groei
  en de externe programma's en programma's voor de financiering van ontwikkeling van de Unie
  . Hieronder valt ook een adequate koppeling met
  het Cohesiebeleid in het kader van de nationale en regionale O& I-strategieën voor slimme specialisatie,
  wanneer steun voor capaciteitsopbouw ten behoeve van onderzoek en innovatie op regionaal niveau kan fungeren als een „trap naar topkwaliteit”, de oprichting van regionale kenniscentra de innovatiekloof binnen Europa kan helpen dichten, of steun voor grootschalige demonstratie- en proefprojecten de doelstelling van het creëren van industrieel leiderschap in Europa kan helpen realiseren.

A.
     
  Sociale en geesteswetenschappen

Onderzoek in de sociale en geesteswetenschappen wordt volledig geïntegreerd in alle algemene doelstellingen van Horizon 2020. Dat betekent onder meer dat er ruime mogelijkheden zullen zijn voor het ondersteunen van dergelijk onderzoek via de Europese Onderzoeksraad, de Marie Skłodowska-Curie-acties of uit hoofde van de specifieke doelstelling „Onderzoeksinfrastructuur”.

Daartoe zullen ook onderzoek in de sociale en geesteswetenschappen geïntegreerd worden als essentieel onderdeel van de activiteiten die nodig zijn voor het versterken van het industrieel leiderschap en het aanpakken van de maatschappelijke uitdagingen. Daarbij gaat het in laatstgenoemde geval onder meer om: activiteiten voor het vergroten van het inzicht in gezondheidsbepalende factoren en het optimaliseren van gezondheidszorgsystemen, het ondersteunen van beleid gericht op de „empowerment” van plattelandsgebieden, het onderzoeken en in stand houden van het culturele erfgoed en de cultuurrijkdom van Europa, het in staat stellen van consumenten om een geïnformeerde keuze te maken, het tot stand brengen van een inclusief digitaal ecosysteem op basis van kennis en informatie, het ondersteunen van de besluitvorming over energiezaken en het creëren van een gebruikersvriendelijk Europees elektriciteitsnet en een overgang naar een duurzaam energiesysteem, het ondersteunen van een vervoerbeleid dat op feiten en prognoses is gebaseerd, alsook activiteiten voor de beperking van en aanpassing aan klimaatverandering, voor een efficiënt gebruik van hulpbronnen en voor een groene en duurzame economie en culturele en sociaal-economische aspecten van beveiligings-, risico- en beheersaangelegenheden (zoals juridische en mensenrechtenaspecten).

Daarnaast wordt uit hoofde van de specifieke doelstelling „Europa in een veranderende wereld: Inclusieve, innovatieve en reflexieve samenlevingen” steun verleend aan onderzoek in de sociale en geesteswetenschappen naar horizontale vraagstukken, zoals intelligente en duurzame groei, sociale, culturele en gedragsmatige transformaties in Europese samenlevingen, sociale innovatie, innovatie in de publieke sector en de positie van Europa als mondiale speler.

B.
     
  Wetenschap en samenleving

De relatie en de interactie tussen wetenschap en samenleving alsmede de bevordering van verantwoorde activiteiten op het gebied van onderzoek, innovatie, wetenschapsonderwijs, wetenschapsverspreiding en cultuur worden uitgediept en het vertrouwen van het publiek in de wetenschap en innovatie wordt versterkt door acties in het kader van Horizon 2020 die een geïnformeerd engagement van en een dialoog met burgers en van de civiele samenleving in aangelegenheden op het gebied van onderzoek en innovatie stimuleren.

C.
     
  Gender

De bevordering van gendergelijkheid in wetenschap en innovatie acht de EU absoluut noodzakelijk. De genderproblematiek zal in Horizon 2020 worden benaderd als een horizontaal vraagstuk teneinde onevenwichtige situaties tussen mannen en vrouwen te verhelpen, en de genderdimensie in de programmering en de inhoud van onderzoek en innovatie te integreren.

D.
     
  Kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's)

Horizon 2020 stimuleert en ondersteunt op een geïntegreerde wijze voor alle specifieke doelstellingen de grotere participatie van kmo's.

In aansluiting op het creëren van betere voorwaarden voor de deelname van kmo's aan Horizon 2020 overeenkomstig artikel 18 van Horizon 2020, worden de specifieke maatregelen die voor de specifieke doelstelling „Innovatie in kmo's” (specifiek kmo-instrument) zijn geformuleerd, toegepast voor de specifieke doelstelling „Leiderschap in ontsluitende en industriële technologieën” en voor deel III „Maatschappelijke uitdagingen”. Deze geïntegreerde aanpak zou ertoe moeten leiden dat minstens 20 % van de totale gecombineerde begroting voor deze onderdelen naar kmo's gaat.

Er wordt in het bijzonder op gelet dat kmo's toereikend vertegenwoordigd zijn in publiek-private partnerschappen.

D bis.
     
  Sneltraject voor innovatie (FTI)

Met het Sneltraject voor innovatie wordt de tijd van idee tot markt aanzienlijk ingekort en er wordt verwacht dat de deelname van de industrie en eerste aanvragers aan Horizon 2020 erdoor zullen worden verhoogd.

Het Sneltraject voor innovatie ondersteunt overeenkomstig artikel 18 bis van de kaderverordening Horizon 2020 marktgerichte acties krachtens de specifieke doelstelling „Leiderschap op het gebied van ontsluitende en industriële technologieën” en de maatschappelijke uitdagingen, met een op een bottom-upbenadering berustende logica die is gebaseerd op een permanent open uitnodiging tot het indienen van voorstellen en een termijn tot de subsidieverlening van maximaal zes maanden. Het Sneltraject voor innovatie zal een bijdrage leveren aan de innovatie in Europa, die de basis vormt van het concurrentievermogen van de Unie.

E.
     
  Bredere participatie

Wat het onderzoeks- en innovatiepotentieel betreft, zijn de EU-lidstaten de afgelopen tijd weliswaar enigszins naar elkaar toegegroeid, maar de verschillen blijven erg groot en er gaapt een diepe kloof tussen „innovatieleiders” en „bescheiden innovatoren”. De activiteiten worden erop gericht de kloof in Europa op het gebied van onderzoek en innovatie te helpen dichten door synergie met de Europese structuur- en investeringsfondsen te bevorderen en verder door middel van specifieke maatregelen om excellentie in regio's met een achterstand op het gebied van OOI te ontsluiten en aldus de participatie in het kader van Horizon 2020 te verruimen en bij te dragen tot de totstandbrenging van een Europese Onderzoeksruimte.

F.
     
  Internationale samenwerking

Veel specifieke doelstellingen die in Horizon 2020 worden beschreven, kunnen zonder samenwerking met partners in derde landen niet effectief ter hand worden genomen. Dat geldt met name voor doelstellingen die betrekking hebben op het buitenlands beleid en het ontwikkelingsbeleid en de internationale verbintenissen van de Unie. Dit is het geval voor alle maatschappelijke uitdagingen in het kader van Horizon 2020 die een gemeenschappelijk karakter hebben. Internationale samenwerking is ook essentieel voor grensverleggend en basisonderzoek, om gebruik te kunnen maken van de voordelen van nieuwe wetenschappelijke en technologische mogelijkheden. Het bevorderen van de internationale mobiliteit van onderzoeks- en innovatiepersoneel is daarom van cruciaal belang voor het versterken van deze mondiale samenwerking. Ook voor het concurrentievermogen van de Europese industrie zijn internationale activiteiten belangrijk, omdat daarmee de penetratie van en handel in nieuwe technologieën wordt bevorderd, bijvoorbeeld door de ontwikkeling van mondiale normen en richtsnoeren voor interoperabiliteit, en door het bevorderen van de acceptatie en aanwending van Europese oplossingen buiten Europa. Alle internationale activiteiten moeten worden gesteund door een doeltreffende en eerlijke kennisoverdracht zonder welke innovatie en groei niet mogelijk zijn.

Het zwaartepunt van internationale samenwerking ligt bij Horizon 2020 op samenwerking met de volgende groepen van landen:

| (1) | geïndustrialiseerde en opkomende economieën; |
| --- | --- |

(1)

geïndustrialiseerde en opkomende economieën;

| (2) | kandidaat-lidstaten en nabuurschapslanden; en |
| --- | --- |

(2)

kandidaat-lidstaten en nabuurschapslanden; en

| (3) | ontwikkelingslanden. |
| --- | --- |

(3)

ontwikkelingslanden.

Waar nodig zal Horizon 2020 samenwerking op biregionaal of multilateraal niveau ondersteunen. Internationale samenwerking bij onderzoek en innovatie is een sleutelonderdeel van de mondiale verbintenissen van de EU en zal een belangrijke rol spelen bij het partnerschap van de Unie met ontwikkelingslanden, bijvoorbeeld voor het verwezenlijken van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling.

Artikel 21 van Horizon 2020 omschrijft de algemene beginselen voor de deelname van organisaties uit derde landen en internationale organisaties. Aangezien onderzoek en innovatie in de regel veel baat hebben bij openheid ten aanzien van derde landen, zal ook voor Horizon 2020 het beginsel van algemene openheid gelden, en worden derde landen aangemoedigd om op hun beurt hun programma's open te stellen voor deelnemers uit de EU. Waar passend, en met name ter bescherming van de Europese belangen op het gebied van de intellectuele eigendom, kan voor een voorzichtiger aanpak worden gekozen.

Daarnaast wordt een scala aan gerichte acties uitgevoerd waarbij ten aanzien van internationale samenwerking een strategische aanpak op basis van gemeenschappelijke belangen en prioriteiten en wederzijds voordeel wordt gehanteerd en coördinatie en synergie met activiteiten van lidstaten wordt bevorderd. Hiervoor is onder meer voorzien in een mechanisme voor het ondersteunen van gezamenlijke oproepen en in de mogelijkheid om programma's samen met derde landen of internationale organisaties te cofinancieren. Er zal worden gestreefd naar synergie met andere beleidsmaatregelen van de Unie.

Het Strategisch forum voor internationale wetenschappelijke en technologische samenwerking (SFIC) zal ook in de toekomst om advies worden gevraagd.

Voorbeelden van terreinen waarop een dergelijke strategische internationale samenwerking kan worden ontwikkeld, zonder dat andere gelegenheden voor samenwerking worden veronachtzaamd, zijn:

| (a) | voortzetting van het Partnerschap voor klinische proeven tussen Europese en ontwikkelingslanden (EDCTP2), betreffende klinische proeven voor medische ingrepen tegen hiv, malaria, tuberculose en verwaarloosde ziekten; |
| --- | --- |

(a)

voortzetting van het Partnerschap voor klinische proeven tussen Europese en ontwikkelingslanden (EDCTP2), betreffende klinische proeven voor medische ingrepen tegen hiv, malaria, tuberculose en verwaarloosde ziekten;

| (b) | jaarlijkse inschrijving in het Human Frontier Science Programme (HSFP) (Programma Menselijke Grenzen), zodat ook EU-lidstaten die geen lid van de G7 zijn, volledig kunnen profiteren van de financiële middelen die uit hoofde van dit programma worden verstrekt; |
| --- | --- |

(b)

jaarlijkse inschrijving in het Human Frontier Science Programme (HSFP) (Programma Menselijke Grenzen), zodat ook EU-lidstaten die geen lid van de G7 zijn, volledig kunnen profiteren van de financiële middelen die uit hoofde van dit programma worden verstrekt;

| (c) | oprichting van een internationaal consortium voor onderzoek naar zeldzame ziekten, met een aantal lidstaten en derde landen. Doel van dit initiatief is om vóór 2020 diagnostische tests en tweehonderd nieuwe therapieën voor zeldzame ziekten te ontwikkelen; |
| --- | --- |

(c)

oprichting van een internationaal consortium voor onderzoek naar zeldzame ziekten, met een aantal lidstaten en derde landen. Doel van dit initiatief is om vóór 2020 diagnostische tests en tweehonderd nieuwe therapieën voor zeldzame ziekten te ontwikkelen;

| (d) | ondersteuning van het International Knowledge-Based Bio-Economy Forum (internationaal forum voor kennisgebaseerde bio-economie) en de Task Force EU-VS voor biotechnologisch onderzoek, alsook van samenwerkingsverbanden met relevante internationale organisaties en initiatieven (zoals mondiale allianties voor onderzoek naar broeikasgassen afkomstig uit de landbouw en de gezondheid van dieren); |
| --- | --- |

(d)

ondersteuning van het International Knowledge-Based Bio-Economy Forum (internationaal forum voor kennisgebaseerde bio-economie) en de Task Force EU-VS voor biotechnologisch onderzoek, alsook van samenwerkingsverbanden met relevante internationale organisaties en initiatieven (zoals mondiale allianties voor onderzoek naar broeikasgassen afkomstig uit de landbouw en de gezondheid van dieren);

| (e) | bijdragen aan multilaterale processen en initiatieven, zoals het Intergouvernementeel Panel over klimaatverandering (IPCC), het Intergouvernementeel Platform voor wetenschap en beleid inzake biodiversiteit en ecosysteemdiensten (IPBES) en de Groep voor aardobservaties (GEO); |
| --- | --- |

(e)

bijdragen aan multilaterale processen en initiatieven, zoals het Intergouvernementeel Panel over klimaatverandering (IPCC), het Intergouvernementeel Platform voor wetenschap en beleid inzake biodiversiteit en ecosysteemdiensten (IPBES) en de Groep voor aardobservaties (GEO);

| (f) | de ruimtedialogen tussen de EU en de Verenigde Staten en Rusland, de twee belangrijkste ruimtevaartlanden, zijn bijzonder belangrijk en vormen de basis voor strategische samenwerking in het kader van ruimtevaartpartnerschappen; |
| --- | --- |

(f)

de ruimtedialogen tussen de EU en de Verenigde Staten en Rusland, de twee belangrijkste ruimtevaartlanden, zijn bijzonder belangrijk en vormen de basis voor strategische samenwerking in het kader van ruimtevaartpartnerschappen;

| (g) | de uitvoeringsovereenkomst voor de samenwerkingsactiviteiten tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika op het gebied van Binnenlandse Veiligheid/Civiele Veiligheid/Onderzoek, getekend op 18 november 2010; |
| --- | --- |

(g)

de uitvoeringsovereenkomst voor de samenwerkingsactiviteiten tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika op het gebied van Binnenlandse Veiligheid/Civiele Veiligheid/Onderzoek, getekend op 18 november 2010;

| (h) | samenwerking met ontwikkelingslanden, met name uit Afrika bezuiden de Sahara, op het gebied van decentrale productie van energie ten bate van armoedebestrijding; |
| --- | --- |

(h)

samenwerking met ontwikkelingslanden, met name uit Afrika bezuiden de Sahara, op het gebied van decentrale productie van energie ten bate van armoedebestrijding;

| (i) | voortzetting van de onderzoekssamenwerking met Brazilië op het gebied van biobrandstoffen van de nieuwe generatie en andere toepassingen van biomassa. |
| --- | --- |

(i)

voortzetting van de onderzoekssamenwerking met Brazilië op het gebied van biobrandstoffen van de nieuwe generatie en andere toepassingen van biomassa.

Daarnaast zullen specifieke horizontale acties worden ondersteund met het oog op de coherente en doeltreffende ontwikkeling van de internationale samenwerking in het kader van Horizon 2020.

G.
     
  Duurzame ontwikkeling en klimaatverandering

Horizon 2020 zal acties aanmoedigen en steunen die gericht zijn op het benutten van de leidende positie van Europa in de wedren naar nieuwe processen en technologieën ter bevordering van duurzame ontwikkeling in algemene zin en ter bestrijding van klimaatverandering. Deze horizontale aanpak, die volledig in alle prioriteiten van Horizon 2020 is geïntegreerd, zal de EU helpen gedijen in een koolstofarme wereld met schaarse hulpbronnen, en tegelijkertijd een hulpbronnenefficiënte, duurzame en competitieve economie doen ontstaan.

H.
     
  Het slaan van een brug tussen uitvinding en markttoepassing

Verbindingsacties in Horizon 2020 beogen een brug te slaan van ontdekking naar commerciële toepassing, hetgeen in voorkomend geval tot exploitatie en het in de handel brengen van ideeën leidt. De acties dienen te stoelen op een ruim innovatieconcept en moeten sectoroverschrijdende innovatie in de hand werken.

I
     
  Sectoroverschrijdende steunmaatregelen

De sectoroverschrijdende kwesties worden ondersteund door een reeks horizontale steunmaatregelen, waaronder steun voor: het aantrekkelijker maken van het beroep van onderzoeker, met inbegrip van de algemene beginselen van het Europees Handvest voor onderzoekers, het verstevigen van de wetenschappelijke basis en het ontwikkelen en ondersteunen van de EOR (inclusief de vijf EOR-initiatieven) en de Innovatie-Unie, het erkennen van de best presterende Horizon 2020-begunstigden en -projecten in de verschillende gebieden door middel van symbolische prijzen, het verbeteren van de randvoorwaarden ter ondersteuning van de Innovatie-Unie, inclusief de beginselen van de Aanbeveling van de Commissie betreffende het beheer van intellectuele eigendom

   (1)

  en het verkennen van de mogelijkheden voor de instelling van een Europees instrument voor intellectuele-eigendomsrechten, alsmede het beheren en coördineren van internationale netwerken voor excellente onderzoekers en innovatoren (zoals COST).

3.   PARTNERSCHAPPEN

Voor het bereiken van duurzame groei in Europa moet de bijdrage van publieke en private spelers worden geoptimaliseerd. Dit is van wezenlijk belang voor het consolideren van de Europese onderzoeksruimte en het slagen van de Innovatie-Unie, de Digitale Agenda en andere vlaggenschipinitiatieven die in het kader van Europa 2020 zijn gestart. Verder vraagt verantwoord onderzoek en innovatie om een aanpak waarbij gebruik wordt gemaakt van de interactie tussen partners die opereren vanuit verschillende gezichtspunten maar met een gemeenschappelijk belang, voor het vinden van de beste oplossingen.

Horizon 2020 voorziet in het opzetten van publiek-publieke en publiek-private partnerschappen en bevat hier een duidelijke reeks criteria voor. Publiek-private partnerschappen kunnen op een contractuele overeenkomst tussen publieke en private actoren zijn gebaseerd. In een beperkt aantal gevallen kunnen dergelijke partnerschappen geïnstitutionaliseerd zijn (zoals gezamenlijke technologie-initiatieven en andere gemeenschappelijke ondernemingen).

Bestaande publiek-publieke en publiek-private partnerschappen kunnen uit hoofde van Horizon 2020 verder worden ondersteund, op voorwaarde dat zij de doelstellingen van Horizon 2020 onderschrijven
  , bijdragen tot de verwezenlijking van de EOR
  , voldoen aan de daarin omschreven criteria en aanzienlijke vooruitgang hebben geboekt met de doelstellingen van het zevende kaderprogramma voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (KP7).

Initiatieven op grond van artikel 185 VWEU die in het kader van het zesde en/of zevende kaderprogramma zijn ondersteund en op bovenstaande voorwaarden in aanmerking komen voor verdere steun, zijn onder meer: het Partnerschap voor klinische proeven tussen Europese en ontwikkelingslanden (EDCTP), het programma Ambient Assisted Living (AAL), het onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma voor de Oostzee (BONUS), Eurostars en het Europees programma voor metrologisch onderzoek. Ook de steun voor de Europese alliantie voor energieonderzoek (EERA), die onder het Europees strategisch plan voor energietechnologie (SET-plan) is opgericht, kan eventueel worden voortgezet.
  Initiatieven voor gezamenlijke programmering kunnen door Horizon 2020 worden ondersteund via de in artikel 20 van [de kaderverordening] bedoelde instrumenten, zoals via de initiatieven in de zin van artikel 185 van het Verdrag.

Gezamenlijke initiatieven die op grond van artikel 187 VWEU in het kader van het zevende kaderprogramma zijn ondersteund en op bovenstaande voorwaarden in aanmerking komen voor verdere steun, zijn: het initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen (IMI), het technologie-initiatief Clean Sky, het ATM-onderzoek voor het gemeenschappelijk Europees luchtruim (SESAR), de gemeenschappelijke onderneming brandstofcellen en waterstof, het initiatief inzake ingebedde computersystemen (Artemis) en het Europees technologieplatform voor nano-elektronica (Eniac). De laatste twee kunnen eventueel tot een enkel initiatief worden gecombineerd.

Andere publiek-private partnerschappen die uit hoofde van het zevende kaderprogramma zijn ondersteund en op bovenstaande voorwaarden in aanmerking komen voor verdere steun, zijn: „Fabrieken van de toekomst”, „Energiezuinige gebouwen”, „Europese groene auto's” en „Future Internet”. Ook de steun voor de Europese industriële initiatieven die onder het SET-plan zijn gestart, kan eventueel worden voortgezet.

Voor zover zij voldoen aan de criteria, kunnen onder Horizon 2020 nieuwe publiek-publieke en publiek-private partnerschappen worden aangegaan. ▌

DEEL I

Wetenschap op topniveau

1.   EUROPESE ONDERZOEKSRAAD

De Europese Onderzoeksraad (ERC) bevordert grensverleggend onderzoek van wereldklasse. Onderzoek op en over de grenzen van de huidige kennis is zowel van essentieel belang voor de sociale en economische welvaart als een intrinsiek riskante onderneming, waarbij vooruitgang wordt geboekt op nieuwe en uitdagende onderzoeksgebieden en waarbij er geen grenzen bestaan tussen de verschillende disciplines.

Om substantiële vooruitgang te kunnen boeken aan de huidige kennisgrenzen, ondersteunt de ERC afzonderlijke teams voor onderzoek op alle gebieden van het fundamenteel wetenschappelijk en technologisch onderzoek die binnen het bereik van Horizon 2020 vallen, waaronder technische wetenschappen, sociale wetenschappen en geesteswetenschappen. Zo nodig kan, in overeenstemming met de doelstellingen van de ERC en de behoefte aan een efficiënte uitvoering ervan, rekening worden gehouden met specifieke ▌doelgroepen (bv.
  beginnende
  onderzoekers ▌/opkomende teams). Hierbij wordt bijzondere aandacht geschonken aan nieuwe snelgroeiende gebieden aan de grens van de kennis en op het raakvlak tussen verschillende disciplines.

Uit alle landen van de wereld afkomstige onafhankelijke onderzoekers van alle leeftijden
  , zowel mannen als vrouwen
  , met inbegrip van beginnende onderzoekers die de overgang maken naar onafhankelijk onderzoekerschap, zullen worden gesteund opdat zij hun onderzoeksprojecten in Europa kunnen uitvoeren.

De ERC geeft met name prioriteit aan het ondersteunen van beginnende toponderzoekers met uitstekende ideeën zodat deze op den duur onafhankelijk onderzoek kunnen verrichten. Dit gebeurt door hen van adequate bijstand te voorzien in de cruciale fase waarin zij hun eigen onderzoeksteam of onderzoeksprogramma trachten op te zetten of te consolideren. Ook gevestigde onderzoekers zullen van de ERC een passende mate van steun blijven ontvangen.

De projecten worden door onderzoekers aangestuurd. Dit betekent dat de ERC, binnen het bestek van de oproep tot het indienen van voorstellen, projecten zal ondersteunen die door onderzoekers worden geselecteerd en uitgevoerd. Voorstellen worden uitsluitend door vakgenoten geëvalueerd aan de hand van het criterium excellentie, rekening houdend met de excellentie van nieuwe teams,
  beginnende
  onderzoekers ▌, alsook gevestigde teams; daarbij wordt bijzondere aandacht besteed aan voorstellen die een belangrijke pioniersfunctie vervullen en derhalve aanzienlijke wetenschappelijke risico’s inhouden.

De ERC fungeert als
  autonoom
  financieringsorgaan dat door de wetenschap zelf in de vorm van een onafhankelijke Wetenschappelijke Raad wordt beheerd, die wordt ondersteund door een sobere en kosteneffectieve specifieke uitvoeringsstructuur.

De Wetenschappelijke Raad stelt de algemene wetenschappelijke strategie vast en is ten volle bevoegd voor het nemen van besluiten over het type te financieren onderzoek.

Om aan de doelstellingen van de ERC te voldoen, stelt de Wetenschappelijke Raad op basis van haar wetenschappelijke strategie een werkprogramma vast (zie hieronder). In lijn met deze strategie roept hij de nodige internationale samenwerkingsinitiatieven in het leven, met inbegrip van voorlichtingsinitiatieven die erop zijn gericht de zichtbaarheid van de ERC voor onderzoekers uit de rest van de wereld te verhogen.

De Wetenschappelijke Raad ziet voortdurend toe op de werkzaamheden van de ERC
  en zijn evaluatieprocedures
  en zal blijven zoeken naar de beste manier om haar bredere doelstellingen te verwezenlijken. De Raad zal ook het pakket ondersteunende maatregelen van de ERC blijven ontwikkelen om aan nieuwe behoeften te kunnen beantwoorden.

De ERC streeft naar uitmuntendheid in zijn eigen functioneren. De administratieve en personeelskosten die voor de ERC ontstaan in verband met de Wetenschappelijke Raad en de bijbehorende specifieke uitvoeringsstructuur, dienen consistent te zijn met een sober en kosteneffectief beheer. De administratieve uitgaven worden tot een minimum beperkt, met dien verstande dat de middelen worden verschaft die nodig zijn voor een uitvoering van wereldklasse, teneinde grensverleggend onderzoek maximaal te financieren.

ERC-subsidies worden toegekend en beheerd volgens eenvoudige
  , transparante
  procedures waarmee de nadruk blijft liggen op topkwaliteit, initiatief wordt gestimuleerd en flexibiliteit wordt gepaard aan verantwoordingsplicht. Om te verzekeren dat aan deze beginselen wordt voldaan, blijft de ERC voortdurend zoeken naar nieuwe manieren om zijn procedures te vereenvoudigen en verbeteren.

Gezien de unieke structuur en rol van de ERC als een vanuit de wetenschap gestuurde financieringsinstantie worden de uitvoering en het beheer van de activiteiten van de ERC voortdurend, met de volledige medewerking van de Wetenschappelijke Raad, getoetst en geëvalueerd om de prestaties te beoordelen en de procedures op basis van de ervaringen aan te passen en te verbeteren.

1.1.   De Wetenschappelijke Raad

Ter uitvoering van zijn taken, als uiteengezet in artikel 7, draagt de Wetenschappelijke Raad zorg voor:

| (1) | wetenschappelijke strategie:






  — | opstelling van de algemene wetenschappelijke strategie voor de ERC in het licht van wetenschappelijke kansen en de Europese wetenschappelijke behoeften; |
| --- | --- | --- |

(1)

wetenschappelijke strategie:

—

opstelling van de algemene wetenschappelijke strategie voor de ERC in het licht van wetenschappelijke kansen en de Europese wetenschappelijke behoeften;

| — | het op permanente basis, in overeenstemming met de wetenschappelijke strategie, zorgen voor de opstelling van het werkprogramma en de nodige wijzigingen, inclusief oproepen tot het indienen van voorstellen en criteria en, zo nodig, de vaststelling van specifieke ▌doelgroepen (bv. beginnende/opkomende teams); |
| --- | --- |

—

het op permanente basis, in overeenstemming met de wetenschappelijke strategie, zorgen voor de opstelling van het werkprogramma en de nodige wijzigingen, inclusief oproepen tot het indienen van voorstellen en criteria en, zo nodig, de vaststelling van specifieke ▌doelgroepen (bv. beginnende/opkomende teams);

| (2) | wetenschappelijk beheer, monitoring en kwaliteitscontrole:






  — | het in voorkomend geval, vanuit wetenschappelijk oogpunt, bepalen van standpunten inzake uitvoering en beheer van oproepen tot het indienen van voorstellen, evaluatiecriteria, peer-reviewprocessen, met inbegrip van de selectie van deskundigen, de methoden voor peer review en beoordeling van de voorstellen en de benodigde regels en richtsnoeren, op basis waarvan, onder toezicht van de Wetenschappelijke Raad, het te financieren voorstel zal worden bepaald, alsook alle andere aangelegenheden die van invloed zijn op de resultaten en de impact van de activiteiten van de ERC, en de kwaliteit van het uitgevoerde onderzoek, met inbegrip van de belangrijkste bepalingen van de modelsubsidieovereenkomst van de ERC; |
| --- | --- | --- |

(2)

wetenschappelijk beheer, monitoring en kwaliteitscontrole:

—

het in voorkomend geval, vanuit wetenschappelijk oogpunt, bepalen van standpunten inzake uitvoering en beheer van oproepen tot het indienen van voorstellen, evaluatiecriteria, peer-reviewprocessen, met inbegrip van de selectie van deskundigen, de methoden voor peer review en beoordeling van de voorstellen en de benodigde regels en richtsnoeren, op basis waarvan, onder toezicht van de Wetenschappelijke Raad, het te financieren voorstel zal worden bepaald, alsook alle andere aangelegenheden die van invloed zijn op de resultaten en de impact van de activiteiten van de ERC, en de kwaliteit van het uitgevoerde onderzoek, met inbegrip van de belangrijkste bepalingen van de modelsubsidieovereenkomst van de ERC;

| — | monitoring van de kwaliteit van de activiteiten en evaluatie van de uitvoering en de resultaten en aanbevelingen voor corrigerende of toekomstige acties. |
| --- | --- |

—

monitoring van de kwaliteit van de activiteiten en evaluatie van de uitvoering en de resultaten en aanbevelingen voor corrigerende of toekomstige acties.

| (3) | communicatie en verspreiding:






  — | zorgen voor transparante
  communicatie met de wetenschappelijke wereld, belangrijkste belanghebbenden
  en het grote publiek
  over de activiteiten van de ERC en de door de ERC behaalde resultaten; |
| --- | --- | --- |

(3)

communicatie en verspreiding:

—

zorgen voor transparante
  communicatie met de wetenschappelijke wereld, belangrijkste belanghebbenden
  en het grote publiek
  over de activiteiten van de ERC en de door de ERC behaalde resultaten;

| — | regelmatige rapportage aan de Commissie over zijn activiteiten. |
| --- | --- |

—

regelmatige rapportage aan de Commissie over zijn activiteiten.

De Wetenschappelijke Raad is volledig bevoegd voor besluiten betreffende het type onderzoek dat moet worden gefinancierd en staat garant voor de kwaliteit van de activiteit vanuit wetenschappelijk oogpunt.

Voor zover nodig, overlegt de Wetenschappelijke Raad met de gemeenschap van wetenschappers, ingenieurs, en geleerden
  , met regionale en nationale instanties voor onderzoeksfinanciering en met andere belanghebbenden
  .

De leden van de Wetenschappelijke Raad worden vergoed voor de taken die zij verrichten door middel van een honorarium en, in voorkomend geval, de vergoeding van hun reis- en verblijfkosten.

De ERC-voorzitter woont gedurende de aanstelling in Brussel en besteedt het grootste deel van zijn/haar tijd (2) aan de ERC. Hij/zij ontvangt een beloning die overeenkomt met die van het topmanagement van de Commissie.

De Wetenschappelijke Raad kiest uit zijn leden drie vicevoorzitters, die de voorzitter bijstaan in zijn vertegenwoordiging en de organisatie van zijn werkzaamheden. Zij mogen ook de titel vicevoorzitter van de Europese Onderzoeksraad voeren.

Aan de drie vicevoorzitters wordt de nodige steun verleend om hen van passende administratieve bijstand te voorzien in hun thuisinstellingen.

1.2.   Specifieke uitvoeringsstructuur

Via de specifieke uitvoeringsstructuur worden alle aspecten geregeld in verband met het administratief beheer en de programma-uitvoering zoals aangegeven in het jaarlijkse werkprogramma. Deze structuur geeft met name uitvoering aan de evaluatieprocedures, de peer review en het selectieproces in overeenstemming met de door de Wetenschappelijke Raad vastgestelde strategie, en draagt zorg voor het financiële en wetenschappelijke beheer van de subsidies.

De specifieke uitvoeringsstructuur ondersteunt de Wetenschappelijke Raad bij de uitvoering van al zijn hierboven beschreven taken, geeft toegang tot de nodige documenten en gegevens waarover zij beschikt en houdt de Wetenschappelijke Raad op de hoogte van haar activiteiten.

Om te waarborgen dat met de specifieke uitvoeringsstructuur doeltreffende contacten worden onderhouden over strategische en operationele kwesties, komen de leiding van de Wetenschappelijke Raad en de directeur van de specifieke uitvoeringsstructuur regelmatig voor coördinatiebesprekingen bijeen.

Het bestuur van de ERC berust bij personeel dat daartoe ofwel wordt aangeworven of, indien nodig, wordt gedetacheerd vanuit EU-instellingen. Het zal alleen de werkelijke administratieve behoeften dekken die nodig zijn om de voor een effectief beheer vereiste stabiliteit en continuïteit te waarborgen.

1.3.   Rol van de Commissie

In overeenstemming met haar in de artikelen 6, 7 en 8 bedoelde verantwoordelijkheden draagt de Commissie zorg voor:

| — | het verzekeren van de continuïteit en vernieuwing van de Wetenschappelijke Raad en ondersteuning van een permanent aanwijzingscomité dat toekomstige leden van de Wetenschappelijke Raad voordraagt; |
| --- | --- |

—

het verzekeren van de continuïteit en vernieuwing van de Wetenschappelijke Raad en ondersteuning van een permanent aanwijzingscomité dat toekomstige leden van de Wetenschappelijke Raad voordraagt;

| — | de continuïteit van de specifieke uitvoeringsstructuur alsmede de delegatie van taken en verantwoordelijkheden eraan, rekening houdend met de standpunten van de Wetenschappelijke Raad; |
| --- | --- |

—

de continuïteit van de specifieke uitvoeringsstructuur alsmede de delegatie van taken en verantwoordelijkheden eraan, rekening houdend met de standpunten van de Wetenschappelijke Raad;

| — | de benoeming van de directeur en het leidinggevend personeel van de specifieke uitvoeringsstructuur, rekening houdend met de standpunten van de Wetenschappelijke Raad; |
| --- | --- |

—

de benoeming van de directeur en het leidinggevend personeel van de specifieke uitvoeringsstructuur, rekening houdend met de standpunten van de Wetenschappelijke Raad;

| — | de tijdige vaststelling van het werkprogramma, de standpunten betreffende de uitvoeringsmethodologie en de nodige uitvoeringsvoorschriften die worden opgenomen in de regels voor het indienen van voorstellen en de modelsubsidieovereenkomst van de ERC, rekening houdend met de standpunten van de Wetenschappelijke Raad; |
| --- | --- |

—

de tijdige vaststelling van het werkprogramma, de standpunten betreffende de uitvoeringsmethodologie en de nodige uitvoeringsvoorschriften die worden opgenomen in de regels voor het indienen van voorstellen en de modelsubsidieovereenkomst van de ERC, rekening houdend met de standpunten van de Wetenschappelijke Raad;

| — | het regelmatig informeren
  en raadplegen
  van het programmacomité over de uitvoering van het programma. |
| --- | --- |

—

het regelmatig informeren
  en raadplegen
  van het programmacomité over de uitvoering van het programma.

2.   TECHNOLOGIEËN VAN DE TOEKOMST EN OPKOMENDE TECHNOLOGIEËN

Activiteiten op het gebied van technologieën van de toekomst en opkomende technologieën (FET) zijn erop gericht verschillende beleidsstrategieën te concretiseren, uiteenlopend van een heel open regeling tot regelingen met min of meer duidelijk omlijnde onderwerpen, gemeenschappen en financieringsmogelijkheden, die zijn opgebouwd rond drie pijlers
  : open FET-regeling, proactieve FET-regeling en FET-vlaggenschipinitiatieven
  .

2.1.   Open FET-regeling: stimuleren van nieuwe ideeën

Voor het succesvol verkennen van nieuwe fundamenten voor radicaal nieuwe toekomstige
  wetenschappelijke kennis en
  technologieën, is het noodzakelijk dat er een groot aantal hoogrisico-onderzoeksprojecten wordt ondersteund
  die nog in een vroeg stadium verkeren,
  die in wetenschappelijk en technologisch opzicht visionair zijn en waarin door meerdere partijen wordt samengewerkt. Doordat dergelijke projecten niet aan bepaalde onderwerpen of inhoudelijke voorschriften zijn gebonden, geven zij over thematische en disciplinaire grenzen heen ruimte voor het ontstaan of aandragen van nieuwe ideeën in alle stadia van uitvoering en uit alle denkbare contexten
  en bevorderen zij actief het creatief denken buiten de bestaande denkkaders
  . Om de ontwikkeling van dergelijke fragiele ideeën te kunnen bevorderen is een flexibele, risicovriendelijke en zeer interdisciplinaire onderzoeksbenadering vereist die verder reikt dan technologische onderzoeksgebieden in engere zin. Om de wetenschappelijke en industriële elite van de toekomst te vormen, is het daarnaast belangrijk om nieuwe actoren met groot potentieel op het gebied van onderzoek en innovatie, zoals jonge onderzoekers en kleine en middelgrote hightech-ondernemingen, aan te trekken en hun deelname aan dergelijke projecten te stimuleren.

2.2.   Proactieve FET-regeling: bevordering van opkomende onderzoeksgebieden en -gemeenschappen

Nieuwe onderzoeksgebieden en -thema's moeten verder worden ontwikkeld door de organisatie van opkomende onderzoeksgemeenschappen in de hand te werken en de uitstippeling en ontwikkeling van transformatieve onderzoeksthema's te ondersteunen. Deze structurerende, maar tegelijk exploratieve aanpak heeft het belangrijke voordeel dat zich nieuwe onderzoeksgebieden kunnen uitkristalliseren die nog niet ver genoeg ontwikkeld zijn om in onderzoeksplanning van de industrie te kunnen worden geïntegreerd en dat onderzoeksgemeenschappen rond het in dat kader uitgevoerde onderzoek kunnen worden opgebouwd en vaste vorm kunnen aannemen. Hierdoor kan de overgang worden gemaakt van een kleine groep onderzoekers naar een cluster van projecten die op specifieke aspecten van een onderzoeksthema zijn gericht en onderling resultaten uitwisselen.
  Dit zal in nauwe samenwerking met de thema's in het kader van de maatschappelijke uitdagingen en industrieel leiderschap verlopen.

2.3.   FET-vlaggenschipinitiatieven: grote interdisciplinaire wetenschappelijke en technologische uitdagingen aangaan

De vlaggenschipinitiatieven worden door de wetenschap
  en de technologie
  aangestuurd, zijn grootschalig en multidisciplinair van aard en opgebouwd rond één overkoepelend visionair doel. Ze zijn erop gericht grote interdisciplinaire wetenschappelijke en technologische uitdagingen aan te pakken die samenwerking over de grenzen van disciplines, onderzoeksgemeenschappen en -programma's heen vereisen. De in het kader van deze initiatieven geboekte wetenschappelijke
  en technologische
  vooruitgang moet een sterke en brede basis voor toekomstige innovatie en economische toepassingen opleveren en van
  groot potentieel
  maatschappelijk nut zijn. Op grond van hun overkoepelende karakter en hun orde van grootte kunnen deze initiatieven alleen met vereende krachten en
  lang volgehouden
  inspanningen ▌worden verwezenlijkt.

De activiteiten van de drie FET-pijlers worden aangevuld met
  ▌
  activiteiten gericht op de vorming van onderzoeksnetwerken en -gemeenschappen, teneinde een vruchtbare en krachtige Europese voedingsbodem te creëren voor door de wetenschap aangestuurd onderzoek met het oog op technologieën van de toekomst. Met deze activiteiten wordt beoogd de toekomstige ontwikkeling van FET-onderzoek te bevorderen, het debat over de gevolgen van nieuwe technologieën aan te zwengelen en de impact ervan te versnellen.

2.4.   Specifieke uitvoeringsaspecten

Via een FET-adviesraad
  , waarin onder meer wetenschappers en ingenieurs met een zeer goede reputatie zetelen,
  kunnen de belanghebbenden de nodige input leveren bij de vaststelling van de algemene wetenschappelijke
  en technologische
  strategie, onder meer
  advies
  bij de uitstippeling van het werkprogramma.

De FET-activiteiten zullen ook in de toekomst door de wetenschap
  en de technologie
  worden aangestuurd en worden ondersteund door een slanke en doeltreffende uitvoeringsstructuur Er zullen eenvoudige administratieve procedures worden vastgesteld die waarborgen dat uitmuntendheid in door de wetenschap aangestuurde technologische innovatie het oogmerk blijft vormen, het nemen van initiatief wordt aangemoedigd, en
  snelle besluitvorming en
  flexibiliteit hand in hand
  gaan
  met verantwoording. Voor het verkennen van het FET-landschap (bijv. ▌analyse van
  onderzoeksportefeuilles
  ) en voor het betrekken van de belanghebbenden bij de activiteiten (bijv. ▌raadplegingen) zullen de meest geschikte benaderingen worden gebruikt. Het doel is om voor verdere verbetering te zorgen en te blijven zoeken naar verdere mogelijkheden om de procedures te vereenvoudigen en te verbeteren om te waarborgen dat deze beginselen worden nageleefd. Aanvullend op de evaluaties op programmaniveau zullen evaluaties worden verricht van de effectiviteit en de impact van de FET-activiteiten.

Gezien het feit dat de FET-activiteiten gericht zijn op de bevordering van door de wetenschap aangestuurd onderzoek met het oog op technologieën van de toekomst, wordt er in het kader ervan naar gestreefd actoren
  , onder meer waar passend gebruikers,
  uit de gebieden wetenschap, technologie en innovatie, bijeen te brengen
  , en waar mogelijk zowel uit de overheids- als uit de particuliere sector
  . Deze activiteiten moeten daarom als katalysator een actieve bijdrage leveren aan de bevordering van nieuwe ideeën, praktijken en samenwerkingsverbanden.

In het kader van de open FET-regeling worden activiteiten gesteund die zijn gericht op het vinden van fundamenteel nieuwe, veelbelovende ideeën vanuit de basis. Het grote risico dat aan de bevordering van dergelijke ideeën verbonden is, wordt gecompenseerd doordat een groot aantal ideeën wordt verkend. Efficiency qua benodigde tijd en middelen, lage opportuniteitskosten voor de indieners van voorstellen en onmiskenbare openheid voor onconventionele en interdisciplinaire ideeën zijn de belangrijkste eigenschappen waaraan deze activiteiten moeten voldoen. Voor veelbelovende nieuwe onderzoeksideeën met een hoog risico worden eenvoudige, snelle en niet aan bepaalde termijnen gebonden procedures voor het indienen van voorstellen ingediend die ook mogelijkheden bieden voor nieuwe innoverende actoren met groot potentieel, zoals jonge onderzoekers en hightech-kmo's.
  Als aanvulling van activiteiten in het kader van de open FET-regeling, kunnen activiteiten in het kader van de prioriteiten inzake Industrieel Leiderschap en Maatschappelijke Uitdagingen een radicaal nieuwe toepassing van kennis en technologieën bevorderen.

In het kader van de
  proactieve FET-regeling worden regelmatig oproepen gedaan tot het indienen van voorstellen met betrekking tot bepaalde innovatieve thema's met een hoog risico en groot potentieel. Het financieringsniveau van deze regeling maakt het mogelijk om meerdere projecten te selecteren. Deze projecten worden geflankeerd door acties met het oog op de vorming van onderzoeksgemeenschappen, zoals gezamenlijk georganiseerde evenementen, de ontwikkeling van nieuwe studierichtingen en onderzoekstrajecten. Bij de selectie van onderzoeksthema's wordt rekening gehouden met uitmuntendheid op het gebied van door de wetenschap aangestuurd onderzoek met het oog op technologieën van de toekomst, het potentieel om de nodige kritische massa tot stand te brengen en de verwachte impact op wetenschap en technologie.

Voorts
  kan
  een aantal grootschalige doelgerichte initiatieven (FET-vlaggenschipinitiatieven) worden uitgevoerd
  , mits voorbereidende FET-projecten een positief resultaat opleveren
  . Deze initiatieven
  moeten
  gebaseerd zijn op
  open
  partnerschappen in het kader waarvan
  op vrijwillige basis gecombineerde
  bijdragen door de EU, de lidstaten en de particuliere sector kunnen worden geleverd en waarbij wordt gezorgd voor een evenwichtig beheer dat de programmahouders voldoende invloed geeft en in een grote mate van autonomie en flexibiliteit bij de uitvoering voorziet, zodat elk vlaggenschipinitiatief een zorgvuldig uitgestippeld onderzoekstraject volgt dat brede steun geniet. Bij de selectie
  van in het kader van vlaggenschipinitiatieven te bestuderen onderwerpen zal wetenschappelijke en technologische excellentie als criterium worden gehanteerd
  en rekening
  worden
  gehouden met de overkoepelende doelstelling, de
  potentiële
  impact, de integratie van belanghebbenden en middelen in een samenhangend onderzoekstraject en
  , indien nodig,
  de door belanghebbenden en nationale of regionale onderzoeksprogramma's te verlenen steun.
  Deze activiteiten worden verricht met gebruikmaking van de bestaande financieringsinstrumenten.

3.   MARIE
  SKŁODOWSKA
  -CURIE-ACTIES

3.1.   Stimuleren van nieuwe vaardigheden door een excellente basisopleiding van onderzoekers

Europa heeft behoefte aan goed opgeleid en creatief personeel dat door grens- en sectoroverschrijdende mobiliteit is gekenmerkt en over de juiste combinatie van vaardigheden beschikt om innovatief te zijn en kennis en ideeën te kunnen omzetten in producten en diensten die zowel de economie als de samenleving ten goede komen.

In deze behoefte kan met name worden voorzien door de verbetering van de organisatie en de bevordering van uitmuntendheid in de hoogwaardige basisopleiding van beginnende onderzoekers en promovendi in alle lidstaten en geassocieerde landen
  , onder meer, indien nodig, met deelneming van derde landen
  . Door beginnende onderzoekers een grote verscheidenheid aan vaardigheden aan de hand te doen die hen in staat stellen om huidige en toekomstige uitdagingen aan te gaan, zal de volgende generatie onderzoekers zowel in de openbare als in de particuliere sector over betere carrièrevooruitzichten beschikken, waardoor zich jongeren ook meer aangetrokken zullen voelen tot een loopbaan als onderzoeker.

De actie wordt ten uitvoer gelegd in de vorm van steunverlening aan onderzoeksopleidingsprogramma's die zijn geselecteerd na een EU-breed vergelijkend onderzoek en worden uitgevoerd door partnerschappen van universiteiten, onderzoeksinstellingen,
  onderzoeksinfrastructuren,
  bedrijven, kleine en middelgrote ondernemingen en andere sociaal-economische actoren uit verschillende landen in Europa en daarbuiten. Ook afzonderlijke instellingen die in staat zijn eenzelfde verrijkende omgeving te bieden kunnen worden ondersteund. Om aan de verschillende behoeften tegemoet te kunnen komen is flexibiliteit bij de realisering van de doelstellingen vereist. Succesvolle partnerschappen zullen in de regel gericht zijn op netwerken van onderzoeksopleidingen
  waarbij innovatieve opleidingsvormen, zoals gecombineerde of meerdere doctoraten
  of ▌industrieel promotieonderzoek
  , kunnen worden aangeboden
  , terwijl afzonderlijke instellingen normaal gesproken innovatieve postdoctoraalprogramma's zullen bieden.
  Externe promotie in de industrie is een belangrijk middel om een innovatieve instelling bij onderzoekers te bevorderen en de banden tussen de industrie en de academische wereld aan te halen.
  In dit kader wordt steun verleend aan de beste beginnende onderzoekers uit alle landen om hen in staat te stellen deze excellente opleidingsprogramma's te volgen
  , die onder meer mentorschapregelingen kunnen omvatten om de overdracht van kennis en ervaringen te bevorderen
  .

In deze opleidingsprogramma's wordt aandacht besteed aan de ontwikkeling en verbreding van fundamentele onderzoeksvaardigheden, maar worden jonge onderzoekers ook geholpen een creatieve geest, een ondernemersperspectief en innovatiegerichte vaardigheden te ontwikkelen die aansluiten op de toekomstige behoeften op de arbeidsmarkt. In de programma's wordt ook gewerkt aan overdraagbare vaardigheden zoals het werken in teams, het nemen van risico's, projectmanagement, standaardisatie en normalisatie, ondernemerschap, ethiek, intellectuele eigendom, communicatie en maatschappelijke voorlichting, die van essentieel belang zijn voor het initiëren, uitontwikkelen, commercialiseren en verspreiden van innovaties.

3.2.   Topkwaliteit stimuleren door middel van grens- en sectoroverschrijdende mobiliteit

Europa moet aantrekkelijk zijn voor de beste onderzoekers, onafhankelijk van de vraag of ze van Europese of niet-Europese afkomst zijn. Dit wordt met name gerealiseerd door ervaren onderzoekers aantrekkelijke carrièrekansen te bieden in zowel de publieke als de particuliere sector, en hen aan te moedigen te switchen tussen landen, sectoren en disciplines om zo hun creatieve en innovatieve potentieel te vergroten.

Er zal financiële steun worden verleend aan de beste of meest veelbelovende ervaren onderzoekers, ongeacht hun nationaliteit, die aan hun vaardigheden willen werken door middel van transnationale of internationale mobiliteit. Zij kunnen in alle fasen van hun loopbaan worden ondersteund, met inbegrip van de fase vlak na het afronden van een promotie of het opdoen van vergelijkbare ervaring. Deze onderzoekers ontvangen financiële ondersteuning op voorwaarde dat zij van het ene naar het andere land verhuizen om hun verzameling vaardigheden in door henzelf gekozen universiteiten, onderzoeksinstellingen,
  onderzoeksinfrastructuren,
  bedrijven, kleine en middelgrote ondernemingen of andere sociaal-economische actoren
  (bijv. maatschappelijke organisaties)
  , te verbreden en/of te verdiepen, door te werken aan onderzoeks- en innovatieprojecten die aansluiten bij hun persoonlijke behoeften en interesses. Door middel van de ondersteuning van detacheringen zal overstappen van de publieke naar de particuliere sector, of andersom, worden gestimuleerd.
  Dat moet het innoverende vermogen van de particuliere sector versterken en sectoroverschrijdende mobiliteit aanmoedigen.
  Ook worden deeltijdaanstellingen ondersteund waardoor onderzoekers tegelijk in de publieke en de particuliere sector werkzaam kunnen zijn, om de kennisoverdracht tussen de sectoren te verbeteren en om de opzet van nieuwe bedrijven te bevorderen. Dergelijke mogelijkheden op maat maken het veelbelovende onderzoekers gemakkelijker geheel onafhankelijk te worden en bevorderen overstappen tussen de publieke en de particuliere sector.

Om het bestaande onderzoekerspotentieel volledig te benutten, worden ook mogelijkheden ondersteund
  om opleidingen te volgen en nieuwe kennis te verwerven in een onderzoeksinstelling van hoog niveau in derde landen,
  om na een onderbreking weer een onderzoekscarrière op te pakken
  alsook om onderzoekers te (re)integreren, na een periode van transnationale/internationale mobiliteit, in een onderzoekspositie van lange duur in Europa, onder meer in hun land van herkomst
  .

3.3.   Innovatie stimuleren door middel van kruisbestuiving van kennis

Maatschappelijke uitdagingen worden steeds internationaler en samenwerking over lands- en sectorgrenzen heen is cruciaal bij het aanpakken ervan. Het delen van kennis en ideeën, van onderzoek tot aan marktintroductie
  (en vice versa)
  , is daarom van cruciaal belang en is alleen mogelijk door contacten tussen mensen. Dit wordt bevorderd door de flexibele uitwisseling van hooggeschoold onderzoeks- en innovatiepersoneel tussen sectoren, landen en disciplines te ondersteunen.

Met Europese middelen worden ▌uitwisselingen ondersteund van onderzoeks- en innovatiepersoneel binnen partnerschappen van universiteiten, onderzoeksinstellingen,
  onderzoeksinfrastructuren,
  bedrijven, kleine en middelgrote ondernemingen en andere sociaal-economische actoren binnen Europa, maar ook tussen Europa en derde landen, ter versterking van de internationale samenwerking. Deze mogelijkheid staat open voor onderzoeks- en innovatiepersoneel van alle niveaus, van onderaan in de hiërarchie (postgraduate) tot helemaal bovenaan (management), met inbegrip van administratief en technisch personeel.

3.4.   Structurele impact vergroten door medefinanciering van activiteiten

Door het stimuleren van regionale, nationale en internationale programma's ter bevordering van uitmuntendheid en de verspreiding van beste praktijken in het kader van Marie
  Skłodowska-
  Curie-acties wat betreft Europa-brede mobiliteitsmogelijkheden voor onderzoekersopleidingen, loopbaanontwikkeling en personeelsuitwisseling zal de numerieke en structurele impact van Marie
  Skłodowska-
  Curie-acties worden vergroot. Hierdoor zal ook de aantrekkingskracht van centres of excellence in Europa worden verhoogd.

Dit wordt bereikt door medefinanciering van nieuwe en bestaande regionale, nationale, private en internationale programma's die internationale, intersectorale en interdisciplinaire onderzoeksopleidingen bieden en zich openstellen voor grens- en sectoroverschrijdende mobiliteit van onderzoeks- en innovatiepersoneel in alle loopbaanstadia.

Hierdoor kan worden geprofiteerd van synergie tussen EU-acties en acties op regionaal en nationaal niveau, en wordt de fragmentatie van doelen, evaluatiemethoden en arbeidsvoorwaarden van onderzoekers tegengegaan.
  In het kader van co-gefinancierde activiteiten wordt het gebruik van arbeidscontracten sterk bevorderd.

3.5.   Specifieke ondersteunings- en beleidsactiviteiten

Om de nodige efficiëntie te waarborgen, moet er op de voortgang worden toegezien. In het kader van het programma wordt de steun verleend voor de ontwikkeling van indicatoren en de analyse van gegevens met betrekking tot de mobiliteit, vaardigheden, loopbanen
  en gendergelijkheid
  van onderzoekers, teneinde eventuele lacunes
  en obstakels
  in de Marie
  Skłodowska-
  Curie-acties op te sporen en het effect van deze acties te vergroten. Bij de uitvoering van deze activiteiten wordt gestreefd naar synergie en nauwe coördinatie met de beleidsondersteunende acties betreffende onderzoekers, hun werkgevers en financiers die met het oog op „
  Europa in een veranderende wereld –
  Inclusieve, innovatieve en
  reflexieve
  samenlevingen” worden uitgevoerd. Bovendien worden specifieke acties gesteund ter bevordering van initiatieven gericht op het kweken van meer bewustzijn voor het belang van de onderzoeksloopbaan
  , met inbegrip van terugkeer- en re-integratieaspecten,
  en op de verspreiding van de resultaten van door Marie
  Skłodowska-
  Curie-acties gesteunde onderzoeks- en innovatieactiviteiten.

Om de impact van de Marie
  Skłodowska-
  Curie-acties nog verder te vergroten, worden de netwerken van Marie
  Skłodowska-
  Curie-onderzoekers (uit heden en verleden) versterkt via een strategie die gebruik maakt van de diensten van alumni. Deze diensten variëren van de ondersteuning van een communicatieforum voor de onderzoekers, waarmee mogelijkheden worden geboden voor het verkennen van mogelijke samenwerking en voor het vinden van banen, tot de organisatie van gezamenlijke evenementen en een rol voor de ontvangers van subsidies als voorlichters en ambassadeurs voor Marie
  Skłodowska-
  Curie-acties en de Europese onderzoeksruimte.

3.6.   Specifieke uitvoeringsaspecten

De Marie
  Skłodowska-
  Curie-acties staan open voor opleidings- en loopbaanontwikkelingsactiviteiten op alle onderzoeks- en innovatiegebieden die in het Verdrag worden genoemd, van fundamenteel onderzoek tot en met marktintroductie en innovatiediensten. De onderzoeks- en innovatiegebieden en -sectoren worden geheel door de zich aanmeldende partijen bepaald.

Teneinde van de wereldwijde kennisbasis te kunnen profiteren staan de Marie
  Skłodowska-
  Curie-acties, op de in Verordening (EU) nr. XX/2012 (deelnameregels) omschreven voorwaarden, open voor onderzoeks- en innovatiepersoneel en universiteiten, onderzoeksinstellingen,
  onderzoeksinfrastructuren,
  ondernemingen en andere sociaal-economische actoren uit alle landen, met inbegrip van derde landen.

Bij alle hierboven beschreven activiteiten wordt er met het oog op een succesvolle uitvoering en een zo groot mogelijke impact van de Marie
  Skłodowska-
  Curie-acties op gelet dat de deelname van het bedrijfsleven, met name kleine en middelgrote ondernemingen, en van andere sociaal-economische actoren wordt aangemoedigd. In het kader van alle Marie
  Skłodowska-
  Curie-acties wordt een langdurige samenwerking tussen instellingen voor hoger onderwijs, onderzoeksorganisaties en
  de publieke en
  de particuliere sector bevorderd, waarbij rekening wordt gehouden met de bescherming van intellectuele eigendom.

De Marie Skłodowska-Curie-acties zullen ontwikkeld worden in nauwe synergie met andere programma's ter ondersteuning van deze beleidsdoelstellingen, waaronder het Erasmus voor iedereen-programma en de kennis- en innovatiegemeenschappen van het EIT.

Indien daaraan een specifieke behoefte bestaat, kan ook gebruik worden gemaakt van de mogelijkheid bepaalde activiteiten in het programma met betrekking tot bepaalde maatschappelijke uitdagingen, soorten instellingen voor onderzoek en innovatie of geografische locaties specifiek te bevorderen om in te spelen op veranderende vereisten in Europa op het gebied van vaardigheden, onderzoeksopleiding, loopbaanontwikkeling en kennisoverdracht.

Om open te staan voor alle soorten talent, worden algemene maatregelen getroffen om verstoringen te verhelpen in de toegang tot subsidies, bijvoorbeeld door het bevorderen van gelijke kansen
  voor mannelijke en vrouwelijke onderzoekers
  in alle Marie
  Skłodowska-
  Curie-acties en door benchmarks op te zetten voor de verhouding van de aantallen mannen en vrouwen. Bovendien helpen de Marie
  Skłodowska-
  Curie-acties onderzoekers hun loopbaantraject stabieler te maken, en ervoor te zorgen dat ze een goed evenwicht tussen werk en privéleven kunnen realiseren, afhankelijk van hun thuissituatie, en na een onderbreking gemakkelijker hun onderzoekscarrière kunnen hervatten.
  Aanbevolen wordt dat
  de beginselen van het Europees Handvest voor onderzoekers en de Gedragscode voor de rekrutering van onderzoekers ▌met het oog op een open aanwerving en aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden door alle gefinancierde deelnemers worden onderschreven en toegepast.

Om de verspreiding van resultaten te versterken en de betrokkenheid van het publiek te vergroten
  kan
  van de begunstigden van de Marie
  Skłodowska-
  Curie-acties
  eventueel worden
  verwacht dat zij plannen voorleggen voor passende voorlichtingsactiviteiten gericht op het grote publiek. Deze plannen zullen zowel tijdens de beoordelingsprocedure als in het kader van het toezicht op het project worden geëvalueerd.

4.   ONDERZOEKSINFRASTRUCTUUR

De activiteiten zullen zijn gericht op de ontwikkeling van Europese infrastructuur
  van topniveau
  voor 2020 en daarna, de bevordering van het innovatiepotentieel ervan, de ontwikkeling van
  het
  menselijk
  potentieel
  en de versterking van het Europees beleid. Er wordt gestreefd naar coördinatie met de steunverlening met cohesiemiddelen, om voor synergie te zorgen en een coherente aanpak voor de ontwikkeling van onderzoeksinfrastructuur te garanderen.
  Synergie met de Marie Skłodowska-Curie-acties zal worden aangemoedigd.

4.1.   Ontwikkeling van de Europese onderzoeksinfrastructuur voor 2020 en daarna

4.1.1.   Ontwikkeling van nieuwe onderzoeksinfrastructuur van wereldklasse▌

Het oogmerk is om ▌de
  voorbereiding,
  implementatie, duurzaamheid en efficiënte werking van de door het Europees Strategieforum voor onderzoekinfrastructuren (ESFRI) aangewezen onderzoeksinfrastructuur en andere onderzoeksinfrastructuur van wereldklasse
  te faciliteren en te ondersteunen,
  om Europa in staat te stellen de grote uitdagingen op wetenschappelijk, industrieel en maatschappelijk gebied aan te gaan. Deze doelstelling heeft specifiek betrekking op infrastructuren waarvan het beheer
  is gepland, dan wel
  wordt of is opgezet in de vorm van bijvoorbeeld een consortium voor een Europese onderzoeksinfrastructuur (ERIC) of een gelijkwaardige structuur op Europees of internationaal niveau.

Met EU-middelen wordt, waar gepast, steun verleend aan:

| a) | de voorbereidingfase van toekomstige infrastructuren (bijv. gedetailleerde bouwplannen, juridische overeenkomsten, meerjarenplanning
  , tijdige participatie van de industrie
  ); |
| --- | --- |

a)

de voorbereidingfase van toekomstige infrastructuren (bijv. gedetailleerde bouwplannen, juridische overeenkomsten, meerjarenplanning
  , tijdige participatie van de industrie
  );

| b) | de uitvoeringsfase (bijv. O&O en constructiewerk in samenwerking met de industrie en de gebruikers, ontwikkeling van regionale partnerschapsfaciliteiten (3) met het doel om een evenwichtigere ontwikkeling van de Europese onderzoeksruimte te waarborgen); en/of |
| --- | --- |

b)

de uitvoeringsfase (bijv. O&O en constructiewerk in samenwerking met de industrie en de gebruikers, ontwikkeling van regionale partnerschapsfaciliteiten (3) met het doel om een evenwichtigere ontwikkeling van de Europese onderzoeksruimte te waarborgen); en/of

| c) | de exploitatiefase (bijv. toegang, gegevensverwerking, voorlichting, opleiding en internationale samenwerkingsactiviteiten). |
| --- | --- |

c)

de exploitatiefase (bijv. toegang, gegevensverwerking, voorlichting, opleiding en internationale samenwerkingsactiviteiten).

In het kader van deze activiteit zal tevens steun worden verleend voor ontwerpstudies voor nieuwe onderzoeksinfrastructuur door middel van een bottom-up-aanpak.

4.1.2.   Integratie en openstelling van bestaande nationale
  en regionale
  onderzoeksinfrastructuren van
  Europees
  belang

De doelstelling is om
  , in voorkomend geval,
  belangrijke nationale
  en regionale
  onderzoeksfaciliteiten open te stellen voor alle Europese onderzoekers uit zowel de academische wereld als het bedrijfsleven en om een optimaal gebruik en een gezamenlijke ontwikkeling van die faciliteiten te waarborgen.

De Unie zal netwerken
  en clusters
  ondersteunen die op Europees niveau belangrijke nationale onderzoeksfaciliteiten integreren en bijeenbrengen. Met name zal steun worden verleend ter bevordering van de transnationale en virtuele toegang van onderzoekers tot de door faciliteiten geboden diensten en de harmonisatie en verbetering daarvan. ▌

4.1.3.   Ontwikkeling, invoering en exploitatie van op ICT gebaseerde e-infrastructuren (4)

De doelstelling is om tegen 2020
  een mondiaal toonaangevende capaciteit voor netwerken, computergebruik en wetenschappelijke gegevens in
  één open Europese ruimte voor online-onderzoek waar onderzoekers toegang hebben tot geavanceerde, alom beschikbare en betrouwbare netwerk- en computerdiensten, alsmede een naadloze en open toegang tot e-science-omgevingen en mondiale gegevensbronnen tot stand te brengen.

Om dit doel te bereiken wordt steun verleend aan: mondiale onderzoeks- en onderwijsnetwerken die geavanceerde, gestandaardiseerde en schaalbare, domeinoverschrijdende on-demand-diensten verlenen; grid- en cloudinfrastructuur die virtueel oneindige reken- en dataverwerkingscapaciteiten bieden; een systeem van supercomputerfaciliteiten die de exaschaal benaderen; een software- en diensteninfrastructuur voor onder meer simulatie en visualisatie; instrumenten voor real-time samenwerking; en een interoperabele, open en betrouwbare wetenschappelijke gegevensinfrastructuur.

4.2.   Versterking van het innovatiepotentieel van onderzoeksinfrastructuren en
  de bijbehorende personele middelen

4.2.1.   Benutting van het innovatiepotentieel van onderzoeksinfrastructuren

Doel is om innovatie te stimuleren, zowel binnen de infrastructuren zelf als in
  activiteitensectoren zoals
  de toeleveringsindustrie en de gebruikersindustrie.

Daartoe wordt steun verleend aan:

| a) | O&O-partnerschappen met de industrie met het oog op de ontwikkeling van capaciteiten op Unieniveau en industrieel geproduceerde apparatuur op hightechgebied, zoals wetenschappelijke instrumenten of ICT; |
| --- | --- |

a)

O&O-partnerschappen met de industrie met het oog op de ontwikkeling van capaciteiten op Unieniveau en industrieel geproduceerde apparatuur op hightechgebied, zoals wetenschappelijke instrumenten of ICT;

| b) | precommerciële inkoop door actoren op het gebied van onderzoeksinfrastructuur met het oog op de bevordering van innovatie en de invoering
  of ontwikkeling
  van
  speerpunttechnologie
  ; |
| --- | --- |

b)

precommerciële inkoop door actoren op het gebied van onderzoeksinfrastructuur met het oog op de bevordering van innovatie en de invoering
  of ontwikkeling
  van
  speerpunttechnologie
  ;

| c) | stimulering van het gebruik van onderzoeksinfrastructuur door de industrie, bijvoorbeeld als experimentele testfaciliteiten of kennisgebaseerde centra; en |
| --- | --- |

c)

stimulering van het gebruik van onderzoeksinfrastructuur door de industrie, bijvoorbeeld als experimentele testfaciliteiten of kennisgebaseerde centra; en

| d) | bevordering van de integratie van onderzoeksinfrastructuur in lokale, regionale en mondiale innovatiemilieus. |
| --- | --- |

d)

bevordering van de integratie van onderzoeksinfrastructuur in lokale, regionale en mondiale innovatiemilieus.

De acties van de Unie dienen er ook toe het gebruik van onderzoeksinfrastructuur, met name e-infrastructuur, voor overheidsdiensten, sociale innovatie, cultuur, onderwijs
  en opleiding
  te stimuleren.

4.2.2.   Versterking van het menselijk kapitaal van onderzoeksfaciliteiten

Op grond van de complexiteit van onderzoeksinfrastructuur en met het oog op de benutting van hun volledige potentieel dienen leidinggevenden, de ingenieurs en technici die bij onderzoeksfaciliteiten werken evenals de gebruikers van deze faciliteiten over de nodige vaardigheden te beschikken.

Daarom worden EU-middelen uitgetrokken om steun te verlenen voor de opleiding van personeel dat onderzoeksinfrastructuur van Europees belang beheert en bedient, voor de uitwisseling van personeel en goede praktijken tussen verschillende faciliteiten en voor het waarborgen van de beschikbaarheid van voldoende personeel in de belangrijkste disciplines, met inbegrip van de ontwikkeling van specifieke studierichtingen.
  Synergie met de Marie Skłodowska-Curie-acties zal worden aangemoedigd.

4.3.   Versterking van het Europees beleid inzake onderzoeksinfrastructuur en internationale samenwerking

4.3.1.   Versterking van het Europees beleid inzake onderzoeksinfrastructuur

De doelstelling is om gebruik te maken van de synergie tussen nationale en EU-initiatieven door het tot stand brengen van partnerschappen tussen relevante beleidsmakers, financieringsorganen
  of adviesgroepen
  (bijv. het ESFRI, de e-Infrastructures Reflection Group, organisaties die zijn aangesloten bij het EIROforum, en nationale overheidsinstanties), door complementariteiten en samenwerkingsverbanden te ontwikkelen tussen onderzoeksinfrastructuren en activiteiten ter uitvoering van het EU-beleid (op het gebied van onder meer regionale ontwikkeling, cohesie, industrie, gezondheid,
  milieu,
  werkgelegenheid en ontwikkeling) en door te zorgen voor de nodige coördinatie tussen verschillende financieringsbronnen van de Unie. In het kader van de EU-acties wordt ook steun verleend voor de inventarisatie, monitoring en evaluatie van onderzoeksinfrastructuur op het niveau van de Unie en voor desbetreffende beleidsstudies en communicatieactiviteiten.

Horizon 2020 zal de inspanningen van de lidstaten om hun onderzoeksfaciliteiten te optimaliseren, faciliteren door een EU-brede up-to-date databank over vrij toegankelijke onderzoeksinfrastructuren in Europa te steunen.

4.3.2.   Bevordering van strategische internationale samenwerking

De doelstelling is om de ontwikkeling van mondiale onderzoeksinfrastructuur te bevorderen, d.w.z. van infrastructuur die aangewezen is op financiering en het sluiten van overeenkomsten op mondiaal niveau. Tevens wordt beoogd de samenwerking van Europese onderzoeksfaciliteiten met tegenhangers in derde landen in de hand te werken door hun mondiale interoperabiliteit en reikwijdte te waarborgen, en naar internationale overeenkomsten te streven over wederzijdse benutting, openstelling en financiering van infrastructuur. In dit verband zal naar behoren rekening worden gehouden met de aanbevelingen van de uit topfunctionarissen bestaande Carnegie-groep inzake mondiale onderzoeksinfrastructuur. Bovendien zal erop worden gelet dat de Unie in passende mate wordt betrokken bij de coördinatie met internationale organisaties als de VN of de OESO.

4.4.   Specifieke uitvoeringsaspecten

Tijdens de uitvoering worden groepen van onafhankelijke deskundigen, belanghebbenden en adviesorganen, zoals het ESFRI en de e-Infrastructures Reflection Group (e-IRG), geraadpleegd.

Bij de uitvoering wordt een drieledige aanpak gevolgd: een bottom-up-aanpak waar de precieze inhoud van en de partners van projecten niet bekend zijn; een gerichte aanpak waar projecten betrekking hebben op specifieke onderzoeksstructuren en/of -gemeenschappen; en een op met name genoemde begunstigden afgestemde aanpak, bijvoorbeeld in gevallen waarin een bijdrage aan de exploitatiekosten wordt gegeven aan een exploitant van infrastructuur of een consortium van exploitanten.

De doelstellingen van de onder punten 4.2 en 4.3 omschreven activiteitenlijnen worden nagestreefd via gerichte acties alsmede binnen de onder punt 4.1 ontwikkelde acties waar nodig.

DEEL II

INDUSTRIEEL LEIDERSCHAP

1.   LEIDERSCHAP IN ONTSLUITENDE EN INDUSTRIËLE TECHNOLOGIEËN

Algemeen

De succesvolle
  beheersing, integratie en
  toepassing van ontsluitende technologieën door de Europese industrie is van essentieel belang als het erom gaat de productiviteit en het innovatievermogen van Europa te versterken en te waarborgen dat Europa over een geavanceerde, duurzame en concurrerende economie beschikt, op mondiaal niveau een leidende rol speelt op het gebied van hightech-toepassingen en in staat is
  doeltreffende en duurzame
  oplossingen te ontwikkelen voor maatschappelijke uitdagingen
  , onder meer rekening houdend met de behoeften van de gebruikers
  . Als integraal onderdeel van de steunverlening zullen innovatieactiviteiten worden gecombineerd met O&O.

| Een geïntegreerde benadering met betrekking tot ontsluitende technologieën
  Een belangrijk element van „Leiderschap in ontsluitende en industriële technologieën” zijn cruciale ontsluitende technologieën (KET's), gedefinieerd als micro- en nano-elektronica, fotonica, nanotechnologie, biotechnologie, geavanceerde materialen en geavanceerde fabricagesystemen▌. Bij tal van innovatieve producten komen er, in de vorm van afzonderlijke of geïntegreerde onderdelen, meerdere van deze technologieën aan te pas.
  Elke technologie gaat gepaard met technologische innovatie, maar het gecumuleerde voordeel dat ontstaat door de talloze interacties van KET's en andere ontsluitende technologieën en combinaties daarvan, kan ook leiden tot een technologiesprong
  . Door de voordelen van sectoroverschrijdende cruciale ontsluitende technologieën te benutten zal het concurrentievermogen en de impact van producten worden vergroot
  , zullen groei en het scheppen van banen worden gestimuleerd, en zullen nieuwe kansen ontstaan om de maatschappelijke uitdagingen aan te gaan
  . Daarom zal gebruik worden gemaakt van de talrijke raakpunten tussen deze technologieën. Er zal specifieke steun worden verleend aan projecten voor de ontwikkeling van grotere proefproductielijnen en demonstratieprojecten
  die in diverse omgevingen en omstandigheden moeten worden toegepast
  .
  Hiertoe behoren onder meer
  KET's en activiteiten van
  sectoroverschrijdende
  KET's (multi-KET's)
  waarbij verschillende technologieën worden gecombineerd en geïntegreerd die na beproeving in een industriële omgeving in een compleet, gekwalificeerd en marktrijp
  of bijna marktrijp
  systeem resulteren. Een sterke betrokkenheid van de particuliere sector bij dergelijke activiteiten
  en het tonen van de wijze waarop projectresultaten aan de marktwaarde van de EU zullen bijdragen, zijn nodig
  , zodat de uitvoering ervan
  de vorm
  van publiek-private partnerschappen
  kan aannemen
  . Daartoe wordt met behulp van
  de Horizon 2020-toepassingsstructuur
  , een gezamenlijk werkprogramma voor horizontale KET-activiteiten ontwikkeld. Rekening houdend met de behoeften van de markt en de maatschappelijke uitdagingen zal het voor KET's
  en multi-KET's
  bouwstenen leveren voor verschillende toepassingsgebieden, waaronder de maatschappelijke uitdagingen.
  Daarnaast zal er, waar dat passend is, in het kader van nationale en regionale O&I-strategieën voor slimme specialisatie, worden gestreefd naar synergieën tussen KET-activiteiten en de activiteiten in het kader van het cohesiebeleid, alsook met het Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT), de Europese investeringsbank (EIB), en in voorkomend geval met de door de lidstaten gestuurde activiteiten in het kader van gezamenlijke programmeringsinitiatieven. |
| --- |

Een geïntegreerde benadering met betrekking tot ontsluitende technologieën

Een belangrijk element van „Leiderschap in ontsluitende en industriële technologieën” zijn cruciale ontsluitende technologieën (KET's), gedefinieerd als micro- en nano-elektronica, fotonica, nanotechnologie, biotechnologie, geavanceerde materialen en geavanceerde fabricagesystemen▌. Bij tal van innovatieve producten komen er, in de vorm van afzonderlijke of geïntegreerde onderdelen, meerdere van deze technologieën aan te pas.
  Elke technologie gaat gepaard met technologische innovatie, maar het gecumuleerde voordeel dat ontstaat door de talloze interacties van KET's en andere ontsluitende technologieën en combinaties daarvan, kan ook leiden tot een technologiesprong
  . Door de voordelen van sectoroverschrijdende cruciale ontsluitende technologieën te benutten zal het concurrentievermogen en de impact van producten worden vergroot
  , zullen groei en het scheppen van banen worden gestimuleerd, en zullen nieuwe kansen ontstaan om de maatschappelijke uitdagingen aan te gaan
  . Daarom zal gebruik worden gemaakt van de talrijke raakpunten tussen deze technologieën. Er zal specifieke steun worden verleend aan projecten voor de ontwikkeling van grotere proefproductielijnen en demonstratieprojecten
  die in diverse omgevingen en omstandigheden moeten worden toegepast
  .

Hiertoe behoren onder meer
  KET's en activiteiten van
  sectoroverschrijdende
  KET's (multi-KET's)
  waarbij verschillende technologieën worden gecombineerd en geïntegreerd die na beproeving in een industriële omgeving in een compleet, gekwalificeerd en marktrijp
  of bijna marktrijp
  systeem resulteren. Een sterke betrokkenheid van de particuliere sector bij dergelijke activiteiten
  en het tonen van de wijze waarop projectresultaten aan de marktwaarde van de EU zullen bijdragen, zijn nodig
  , zodat de uitvoering ervan
  de vorm
  van publiek-private partnerschappen
  kan aannemen
  . Daartoe wordt met behulp van
  de Horizon 2020-toepassingsstructuur
  , een gezamenlijk werkprogramma voor horizontale KET-activiteiten ontwikkeld. Rekening houdend met de behoeften van de markt en de maatschappelijke uitdagingen zal het voor KET's
  en multi-KET's
  bouwstenen leveren voor verschillende toepassingsgebieden, waaronder de maatschappelijke uitdagingen.
  Daarnaast zal er, waar dat passend is, in het kader van nationale en regionale O&I-strategieën voor slimme specialisatie, worden gestreefd naar synergieën tussen KET-activiteiten en de activiteiten in het kader van het cohesiebeleid, alsook met het Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT), de Europese investeringsbank (EIB), en in voorkomend geval met de door de lidstaten gestuurde activiteiten in het kader van gezamenlijke programmeringsinitiatieven.

Specifieke uitvoeringsaspecten

Tot de innovatieactiviteiten behoren onder meer de integratie van individuele technologieën; demonstraties van capaciteiten voor de productie en levering van innovatieve producten
  , systemen, processen
  en diensten; proeftoepassingen voor gebruikers en klanten om de haalbaarheid en de meerwaarde van producten of diensten aan te tonen; en grootschalige demonstratiemodellen om de marktinvoering van de onderzoeksresultaten te vergemakkelijken.
  Passende aandacht zal worden besteed aan projecten op kleine en middelgrote schaal. Voorts zal de tenuitvoerlegging in dit deel de betrokkenheid van kleine en middelgrote onderzoeksteams aanmoedigen, en ook bijdragen tot een actievere deelname van kmo's.

Verschillende individuele technologieën worden hierbij geïntegreerd, zodat zij na beproeving in een industriële omgeving in een marktrijp, compleet en gekwalificeerd systeem resulteren. Een sterke betrokkenheid van de particuliere sector bij dergelijke activiteiten,
  onder meer
  in het kader van publiek-private partnerschappen, is een voorwaarde.

Vraagzijdeacties zullen een aanvulling vormen op de „technology push” van de onderzoeks- en innovatie-initiatieven. Hiertoe behoren onder meer een optimaal gebruik van overheidsinkoop van innovatie; de ontwikkeling van passende technische normen
  en technische activiteiten ter ondersteuning van normering en regulering
  ; particuliere vraag en het betrekken van gebruikers bij het innovatieproces om innovatievriendelijkere markten tot stand te brengen.

Met name wat betreft nanotechnologie en biotechnologie zal de participatie van belanghebbenden en het algemene publiek erop gericht zijn meer bewustzijn te kweken voor de voordelen en risico's. Hierbij zal systematisch worden ingegaan op de beoordeling van de veiligheid en de beheersing van algemene risico's bij de toepassing van deze technologieën.
  Waar passend dragen de sociale en humane wetenschappen ertoe bij dat rekening wordt gehouden met de behoeften, voorkeuren en acceptatie van de gebruiker, bewerkstelligen zij maatschappelijk engagement bij de consumenten en stellen zij dezen in de gelegenheid met kennis van zaken keuzes te maken.

De in het kader van dit deel ondersteunde
  activiteiten vormen een aanvulling op de steun voor onderzoek en innovatie op het gebied van ontsluitende technologieën die door nationale of regionale overheden wordt verleend uit cohesiebeleidsfondsen in het kader van slimme-specialisatiestrategieën.

Dit programma ondersteunt, als onderdeel van de financiering van de acties, ook activiteiten betreffende technologieoverdracht (zowel op nationaal als op regionaal niveau), onder meer door de ontwikkeling van internationale en regionale innovatieclusters, teneinde meer doeltreffende koppelingen tussen universiteiten en de industrie te bewerkstelligen.

Op gebieden van wederzijds belang en voordeel worden met toonaangevende partnerlanden strategische internationale samenwerkingsinitiatieven ondernomen. Op het gebied van ontsluitende en industriële technologieën zijn met name, maar niet uitsluitend, de volgende aspecten van belang:

| — | toegang tot mondiaal toonaangevende wetenschappelijke en technologische expertise; |
| --- | --- |

—

toegang tot mondiaal toonaangevende wetenschappelijke en technologische expertise;

| — | de ontwikkeling van mondiale normen; |
| --- | --- |

—

de ontwikkeling van mondiale normen;

| — | het wegnemen van belemmeringen voor de industriële exploitatie
  , voor de samenwerking op O&O-gebied
  en voor de handel; |
| --- | --- |

—

het wegnemen van belemmeringen voor de industriële exploitatie
  , voor de samenwerking op O&O-gebied
  en voor de handel;

| — | de veiligheid van op nanotechnologie en biotechnologie gebaseerde producten
  en het langetermijneffect van het gebruik ervan
  ; |
| --- | --- |

—

de veiligheid van op nanotechnologie en biotechnologie gebaseerde producten
  en het langetermijneffect van het gebruik ervan
  ;

| — | de ontwikkeling van materialen en methoden ter vermindering van het energie- en hulpbronnenverbruik; |
| --- | --- |

—

de ontwikkeling van materialen en methoden ter vermindering van het energie- en hulpbronnenverbruik;

| — | door de industrie aangestuurde internationale samenwerkingsinitiatieven tussen fabrikanten; en |
| --- | --- |

—

door de industrie aangestuurde internationale samenwerkingsinitiatieven tussen fabrikanten; en

| — | de interoperabiliteit van de systemen. |
| --- | --- |

—

de interoperabiliteit van de systemen.

1.1.   Informatie- en communicatietechnologieën (ICT)

Een aantal actielijnen zal gericht zijn op industriële en technologische uitdagingen met betrekking tot het leiderschap op ICT-gebied

  in de gehele waardeketen,
  en heeft betrekking op algemene onderzoeks- en innovatieagenda's inzake ICT, met name:

1.1.1.   Een nieuwe generatie componenten en systemen: ontwikkelen van geavanceerde, ingebedde ▌
  en energie- en hulpbronnenefficiënte
  componenten en systemen

Het doel is dat Europa aan kop blijft op het gebied van technologieën die betrekking hebben op
  geavanceerde,
  ingebedde
  en energie- en hulpbronnenefficiënte en robuuste
  componenten en systemen, en dat het zijn leidende positie op dat vlak nog versterkt. Deze doelstelling omvat tevens micro-, nano- en biosystemen, organische elektronica, de integratie van slimme componenten en systemen in oppervlaktematerialen („large area integration”), onderliggende technologieën voor het „internet van de dingen” (5), met inbegrip van platforms ter ondersteuning van de levering van geavanceerde diensten,
  sensoren,
  slimme geïntegreerde systemen
  , ingebedde en gedistribueerde systemen
  en technieken betreffende systemen van systemen en complexe systemen.

1.1.2.   Computers van de volgende generatie: geavanceerde
  en veilige
  computersystemen en -technologieën
  , met inbegrip van cloud computing

Het doel is steun te verlenen aan de ontwikkeling van Europese capaciteiten op het gebied van processor- en systeemarchitectuur, interconnectie- en datalocalisatietechnologie, cloud computing, parallel computing
  , modellering
  en simulatiesoftware voor alle computermarktsegmenten
  , met inbegrip van ontwikkelingstoepassingen (zoals onder meer kwantificatie van onzekerheden, risicoanalyse en besluitvorming met betrekking tot de technische constructie)
  .

1.1.3.   Internet van de toekomst:
  software, hardware,
  infrastructuur, technologie en diensten

Het doel is het concurrentievermogen van de Europese industrie te verhogen wat betreft het ontwikkelen, beheersen en ontwerpen van het internet van de volgende generatie, dat het huidige web, de bestaande vaste en mobiele netwerken en diensteninfrastructuren geleidelijk aan zal vervangen
  en overtreffen
  , en verbindingen tussen triljoenen apparaten (internet van de dingen) en tussen netwerken van verschillende exploitanten en verschillende domeinen mogelijk zal maken, waardoor de wijze waarop wij communiceren en kennis vergaren en gebruiken zal veranderen. Hieronder vallen onder meer onderzoek en innovatie op het gebied van netwerken, software
  , processen
  en diensten, cyberveiligheid, privacy
  , betrouwbaarheid
  en vertrouwen, draadloze (6) communicatie en alle optische netwerken, „immersieve” interactieve multimedia en de „Connected Enterprise” van de toekomst.

1.1.4.   Contenttechnologie en informatiebeheer: ICT voor digitale content
  , culturele en creatieve bedrijfstakken

Doel hiervan is om
  op basis van individuele en bedrijfscreativiteit Europa's positie te versterken als aanbieder van producten en diensten. Daartoe moeten
  het bedrijfsleven en de burgers
  worden
  voorzien van nieuwe instrumenten om alle vormen van digitale content in elke willekeurige taal te maken
  , er toegang toe te krijgen, deze
  te exploiteren, te bewaren
  en te hergebruiken,
  en enorme hoeveelheden gegevens
  (omvangrijke data)
  , waaronder ook verbonden data, te bewerken, te analyseren en te visualiseren. Hieronder vallen onder meer nieuwe technologieën met betrekking tot
  kunst,
  taal, leren, interactie, digitaal bewaren,
  het ontwerpen van websites,
  toegang tot content, analyse
  en media
  ; intelligente
  en adaptieve
  informatiebeheersystemen die zijn gebaseerd op geavanceerde technologie voor data mining, automatisch leren, statistische analyse en visualisatietechnologieën.

1.1.5.   Geavanceerde interfaces en robots: robotica en slimme ruimtes

Het doel is de leidende wetenschappelijke en industriële positie van Europa op het gebied van industriële en dienstverlenende robotica, cognitieve
  en communicatiesystemen
  , geavanceerde interfaces en slimme ruimtes en zelfbewuste machines te versterken door te profiteren van de toegenomen prestaties van computers en netwerken en van de vooruitgang die wordt geboekt bij
  het ontwerpen en verwezenlijken
  van systemen die in staat zijn te leren,
  zichzelf te assembleren,
  zich aan te passen en te reageren
  , of die de interactie tussen mens en machine optimaliseren
  .
  Waar passend moeten de ontwikkelde systemen en de vorderingen met de nieuwste ontwikkelingen in realistische omstandigheden worden gevalideerd.

1.1.6.   Micro- en nano-elektronica en -fotonica:
  cruciale ontsluitende technologieën die verband houden met micro- en nano-elektronica en -fotonica, met inbegrip van kwantumtechnologie

Het doel is te profiteren van de Europese uitmuntendheid op het gebied van deze cruciale onsluitende
  technologieën
  en het concurrentievermogen en de leidende marktpositie van de Europese industrie
  te ondersteunen en verder
  te versterken. De activiteiten strekken zich onder meer uit tot onderzoek en innovatie op het gebied van ontwerp, geavanceerde processen, proeffabricagelijnen, aanverwante productietechnieken en demonstratieacties voor de validatie van technologische ontwikkelingen en innovatieve businessmodellen
  en de onderliggende technologieën van de volgende generatie waarbij gebruik wordt gemaakt van de vooruitgang in de kwantumfysica
  .

Rekening houdend met het mondiale concurrentievermogen van de Europese industrie zal
  met deze zes belangrijkste activiteitenlijnen ▌naar verwachting op alle behoeften worden ingespeeld. Daartoe behoren onder meer industrieel leiderschap op het gebied van algemene ICT-gebaseerde oplossingen, producten en diensten die nodig zijn om grote maatschappelijke uitdagingen het hoofd te kunnen bieden, en applicatiegedreven onderzoeks- en innovatieagenda's voor ICT waarvoor steun zal worden verleend in het kader van het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen.
  Gelet op de steeds grotere rol van technologie op alle terreinen van het leven zal de interactie tussen mens en technologie in dit verband van belang zijn en deel uitmaken van het bovengenoemde applicatiegedreven ICT-onderzoek. Onderzoek waarin de gebruiker centraal staat, zal een bijdrage leveren tot de ontwikkeling van concurrerende oplossingen.

Op elk van deze zes belangrijke activiteitengebieden zal tevens steun worden verleend voor ICT-specifieke onderzoeksinfrastructuren, zoals „levende laboratoria” voor ▌experimenten en infrastructuur voor onderliggende cruciale ontsluitende technologieën en de integratie daarvan in geavanceerde producten en innovatieve slimme systemen, met inbegrip van apparatuur, instrumenten, ondersteunende diensten, schone ruimtes en toegang tot productiefaciliteiten voor de ontwikkeling van prototypes.

Hieraan moet uitvoering worden gegeven op een manier die complementariteit en samenhang waarborgt met de werkzaamheden inzake onderzoeksinfrastructuren waaraan in het kader van de pijler „Wetenschap op topniveau” steun wordt verleend.

Er zullen activiteiten worden ondernomen ter ondersteuning van het onderzoek naar en de ontwikkeling van systemen met volledige inachtneming van de fundamentele rechten en vrijheden van natuurlijke personen, en met name hun recht op privacy.

1.2.   Nanotechnologie

1.2.1.   Ontwikkeling van nanomaterialen van de volgende generatie, nano-apparaten en nanosystemen

De ontwikkeling en integratie van kennis
  van fenomenen op nanoschaal
  op het raakvlak van verschillende wetenschappelijke disciplines met het oogmerk fundamenteel nieuwe producten
  en systemen
  tot stand te brengen die op tal van gebieden voor duurzame oplossingen kunnen zorgen.

1.2.2.   Waarborgen van de veilige
  en duurzame
  ontwikkeling en toepassing van nanotechnologieën

Het verder ontwikkelen van de wetenschappelijke kennis omtrent de potentiële gevolgen van nanotechnologieën voor de gezondheid of het milieu, teneinde te zorgen voor een proactief, op wetenschappelijke inzichten gebaseerd beheer van nanotechnologieën en voor beproefde wetenschappelijke instrumenten
  , methoden
  en platforms voor de beoordeling en beheersing van gevaren, blootstellingen en risico's gedurende de gehele levenscyclus van nanomaterialen en nanosystemen
  , waarbij ook aandacht wordt besteed aan normalisatievraagstukken
  .

1.2.3.   Ontwikkeling van de maatschappelijke dimensie van nanotechnologie

Dit onderdeel speelt in op de menselijke en fysieke
  behoeften
  met betrekking tot de toepassing van nanotechnologie en is gericht op de governance van nanotechnologie met het oog op maatschappelijke
  en milieuvoordelen; de governance omvat onder meer communicatiestrategieën die een draagvlak in de samenleving moeten garanderen
  .

1.2.4.   Efficiënte
  en duurzame
  synthese en productie van nanomaterialen, nanocomponenten en nanosystemen

Dit onderdeel is gericht op nieuwe flexibele, schaalbare en herhaalbare processen, slimme integratie van nieuwe en bestaande processen
  , inclusief het combineren van technologieën (bijv. nanobiotechnologie),
  en het opschalen ervan teneinde
  de duurzame grootschalige hoognauwkeurige fabricage van producten
  en
  flexibele en
  multifunctionele productiefaciliteiten
  mogelijk te maken
  die voor een efficiënte overdracht van kennis naar industriële innovatie zorgt.

1.2.5.   Ontwikkelen
  en standaardiseren
  van capaciteitsverhogende technieken, meetmethoden en apparatuur

Dit onderdeel is gericht op onderliggende technologieën, bevordering van de ontwikkeling en marktintroductie van
  veilige
  complexe nanomaterialen en nanosystemen, met inbegrip van
  nanometrologie,
  vorming en bewerking van materie op nanoschaal, modellering, computergestuurd ontwerpen en geavanceerde technieken op atomair niveau.

1.3.   Geavanceerde materialen

1.3.1.   Technologie op het gebied van veelzijdige en sleutelmaterialen

Onderzoek naar
  speciaal ontworpen materialen,
  functionele materialen, multifunctionele materialen
  met meer kennisinhoud, nieuwe functionaliteiten en betere prestaties,
  zoals zelfreparerende of biocompatibele materialen
  , zichzelf assemblerende materialen, nieuwe magnetische materialen
  en structurele materialen, met het oog op innovatie in alle industriesectoren, met name voor hoogwaardige markten
  en met inbegrip van de creatieve sector
  .

1.3.2.   Ontwikkeling en transformatie van materialen

Onderzoek en ontwikkeling met het oog op een efficiënte
  , veilige
  en duurzame
  ontwikkeling en
  opschaling, om de industriële productie van toekomstige
  milieuvriendelijk ontworpen
  producten mogelijk te maken
  en in Europa een afvalvrije cyclus voor het beheer van materialen
  , bijvoorbeeld in de metaal-, de chemische
  of de biotechnologische
  industrie
  , tot stand te brengen, en om een beter inzicht te verwerven in de mechanismen van de aantasting van materialen (slijtage, corrosie, mechanische betrouwbaarheid)
  .

1.3.3.   Beheer van materiaalcomponenten

Onderzoek en ontwikkeling met het oog op nieuwe en innovatieve technieken
  voor materialen, componenten
  en systemen voor het verbinden, plakken, scheiden, samenstellen, zelfassemblage en demontage, decompositie en deconstructie
  van materiaalcomponenten, en beheer van de levenscycluskosten en van de gevolgen voor het milieu door een nieuw gebruik van technologie voor geavanceerde materialen
  .

1.3.4.   Materialen voor een duurzame
  , hulpbronnenefficiënte
  industrie
  met een lage uitstoot

Ontwikkeling van nieuwe producten en toepassingen
  , bedrijfsmodellen
  en
  verantwoord
  consumentengedrag, teneinde
  het gebruik van hernieuwbare hulpbronnen voor duurzame toepassingen te doen toenemen
  , de vraag naar energie
  tijdens de hele levenscyclus van het product
  terug te dringen en
  emissiearme
  productie, procesintensivering, recycling, verwijdering van afvalstoffen
  , materialen voor energieopslag
  en uit afval vervaardigde en hergebruikte materialen met een hoge toegevoegde waarde ingang te doen vinden.

1.3.5.   Materialen voor creatieve industrieën
  , met inbegrip van erfgoed

Toepassen van design en het ontwikkelen van convergerende technologieën om nieuwe bedrijfsmogelijkheden te creëren, met inbegrip van het behoud
  en de restauratie
  van
  het Europese erfgoed en
  Europese materialen met een historische of culturele waarde
  , alsmede nieuwe materialen
  .

1.3.6.   Metrologie, karakterisering, normalisatie en kwaliteitsbeheer

Bevorderen van technologieën zoals karakterisering, non-destructieve evaluatie
  , permanente evaluatie en monitoring
  en voorspellende modelleringen van prestaties om met betrekking tot de materialen wetenschappelijke en technische vorderingen
  en resultaten
  te boeken.

1.3.7.   Optimalisatie van het materiaalgebruik

Onderzoek
  naar de vervangbaarheid van materialen
  en ontwikkeling van alternatieven voor het gebruik ervan
  , onder meer door een oplossing te zoeken voor het grondstoffenprobleem met behulp van op maat gemaakte materialen en door het vervangen van schaarse, kritieke of gevaarlijke materialen,
  alsmede het creëren van innovatieve bedrijfsmodellen
  en het identificeren van kritieke hulpbronnen
  .

1.4.   Biotechnologie

1.4.1.   Bevorderen van baanbrekende biotechnologieën als een toekomstige innovatieve motor

De doelstelling is om er de voorwaarden voor te scheppen dat de Europese industrie een toonaangevende rol blijft spelen op het gebied van innovatie, ook op de middellange en lange termijn. Hiertoe behoort de ontwikkeling van opkomende technologische gebieden zoals synthetische biologie, bio-informatica
  en
  systeembiologie
  , alsook
  de benutting van convergentie met andere ontsluitende technologieën zoals de nanotechnologie (bijv. bionanotechnologie) en ICT (bijv. bio-elektronica)
  en engineeringtechnologie
  . Met betrekking tot deze en andere speerpunttechnologieën moeten passende maatregelen voor onderzoek en ontwikkeling worden genomen om een doeltreffende omzetting in en toepassing van nieuwe applicaties ▌te bevorderen.

1.4.2.   Op biotechnologie gebaseerde industriële
  producten en
  processen

De doelstelling is tweeledig: enerzijds wordt beoogd de Europese industrie (bijv. op het gebied van chemie, gezondheid, mijnbouw, energie, pulp en papier,
  vezelproducten en hout,
  textiel, zetmeel, voedselverwerking) in staat te stellen nieuwe producten en processen te ontwikkelen om in industriële en maatschappelijke behoeften te voorzien,
  met bij voorkeur milieuvriendelijke en duurzame productiemethoden
  , en daarnaast concurrerende en verbeterde alternatieven op biotechnologische basis te ontwikkelen om bestaande producten en processen te vervangen; anderzijds is het de bedoeling het potentieel van de biotechnologie te benutten om vervuilende stoffen op te sporen, te bewaken, te voorkomen en te verwijderen. Hiertoe behoren onder meer onderzoek en innovatie op het gebied van
  nieuwe enzymen met geoptimaliseerde biokatalysatorfuncties,
  het ontwerpen van enzymatische en metabolische processen,
  de ontwikkeling van
  bioprocedés
  op industriële schaal
  ,
  de integratie van bioprocessen in industriële productieprocessen,
  geavanceerde fermentatieprocessen, up- en downstreamprocessen en het verkrijgen van inzicht in de dynamiek van microbiële gemeenschappen. Tevens valt hieronder de ontwikkeling van prototypes voor de beoordeling van de technisch-economische haalbaarheid
  en de duurzaamheid
  van de ontwikkelde producten en processen.

1.4.3.   Innovatieve en concurrerende platformtechnologie

Het doel is platformtechnologie te ontwikkelen (bijv. genomica, metagenomica, proteonomica,
  metabolomica,
  moleculaire instrumenten
  , expressiesystemen, platforms voor fenotypering en platforms op basis van cellen
  ) die Europa in tal van ▌sectoren
  met economische impact
  een toonaangevende positie en concurrentievoordelen moeten verschaffen. Tot deze actielijn behoren aspecten als ondersteuning van de ontwikkeling van biohulpbronnen met geoptimaliseerde eigenschappen en toepassingen die verder gaan dan conventionele alternatieven; bevordering van een duurzame verkenning, analyse en benutting van terrestrische en mariene biodiversiteit met het oog op nieuwe toepassingen
  ; biogebaseerde producten en processen
  ; en ondersteuning van de ontwikkeling van op biotechnologie gebaseerde oplossingen in de gezondheidszorg (bijv. diagnostische instrumenten, biologische agentia, biomedische apparatuur).

1.5.   Geavanceerde fabricage en verwerking

1.5.1.   Technologie voor fabrieken van de toekomst

Bevorderen van duurzame industriële groei door het ondersteunen van een strategische verschuiving in Europa van een kostengerelateerde fabricage naar een aanpak gebaseerd op het creëren van
  producten met
  een hoge toegevoegde waarde
  en op ICT steunende intelligente en hoogproductieve fabricage in een geïntegreerd systeem
  . In dit kader moeten oplossingen worden gevonden voor de uitdaging om meer te produceren met minder materiaal, minder energieverbruik en minder afval en vervuiling
  , waarbij een hoge milieu-efficiëntie wordt nagestreefd
  . De aandacht gaat hier vooral uit naar de ontwikkeling en integratie van adaptieve productiesystemen van de toekomst, waarbij bijzonder dient te worden gelet op de behoeften van Europese kmo's, teneinde geavanceerde en duurzame fabricagesystemen en -processen tot stand te brengen.
  Er zal ook aandacht zijn voor methodes voor het verbeteren van de flexibele, veilige en slimme productie, met adequate automatiseringsniveaus in werknemervriendelijke omgevingen.

1.5.2.   Technologieën voor energie-efficiënte gebouwen
  en systemen, met een geringe impact op het milieu

Verminderen van het energieverbruik en de CO2-uitstoot door de ontwikkeling en toepassing van duurzame bouwtechnieken
  en -systemen
  , de invoering en markttoepassing van maatregelen voor een breder gebruik van energie-efficiënte systemen en materialen in nieuwe, gerenoveerde en heringerichte gebouwen. Levenscyclusanalyses en „ontwerp-bouw-exploitatie”-benaderingen zijn van essentieel belang om in Europa de uitdaging van de overgang naar bijna-energieneutrale gebouwen tegen 2020 te kunnen aanpakken en voor energie-efficiënte stadsverwarming te zorgen in samenwerking met de belanghebbenden in ruimere zin.

1.5.3.   Duurzame
  , hulpbronnenefficiënte
  en koolstofarme technologieën in energie-intensieve procesindustrieën

Vergroten van het concurrentievermogen van procesindustrieën (bijv. op het gebied van chemie,
  cement,
  pulp en papier, glas,
  mineralen
  of non-ferrometalen en staal) door een drastische verhoging van de hulpbronnen- en energie-efficiëntie en de vermindering van schadelijke milieugevolgen van dergelijke industriële activiteiten. Hierbij gaat de aandacht vooral uit naar de ontwikkeling en beproeving van ontsluitende technologieën voor innovatieve stoffen en materialen en technologische oplossingen voor koolstofarme producten en minder energie-intensieve processen en diensten in de gehele waardeketen, alsook naar de toepassing van zeer koolstofarme productietechnologieën en -technieken, om specifieke doelstellingen met betrekking tot de verlaging van broeikasgasemissies te kunnen halen.

1.5.4.   Nieuwe duurzame bedrijfsmodellen

Grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van concepten en methoden voor kennisgebaseerde gespecialiseerde productie kan stimulansen bieden voor
  organisationeel leren,
  creativiteit en innovatie, in het bijzonder met betrekking tot bedrijfsmodellen in het kader van benaderingen op maat die kunnen worden aangepast aan de vereisten van gemondialiseerde waardeketens en netwerken, veranderende markten en opkomende en toekomstige industrieën.
  Dit houdt in dat werk wordt gemaakt van duurzame bedrijfsmodellen door de gehele levenscyclus van het product en het proces in aanmerking te nemen.

1.6.   Ruimtevaart

Op ruimtevaartgebied zullen acties op Unieniveau worden uitgevoerd in samenhang met de ruimtevaartonderzoeksactiviteiten van de lidstaten en de Europese Ruimtevaartorganisatie (ESA), waarbij het opbouwen van complementariteit tussen de verschillende actoren wordt beoogd.

1.6.1.   Bevordering van het Europees concurrentievermogen, de onafhankelijkheid en de innovatie
  van de Europese ruimtevaartsector

Het doel is wereldwijd een leidende rol te blijven spelen in de ruimtevaart door op dit gebied een
  kosteneffectieve,
  concurrerende
  en innovatieve
  industrie
  (met inbegrip van kmo's)
  en onderzoeksgemeenschap te waarborgen en
  verder
  te ontwikkelen en door op ruimtetechnologie gebaseerde innovatie aan te moedigen.

1.6.1.1.   Waarborgen
  en verder ontwikkelen
  van een concurrerende
  , duurzame en ondernemende
  industrie en onderzoeksgemeenschap op het gebied van ruimtevaart
  , en versterken van de Europese onafhankelijkheid in ruimtesystemen

Europa speelt een leidende rol op het gebied van ruimteonderzoek en de ontwikkeling van ruimtevaarttechnologie en
  ontwikkelt voortdurend
  eigen
  operationele
  ruimtevaartinfrastructuren ▌(bijv. Galileo,
  Copernicus
  ). De Europese industrie heeft een uitstekende reputatie verworven als exporteur van hoogwaardige satellieten
  en op het gebied van andere ruimtevaarttechnologieën
  . ▌Die positie
  wordt
  evenwel
  bedreigd door
  ▌de concurrentie van
  andere
  belangrijke ruimtevaartmogendheden ▌.
  Deze maatregel heeft ten doel
  een onderzoeksbasis te ontwikkelen door de continuïteit van ruimteonderzoeks-
  en innovatieprogramma's
  te verzekeren, bijvoorbeeld door middel van een reeks kleinere en frequentere, in de ruimte uitgevoerde demonstratieprojecten. Hierdoor kan Europa zijn industriële basis en zijn OTO-gemeenschap op ruimtegebied ontwikkelen; mede daardoor kan Europa
  boven het huidige niveau uitstijgen en
  minder afhankelijk worden van de invoer van kritieke technologieën.

Standaardisatie moet worden ondersteund om investeringen optimaal te laten renderen en markttoegang te ontwikkelen.

1.6.1.2.   Bevordering van innovatie in de ruimtevaartsector en daarbuiten

Een aantal uitdagingen in de ruimtetechnologie vertoont overeenkomsten met uitdagingen op aarde, bijvoorbeeld op het gebied van
  luchtvaart,
  energie,
  milieu,
  telecommunicatie
  en ICT
  , de opsporing van natuurlijke hulpbronnen,
  sensoren,
  robotica,
  geavanceerde materialen,
  veiligheid en gezondheid. Deze overeenkomsten bieden kansen voor gezamenlijke ontwikkeling vanaf een vroeg stadium, met name in kmo's, van technologie die zowel binnen als buiten de ruimtevaart
  , ook voor de niet aan de ruimtevaart gerelateerde industrie,
  van belang is, waardoor sneller baanbrekende innovaties kunnen worden bereikt dan via spin-offs in een later stadium. De exploitatie van de bestaande Europese ruimte-infrastructuur dient te worden gestimuleerd door de ontwikkeling van innovatieve producten en diensten die gebaseerd zijn op teledetectie, geolokalisatie
  of andere soorten van satellieten afkomstige gegevens
  . Europa dient daarnaast de ontwikkeling van een ruimtesector in het bedrijfsleven in een vroeg stadium te ondersteunen
  , waar passend
  door middel van doelgerichte maatregelen
  , waaronder steun voor initiatieven voor de overdracht van ruimtetechnologie
  .

1.6.2.   Bevordering van vooruitgang in de ruimtetechnologie

Deze activiteit is bedoeld voor
  het ontwikkelen van geavanceerde en ontsluitende ruimtevaarttechnologieën en operationele concepten van het stadium van de eerste ideeën tot aan de daadwerkelijke demonstratie in de ruimte
  .

Het vermogen om toegang tot de ruimte te krijgen en ▌ruimtesystemen
  te ontwikkelen,
  in een baan om de aarde en daarbuiten te brengen en te exploiteren, is van essentieel belang voor de toekomst van de Europese samenleving. Voor de daarvoor noodzakelijke capaciteiten moet continu worden geïnvesteerd in
  onderzoek en innovatie van
  een veelheid aan ruimtetechnologieën (bijv. lanceerinrichtingen
  en andere inrichtingen
  , satellieten, robotica, instrumenten en sensoren) en in operationele concepten van het eerste idee tot aan de demonstratie in de ruimte. Europa is momenteel een van de drie leidende ruimtemogendheden,
  die hoofdzakelijk via het ESA en nationale programma's door investeringen van de lidstaten wordt gefinancierd,
  maar in vergelijking tot de investeringen die in de Verenigde Staten in onderzoek en ontwikkeling op ruimtegebied worden gedaan (onder meer rond 20 % van de totale NASA-begroting), ▌
  vereisen
  wat ruimtetechnologieën
  en toepassingen
  van de toekomst betreft ▌, over de hele linie met name de volgende punten
  meer aandacht
  van Europa:

| a) | het lage niveau van technologische paraatheid (TRL),
  onderzoek, dat vaak sterk afhankelijk is van cruciale ontsluitende technologieën en het potentieel heeft om baanbrekende technologieën met terrestrische toepassingsmogelijkheden tot stand te brengen; |
| --- | --- |

a)

het lage niveau van technologische paraatheid (TRL),
  onderzoek, dat vaak sterk afhankelijk is van cruciale ontsluitende technologieën en het potentieel heeft om baanbrekende technologieën met terrestrische toepassingsmogelijkheden tot stand te brengen;

| b) | verbetering van bestaande technologieën, bijvoorbeeld door miniaturisatie, grotere energie-efficiëntie en hogere gevoeligheid van sensoren; |
| --- | --- |

b)

verbetering van bestaande technologieën, bijvoorbeeld door miniaturisatie, grotere energie-efficiëntie en hogere gevoeligheid van sensoren;

| c) | demonstratie en validatie van nieuwe technologieën en concepten op terreinen met een analoge ontwikkeling van terrestrische en ruimtetoepassingen; |
| --- | --- |

c)

demonstratie en validatie van nieuwe technologieën en concepten op terreinen met een analoge ontwikkeling van terrestrische en ruimtetoepassingen;

| d) | missiecontext, bijv. analyse van de ruimteomgeving, grondstations, bescherming van ruimtesystemen
  en ruimte-infrastructuur
  tegen
  beschadiging of vernieling door
  botsingen met ruimteschroot
  of andere ruimteobjecten, alsook de effecten van veranderingen in de weersomstandigheden in de ruimte, waaronder
  zonnevlammen (Space Situational Awareness — SSA), en het bevorderen van innovatieve infrastructuur voor
  het verzamelen en doorgeven van gegevens
  en het archiveren van monsters; |
| --- | --- |

d)

missiecontext, bijv. analyse van de ruimteomgeving, grondstations, bescherming van ruimtesystemen
  en ruimte-infrastructuur
  tegen
  beschadiging of vernieling door
  botsingen met ruimteschroot
  of andere ruimteobjecten, alsook de effecten van veranderingen in de weersomstandigheden in de ruimte, waaronder
  zonnevlammen (Space Situational Awareness — SSA), en het bevorderen van innovatieve infrastructuur voor
  het verzamelen en doorgeven van gegevens
  en het archiveren van monsters;

| e) | satellietcommunicatie,
  geavanceerde navigatie- en teledetectietechnologieën, die onderzoek behelzen dat van essentieel belang is voor toekomstige generaties van Europese ruimtesystemen (bijv. Galileo
  en Copernicus
  ). |
| --- | --- |

e)

satellietcommunicatie,
  geavanceerde navigatie- en teledetectietechnologieën, die onderzoek behelzen dat van essentieel belang is voor toekomstige generaties van Europese ruimtesystemen (bijv. Galileo
  en Copernicus
  ).

1.6.3.   Bevordering van het gebruik van ruimtegegevens

Het doel is ervoor te zorgen dat de gegevens van huidige
  , eerdere (gearchiveerde)
  en toekomstige Europese ruimtevaartmissies in ruimere mate worden gebruikt door de wetenschap, het publiek en het bedrijfsleven.

Ruimtesystemen leveren informatie op die veelal niet langs andere weg kan worden verkregen. Ondanks het feit dat de Europese landen ruimtevaartmissies van wereldklasse ondernemen, blijkt uit de publicatiecijfers dat de bij die missies verkregen gegevens minder vaak worden gebruikt dan gegevens die zijn verkregen tijdens VS-missies. Er
  kan
  in een aanzienlijk hogere mate gebruik worden gemaakt van gegevens
  van Europese satellieten (door wetenschappers, overheden of bedrijven)
  indien er
  verdere
  inspanningen worden geleverd
  voor
  de verwerking,
  archivering,
  validering, standaardisatie
  en duurzame beschikbaarheid
  van gegevens van Europese ruimtevaartmissies
  en voor de ondersteuning van de ontwikkeling van nieuwe, op deze gegevens gebaseerde informatieproducten en -diensten; een en ander, waar mogelijk, in combinatie met waarnemingen van grondstations
  . Door innovaties op het gebied van gegevensverwerving en -verwerking, het samenvoegen van gegevensbestanden en de verspreiding van gegevens
  en interoperabiliteit, met name de bevordering van toegang tot en uitwisseling van geowetenschappelijke gegevens en metagegevens
  , waarbij onder meer gebruik wordt gemaakt van innovatieve, ICT-gebaseerde vormen van samenwerking, kan ervoor worden gezorgd dat de investeringen in ruimtevaartinfrastructuur meer rendement opleveren
  en een bijdrage leveren aan het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen
  . Het kalibreren en valideren van ruimtegegevens (voor individuele instrumenten, tussen verschillende instrumenten en missies of met betrekking tot in situ-objecten) zijn van cruciaal belang voor een efficiënt gebruik van ruimtegegevens op alle terreinen,
  en
  de standaardisatie van ruimtegegevens en referentiekaders
  moet worden versterkt
  . De benutting van tijdens ruimtevaartmissies verkregen gegevens en de toegang daartoe vergen wereldwijde samenwerking. Wat aardobservatiegegevens betreft, zijn geharmoniseerde benaderingen en beste praktijken ten dele tot stand gebracht in coördinatie met de intergouvernementele organisatie Group on Earth Observation
  (GEO)
  , die gericht is op de totstandbrenging van een wereldwijd systeem van systemen voor aardobservatie (Global Earth Observation System of Systems
  (GEOSS)
  ), waaraan de Unie deelneemt
  door met name het Copernicus-programma optimaal te benutten
  .
  Een snelle integratie van deze innovaties in de relevante toepassingen en besluitvormingsprocessen zal worden ondersteund. Dit omvat tevens het benutten van gegevens voor verder wetenschappelijk onderzoek.

1.6.4.   Bevordering van Europees onderzoek ter ondersteuning van internationale ruimtevaartpartnerschappen

Het doel is steun te verlenen voor de bijdrage van Europese onderzoeks- en innovatie-inspanningen aan langdurige internationale ruimtevaartpartnerschappen.

Ruimtegegevens leveren belangrijke kennis op voor lokale toepassingen, maar ruimtevaartondernemingen hebben in de eerste plaats een mondiaal karakter. Dit is vooral duidelijk als het om kosmische gevaren voor de aarde of ruimtevaartsystemen gaat. Het verlies van satellieten als gevolg van kosmische weersomstandigheden en ruimteschroot
  kost ongeveer
  100 miljoen euro per jaar. Ook
  talloze projecten
  op het gebied van ruimtewetenschap en -verkenning hebben een mondiaal karakter. De ontwikkeling van baanbrekende ruimtetechnologie vindt in toenemende mate in
  internationale partnerschappen
  plaats, zodat de toegang tot dergelijke internationale projecten een belangrijke factor is voor het welslagen van de inspanningen van de Europese onderzoekswereld en de Europese industrie. De bijdrage van de Unie aan dergelijke mondiale ruimtevaartondernemingen moet worden vastgelegd in strategische langetermijnplannen (met een looptijd van tien jaar of meer) en afgestemd op de beleidsprioriteiten van de Unie inzake ruimtevaart, en vergt coördinatie met
  de lidstaten en
  interne Europese partners, zoals het ESA,
  de nationale ruimtevaartagentschappen en zo nodig
  met internationale partners ▌en ruimtevaartagentschappen van ruimtevaartlanden ▌.

1.6.5.   Specifieke uitvoeringsaspecten

De prioriteiten voor de uitvoering van onderzoek en innovatie op ruimtegebied in het kader van „Horizon 2020” stemmen overeen met de beleidsprioriteiten van de Unie inzake ruimtevaart, zoals die zijn vastgesteld tijdens de bijeenkomsten van de Ruimteraad en in de mededeling van de Commissie getiteld „Naar een ruimtevaartstrategie van de Europese Unie ten dienste van de Europese burger”. De uitvoering ervan zal
  , waar passend, gebaseerd zijn op agenda's voor strategisch onderzoek die opgesteld zijn
  in overleg met
  de lidstaten en de nationale ruimtevaartagentschappen, de ESA,
  belanghebbenden uit de Europese ruimtevaartindustrie
  (met inbegrip van
  kmo's), de academische wereld, technologische instellingen
  en
  de Raadgevende Groep Ruimtevaart ▌. Wat betreft de deelname aan internationale projecten wordt de onderzoeks- en innovatieagenda vastgesteld in samenwerking met
  Europese belanghebbenden en
  de internationale partners (bijv. NASA, Roscosmos, JAXA).

De toepassing van de ruimtevaarttechnologieën zal waar passend ondersteund worden in het kader van de respectieve maatschappelijke uitdagingen.

2.   TOEGANG TOT RISICOKAPITAAL

Horizon 2020 voorziet in de oprichting van twee faciliteiten (de eigenvermogens- en schuldfaciliteit) met verschillende loketten. De eigenvermogensfaciliteit en het kmo-loket van de schuldenfaciliteit worden uitgevoerd
  in samenhang met Cosme,
  als onderdeel van twee financiële EU-instrumenten die eigen middelen en schuldfinanciering verstrekken om onderzoek en innovatie en groei in kmo's te ondersteunen.

De eigenvermogens- en de schuldfaciliteit kunnen, in voorkomend geval, toestaan dat financiële middelen worden gebundeld met middelen van lidstaten
  of regio's
  die bereid zijn een deel van de voor hen bestemde middelen uit de
  Europese structuur- en investeringsfondsen
  in te brengen overeenkomstig artikel 
  33
  , lid 1, onder a), van de verordening inzake de
  Europese structuur- en investeringsfondsen
  .

In plaats van rechtstreeks leningen, garanties of aandelenkapitaal enz. aan de eindbegunstigden te verstrekken, delegeert de Commissie deze taak aan financiële instellingen, die met name in de vorm van risicodeling, garantieregelingen en de verstrekking van aandelenkapitaal of quasi-aandelenkapitaal steun zullen verlenen.

2.1.   Schuldfaciliteit

Via de schuldfaciliteit worden aan individuele begunstigden leningen verstrekt voor investeringen in onderzoek en innovatie, worden
  (tegen)
  garanties verleend aan financiële intermediairs die leningen aan begunstigden verstrekken, evenals combinaties van leningen en
  (tegen)
  garanties alsook garanties en/of tegengaranties voor nationale en regionale schuldfinancieringsregelingen. Met behulp van deze schuldfaciliteit wordt steun verleend voor vormingsactiviteiten en voor het specifieke kmo-instrument
  , afhankelijk van de vraag
  (zie deel II, afdeling ▌3. „Innovatie in kmo's” van deze bijlage). De steunverlening middels de schuldfaciliteit kan worden gecombineerd met de steunverlening door de eigenvermogensfaciliteit in het kader van een of meer geïntegreerde regelingen; hierbij is het mogelijk dat meervoudige subsidies worden verstrekt (inclusief forfaitaire subsidies). Zachte leningen, converteerbare leningen
  , achtergestelde leningen, participatieleningen, leaseovereenkomsten en effectisering
  behoren eveneens tot de mogelijkheden.

Naast het verstrekken van leningen en garanties volgens een marktgestuurde benadering en het beginsel „wie het eerst komt, het eerst maalt” is de schuldfaciliteit gericht op een reeks specifieke categorieën beleidslijnen en sectoren. Afgezonderde budgettaire bijdragen die voor dit doeleinde worden gereserveerd, kunnen
  , waar passend,
  afkomstig zijn uit:

| a) | andere onderdelen van Horizon 2020, met name deel III „Maatschappelijke uitdagingen”; |
| --- | --- |

a)

andere onderdelen van Horizon 2020, met name deel III „Maatschappelijke uitdagingen”;

| b) | andere financieringskaders, programma's en begrotingslijnen van de EU-begroting; |
| --- | --- |

b)

andere financieringskaders, programma's en begrotingslijnen van de EU-begroting;

| c) | bepaalde regio's en lidstaten die een bijdrage willen leveren uit middelen die afkomstig zijn uit de cohesiefondsen; |
| --- | --- |

c)

bepaalde regio's en lidstaten die een bijdrage willen leveren uit middelen die afkomstig zijn uit de cohesiefondsen;

| d) | specifieke entiteiten (zoals ▌gezamenlijke technologie-initiatieven) of initiatieven. |
| --- | --- |

d)

specifieke entiteiten (zoals ▌gezamenlijke technologie-initiatieven) of initiatieven.

Dergelijke budgettaire bijdragen kunnen gedurende de looptijd van Horizon 2020 te allen tijde worden geleverd of worden aangevuld.

Het risicodelingspercentage en andere parameters kunnen al naargelang de beleids- of sectorcategorie variëren, op voorwaarde dat die waarden in overeenstemming zijn met de gemeenschappelijke regels inzake schuldfaciliteiten. Bovendien kunnen voor elke categorie binnen de algemene promotiecampagne voor de schuldfaciliteit specifieke communicatiestrategieën worden toegepast. Bovendien kan gebruik worden gemaakt van gespecialiseerde intermediairs op nationaal niveau indien specifieke deskundigheid vereist is om voorgestelde leningen in verband met een bepaalde categorie te beoordelen.

Het kmo-loket van de schuldfaciliteit is gericht op door onderzoek en innovatie aangestuurde kmo's en kleine midcap-ondernemingen met leningen van meer dan 150 000 euro, als aanvulling op de kmo-financiering via de leninggarantiefaciliteit in het kader van het programma voor het concurrentievermogen van bedrijven en kmo's.
  Het kmo-loket van de schuldfaciliteit dekt ook leningen van minder dan 150 000 euro voor door onderzoek en innovatie aangestuurde kmo's- en kleine midcap-ondernemingen.

De hefboomwerking van de schuldfaciliteit — gedefinieerd als het totale financieringsvolume (d.w.z. de EU-financiering plus de bijdragen van andere financiële instellingen) gedeeld door de financiële bijdrage van de Unie — zal naar verwachting tussen de 1,5 en de 6,5 bedragen, afhankelijk van de betrokken activiteiten (risiconiveau, beoogde begunstigden en de betrokken faciliteit in het kader waarvan de schuldfaciliteit wordt uitgegeven). Het multiplicatoreffect — gedefinieerd als het totale bedrag aan investeringen van ondersteunde begunstigden gedeeld door de financiële bijdrage van de Unie — zal naar verwachting tussen de 5 en de 20 bedragen, al naargelang het type activiteiten.

2.2.   Eigenvermogensfaciliteit

De eigenvermogensfaciliteit legt het accent op risicokapitaalfondsen
  en publieke en particuliere dakfondsen
  voor aanloopinvesteringen en/of het verstrekken van mezzaninekapitaal aan individuele particuliere ondernemingen. Deze ondernemingen kunnen bovendien een beroep doen op schuldfinanciering via financiële intermediairs die de schuldfaciliteit ten uitvoer leggen.
  Voorts zal in het kader van de eigenvermogensfaciliteit tevens worden nagegaan of business angels en andere mogelijke bronnen van aandelenfinanciering kunnen worden ondersteund. Hieronder kan ook, afhankelijk van de vraag, steun in fase 3 van het kmo-instrument vallen, alsook steun voor de overdracht van technologie (inclusief de overdracht van onderzoeksresultaten en uitvindingen uit publiek onderzoek naar de producerende sector, bijvoorbeeld via conceptvalidaties).

De faciliteit zal ook groei- en uitbreidingsinvesteringen kunnen doen in samenhang met de eigenvermogensfaciliteit voor groei (Equity Facility for Growth — EFG) in het kader van het programma voor het concurrentievermogen van bedrijven en kmo's (met inbegrip van investeringen in dakfondsen met een breed beleggerspubliek, waaronder particuliere instellingen en strategische beleggers en nationale publiekrechtelijke en semipubliekrechtelijke financiële instellingen). In het laatste geval mag de investering uit de eigenvermogensfaciliteit van Horizon 2020 niet meer dan 20 % van de totale investeringen door de EU bedragen, behalve bij meerfasige beleggingsfondsen waarbij financiering uit het EFG en de eigenvermogensfaciliteit voor O&O&I verstrekt wordt op een pro rata basis, naargelang het investeringsbeleid van het Fonds. Zoals de EFG, vermijdt de eigenvermogensfaciliteit buy-outkapitaal of vervangingskapitaal voor de ontmanteling van een overgenomen onderneming. De Commissie kan beslissen de drempel van 20 % te wijzigen in het licht van veranderende marktomstandigheden.

De in afdeling 2, eerste alinea, bedoelde eigenvermogensfaciliteit van de EU voor O&I en groei in kmo's moet qua omvang en schaal passend zijn om innovatieve ondernemingen vanaf het begin te ondersteunen in de richting van groei en expansie, in het kader van een geïntegreerde aanpak.

De investeringsparameters worden dusdanig gekozen dat specifieke beleidsdoelstellingen kunnen worden bereikt en ook specifieke groepen potentiële begunstigden kunnen worden aangesproken, en tegelijkertijd het marktgerichte karakter en de door vraag gestuurde benadering van deze faciliteit wordt gewaarborgd.

De eigenvermogensfaciliteit kan worden aangevuld door budgettaire bijdragen uit andere onderdelen van Horizon 2020; andere financieringskaders, programma's en begrotingslijnen van de EU-begroting en bijdragen van bepaalde regio's en lidstaten en specifieke entiteiten of initiatieven.

De hefboomwerking van de schuldfaciliteit — gedefinieerd als het totale financieringsvolume (d.w.z. de EU-financiering plus de bijdragen van andere financiële instellingen) gedeeld door de financiële bijdrage van de Unie — zal naar verwachting rond de 6 bedragen, afhankelijk van de specifieke marktvoorwaarden, terwijl het multiplicatoreffect — gedefinieerd als het totale bedrag aan investeringen van ondersteunde begunstigden gedeeld door de financiële bijdrage van de Unie — naar verwachting gemiddeld 18 zal bedragen.

2.3.   Specifieke uitvoeringsaspecten

De uitvoering van de twee faciliteiten wordt, in overeenstemming met het Financieel Reglement, gedelegeerd aan de Europese Investeringsbankgroep (EIB, EIF) en/of andere financiële instellingen die met het beheer van financiële instrumenten kunnen worden belast. De opzet en uitvoering van die instrumenten zal worden gebaseerd op de algemene bepalingen inzake financiële instrumenten van het Financieel Reglement en op meer specifieke operationele vereisten die in de richtsnoeren van de Commissie zullen worden vastgesteld.
  Het inzetten van financiële instrumenten moet een duidelijke Europese meerwaarde hebben: het moet een hefboomeffect genereren en complementair zijn aan nationale instrumenten.

Particuliere en publieke of semipublieke financiële instellingen, nationale en regionale overheidsbanken en nationale en regionale investeringsbanken kunnen optreden als financiële intermediairs, mits zij op basis van openbare, transparante, evenredige en niet-discriminerende procedures geselecteerd zijn door met de tenuitvoerlegging van financieringsinstrumenten belaste entiteiten overeenkomstig artikel 139, lid 4, van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie

   (7).

De elementen van beide faciliteiten kunnen worden gecombineerd, waarbij meervoudige subsidies (inclusief forfaitaire subsidies) mogelijk zijn, in het kader van een of meer geïntegreerde regelingen ter ondersteuning van bepaalde categorieën begunstigden of specifieke projecten, zoals kmo's en midcaps met groeipotentieel, of de grootschalige demonstratie van innovatieve technologieën.

De tenuitvoerlegging van de faciliteiten wordt geflankeerd door een reeks aanvullende maatregelen. Hiertoe behoort onder meer technische bijstand aan financiële intermediairs die betrokken zijn bij de beoordeling van kredietaanvragen of de waardering van vermogen in de vorm van kennis; bevordering van de aantrekkelijkheid voor investeerders door ondersteuning van starters, coaching en mentorschap van kmo's en bevordering van de contacten met potentiële investeerders; maatregelen om risicokapitaalondernemingen en business angels bewuster te maken van het groeipotentieel van innovatieve kmo's die betrokken zijn bij financieringsprogramma's van de EU; regelingen om particuliere investeerders aan te trekken om de groei van innovatieve kmo's en midcaps te ondersteunen;
  maatregelen om grensoverschrijdende en meerlandenfinanciering, alsook aandelenfinanciering, te verbeteren;
  regelingen om liefdadigheidsinstellingen en particulieren aan te moedigen om onderzoek en innovatie te steunen; en regelingen om de verstrekking van vennootschappelijk durfkapitaal (corporate venturing) te bevorderen en de activiteiten van family offices en business angels aan te moedigen.

Met betrekking tot de voorbereiding en de uitvoering van deze activiteiten moeten, zo nodig, organen zoals regionale overheden, kmo-verenigingen, kamers van koophandel en betrokken financiële intermediairs worden geraadpleegd.

Voorts zal worden toegezien op complementariteit met de faciliteiten van het Programma voor het concurrentievermogen van bedrijven en kmo's
  (Cosme)
  .

3.   INNOVATIE IN KMO'S

3.1.   Integratie van de ondersteuning van het midden- en kleinbedrijf
  , in het bijzonder via een specifiek instrument

In alle onderdelen van Horizon 2020 wordt aandacht besteed aan de ondersteuning van kmo's. Voor dit doel
  zullen er voor deelname aan Horizon 2020 betere voorwaarden voor kmo's worden geschapen. Voorts
  wordt een specifiek kmo-instrument ingesteld dat gericht is op alle soorten innovatieve kmo's die duidelijk de ambitie hebben om zich verder te ontwikkelen, te groeien en hun activiteiten te internationaliseren. Het instrument zal worden ingezet voor alle categorieën van innovatie, ook voor niet-technologische
  en sociale
  innovaties en innovaties met betrekking tot diensten
  , mits elke activiteit een duidelijke Europese meerwaarde heeft
  . Het oogmerk is om de financieringskloof in alle stadia van onderzoek en innovatie met een hoog risico te helpen overbruggen, baanbrekende innovatie te stimuleren en de commerciële toepassing van onderzoeksresultaten in de particuliere sector te vergroten.

Voor alle rubrieken met betrekking tot maatschappelijke uitdagingen en ontsluitende en industriële technologieën wordt het specifieke kmo-instrument toegepast, en hieraan worden
  passende
  financiële middelen toegewezen
  , met als doel te bewerkstelligen dat ten minste 20 % van de totale gecombineerde begrotingen voor alle specifieke doelstellingen van het onderdeel „Maatschappelijke uitdagingen” en voor de specifieke doelstelling „Leiderschap op het gebied van ontsluitende en industriële technologieën” aan kmo's wordt besteed
  .

Alleen kmo's kunnen financiële middelen en andere steun aanvragen. Indien daaraan behoefte bestaat, kunnen zij samenwerkingsverbanden vormen, ook om onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten uit te besteden. De projecten moeten duidelijk in het belang zijn van en voordelen opleveren voor kmo's en moeten over een uitgesproken Europese dimensie beschikken.

Binnen elke rubriek met betrekking tot een maatschappelijke uitdaging of ontsluitende technologie is het kmo-instrument op basis van een bottom-up-aanpak van toepassing op alle gebieden van wetenschap, technologie en innovatie, zodat genoeg speelruimte bestaat voor de financiering van allerlei veelbelovende ideeën, met name voor grensoverschrijdende en interdisciplinaire projecten.

De steunverlening in het kader van het kmo-instrument is vereenvoudigd en gefaseerd. De drie fasen betreffen de hele innovatiecyclus. Er wordt gezorgd voor een naadloze overgang van de ene naar de andere fase, vooropgesteld dat het kmo-project op grond van de behaalde resultaten in de vorige fase in aanmerking komt voor verdere steun.
  Aanvragers zijn niet verplicht om de drie fasen achtereenvolgens te doorlopen.
  Tegelijkertijd staat elke fase open voor alle kmo's:

| — | Fase 1: Concept en haalbaarheidsbeoordeling:
  Aan kmo's wordt financiering verstrekt om als voorbereiding op een innovatieproject de wetenschappelijke of technische haalbaarheid en het commerciële potentieel van een nieuw idee („proof-of-concept”) te toetsen. Indien deze beoordeling positief is
  – de koppeling tussen het thema van het project en de mogelijke behoeften van gebruiker/koper is daarin een belangrijk punt –
  kan steun worden verleend in de volgende fase(n). |
| --- | --- |

—

Fase 1: Concept en haalbaarheidsbeoordeling:

Aan kmo's wordt financiering verstrekt om als voorbereiding op een innovatieproject de wetenschappelijke of technische haalbaarheid en het commerciële potentieel van een nieuw idee („proof-of-concept”) te toetsen. Indien deze beoordeling positief is
  – de koppeling tussen het thema van het project en de mogelijke behoeften van gebruiker/koper is daarin een belangrijk punt –
  kan steun worden verleend in de volgende fase(n).

| — | Fase 2: O&O, demonstratie, markttoepassing:


  Met de nodige aandacht voor het concept van „innovatievouchers”
  wordt steun verleend voor onderzoek en ontwikkeling, met bijzondere aandacht voor demonstratie (tests, ontwikkeling van prototypes, schaalvergrotingsstudies, ontwerp, innovatieve proefprocessen, producten en diensten,
  validatie,
  prestatietoetsen, enz.) en markttoepassing
  , waarbij de betrokkenheid van eindgebruikers of potentiële klanten wordt aangemoedigd
  .
  Innovatievouchers zullen de deelname van jonge ondernemers bevorderen. |
| --- | --- |

—

Fase 2: O&O, demonstratie, markttoepassing:

Met de nodige aandacht voor het concept van „innovatievouchers”
  wordt steun verleend voor onderzoek en ontwikkeling, met bijzondere aandacht voor demonstratie (tests, ontwikkeling van prototypes, schaalvergrotingsstudies, ontwerp, innovatieve proefprocessen, producten en diensten,
  validatie,
  prestatietoetsen, enz.) en markttoepassing
  , waarbij de betrokkenheid van eindgebruikers of potentiële klanten wordt aangemoedigd
  .
  Innovatievouchers zullen de deelname van jonge ondernemers bevorderen.

| — | Fase 3: Commerciële toepassing:
  Deze fase, waarin alleen voor ondersteunende activiteiten rechtstreekse financiële steun wordt verleend, is gericht op de vergemakkelijking van de toegang tot particulier kapitaal en omgevingen die bevorderlijk zijn voor innovatie. Er wordt voorzien in koppelingen met de financiële instrumenten (zie deel II, afdeling 2 — „Toegang tot risicokapitaal”, in deze bijlage), bijvoorbeeld door voor kmo's die fase 1 en/of 2 succesvol hebben doorlopen een bepaald bedrag aan financiële middelen te reserveren. Kmo's kunnen tevens profiteren van ondersteunende maatregelen als het vormen van netwerken, scholing, coaching en adviesverlening. Bovendien kunnen deze maatregelen vergezeld gaan van maatregelen ter bevordering van precommerciële inkoop en inkoop van innovatieve oplossingen. |
| --- | --- |

—

Fase 3: Commerciële toepassing:

Deze fase, waarin alleen voor ondersteunende activiteiten rechtstreekse financiële steun wordt verleend, is gericht op de vergemakkelijking van de toegang tot particulier kapitaal en omgevingen die bevorderlijk zijn voor innovatie. Er wordt voorzien in koppelingen met de financiële instrumenten (zie deel II, afdeling 2 — „Toegang tot risicokapitaal”, in deze bijlage), bijvoorbeeld door voor kmo's die fase 1 en/of 2 succesvol hebben doorlopen een bepaald bedrag aan financiële middelen te reserveren. Kmo's kunnen tevens profiteren van ondersteunende maatregelen als het vormen van netwerken, scholing, coaching en adviesverlening. Bovendien kunnen deze maatregelen vergezeld gaan van maatregelen ter bevordering van precommerciële inkoop en inkoop van innovatieve oplossingen.

Door het kmo-instrument in het kader van alle onderdelen van Horizon 2020 gelijkelijk te promoten, uit te voeren en te monitoren, wordt gewaarborgd dat kmo's gemakkelijk toegang krijgen tot het instrument. Op basis van bestaande netwerken ter ondersteuning van kmo's
  , zoals het Enterprise Europe Network en andere dienstaanbieders op het gebied van innovatie,
  wordt voor de begunstigde kmo's een mentorschapsregeling ingesteld om voor een snellere impact van de verleende steun te zorgen.
  Voorts zal worden nagegaan of er verbanden met nationale en/of regionale intermediairs kunnen worden gelegd om te zorgen voor een efficiënte uitvoering van de mentorschapsregeling.

Daarnaast wordt een speciaal orgaan van belanghebbenden en deskundigen op het gebied van onderzoek en innovatie in kmo's opgezet om de specifieke kmo-maatregelen in het kader van Horizon 2020 te promoten en te begeleiden.

3.2.   Specifieke steun

3.2.1.   Steun voor onderzoeksintensieve kmo's

In het kader van een specifieke actie wordt steun verleend voor een
  transnationale
  marktgerichte innovatie van kmo's die O&O verrichten. De actie is gericht op onderzoeksintensieve kmo's in
  sectoren
  die ook moeten aantonen dat zij in staat zijn de beoogde resultaten commercieel te exploiteren.

De actie heeft betrekking op alle gebieden van wetenschap en technologie en is gebaseerd op een bottom-up-aanpak om tegemoet te komen aan de behoeften van kmo's die O&O verrichten.

De actie wordt uitgevoerd in het kader van een initiatief als bedoeld in artikel 185 VWEU dat is gebaseerd op het gezamenlijk programma Eurostars, met de nodige aanpassingen zoals die in de tussentijdse evaluatie zijn aanbevolen.

3.2.2.   Versterking van het innovatievermogen van kmo's

Er zal steun worden verleend voor
  transnationale
  activiteiten die bijdragen tot de uitvoering van en een aanvulling vormen op de specifieke kmo-maatregelen in het kader van het gehele Horizon 2020-programma, met name ter versterking van het innovatievermogen van kmo's. Hiertoe behoren onder meer bewustmakings-, voorlichtings- en verspreidingsactiviteiten, opleidings- en mobiliteitsmaatregelen, het vormen van netwerken en de uitwisseling van beste praktijken, de ontwikkeling van hoogwaardige mechanismen ter bevordering van innovatie en diensten met een sterke Europese toegevoegde waarde voor kmo's (bijv. op het gebied van het beheer van intellectuele eigendom en innovatiebeheer, kennisoverdracht, innovatief gebruik van ICT en e-vaardigheden in kmo's), alsmede bijstand aan kmo's om contacten te knopen met onderzoeks- en innovatiepartners in de hele Unie, zodat zij in staat worden gesteld zich vertrouwd te maken met nieuwe technologie en hun innovatievermogen kunnen vergroten. Bemiddelende organisaties die groepen innovatieve kmo's vertegenwoordigen, zullen worden uitgenodigd om met kmo's die over elkaar wederzijds versterkende competenties beschikken, sector- en regio-overschrijdende innovatieve activiteiten te ontplooien, om zo nieuwe industriële waardeketens tot stand te brengen.

Deze activiteiten zullen waar passend gecoördineerd worden met soortgelijke nationale maatregelen. Beoogd wordt nauw samen te werken met het netwerk nationale contactpunten.
  In de context van nationale en regionale innovatiestrategieën voor slimme specialisatie zal worden gestreefd naar synergie met het cohesiebeleid van de Unie.

Het is de bedoeling om de betrekkingen met het Enterprise Europe Network te versterken (in het kader van het Programma voor het concurrentievermogen van bedrijven en kmo's)
  en aldus de coördinatie met de nationale contactpunten te garanderen
  . De steun kan verschillende vormen aannemen, van de verbetering van voorlichtings- en adviesdiensten door mentorschap, coaching en het zoeken van de juiste partners voor kmo's die grensoverschrijdende innovatieprojecten willen ontwikkelen, tot diensten ter ondersteuning van innovatie. Op deze wijze worden de één-loket-benadering van het Enterprise Europe Network ter ondersteuning van kmo's versterkt, samen met de regionale en lokale aanwezigheid van het netwerk.

3.2.3.   Ondersteunen van marktgerichte innovaties

Hierdoor wordt
  transnationale
  marktgestuurde innovatie ondersteund met het oog op de vergroting van het innovatievermogen van
  kmo's
  door een verbetering van de randvoorwaarden voor innovatie en het wegnemen van specifieke belemmeringen die de groei van innovatieve ▌kmo's ▌met een hoog groeipotentieel, in de weg staan. Daarnaast zal gespecialiseerde steun worden verleend voor innovatie (bijv. op het gebied van de exploitatie van intellectuele eigendom, netwerken van aankopende instanties, steun voor bureaus voor technologieoverdracht, strategisch ontwerp) en voor de doorlichting van overheidsbeleid met betrekking tot innovatie.

DEEL III

MAATSCHAPPELIJKE UITDAGINGEN

1.   GEZONDHEID, DEMOGRAFISCHE VERANDERINGEN EN WELZIJN

Effectieve, op een robuuste empirische grondslag berustende gezondheidsbevordering
  draagt bij aan ziektepreventie, meer welzijn en kostenbesparing
  . Het bevorderen van de gezondheid
  , actief ouder worden en welzijn
  en ziektepreventie is ook afhankelijk van een goed inzicht in de gezondheidsdeterminanten, van effectieve preventie-instrumenten, zoals vaccins, van effectieve gezondheids- en ziektebewaking en -paraatheid, en van effectieve controleprogramma's.

Geslaagde pogingen om ziekten, handicaps
  , kwetsbaarheid
  en verminderde functionaliteit te voorkomen,
  in een vroeg stadium te ontdekken,
  te beheersen, te behandelen en te genezen, worden ondersteund door een fundamenteel inzicht in de oorzaken, processen en gevolgen ervan alsmede in de factoren die aan een goede gezondheid en aan welbevinden ten grondslag liggen.
  Voor een beter inzicht in gezondheid en ziekte moeten fundamenteel, klinisch, epidemiologisch en sociaal-economisch onderzoek nauw met elkaar verbonden zijn.
  Effectieve gegevensuitwisseling en de koppeling van deze gegevens aan onder realistische omstandigheden uitgevoerde grootschalige cohortstudies zijn ook van cruciaal belang evenals de vertaling van onderzoeksresultaten naar de klinische praktijk, met name door uitvoering van klinische proeven.

De
  aanpassing aan de toenemende druk op
  de gezondheidszorg en de zorgsector
  als gevolg van de vergrijzing vormt een opgave voor de samenleving
  . Als we een effectieve (gezondheids)zorg voor alle leeftijden willen behouden, zijn inspanningen nodig om de besluitvorming op het gebied van preventie en behandeling te verbeteren
  en te versnellen
  , om beste praktijken in de gezondheidszorg aan te wijzen en de verspreiding ervan te steunen
  , om mensen bewust te maken
  en om geïntegreerde zorg te ondersteunen
  . Een beter begrip van de vergrijzingsprocessen en het voorkomen van leeftijdgebonden ziekten vormen de basis voor een beleid dat erop gericht is Europese burgers hun hele leven lang gezond en actief te houden. Van even groot belang is
  de brede toepassing van technologische, organisatorische en maatschappelijke innovaties die ▌ouderen
  , personen met chronische ziekten maar ook mensen met een handicap
  in staat stellen om actief te blijven en hun zelfstandigheid te behouden. Dit zal bijdragen aan het vergroten en verlengen van hun fysieke, sociale en geestelijke welzijn.

In de toepasselijke onderdelen van het programma dienen de activiteiten mede betrekking te hebben op chronische aandoeningen en ziekten, onder meer, doch niet beperkt tot: cardiovasculaire ziekten (CVZ), kanker, stofwisselingsziekten en risicofactoren waaronder diabetes, chronische pijn, neurologische, neurodegeneratieve en geestelijke aandoeningen en verslavingsstoornissen, zeldzame ziekten, overgewicht en zwaarlijvigheid, auto-immuunziekten, reumatische en spier- en skeletaandoeningen en diverse ziekten die verschillende organen aantasten, alsmede acute omstandigheden en verscheidene functiebeperkingen. Evenzo moet de aandacht gaan naar infectieziekten, waaronder, doch niet beperkt tot hiv/aids, tuberculose en malaria, verwaarloosde en armoedegerelateerde ziekten en ziekten die van dieren op mensen overgaan, opkomende epidemieën, alsmede het gevaar van toenemende antimicrobiële resistentie en beroepsziekten en werkgerelateerde aandoeningen.

Gepersonaliseerde geneeskunde moet worden ontwikkeld om te komen tot nieuwe preventieve en therapeutische benaderingen van de behoeften van de patiënten, en deze moet worden geschraagd door een vroege ziektedetectie.

Al deze activiteiten zullen op zodanige wijze worden ondernomen dat ze gedurende de gehele onderzoeks- en innovatiecyclus steun bieden en het concurrentievermogen van de in Europa gevestigde industrieën en de ontwikkeling van nieuwe afzetmogelijkheden versterken.
  Er wordt steun verleend aan translationele benaderingen waarin verschillende stappen van het innovatieproces in de gezondheidssector zijn geïntegreerd.

De specifieke activiteiten worden hieronder nader beschreven.

1.1.   
  Inzicht verkrijgen in gezondheid, welzijn en ziekte

1.1.1.
     Inzicht verkrijgen in de determinanten van gezondheid en verbetering van gezondheidsbevordering en ziektepreventie

Een beter inzicht in de determinanten van gezondheid is noodzakelijk om de nodige wetenschappelijke gegevens te kunnen vergaren voor een doeltreffende gezondheidsbevordering en ziektepreventie en is ook een voorwaarde voor de ontwikkeling van gedetailleerde gezondheids- en welzijnsindicatoren in de Unie
  , op basis van bestaande gegevensbronnen en indicatorenstelsels
  . Uit dit oogpunt worden milieu-, gedrags- (waaronder levenswijze),
  psychologische, organisatorische, culturele,
  sociaal-economische
  , biologische
  en genetische factoren in de ruimste zin onderzocht. De hiertoe gevolgde benaderingen omvatten onder meer cohortstudies en de koppeling daarvan aan gegevens die zijn verkregen door onderzoek op het gebied van „-omica”
  , systeembiogeneeskunde, waaronder ter zake dienende toepassingen van systeembiologie
  en andere methoden.

Met name
  is
  voor een beter begrip van het milieu als determinant van gezondheid
  een interdisciplinaire aanpak
  nodig
  waarin voor de mens relevante
  moleculair-biologische, epidemiologische en toxicologische benaderingen
  en de daaruit resulterende gegevens worden geïntegreerd, met het oog op het onderzoeken van
  het gedrag van
  diverse
  chemicaliën, de gecombineerde blootstelling aan milieuvervuilende stoffen en andere milieu- en klimaatgerelateerde stressfactoren,
  het verrichten van
  geïntegreerde toxicologische toetsen en
  het vinden van
  alternatieven voor dierproeven. Er zijn op het gebied van blootstellingsevaluaties innovatieve benaderingen nodig die gebruik maken van biomarkers van de nieuwe generatie op basis van „-omica” en epigenetica, menselijke biomonitoring, persoonlijke blootstellingsevaluaties en -modellen, om inzicht te krijgen in gecombineerde, cumulatieve en nieuwe blootstellingen, waarbij sociaal-economische
  , culturele, beroepsgerelateerde, psychologische
  en gedragsfactoren worden geïntegreerd. Er zal steun worden verleend voor de integratie van milieugegevens via geavanceerde informatiesystemen.

Op deze wijze kunnen bestaande en geplande beleidsmaatregelen en programma's worden geëvalueerd en kan beleidsondersteuning worden verleend. Tevens kunnen betere gedragsinterventies en preventie- en voorlichtingsprogramma's worden ontwikkeld, onder meer met betrekking tot gezondheidsvaardigheden inzake voeding,
  lichaamsbeweging,
  inenting en andere ingrepen in het kader van primaire gezondheidszorg.

1.1.2.
     Inzicht in ziekten

Er moet meer inzicht worden verkregen in gezondheid en ziekten
  gedurende de gehele levenscyclus van de mens
  , zodat nieuwe en betere preventiemaatregelen en diagnose-
  , behandelings- en revalidatiemethoden
  kunnen worden ontwikkeld. Interdisciplinair,
  fundamenteel en
  translationeel onderzoek is van essentieel belang om het inzicht in alle aspecten van ziekteprocessen te verbeteren, met inbegrip van een herclassificatie van normale variatie en ziekte op basis van moleculaire gegevens, en om onderzoeksresultaten te valideren en te gebruiken voor klinische toepassingen.

Het basisonderzoek op dit gebied heeft betrekking op (de aanmoediging van) de ontwikkeling en het gebruik van nieuwe instrumenten en benaderingen voor het genereren van biomedische gegevens en omvat onder meer
  biologische beeldvorming,
  „-omica”, „high throughput”-onderzoek en systeemgeneeskundige benaderingen. Voor deze activiteiten is, zoals hierboven beschreven, een nauwe koppeling tussen fundamenteel en klinisch onderzoek en langdurige cohortstudies (en de bijbehorende onderzoeksdomeinen) vereist. Daarnaast zijn nauwe betrekkingen met onderzoeks- en medische infrastructuur (databanken, biobanken, enz.) nodig met het oog op standaardisatie, opslag, uitwisseling van en toegang tot gegevens, die alle een essentiële rol spelen als het erom gaat optimaal van de beschikbare gegevens gebruik te maken en de ontwikkeling van innovatievere en doeltreffendere methoden voor het analyseren en combineren van gegevensbestanden te stimuleren.

1.1.3.
     
  Verbetering van bewakings- en voorzorgsmaatregelen

Menselijke populaties worden bedreigd door nieuwe en opkomende infecties, vooral afkomstig van zoönoses, alsmede door infecties die het gevolg zijn van de resistentie van bepaalde pathogene organismen tegen geneesmiddelen, en door andere directe of indirecte gevolgen van klimaatverandering en het internationaal personenverkeer. Er zijn nieuwe of betere methoden nodig voor de bewaking van ziekten, het stellen van diagnoses, netwerken voor vroege waarschuwing, de organisatie van gezondheidsdiensten en voorzorgscampagnes, voor de ontwikkeling van epidemiologische modellen, een effectieve reactie op pandemieën, evenals inspanningen om het vermogen tot bestrijding van resistente verwekkers van besmettelijke ziekten te waarborgen en te versterken.

1.2.
     
  Ziektepreventie

1.2.1.
     
  Ontwikkeling van effectieve preventie- en controleprogramma's en betere beoordeling van de vatbaarheid voor bepaalde ziekten

De ontwikkeling van preventie- en controleprogramma's is afhankelijk van de identificatie van vroege biomarkers (onder meer functionele en gedragsgerelateerde) voor het risico op en het begin van ziekten, en de opzet ervan moet gebaseerd zijn op internationaal aanvaarde criteria. De toepassing ervan is afhankelijk van de beproeving en validatie van controlemethoden en -programma's. Er moet kennis worden gegenereerd en er moeten methoden worden ontwikkeld om individuen en populaties te identificeren die een klinisch gezien relevant verhoogd risico op ziekte vertonen. Door individuen en populaties met een hoog ziekterisico te identificeren, kunnen gepersonaliseerde, gestratificeerde en collectieve strategieën worden ontwikkeld voor een doeltreffende en kostenefficiënte ziektepreventie.

1.2.2.
     Verbetering van diagnose
  en prognose

Er moet meer inzicht worden verkregen in gezondheid, ziekte en ziekteprocessen
  gedurende de volledige levenscyclus
  om nieuwe en effectievere diagnostiek
  en theranostiek
  te kunnen ontwikkelen. Innovatieve en bestaande
  methoden,
  technologieën
  en instrumenten
  zullen (verder) worden ontwikkeld met het oog op een significante verbetering van het ziekteverloop door middel van een vroegere, nauwkeurigere diagnose
  en prognose
  en door een
  toegankelijke,
  meer patiëntgerichte behandeling.

1.2.3.
     
  Ontwikkeling van betere preventieve en therapeutische vaccins

Er bestaat behoefte aan meer effectieve preventieve en therapeutische ingrepen en vaccins en op feiten gebaseerde vaccinatieplannen voor een bredere reeks ziekten, waaronder armoedegerelateerde ziekten zoals hiv/aids, tuberculose, malaria en verwaarloosde infectieziekten, alsmede voor andere ernstige ziekten. Hiervoor moet meer inzicht worden verworven in ziekten en ziekteprocessen en daaruit voortvloeiende epidemieën en moeten klinische proeven en bijbehorende studies worden verricht.

1.3.
     Behandeling
  en beheersing
  van ziekten

1.3.1.
     
  Behandeling van ziekten, met inbegrip van de ontwikkeling van regeneratieve geneeskunde

Er moet steun worden verleend voor: de verbetering van horizontale ondersteunende technologieën met betrekking tot geneesmiddelen,
  biotherapieën,
  vaccins en andere therapeutische benaderingen, met inbegrip van transplantaties,
  chirurgie,
  gen- en celtherapie
  en nucleaire geneeskunde
  ; effectievere ontwikkelingsprocessen voor geneesmiddelen en vaccins (met inbegrip van alternatieve methoden ter vervanging van klassieke veiligheids- en effectiviteitsproeven, zoals de ontwikkeling van nieuwe methoden); de ontwikkeling van benaderingen op het gebied van de regeneratieve geneeskunde, met inbegrip van op stamcellen gebaseerde benaderingen;
  de ontwikkeling van biologische geneesmiddelen, waaronder therapeutische vaccins;
  de ontwikkeling van betere medische apparaten en systemen en andere hulpmiddelen;
  verbetering van palliatieve behandelingen;
  handhaving en verbetering van het vermogen om ▌ziekten te bestrijden en medische ingrepen te verrichten die afhankelijk zijn van de beschikbaarheid van doeltreffende
  en veilige
  antimicrobiële geneesmiddelen; en de ontwikkeling van omvattende benaderingen voor de behandeling van comorbiditeiten op alle leeftijden en het voorkomen van polifarmacie. Door deze verbeteringen zal de ontwikkeling van nieuwe, efficiëntere, doeltreffendere en duurzamere
  en op de individuele patiënt toegesneden
  behandelingen van ziekten en handicaps
  en kwetsbaarheid, met inbegrip van geavanceerde therapieën en celtherapieën ter behandeling van chronische ziekten,
  worden bevorderd.

1.3.2.
     Overdracht van kennis naar de klinische praktijk en schaalbare innovatieacties

Klinische proeven zijn een
  belangrijk
  middel voor het aanwenden van biomedische kennis in toepassingen op patiënten, en er wordt steun verleend voor die proeven, alsmede voor de verbetering van de praktijk op dat gebied. Voorbeelden hiervan zijn het ontwikkelen van betere methoden die het mogelijk maken proeven beter te richten op relevante populaties, met inbegrip van patiëntengroepen die aan reeds andere bijkomende ziekten lijden en/of reeds in behandeling zijn, de vergelijkende beoordeling van de effectiviteit van ingrepen en oplossingen, en een sterker gebruik van databanken en elektronische gezondheidsregisters als gegevensbronnen voor proeven en kennisoverdracht.
  Ook de preklinische en/of klinische ontwikkeling van bepaalde weesgeneesmiddelen wordt ondersteund.
  Tevens wordt steun verleend voor de overdracht van andere soorten interventies, bijvoorbeeld op het gebied van zelfstandig wonen in realistische omstandigheden.

▌

1.4.
     
  Actief ouder worden en zelf beheren van de gezondheid

1.4.1.
     Actief ouder worden, zelfstandig en begeleid wonen

Multidisciplinaire geavanceerde en toegepaste onderzoeks- en innovatieactiviteiten in het kader van
  sociaal-economische wetenschappen,
  gedragswetenschappen, geriatrie en gerontologie, digitale en andere wetenschappen zijn nodig met het oog op kosteneffectieve, gebruikersvriendelijke oplossingen voor een actief, zelfstandig en begeleid dagelijks leven (thuis, op het werk,
  in openbare ruimten,
  enz.) van ouderen en personen met een handicap
  , met inachtneming van genderverschillen
  . Dit geldt voor een verscheidenheid aan omgevingen en voor technologieën, systemen en diensten die gericht zijn op de verbetering van de levenskwaliteit en het functioneren van de mens, met inbegrip van mobiliteit, slimme gepersonaliseerde ondersteuningstechnologieën, diensten en sociale robotica, en ondersteunende leefomgevingen. Proefprojecten voor onderzoek en innovatie gericht op de implementatie en brede markttoepassing van oplossingen zullen eveneens worden gesteund.
  De klemtoon zal worden gelegd op de betrokkenheid van eindgebruikers, gebruikersgemeenschappen en formele/informele zorgverleners.

1.4.2.
     
  Individueel bewustzijn van en
  individuele verantwoordelijkheid voor het zelf beheren van de gezondheid

Door de burgers verantwoordelijkheid te laten nemen voor de verbetering van en de zorg voor de eigen gezondheid gedurende hun hele leven, kunnen de stelsels voor gezondheidszorg
  meer kosteneffectief
  worden
  gemaakt
  doordat de begeleiding van chronische ziekten extramuraal kan plaatsvinden, en kunnen betere gezondheidsresultaten worden bereikt. Hiervoor is onderzoek nodig naar
  sociaal-economische factoren en culturele waarden,
  gedrags- en sociale modellen, ▌attitudes en wensen ten aanzien van gepersonaliseerde gezondheidstechnologieën, mobiele en/of draagbare instrumenten, nieuwe diagnosemethoden
  , sensoren en apparatuur voor monitoring
  en gepersonaliseerde diensten
  , met inbegrip van maar niet beperkt tot instrumenten gebaseerd op nanogeneeskunde
  ter bevordering van een gezonde levensstijl, welzijn,
  mentale gezondheid,
  zelfzorg, betere interactie tussen de burger en professionele zorgverleners, gepersonaliseerde programma's voor patiënten- en gehandicaptenzorg
  , onder meer ter verbetering van de autonomie van de patiënt,
  en steun voor kennisinfrastructuur.
  Oplossingen zullen worden ontwikkeld en getest met gebruikmaking van open innovatieplatformen zoals grootschalige demonstratieprojecten voor sociale innovatie en innovatie van diensten.

1.5.
     
  Methoden en gegevens

1.5.1.
     
  Verbetering van de gezondheidsinformatie en beter gebruik van gezondheidsgegevens

De integratie van infrastructuur en informatiestructuren en -bronnen (met inbegrip van informatie verkregen uit cohortstudies, protocollen, gegevensverzamelingen, indicatoren, onderzoeken door de gezondheidsinspectie, enz.) alsmede de standaardisatie, interoperabiliteit, opslag, uitwisseling van en toegang tot gegevens worden ondersteund, om de duurzaamheid op lange termijn en een doeltreffend gebruik van die informatie te kunnen waarborgen. Hierbij dient ook aandacht te worden besteed aan gegevensverwerking, kennisbeheer, de ontwikkeling van modellen, visualisatie, ICT-beveiliging en aangelegenheden in verband met de persoonlijke levenssfeer. In het bijzonder moet de beschikbaarheid van informatie en gegevens over negatieve resultaten en schadelijke effecten van behandelingen worden verbeterd.

1.5.2.
     
  Verbetering van wetenschappelijke instrumenten en methoden ter ondersteuning van beleidsvorming en regelgeving

Er bestaat behoefte aan steun voor onderzoek, ontwikkeling, integratie en gebruik van wetenschappelijke instrumenten, methoden en statistieken voor snelle en betrouwbare beoordelingen en voorspellingen met betrekking tot de veiligheid, effectiviteit en kwaliteit van ingrepen en technologieën op het gebied van gezondheid, met inbegrip van nieuwe geneesmiddelen, biologische middelen, geavanceerde therapieën en medische apparatuur. Dit is met name van belang voor nieuwe ontwikkelingen op het gebied van onder meer biologische geneesmiddelen, vaccins, antimicrobiële middelen, cel-, weefsel- en gentherapieën, organen en transplantaties, specialist manufacturing, biobanken, nieuwe medische apparatuur, combinatieproducten, diagnose- en behandelingsprocedures, genetische tests, interoperabiliteit en e-gezondheid, met inbegrip van aspecten van de persoonlijke levenssfeer. Tevens is steun nodig voor verbeterde risicobeoordelingsmethoden, referentiekaders voor de conformiteit, testbenaderingen en strategieën met betrekking tot milieu en gezondheid. Daarnaast bestaat er behoefte aan steun voor de ontwikkeling van relevante methoden ter ondersteuning van de beoordeling van ethische aspecten die bij de hierboven genoemde gebieden komen kijken.

1.5.3.
     
  In-silico-geneeskunde voor een betere beheersing en voorspelling van ziekten

Op computersimulaties gebaseerde medische systemen die gebruik maken van patiëntspecifieke gegevens en berusten op systeemgeneeskundige benaderingen en fysiologische modellering kunnen worden toegepast om de gevoeligheid voor ziekten, het ziekteverloop en de verwachte behandelingsresultaten in kaart te brengen. Modelgebaseerde simulatie kan worden gebruikt ter ondersteuning van klinische proeven, ter verhoging van de voorspelbaarheid van de respons van de patiënt op de behandeling en voor het personaliseren en optimaliseren van de behandeling.

1.6.
     
  Gezondheidszorgverlening en geïntegreerde zorgverlening

1.6.1.
     Bevordering van geïntegreerde zorg

De ondersteuning van de extramurale verzorging van chronisch zieken
  , inclusief patiënten met een handicap,
  is ook afhankelijk van betere samenwerking tussen de zorgverleners in de gezondheidszorg en de verleners van maatschappelijke zorg en mantelzorg. Er wordt steun verleend aan onderzoek en innovatieve toepassingen met betrekking tot besluitvorming op basis van verspreide informatie
  waarbij zowel de fysieke als de mentale gezondheid, met inbegrip van psychosociale aspecten, worden bekeken,
  en voor het verzamelen van gegevens met betrekking tot de brede toepassing en commerciële exploitatie van nieuwe oplossingen, met inbegrip van interoperabele diensten voor de verlening van gezondheids- en zorgdiensten op afstand.
  Met name in de context van demografische veranderingen wordt ook steun verleend aan
  onderzoek en innovatie ter verbetering van de organisatie van langetermijnzorgverlening
  , alsmede aan innovatie op het gebied van beleid en beheer
  .
  Bij de toepassing van nieuwe en geïntegreerde oplossingen voor zorgverlening moet worden gestreefd naar het vergroten van persoonlijke vaardigheden en de verbetering van bestaande capaciteiten, alsmede het aanvullen van tekorten.

1.6.2
  .   Optimaliseren van de efficiency en de effectiviteit van
  gezondheidszorgverlening
  en verminderen van ongelijkheid door op feiten gebaseerde besluitvorming en verspreiding van beste praktijken en door innovatieve technologieën en benaderingen

Er moet steun worden verleend voor ontwikkeling
  van een systemische aanpak
  op het gebied van de evaluatie van gezondheidstechnologie en de gezondheidseconomie en voor het vergaren van gegevens en de verspreiding van beste praktijken en innovatieve technologieën en benaderingen in de gezondheidssector, met inbegrip van ICT- en e-gezondheidstoepassingen. Vergelijkende analysen van de hervorming van de publieke gezondheidszorgstelsels in Europa en in derde landen en beoordelingen van de economische en sociale effecten van die stelsels op de middellange en lange termijn worden eveneens gesteund. Daarnaast wordt steun verleend voor analysen met betrekking tot de toekomstige personeelsbehoeften, zowel in kwantitatief opzicht als wat betreft de vereiste vaardigheden, in de context van nieuwe zorgpatronen. Ook wordt steun verleend voor onderzoek naar het ontstaan van ongelijkheden op gezondheidsgebied, naar de samenhang daarvan met andere economische en sociale vormen van ongelijkheid en naar de effectiviteit van beleidsmaatregelen ter vermindering van dergelijke ongelijkheid in Europa en daarbuiten. Tot slot moet steun worden verleend voor de evaluatie van voorzieningen voor patiëntveiligheid en kwaliteitsborgingsstelsels, met inbegrip van de rol van patiënten inzake veiligheid en de kwaliteit van de zorgverlening.

1.7.
     Specifieke uitvoeringsaspecten

Bij de uitvoering van het programma wordt onder meer steun verleend aan kennis- en technologieoverdracht en andere verspreidingsvormen, aan grootschalige proefprojecten en demonstratieacties, en aan standaardisatie. Op die manier wordt de markttoepassing van producten en diensten versneld en worden schaalbare oplossingen voor Europa en daarbuiten gevalideerd. Bij die acties worden niet alleen het Europese industriële concurrentievermogen en de betrokkenheid van innovatieve kmo's gesteund, maar is de actieve betrokkenheid van alle belanghebbenden vereist. Er zal worden gezocht naar synergieën met andere relevante programma's en activiteiten, in zowel de publieke als de private sector en op nationaal, internationaal en EU-niveau. De aandacht zal daarbij vooral uitgaan naar synergieën met activiteiten die worden ontwikkeld in het kader van het programma Gezondheid voor groei.

Het wetenschappelijke panel voor gezondheid wordt een wetenschapsgedreven platform van belanghebbenden waarin de wetenschappelijke input betreffende deze maatschappelijke uitdaging wordt uitgewerkt. Het zal een samenhangende en op wetenschap gerichte analyse bieden van knelpunten op het gebied van onderzoek en innovatie, en van de kansen in verband met deze maatschappelijke uitdaging, bijdragen tot de definitie van de onderzoeks- en innovatieprioriteiten van het panel en een prikkel geven aan de wetenschappelijke deelname uit de gehele EU aan het panel. Het zal, door middel van actieve samenwerking met de belanghebbenden, helpen bij het opbouwen van capaciteiten en bij het delen van kennis en intensievere samenwerking in de gehele Unie op dit gebied stimuleren.

Overwogen kan worden steun te verlenen aan relevante initiatieven voor gezamenlijke programmering en aan relevante publiek-publieke en publiek-private partnerschappen.

Ook zullen passende verbanden tot stand worden gebracht met de acties van relevante Europese Innovatiepartnerschappen en met de relevante aspecten van de onderzoeks- en innovatieagenda's van de Europese technologieplatforms.

2.   VOEDSELZEKERHEID, DUURZAME
  LAND- EN BOSBOUW
  , MARIEN EN MARITIEM ONDERZOEK
  EN ONDERZOEK IN BINNENWATEREN
  EN DE BIO-ECONOMIE

2.1.   Duurzame land- en bosbouw

De juiste kennis, instrumenten, diensten en innovaties zijn noodzakelijk om voor productievere,
  milieuvriendelijkere,
  hulpbronnenefficiëntere en veerkrachtigere land- en bosbouwsystemen te zorgen die voldoende voedsel, voeders, biomassa en andere grondstoffen genereren en ecosysteemdiensten leveren en tegelijkertijd
  de biodiversiteit beschermen en
  de ontwikkeling van goede landelijke inkomstenbronnen waarborgen. Onderzoek en innovatie bieden mogelijkheden om de agronomische en milieudoelstellingen tot een integraal onderdeel van duurzame productie te maken en zo de productiviteit en de hulpbronnenefficiëntie in de landbouw
  , met inbegrip van de efficiëntie van het watergebruik,
  te verhogen,
  de veiligheid van de dierlijke en plantaardige productie te verhogen,
  de broeikasgasemissies terug te dringen,
  de productie van afval te verminderen,
  het uitspoelen van nutriënten
  en andere chemische inputs
  uit de bodem van bouwland en de daaruit voortvloeiende verontreiniging van terrestrische en aquatische milieus tegen te gaan, de afhankelijkheid van de invoer van plantaardige eiwitten naar Europa te verminderen, de
  diversiteit
  van primaire productiesystemen te verhogen
  en het herstel van de biologische diversiteit te bevorderen
  .

2.1.1.   Efficiënter produceren en klimaatverandering het hoofd bieden, met behoud van duurzaamheid en veerkracht

De activiteiten in deze actielijn zijn gericht op de verhoging van de productie en van het aanpassingsvermogen van planten, dieren en productiesystemen, teneinde de in hoog tempo veranderende milieu- en klimaatomstandigheden en de toenemende schaarste van natuurlijke hulpbronnen het hoofd te kunnen bieden. De hieruit resulterende innovaties zullen ertoe bijdragen om in de hele voedsel- en voederketen de overstap te maken naar een energiezuinige, koolstofarme en weinig afval veroorzakende economie
  , en naar een verminderde vraag naar natuurlijke hulpbronnen
  . Hierdoor wordt niet alleen een bijdrage geleverd aan de voedselzekerheid, maar worden ook nieuwe mogelijkheden gecreëerd voor het gebruik van biomassa en nevenproducten uit de
  landbouw
  voor tal van non food-toepassingen.

Er wordt gestreefd naar multidisciplinaire benaderingen ter verbetering van de prestaties van planten, dieren en micro-organismen onder waarborging van een efficiënt gebruik van hulpbronnen (water,
  land, bodem,
  nutriënten, energie
  en andere inputs
  ) en de ecologische integriteit van plattelandsgebieden. De nadruk zal hierbij worden gelegd op geïntegreerde en gediversifieerde productiesystemen en agronomische praktijken, met inbegrip van het gebruik van precisietechnologieën en ecologische intensiveringsbenaderingen die zowel in de biologische als de conventionele landbouw kunnen worden toegepast.
  Voorts zal stedelijke vergroening worden bevorderd, met nieuwe vormen van land-, tuin- en bosbouw in urbane en periurbane gebieden. Daaraan zal aandacht worden besteed door werk te maken van nieuwe vereisten inzake plantenkenmerken, teeltmethoden, technologieën, commercialisering en stadsplanning, gerelateerd aan de gezondheid en het welzijn van de mens, het milieu en de klimaatverandering.
  Voor de genetische verbetering van plant- en diersoorten met het oog op een betere aanpassing
  , een betere gezondheid
  en hogere productie moeten alle passende conventionele en moderne teeltbenaderingen worden aangewend en moeten de genetische hulpmiddelen
  in stand worden gehouden en
  beter worden gebruikt. Bijzondere aandacht zal worden besteed aan bodembeheer ▌ter verhoging van de
  productiviteit van gewassen
  .
  De algemene doelstelling van een veilige en kwalitatief hoogwaardige voedselproductie indachtig, zal de gezondheid van planten en dieren worden bevorderd. Activiteiten op het gebied van de gezondheid en de bescherming van planten zullen de kennis doen toenemen en de ontwikkeling ondersteunen van geïntegreerde milieuvriendelijke bestrijdingsstrategieën, -producten en -instrumenten ter voorkoming van het binnenbrengen van ziekteverwekkers, ter bestrijding van plagen en ter vermindering van opbrengstverliezen voor en na de oogst. Wat diergezondheid betreft zullen strategieën worden bevorderd om ziekten (met inbegrip van zoönosen) uit te roeien of doeltreffend te beheersen, en zal onderzoek naar antimicrobiële resistentie worden bevorderd
  .
  De geïntegreerde bestrijding van ziekten, parasieten en plagen, die begint bij een beter inzicht in de wisselwerking tussen gastheer en ziekteverwekker en voorts toezicht, diagnose en behandeling omvat, wordt versterkt.
  Met studies betreffende de effecten van praktijken op het gebied van dierenwelzijn wordt tegemoet gekomen aan zorgen die in de samenleving bestaan. De activiteiten op de hierboven genoemde gebieden worden geschraagd door meer fundamenteel onderzoek, om in te spelen op relevante biologische vraagstukken en de ontwikkeling en de tenuitvoerlegging van het beleid van de Unie te ondersteunen
  , alsmede door passende evaluaties van hun economisch en marktpotentieel
  .

2.1.2.   Ecosysteemdiensten en openbare goederen

De land- en bosbouw zijn unieke systemen die commerciële producten leveren, maar ook openbare goederen die ten goede komen aan de samenleving (en onder meer een culturele en recreatieve waarde hebben) en belangrijke ecosysteemdiensten, zoals functionele en in situ-biodiversiteit, bestuiving,
  wateropslag en -regulering
  ,
  bodemfuncties,
  landschap, erosievermindering
  , veerkracht met betrekking tot overstromingen en droogtes
  en koolstofvastlegging en vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. Onderzoeksactiviteiten
  dragen bij tot een beter inzicht in de complexe wisselwerking tussen primaire productiesystemen en ecosysteemdiensten en
  ondersteunen het verlenen van deze openbare diensten en goederen, door het aanbieden van managementoplossingen, besluitondersteuningsinstrumenten en de beoordeling van hun waarde
  , zowel op als
  buiten de markt. Specifieke kwesties die moeten worden onderzocht zijn onder meer het vaststellen van land- en bosbouwsystemen en landschapspatronen die geschikt zijn voor de verwezenlijking van deze doelstellingen
  op het platteland en in semi-stedelijke gebieden
  . Veranderingen in het actieve beheer van landbouwsystemen — met inbegrip van het gebruik van technologieën en wijziging van praktijken — zullen voor een sterkere vermindering van de uitstoot van broeikasgassen zorgen en het aanpassingsvermogen van de landbouwsector aan de schadelijke effecten van de klimaatverandering verhogen.

2.1.3.   Empowerment van plattelandsgebieden, beleidsondersteuning en innovatie op het platteland

Plattelandsgebieden worden geholpen ontwikkelingsmogelijkheden te benutten door een versterking van hun primaire productiecapaciteiten en hun capaciteiten voor het leveren van ecosysteemdiensten en door de bevordering van de productie van nieuwe en gediversifieerde producten (
  waaronder
  voedsel, voeders, materialen, energie) om in de toenemende behoefte aan koolstofarme productiesystemen met een korte toeleveringsketen te kunnen voorzien. Naast de ontwikkeling van nieuwe concepten en institutionele innovaties
  zijn
  sociaal-economisch onderzoek
  en studies van de wetenschap en de samenleving
  nodig om de cohesie van de plattelandsgebieden te waarborgen en de economische en sociale marginalisering van die gebieden te voorkomen, de diversificatie van economische activiteiten (ook in de dienstensector) te bevorderen, voor voldoende betrekkingen tussen landelijke en stedelijke gebieden te zorgen en de uitwisseling van kennis, demonstratie, innovatie en verspreiding te vergemakkelijken en een gemeenschappelijk beheer van hulpbronnen te stimuleren. Bovendien moet worden gekeken naar manieren waarop openbare goederen op het platteland kunnen worden omgezet in lokale/regionale sociaal-economische voordelen. De op regionaal en lokaal niveau vastgestelde innovatiebehoeften zullen worden aangevuld met sectoroverschrijdende onderzoeksactiviteiten op
  internationaal,
  interregionaal en Europees niveau. Door te voorzien in de nodige analytische instrumenten, indicatoren,
  geïntegreerde
  modellen en toekomstgerichte activiteiten ondersteunen de onderzoeksprojecten beleidsmakers en andere actoren bij de uitvoering, monitoring en evaluatie van relevante strategieën, beleidsmaatregelen en wetgevingshandelingen, niet alleen met betrekking tot plattelandsgebieden, maar met betrekking tot de hele bio-economie. Daarnaast zijn instrumenten en gegevens nodig voor een behoorlijke beoordeling van potentiële verrekeningsmogelijkheden tussen verschillende vormen van hulpbronnengebruik (land, water
  , bodem, nutriënten, energie
  en andere inputs) en bio-economische producten. Bovendien wordt aandacht besteed aan de vergelijkende analyse van land- en bosbouwsystemen en hun duurzaamheidsprestaties.

2.1.4.
     
  Duurzame bosbouw

Doelstelling is het duurzaam voortbrengen van producten op biobasis, ecosystemen, diensten (inclusief watergerelateerde diensten en diensten ter mitigatie van klimaatverandering) en van voldoende biomassa, daarbij terdege rekening houdend met de economische, ecologische en sociale aspecten van bosbouw en met de regionale verschillen. Algemeen gezien zijn de activiteiten in de sector bosbouw gericht op het bevorderen van multifunctionele bossen die een verscheidenheid aan ecologische, economische en sociale voordelen opleveren. De activiteiten zijn vooral gericht op de verdere ontwikkeling van duurzame bosbouwsystemen die beantwoorden aan de uitdagingen en behoeften van de samenleving, inclusief de behoeften van de eigenaars van bossen, door multifunctionele benaderingen toe te passen die de behoeften aan slimme, duurzame en inclusieve groei kunnen verzoenen met het in aanmerking nemen van de klimaatverandering. Deze duurzame bosbouwsystemen zijn zeer nuttig om te zorgen voor een grotere veerkracht van de bossen en een betere bescherming van de biodiversiteit, en om te voldoen aan de toegenomen vraag naar biomassa. Dit moet worden geschraagd door onderzoek naar de gezondheid van bomen, bosbescherming en herstel na brand.

2.2.   Een duurzame en concurrerende agrovoedingssector voor veilige en gezonde voedingsgewoonten

Er moet worden ingespeeld op de behoefte van de consument aan veilig, gezond
  , kwalitatief hoogwaardig
  en betaalbaar voedsel, en daarbij moet rekening worden gehouden met het effect van het consumptiegedrag en van de voedings- en voederproductie op de menselijke gezondheid, het milieu
  en het totale ecosysteem
  . Er zal aandacht worden besteed aan de voedsel- en voederveiligheid en -zekerheid, het concurrentievermogen van de Europese agrovoedingsindustrie en de duurzaamheid van de voedselproductie, -voorziening
  en -consumptie
  ; hierbij wordt gekeken naar de gehele, zowel conventionele als biologische, voedselketen en de daaraan gerelateerde diensten, van de primaire productie tot aan de consumptie. Deze aanpak zal bijdragen tot: a) de waarborging van de voedselveiligheid en -zekerheid voor alle Europeanen en de uitbanning van honger in de hele wereld; b) de vermindering van voedingsgerelateerde ziekten door de bevordering van de overstap naar gezonde en duurzame voedingsgewoonten via voorlichting van de consument en innovaties in
  de landbouw en
  de voedingsindustrie; c) vermindering van het water- en energieverbruik bij de verwerking, het vervoer en de distributie van voedingsmiddelen; d) de vermindering van de hoeveelheid voedselafval met 50 % tegen 2030
  ; en e) de realisatie van een divers aanbod aan gezond, kwaliteitsvol en veilig voedsel voor iedereen
  .

2.2.1.   Geïnformeerde consumentenkeuzes

Er zal aandacht worden besteed aan de preferenties, attitudes, behoeften, gedragingen, levensstijlen van de consumenten en consumentenvoorlichting,
  alsmede de culturele component van voedselkwaliteit,
  en de communicatie tussen de consumenten en de onderzoeksgemeenschap die zich bezighoudt met de voedselketen
  en de belanghebbenden
  , teneinde de consument
  een beter inzicht te bieden in de voedselproductie in het algemeen en hem
  beter in staat te stellen geïnformeerde keuzes te maken, duurzaam
  en gezond
  consumptiegedrag en het effect daarvan op de productie te stimuleren en inclusieve groei en een hoge levenskwaliteit, met name voor kwetsbare groepen, te bevorderen. Door maatschappelijke innovatieactiviteiten zal worden ingespeeld op maatschappelijke uitdagingen, en innovatieve
  voorspellende
  modellen en methoden op het gebied van consumentenwetenschappen zullen vergelijkbare gegevens opleveren en de grondslag leggen voor de nodige stappen om in de beleidsbehoeften van de Unie te voorzien.

2.2.2.   Gezonde en veilige voedingsmiddelen en -gewoonten voor iedereen

Er zal aandacht worden besteed aan voedingsbehoeften
  , een evenwichtig dieet
  en het effect van voedsel op fysiologische functies, fysieke en mentale prestaties en aan de verbanden tussen voedingsgewoonten,
  demografische tendensen (zoals
  vergrijzing
  ) en
  chronische ziekten en stoornissen ▌. Er zal worden onderzocht welke dieetoplossingen en diëtische innovaties bevorderlijk zijn voor gezondheid en welzijn. Voorts worden chemische en microbiële verontreinigingen van voedsel en voeders en desbetreffende risico's en blootstellingen
  , ook allergenen, geanalyseerd,
  geëvalueerd, gemonitord, gecontroleerd en opgespoord in de gehele voedsel-
  , voeder-
  en drinkwatervoorzieningsketen van productie en opslag tot aan verwerking, verpakking, distributie, catering en bereiding thuis. Innovaties op het gebied van voedselveiligheid, betere instrumenten
  voor risicoanalyse en risico-batenanalyse en
  voor de melding van risico's en hogere veiligheidsnormen
  in de gehele voedselketen
  zullen het vertrouwen van de consument en de consumentenveiligheid in Europa versterken. De verhoging van de voedselveiligheidsnormen op mondiaal niveau zal tevens bijdragen tot versterking van het concurrentievermogen van de Europese voedingsindustrie.

2.2.3.   Een duurzame en concurrerende agrovoedingsindustrie

Er zal aandacht worden besteed aan de behoeften van de voedings- en veevoederindustrie met het oog op de sociale, milieu-, klimaat- en economische uitdagingen, van lokaal tot mondiaal niveau, en in alle stadia van de voedings- en voederproductieketen, met inbegrip van het ontwerp van levens- en voedermiddelen, verwerking, verpakking, procesbeheer, afvalvermindering, verwerking van bijproducten en veilig gebruik of verwijdering van dierlijke bijproducten. Er zullen innovatieve en duurzame hulpbronnenefficiënte
  technologieën en
  processen en gediversifieerde, veilige,
  gezonde,
  betaalbare en hoogwaardige producten worden ontwikkeld
  op basis van wetenschappelijke bewijzen
  . Hierdoor zal het innovatievermogen van de Europese voedselvoorzieningsketen worden versterkt, het concurrerend vermogen ervan worden verhoogd en economische groei en werkgelegenheid worden gecreëerd en zal de Europese voedingsindustrie de mogelijkheid worden geboden zich aan veranderingen aan te passen. Andere aspecten waaraan aandacht dient te worden besteed, zijn: traceerbaarheid, logistiek en dienstverlening, sociaal-economische
  en culturele
  factoren,
  dierenwelzijn en andere ethische vraagstukken,
  de veerkracht van de voedselketen ten aanzien van milieu- en klimaatrisico's, de beperking van negatieve gevolgen van activiteiten in de voedselvoorzieningsketen en van veranderende voedingsgewoonten en productiesystemen op het milieu.

2.3.   Benutting van het potentieel van aquatische biologische rijkdommen

Een van de belangrijkste eigenschappen van aquatische biologische rijkdommen is dat zij hernieuwbaar zijn en dat de duurzame exploitatie van deze rijkdommen afhankelijk is van een grondig inzicht in en een hoge kwaliteit en productiviteit van aquatische ecosystemen. Het algemene doel is levende aquatische hulpbronnen
  te beheren
  om de sociale en economische voordelen/opbrengsten van de oceanen, zeeën
  en binnenwateren
  van Europa te maximaliseren.

In dit kader is het ook nodig om de duurzame bijdrage van de visserij en de aquacultuur tot de voedselzekerheid in de context van de gemondialiseerde economie te optimaliseren en de sterke afhankelijkheid van de Unie van de invoer van visserijproducten te verminderen (circa 60 % van de totale Europese consumptie van visserijproducten is afhankelijk van import en de Unie is op dit gebied de grootste importeur ter wereld) en de ontwikkeling van de mariene
  en maritieme innovatie door middel van
  biotechnologie te bevorderen om voor meer
  slimme
  „blauwe” groei te zorgen. In overeenstemming met de bestaande beleidskaders
  , met name het geïntegreerd maritiem beleid en de kaderrichtlijn mariene strategie,
  zullen de onderzoeksactiviteiten in deze actielijn de ecosysteembenadering met betrekking tot het beheer en de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen ondersteunen
  en zullen zij tegelijkertijd een duurzaam gebruik van maritieme goederen en diensten mogelijk maken,
  alsook een „vergroening” van de betrokken sectoren schragen.

2.3.1.   Ontwikkeling van een duurzame en milieuvriendelijke visserij

In het nieuwe gemeenschappelijke visserijbeleid, de kaderrichtlijn mariene strategie en de biodiversiteitsstrategie van de Unie wordt erop aangedrongen de Europese visserij duurzamer, concurrerender en milieuvriendelijker te maken. Om de overstap naar een ecosysteembenadering op het gebied van visserijbeheer te kunnen verwezenlijken is een grondig begrip van de mariene ecosystemen vereist. Nieuwe inzichten, instrumenten en modellen zullen worden ontwikkeld om meer te weten te komen over de voorwaarden voor een gezond en productief marien ecosysteem en om het effect van de visserij op mariene ecosystemen (met inbegrip van diepzeegebieden) te beoordelen, te evalueren en te verminderen. Er zullen nieuwe vangststrategieën
  en -technologieën
  worden ontwikkeld die de nodige diensten aan de samenleving waarborgen en tegelijkertijd de mariene ecosystemen in stand houden. De sociaal-economische effecten van de verschillende beheersopties zullen worden gemeten. Tevens wordt onderzoek gedaan naar de effecten van en de aanpassing aan veranderingen in het milieu, met inbegrip van klimaatverandering, en naar nieuwe instrumenten voor het
  evalueren en
  beheren van risico's en onzekerheidsfactoren. Er zullen activiteiten worden ondernomen ter ondersteuning van onderzoek naar de biologie, de genetica en dynamiek van visbestanden, naar de rol van cruciale soorten in de ecosystemen, naar visserijactiviteiten en de bewaking ervan, naar het gedrag in de visserijsector en de aanpassing aan nieuwe markten (zoals eco-etikettering), en naar de participatie van de visserij-industrie in de besluitvorming. Daarnaast zal aandacht worden besteed aan het gelijktijdige gebruik van mariene ruimte voor andere activiteiten, met name aan de kust, en de sociaal-economische gevolgen daarvan.

2.3.2.   Ontwikkeling van een concurrerende
  en milieuvriendelijke
  Europese aquacultuur

Duurzame aquacultuur
  heeft een groot potentieel wat betreft de ontwikkeling van gezonde, veilige en concurrerende producten die op de behoeften en voorkeuren van de consument zijn toegesneden, alsmede wat betreft milieudiensten (bioremediëring, land- en waterbeheer, enz.) en de energieproductie, maar dit potentieel wordt in Europa nog niet ten volle benut. Er zal worden gewerkt aan de verbetering van de kennis en de technologie met betrekking tot alle aspecten van de domesticatie van de meest gangbare soorten en diversificatie voor nieuwe soorten, waarbij rekening zal worden gehouden met de wisselwerking tussen aquacultuur en aquatische ecosystemen
  teneinde de gevolgen voor het milieu te verminderen,
  alsmede met de gevolgen van klimaatverandering en de vraag op welke wijze de sector zich daaraan kan aanpassen.
  Er is vooral verder onderzoek nodig op het gebied van de gezondheid en de ziekten van gekweekte aquatische organismen (onder meer instrumenten en methoden voor preventie en mitigatie), vraagstukken in verband met voeding (onder meer de ontwikkeling van alternatieve, toegesneden ingrediënten en voeder voor de aquacultuur), en van de reproductie en de kweek, die de belangrijkste obstakels vormen voor de duurzame ontwikkeling van de Europese aquacultuur.
  Tevens zal innovatie worden gestimuleerd met het oog op duurzame productiesystemen in binnenwateren, aan de kust en op hoge zee.
  Er zal ook rekening worden gehouden met het specifieke karakter van de ultraperifere gebieden in Europa.
  Voorts zal de nadruk worden gelegd op het verkrijgen van inzicht in de sociale en economische dimensies van de sector ter ondersteuning van een kosten- en energie-efficiënte productie die inspeelt op de behoeften van consumenten, onder behoud van het concurrentievermogen en aantrekkelijke vooruitzichten voor investeerders en producenten.

2.3.3.   Stimuleren van mariene
  en maritieme
  innovatie door middel van biotechnologie

Meer dan 90 % van de mariene biodiversiteit is nog niet onderzocht, wat betekent dat er een enorm potentieel bestaat voor de ontdekking van nieuwe soorten en toepassingen op het gebied van mariene biotechnologie, zodat deze sector naar verwachting een jaarlijkse groei van 10 % zal kunnen genereren. Er zal steun worden verleend voor de verdere verkenning en benutting van het grote potentieel dat de mariene biodiversiteit en aquatische biomassa bieden voor het op de markt brengen van nieuwe innovatieve
  en duurzame
  processen, producten en diensten met potentiële toepassingen in sectoren als de chemische, de materiaal- en de farmaceutische industrie, de visserij en de aquacultuur, de energievoorziening en de cosmetische industrie.

2.4.   Duurzame en concurrerende op biomaterialen gebaseerde industrieën
  en ondersteuning van de ontwikkeling van een Europese bio-economie

De algemene doelstelling is om de transformatie van de op fossiele brandstoffen gebaseerde Europese industrieën naar koolstofarme, hulpbronnenefficiënte en duurzame industrieën te versnellen. Onderzoek en innovatie zijn de middelen die zullen helpen de afhankelijkheid van de Unie van fossiele brandstoffen te verminderen en ertoe zullen bijdragen de Europese energie- en klimaatdoelstellingen voor 2020 te verwezenlijken (10 % van de brandstof voor vervoer afkomstig uit hernieuwbare bronnen en vermindering van de uitstoot van broeikasgassen met 20 %). Volgens schattingen kan het overstappen naar biologische grondstoffen en biologische verwerkingsmethoden in 2030 voor een besparing van 2,5 miljard ton CO2-equivalent per jaar zorgen en kan de markt voor op biomaterialen gebaseerde grondstoffen en nieuwe consumentenproducten met een veelvoud worden vergroot. Om van dit potentieel gebruik te kunnen maken moet een brede kennisbasis worden opgebouwd en moeten relevante (bio)technologieën worden ontwikkeld, waarbij de nadruk op drie essentiële elementen moet komen te liggen: a) vervanging van de huidige, op fossiele brandstoffen gebaseerde processen door op hulpbronnen- en energie-efficiënte biotechnologie gebaseerde processen; b) de totstandbrenging van betrouwbare
  , duurzame
  en toereikende toevoerketens voor biomassa
  , bijproducten
  en afval en van een breed netwerk van bioraffinaderijen in heel Europa; en c) de ondersteuning van de ontwikkeling van de markt voor op biomaterialen gebaseerde producten en processen
  , rekening houdend met de daaraan verbonden risico's en baten
  . Er zal worden gestreefd naar synergie met de activiteiten in het kader van de specifieke doelstelling Leiderschap in ontsluitende en industriële technologieën.

2.4.1.   Bevordering van de bio-economie voor op biomaterialen gebaseerde industrieën

Er zal steun worden verleend voor belangrijke stappen in de ontwikkeling van koolstofarme, hulpbronnenefficiënte en duurzame industrieën door middel van onderzoek naar en de benutting van terrestrische en aquatische biologische rijkdommen, waarbij schadelijke gevolgen voor het milieu
  en de watervoetafdruk
  tot een minimum dienen te worden beperkt
  , bijvoorbeeld via de totstandbrenging van gesloten nutriëntenketens, mede tussen stedelijke en landelijke gebieden
  . Er moet worden onderzocht of eventueel afwegingen moeten worden gemaakt tussen de verschillende toepassingen van biomassa.
  Bij de activiteiten moet de nadruk liggen op niet met voeding concurrerende biomassa, alsook aandacht worden besteed aan de duurzaamheid van de daarmee verband houdende systemen voor grondgebruik.
  Er zal gericht worden toegewerkt naar de ontwikkeling, zowel voor de industrie als voor de consument, van op biomaterialen gebaseerde producten en biologisch actieve bestanddelen met nieuwe eigenschappen, gebruiksmogelijkheden en grotere duurzaamheid. De economische waarde van hernieuwbare hulpbronnen, bioafval en bijproducten zal worden gemaximaliseerd met behulp van nieuwe en hulpbronnenefficiënte procedés
  , waaronder de omzetting van stedelijk bioafval in landbouwproductiemiddelen
  .

2.4.2.   Ontwikkeling van geïntegreerde bioraffinaderijen

In dit kader worden activiteiten gesteund ter bevordering van duurzame bioproducten, tussenproducten en bio-energie/biobrandstoffen, waarbij de aandacht vooral uitgaat naar een trapsgewijze benadering en prioriteit wordt gegeven aan de productie van producten met een hoge toegevoegde waarde. Er zullen technologieën en strategieën worden ontwikkeld om de toevoer van grondstoffen te verzekeren. De uitbreiding van het aantal soorten biomassa dat in bioraffinaderijen van de tweede en derde generatie kan worden verwerkt, met inbegrip van biomassa uit de bosbouw, bioafval en industriële bijproducten, kan bijdragen tot het voorkomen van conflicten over voedsel en brandstoffen en tot de economische
  en milieuvriendelijke
  ontwikkeling van plattelands- en kustgebieden in de Unie.

2.4.3.   Ondersteuning van de ontwikkeling van de markt voor biogebaseerde producten en processen

Door middel van vraagzijdemaatregelen zullen nieuwe markten ontstaan voor biotechnologische innovatie. In de Unie en op internationaal niveau is standaardisatie
  en certificatie
  vereist met betrekking tot onder meer de bepaling van op biomaterialen gebaseerde inhoud, de functionaliteit van producten en biologische afbreekbaarheid. Methoden en benaderingen op het gebied van levenscyclusanalyse moeten verder worden ontwikkeld en continu worden bijgesteld in het licht van de vorderingen in de wetenschap en de industrie. Onderzoeksactiviteiten ter ondersteuning van de standaardisatie van producten en processen
  (onder meer de harmonisatie van internationale standaarden)
  en van regelgevingsactiviteiten op het gebied van biotechnologie zijn van essentieel belang voor de bevordering van de totstandbrenging van nieuwe markten en de verwezenlijking van commerciële mogelijkheden.

2.5.
     
  Horizontaal marien en maritiem onderzoek

Doel is een grotere impact van de zeeën en oceanen van de EU op de maatschappij, en meer economische groei door middel van de exploitatie van de rijkdommen van de zee alsmede door het gebruik van verschillende bronnen van mariene energie en dankzij de vele verschillende manieren waarop gebruik wordt gemaakt van de zeeën. De activiteiten zijn gericht op het zorgen voor kruisbestuiving tussen mariene en maritieme wetenschappelijke en technologische uitdagingen, teneinde het potentieel van de zeeën en oceanen in een breed scala van mariene en maritieme sectoren te ontsluiten, en tegelijkertijd het milieu te beschermen en in te spelen op de klimaatverandering. Een strategische, gecoördineerde aanpak van marien en maritiem onderzoek voor alle uitdagingen en pijlers van Horizon 2020 zal de tenuitvoerlegging van het relevante EU-beleid eveneens bevorderen, om zo de belangrijkste doelstellingen op het vlak van blauwe groei te verwezenlijken.

Gezien de multidisciplinaire aard van marien en maritiem onderzoek wordt gestreefd naar nauwe coördinatie en gezamenlijke activiteiten met andere onderdelen van Horizon 2020, met name maatschappelijke uitdaging 5.

2.5.1.
     
  De impact van klimaatverandering op mariene ecosystemen en de maritieme economie

Er zullen activiteiten ondersteund worden om meer inzicht te verwerven in de werking van mariene ecosystemen en de wisselwerking tussen de oceanen en de atmosfeer. Op die manier zullen wij beter in staat zijn om de rol van de oceanen binnen het klimaat en de impact van de klimaatverandering en de verzuring van de oceanen op mariene ecosystemen en kustgebieden te beoordelen.

2.5.2.
     
  Het potentieel van mariene hulpbronnen ontwikkelen via een geïntegreerde benadering

Om een duurzame maritieme groei op de lange termijn te stimuleren en synergieën tot stand te brengen tussen alle maritieme sectoren is een geïntegreerde benadering nodig. De onderzoeksactiviteiten zullen toegespitst zijn op het behoud van het mariene milieu en op de effecten van maritieme activiteiten en producten op niet-maritieme sectoren. Op die manier kan er vooruitgang worden geboekt op het vlak van milieu-innovatie, bijvoorbeeld in de vorm van nieuwe producten, processen en de toepassing van beheersconcepten, -instrumenten en -maatregelen om de impact van de menselijke activiteit op het mariene milieu te beoordelen en te beperken, om zo te werken aan een duurzaam beheer van de maritieme activiteiten.

2.5.3.
     
  Horizontale concepten en technologieën die maritieme groei mogelijk maken

Vooruitgang op het vlak van sectoroverschrijdende ontsluitende technologieën (zoals ICT, elektronica, nanomaterialen, legeringen, biotechnologie, enz.) en nieuwe ontwikkelingen en concepten op het vlak van engineering zullen groei mogelijk blijven maken. De activiteiten zullen de weg banen voor grote doorbraken op het vlak van marien en maritiem onderzoek en oceaanobservatie (zoals diepzeeonderzoek, waarnemingssystemen, sensoren, geautomatiseerde systemen voor de monitoring van activiteiten en voor bewaking, screening van de mariene biodiversiteit, mariene geologische gevaren, op afstand bestuurde voertuigen, enz.). Het doel is de effecten op het mariene milieu (zoals onderwatergeluid, de introductie van invasieve soorten en verontreinigende stoffen van op zee en van op het land, enz.) te beperken en de koolstofvoetafdruk van de menselijke activiteiten tot een minimum te herleiden. Sectoroverschrijdende ontsluitende technologieën zullen de tenuitvoerlegging van het mariene en maritieme EU-beleid ondersteunen.

2.6.
     Specifieke
  uitvoeringsaspecten

Naast de algemene bronnen voor externe adviesverlening zullen specifieke adviezen bij het Permanent Comité voor onderzoek in de landbouw (PCOL) worden ingewonnen over een aantal aspecten, waaronder strategische aspecten, via zijn prognoseactiviteiten en met betrekking tot de coördinatie tussen het op nationaal en Europees niveau uitgevoerde landbouwonderzoek.
  Ook
  zullen passende verbanden tot stand worden gebracht met de acties van
  relevante
  Europese
  Innovatiepartnerschappen en met de relevante aspecten van de onderzoeks- en innovatieagenda's van de Europese technologieplatforms
  .

Het effect en de verspreiding van onderzoeksresultaten zal actief worden ondersteund met gerichte acties op het gebied van communicatie, de uitwisseling van kennis en de betrokkenheid van diverse actoren tijdens het volledige verloop van de projecten. De uitvoering omvat een groot aantal activiteiten, waaronder belangrijke demonstratie- en proefprojecten. Een gemakkelijke en open toegang tot onderzoeksresultaten en beste praktijken zal worden bevorderd ▌.

Door de specifieke ondersteuning van kleine en middelgrote ondernemingen is een sterkere participatie van landbouwbedrijven, vissers en andere van
  kleine en middelgrote ondernemingen
  aan onderzoeks- en demonstratieactiviteiten mogelijk. Er wordt rekening gehouden met de specifieke behoeften van de primaire productiesector aan innovatieondersteunende diensten en voorlichtingsstructuren. De uitvoering van de acties omvat een groot aantal activiteiten, waaronder kennisuitwisselingsacties, waarbij landbouwers
  of andere primaire producenten
  en intermediairs zullen worden betrokken teneinde een overzicht te krijgen van de onderzoeksbehoeften van de eindgebruikers. Een gemakkelijke en open toegang tot onderzoeksresultaten en beste praktijken zal worden bevorderd.

Er zal steun worden verleend voor
  standaardisatie en de regelgevingsaspecten
  , teneinde de markttoepassing van nieuwe op biomaterialen gebaseerde goederen en diensten te helpen versnellen.

Overwogen kan worden steun te verlenen aan
  relevante
  initiatieven voor gezamenlijke programmering en
  aan relevante publiek-publieke en
  publiek-private partnerschappen▌.

Er zal worden gestreefd naar synergie met en aanvullende steunverlening uit andere fondsen van de Unie die betrekking hebben op deze maatschappelijke uitdaging, zoals het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en het Visserijfonds.

In alle sectoren van de bio-economie zullen toekomstgerichte activiteiten worden ondernomen, met inbegrip van de ontwikkeling van databanken, indicatoren en modellen voor mondiale, Europese, nationale en regionale dimensies. Er zal een Europese waarnemingspost voor de bio-economie worden ontwikkeld om de onderzoeks- en innovatieactiviteiten in de Unie en in de wereld in kaart te brengen en te volgen
  , onder meer om technologie te evalueren,
  strategische prestatiekernindicatoren te ontwikkelen en het innovatiebeleid in de bio-economie te monitoren.

3.   ZEKERE, SCHONE EN EFFICIËNTE ENERGIE

3.1.   Het energieverbruik verminderen en de koolstofvoetafdruk verkleinen door middel van slim en duurzaam gebruik

De energiebronnen en de consumptiepatronen van de industrie,
  de vervoerssystemen
  , de gebouwen
  , wijken
  en steden in Europa zijn over het algemeen niet duurzaam, hetgeen grote milieu- en klimaatgevolgen heeft.
  Energiebeheer in real time voor nieuwe en bestaande
  bijna energieneutrale
  en energiegunstige gebouwen, gerenoveerde gebouwen en actieve
  gebouwen, uiterst efficiënte industrieën en de brede toepassing van energie-efficiënte benaderingen door bedrijven, burgers, gemeenschappen, steden
  en wijken
  vereisen niet alleen technische vorderingen, maar ook niet-technologische oplossingen zoals nieuwe diensten op het gebied van adviesverlening, financiering en vraagbeheer
  , alsmede bijdragen uit de gedrags- en sociale wetenschappen, terwijl bovendien rekening moet worden gehouden met de problematiek van het draagvlak onder het publiek
  .
  Een verbeterde
  energie-efficiëntie zou dus een van de meest kosteneffectieve manieren kunnen worden om de vraag naar energie terug te dringen en zo de continuïteit van de energievoorziening te versterken, de gevolgen voor het milieu en het klimaat te verminderen en het concurrentievermogen te vergroten.
  Om deze uitdagingen te kunnen aangaan, is het van belang dat hernieuwbare energiebronnen worden ontwikkeld en dat het energie-efficiëntiepotentieel wordt benut.

3.1.1.   Technologieën en diensten voor slim en efficiënt energiegebruik op de massamarkt introduceren

Om het energieverbruik te kunnen verminderen en energieverspilling te kunnen voorkomen en tegelijkertijd in de behoeften van de samenleving en de economie te kunnen voorzien, is het niet alleen nodig om efficiëntere, betaalbaardere, milieuvriendelijkere en slimmere
  apparatuur,
  producten en diensten op de massamarkt te introduceren, maar ook dat componenten en apparaten zodanig worden geïntegreerd dat zij gezamenlijk een optimaal energieverbruik in gebouwen, de dienstensector en de industrie mogelijk maken.

Om de invoering van deze technologieën en diensten te waarborgen en de consumenten in het genot van alle voordelen daarvan te laten komen (met inbegrip van de mogelijkheid om hun eigen verbruik precies te controleren) moet de energieprestatie ervan worden aangepast aan en geoptimaliseerd voor de omgeving waarin zij worden toegepast. Hiervoor
  zijn zowel
  onderzoek naar en ontwikkeling en beproeving van innovatieve informatie- en communicatietechnologie (ICT) en van bewakings- en controletechnieken nodig,
  als
  demonstratieprojecten en precommerciële toepassingen, teneinde voor de nodige interoperabiliteit en schaalbaarheid te zorgen. Deze projecten dienen
  bij te dragen tot een aanmerkelijke beperking of optimalisering van het totale energieverbruik en van de totale energiekosten door het uitwerken
  van gemeenschappelijke procedures voor de verzameling, vergelijking en analyse van verbruiks- en emissiegegevens met het oog op de bevordering van de meetbaarheid, transparantie, ▌acceptatie
  door het publiek
  , planning en zichtbaarheid van het energieverbruik en de gevolgen ervan voor het milieu.
  De veiligheid en privacy by design om de bewakings- en controletechnieken te beschermen, moeten daarbij gewaarborgd zijn. De totstandbrenging en benutting van platforms om de stabiliteit van deze systemen te verifiëren zal bijdragen tot de betrouwbaarheid.

3.1.2.   Benutting van het potentieel van efficiënte en hernieuwbare verwarmings- en koelsystemen

In de Unie wordt een groot deel van de energie verbruikt voor verwarmings- en koelingsdoeleinden, zodat de ontwikkeling van kosteneffectieve en efficiënte technologieën en systeemintegratietechnieken op dit gebied, zoals netwerkconnectiviteit met gestandaardiseerde talen en diensten, een grote bijdrage zou kunnen leveren tot de vermindering van de vraag naar energie. Hiervoor zijn onderzoek en demonstraties van nieuwe
  ontwerptechnieken en
  systemen en componenten voor toepassingen voor zowel industrieel als
  commercieel en
  huishoudelijk gebruik vereist, bijvoorbeeld wat betreft gedecentraliseerde toevoer van heet water en stadsverwarming of de verwarming en koeling van ruimten. Dit onderzoek en deze demonstraties dienen verschillende technologieën te omvatten: zonneverwarming, geothermische energie, biomassa, warmtepompen, warmtekrachtkoppeling,
  productie van energie uit afvalstoffen,
  enz. en moeten voldoen aan de vereisten inzake bijna-energieneutrale gebouwen en wijkvoorzieningen
  en slimme gebouwen bevorderen
  . Er zijn echter verdere doorbraken nodig, met name op het gebied van de opslag van
  thermische energie
  uit hernieuwbare energiebronnen en wat betreft de ontwikkeling en installatie van efficiënte combinaties van hybride verwarmings- en koelsystemen voor gecentraliseerde en gedecentraliseerde toepassingen.

3.1.3.   Bevordering van Europese slimme steden en gemeenten

Stedelijke gebieden behoren tot de grootste verbruikers van energie in de Unie en zijn dan ook verantwoordelijk voor een groot deel van de uitstoot van broeikasgassen en de luchtverontreiniging. Steden zien zich bovendien met een afname van de luchtkwaliteit en de gevolgen van de klimaatverandering geconfronteerd en moeten eigen bestrijdings- en aanpassingsstrategieën ontwikkelen. Het vinden van innovatieve energieoplossingen (
  bijvoorbeeld
  energie-efficiëntie, systemen voor de elektriciteitsvoorziening en verwarming en koeling
  , en integratie van hernieuwbare energiebronnen binnen de bebouwde omgeving
  ) die geïntegreerd zijn met vervoerssystemen,
  oplossingen voor slim bouwen en stadsplanning alsmede
  afvalverwerking en waterzuivering en ICT-oplossingen voor de stedelijke omgeving, is derhalve van cruciaal belang voor de omschakeling naar een koolstofarme samenleving. Er moet worden gedacht aan gerichte initiatieven ter ondersteuning van de convergentie van industriële waardeketens van de energie-, vervoers- en ICT-sector voor slimme stedelijke toepassingen. Tegelijk moeten op ware grootte nieuwe technologische, organisatorische, plannings- en zakelijke modellen worden ontwikkeld en beproefd die aan de behoeften en capaciteiten van steden en gemeenten
  en hun burgers
  voldoen. Tevens is onderzoek nodig om inzicht te krijgen in de sociale,
  ecologische,
  economische en culturele vraagstukken die met deze omschakeling verband houden.

3.2.   Lage kosten, koolstofarme elektriciteitsvoorziening

Elektriciteit speelt een centrale rol bij de totstandbrenging van een ecologisch duurzame koolstofarme economie.
  Hernieuwbare energiebronnen zijn in deze ontwikkeling van doorslaggevend belang.
  De marktinvoering van systemen voor koolstofarme elektriciteitsopwekking verloopt te traag vanwege de hoge kosten die ermee gemoeid zijn. Er bestaat daarom een dringende behoefte aan oplossingen waarmee de kosten aanzienlijk worden verlaagd en tegelijk de prestaties, de duurzaamheid
  en het draagvlak onder het publiek
  groeien, opdat de markttoepassing van
  goedkope, betrouwbare en
  koolstofarme elektriciteitsopwekking kan worden versneld. De activiteiten moeten worden geconcentreerd op onderzoek, ontwikkeling en demonstratie op ware grootte van innovatieve hernieuwbare bronnen, met inbegrip van kleinschalige en zeer kleinschalige energiesystemen, efficiënte, flexibele en koolstofarme fossiele energiecentrales en de afvang en opslag van kooldioxide of technologieën voor het hergebruik van kooldioxide.

3.2.1.   Ontwikkeling van het volledige potentieel van windkracht

De doelstelling is om de kosten voor elektriciteitsopwekking door windkrachtcentrales op het land en voor de kust tegen 2020 met rond 20 % te verminderen in vergelijking tot 2010, om windkrachtcentrales meer naar de zee te verplaatsen en voor een goede integratie in het elektriciteitsnet te zorgen. De aandacht gaat hierbij vooral uit naar de ontwikkeling, beproeving en demonstratie van grootschaligere windgeneratoren van de volgende generatie
  (waaronder innovatieve energieopslagsystemen)
  , naar een hoger energieomzettingsrendement, en een grotere beschikbaarheid, zowel on- als offshore (ook in afgelegen gebieden en gebieden met ongunstige weersomstandigheden) en naar nieuwe serieproductieprocessen.
  Er wordt bij de ontwikkeling van windenergie rekening gehouden met milieu- en biodiversiteitsaspecten.

3.2.2.   Ontwikkeling van efficiënte, betrouwbare en in kostenopzicht concurrerende zonne-energiesystemen

De kosten van zonne-energie, zowel van fotovoltaïsche (PV) als geconcentreerde zonne-energie (CSP), moeten tegen 2020 zijn gehalveerd ten opzichte van 2010 opdat deze vorm van energie een
  aanmerkelijk groter
  aandeel op de elektriciteitsmarkt kan veroveren.

Voor PV is daartoe
  verder onderzoek, onder meer
  naar nieuwe concepten en systemen, demonstratie en beproeving van massaproductie nodig met het oog op grootschalige toepassing
  en de integratie van PV
  .

Voor CSP zal de nadruk liggen op de ontwikkeling van methoden ter verhoging van de efficiëntie en vermindering van de kosten en de milieugevolgen, teneinde de industrie in staat te stellen bewezen technologieën op te schalen door prototype-energiecentrales te bouwen. Oplossingen voor een efficiënte combinatie van zonne-elektriciteit met waterontzilting zullen getest worden.

3.2.3.   Ontwikkeling van concurrerende en uit milieuoogpunt veilige technologieën voor koolstofafvang, -vervoer, -opslag
  en -hergebruik

Koolstofopvang en -opslag (carbon capture and storage — CCS) is een belangrijke optie die op commerciële schaal breed en wereldwijd moet worden toegepast om de doelstelling van een koolstofneutrale energieopwekking en een koolstofarm producerende industrie tegen 2050 te kunnen verwezenlijken. Het oogmerk is om de extra kosten die zijn verbonden aan de toepassing van CCS in kolen
  -, gas- en aardoliegestookte
  energiecentrales tot een minimum te beperken in vergelijking met gelijkwaardige centrales zonder CCS en energie-intensieve industriële installaties.

Er zal met name steun worden verleend voor demonstraties van de volledige CCS-keten voor een representatieve reeks verschillende opties voor opvang-, vervoers-
  , opslag- en hergebruikstechnologie
  . Deze activiteiten zullen vergezeld gaan van onderzoek met het oog op de verdere ontwikkeling van deze technologieën en op het creëren van meer concurrerende afvangtechnologieën, verbeterde componenten, geïntegreerde systemen en processen, veilige geologische opslag en rationele oplossingen
  alsmede het scheppen van een draagvlak onder het publiek
  voor ▌hergebruik van afgevangen CO2 ter bevordering van de commerciële toepassing van CCS-technologieën voor met fossiele brandstoffen gestookte energiecentrales en andere koolstofintensieve industrieën die na 2020 in bedrijf worden gesteld.
  Ook schone kolentechnologieën en aan CCS complementaire technologieën zullen worden ondersteund.

3.2.4.   Ontwikkeling van geothermische energie, waterkracht, mariene energie en andere hernieuwbare energiebronnen

Geothermische energie, waterkracht, mariene energie en andere hernieuwbare energiebronnen kunnen een bijdrage leveren aan het koolstofvrij maken van de Europese energievoorziening en de ontwikkeling van flexibele mogelijkheden voor een variabele productie en een variabel verbruik van energie. De doelstelling is om kosteneffectieve en duurzame technologieën
  verder te ontwikkelen en
  marktrijp te maken zodat zij op grote schaal en door de industrie kunnen worden toegepast en geïntegreerd kunnen worden in het elektriciteitsnet.
  Verbeterde geothermische systemen zijn een technologie die verder moeten worden onderzocht, ontwikkeld en gedemonstreerd, waarbij met name moet worden gedacht aan exploratie, boren en warmteproductie.
  Energie uit de zee, zoals getijden-, stromings- of golfslagenergie
  en osmose-energie
  , is een voorspelbare energiebron zonder uitstoot van schadelijke stoffen
  , en kan eveneens bijdragen tot de ontwikkeling van het volledig potentieel van offshore windenergie (combinatie van verschillende vormen van mariene energie)
  . Er moet ook innovatief laboratoriumonderzoek worden verricht naar goedkope en betrouwbare onderdelen en materialen in een omgeving met sterke corrosie en bioaangroei en er moeten demonstraties worden georganiseerd onder de uiteenlopende omstandigheden in de Europese wateren.

3.3.   Alternatieve brandstoffen en mobiele energiebronnen

Om aan de Europese energiebehoeften en doelstellingen inzake de vermindering van de CO2-uitstoot te kunnen voldoen, is de ontwikkeling van nieuwe brandstoffen en mobiele energiebronnen vereist. Dit is met name belangrijk om de doelstellingen met betrekking tot slim, groen en geïntegreerd vervoer te kunnen verwezenlijken. De waardeketen voor deze technologieën en alternatieve brandstoffen is niet in voldoende mate ontwikkeld en moet naar het demonstratiestadium worden getild.

3.3.1.   Bio-energie
  concurrerender
  en
  duurzamer
  maken

De doelstelling met betrekking tot bio-energie is de meest veelbelovende technologieën marktrijp te maken met het oog op de grootschalige, duurzame productie van geavanceerde op verschillende waardeketens gebaseerde biobrandstoffen
  in het kader van een bioraffinagebenadering van vervoer over land, over zee en door de lucht,
  en op hoogefficiënte warmtekrachtkoppeling
  en groen gas
  op basis van biomassa
  en afval
  , met inbegrip van CCS. Doel is de ontwikkeling en demonstratie van technologie voor verschillende trajecten voor bio-energie op verschillende schalen, rekening houdend met verschillende geografische en klimaatomstandigheden en logistieke beperkingen
  , waarbij de negatieve gevolgen van het landgebruik voor het milieu en de samenleving tot het minimum moeten worden beperkt
  . Daarnaast zal onderzoek op langere termijn worden verricht ten behoeve van de ontwikkeling van een duurzame bio-energie-industrie na 2020. Deze activiteiten vormen een aanvulling op onderzoek dat upstream (
  bijvoorbeeld
  op het gebied van toevoer, biohulpbronnen) en downstream (
  bijvoorbeeld
  op het gebied van integratie in het wagenpark) wordt verricht in het kader van andere relevante maatschappelijke uitdagingen.

3.3.2.   Bespoediging van de marktinvoering van technologie op het gebied van waterstof en brandstofcellen

Brandstofcellen en waterstof kunnen potentieel een grote bijdrage leveren tot het aanpakken van de uitdagingen waarmee Europa zich op energiegebied geconfronteerd ziet. Om deze technologieën concurrerend te maken op de markt is een sterke verlaging van de kosten nodig. Zo moeten bijvoorbeeld de kosten van brandstofcelsystemen voor vervoersdoeleinden in de komende tien jaar met een factor 10 worden verminderd. Daartoe wordt steun verleend aan ▌demonstraties en de precommerciële toepassing van draagbare en vaste vervoerstoepassingen
  alsmede vaste toepassingen op microniveau,
  en daaraan gerelateerde diensten en voor langetermijnonderzoek en technologische ontwikkeling gericht op het opbouwen van een concurrerende brandstofcelketen en van een duurzame waterstofproductie en -infrastructuur in de gehele Unie. Er is nauwe nationale en internationale samenwerking nodig om op de markt een doorbraak van de vereiste orde van grootte te kunnen zorgen en om passende normen te kunnen ontwikkelen.

3.3.3.   Nieuwe alternatieve brandstoffen

Op dit gebied is er sprake van een scala aan nieuwe opties met langetermijnpotentieel, zoals metaalbrandstof in poedervorm of brandstof verkregen uit fotosynthetische micro-organismen (in aquatische en terrestrische milieus) en kunstmatige fotosynthese
  en zonnebrandstof
  . Deze nieuwe onderzoeksrichtingen bieden wellicht mogelijkheden voor een efficiëntere omzetting van energie
  en
  meer kosteneffectieve en duurzame technologieën▌. In dit kader zal met name steun worden verleend om deze nieuwe en andere potentiële technologieën uiterlijk in 2020 van het laboratoria naar demonstratieniveau te tillen met het oog op precommerciële demonstratie.

3.4.   Een uniform, slim Europees elektriciteitsnet

Met betrekking tot elektriciteitsnetten moeten drie onderling samenhangende uitdagingen worden aangepakt om een consumentvriendelijk en in toenemende mate koolstofvrij elektriciteitssysteem te creëren: de totstandbrenging van een pan-Europese markt; de integratie van een sterk gestegen aandeel hernieuwbare energiebronnen; het beheer van de interacties tussen miljoenen leveranciers en afnemers (nu steeds meer huishoudens zowel leverancier als afnemer zijn), met inbegrip van eigenaren van elektrische voertuigen. Elektriciteitsnetten van de toekomst zullen een cruciale rol spelen bij de overgang naar een ▌koolstofvrij
  energiesysteem
  en meer flexibiliteit en kostenvoordelen voor de consument bieden. De prioritaire doelstelling voor 2020 is om ervoor te zorgen dat rond 35 % (8) van de gedistribueerde elektriciteit afkomstig is uit verspreide en geconcentreerde hernieuwbare energiebronnen.

Sterk geïntegreerde onderzoeks- en demonstratie-inspanningen zullen bijdragen tot de ontwikkeling van nieuwe componenten, technologieën
  en procedures
  die zowel betrekking hebben op de specifieke vereisten van de transmissie- en distributiekant van het elektriciteitsnet als op de
  flexibele
  opslag van
  energie
  .

Er moet aandacht worden besteed aan alle opties die geëigend zijn om het aanbod van en de vraag naar energie in evenwicht te brengen, teneinde de emissies en de kosten te kunnen verminderen.
  Nieuwe, slimme energienetwerktechnologieën, back-up- en compensatietechnologieën die meer flexibiliteit en efficiëntie mogelijk maken, met inbegrip van conventionele energiecentrales, nieuwe netcomponenten die de transmissiecapaciteit en -kwaliteit alsook de betrouwbaarheid van de netten vergroten.
  Er moet onderzoek worden gedaan naar nieuwe technologieën op het gebied van elektriciteitssystemen en een bidirectionele communicatie-infrastructuur en deze moeten in het bestaande elektriciteitsnet worden geïntegreerd
  en worden benut voor de totstandbrenging van vormen van slimme interactie met andere energienetten
  . Hierdoor wordt een bijdrage geleverd tot een betere planning, bewaking en controle en een veiliger exploitatie van netwerken onder normale omstandigheden en in noodsituaties, tot het beheer van de interacties tussen leveranciers en afnemers en tot de toevoer, het beheer en de verhandeling van energiestromen. Met het oog op de toepassing van toekomstige infrastructuur moet bij de opstelling van indicatoren en de analyse van kostenvoordelen rekening worden gehouden met het systeem als geheel. Daarnaast zal worden gestreefd naar een zo groot mogelijke synergie tussen slimme netwerken en telecommunicatienetwerken, teneinde dubbele investeringen te voorkomen
  , de veiligheid te vergroten
  en de slimme energiediensten sneller ingang te doen vinden.

Nieuwe opslagmogelijkheden voor energie (zowel ▌batterijen
  als grootschalige opslag van naar gas omgezette energie
  ) en voertuigsystemen zullen voor de vereiste flexibiliteit aan de productie- en de vraagzijde zorgen. Verbeterde ICT-technologieën zullen de flexibiliteit van de vraag naar elektriciteit nog verder verhogen doordat zij de afnemers (industrie, bedrijfsleven en huishoudens) de nodige automatiseringsinstrumenten aan de hand zullen doen.
  Ook hier zijn zekerheid, betrouwbaarheid en privacy belangrijke punten van aandacht.

Nieuwe ontwerpmogelijkheden op het gebied van planning, markten en regulering moeten stimulansen bieden voor de algemene efficiëntie en kosteneffectiviteit van de leveringsketen van elektriciteit, de interoperabiliteit van infrastructuur en het ontstaan van een open en door mededinging gekenmerkte markt voor slimme
  energienetwerktechnologie
  , producten en diensten. Er zijn grootschalige demonstratieprojecten nodig om oplossingen te beproeven en te valideren en om te beoordelen welke voordelen zij voor het systeem en voor de individuele belanghebbenden bieden, alvorens die oplossingen in heel Europa toe te passen. Deze projecten moeten vergezeld gaan van onderzoek naar de reactie van consumenten en bedrijven op economische prikkels, gedragswijzigingen, informatiediensten en ander innovatieve mogelijkheden waarin slimme netwerken voorzien.

3.5.   Nieuwe kennis en technologieën

Op de lange duur zijn nieuwe, efficiëntere en kosteneffectievere
  alsook schone, veilige en duurzame
  energietechnologieën nodig. De vooruitgang op dit gebied dient te worden bespoedigd door multidisciplinair onderzoek met het oog op wetenschappelijke doorbraken met betrekking tot energiegerelateerde concepten en ontsluitende technologieën (bijv. nanowetenschap, materiaalwetenschap, vastestoffysica, ICT, biowetenschappen,
  aardwetenschappen,
  computerkunde, ruimtevaart),
  waar passend, door de veilige en milieuvriendelijk exploratie en productie van onconventionele aardgas- en aardoliebronnen,
  en door de ontwikkeling van innovaties op het gebied van toekomstige en opkomende technologieën.

Tevens zal geavanceerd onderzoek nodig zijn om oplossingen te vinden voor de aanpassing van energiesystemen aan de veranderende klimaatomstandigheden. De prioriteiten van dit onderzoek kunnen worden afgestemd op nieuwe wetenschappelijke en technologische behoeften en kansen of pas ontdekte fenomenen die veelbelovende ontwikkelingen of risico's voor de samenleving doen vermoeden en die tijdens de looptijd van Horizon 2020 terrein zullen winnen.

3.6.   Krachtige besluitvorming en maatschappelijke betrokkenheid

Het energiebeleid moet worden ondersteund door en in sterke mate gebaseerd zijn op onderzoek naar energie. Er
  zijn
  grondige kennis
  en diepgaand onderzoek
  vereist
  met betrekking tot de invoering en benutting
  van technologieën en diensten, infrastructuur, markten (en de bijbehorende regelgevingskaders) en met betrekking tot consumentengedrag op het gebied van energie om beleidsmakers van gedegen analyses te kunnen voorzien. Er zal daarom, met name in het kader van het informatiesysteem van het SET-plan van de Europese Commissie, steun worden verleend voor: de ontwikkeling van gedegen en transparante
  theorieën,
  instrumenten, methoden en modellen ter beoordeling van de belangrijkste economische en maatschappelijke kwesties op het gebied van energie; het opzetten van gegevensbanken en de opstelling van scenario's voor een uitgebreide Unie en de beoordeling van het effect van het energiebeleid en het energiegerelateerde beleid op de continuïteit van de voorziening,
  het verbruik,
  het milieu
  , de natuurlijke hulpbronnen
  en de klimaatverandering, de samenleving en het concurrentievermogen van de energiesector; de uitvoering van sociaaleconomische onderzoeksactiviteiten
  alsmede studies betreffende de wetenschap in de samenleving
  .

In het kader van platforms voor open innovatie zoals „levende laboratoria” en grootschalige demonstratieprojecten voor de innovatie van diensten
  alsmede panelonderzoeken,
  en met gebruikmaking van de mogelijkheden van het internet en sociale technologieën zullen het gedrag van de consumenten, met name van personen met een handicap, en veranderingen in het gedrag van de consumenten worden bestudeerd
  , onder eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer
  .

3.7.   Marktintroductie van energie-innovatie ▌

Innovatieve oplossingen voor de marktinvoering en -verspreiding zijn van essentieel belang voor de tijdige en kosteneffectieve invoering van nieuwe energietechnologieën. Naast door technologie aangestuurde onderzoeks- en demonstratieactiviteiten zijn hiervoor acties met een duidelijke Europese meerwaarde nodig die over verschillende disciplines en bestuursniveaus heen gericht zijn op de ontwikkeling, toepassing, uitwisseling en verspreiding van niet-technologische innovaties met een grote hefboomwerking op de EU-markten voor energie.

Deze innovaties zullen zich concentreren op de totstandbrenging van gunstige marktvoorwaarden wat betreft regelgeving, administratieve lasten en financiering voor koolstofarme, hernieuwbare en energie-efficiënte technologieën en oplossingen. Er zal steun worden verleend voor maatregelen ter bevordering van de tenuitvoerlegging van het energiebeleid, de voorbereiding van de investeringen, de ondersteuning van de opbouw van capaciteiten en bevordering van de acceptatie door het publiek.
  Er zal ook aandacht worden geschonken aan innovatie ten behoeve van slim en duurzaam gebruik van bestaande technologieën.

Door onderzoek en analysen wordt herhaaldelijk bevestigd dat de menselijke factor een cruciale rol speelt bij het welslagen of het mislukken van beleidsmaatregelen op het gebied van duurzame energie. Innovatieve organisatorische structuren, de verspreiding en uitwisseling van goede praktijken en specifieke scholings- en capaciteitsopbouwacties zullen worden aangemoedigd.

3.8.   Specifieke uitvoeringsaspecten

Bij de vaststelling van de prioriteiten voor de uitvoering van de activiteiten in het kader van deze uitdaging staat de noodzaak om ▌onderzoek en innovatie op energiegebied
  op Europees niveau
  te versterken voorop. Een van de hoofddoelstellingen is de ondersteuning van de uitvoering van de onderzoeks- en innovatieagenda van het Europees strategisch plan voor energietechnologie (SET-plan) (9) met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen van het beleid van de Unie inzake energie en klimaatverandering. De stappen- en uitvoeringsplannen van het SET-plan leveren derhalve waardevolle input voor de formulering van de werkprogramma's. De beheersstructuur van het SET-plan zal worden gebruikt als een belangrijke basis voor de vaststelling van strategische prioriteiten en de coördinatie van onderzoek en innovatie op energiegebied in de Unie.

De niet-technologische agenda zal zijn gebaseerd op het energiebeleid en de energiewetgeving van de Unie. Tevens zal overal in de Unie steun worden verleend voor de totstandbrenging van een gunstig klimaat voor de brede markttoepassing van bewezen technologische en dienstenoplossingen, processen en beleidsinitiatieven voor koolstofarme technologieën en energie-efficiëntie. Dit kan onder meer gebeuren in de vorm van steun voor technische bijstand ten behoeve van ontwikkeling en investeringen in energie-efficiëntie en hernieuwbare energie.

Bij de activiteiten ten behoeve van het in de handel brengen dient mede te worden uitgegaan van de ervaring die is opgedaan in het kader van het initiatief Intelligente energie voor Europa (IEE).

Het vormen van partnerschappen met Europese belanghebbenden is van belang voor een gezamenlijk gebruik van hulpbronnen en een gezamenlijke uitvoering. Per geval kan worden bepaald dat, indien dit gepast wordt geacht, bestaande Europese industriële initiatieven van het SET-plan worden omgezet in publiek-private partnerschappen om het niveau en de coherentie van de ▌financiering te versterken en gezamenlijke onderzoeks- en innovatieacties van de
  publieke en private belanghebbenden
  aan te moedigen. Er zal worden overwogen om, ook in samenwerking met de lidstaten, steun te verlenen aan allianties van publieke onderzoeksorganisaties, met name de in het kader van het SET-plan in het leven geroepen Europese Alliantie voor energieonderzoek, teneinde de openbare onderzoeksmiddelen en -infrastructuur te poolen, om onderzoek te doen op cruciale gebieden van Europees belang. Door middel van internationale coördinatieacties zal overeenkomstig het beginsel van variabele geometrie steun worden verleend voor de prioriteiten van het SET-plan, waarbij rekening wordt gehouden met de capaciteiten en specifieke omstandigheden in de verschillende landen.
  Ook zullen passende verbanden tot stand worden gebracht met de acties van relevante Europese Innovatiepartnerschappen en met de relevante aspecten van de onderzoeks- en innovatieagenda's van de Europese technologieplatforms.

Overwogen kan worden steun te verlenen aan relevante initiatieven voor gezamenlijke programmering en aan relevante publiek-publieke en publiek-private partnerschappen. De activiteiten zullen voorts gericht worden op het vergroten van de steun en op het bevorderen van de betrokkenheid van kleine en middelgrote ondernemingen.

Er zal een beroep worden gedaan op het informatiesysteem van het SET-plan van de Europese Commissie
  (SETIS)
  om samen met belanghebbenden prestatiekernindicatoren te ontwikkelen om de vooruitgang bij de tenuitvoerlegging in kaart te brengen. Deze indicatoren zullen regelmatig aan een herziening worden onderworpen om rekening te houden met actuele ontwikkelingen. Meer algemeen wordt in het kader van deze uitdaging gestreefd naar een verbetering van de coördinatie van relevante programma's, initiatieven en beleidsmaatregelen van de Unie, zoals het cohesiebeleid, met name via de nationale en regionale strategieën voor slimme specialisatie, en van de mechanismen van de EU-regeling voor de handel in emissierechten, bijvoorbeeld wat betreft de steun voor demonstratieprojecten.

4.   SLIM, GROEN EN GEÏNTEGREERD VERVOER

4.1.   Hulpbronnenefficiënt en milieuvriendelijk vervoer

De Europese Unie heeft zich ten doel gesteld de uitstoot van CO2 tegen 2050 met 60 % te verminderen
  in vergelijking met het niveau van 1990
  . Tevens beoogt zij om uiterlijk in 2030 het gebruik van op conventionele brandstoffen rijdende auto's in steden met de helft te reduceren en in de grote stedelijke centra voor een vrijwel koolstofneutrale logistiek te zorgen. Het aandeel van koolstofarme brandstoffen in de luchtvaart moet in 2050 (10) met 40 % zijn gestegen en de CO2-emissies door het gebruik van bunkerbrandstoffen in de scheepvaart moeten dan met 40 % zijn verlaagd
  in vergelijking met de niveaus van 2005
  .

Het is van cruciaal belang dit milieueffect te beperken door gerichte technologische verbeteringen, zonder uit het oog te verliezen dat iedere wijze van vervoer uiteenlopende uitdagingen kent en door specifieke technologische integratiecycli wordt gekenmerkt.

Onderzoek en innovatie zullen een grote bijdrage leveren tot de ontwikkeling en marktinvoering van de nodige oplossingen voor alle vormen van vervoer, waardoor de door het vervoer veroorzaakte schadelijke emissies (zoals die van CO2, NOx, SOx

  en lawaai
  ) drastisch zullen worden teruggedrongen, de afhankelijkheid van het vervoer van fossiele brandstoffen zal worden verminderd, waardoor de gevolgen van het vervoer voor de biodiversiteit
  en de klimaatverandering
  worden beperkt en de natuurlijke hulpbronnen worden gespaard.

Dit zal worden bereikt door middel van de volgende specifieke activiteiten:

4.1.1.   Schonere en stillere vliegtuigen, voertuigen en schepen ter verbetering van de milieuprestaties en vermindering van lawaai en trillingen

De activiteiten op dit gebied zijn gericht op de eindproducten, maar zullen ook betrekking hebben op slank en ecologisch ontwerp en dito productieprocessen, waarbij
  het volledige levenscyclusproces in aanmerking wordt genomen en
  de recycleerbaarheid reeds in het ontwerpstadium wordt geïntegreerd.
  Onder de activiteiten valt ook het moderniseren van bestaande producten en diensten door het integreren van nieuwe technologieën.

| (a) | Ontwikkeling en bespoediging van de marktinvoering van schonere
  en stillere
  aandrijftechnologieën is van belang voor de vermindering of voorkoming van
  gevolgen voor het klimaat en de gezondheid van de Europese burgers, bijvoorbeeld
  CO2

  , lawaai
  en ▌verontreinigende stoffen in het vervoer. Hiervoor zijn nieuwe en innovatieve oplossingen nodig, gebaseerd op elektrische motoren en accu's
  , waterstof- en
  brandstofcellen
  , gasmotoren, geavanceerde motorarchitecturen en -technologieën
  of hybride aandrijving. Technologische doorbraken zullen tevens bijdragen tot de verbetering van de milieuprestaties van traditionele
  en nieuwe
  aandrijfsystemen. |
| --- | --- |

(a)

Ontwikkeling en bespoediging van de marktinvoering van schonere
  en stillere
  aandrijftechnologieën is van belang voor de vermindering of voorkoming van
  gevolgen voor het klimaat en de gezondheid van de Europese burgers, bijvoorbeeld
  CO2

  , lawaai
  en ▌verontreinigende stoffen in het vervoer. Hiervoor zijn nieuwe en innovatieve oplossingen nodig, gebaseerd op elektrische motoren en accu's
  , waterstof- en
  brandstofcellen
  , gasmotoren, geavanceerde motorarchitecturen en -technologieën
  of hybride aandrijving. Technologische doorbraken zullen tevens bijdragen tot de verbetering van de milieuprestaties van traditionele
  en nieuwe
  aandrijfsystemen.

| (b) | Onderzoek naar mogelijkheden voor het gebruik van emissiearme alternatieve energievormen zal bijdragen tot een vermindering van het verbruik van fossiele brandstoffen. Hiertoe behoort onder meer het gebruik van duurzame brandstoffen en elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen in alle middelen van vervoer, met inbegrip van de luchtvaart, de vermindering van het brandstofverbruik door middel van energy harvesting, een gediversifieerde energievoorziening en andere innovatieve oplossingen. Er zullen nieuwe holistische benaderingen worden toegepast op het gebied van voertuigen, energieopslag en
  energievoorzienings-, brandstof- en oplaadinfrastructuur
  , met inbegrip van interfaces voor de koppeling van voertuigen en stroomnetten en innovatieve oplossingen voor het gebruik van alternatieve brandstoffen. |
| --- | --- |

(b)

Onderzoek naar mogelijkheden voor het gebruik van emissiearme alternatieve energievormen zal bijdragen tot een vermindering van het verbruik van fossiele brandstoffen. Hiertoe behoort onder meer het gebruik van duurzame brandstoffen en elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen in alle middelen van vervoer, met inbegrip van de luchtvaart, de vermindering van het brandstofverbruik door middel van energy harvesting, een gediversifieerde energievoorziening en andere innovatieve oplossingen. Er zullen nieuwe holistische benaderingen worden toegepast op het gebied van voertuigen, energieopslag en
  energievoorzienings-, brandstof- en oplaadinfrastructuur
  , met inbegrip van interfaces voor de koppeling van voertuigen en stroomnetten en innovatieve oplossingen voor het gebruik van alternatieve brandstoffen.

| (c) | Verbetering van de totale prestaties
  van vliegtuigen, schepen en voertuigen
  door de verlaging van hun gewicht en
  de beperking van de aerodynamische, hydrodynamische of rolweerstand dankzij het gebruik van lichtere materialen, slankere structuren en innovatieve ontwerpen, zullen bijdragen tot een lager brandstofgebruik. |
| --- | --- |

(c)

Verbetering van de totale prestaties
  van vliegtuigen, schepen en voertuigen
  door de verlaging van hun gewicht en
  de beperking van de aerodynamische, hydrodynamische of rolweerstand dankzij het gebruik van lichtere materialen, slankere structuren en innovatieve ontwerpen, zullen bijdragen tot een lager brandstofgebruik.

4.1.2.   Ontwikkeling van slimme apparatuur, infrastructuur en diensten

Hierdoor worden vervoersactiviteiten geoptimaliseerd en het verbruik van hulpbronnen gereduceerd. De nadruk zal komen te liggen op
  oplossingen voor
  het efficiënt
  plannen, ontwerpen,
  gebruiken en beheren van luchthavens, havens, logistieke platforms en infrastructuur voor oppervlaktevervoer alsmede op autonome en doeltreffende onderhouds-
  , toezicht-
  en inspectiesystemen.
  Er moet worden overstapt op nieuw beleid, nieuwe bedrijfsmodellen, concepten, technologieën en IT-oplossingen om de capaciteit te vergroten.
  Er zal bijzondere aandacht worden besteed aan de klimaatbestendigheid van
  uitrusting en
  infrastructuur, kostenefficiënte oplossingen op basis van een levenscyclusbenadering en de bredere toepassing van nieuwe materialen
  en technologieën
  die een efficiënter en voordeliger onderhoud mogelijk maken. Tevens zal aandacht worden besteed aan toegankelijkheid,
  gebruiksgemak
  en sociale inclusiviteit.

4.1.3.   Verbetering van het vervoer en de mobiliteit in stedelijke gebieden

De verbetering van het vervoer en de mobiliteit zal ten goede komen aan een toenemend deel van de bevolking dat in de stad woont en werkt of naar de stad komt voor diensten en vrijetijdsbesteding. Er moeten nieuwe concepten op het gebied van mobiliteit en vervoersorganisatie,
  modellen voor multimodale toegankelijkheid,
  logistieke
  oplossingen, beschikbaarstelling van innovatieve voertuigen en stedelijke openbare diensten alsmede
  planningsoplossingen worden ontwikkeld en beproefd teneinde bij te dragen tot de vermindering van
  files,
  luchtvervuiling en lawaai en de verbetering van de efficiëntie
  van het stadsvervoer
  . Openbaar vervoer en niet-gemotoriseerd vervoer dienen naast andere vormen van hulpbronnenefficiënt
  passagiers- en vrachtvervoer
  te worden ontwikkeld als echt alternatief voor het gebruik van particuliere motorvoertuigen, gesteund door een intensiever gebruik van intelligente vervoerssystemen en innovatief
  aanbod- en
  vraagbeheer.
  Bijzondere nadruk zal worden gelegd op de interactie tussen het vervoerssysteem en andere stedelijke systemen.

4.2.   Betere mobiliteit, minder verkeersopstoppingen, meer veiligheid en betere beveiliging

Het Europese vervoerbeleid op dit terrein is in het licht van de toenemende vraag naar mobiliteit gericht op de optimalisering van vervoersprestaties en -efficiëntie, teneinde van Europa de veiligste regio voor de luchtvaart
  , het vervoer over spoor en het vervoer over het water
  te maken en vorderingen te maken in de richting van de doelstelling van nul dodelijke ongevallen in het wegverkeer in 2050
  en halvering van het aantal ongevallen op de weg tegen 2020
  . Tegen 2030 moet 30 % van het vrachtvervoer over de weg over afstanden van meer dan 300 kilometer zijn verplaatst naar het spoor en de scheepvaart. Een
  naadloos aansluitend, toegankelijk, betaalbaar, op de gebruikers gericht
  en efficiënt vervoer van personen en goederen door geheel Europa waarbij tevens externe kosten worden geïnternaliseerd, vergt een nieuw Europees multimodaal systeem voor vervoersbeheer, informatie en betalingen
  , alsmede efficiënte interfaces tussen langeafstands- en stedelijke mobiliteitsnetwerken
  .

Een beter Europees vervoerssysteem zal bijdragen tot een doelmatiger gebruik van het vervoer en zal de levenskwaliteit van de burgers verbeteren en een gezonder milieu bevorderen.

Onderzoek en innovatie zullen door activiteiten in het kader van de volgende acties een belangrijke bijdrage leveren tot de verwezenlijking van die ambitieuze beleidsdoelstellingen:

4.2.1.   Een substantiële vermindering van het aantal files

Dit kan worden bereikt door de implementatie van een
  intelligent, multimodaal en
  volledig intermodaal systeem voor vervoer „van deur tot deur” en door het voorkomen van onnodig gebruik van vervoermiddelen. Dit betekent dat voor meer integratie tussen de verschillende vormen van vervoer moet worden gezorgd, dat vervoersketens moeten worden geoptimaliseerd en dat
  vervoersactiviteiten en -diensten
  beter moeten worden geïntegreerd. Door zulke innovatieve oplossingen
  zullen
  ook de toegankelijkheid van het vervoer
  en de keuzemogelijkheden voor de passagiers
  worden verbeterd, ook voor ouderen en kwetsbare gebruikers
  , en ontstaan mogelijkheden om congestie te voorkomen door middel van een beter incidentenbeheer en de ontwikkeling van programma's die het mogelijk maken het verkeer te optimaliseren
  .

4.2.2.   Substantiële verbeteringen van de mobiliteit van personen en goederen

Dit kan worden bereikt door de ontwikkeling
  , demonstratie
  en brede invoering van intelligente vervoerstoepassingen en beheersystemen. Voorwaarden hiervoor zijn:
  analyse en beheer van de vraag op planningsniveau
  , informatie- en betalingssystemen die op Europees niveau interoperabel zijn, en de volledige integratie van informatiestromen, beheersystemen, infrastructuurnetwerken en mobiliteitsdiensten in een nieuw gemeenschappelijk multimodaal kader dat is gebaseerd op open platforms. Hierdoor kunnen ook flexibiliteit en het vermogen tot snelle reacties op crisissituaties en extreme weersomstandigheden worden gewaarborgd door
  het reis- en goederenverkeer
  over de verschillende vervoerswijzen te herverdelen. Nieuwe toepassingen voor positiebepaling, navigatie en tijdbepaling die zijn gebaseerd op de satellietnavigatiesystemen Galileo en Egnos zullen ertoe bijdragen deze doelstelling te verwezenlijken.

| (a) | Innovatieve technologieën voor luchtverkeersbeheer maken in tijden van een sterk toenemende vraag een grote stap voorwaarts mogelijk op het gebied van veiligheid en efficiëntie en zorgen voor grotere stiptheid, een verkorting van de tijd die passagiers met reisgerelateerde procedures doorbrengen, en meer veerkracht in het luchtverkeerssysteem. De tenuitvoerlegging en verdere ontwikkeling van het „gemeenschappelijk Europees luchtruim” zullen worden ondersteund door
  onderzoeks- en innovatieactiviteiten die voorzien in
  oplossingen voor een sterkere automatisering en autonomie op het gebied van luchtverkeersbeheer, de besturing van luchtvaartuigen en de verkeersleiding, een betere integratie van componenten op de grond en in de lucht en nieuwe oplossingen voor de efficiënte en naadloze afhandeling van passagiers en goederen in het gehele vervoersysteem. |
| --- | --- |

(a)

Innovatieve technologieën voor luchtverkeersbeheer maken in tijden van een sterk toenemende vraag een grote stap voorwaarts mogelijk op het gebied van veiligheid en efficiëntie en zorgen voor grotere stiptheid, een verkorting van de tijd die passagiers met reisgerelateerde procedures doorbrengen, en meer veerkracht in het luchtverkeerssysteem. De tenuitvoerlegging en verdere ontwikkeling van het „gemeenschappelijk Europees luchtruim” zullen worden ondersteund door
  onderzoeks- en innovatieactiviteiten die voorzien in
  oplossingen voor een sterkere automatisering en autonomie op het gebied van luchtverkeersbeheer, de besturing van luchtvaartuigen en de verkeersleiding, een betere integratie van componenten op de grond en in de lucht en nieuwe oplossingen voor de efficiënte en naadloze afhandeling van passagiers en goederen in het gehele vervoersysteem.

| (b) | In de scheepvaart zullen verbeterde en geïntegreerde plannings- en beheertechnologieën bijdragen tot het ontstaan van een „blauwe gordel” op de zeeën die Europa omgeven en tot efficiëntere havenactiviteiten. Daarnaast zorgen deze technologieën voor een passend kader voor de Europese binnenvaart. |
| --- | --- |

(b)

In de scheepvaart zullen verbeterde en geïntegreerde plannings- en beheertechnologieën bijdragen tot het ontstaan van een „blauwe gordel” op de zeeën die Europa omgeven en tot efficiëntere havenactiviteiten. Daarnaast zorgen deze technologieën voor een passend kader voor de Europese binnenvaart.

| (c) | Met betrekking tot de spoorwegen en het wegverkeer zal de optimalisering van het netwerkbeheer
  en van de interoperabiliteit
  een efficiënt gebruik van de beschikbare infrastructuur bevorderen en grensoverschrijdende activiteiten vergemakkelijken. Er zullen allesomvattende coöperatieve systemen voor het beheer van het wegverkeer en informatie worden ontwikkeld op basis van voertuig-tot-voertuig- en voertuig-tot-infrastructuur-communicatie. |
| --- | --- |

(c)

Met betrekking tot de spoorwegen en het wegverkeer zal de optimalisering van het netwerkbeheer
  en van de interoperabiliteit
  een efficiënt gebruik van de beschikbare infrastructuur bevorderen en grensoverschrijdende activiteiten vergemakkelijken. Er zullen allesomvattende coöperatieve systemen voor het beheer van het wegverkeer en informatie worden ontwikkeld op basis van voertuig-tot-voertuig- en voertuig-tot-infrastructuur-communicatie.

4.2.3.   Ontwikkeling ▌van nieuwe concepten voor vrachtverkeer en logistiek

De activiteiten in dit kader kunnen de druk op het vervoersysteem
  en op het milieu
  verminderen en voor meer veiligheid en vrachtcapaciteit zorgen. Zo kunnen voertuigen die hoge prestaties leveren, maar een klein milieueffect hebben, worden gecombineerd met slimme, betrouwbare boordsystemen en infrastructuursystemen▌.
  De daarbij te volgen benadering moet worden gebaseerd op een geïntegreerde vervoerslogistiek.
  In het kader van deze activiteiten wordt ook steun verleend voor de ontwikkeling van de visie van e-Freight, een papierloos vrachtvervoerproces waarbij elektronische informatiestromen, diensten en betalingen gekoppeld zijn aan fysieke intermodale vrachtverkeersstromen.

4.2.4.   Vermindering van het aantal ongevallen
  en verkeersdoden en -gewonden
  alsmede verbetering van de veiligheid

Deze doelstelling zal worden verwezenlijkt door aspecten aan te pakken die met de organisatie, het beheer en de controle van de prestaties en de risico's van vervoersystemen te maken hebben en door aandacht te besteden het ontwerp
  , de vervaardiging
  en de besturing of bediening van luchtvaartuigen, voertuigen en schepen, infrastructuur en terminals. Er zal aandacht worden besteed aan passieve en actieve veiligheid, preventieve veiligheid en verbeterde automatiserings- en opleidingsprocessen ter vermindering van de risico's
  en de gevolgen
  van menselijk falen. Om de gevolgen van het weer, natuurlijke gevaren
  en andere crisissituaties
  beter te kunnen voorspellen, beoordelen en tegengaan worden speciale instrumenten en technieken ontworpen. De activiteiten zullen ook zijn gericht op de integratie van veiligheidsaspecten in de planning en het beheer van passagiers- en vrachtstromen, het ontwerp van luchtvaartuigen, voertuigen en schepen, op het verkeers- en systeembeheer en de constructie van
  vervoersinfrastructuur en van vracht- en passagiersterminals
  .
  Intelligente vervoers- en connectiviteitstoepassingen kunnen eveneens van nut blijken voor het vergroten van de veiligheid. Voorts zullen de activiteiten zich concentreren op een betere veiligheid voor alle weggebruikers, met name voor weggebruikers die het grootste risico lopen, in het bijzonder in stedelijke gebieden.

4.3.   Mondiaal leiderschap voor de Europese vervoersector

Doordat onderzoek en innovatie ervoor zorgen dat Europa zijn voorsprong op het gebied van
  technologische ontwikkeling
  behoudt en dat
  het concurrentievermogen
  van de bestaande productieprocessen
  toeneemt
  , dragen zij ertoe bij dat de Europese vervoersector ondanks de groeiende concurrentie gekenmerkt blijft door groei en het scheppen van hooggekwalificeerde banen.
  De verdere ontwikkeling van
  het concurrentievermogen van deze belangrijke economische sector, die goed is voor 6,3 % van het bbp van de Unie en werk biedt aan 13 miljoen mensen in Europa, moet worden gewaarborgd. Tot de specifieke doelstellingen in dit verband behoren de ontwikkeling van de volgende generatie van innovatieve en
  milieuvriendelijke middelen voor vervoer over land, over het water en door de lucht, als waarborg voor de duurzame vervaardiging van innovatieve systemen en innovatief materiaal en ter
  voorbereiding van
  toekomstige vervoersmiddelen
  door de uitwerking van nieuwe
  technologieën,
  concepten en ontwerpen, en van slimme controlesystemen en efficiënte ontwikkelings- en productieprocessen
  , innovatieve diensten en certificeringsprocedures
  . Europa streeft naar mondiaal leiderschap op het gebied van efficiency
  , milieuprestaties
  en veiligheid in alle takken van vervoer
  en naar versterking van zijn leidende positie op de wereldmarkten, zowel wat eindproducten als subsystemen betreft
  .

Onderzoek en innovatie zullen op de volgende specifieke activiteiten zijn gericht:

4.3.1.   Ontwikkeling van de vervoermiddelen van de volgende generatie met het oog op het behoud van marktaandelen

De activiteiten in dit kader zullen bijdragen tot de leidende positie van Europa op het gebied van luchtvaartuigen, hogesnelheidstreinen,
  conventionele en
  stedelijke spoorwegnetten, wegvoertuigen, elektromobiliteit, cruiseschepen, veerboten en gespecialiseerde hightech-schepen en
  maritieme
  platforms. Hierdoor zal ook het concurrentievermogen van de Europese industrieën op het gebied van opkomende technologieën en systemen worden gestimuleerd en de diversificatie van deze industrieën naar nieuwe markten, en naar andere sectoren dan de vervoersector, worden bevorderd. Hiertoe behoort de ontwikkeling van innovatieve veilige
  en milieuvriendelijke
  luchtvaartuigen, voertuigen en schepen met efficiënte aandrijvingssystemen, groot vermogen en intelligente
  bedienings- en
  controlesystemen.

4.3.2.   Boordsystemen voor slimme controletoepassingen

Deze systemen zijn noodzakelijk om de prestaties en de systeemintegratie in de vervoersector te verhogen. Er zullen
  , met inachtneming van de gevolgen van elektromagnetische velden,
  passende interfaces voor de communicatie tussen luchtvaartuigen, voertuigen, vaartuigen en infrastructuur en alle relevante combinaties daarvan worden ontwikkeld met het oog op de vaststelling van gemeenschappelijke operationele normen.
  Ook de rechtstreekse doorgifte van verkeersbeheers- en gebruikersinformatie aan in het vervoermiddel aanwezige apparatuur en het met behulp van betrouwbare apparatuur in real time verzamelen van verkeersinformatie over de situatie op de wegen en over verkeerscongestie kunnen daaronder vallen.

4.3.3.   Geavanceerde productieprocessen

Met behulp van deze processen kunnen producten op maat worden vervaardigd en de levenscycluskosten worden verminderd, kan de ontwikkelingstijd worden verkort en kunnen de standaardisatie en certificatie van luchtvaartuigen, voertuigen, vaartuigen
  en hun componenten, uitrusting
  en daaraan gerelateerde infrastructuur worden bevorderd. De activiteiten op dit gebied zijn gericht op de ontwikkeling van snelle en kosteneffectieve ontwerp- en productietechnieken, inclusief assemblage, constructie, onderhoud en recycling, met behulp van digitale instrumenten en automatisering en de integratie van complexe systemen. Hierdoor wordt de opbouw bevorderd van concurrerende toeleveringsketens met korte ontwikkelingstijden en lage kosten
  , zonder dat de operationele veiligheid en zekerheid in het gedrang komen
  .
  Vervoerstoepassingen van innovatieve materialen vormen eveneens een prioriteit, zowel in het kader van milieu- en mededingingsdoelstellingen als bij de vergroting van de veiligheid en de zekerheid.

4.3.4.   Verkennen van geheel nieuwe vervoersconcepten

Door deze activiteiten zal de concurrentiepositie van Europa op langere termijn worden versterkt. In het kader van
  multidisciplinaire
  strategische onderzoeks- en „proof-of-concept”-activiteiten zullen innovatieve
  oplossingen voor
  vervoerssystemen worden gezocht
  . De aandacht zal daarbij onder meer uitgaan naar
  volledig geautomatiseerde en andere nieuwe typen vliegtuigen, voertuigen en vaartuigen met langetermijnpotentieel
  en hoge milieuprestaties alsmede nieuwe diensten
  .

4.4.   Sociaaleconomisch
  en gedragsonderzoek
  en toekomstgerichte activiteiten met het oog op beleidsvorming

Er moeten acties worden ondernomen ter bevordering van de beleidsanalyse en ontwikkeling,
  waarbij
  onder meer
  gegevens worden verzameld die inzicht bieden in gedragingen
  met betrekking tot
  ruimtelijke,
  sociaaleconomische en ruimere maatschappelijke aspecten van vervoer, teneinde innovatie te stimuleren en
  een gezamenlijke gegevensbank tot stand te brengen om de
  uitdagingen op vervoergebied het hoofd te kunnen bieden. De desbetreffende activiteiten zullen zijn gericht op de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van Europees onderzoeks- en innovatiebeleid inzake vervoer
  en mobiliteit
  , prospectieve studies en technologische prognoses en de versterking van de Europese onderzoeksruimte.

Inzicht in
  specifieke plaatselijke en regionale omstandigheden,
  gebruikersgedrag
  en -percepties
  , maatschappelijke acceptatie, het effect van beleidsmaatregelen,
  mobiliteit, veranderende behoeften en patronen
  ,
  de wijze waarop de vraag zich in de toekomst ontwikkelt,
  zakelijke modellen en hun implicaties is van doorslaggevend belang voor de ontwikkeling van het Europese vervoersysteem. Er zullen scenario's worden ontwikkeld waarin rekening wordt gehouden met sociale trends,
  kennelijke oorzaken,
  beleidsdoelstellingen en technologische prognoses tot het jaar 2050. Met het oog op een beter inzicht in de verbanden tussen territoriale ontwikkeling
  , sociale cohesie
  en het Europese vervoersysteem zijn degelijke modellen nodig op basis waarvan goed onderbouwde beleidsbeslissingen kunnen worden genomen.

Er zal in het bijzonder onderzoek worden verricht naar de wijze waarop sociale
  en territoriale ongelijkheden
  bij de toegang tot mobiliteit
  kunnen
  worden
  beperkt
  en de positie van kwetsbare
  vervoersgebruikers
  kan worden versterkt. Daarnaast moet aandacht worden besteed aan economische vraagstukken, met name aan de manier waarop externe vervoerkosten in alle vervoermiddelen kunnen worden geïnternaliseerd, en aan belastings- en prijsbepalingsmodellen. Met behulp van prospectieve studies moet worden beoordeeld welke eisen in de toekomst op het gebied van vaardigheden en banen
  , ontwikkeling en benutting van onderzoek en innovatie alsmede transnationale samenwerking
  zullen worden gesteld

4.5.   Specifieke uitvoeringsaspecten

De activiteiten zullen zodanig worden opgezet dat, naar gelang van het geval, een geïntegreerde benadering dan wel een specifieke benadering per vervoerswijze kan worden gevolgd. De zichtbaarheid en continuïteit moeten gedurende een aantal jaren verzekerd zijn om rekening te kunnen houden met de specifieke kenmerken van de afzonderlijke vervoerswijzen en met het holistische karakter van de uitdagingen, alsook met de toepasselijke aspecten van de strategische onderzoeks- en innovatieagenda's van Europese technologieplatformen.

Overwogen kan worden steun te verlenen aan relevante initiatieven voor gezamenlijke programmering en aan de relevante publiek-publieke en publiek-private partnerschappen. Ook zullen passende verbanden tot stand worden gebracht met de acties van het Europese innovatiepartnerschap op dit gebied. De activiteiten zullen voorts worden gericht op het vergroten van de steun en op het bevorderen van de betrokkenheid van kleine en middelgrote ondernemingen.

5.   KLIMAATMAATREGELEN,
  MILEU,
  HULPBRONNENEFFICIËNTIE EN GRONDSTOFFEN

5.1.   Bestrijding van en aanpassing aan de klimaatverandering

De huidige CO2-concentraties in de atmosfeer zijn bijna 40 % hoger dan aan het begin van de industriële revolutie en zijn de afgelopen 2 miljoen jaar nooit zo hoog geweest. Andere broeikasgassen dan CO2 dragen ook bij tot de klimaatverandering en spelen een steeds belangrijker rol. Zonder krachtig ingrijpen zou de klimaatverandering de wereld ten minste 5 % van het bbp per jaar kunnen kosten, en in bepaalde scenario's tot zelfs 20 %. Bij vroegtijdig en doeltreffend optreden daarentegen zouden de nettokosten beperkt kunnen worden tot ongeveer 1 % van het bbp op jaarbasis. Om het doel van 2 oC te halen en de ergste effecten van de klimaatverandering te voorkomen, moeten ontwikkelde landen hun broeikasgasemissies tegen 2050 met 80-95 % terugdringen in vergelijking met 1990.

Het doel van deze activiteit is dan ook de ontwikkeling en evaluatie van innovatieve, kostenefficiënte en duurzame aanpassings- en mitigatiemaatregelen
  en -strategieën
  , die gericht zijn op zowel CO2 als andere broeikasgassen
  en aerosolen
  dan CO2, en waarbij de nadruk ligt op zowel technologische als niet-technologische groene oplossingen, via het genereren van bewijs voor op informatie gebaseerd, tijdig en doeltreffend optreden en de vorming van netwerken van de vereiste deskundigheden.

Om dit te bereiken zullen onderzoek en innovatie zich toespitsten op:

5.1.1.   Een beter begrip van de klimaatverandering en betrouwbare klimaatprognoses

Voor de samenleving zijn een beter begrip van de oorzaken en de ontwikkeling van de klimaatverandering en nauwkeuriger klimaatprognoses van cruciaal belang om levens, goederen en infrastructuur te beschermen en een doeltreffende besluitvorming
  en passende mitigatie- en adaptatieopties
  te waarborgen. Verdere verbetering van de basis van wetenschappelijke kennis over klimaatdrijvers, -processen, -mechanismen, -terugkoppelingen
  en drempels
  die samenhangen met het functioneren van ▌terrestrische
  , mariene en polaire
  ecosystemen en de atmosfeer, is essentieel. Een beter inzicht maakt het ook mogelijk klimaatverandering met grotere nauwkeurigheid vast te stellen en toe te schrijven aan natuurlijke of antropogene oorzaken.
  Verbeterde metingen en
  de ontwikkeling van nauwkeuriger scenario's en modellen, waaronder volledig gekoppelde aardsysteemmodellen
  die rekening houden met de historische ontwikkeling van het geologisch klimaat, zullen
  bijdragen tot
  betrouwbaarder klimaatprojecties en -voorspellingen
  op relevante tijd- en ruimteschalen.

5.1.2.   De beoordeling van effecten en kwetsbaarheden, de ontwikkeling van kostenbesparende aanpassings-
  , risicopreventie- en beheersmaatregelen

De kennis over de mate waarin de samenleving, de economie
  en de ecosystemen
  zich kunnen aanpassen aan de klimaatverandering, is onvolledig. Doeltreffende, eerlijke en maatschappelijk aanvaardbare maatregelen ten behoeve van een klimaatbestendige leefomgeving
  , economie
  en samenleving vergen een geïntegreerde analyse van de huidige en toekomstige effecten, kwetsbaarheden, blootstelling van de bevolking, risico's
  en risicobeheersing
  ,
  secundaire effecten zoals migratie en conflicten,
  kosten en kansen in verband met klimaatverandering en klimaatschommelingen, rekening houdend met extreme gebeurtenissen en gerelateerde door het klimaat veroorzaakte gevaren en de herhaling daarvan. Een dergelijke analyse zal ook worden opgesteld voor de negatieve effecten van de klimaatverandering op de biodiversiteit, ecosystemen en ecosysteemdiensten,
  watervoorraden,
  infrastructuur en economische en natuurlijke rijkdommen. De nadruk zal worden gelegd op de waardevolste natuurlijke ecosystemen en gebouwde omgevingen en op sectoren van vitaal maatschappelijk, cultureel en economisch belang in heel Europa. Er zal onderzoek worden gedaan naar de effecten en de toenemende risico's voor de menselijke gezondheid als gevolg van de klimaatverandering
  , door het klimaat veroorzaakte gevaren
  en van verhoogde concentraties broeikasgassen in de atmosfeer. In dit onderzoek zullen innovatieve, eerlijke verdeelde en kosteneffectieve maatregelen tot aanpassing aan de klimaatverandering worden geëvalueerd, waaronder de bescherming en aanpassing van natuurlijke rijkdommen en ecosystemen, en gerelateerde effecten, om informatie en ondersteuning te verschaffen voor de ontwikkeling en tenuitvoerlegging ervan op alle niveaus en schalen. Hieronder vallen eveneens de potentiële effecten, kosten, risico's
  en baten
  van opties op het gebied van geo-engineering. Ook de complexe onderlinge verbanden, conflicten en synergieën van beleidskeuzen inzake aanpassing en risicopreventie met ander klimaat- en sectoraal beleid zullen worden onderzocht, met inbegrip van de effecten op de werkgelegenheid en de levensstandaarden van kwetsbare groepen.

5.1.3.   Ondersteuning van mitigatiebeleid
  , met inbegrip van studies betreffende de gevolgen van andere sectorale beleidsmaatregelen

Om de Unie tussen nu en 2050 de overgang te laten maken naar een concurrerende, klimaatveranderingsbestendige economie
  en maatschappij
  waarin efficiënter met hulpbronnen wordt omgesprongen, moeten we doeltreffende lage-uitstootstrategieën voor de lange termijn uitwerken en aanzienlijke vooruitgang boeken wat betreft onze innovatiecapaciteit. Er zal onderzoek worden gedaan om de risico's, kansen en effecten van beleidsopties ter mitigatie van de klimaatverandering op milieu- en sociaaleconomisch gebied te beoordelen.
  Ook zal het effect van ander sectoraal beleid worden geëvalueerd.
  Op basis van het onderzoek kunnen nieuwe klimaat-energie-economiemodellen worden ontwikkeld en gevalideerd, waarbij rekening wordt gehouden met economische instrumenten en relevante externe effecten, met het oog op het testen van mitigatiebeleidsopties en koolstofarme-technologietrajecten op verschillende schalen en voor de sectoren van vitaal economisch en maatschappelijk belang op Unie- en wereldniveau. Er zullen maatregelen worden getroffen die technologische, institutionele en sociaaleconomische innovatie zullen bevorderen door de koppelingen tussen onderzoek en toepassing en tussen ondernemers, eindgebruikers, onderzoekers
  , beleidsmakers
  en kennisinstellingen te verbeteren.

5.2.   
  Bescherming van het milieu,
  duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen
  , water, biodiversiteit en
  ecosystemen

Het vinden van een duurzaam evenwicht tussen menselijke behoeften en het milieu is een grote uitdaging die de samenlevingen moeten aangaan. Milieuhulpbronnen, waaronder water, lucht, biomassa, vruchtbare grond, biodiversiteit, ecosystemen en de diensten die zij leveren, zijn essentieel voor de Europese en de wereldeconomie en de kwaliteit van het bestaan. Naar verwachting vertegenwoordigen de mondiale ondernemingskansen die verband houden met natuurlijke hulpbronnen, tegen 2050 een bedrag van meer dan 2 biljoen euro (11). Desondanks worden in Europa en wereldwijd ecosystemen zwaarder beschadigd dan de natuur kan herstellen en worden milieuhulpbronnen overgeëxploiteerd
  en zelfs vernietigd
  . Zo gaat jaarlijks 1 000 km2 van de vruchtbaarste bodems en waardevolste ecosystemen in de Unie verloren, terwijl een kwart van het zoet water verspild wordt. Deze patronen voortzetten is geen optie. Onderzoek moet ertoe bijdragen dat tendensen die schadelijk zijn voor het milieu, worden gekeerd en dat gewaarborgd wordt dat ecosystemen de hulpbronnen, goederen en diensten blijven leveren die onmisbaar zijn voor welzijn en economische welvaart
  alsmede duurzame ontwikkeling
  .

Met deze activiteit wordt derhalve beoogd kennis
  en instrumenten
  te bieden voor het beheer
  en de bescherming
  van natuurlijke hulpbronnen waarmee een duurzaam evenwicht tussen beperkte hulpbronnen en de
  huidige en toekomstige
  behoeften van de maatschappij en de economie tot stand kan worden gebracht.

Om dit te bereiken zullen onderzoek en innovatie zich toespitsen op:

5.2.1.   Verbetering van ons inzicht in
  biodiversiteit en
  de werking van ecosystemen, hun interacties met sociale systemen en hun rol in de ondersteuning van de economie en het menselijk welzijn.

Het reilen en zeilen van een samenleving kan onomkeerbare veranderingen in het milieu teweegbrengen, die het karakter van ecosystemen
  en hun biodiversiteit
  aantasten. Het is van vitaal belang om op deze risico's vooruit te lopen door de effecten van menselijke activiteiten op het milieu
  , onder meer veranderingen in bodemgebruik,
  en van veranderingen in het milieu op het menselijk welzijn te evalueren, te monitoren en te voorspellen. Onderzoek naar mariene (van kustgebieden tot de diepzee
  , met inbegrip van de duurzaamheid van mariene rijkdommen
  ),
  polaire,
  zoetwater-, terrestrische en stedelijke ecosystemen, waaronder ecosystemen die sterk afhankelijk zijn van het grondwater, zal ons een beter inzicht geven in de complexe interacties tussen natuurlijke hulpbronnen en sociale, economische en ecologische systemen, waaronder natuurlijke omslagpunten en de bestendigheid, of kwetsbaarheid, van menselijke en biologische systemen. Onderzocht zal worden hoe
  biodiversiteit en
  ecosystemen functioneren en op antropogene invloeden reageren, hoe ze hersteld kunnen worden en welke uitwerking dit heeft op economieën en het menselijk welzijn. Er zullen oplossingen worden bestudeerd voor het aanpakken van problemen met hulpbronnen
  in de Europese en internationale context
  . Dit zal bijdragen tot beleid en praktijken om te waarborgen dat sociale en economische activiteiten plaatsvinden binnen de grenzen van de duurzaamheid en het aanpassingsvermogen van ecosystemen en de biodiversiteit.

5.2.2.   
  Ontwikkeling van geïntegreerde benaderingen voor de waterproblematiek en de transitie naar het duurzame beheer en gebruik van watervoorraden en waterdiensten

De beschikbaarheid en kwaliteit van zoet water is uitgegroeid tot een mondiaal probleem met verreikende economische en maatschappelijke gevolgen. Nu de vraag naar uiteenlopende en vaak conflicterende vormen van gebruik (bv. landbouw, industrie, recreatie, openbare diensten, ecosystemen, landschapsbehoud en milieuherstel en -verbetering), groeit, de kwetsbaarheid van de hulpbronnen verder toeneemt als gevolg van de klimaatverandering en mondiale veranderingen, de verstedelijking, de vervuiling en de overexploitatie van zoetwatervoorraden, worden het handhaven en verbeteren van de kwaliteit en de beschikbaarheid van water en het mitigeren van de gevolgen van menselijke activiteiten voor zoetwaterecosystemen voor watergebruikers in de verschillende sectoren en voor aquatische ecosystemen een kritiek probleem.

Onderzoek en innovatie zullen hiervoor een oplossing zoeken en geïntegreerde strategieën, gereedschappen, technologieën en innovatieve oplossingen voor de huidige en toekomstige behoeften aanreiken. Doel is de nodige waterbeheerstrategieën te ontwikkelen, de waterkwaliteit te verbeteren, het evenwicht tussen de vraag naar water en de beschikbaarheid van of het aanbod aan water op verschillende niveaus en schalen te herstellen, de watercyclus te sluiten, de eindgebruikers tot duurzaam gedrag aan te moedigen, en watergerelateerde risico's te bestrijden met behoud van de integriteit, de structuur en het functioneren van de aquatische ecosystemen in overeenstemming met het huidige EU-beleid.

5.2.3.   Verstrekking van kennis en hulpmiddelen voor een doeltreffende besluitvorming en betrokkenheid van het publiek

Sociale, economische en beheerssystemen moeten nog steeds tot een aanpak komen van zowel de uitputting van hulpbronnen als de beschadiging van ecosystemen. Onderzoek en innovatie zullen de basis vormen voor de beleidsbeslissingen die nodig zijn voor een beheer van natuurlijke hulpbronnen en ecosystemen dat gericht is op de voorkoming van, of aanpassing aan, ontwrichtende veranderingen in het klimaat en het milieu, en op de bevordering van de institutionele, economische, technologische en gedragsveranderingen die nodig zijn om duurzaamheid te waarborgen.
  De ontwikkeling van systemen om biodiversiteit en ecosysteemdiensten naar waarde te schatten, en om inzicht te krijgen in het voorhanden natuurlijk kapitaal en de stroom van ecosysteemdiensten, moet daarom op onderzoek gebaseerd zijn.
  De nadruk zal liggen op essentiële beleidsrelevante ecosystemen en ecosysteemdiensten, zoals zoet water, zeeën en oceanen
  (met inbegrip van kustgebieden), bossen, poolstreken,
  luchtkwaliteit, biodiversiteit, landgebruik en bodem. De bestendigheid van samenlevingen en ecosystemen tegen
  verontreiniging, ziekteverwekkers en
  catastrofale gebeurtenissen, waaronder natuurrampen
  (zoals aardbevingen, vulkaanuitbarstingen, overstromingen en droogtes) en bosbranden
  , wordt bevorderd door verbetering van de capaciteiten voor het voorspellen van, vroegtijdig waarschuwen voor, en beoordelen van kwetsbaarheden en effecten, inclusief de multirisicodimensie. Zo ondersteunen onderzoek en innovatie milieubeleid en beleid voor efficiënt hulpbronnengebruik, evenals opties voor doeltreffend, op feitenmateriaal gebaseerd beheer binnen veilige werkgrenzen. Er zullen innovatieve manieren worden ontwikkeld om de coherentie van het beleid te vergroten, optimale afwegingen te maken en belangenconflicten op te lossen, evenals om onderzoeksresultaten beter bekend te maken bij het publiek en om de burgers beter bij de besluitvorming te betrekken.

5.3.   De duurzame voorziening waarborgen van andere grondstoffen dan energetische en agrarische

Sectoren als de bouw en de chemische, automobiel-, vliegtuig-, machinebouw- en apparatuurindustrie, die samen een toegevoegde waarde van meer dan 1 000 miljard euro vertegenwoordigen en zo'n 30 miljoen mensen werk verschaffen, zijn alle afhankelijk van toegang tot grondstoffen. Wat betreft mineralen voor de bouwsector is de Unie zelfvoorzienend, maar hoewel de Unie een van 's werelds grootste producenten van bepaalde industriële mineralen is, blijft zij van de meeste industriële mineralen netto-importeur. Bovendien is de Unie sterk afhankelijk van de invoer van metallische mineralen en is zij voor sommige kritieke grondstoffen volledig afhankelijk van invoer.

Recente tendensen wijzen erop dat de vraag naar grondstoffen bepaald zal worden door de ontwikkeling van opkomende economieën en de snelle verbreiding van essentiële ontsluitende technologieën. Europa moet voor alle sectoren die afhankelijk zijn van toegang tot grondstoffen, een duurzaam beheer waarborgen en een duurzame voorziening veiligstellen van grondstoffen van binnen en buiten haar grenzen. Voor kritieke grondstoffen zijn beleidsdoelen opgesteld in het grondstoffeninitiatief van de Commissie (12).

Het doel van deze activiteit is dan ook het verbeteren van de kennisbasis over grondstoffen en de ontwikkeling van innovatieve oplossingen voor een kosteneffectieve en milieuvriendelijke opsporing, winning, verwerking,
  herbenutting,
  recycling en terugwinning van grondstoffen en voor de vervanging ervan door economisch aantrekkelijke
  en ecologisch duurzame
  alternatieven met een geringer milieueffect.

Om dit te bereiken zullen onderzoek en innovatie zich toespitsten op:

5.3.1.   Verbetering van de kennisbasis over de beschikbaarheid van grondstoffen

De beoordeling van de beschikbaarheid op de lange termijn van hulpbronnen wereldwijd en binnen de Unie, waaronder de toegang tot stedelijke mijnen (stortplaatsen en mijnbouwafval),
  kustzee- en
  diepzeehulpbronnen (diepzeemijnbouw naar zeldzame delfstoffen) en de daarmee gepaard gaande onzekerheden, zal worden verbeterd. Deze kennis zal de samenleving helpen om schaarse of milieuonvriendelijke grondstoffen efficiënter te gebruiken, te recyclen en te hergebruiken. Voorts zullen algemene regels, praktijken en normen worden uitgewerkt voor een economisch levensvatbare, milieuvriendelijke en maatschappelijk aanvaardbare opsporing, winning en verwerking van hulpbronnen, met inbegrip van praktijken voor landgebruik en mariene ruimtelijke ordening
  op basis van een ecosysteemaanpak
  .

5.3.2.   Bevordering van een duurzame voorziening en een duurzaam gebruik (opsporing, winning, verwerking,
  hergebruik,
  recycling en terugwinning) van grondstoffen, met inbegrip van minerale rijkdommen
  , die te land en op zee worden gewonnen

Onderzoek en innovatie moeten de volledige levenscyclus van materialen beslaan om te waarborgen dat de voorziening en het beheer van grondstoffen betaalbaar, betrouwbaar en duurzaam zijn, hetgeen essentieel is voor de Europese industrieën. De ontwikkeling en tenuitvoerlegging van economisch levensvatbare, maatschappelijk aanvaardbare en milieuvriendelijke detectie- en winningstechnologieën zal tot een veel efficiënter gebruik van hulpbronnen leiden. Hierbij
  zullen
  ook
  minerale rijkdommen, gewonnen te land en op zee, en
  het potentieel van stedelijke mijnen worden aangeboord. Voorts zullen nieuwe en economisch levensvatbare
  , hulpbronnenefficiënte
  bedrijfsmodellen, processen en technologieën voor de recycling en terugwinning van materialen
  , waaronder gesloten-circuitprocessen en -systemen,
  de afhankelijkheid van de Unie van de voorziening van primaire grondstoffen helpen verminderen. Het gaat hierbij ook om de noodzaak van langduriger gebruik, kwalitatief hoogwaardige recycling en terugwinning en een drastische vermindering van de verspilling van hulpbronnen. Er zal gekeken worden naar een volledige levenscyclusbenadering, van de voorziening van beschikbare grondstoffen tot het einde van de levensduur, met een zo gering mogelijke behoefte aan energie en hulpbronnen.

5.3.3.   Het vinden van alternatieven voor kritieke grondstoffen

Vooruitlopend op de mogelijkheid van een verminderde beschikbaarheid van bepaalde materialen op de wereldmarkt, bijvoorbeeld als gevolg van handelsbeperkingen, zullen duurzame substituten en alternatieven voor kritieke grondstoffen met vergelijkbare functionele prestaties worden onderzocht en ontwikkeld. Zo zal de Unie minder afhankelijk worden van primaire grondstoffen en het milieu minder worden belast.

5.3.4.   Verbetering van het bewustzijn en de vaardigheden in de samenleving met betrekking tot grondstoffen

De noodzakelijke overgang op een zelfvoorzienender en hulpbronnenefficiëntere economie vergt culturele, sociaaleconomische, institutionele
  , systeem-
  en gedragsveranderingen. Tekort aan gekwalificeerde arbeidskrachten vormt een groeiend probleem in de grondstoffensector van de Unie (waaronder de Europese mijnbouwsector) en om dit probleem aan te pakken zullen doeltreffender partnerschappen tussen universiteiten, geologische diensten, de industrie
  en andere belanghebbenden
  worden gestimuleerd. Het is ook van essentieel belang om de ontwikkeling van innovatieve groene vaardigheden te ondersteunen. Bovendien is de publieke opinie zich nog steeds te weinig bewust van het belang van grondstoffen van Europese herkomst voor de Europese economie. Om de noodzakelijke structurele veranderingen te bevorderen zullen onderzoek en innovatie gericht worden op de empowerment van burgers, beleidsmakers, beroepsbeoefenaars en instellingen.

5.4.   De overgang naar een groene economie
  en maatschappij
  mogelijk maken door middel van eco-innovatie

De Unie kan niet bloeien in een wereld waarin het verbruik van hulpbronnen, de schade aan het milieu en het verlies aan biodiversiteit almaar toenemen. Om de groei los te koppelen van het gebruik van natuurlijke hulpbronnen zijn structurele veranderingen nodig in het gebruik, hergebruik en beheer van dergelijke hulpbronnen, waarbij ons milieu wordt beschermd. Dankzij eco-innovaties zullen we de druk op het milieu kunnen verminderen, efficiënter gebruik kunnen maken van hulpbronnen en de Unie in de richting van een hulpbron- en energie-efficiënte economie kunnen sturen. Eco-innovatie schept ook grote kansen voor groei en banen en vergroot het concurrentievermogen van Europa op de wereldmarkt, die na 2015 naar verwachting zal groeien tot een biljoenenmarkt (13). Nu al heeft 45 % van de ondernemingen een of andere vorm van eco-innovatie ingevoerd. Het enorme toekomstige potentieel blijkt wel uit het feit dat naar schatting zo'n 4 % aan eco-innovaties een vermindering in materiaalgebruik per productie-eenheid van meer dan 40 % heeft opgeleverd (14).
  Het is echter niet ongewoon dat bijzonder veelbelovende en technisch geavanceerde eco-innovatieve technologieën, processen, diensten of producten uiteindelijk toch niet op de markt worden gebracht op grond van obstakels in de fase die aan de commercialisering voorafgaat, en hun volledige ecologische en economische potentieel niet waarmaken omdat hun opschaling en invoering op de markt door particuliere investeerders te riskant wordt geacht.

Het doel van deze activiteit is dan ook om alle vormen van eco-innovatie die de overgang naar een groene economie mogelijk maken, te bevorderen.

Om dit te bereiken zullen onderzoek en innovatie zich toespitsten op:

5.4.1.   Versterking van eco-innovatieve technologieën, processen, diensten en producten
  , onder meer door onderzoek naar de wijze waarop de hoeveelheden grondstoffen bij de productie en het verbruik ervan kunnen worden beperkt en in dit verband beletselen kunnen worden weggenomen, en
  stimulering van hun marktpenetratie

Alle vormen van
  eco-innovatie
  zullen worden ondersteund, zowel incrementele als radicale innovaties, en zowel technologische als organisatorische, maatschappelijke, gedrag-, bedrijfs- en beleidsinnovatie, alsmede een sterkere rol van het maatschappelijk middenveld. Op basis hiervan zal de economie meer het karakter krijgen van een kringloopeconomie, waarbij milieueffecten worden beperkt
  , de ecologische veerkracht toeneemt
  en rekening wordt gehouden met boemerangeffecten op het milieu
  en potentieel op andere sectoren
  . Daarbij moet onder meer gedacht worden aan
  door de gebruikers gestimuleerde innovatie,
  bedrijfsmodellen, industriële symbiose, product-dienstsystemen, productontwerp, volledige levenscyclus- en van-wieg-tot-wiegbenaderingen
  , naast onderzoek naar manieren om de hoeveelheden grondstoffen bij de productie en het verbruik te beperken, en om beletselen in dit verband weg te nemen
  .
  De ruimte om over te stappen op duurzamer consumptiepatronen zal worden benut.
  Het doel is om efficiënter gebruik te maken van hulpbronnen door inputs, afval en de uitstoot van schadelijke stoffen
  (onder andere de in de REACH-verordening

   (15)

  vermelde stoffen)
  en in de hele waardeketen in absolute cijfers te verminderen en door hergebruik, recycling en de substitutie van hulpbronnen te stimuleren. Daarbij zal de nadruk worden gelegd op de facilitering van het traject van onderzoek tot markt, in samenwerking met de industrie en met name
  start-ups en innovatieve
  kleine en middelgrote ondernemingen,
  maatschappelijke organisaties en eindgebruikers,
  van de ontwikkeling van prototypen
  en demonstraties van technische, maatschappelijke en milieuprestaties
  tot de
  eerste toepassing en markttoepassing van eco-innovatieve technieken, producten, diensten of praktijken die relevant zijn voor de Unie
  .
  Maatregelen in dat kader zullen bijdragen tot het uit de weg ruimen van belemmeringen voor de ontwikkeling en brede toepassing van eco-innovatie, het openen of uitbreiden van markten voor dit soort oplossingen en de verbetering van het concurrentievermogen van bedrijven in de Unie, en dan vooral kleine en middelgrote ondernemingen, op de wereldmarkt.
  Door de vorming van netwerken van eco-innoveerders zal ook gestreefd worden naar een betere verspreiding
  en benutting
  van kennis en een betere aansluiting van het aanbod op de vraag.

5.4.2.   Ondersteuning van innovatief beleid en maatschappelijke veranderingen

De overgang naar een groene economie
  en samenleving
  vergt structurele en institutionele veranderingen. Onderzoek en innovatie zullen de voornaamste belemmeringen van maatschappelijke marktverandering aanpakken en gericht worden op de empowerment van consumenten, ondernemers en beleidsmakers om innovatief en duurzaam gedrag over te nemen
  , mede dankzij bijdragen vanuit de sociale en humane wetenschappen
  . Er zullen robuuste en transparante hulpmiddelen, methoden en modellen worden ontwikkeld voor het beoordelen en mogelijk maken van de voornaamste economische, maatschappelijke
  , culturele
  en institutionele veranderingen die nodig zijn om een paradigmawisseling naar een groene economie
  en samenleving
  te bewerkstelligen. Er zal onderzoek worden verricht naar hoe duurzame
  levenswijzen en
  consumptiepatronen gepromoot kunnen worden, waaronder sociaaleconomisch en gedragswetenschappelijk onderzoek, onderzoek naar de motivering van gebruikers en naar de acceptatie van innovaties door het publiek, en activiteiten voor betere communicatie en bewustmaking. Daarbij zal ampel gebruik worden gemaakt van demonstratieactiviteiten.

5.4.3.   Meting en evaluatie van de vooruitgang richting een groene economie

Er moeten robuuste indicatoren worden ontwikkeld op alle relevante ruimtelijke schalen ter aanvulling op het bbp, evenals methoden en systemen ter ondersteuning en evaluatie van de overgang naar een groene economie en de doeltreffendheid van de desbetreffende beleidsopties. Aan de hand van een levenscyclusbenadering zullen onderzoek en innovatie de kwaliteit en de beschikbaarheid van gegevens en meetmethoden en -systemen die relevant zijn voor hulpbronnenefficiëntie en eco-innovatie, verbeteren en de ontwikkeling van innovatieve compensatieregelingen bevorderen. Sociaaleconomisch onderzoek zal een beter inzicht opleveren in de drijfveren achter het gedrag van producenten en consumenten en zo een bijdrage leveren aan het ontwerp van doeltreffender beleidsinstrumenten om de overgang naar een hulpbronnenefficiënte en klimaatveranderingsbestendige economie te bevorderen. Voorts zullen er evaluatiemethodieken voor technologieën worden ontwikkeld met geïntegreerde modellering ter ondersteuning van hulpbronnenefficiëntie- en eco-innovatiebeleid op alle niveaus, waarbij tegelijkertijd de samenhang van het beleid wordt vergroot en afwegingen worden gemaakt. De resultaten maken de monitoring, evaluatie en reductie in materiaal- en energiestromen van productie en consumptie mogelijk en stellen beleidsmakers en ondernemingen in staat de milieukosten en externe factoren te integreren in hun optreden en besluiten.

5.4.4.   Bevordering van hulpbronnenefficiëntie via digitale systemen

Innovaties op ICT-gebied kunnen een sleutelinstrument vormen voor de ondersteuning van hulpbronnenefficiëntie. Om dit doel te bereiken zal moderne en innovatieve ICT bijdragen tot aanzienlijke efficiëntiewinsten in de productiviteit, met name door middel van geautomatiseerde processen, monitoring in realtime en beslissingsondersteuningssystemen. Het gebruik van ICT zal de geleidelijke dematerialisatie van de economie versnellen door de overschakeling op digitale diensten uit te breiden en veranderingen in consumptiegedrag en bedrijfsmodellen door het gebruik van ICT van de toekomst bevorderen.

5.5.   Alomvattende, onafgebroken werkende, mondiale milieuobservatie- en -informatiesystemen ontwikkelen

Alomvattende milieuobservatie- en -informatiesystemen zijn onmisbaar voor de vergaring van de langetermijngegevens en -informatie die nodig is om deze uitdaging aan te gaan. Deze systemen zullen worden gebruikt voor
  het volgen,
  het beoordelen en het voorspellen van de toestand, status en tendensen van het klimaat, natuurlijke hulpbronnen waaronder grondstoffen,
  terrestrische en mariene (van kustgebieden tot de diepzee)
  ecosystemen en ecosysteemdiensten, alsmede voor de evaluatie van beleid en opties met een lage koolstofuitstoot en ter mitigatie van en aanpassing aan de klimaatverandering in alle sectoren van de economie. Informatie en kennis uit deze systemen zullen worden gebruikt om een slim gebruik van strategische hulpbronnen te bevorderen, de ontwikkeling van empirisch onderbouwd beleid te ondersteunen, nieuwe milieu- en klimaatdiensten te promoten en nieuwe kansen te ontwikkelen op de wereldmarkten.

Capaciteiten, technologieën en data-infrastructuren voor observatie en monitoring van de aarde moeten voortbouwen op vooruitgang op het gebied van ICT, ruimtetechnologieën en geautoriseerde netwerken, waarnemingen via teledetectie, nieuwe in situ-sensoren, mobiele diensten, communicatienetwerken, hulpmiddelen op basis van participatieve webdiensten en verbeterde computer- en modelleringsinfrastructuur, teneinde voortdurend actuele en nauwkeurige informatie, ramingen en prognoses te verstrekken. De vrije, open en onbeperkte toegang tot interoperabele gegevens en informatie zal worden gestimuleerd, evenals het doeltreffend
  en — indien nodig — veilig
  beheren, opslaan en verspreiden van de onderzoeksresultaten.
  Doel van de activiteiten is toekomstige operationele activiteiten van het Europees programma voor monitoring van de aarde (Copernicus) te helpen omschrijven en het gebruik van Copernicus-gegevens voor onderzoeksactiviteiten te doen groeien.

5.6.
     
  Cultureel erfgoed

Zowel in tastbare vorm als door zijn ontastbare waarde, zijn culturele betekenis en zijn belang is cultureel erfgoed uniek en onvervangbaar. Cultureel erfgoed is belangrijk voor het bewerkstelligen van maatschappelijke cohesie, identiteit en welbevinden en als een belangrijke factor bij de verwezenlijking van duurzame groei en het scheppen van werkgelegenheid. Europa's cultureel erfgoed wordt evenwel bedreigd door achteruitgang en beschadiging, die nog worden verergerd door toenemende blootstelling aan menselijke activiteiten (bijvoorbeeld toerisme) en aan extreme weersomstandigheden ten gevolge van de klimaatverandering, alsmede door andere natuurlijke gevaren en natuurrampen.

Deze activiteit beoogt kennis en innovatieve oplossingen te bieden door aanpassings- en mitigatiestrategieën, -methodologieën, -technologieën, -producten en -diensten met het oog op het behoud en het beheer van tastbaar cultureel erfgoed in Europa dat door de klimaatverandering wordt bedreigd.

Om dit te bereiken zullen multidisciplinair onderzoek en multidisciplinaire innovatie zich toespitsen op:

5.6.1.
     
  Het door waarneming, toezicht en modelvorming bepalen van bestendigheidsniveaus

Er zullen nieuwe, verbeterde technieken voor schadebeoordeling en voor monitoring en modelvorming op dat gebied worden ontwikkeld ter verbetering van de wetenschappelijke kennis van de gevolgen van klimaatverandering en andere ecologische en menselijke risicofactoren voor het cultureel erfgoed. De kennis en het inzicht die dankzij scenario's, modellen en instrumenten, waaronder een analyse van de waardeperceptie, worden verkregen, zullen bijdragen tot de totstandkoming van een solide grondslag voor de ontwikkeling van bestendigheidsstrategieën, -beleid en -normen, binnen een samenhangend kader voor risicobeoordeling en beheer van cultureel erfgoed.

5.6.2
     
  Een beter inzicht in de perceptie van en reactie op klimaatverandering en seismische en vulkanische dreigingen binnen gemeenschappen

Dankzij geïntegreerde benaderingen zullen door middel van onderzoek en innovatie hulpbronnenefficiënte oplossingen worden uitgewerkt voor preventie, adaptatie en mitigatie, waarbij gebruik wordt gemaakt van innovatieve methodes, technologieën, producten en diensten voor het behoud van het cultureel erfgoed, culturele landschappen en historische habitats.

5.7.   Specifieke uitvoeringsaspecten

De activiteiten zullen de participatie van de Unie in en haar financiële bijdrage aan multilaterale processen en initiatieven zoals het Intergouvernementeel Panel over klimaatverandering (IPCC), het Intergouvernementeel Platform voor wetenschap en beleid inzake biodiversiteit en ecosysteemdiensten (IPBES) en de Groep voor Aardobservatie (GEO) versterken. Samenwerking met andere belangrijke publieke en private financiers van onderzoek
  en met belangrijke onderzoeksnetwerken
  zal de efficiency van het mondiale en Europese onderzoek verbeteren en bijdragen tot een mondiale governance van onderzoek.

Door samenwerking op het gebied van natuurwetenschap en techniek zal een bijdrage worden geleverd aan het mondiaal technologiemechanisme (global technology mechanism) en zullen technologische ontwikkeling en innovatie en technologieoverdracht ter ondersteuning van de aanpassing aan de klimaatverandering en de mitigatie van broeikasgassen worden bevorderd.

Voortbouwend op de resultaten van de Rio+20-conferentie van de Verenigde Naties zullen de mogelijkheden worden verkend voor een mechanisme voor het systematisch verzamelen, vergelijken en analyseren van wetenschappelijke en technologische kennis over sleutelonderwerpen op het gebied van duurzame ontwikkeling en groene economie, met inbegrip van een kader voor het meten van de geboekte vooruitgang. Dit zal een aanvulling vormen op de bestaande wetenschappelijke panels en organen en streven naar een synergetische samenwerking daarmee.

De onderzoeksactiviteiten in het kader van deze opdracht zullen bijdragen tot de operationele diensten van
  het Europees programma voor monitoring van de aarde (Copernicus)
  door een kennisbasis te verschaffen voor de ontwikkeling van
  Copernicus
  .
  Overwogen kan worden steun te verlenen aan relevante initiatieven voor gezamenlijke programmering en aan relevante publiek-publieke en publiek-private partnerschappen.

Ook zullen passende verbanden tot stand worden gebracht met de acties van relevante Europese Innovatiepartnerschappen en de relevante aspecten van de onderzoeks- en innovatieagenda's van de Europese technologieplatforms.

Door middel van specifieke maatregelen zal ervoor gezorgd worden dat de resultaten van EU-onderzoek en -innovatie op het terrein van klimaat, hulpbronnenefficiëntie en grondstoffen doorstromen voor gebruik door andere EU-programma's, zoals LIFE+, de
  Europese structuur- en investeringsfondsen
  en de programma's voor externe samenwerking.

Er zal onder meer voortgebouwd worden op de activiteiten in het kader van het eco-innovatieprogramma, en deze worden nog verder uitgebreid.

De acties zullen ook het volgende behelzen
  : de continue analyse van de wetenschappelijke en technologische vooruitgang in de Unie en haar voornaamste partnerlanden en -regio's, een vroegtijdige verkenning van de marktkansen voor nieuwe milieutechnologieën en -praktijken, en prognoses voor onderzoek en innovatie en beleid.

6.   EUROPA IN EEN VERANDERENDE WERELD — INCLUSIEVE, INNOVATIEVE EN
  REFLEXIEVE
  SAMENLEVINGEN

Deze afdeling omvat onderzoeks- en innovatieactiviteiten die samenlevingen inclusiever, innovatiever en reflexiever moeten maken, alsmede specifieke maatregelen ter ondersteuning van specifieke sectoroverschrijdende kwesties die in deze maatschappelijke uitdaging zijn vermeld

   (16).

6.1.   Inclusieve samenlevingen

De huidige tendensen die zich in Europese samenlevingen voordoen, brengen kansen mee voor een sterker verenigd Europa, maar ook risico's
  en uitdagingen
  . Indien Europa zich met passende solidariteit en samenwerking op sociaal, economisch en politiek niveau en in de onderwijs- en culturele sector wil ontwikkelen, moeten deze kansen, risico's
  en uitdagingen
  worden begrepen en moet erop geanticipeerd worden. Daarbij moet rekening worden gehouden met een wereld waarin alles steeds sterker onderling verbonden
  en van elkaar afhankelijk
  is.

In dit verband is het doel om de sociale, economische en politieke inclusie
  , alsmede inclusieve arbeidsmarkten, te begrijpen, te analyseren en verder te ontwikkelen
  , armoede
  en marginalisering
  te bestrijden, de mensenrechten, digitale inclusie, gelijke kansen, solidariteit en de interculturele dynamiek te bevorderen
  door grensverleggende wetenschap,
  interdisciplinair onderzoek,
  de ontwikkeling van
  indicatoren, technologische vooruitgang, organisatorische
  innovaties, de ontwikkeling van regionale innovatieclusters
  en nieuwe vormen van samenwerking en cocreatie te ondersteunen. Onderzoek en andere activiteiten moeten de uitvoering van de Europa 2020-strategie en ander toepasselijk ▌beleid van de Unie ondersteunen. In dit verband
  is
  een leidende rol ▌weggelegd voor onderzoek in de
  sociale en
  humane wetenschappen. Voor het specificeren, monitoren, evalueren
  en aanpakken
  van de doelstellingen van Europese strategieën en beleid zal specifiek onderzoek nodig zijn ▌om beleidsmakers in staat te stellen de effecten en de doeltreffendheid van de voorgenomen maatregelen, in het bijzonder ten behoeve van sociale inclusie,
  te analyseren en
  te beoordelen.
  Daartoe moet een volledige maatschappelijke inclusie en participatie alle levenssferen en leeftijden bestrijken.

De volgende specifieke doelstellingen zullen
  met het oog op het inzichtelijk maken en stimuleren of uitvoeren
  worden nagestreefd.

6.1.1.   
  Mechanismen ter
  bevordering van slimme, duurzame en inclusieve groei

Europa heeft een eigen, vrij unieke combinatie ontwikkeld van economische vooruitgang, sociaal beleid dat is gericht op een hoge mate van sociale cohesie, humanistische gemeenschappelijke culturele waarden die democratie en de rechtsstaat omvatten, mensenrechten, respect voor en behoud van diversiteit, en de bevordering van onderwijs en wetenschap, kunst en humane wetenschappen als belangrijke motoren achter sociale en economische vooruitgang en welzijn.
  Het voortdurende streven naar economische groei brengt een aantal belangrijke menselijke, sociale, economische en milieukosten mee. Een slimme, duurzame en inclusieve groei in Europa vergt wezenlijke veranderingen in de manier waarop groei en
  maatschappelijk
  welzijn gedefinieerd, gemeten (onder meer door de voortgang te meten ten opzichte van de algemeen gangbare bbp-indicator), gegenereerd en op termijn in stand gehouden worden.

Er zal onderzoek worden gedaan om de ontwikkeling van
  burgerparticipatie,
  duurzame levenswijzen
  , cultureel inzicht
  en sociaaleconomische gedragingen en waarden te analyseren, naar de manier waarop deze zich verhouden tot paradigma's, beleid en de werking van instellingen,
  gemeenschappen,
  markten, ondernemingen, governance en ideeënstelsels in Europa
  , en naar de verbanden met andere regio's en economieën
  . Op basis van dit onderzoek zullen instrumenten worden ontwikkeld voor een betere evaluatie van de contextuele en onderlinge effecten van dergelijke ontwikkelingen,
  zal worden beoordeeld in hoeverre het overheidsbeleid de talrijke uitdagingen aankan die zich overal in Europa voordoen, en zullen analyses worden gemaakt van
  beleidsopties
  en besluitvormingsmechanismen
  op terreinen als werkgelegenheid, belastingheffing, ongelijkheid, armoede, sociale inclusie, onderwijs en vaardigheden, samenlevingsopbouw, concurrentievermogen en de interne markt
  , om inzicht te verkrijgen in de nieuwe omstandigheden en kansen voor verdere Europese integratie en de rol van de sociale, culturele, wetenschappelijk en economische aspecten en synergieën daarvan die de Unie relatieve voordelen kunnen opleveren op wereldniveau
  .

De gevolgen van demografische veranderingen — die voortvloeien uit de vergrijzing en migratiebewegingen — voor de groei, de arbeidsmarkt en het welzijn zullen worden geanalyseerd. Om in de toekomst de uitdaging van groei te kunnen aangaan, is het van belang dat rekening wordt gehouden met de verschillende aspecten van kennis, dat het onderzoek op leren, onderwijs en opleiding gericht is, en op de rol en de plaats van jongeren in de samenleving. Tijdens het onderzoek zullen ook betere instrumenten worden ontwikkeld voor de evaluatie van duurzaamheidseffecten van verschillende economische beleidsmaatregelen.
  Ook zal geanalyseerd worden hoe nationale economieën evolueren en welke governancevormen op Europees en internationaal niveau zouden kunnen helpen om macro-economische onevenwichtigheden, monetaire problemen, fiscale concurrentie, problemen inzake werkloosheid en werkgelegenheid en andere vormen van
  maatschappelijke,
  economische en financiële verstoringen te voorkomen. Er zal rekening worden gehouden met de steeds sterkere onderlinge afhankelijkheid tussen uniale en mondiale economieën
  , markten en financiële systemen, en met de uitdagen die daaruit voorvloeien voor institutionele ontwikkeling en overheidsbestuur
  .
  Gelet op de crisis in de Europese overheidsfinanciën, zal ook de nadruk worden gelegd op onderzoek ter bepaling van de kadervoorwaarden voor stabiele Europese financiële en economische systemen.

6.1.2.   
  Betrouwbare organisaties, praktijken, diensten en beleidsmaatregelen die nodig zijn om in Europa
  veerkrachtige, inclusieve
  , participerende, open en creatieve
  samenlevingen
  op te bouwen, vooral vanuit de optiek van migratie, integratie en demografische verandering

Om de sociale
  , culturele en politieke
  transformaties in Europa te begrijpen, is een analyse nodig van de veranderende democratische praktijken en verwachtingen, en van de historische evolutie van identiteiten, diversiteit, grondgebieden, religies, culturen
  , talen
  en waarden. Ook een goed inzicht in de geschiedenis van de Europese integratie is een vereiste.
  In het onderzoek zal worden gezocht naar
  manieren ▌waarop de Europese verzorgingsstaten, openbare diensten en de bredere socialezekerheidsdimensie van beleid kunnen worden aangepast en verbeterd om tot cohesie
  en gendergelijkheid
  te komen,
  participatieve, open en creatieve samenlevingen in de hand te werken
  en meer sociale en economische gelijkheid en solidariteit tussen de generaties te bevorderen. Er zal onderzoek worden gedaan waarin wordt geanalyseerd hoe de samenlevingen en de politiek een sterkere Europese dimensie krijgen, in brede zin, door de evolutie van identiteiten, culturen en waarden, de verspreiding van
  kennis,
  ideeën en overtuigingen en combinaties van beginselen en praktijken van wederkerigheid, gemeenschappelijkheid en gelijkheid
  , met bijzondere aandacht voor migratie, integratie en demografische veranderingen
  . Geanalyseerd zal worden hoe kwetsbare bevolkingsgroepen
  (bijvoorbeeld de Roma)
  ten volle in
  het onderwijs,
  de samenleving en de democratie kunnen participeren, met name door de verwerving van uiteenlopende vaardigheden en de bescherming van de mensenrechten. De analyse van de manier waarop politieke systemen al dan niet op dergelijke maatschappelijke ontwikkelingen reageren en zelf evolueren, zal dan ook centraal staan. Het onderzoek zal zich ook richten op de evolutie van de voornaamste systemen die voor de onderliggende vormen van
  menselijke en
  sociale verbanden zorgen, zoals gezin, werk, onderwijs en werkgelegenheid, en die bijdragen aan de bestrijding van
  sociale ongelijkheden, sociale uitsluiting en
  armoede.
  Sociale cohesie, billijke en betrouwbare rechtspraak, onderwijs, democratie, tolerantie en diversiteit zijn factoren die zorgvuldig in ogenschouw moeten worden genomen als gekeken wordt naar wat op wereldniveau de relatieve voordelen van Europa zijn, hoe deze voordelen beter benut kunnen worden en hoe betere, empirisch onderbouwde beleidsondersteuning kan worden geboden. Tijdens het onderzoek
  zal ook gekeken worden naar het belang van
  mobiliteit en
  migratie
  – ook van migratiestromen binnen Europa –
  en demografie in de toekomstige Europese beleidsvorming.

Daarnaast is het voor het banen van nieuwe wegen van inclusieve innovatie van belang om inzicht te krijgen in de fricties en kansen in verband met de groeiende toepassing van ICT, zowel op individueel als collectief niveau.
  Gelet op het groeiend sociaaleconomisch belang van digitale inclusie, moeten activiteiten op het gebied van onderzoek en ▌innovatie streven naar inclusieve ICT-oplossingen en naar de daadwerkelijke verwerving van digitale vaardigheden die burgers mondiger maakt en een concurrerende beroepsbevolking oplevert. Daarbij zal de nadruk liggen op nieuwe technologische ontwikkelingen die een radicale verbetering mogelijk maken wat betreft personalisering, gebruiksvriendelijkheid en toegankelijkheid, door een beter inzicht in gedragingen en waarden van burgers, consumenten en gebruikers, inclusief personen met een beperking. Hiertoe moeten onderzoek en innovatie worden opgezet volgens de benadering dat inclusie vanaf de ontwerpfase wordt ingebouwd („inclusion by design”).

6.1.3.   ▌De rol van Europa als wereldspeler
  , met name wat mensenrechten en mondiale rechtvaardigheid betreft

Het aparte historische, politieke, sociale en culturele systeem van Europa wordt steeds meer geconfronteerd met de effecten van veranderingen in de wereld. Om zijn externe optreden in zijn directe omgeving en daarbuiten en zijn rol als speler op het wereldtoneel verder tot ontwikkeling te brengen, moet Europa
  , in samenspraak met
  andere delen en samenlevingen van de wereld, ervoor zorgen dat het beter in staat is om zijn beleidsdoelstellingen voor een betere samenwerking en het voorkomen of oplossen van conflicten te definiëren, te prioriteren, uit te leggen, te evalueren en uit te dragen. Daartoe moet het ook zorgen dat het beter kan anticiperen en reageren op het verloop en de effecten van de mondialisering. Dit vereist dat meer inzicht wordt verworven in
  en lering wordt getrokken uit
  de geschiedenis, de culturen en de politiek-economische systemen van andere delen van de wereld, en van de rol en de invloed van transnationale spelers. Ten slotte moet Europa ook effectief bijdragen aan mondiale governance
  en mondiale rechtvaardigheid
  op essentiële terreinen als handel, ontwikkeling, arbeid, economische samenwerking,
  milieu, onderwijs, gendergelijkheid,
  mensenrechten, defensie en veiligheid. Het gaat hierbij ook om het potentieel om nieuwe capaciteiten op te bouwen, zowel wat betreft hulpmiddelen,
  diensten,
  systemen en instrumenten voor analyse, als wat betreft formele en informele diplomatie op het wereldtoneel met gouvernementele en non-gouvernementele spelers.

6.1.4.
     
  Bevordering van duurzame en inclusieve leefomgevingen door innovatieve ruimtelijke en stedelijke planning en ordening

80 % van de EU-burgers wonen thans in en rond steden, en een ontoereikende stedelijke planning en ordening kan derhalve ingrijpende gevolgen hebben voor hun leven. Begrijpen hoe steden voor alle burgers functioneren, hoe ze vormgegeven zijn, hoe leefbaar ze zijn en hoe aantrekkelijk ze zijn voor onder meer investeringen en vaardigheden, is van cruciaal belang als Europa groei, banen en een duurzame toekomst tot stand wil brengen.

Onderzoek en innovatie in Europees verband moeten instrumenten en methodes aanreiken voor een meer duurzame, open, innovatieve en inclusieve stedelijke en voorstedelijke planning en vormgeving, een beter inzicht geven in de dynamiek van verstedelijkte samenlevingen en sociale veranderingen, en van de samenhang tussen energie, milieu, vervoer en landgebruik, waaronder de interactie met aangrenzende plattelandsgebieden, een beter inzicht geven in het ontwerp en het gebruik van de openbare ruimte in steden, ook in de context van migratie, teneinde sociale inclusie en ontwikkeling te bevorderen en aan de stad gelieerde risico's en misdaad terug te dringen, nieuwe manieren aanreiken om de druk op de natuurlijke hulpbronnen te verlichten en duurzame economische groei te bevorderen, terwijl tegelijkertijd de levenskwaliteit van de Europese stedeling wordt verbeterd, en een toekomstgerichte visie ontwikkelen op de sociaalecologische transitie naar een nieuw model van stadsontwikkeling dat de steden van de Unie versterkt tot draaischijven van innovatie, centra van werkgelegenheidscreatie en sociale cohesie.

6.2.   Innovatieve samenlevingen

Hoewel
  de Unie
  nog
  steeds een aanzienlijk aandeel heeft in de wereldwijde kennisproductie,
  moeten de
  sociaaleconomische effecten
  ervan worden gemaximaliseerd
  .
  Er zal worden gestreefd naar een grotere
  efficiëntie van het onderzoeks- en innovatiebeleid en
  meer
  synergie en coherentie tussen het beleid in verschillende landen. Daarbij zal het gaan om innovatie in brede zin, inclusief grootschalige door beleid,
  samenleving,
  gebruikers en de markt gedreven innovatie.
  Er zal rekening worden gehouden met de ervaring en de innovatieve kracht van de creatieve en cultuursector.
  Deze activiteiten zullen de totstandkoming en het functioneren van de Europese Onderzoeksruimte ondersteunen, in het bijzonder de kerninitiatieven van de Europa 2020-strategie ten behoeve van de „Innovatie-Unie” en de „Digitale Agenda voor Europa”.

De volgende specifieke doelstellingen zullen worden nagestreefd:

6.2.1.   Versterking van de bewijsbasis en ondersteuning voor de Innovatie-Unie en de Europese Onderzoeksruimte

Ter beoordeling en prioritering van investeringen en ter versterking van de Innovatie-Unie en de Europese Onderzoeksruimte zal steun worden verleend aan de analyse van het onderzoeks
  -, onderwijs-
  en innovatiebeleid, aan systemen en actoren ter zake in Europa en derde landen, evenals aan de ontwikkeling van indicatoren, gegevens en informatie-infrastructuren. Bovendien zullen toekomstgerichte activiteiten en proefinitiatieven, economische
  en genderanalyses,
  beleidsmonitoring, wederzijds leren, coördinatiehulpmiddelen en -activiteiten en de ontwikkeling van methodieken voor effectbeoordeling en evaluaties nodig zijn, waarbij geput moet worden uit de rechtstreekse feedback van belanghebbenden ▌, ondernemingen, overheden
  , maatschappelijke organisaties
  en burgers.
  Die analyse moet worden uitgevoerd in samenhang met studies over hogeronderwijsstelsels in Europa en derde landen die deelnemen aan „Erasmus voor iedereen”.

Om tot een eengemaakte markt voor onderzoek en innovatie te komen zullen maatregelen worden getroffen om met de EOR verenigbaar gedrag te stimuleren. Activiteiten die de basis vormen voor beleid dat verband houdt met de kwaliteit van de onderzoekstraining, de mobiliteit en de loopbaanontwikkeling van onderzoekers, zullen worden gesteund, waaronder initiatieven ten behoeve van mobiliteitsdiensten, open werving,
  vrouwen in de wetenschap,
  de rechten van onderzoekers en verbanden met mondiale onderzoeksgemeenschappen. Bij de tenuitvoerlegging van deze activiteiten zal gestreefd worden naar synergieën en nauwe coördinatie met de Marie
  Skłodowska-
  Curie-acties in het kader van wetenschappelijke topkwaliteit. Instellingen die innovatieve concepten presenteren voor de snelle uitvoering van EOR-beginselen, waaronder het Europees Handvest voor Onderzoekers en de Gedragscode voor de Rekrutering van Onderzoekers en
  de Aanbeveling van de Commissie betreffende het beheer van intellectueel eigendom bij kennisoverdracht en een code van goede praktijken voor universiteiten en andere publieke onderzoeksorganisaties

   (17), zullen worden ondersteund.

Wat de coördinatie van beleid betreft, zal er een faciliteit voor beleidsadvies worden opgezet om nationale autoriteiten toegang te geven tot deskundig beleidsadvies bij het opstellen van hun nationale hervormingsprogramma's en onderzoeks- en innovatiestrategieën.

Om het initiatief Innovatie-Unie te kunnen uitvoeren, moeten ▌door de markt gedreven innovatie
  , open innovatie, innovatie in de overheidssector en sociale innovatie
  worden ondersteund, ter versterking van de innovatiecapaciteit van bedrijven en ter bevordering van het Europese concurrentievermogen. Hiervoor moeten de algemene randvoorwaarden voor innovatie worden verbeterd en moeten de specifieke groeibelemmeringen voor innovatieve bedrijven worden aangepakt. Daarbij zal ondersteuning worden verleend aan krachtige innovatieondersteuningsmechanismen (bv. voor beter clusterbeheer, betere publiek-private partnerschappen en betere netwerksamenwerking), zeer gespecialiseerde innovatieondersteuningsdiensten (bv. inzake beheer en exploitatie van intellectuele eigendom,
  netwerken van houders en gebruikers van intellectuele-eigendomsrechten,
  innovatiebeheer,
  ondernemersvaardigheden,
  netwerken van afnemers) en evaluaties van overheidsbeleid ten aanzien van innovatie. Problemen die specifiek zijn voor kleine en middelgrote ondernemingen zullen aandacht krijgen in het kader van de specifieke doelstelling „Innovatie in kmo's”.

6.2.2.   Nieuwe vormen van innovatie verkennen
  , met bijzondere aandacht voor
  sociale innovatie en creativiteit
  , en begrijpen hoe alle vormen van innovatie worden ontwikkeld, slagen of mislukken

Sociale innovatie brengt nieuwe goederen, diensten, processen en modellen voort die tegemoetkomen aan behoeften uit de samenleving en die nieuwe sociale verbanden tot stand brengen.
  Omdat de innovatiemiddelen voortdurend veranderen, is verder onderzoek nodig naar de ontwikkeling van alle vormen van innovatie en de wijze waarop innovatie tegemoetkomt aan de behoeften van de samenleving.
  Het is van belang om te begrijpen hoe sociale innovatie en creativiteit kunnen leiden tot de verandering van bestaande structuren
  , praktijken
  en beleid en hoe deze kunnen worden aangemoedigd en opgeschaald.
  Het is van belang het effect te evalueren van onlineplatforms
  die ▌netwerken tussen burgers tot stand brengen ▌. Ook zal ondersteuning worden verleend aan
  het gebruik van ontwerpen in bedrijven,
  de vorming van netwerken en het experimenteren met ICT-gebruik ter verbetering van leerprocessen, alsmede aan netwerken van sociale innoveerders en sociale ondernemers.
  Onderzoek zal ook gericht zijn op de innovatieprocessen, en op de wijze waarop die zich ontwikkelen, slagen of falen (onder meer het nemen van risico's en de rol van de regelgeving).

Het is essentieel dat innovatie wordt bevorderd om efficiënte, open openbare diensten te bevorderen waarin de burger centraal staat (
  bijvoorbeeld
  eGovernment). Dit zal multidisciplinair onderzoek vergen naar nieuwe technologieën en grootschalige innovatie, in het bijzonder ten aanzien van digitale privacy, interoperabiliteit, gepersonaliseerde elektronische identificatie, open data, dynamische gebruikersinterfaces,
  platforms voor een leven lang leren en e-leren, systemen van gedistribueerd leren,
  configuratie en integratie van overheidsdiensten waarbij de burger centraal staat, door gebruikers gedreven innovatie, onder meer op het terrein van sociale en menswetenschappen. Bij dergelijke acties zal ook aandacht uitgaan naar de dynamiek van sociale netwerken, evenals crowdsourcing en smartsourcing voor het gezamenlijk tot stand brengen van oplossingen voor maatschappelijke problemen op basis van
  bijvoorbeeld
  open datasets. Daarnaast zullen deze acties helpen bij het in goede banen leiden van complexe besluitvorming, in het bijzonder het hanteren en analyseren van zeer grote hoeveelheden gegevens voor het gezamenlijk modelleren van beleid, het simuleren van besluitvorming, visualiseringstechnieken, procesmodellering en participatieve systemen, alsmede het analyseren van veranderende verhoudingen tussen burgers en de publieke sector.

Er zullen specifieke maatregelen worden getroffen om op nationaal en uniaal niveau de publieke sector een rol te geven als actor van innovatie en verandering, met name door beleidsondersteuning en grensoverschrijdende innovatiemaatregelen in een zo groot mogelijk geografisch gebied waarmee de overheid door slim gebruik te maken van ICT haar burgers en ondernemingen probleemloos overheidsdiensten kan aanbieden.

6.2.3.   
  Putten uit het innoverend, creatief en productief potentieel van alle generaties

De activiteiten zullen helpen de Europese innovatiekansen te verkennen met betrekking tot nieuwe producten en technieken, betere diensten en nieuwe bedrijfs- en maatschappelijke modellen die toegesneden zijn op de veranderende demografische structuur van de samenleving. De activiteiten zullen ervoor zorgen dat het potentieel van alle generaties beter wordt benut, door de ontwikkeling te bevorderen van intelligent beleid dat van actief ouder worden in een veranderende intergenerationele context een realiteit maakt en te bewerkstelligen dat de generaties jonge Europeanen in alle geledingen van het maatschappelijk, politiek, cultureel en economisch leven worden geïntegreerd, onder meer rekening houdend met de perceptie van innovatiemogelijkheden in de context van de hoge werkloosheid in veel EU-regio's.

6.2.4.   Bevordering van coherente en doeltreffende samenwerking met derde landen

Door middel van horizontale activiteiten zal de strategische ontwikkeling van internationale samenwerking via Horizon 2020 worden gewaarborgd en zullen horizontale beleidsdoelstellingen worden aangepakt. Activiteiten ter ondersteuning van bilaterale, multilaterale en biregionale beleidsdialogen op het gebied van onderzoek en innovatie met derde landen, regio's, internationale fora en organisaties zullen de uitwisseling van beleid, wederzijds leren en de onderlinge afstemming van prioriteiten vergemakkelijken, de wederzijdse toegang tot programma's bevorderen en de effecten van samenwerking monitoren. Activiteiten in netwerk- en twinningsverband zullen een optimale samenwerking tussen onderzoeks- en innovatieactoren aan weerszijden vergemakkelijken en de bekwaamheden en samenwerkingscapaciteit in minder ver gevorderde derde landen verbeteren. De activiteiten zullen de coördinatie van samenwerkingsbeleid en -programma's op Unie- en nationaal niveau bevorderen, evenals gezamenlijke acties van lidstaten en geassocieerde landen met derde landen ter vergroting van hun totale effect. Tot slot zal de Europese aanwezigheid op onderzoeks- en innovatiegebied in derde landen worden geconsolideerd en versterkt, met name door de oprichting van Europese
  virtuele
  „wetenschaps- en innovatiehuizen” te
  verkennen
  , door diensten aan Europese organisaties die hun activiteiten naar derde landen uitbreiden te bevorderen, en onderzoekscentra die gezamenlijk met derde landen zijn opgezet, open te stellen voor organisaties of onderzoekers uit andere lidstaten en geassocieerde landen.

6.3.   
  Reflexieve samenlevingen — cultureel erfgoed en Europese identiteit

Het doel is bij te dragen tot een beter begrip van Europa's intellectuele fundamenten: de geschiedenis van Europa en de veelheid aan Europese en niet-Europese invloeden, als bron van inspiratie voor de tijd waarin wij leven. Europa wordt gekenmerkt door een veelheid aan volkeren (waaronder minderheden en inheemse volkeren), tradities en regionale en nationale identiteiten alsmede door verschillen in economische en maatschappelijke ontwikkeling. Migratie en mobiliteit, media, bedrijfsleven en vervoer dragen bij tot de verscheidenheid aan meningen en levensstijlen. Die verscheidenheid en de kansen die zij biedt, moeten worden onderkend en in aanmerking worden genomen.

Europese collecties in traditionele en digitale bibliotheken, archieven, musea, galerieën en andere publieke instellingen herbergen een schat aan waardevolle, onontgonnen documenten en studie-objecten. In combinatie met het niet-materiële erfgoed vormen deze archiefbronnen de geschiedenis van individuele lidstaten, maar ook het collectieve erfgoed van een Europese Unie die mettertijd gestalte heeft gekregen. Deze materialen moeten ontsloten worden, ook met nieuwe technologieën, zodat wetenschappers en burgers door het archief van het verleden hun blik op de toekomst kunnen richten. Deze vormen van cultureel erfgoed moeten in stand worden gehouden en toegankelijk worden gemaakt om het engagement dat in onze tijd binnen en tussen de Europese culturen leeft, te laten gedijen, en dragen bij tot duurzame economische groei.

De zwaartepunten van de activiteiten:

6.3.1.
     
  Het Europees erfgoed en geheugen en de Europese identiteit, integratie, culturele interactie en vertaling bestuderen, met inbegrip van de desbetreffende uitingen in culturele en wetenschappelijke collecties, archieven en musea, teneinde het heden beter te informeren en inzichtelijker te maken door rijkere interpretaties van het verleden

De activiteiten zullen bijdragen aan een kritische analyse van de wijze waarop zich gaandeweg een Europees tastbaar en niet-tastbaar erfgoed heeft ontwikkeld, onder meer op het gebied van taal, herinnering, praktijken, instellingen en identiteiten. Zij zullen studies omvatten over de interpretaties en praktijken van culturele interacties, integratie en uitsluiting.

Een geïntensiveerd Europees integratieproces heeft aangetoond dat er een ruimere Europese identiteitssfeer is die andere soorten identiteiten in Europa aanvult. In wetenschappelijke collecties, archieven, musea, bibliotheken en op culturele erfgoedsites in en buiten Europa bevindt zich een grote rijkdom aan feiten en getuigenissen van Europese identiteitssferen. Zij bieden materiaal en documenten die het inzicht verruimen in identiteitsopbouwprocessen die stof bieden voor bespiegelingen over maatschappelijke, culturele of zelfs economische processen die bijdragen tot vormen van Europese identiteit in het verleden, het heden en de toekomst. Het doel is innovatie te ontwikkelen en voorwerpen en/of documenten van culturele en wetenschappelijke collecties, archieven en musea te gebruiken en te analyseren, om meer inzicht te verwerven in de wijze waarop de Europese identiteit kan worden getraceerd, opgebouwd of besproken.

Meertaligheid, vertaling en de verspreiding van ideeën binnen, naar en vanuit Europa, alsmede de wijze waarop die deel uitmaken van een gemeenschappelijk Europees intellectueel erfgoed, zullen nader worden verkend.

6.3.2.
     
  Onderzoek naar de geschiedenis, de literatuur, de kunst, de filosofie en de religies van Europese landen en regio's en de manier waarop zij de verscheidenheid in het hedendaagse Europa vorm hebben gegeven

Culturele diversiteit is een belangrijk aspect van Europa's unieke karakter, en een bron van kracht, dynamiek en creativiteit. De activiteiten zullen gericht zijn op de hedendaagse Europese diversiteit en de wijze waarop die door de geschiedenis is gevormd, terwijl zij tegelijkertijd bijdragen tot het analyseren van de vraag hoe die diversiteit nieuwe interculturele ontwikkelingen, of zelfs spanningen en conflicten bewerkstelligt. De rol van de kunst, de media, landschappen, literatuur, talen, filosofie en religies ten aanzien van deze diversiteit zal centraal staan, aangezien zij diverse interpretaties bieden van de maatschappelijke, politieke en culturele realiteiten, en de visies en gedragingen van personen en sociale actoren beïnvloeden.

6.3.3.
     
  Onderzoek naar de rol van Europa in de wereld, naar de banden met regio's in de rest van de wereld en de wederzijdse invloeden, alsmede naar de kijk van de buitenwereld op Europese culturen

Tijdens de activiteiten zal de complexiteit van de sociaaleconomische en culturele banden tussen Europa en andere regio's in de wereld aan bod komen, en zal het potentieel van meer interculturele uitwisselingen en dialogen worden geëvalueerd, met inachtneming van de bredere maatschappelijke, politieke en economische ontwikkelingen. Zij zullen bijdragen tot het analyseren van de ontwikkeling van verschillende standpunten in Europa en andere regio's in de wereld, en vice versa.

6.4.
     
  Specifieke uitvoeringsaspecten

Om tot een optimale combinatie van de benaderingen te komen, wordt samenwerking tussen deze maatschappelijke uitdaging en de pijler industrieel leiderschap tot stand gebracht in de vorm van sectoroverschrijdende acties die gericht zijn op de interactie tussen de mens en de technologie. Op ICT gebaseerde technologische innovatie zal een belangrijke factor zijn om in een innovatieve samenleving de productiviteit op te voeren en burgers van alle generaties tot creativiteit te bewegen.

De uitvoering van deze uitdaging zal ook kunnen rekenen op de steun van de administratieve en coördineerde diensten van internationale netwerken voor toponderzoekers en -innoveerders zoals COST en EURAXESS, en zal derhalve ook bijdragen aan de Europese Onderzoeksruimte.

Overwogen kan worden steun te verlenen aan relevante initiatieven voor gezamenlijke programmering en aan relevante publiek-publieke en publiek-private partnerschappen.

Ook zullen passende verbanden tot stand worden gebracht met de acties van relevante Europese Innovatiepartnerschappen en met de relevante aspecten van de onderzoeks- en innovatieagenda's van de Europese technologieplatforms.

De onderzoeks- en innovatieacties in het kader van deze uitdaging zullen de uitvoering van uniale internationale samenwerkingsactiviteiten bij onderzoek en innovatie ondersteunen, door een meer strategische betrokkenheid bij de samenwerking op het gebied van wetenschap, techniek en innovatie met de belangrijkste partners uit derde landen. Het Strategisch forum voor internationale wetenschappelijke en technologische samenwerking (SFIC) zal in dat verband de Raad en de Commissie strategisch advies blijven geven over de internationale dimensie van de Europese Onderzoeksruimte.

7.
     VEILIGE SAMENLEVINGEN – DE VRIJHEID EN VEILIGHEID VAN EUROPA EN HAAR BURGERS BESCHERMEN

De Europese Unie, haar burgers en haar internationale partners worden geconfronteerd met allerhande
  gevaren en uitdagingen op het gebied
  van ▌veiligheid, zoals misdaad, terrorisme en massale noodgevallen als gevolg van door de mens veroorzaakte of natuurrampen. Deze ▌kunnen grensoverschrijdend zijn en gericht zijn tegen fysieke doelwitten of cyberspace. Zo zijn aanvallen op
  kritieke infrastructuur, netwerken en
  internetsites van overheden en particuliere entiteiten niet alleen ondermijnend voor het vertrouwen van burgers maar hebben ze ook ernstige gevolgen voor sleutelsectoren als energie, vervoer, gezondheid, financiën of telecommunicatie.

Om op deze bedreigingen te anticiperen en ze te voorkomen en te beheren is het noodzakelijk om innovatieve technologieën, oplossingen, prognose-instrumenten en kennis te ontwikkelen en toe te passen, samenwerking tussen leveranciers en gebruikers te bevorderen, civielebeveiligingsoplossingen te vinden, het concurrentievermogen van de Europese
  beveiligingssector, industrie en dienstensector, de ICT-sector daaronder begrepen,
  te verbeteren en misbruik van privacy en schendingen van de mensenrechten op internet
  en elders
  te voorkomen en te bestrijden
  , onder vrijwaring van de individuele rechten en vrijheden van de Europese burger
  .

Coördinatie en verbetering
  van onderzoek en innovatie
  op het
  gebied van beveiliging
  zullen dus een essentieel element vormen en zullen bijdragen tot het in kaart brengen van de huidige onderzoeksinspanningen, waaronder prognoses, en de relevante juridische voorwaarden en procedures voor coördinatie verbeteren, waaronder prenormatieve activiteiten.

De activiteiten
  in het kader van deze uitdaging
  zullen
  uitsluitend gericht zijn op civiele toepassingen en
  een taakgerichte benadering volgen
  , een efficiënte samenwerking tussen eindgebruikers, de industrie
  en
  onderzoekers bewerkstelligen;
  de relevante maatschappelijke dimensies zullen erin geïntegreerd worden
  en zij zullen in overeenstemming zijn met ethische beginselen
  . Ze zullen het EU-beleid voor interne en externe veiligheid,
  waaronder
  het
  gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en het gemeenschappelijke veiligheids- en
  defensiebeleid, ondersteunen, en de cyberveiligheid, het vertrouwen en de privacy ▌binnen de digitale
  eengemaakte
  markt
  verbeteren
  .
  De activiteiten zullen onder meer gericht zijn op onderzoek en ontwikkeling inzake innoverende oplossingen van de volgende generatie, door te werken aan vernieuwende concepten en ontwerpen, en aan interoperabele normen. Dit zal geschieden door het ontwikkelen van innovatieve technologieën en oplossingen waarmee veiligheidslacunes kunnen worden verholpen en het risico van veiligheidsdreigingen kan worden beperkt.

▌De volgende specifieke doelstellingen zullen worden nagestreefd:

7.1.
     Bestrijding van misdaad, illegale handel en terrorisme, inclusief het begrijpen en aanpakken van terroristische ideeën en overtuigingen

Het streven is om een incident te voorkomen en de potentiële gevolgen ervan te beperken. Hiervoor zijn nieuwe technologieën en capaciteiten nodig
  om misdaad
  (onder meer ▌cybercriminaliteit
  ), illegale handel en terrorisme (onder meer
  cyberterrorisme)
  te bestrijden en te voorkomen, inclusief het begrijpen van de oorzaken en gevolgen van radicalisering en gewelddadig extremisme en het aanpakken van terroristische ideeën en overtuigingen, om ook luchtvaartgerelateerde bedreigingen te voorkomen.

7.2.
     
  Bescherming en verbetering van de bestendigheid van kritieke infrastructuren, aanvoerketens en vervoerswijzen

Nieuwe technologieën
  , processen, methodes
  en speciaal daarvoor bestemde capaciteiten zullen bijdragen aan de bescherming van kritieke infrastructuren
  (ook in stedelijke gebieden)
  , systemen en diensten
  die van wezenlijk belang zijn voor de goede werking van de samenleving en de economie
  (onder andere op het gebied van communicatie, vervoer,
  financiën,
  gezondheid, voedsel, water, energie, logistiek en toeleveringsketens en het milieu). Hierbij zullen ook kritieke publieke en private netwerkinfrastructuren en -diensten worden geanalyseerd en tegen elk type bedreiging worden beschermd
  , ook tegen luchtvaartgerelateerde dreigingen
  .
  Hierin is ook bescherming begrepen van maritieme vervoersroutes
  .

7.3.
     Vergroting van de veiligheid door grensbeheer

Er zijn eveneens technologieën en capaciteiten nodig ter versterking van de systemen, apparatuur, instrumenten, processen en methoden voor snelle identificatie, teneinde de veiligheid
  en het beheer
  aan de
  land- zee- en kustgrenzen
  , zowel wat betreft controle als bewaking, te verbeteren en het potentieel van EUROSUR ten volle te benutten. Deze technologieën en capaciteiten zullen worden ontwikkeld en beproefd op doeltreffendheid, overeenstemming met juridische en ethische beginselen, proportionaliteit, maatschappelijke aanvaardbaarheid en naleving van de grondrechten. Er zal ook onderzoek worden verricht ter ondersteuning van de verbetering van het geïntegreerde Europese grensbeheer, onder meer door meer samenwerking met kandidaat-lidstaten, potentiële kandidaat-lidstaten en landen van het Europees nabuurschapsbeleid.

▌

7.4.
     
  Verbetering van de cyberbeveiliging

Cyberbeveiliging is een eerste vereiste voor mensen, bedrijven en openbare diensten om te kunnen profiteren van de kansen die het internet
  of enig ander gegevensnetwerk en communicatie-infrastructuur
  biedt. Hiertoe moeten systemen, netwerken, toegangsapparatuur, en software en diensten, inclusief 'cloud computing'
  beter
  worden beveiligd, waarbij rekening moet worden gehouden met de interoperabiliteit van meerdere technologieën. ▌Onderzoek
  en innovatie
  zullen
  worden ondersteund om te helpen
  cyberaanvallen die zich uitspreiden over meerdere domeinen en jurisdicties, in real time
  te
  voorkomen,
  detecteren en beheren
  , en ▌kritieke ICT-infrastructuren
  te beschermen
  . De digitale samenleving is volop in ontwikkeling, met voortdurend veranderende wijzen van gebruik en misbruik van het internet, nieuwe manieren van sociale interactie en nieuwe mobiele en vaste diensten, en de opkomst van het 'het internet van de dingen'. Dit vergt een nieuw type onderzoek dat getriggerd moet worden door opkomende applicaties, gebruikswijzen en maatschappelijke tendensen. Er zullen alerte onderzoeksinitiatieven worden genomen, waaronder proactieve O&O om snel te reageren op de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van vertrouwen en beveiliging.
  Er dient bijzondere aandacht te worden besteed aan de bescherming van kinderen, aangezien zij zeer kwetsbaar zijn voor opkomende vormen van cybercriminaliteit en misbruik.

De werkzaamheden op dit gebied dienen nauwgezet met die van de ICT-afdeling van de pijler „Industrieel leiderschap” te worden gecoördineerd.

7.5.
     Verhoging van de crisis- en rampbestendigheid van Europa

Hiertoe moeten speciale technologieën en capaciteiten worden ontwikkeld ter ondersteuning van verschillende soorten operaties voor het beheer van noodsituaties
  in crisis- en rampsituaties
  (zoals civiele bescherming, brandbestrijding
  , milieuverontreiniging,
  zeeverontreiniging, ▌civiele defensie, ▌de ontwikkeling van medische informatie-infrastructuren, reddingstaken
  , procedures voor herstel
  na een
  ramp
  ) en wetshandhaving. Het onderzoek zal de gehele crisisbeheerketen en maatschappelijke veerkracht bestrijken en de totstandkoming van een Europese responscapaciteit voor noodsituaties ondersteunen.

7.6.
     Het waarborgen van privacy en vrijheid, inclusief op het internet, en versterking van het juridische en ethische


  begrip


  in de maatschappij van alle aspecten

  van veiligheid, risico en beheer

Om
  ook
  in de digitale maatschappij het mensenrecht privacy te beschermen moeten kaders en technologieën worden ontwikkeld op basis van het beginsel van 'ingebouwde privacy'
  als grondslag voor nieuwe
  producten en diensten ▌. Er zullen technologieën worden ontwikkeld die gebruikers de controle geven over hun persoonsgegevens en het gebruik daarvan door derde partijen, evenals hulpmiddelen om illegale inhoud en data-inbreuken te blokkeren en de mensenrechten online te beschermen, waarbij wordt voorkomen dat de bewegingsvrijheid van individuele personen of groepen beperkt wordt door onrechtmatige zoekacties en profilering.

Elke nieuwe oplossing of technologie moet maatschappelijk aanvaardbaar zijn, in overeenstemming zijn met de Unie- en internationale wetgeving, en doeltreffend en proportioneel zijn voor het identificeren en aanpakken van een bedreiging. Een beter begrip van de sociaaleconomische, culturele en antropologische dimensies van veiligheid, de oorzaken van onveiligheid, de rol van media en communicatie, en de percepties van burgers is dan ook essentieel. Ook ethische
  en juridische
  kwesties en de bescherming van menselijke waarden en grondrechten zullen aan bod komen
  , evenals kwesties in verband met risico en beheer
  .

7.7.
     
  De normalisatie en interoperabiliteit van systemen, mede ten behoeve van de nooddiensten, verbeteren.

Normvoorbereidende en normalisatieactiviteiten worden in alle taakgebieden ondersteund. Er zal aandacht worden besteed aan vastgestelde leemten in de normalisatie en aan de nieuwe generatie instrumenten en technologieën. Voor alle taakgebieden zullen de activiteiten ook ingaan op de integratie en interoperabiliteit van systemen en diensten, met inbegrip van aspecten als communicatie, gedistribueerde architecturen en menselijke factoren, mede ten behoeve van de nooddiensten.

7.7 bis.
     
  Ondersteuning van het externe veiligheidsbeleid van de EU, inclusief via conflictpreventie en vredesopbouw

Er zijn nieuwe technologieën, capaciteiten en oplossingen nodig voor de ondersteuning van het externe veiligheidsbeleid van de Unie op het gebied van civiele taken, gaande van civiele bescherming tot humanitaire hulp en grensbeheer, alsmede vredeshandhaving en stabilisering na afloop van conflicten, inclusief conflictpreventie, vredesopbouw en bemiddeling. Hiervoor is onderzoek nodig op het gebied van geschillenbeslechting en het herstel van vrede en gerechtigheid, van de vroegtijdige identificatie van factoren die tot conflicten leiden en van de impact van herstelrechtprocedures.

Hiertoe moet ook de interoperabiliteit tussen civiele en militaire capaciteiten worden bevorderd in civiele taken die uiteenlopen van civiele bescherming tot humanitaire hulp, grensbeheer of vredesmissies. Hieronder valt ook technische ontwikkeling op het gevoelige terrein van technologieën voor tweeërlei gebruik, teneinde de interoperabiliteit te versterken tussen militaire en civielebeschermingsdiensten en tussen civielebeschermingsdiensten wereldwijd, alsmede betrouwbaarheid, organisatorische, juridische en ethische aspecten, handelskwesties, bescherming van de vertrouwelijkheid en de integriteit van informatie, en de traceerbaarheid van alle transacties en processen. [verplaatste tekst van oud onderdeel 7.5]

7.8.
     Specifieke aspecten van de tenuitvoerlegging

Hoewel
  de onderzoeks- en innovatieactiviteiten uitsluitend
  gericht
  zullen
  zijn op civiele
  toepassingen
  , zal actief gestreefd worden naar coördinatie met de activiteiten van het Europees Defensieagentschap (EDA), teneinde de samenwerking met het EDA te versterken, met name via het reeds bestaande Europese samenwerkingskader, aangezien
  er
  terreinen van technologie voor tweeërlei gebruik ▌zijn. De mechanismen voor de coördinatie met relevante agentschappen van de Unie, zoals ▌Frontex, het EMSA
  , ENISA
  en Europol, zullen verder versterkt worden ter verbetering van de coördinatie van de programma's en het beleid van de Unie op het gebied van zowel interne als externe veiligheid, evenals andere initiatieven van de Unie.

Rekening houdend met de specifieke aard van de veiligheid, zullen specifieke regelingen worden vastgesteld voor de programmering en het beheer, met inbegrip van regelingen met het comité als bedoeld in artikel 9 van dit besluit. Geclassificeerde en anderszins gevoelige informatie in verband met veiligheid zal worden beschermd en er kunnen in werkprogramma's speciale eisen en criteria voor internationale samenwerking worden vastgelegd. Dit zal ook terugkomen in de programmerings- en governanceregelingen voor veilige samenlevingen (met inbegrip van comitologieaspecten).

Deel III bis

Topkwaliteit verspreiden en de deelname verbreden

[dit hele onderdeel is aangepast aan de kaderverordening]

Er zijn in Europa aanzienlijke ongelijkheden wat de prestaties op het gebied van onderzoek en innovatie betreft, en deze moeten door middel van specifieke maatregelen worden aangepakt. Deze maatregelen zullen gericht zijn op het ontsluiten van uitmuntendheid en innovatie, en zullen, waar passend, het beleid en de acties in het kader van de Europese structuur- en investeringsfondsen op synergetische wijze aanvullen. Daarbij moet onder meer worden gedacht aan:

| — | teamvorming tussen vooraanstaande onderzoeksinstellingen en regio's met een achterstand op het gebied van OOI: met teamvorming wordt de oprichting van nieuwe (of de ingrijpende vernieuwing van bestaande) kenniscentra beoogd in lidstaten en regio's met een achterstand op het gebied van OOI. Het accent zal liggen op de voorbereidingfase voor het opzetten of verbeteren en moderniseren van een instelling die gefaciliteerd wordt door een teamvormingsproces met een koploper op dat terrein elders in Europa, met inbegrip van het ondersteunen van de opstelling van een businessplan. Van de begunstigde regio of lidstaat wordt een engagement verwacht (bv. steun via het de Europese structuur- en investeringsfondsen). Afhankelijk van de kwaliteit van het businessplan, kan de Commissie verdere financiële aanloopsteun voor de opstartfase van het centrum bieden. Daarbij zal worden gedacht aan koppelingen met innovatieclusters en de erkenning van excellentie in lidstaten en regio's met een achterstand op het gebied van OOI, onder meer door collegiale toetsing en de toekenning van topkwaliteitslabels aan instellingen die aan internationale normen voldoen; |
| --- | --- |

—

teamvorming tussen vooraanstaande onderzoeksinstellingen en regio's met een achterstand op het gebied van OOI: met teamvorming wordt de oprichting van nieuwe (of de ingrijpende vernieuwing van bestaande) kenniscentra beoogd in lidstaten en regio's met een achterstand op het gebied van OOI. Het accent zal liggen op de voorbereidingfase voor het opzetten of verbeteren en moderniseren van een instelling die gefaciliteerd wordt door een teamvormingsproces met een koploper op dat terrein elders in Europa, met inbegrip van het ondersteunen van de opstelling van een businessplan. Van de begunstigde regio of lidstaat wordt een engagement verwacht (bv. steun via het de Europese structuur- en investeringsfondsen). Afhankelijk van de kwaliteit van het businessplan, kan de Commissie verdere financiële aanloopsteun voor de opstartfase van het centrum bieden. Daarbij zal worden gedacht aan koppelingen met innovatieclusters en de erkenning van excellentie in lidstaten en regio's met een achterstand op het gebied van OOI, onder meer door collegiale toetsing en de toekenning van topkwaliteitslabels aan instellingen die aan internationale normen voldoen;

| — | samenwerkingsverbanden tussen onderzoeksinstellingen: deze aanpak beoogt een bepaald onderzoeksveld in een opkomende instelling aanmerkelijk te versterken door banden tussen ten minste twee internationaal toonaangevende instellingen op een bepaald gebied. Uitgebreide maatregelen ter versteviging van deze band zouden worden gesteund (bv. uitwisseling van personeel, bezoeken van deskundigen, opleidingen op de werkplek of virtuele opleidingen van korte duur, workshops, conferenties, organisatie van gezamenlijke zomercursussen, verspreiding en voorlichting); |
| --- | --- |

—

samenwerkingsverbanden tussen onderzoeksinstellingen: deze aanpak beoogt een bepaald onderzoeksveld in een opkomende instelling aanmerkelijk te versterken door banden tussen ten minste twee internationaal toonaangevende instellingen op een bepaald gebied. Uitgebreide maatregelen ter versteviging van deze band zouden worden gesteund (bv. uitwisseling van personeel, bezoeken van deskundigen, opleidingen op de werkplek of virtuele opleidingen van korte duur, workshops, conferenties, organisatie van gezamenlijke zomercursussen, verspreiding en voorlichting);

| — | „EOR-leerstoelen”: het opzetten van EOR-leerstoelen om vooraanstaande academici aan te trekken voor instellingen met een duidelijk potentieel voor toponderzoek, teneinde deze instellingen te helpen dit potentieel te verwezenlijken en zo een gelijk speelveld te creëren voor onderzoek en innovatie in de Europese onderzoeksruimte. Het gaat daarbij onder meer om institutionele ondersteuning voor het tot stand brengen van een concurrerend onderzoeksklimaat en de randvoorwaarden voor het aantrekken, vasthouden en ontwikkelen van toponderzoekstalent binnen deze instellingen. De mogelijkheid tot synergie met de activiteiten van de ERC moet worden onderzocht; |
| --- | --- |

—

„EOR-leerstoelen”: het opzetten van EOR-leerstoelen om vooraanstaande academici aan te trekken voor instellingen met een duidelijk potentieel voor toponderzoek, teneinde deze instellingen te helpen dit potentieel te verwezenlijken en zo een gelijk speelveld te creëren voor onderzoek en innovatie in de Europese onderzoeksruimte. Het gaat daarbij onder meer om institutionele ondersteuning voor het tot stand brengen van een concurrerend onderzoeksklimaat en de randvoorwaarden voor het aantrekken, vasthouden en ontwikkelen van toponderzoekstalent binnen deze instellingen. De mogelijkheid tot synergie met de activiteiten van de ERC moet worden onderzocht;

| — | beleidsondersteuningsfaciliteit (PSF): Doel hiervan is het ontwerpen, uitvoeren en evalueren van nationaal/regionaal onderzoeks- en innovatiebeleid te verbeteren. Zij zal deskundig advies verstrekken aan nationale en regionale overheden op basis van vrijwilligheid, in verband met de noodzaak toegang te hebben tot het desbetreffende kennisbestand, te profiteren van de inzichten van internationale deskundigen, de nieuwste methodieken en instrumenten te gebruiken, en advies op maat te verkrijgen; |
| --- | --- |

—

beleidsondersteuningsfaciliteit (PSF): Doel hiervan is het ontwerpen, uitvoeren en evalueren van nationaal/regionaal onderzoeks- en innovatiebeleid te verbeteren. Zij zal deskundig advies verstrekken aan nationale en regionale overheden op basis van vrijwilligheid, in verband met de noodzaak toegang te hebben tot het desbetreffende kennisbestand, te profiteren van de inzichten van internationale deskundigen, de nieuwste methodieken en instrumenten te gebruiken, en advies op maat te verkrijgen;

| — | ondersteuning van de toegang tot internationale netwerken voor toponderzoekers en -innoveerders die onvoldoende betrokken zijn in Europese en internationale netwerken, onder meer via COST; |
| --- | --- |

—

ondersteuning van de toegang tot internationale netwerken voor toponderzoekers en -innoveerders die onvoldoende betrokken zijn in Europese en internationale netwerken, onder meer via COST;

| — | versterking van de bestuurlijke en operationele capaciteit van transnationale netwerken van nationale contactpunten, inclusief door middel van opleiding en financiële en technische steun, en tegelijk verbetering van het kader voor het functioneren van de nationale contactpunten en de informatiestroom tussen die punten en de instanties die belast zijn met de uitvoering van Horizon 2020, om ervoor te zorgen dat de nationale contactpunten potentiële deelnemers beter kunnen ondersteunen. |
| --- | --- |

—

versterking van de bestuurlijke en operationele capaciteit van transnationale netwerken van nationale contactpunten, inclusief door middel van opleiding en financiële en technische steun, en tegelijk verbetering van het kader voor het functioneren van de nationale contactpunten en de informatiestroom tussen die punten en de instanties die belast zijn met de uitvoering van Horizon 2020, om ervoor te zorgen dat de nationale contactpunten potentiële deelnemers beter kunnen ondersteunen.

Deel III ter

Wetenschap met en voor de maatschappij

[dit hele onderdeel is aangepast aan de kaderverordening]

Het doel bestaat erin effectieve samenwerking tussen de wetenschap en de samenleving tot stand te brengen, nieuw talent voor wetenschappelijke beroepen te rekruteren en excellente wetenschap aan maatschappelijk bewustzijn en maatschappelijke verantwoordelijkheid te koppelen.

De kracht van het Europees wetenschaps- en technologiestelsel is afhankelijk van het vermogen ervan om talent en ideeën te benutten, ongeacht de herkomst. Dit kan alleen worden bewerkstelligd als er een succesvolle, rijke dialoog en actieve samenwerking tussen wetenschap en samenleving worden opgezet met het oog op een meer verantwoordelijke wetenschap en de ontwikkeling van beleid dat relevanter is voor de burgers. De snelle vooruitgang van het moderne wetenschappelijke onderzoek en de innovatie hebben belangrijke ethische, juridische en maatschappelijke vraagstukken opgeworpen die van invloed zijn op de betrekkingen tussen wetenschap en samenleving.

Betere samenwerking tussen wetenschap en samenleving met het oog op meer maatschappelijke en politieke steun voor wetenschap en technologie in alle lidstaten wordt een steeds belangrijker probleem, dat nog nijpender is geworden door de huidige economische crisis. Voor overheidsinvesteringen in wetenschap is een groot maatschappelijk en politiek draagvlak vereist waarbinnen wetenschap hoog aangeschreven staat, mensen opgeleid zijn in en op de hoogte zijn van de processen en de bijdrage van wetenschap aan kennis, de samenleving en economische vooruitgang weten te erkennen.

De zwaartepunten van de activiteiten:

| a) | wetenschappelijke en technologische loopbanen aantrekkelijk maken voor jonge studenten, en duurzame interactie tussen scholen, onderzoeksinstellingen, het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties bevorderen; |
| --- | --- |

a)

wetenschappelijke en technologische loopbanen aantrekkelijk maken voor jonge studenten, en duurzame interactie tussen scholen, onderzoeksinstellingen, het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties bevorderen;

| b) | gendergelijkheid in het bijzonder stimuleren door het steunen van structurele veranderingen in de organisatie van onderzoeksinstellingen en in de inhoud en opzet van onderzoeksactiviteiten; |
| --- | --- |

b)

gendergelijkheid in het bijzonder stimuleren door het steunen van structurele veranderingen in de organisatie van onderzoeksinstellingen en in de inhoud en opzet van onderzoeksactiviteiten;

| c) | de maatschappelijke dimensie integreren in wetenschap, innovatie, beleid en activiteiten om recht te doen aan de belangen en waarden van burgers, en om de kwaliteit, de relevantie, de maatschappelijke acceptatie en de duurzaamheid van de resultaten van onderzoek en innovatie op uiteenlopende gebieden, van maatschappelijke innovatie tot biotechnologie en nanotechnologie, te vergroten; |
| --- | --- |

c)

de maatschappelijke dimensie integreren in wetenschap, innovatie, beleid en activiteiten om recht te doen aan de belangen en waarden van burgers, en om de kwaliteit, de relevantie, de maatschappelijke acceptatie en de duurzaamheid van de resultaten van onderzoek en innovatie op uiteenlopende gebieden, van maatschappelijke innovatie tot biotechnologie en nanotechnologie, te vergroten;

| d) | de toegankelijkheid en het gebruik van de resultaten van door de overheid gefinancierd onderzoek ontwikkelen; |
| --- | --- |

d)

de toegankelijkheid en het gebruik van de resultaten van door de overheid gefinancierd onderzoek ontwikkelen;

| e) | de governance zodanig organiseren dat alle belanghebbenden (onderzoekers, overheidsinstanties, het bedrijfsleven en organisaties van het maatschappelijk middenveld) werken aan de ontwikkeling van verantwoord onderzoek en verantwoorde innovatie waarin aandacht geschonken wordt aan de behoeften en de wensen van de samenleving; bevordering van een ethisch kader voor onderzoek en innovatie; |
| --- | --- |

e)

de governance zodanig organiseren dat alle belanghebbenden (onderzoekers, overheidsinstanties, het bedrijfsleven en organisaties van het maatschappelijk middenveld) werken aan de ontwikkeling van verantwoord onderzoek en verantwoorde innovatie waarin aandacht geschonken wordt aan de behoeften en de wensen van de samenleving; bevordering van een ethisch kader voor onderzoek en innovatie;

| f) | bij onderzoeks- en innovatie-activiteiten passende, proportionele voorzorgsmaatregelen treffen door te anticiperen op de mogelijke gevolgen op het gebied van milieu, gezondheid en veiligheid en die beoordelen; |
| --- | --- |

f)

bij onderzoeks- en innovatie-activiteiten passende, proportionele voorzorgsmaatregelen treffen door te anticiperen op de mogelijke gevolgen op het gebied van milieu, gezondheid en veiligheid en die beoordelen;

| g) | de kennis over wetenschappelijke communicatie vergroten om de kwaliteit en doeltreffendheid van contacten tussen wetenschappers, algemene media en de bevolking te verbeteren. |
| --- | --- |

g)

de kennis over wetenschappelijke communicatie vergroten om de kwaliteit en doeltreffendheid van contacten tussen wetenschappers, algemene media en de bevolking te verbeteren.

Deel IV

Niet-nucleaire acties van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (JRC)

Het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek levert een bijdrage aan de in Horizon 2020 genoemde algemene doelstellingen en prioriteiten, door wetenschappelijke en technische ondersteuning te verlenen aan beleidsmaatregelen van de Unie, waar passend in samenwerking met de betrokken belanghebbende nationale en regionale onderzoekskringen. De activiteiten van het JRC zullen worden uitgevoerd met inachtneming van relevante initiatieven op het niveau van regio's, lidstaten of de EU, met het oogmerk de Europese onderzoeksruimte gestalte te geven.

1.   Wetenschap op topniveau

Het JRC zal onderzoek verrichten om de wetenschappelijke basis voor beleidsvorming te verbeteren ▌en opkomende vakgebieden binnen wetenschap en technologie te bestuderen, onder andere door een programma voor verkennend onderzoek.

2.   Industrieel leiderschap

Het JRC zal bijdragen tot innovatie en concurrentiekracht door:

| (a) | te blijven bijdragen aan de strategische oriëntatie en wetenschappelijke agenda van relevante instrumenten van onderzoek door derden, zoals de Europese innovatiepartnerschappen of publiek-private dan wel publiek-publieke partnerschappen; |
| --- | --- |

(a)

te blijven bijdragen aan de strategische oriëntatie en wetenschappelijke agenda van relevante instrumenten van onderzoek door derden, zoals de Europese innovatiepartnerschappen of publiek-private dan wel publiek-publieke partnerschappen;

| (b) | de overdracht van kennis en technologie te ondersteunen door passende kaders voor intellectuele-eigendomsrechten vast te stellen voor verschillende onderzoeks- en innovatie-instrumenten, en samenwerking tussen grote publieke onderzoeksorganisaties te bevorderen wat betreft de overdracht van kennis en technologie; |
| --- | --- |

(b)

de overdracht van kennis en technologie te ondersteunen door passende kaders voor intellectuele-eigendomsrechten vast te stellen voor verschillende onderzoeks- en innovatie-instrumenten, en samenwerking tussen grote publieke onderzoeksorganisaties te bevorderen wat betreft de overdracht van kennis en technologie;

| (c) | ertoe bij te dragen dat ruimtevaarttechnologieën en gegevens gemakkelijker kunnen worden gebruikt, gestandaardiseerd en gevalideerd, in het bijzonder om de maatschappelijke uitdagingen het hoofd te bieden. |
| --- | --- |

(c)

ertoe bij te dragen dat ruimtevaarttechnologieën en gegevens gemakkelijker kunnen worden gebruikt, gestandaardiseerd en gevalideerd, in het bijzonder om de maatschappelijke uitdagingen het hoofd te bieden.

3.   Maatschappelijke uitdagingen

3.1.   Gezondheid, demografische veranderingen en welzijn

Het JRC zal met de volgende activiteiten een bijdrage leveren aan de harmonisering van methoden, standaarden en praktijken om EU-wetgeving op het gebied van gezondheid en consumentenbescherming te ondersteunen:

| (a) | Het beoordelen van risico's en mogelijkheden van het gebruik van nieuwe technologieën en chemische stoffen, met inbegrip van nanomaterialen, in voeding, diervoeder en consumentenproducten; het ontwikkelen en valideren van geharmoniseerde meet-, identificatie- en kwantificatiemethoden, geïntegreerde teststrategieën en ultramoderne instrumenten voor de beoordeling van toxicologische gevaren, waaronder alternatieven voor dierproeven; het beoordelen van de gezondheidseffecten van milieuverontreiniging; |
| --- | --- |

(a)

Het beoordelen van risico's en mogelijkheden van het gebruik van nieuwe technologieën en chemische stoffen, met inbegrip van nanomaterialen, in voeding, diervoeder en consumentenproducten; het ontwikkelen en valideren van geharmoniseerde meet-, identificatie- en kwantificatiemethoden, geïntegreerde teststrategieën en ultramoderne instrumenten voor de beoordeling van toxicologische gevaren, waaronder alternatieven voor dierproeven; het beoordelen van de gezondheidseffecten van milieuverontreiniging;

| (b) | Het ontwikkelen van praktijken op het gebied van tests en screenings in verband met de volksgezondheid, waaronder genetische tests en kankerscreening, en het waarborgen van de kwaliteit daarvan. |
| --- | --- |

(b)

Het ontwikkelen van praktijken op het gebied van tests en screenings in verband met de volksgezondheid, waaronder genetische tests en kankerscreening, en het waarborgen van de kwaliteit daarvan.

3.2.   Voedselzekerheid, duurzame
  land- en bosbouw
  , marien en maritiem onderzoek
  en onderzoek inzake binnenwateren
  en de bio-economie

Het JRC zal de ontwikkeling, tenuitvoerlegging en monitoring van Europees landbouw- en visserijbeleid, met inbegrip van voedselzekerheid en de ontwikkeling van de bio-economie, steunen door middel van de volgende activiteiten:

| (a) | Het vaststellen van een algemeen systeem en instrumenten voor het maken van oogstprognosen en het monitoren van de productiviteit van gewassen; steun bieden ter verbetering van de vooruitzichten voor de korte en middellange termijn van landbouwgrondstoffen, met inbegrip van de voorspelde gevolgen van de klimaatverandering; |
| --- | --- |

(a)

Het vaststellen van een algemeen systeem en instrumenten voor het maken van oogstprognosen en het monitoren van de productiviteit van gewassen; steun bieden ter verbetering van de vooruitzichten voor de korte en middellange termijn van landbouwgrondstoffen, met inbegrip van de voorspelde gevolgen van de klimaatverandering;

| (b) | Het bijdragen aan biotechnologische innovatie en een efficiënter gebruik van hulpbronnen, om met behulp van techno-economische analyses en modellen 'meer met minder' te produceren; |
| --- | --- |

(b)

Het bijdragen aan biotechnologische innovatie en een efficiënter gebruik van hulpbronnen, om met behulp van techno-economische analyses en modellen 'meer met minder' te produceren;

| (c) | Het modelleren van scenario's voor besluitvorming in het kader van landbouwbeleid en het analyseren van het effect van beleid op macro-, regionaal en microniveau; het analyseren van het effect van de Commissiemededeling „Het GLB tot 2020” op zich ontwikkelende en opkomende economieën; |
| --- | --- |

(c)

Het modelleren van scenario's voor besluitvorming in het kader van landbouwbeleid en het analyseren van het effect van beleid op macro-, regionaal en microniveau; het analyseren van het effect van de Commissiemededeling „Het GLB tot 2020” op zich ontwikkelende en opkomende economieën;

| d) | Het nader uitwerken van methoden voor visserijcontrole en handhaving van het visserijbeleid, alsmede het verder ontwikkelen van de traceerbaarheid van vis en visproducten; het ontwikkelen van robuuste indicatoren voor de gezondheid van het ecosysteem en bio-economische modellen om beter inzicht te krijgen in de directe effecten (bijv. visserij) en indirecte effecten (klimaatverandering) van menselijke activiteiten op de dynamiek van visbestanden, het mariene milieu en de sociaaleconomische gevolgen ervan. |
| --- | --- |

d)

Het nader uitwerken van methoden voor visserijcontrole en handhaving van het visserijbeleid, alsmede het verder ontwikkelen van de traceerbaarheid van vis en visproducten; het ontwikkelen van robuuste indicatoren voor de gezondheid van het ecosysteem en bio-economische modellen om beter inzicht te krijgen in de directe effecten (bijv. visserij) en indirecte effecten (klimaatverandering) van menselijke activiteiten op de dynamiek van visbestanden, het mariene milieu en de sociaaleconomische gevolgen ervan.

3.3.   Zekere, schone en efficiënte energie

Het JRC zal zich concentreren op de „20/20/20”-doelstellingen inzake klimaat en energie en op het proces om de Unie voor 2050 om te vormen tot een concurrerende koolstofarme economie, en in dit verband onderzoek doen naar technologische en sociaaleconomische aspecten van:

| (a) | Continue energievoorziening, met name wat betreft koppelingen met en onderlinge afhankelijkheid van de systemen voor energievoorziening en -transport buiten de Unie; het in kaart brengen van de eigen primaire energiebronnen en externe energiebronnen en infrastructuren waarvan Europa afhankelijk is; |
| --- | --- |

(a)

Continue energievoorziening, met name wat betreft koppelingen met en onderlinge afhankelijkheid van de systemen voor energievoorziening en -transport buiten de Unie; het in kaart brengen van de eigen primaire energiebronnen en externe energiebronnen en infrastructuren waarvan Europa afhankelijk is;

| (b) | Energie-/elektriciteitstransmissienetwerken, in het bijzonder modellering en simulatie van trans-Europese energienetwerken, analyse van technologieën voor slimme/supernetwerken, en realtimesimulatie van energiesystemen; |
| --- | --- |

(b)

Energie-/elektriciteitstransmissienetwerken, in het bijzonder modellering en simulatie van trans-Europese energienetwerken, analyse van technologieën voor slimme/supernetwerken, en realtimesimulatie van energiesystemen;

| (c) | Energie-efficiëntie, in het bijzonder methoden voor het controleren en beoordelen van de prestaties van beleidsinstrumenten voor energie-efficiëntie, techno-economische analyse van het gebruik van energie-efficiënte technologieën en instrumenten en van slimme netwerken; |
| --- | --- |

(c)

Energie-efficiëntie, in het bijzonder methoden voor het controleren en beoordelen van de prestaties van beleidsinstrumenten voor energie-efficiëntie, techno-economische analyse van het gebruik van energie-efficiënte technologieën en instrumenten en van slimme netwerken;

| (d) | Koolstofarme technologieën (met inbegrip van de veiligheid van kernenergie in het Euratom-programma), met name prestatiebeoordeling en prenormatief onderzoek naar toekomstige koolstofarme technologieën; analyse en modellering van stimulerende en remmende factoren voor de ontwikkeling en toepassing ervan; beoordeling van hernieuwbare energiebronnen en knelpunten, zoals kritieke grondstoffen, in de toevoerketen van koolstofarme technologieën; voortdurende ontwikkeling van het Informatiesysteem voor Strategische Energietechnologieën (SETIS) en daarmee samenhangende activiteiten. |
| --- | --- |

(d)

Koolstofarme technologieën (met inbegrip van de veiligheid van kernenergie in het Euratom-programma), met name prestatiebeoordeling en prenormatief onderzoek naar toekomstige koolstofarme technologieën; analyse en modellering van stimulerende en remmende factoren voor de ontwikkeling en toepassing ervan; beoordeling van hernieuwbare energiebronnen en knelpunten, zoals kritieke grondstoffen, in de toevoerketen van koolstofarme technologieën; voortdurende ontwikkeling van het Informatiesysteem voor Strategische Energietechnologieën (SETIS) en daarmee samenhangende activiteiten.

3.4.   Slim, groen en geïntegreerd vervoer

Het JRC zal bijdragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen voor 2050 van een concurrerend, slim en geïntegreerd vervoerssysteem voor het veilig en zeker vervoeren van mensen en goederen dat efficiënt gebruikmaakt van hulpbronnen, door middel van laboratoriumstudies en modellering en door het monitoren van benaderingswijzen op de volgende gebieden:

| (a) | Strategische koolstofarme vervoerstechnologieën voor alle vervoersmodaliteiten, waaronder de elektrificatie van het wegvervoer en vliegtuigen/vaartuigen/voertuigen op alternatieve brandstoffen, en de verdere ontwikkeling van een intern clearinghouse van de Commissie voor het verzamelen en verspreiden van informatie over relevante technologieën; de beschikbaarheid en kosten van niet-fossiele brandstoffen en energiebronnen, met inbegrip van effecten van geëlektrificeerd wegvervoer op elektriciteitsnetwerken en stroomopwekking; |
| --- | --- |

(a)

Strategische koolstofarme vervoerstechnologieën voor alle vervoersmodaliteiten, waaronder de elektrificatie van het wegvervoer en vliegtuigen/vaartuigen/voertuigen op alternatieve brandstoffen, en de verdere ontwikkeling van een intern clearinghouse van de Commissie voor het verzamelen en verspreiden van informatie over relevante technologieën; de beschikbaarheid en kosten van niet-fossiele brandstoffen en energiebronnen, met inbegrip van effecten van geëlektrificeerd wegvervoer op elektriciteitsnetwerken en stroomopwekking;

| (b) | Schone en efficiënte voertuigen, in het bijzonder het vaststellen van geharmoniseerde testprocedures en het beoordelen van innovatieve technologieën op het gebied van emissies, conventionele en alternatieve brandstofefficiëntie en -veiligheid; het ontwikkelen van betere technologieën voor het meten van emissies en het berekenen van de druk op het milieu; het coördineren en harmoniseren van de activiteiten op Europees niveau wat betreft de inventarisatie en controle van emissies; |
| --- | --- |

(b)

Schone en efficiënte voertuigen, in het bijzonder het vaststellen van geharmoniseerde testprocedures en het beoordelen van innovatieve technologieën op het gebied van emissies, conventionele en alternatieve brandstofefficiëntie en -veiligheid; het ontwikkelen van betere technologieën voor het meten van emissies en het berekenen van de druk op het milieu; het coördineren en harmoniseren van de activiteiten op Europees niveau wat betreft de inventarisatie en controle van emissies;

| (c) | Slimme mobiliteitssystemen om zekere, intelligente en geïntegreerde mobiliteit te realiseren, met inbegrip van techno-economische beoordeling van nieuwe vervoerssystemen en -componenten, toepassingen voor een verbeterd verkeersbeheer en een bijdrage aan de ontwikkeling van een geïntegreerde aanpak van de vraag naar en het beheer van vervoer; |
| --- | --- |

(c)

Slimme mobiliteitssystemen om zekere, intelligente en geïntegreerde mobiliteit te realiseren, met inbegrip van techno-economische beoordeling van nieuwe vervoerssystemen en -componenten, toepassingen voor een verbeterd verkeersbeheer en een bijdrage aan de ontwikkeling van een geïntegreerde aanpak van de vraag naar en het beheer van vervoer;

| (d) | Geïntegreerde vervoersveiligheid, met name het verschaffen van instrumenten en diensten voor het verzamelen, delen en analyseren van informatie over incidenten en ongevallen in de luchtvaart, de scheepvaart en het vervoer over land; het verbeteren van ongevallenpreventie door analyse en modaliteitoverschrijdende veiligheidslessen, waarbij tegelijkertijd kostenbesparingen en efficiëntiewinsten worden bevorderd. |
| --- | --- |

(d)

Geïntegreerde vervoersveiligheid, met name het verschaffen van instrumenten en diensten voor het verzamelen, delen en analyseren van informatie over incidenten en ongevallen in de luchtvaart, de scheepvaart en het vervoer over land; het verbeteren van ongevallenpreventie door analyse en modaliteitoverschrijdende veiligheidslessen, waarbij tegelijkertijd kostenbesparingen en efficiëntiewinsten worden bevorderd.

3.5.   Klimaatmaatregelen, milieu, hulpbronnenefficiëntie en grondstoffen

Het JRC zal bijdragen aan het vergroenen van Europa, een zekere energielevering en grondstoffenaanvoer en een algeheel duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen door de volgende maatregelen:

| (a) | Het toegankelijk maken van interoperabele milieugegevens en -informatie door de verdere ontwikkeling van normen en interoperabiliteitsregelingen, geospatiale instrumenten en innovatieve ICT-infrastructuren, zoals de infrastructuur voor ruimte-informatie in de Europese Unie (INSPIRE), en andere initiatieven in de Unie en wereldwijd; |
| --- | --- |

(a)

Het toegankelijk maken van interoperabele milieugegevens en -informatie door de verdere ontwikkeling van normen en interoperabiliteitsregelingen, geospatiale instrumenten en innovatieve ICT-infrastructuren, zoals de infrastructuur voor ruimte-informatie in de Europese Unie (INSPIRE), en andere initiatieven in de Unie en wereldwijd;

| (b) | Het meten en controleren van belangrijke milieuvariabelen en het beoordelen van de toestand van natuurlijke hulpbronnen en van veranderingen daarin door nadere uitwerking van indicatoren en informatiesystemen die bijdragen aan milieu-infrastructuren; het beoordelen van ecosysteemdiensten, inclusief hun waardering en hun effecten op de klimaatverandering; |
| --- | --- |

(b)

Het meten en controleren van belangrijke milieuvariabelen en het beoordelen van de toestand van natuurlijke hulpbronnen en van veranderingen daarin door nadere uitwerking van indicatoren en informatiesystemen die bijdragen aan milieu-infrastructuren; het beoordelen van ecosysteemdiensten, inclusief hun waardering en hun effecten op de klimaatverandering;

| (c) | Het ontwikkelen van een geïntegreerd modelleringskader voor duurzaamheidsbeoordeling op basis van thematische modellen, bijvoorbeeld: bodem, bodemgebruik, water, luchtkwaliteit,
  biodiversiteit,
  broeikasgasemissies, bosbouw, landbouw, energie en vervoer, waarbij tevens wordt gekeken naar de gevolgen van en maatregelen tegen klimaatverandering; |
| --- | --- |

(c)

Het ontwikkelen van een geïntegreerd modelleringskader voor duurzaamheidsbeoordeling op basis van thematische modellen, bijvoorbeeld: bodem, bodemgebruik, water, luchtkwaliteit,
  biodiversiteit,
  broeikasgasemissies, bosbouw, landbouw, energie en vervoer, waarbij tevens wordt gekeken naar de gevolgen van en maatregelen tegen klimaatverandering;

| (d) | Het ondersteunen van de ontwikkelingsdoelen van de Unie door de overdracht van technologie te stimuleren, toezicht te houden op essentiële hulpbronnen (zoals bossen, bodemsoorten, voedselvoorziening), en onderzoek te verrichten om de gevolgen van de klimaatverandering en de milieugevolgen van het gebruik van hulpbronnen te beperken, en om een goede afweging te kunnen maken bij de keuze of land moet worden gebruikt ten behoeve van de voedsel- of energieproductie of ten behoeve van de biodiversiteit; |
| --- | --- |

(d)

Het ondersteunen van de ontwikkelingsdoelen van de Unie door de overdracht van technologie te stimuleren, toezicht te houden op essentiële hulpbronnen (zoals bossen, bodemsoorten, voedselvoorziening), en onderzoek te verrichten om de gevolgen van de klimaatverandering en de milieugevolgen van het gebruik van hulpbronnen te beperken, en om een goede afweging te kunnen maken bij de keuze of land moet worden gebruikt ten behoeve van de voedsel- of energieproductie of ten behoeve van de biodiversiteit;

| (e) | Het verrichten van geïntegreerde beoordelingen in verband met beleid inzake duurzame productie en consumptie, met inbegrip van de voorzieningszekerheid van strategische grondstoffen, een efficiënt gebruik van hulpbronnen, koolstofarme en schone productieprocessen en -technologieën, het ontwikkelen van producten en diensten, consumptiepatronen en handel; verdere ontwikkeling van levenscyclusanalyses en integratie daarvan in beleidsanalyses; |
| --- | --- |

(e)

Het verrichten van geïntegreerde beoordelingen in verband met beleid inzake duurzame productie en consumptie, met inbegrip van de voorzieningszekerheid van strategische grondstoffen, een efficiënt gebruik van hulpbronnen, koolstofarme en schone productieprocessen en -technologieën, het ontwikkelen van producten en diensten, consumptiepatronen en handel; verdere ontwikkeling van levenscyclusanalyses en integratie daarvan in beleidsanalyses;

| (f) | Het uitvoeren van geïntegreerde effectbeoordelingen van mogelijke maatregelen ter verzachting van of aanpassing aan de gevolgen van de klimaatverandering, met behulp van een gereedschapskist met kwantitatieve modellen op regionale en mondiale schaal, variërend van sectoraal tot macro-economisch niveau. |
| --- | --- |

(f)

Het uitvoeren van geïntegreerde effectbeoordelingen van mogelijke maatregelen ter verzachting van of aanpassing aan de gevolgen van de klimaatverandering, met behulp van een gereedschapskist met kwantitatieve modellen op regionale en mondiale schaal, variërend van sectoraal tot macro-economisch niveau.

3.6.   
  Europa in een veranderende wereld – inclusieve, innovatieve en reflexieve samenlevingen

Het JRC zal bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen van de Innovatie-Unie ▌en Europa als wereldspeler, door middel van de volgende activiteiten:

| (a) | Het alomvattend analyseren van stimulerende en remmende factoren voor onderzoek en innovatie, en het ontwikkelen van een modelleringsplatform voor de beoordeling van de micro- en macro-economische effecten van deze factoren; |
| --- | --- |

(a)

Het alomvattend analyseren van stimulerende en remmende factoren voor onderzoek en innovatie, en het ontwikkelen van een modelleringsplatform voor de beoordeling van de micro- en macro-economische effecten van deze factoren;

| (b) | Het bijdragen aan het toezicht op de tenuitvoerlegging van de Innovatie-Unie met behulp van scoreborden, de ontwikkeling van indicatoren en dergelijke, en het gebruiken van een openbaar informatie- en inlichtingensysteem voor de opslag van gegevens en informatie; |
| --- | --- |

(b)

Het bijdragen aan het toezicht op de tenuitvoerlegging van de Innovatie-Unie met behulp van scoreborden, de ontwikkeling van indicatoren en dergelijke, en het gebruiken van een openbaar informatie- en inlichtingensysteem voor de opslag van gegevens en informatie;

| (c) | Het exploiteren van een openbaar informatie- en inlichtingenplatform om nationale en regionale overheden te ondersteunen met slimme specialisatie; het verrichten van een kwantitatieve economische analyse van het ruimtelijk patroon van economische activiteit, waarbij met name aandacht wordt besteed aan economische, sociale en territoriale verschillen en veranderingen in het patroon als gevolg van technologische ontwikkelingen; |
| --- | --- |

(c)

Het exploiteren van een openbaar informatie- en inlichtingenplatform om nationale en regionale overheden te ondersteunen met slimme specialisatie; het verrichten van een kwantitatieve economische analyse van het ruimtelijk patroon van economische activiteit, waarbij met name aandacht wordt besteed aan economische, sociale en territoriale verschillen en veranderingen in het patroon als gevolg van technologische ontwikkelingen;

| (d) | Het econometrisch en macro-economisch analyseren van de hervorming van het financiële stelsel om daarmee een bijdrage te leveren aan de instandhouding van een efficiënt EU-kader voor financieel crisisbeheer, waarbij methodologische ondersteuning geboden blijft worden voor het bewaken van de begrotingsposities van de lidstaten ten opzichte van het stabiliteits- en groeipact; |
| --- | --- |

(d)

Het econometrisch en macro-economisch analyseren van de hervorming van het financiële stelsel om daarmee een bijdrage te leveren aan de instandhouding van een efficiënt EU-kader voor financieel crisisbeheer, waarbij methodologische ondersteuning geboden blijft worden voor het bewaken van de begrotingsposities van de lidstaten ten opzichte van het stabiliteits- en groeipact;

| (e) | Het toezien op het functioneren van de Europese onderzoeksruimte en het analyseren van stimulerende en remmende factoren voor enkele van de belangrijkste elementen daarvan (zoals mobiliteit van onderzoekers, het openstellen van nationale onderzoeksprogramma's), alsook het voorstellen van relevante beleidsopties; het blijven spelen van een belangrijke rol in de Europese onderzoeksruimte door te netwerken, trainingen te verzorgen, de faciliteiten en gegevensbanken van het JRC open te stellen voor gebruikers in de lidstaten, kandidaat-lidstaten en geassocieerde landen; |
| --- | --- |

(e)

Het toezien op het functioneren van de Europese onderzoeksruimte en het analyseren van stimulerende en remmende factoren voor enkele van de belangrijkste elementen daarvan (zoals mobiliteit van onderzoekers, het openstellen van nationale onderzoeksprogramma's), alsook het voorstellen van relevante beleidsopties; het blijven spelen van een belangrijke rol in de Europese onderzoeksruimte door te netwerken, trainingen te verzorgen, de faciliteiten en gegevensbanken van het JRC open te stellen voor gebruikers in de lidstaten, kandidaat-lidstaten en geassocieerde landen;

| (f) | Het ontwikkelen van een kwantitatieve economische analyse van de digitale economie; het verrichten van onderzoek naar het effect van informatie- en communicatietechnologieën op de verwezenlijking van de doelen van de digitale samenleving; het bestuderen van de gevolgen van gevoelige veiligheidskwesties voor het leven van individuen (digitaal leven); |
| --- | --- |

(f)

Het ontwikkelen van een kwantitatieve economische analyse van de digitale economie; het verrichten van onderzoek naar het effect van informatie- en communicatietechnologieën op de verwezenlijking van de doelen van de digitale samenleving; het bestuderen van de gevolgen van gevoelige veiligheidskwesties voor het leven van individuen (digitaal leven);

3.7.   
  Veilige samenlevingen — Bescherming van de vrijheid en veiligheid van Europa en haar burgers

Het JRC zal bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen van Veiligheid en burgerschap door middel van de volgende activiteiten:

| (a) | Het identificeren en beoordelen van zwakke plekken in kritieke infrastructuur (waaronder wereldwijde navigatiesystemen, financiële markten); het verbeteren van de instrumenten voor fraudebestrijding in verband met de uitvoering van de EU-begroting en voor maritieme bewaking; en het beoordelen van de operationele prestaties van technologieën die geheel of gedeeltelijk gebruik maken van persoonlijke identiteiten (digitale identiteit); |
| --- | --- |

(a)

Het identificeren en beoordelen van zwakke plekken in kritieke infrastructuur (waaronder wereldwijde navigatiesystemen, financiële markten); het verbeteren van de instrumenten voor fraudebestrijding in verband met de uitvoering van de EU-begroting en voor maritieme bewaking; en het beoordelen van de operationele prestaties van technologieën die geheel of gedeeltelijk gebruik maken van persoonlijke identiteiten (digitale identiteit);

| (b) | Het versterken van het vermogen van de Unie om het risico van rampen te beperken en natuurlijke en door de mens veroorzaakte rampen te beheersen, met name door de ontwikkeling van wereldwijde informatiesystemen voor snelle waarschuwing en risicobeheer bij meervoudige gevaren, waarbij gebruik wordt gemaakt van technologieën voor aardobservatie; |
| --- | --- |

(b)

Het versterken van het vermogen van de Unie om het risico van rampen te beperken en natuurlijke en door de mens veroorzaakte rampen te beheersen, met name door de ontwikkeling van wereldwijde informatiesystemen voor snelle waarschuwing en risicobeheer bij meervoudige gevaren, waarbij gebruik wordt gemaakt van technologieën voor aardobservatie;

| (c) | Het blijven verschaffen van instrumenten voor de beoordeling en het beheer van wereldwijde veiligheidsvraagstukken, zoals terrorisme en non-proliferatie (chemisch, biologisch, radiologisch en nucleair (in het Euratom-programma)), dreigingen die voortvloeien uit sociaalpolitieke instabiliteit en overdraagbare ziekten; nieuwe aandachtsgebieden in dit verband zijn onder meer: de kwetsbaarheid voor en bestendigheid tegen opkomende of hybride bedreigingen, bijvoorbeeld de toegang tot grondstoffen, piraterij, schaarste van en concurrentie om hulpbronnen en de gevolgen van de klimaatverandering voor de frequentie van natuurrampen. |
| --- | --- |

(c)

Het blijven verschaffen van instrumenten voor de beoordeling en het beheer van wereldwijde veiligheidsvraagstukken, zoals terrorisme en non-proliferatie (chemisch, biologisch, radiologisch en nucleair (in het Euratom-programma)), dreigingen die voortvloeien uit sociaalpolitieke instabiliteit en overdraagbare ziekten; nieuwe aandachtsgebieden in dit verband zijn onder meer: de kwetsbaarheid voor en bestendigheid tegen opkomende of hybride bedreigingen, bijvoorbeeld de toegang tot grondstoffen, piraterij, schaarste van en concurrentie om hulpbronnen en de gevolgen van de klimaatverandering voor de frequentie van natuurrampen.

4.   Specifieke aspecten van de tenuitvoerlegging

Conform de prioriteiten van Europa als wereldspeler zal het JRC de wetenschappelijke samenwerking versterken met belangrijke internationale organisaties en derde landen (bijvoorbeeld VN-organen, de OESO, de Verenigde Staten van Amerika, Japan, Rusland, China, Brazilië, India) op gebieden met een sterk mondiale dimensie, zoals klimaatverandering, voedselzekerheid of nanotechnologieën.
  Deze samenwerking zal in nauwe coördinatie met de internationale samenwerkingsactiviteiten van de Unie en de lidstaten verlopen.

Om beleidsvorming beter te kunnen ondersteunen, zal het JRC werken aan een verdere uitbreiding van zijn capaciteit voor het analyseren en aanbieden van sectoroverschrijdende beleidsopties en het uitvoeren van daarmee samenhangende effectbeoordelingen. Met name de volgende activiteiten zullen daarbij van nut zijn:

| (a) | Modellering op cruciale gebieden (bijvoorbeeld energie en vervoer, landbouw, klimaat, milieu, economie); de nadruk zal daarbij liggen op zowel sectorale als geïntegreerde modellen (voor duurzaamheidsbeoordelingen) en zowel wetenschappelijk-technische als economische aspecten omvatten; |
| --- | --- |

(a)

Modellering op cruciale gebieden (bijvoorbeeld energie en vervoer, landbouw, klimaat, milieu, economie); de nadruk zal daarbij liggen op zowel sectorale als geïntegreerde modellen (voor duurzaamheidsbeoordelingen) en zowel wetenschappelijk-technische als economische aspecten omvatten;

| (b) | Toekomstgerichte studies die een analyse zullen verschaffen van trends en gebeurtenissen in wetenschap, technologie en samenleving en van de wijze waarop deze overheidsbeleid en innovatie kunnen beïnvloeden, en concurrentiekracht en duurzame groei kunnen versterken; op die manier zou het JRC enerzijds de aandacht kunnen vestigen op vraagstukken waarvoor in de toekomst wellicht beleidsmaatregelen vereist zijn en anderzijds kunnen inspelen op de behoeften van consumenten. |
| --- | --- |

(b)

Toekomstgerichte studies die een analyse zullen verschaffen van trends en gebeurtenissen in wetenschap, technologie en samenleving en van de wijze waarop deze overheidsbeleid en innovatie kunnen beïnvloeden, en concurrentiekracht en duurzame groei kunnen versterken; op die manier zou het JRC enerzijds de aandacht kunnen vestigen op vraagstukken waarvoor in de toekomst wellicht beleidsmaatregelen vereist zijn en anderzijds kunnen inspelen op de behoeften van consumenten.

Het JRC zal een intensievere bijdrage leveren aan het standaardiseringsproces en normen als horizontale component ter ondersteuning van het Europese concurrentievermogen. Het zal zich daarbij onder andere bezighouden met prenormatief onderzoek, de ontwikkeling van referentiematerialen en -metingen, en het harmoniseren van methodologieën. Het accent zal met name liggen op de volgende vijf gebieden: energie; vervoer; de digitale agenda; zekerheid en veiligheid (ook nucleaire, in het kader van het Euratom-programma); consumentenbescherming. Bovendien zal het JRC de verspreiding van zijn resultaten blijven bevorderen en de instellingen en organen van de Unie ondersteuning bieden bij het beheer van intellectuele-eigendomsrechten.

Het JRC zal een afdeling gedragswetenschappen opzetten om de ontwikkeling van effectievere regelgeving te ondersteunen, ter aanvulling van JRC-activiteiten op specifieke gebieden als voeding, energie-efficiëntie en productbeleid.

In het kader van activiteiten op relevante gebieden als de digitale agenda, duurzame productie of volksgezondheid zal sociaaleconomisch onderzoek worden verricht.

Het is van cruciaal belang dat het JRC beschikt over ultramoderne infrastructuur, zodat het zich kan kwijten van zijn taak als referentiecentrum voor de Unie, een essentiële rol kan blijven spelen in de Europese onderzoeksruimte en zich op nieuwe onderzoeksterreinen kan begeven. Het JRC zal zijn programma voor het renoveren en opknappen van gebouwen voortzetten om ervoor te zorgen dat gebouwen voldoen aan de toepasselijke milieu- en veiligheidsvoorschriften. Ook zal het investeren in wetenschappelijke infrastructuur, met inbegrip van de ontwikkeling van modelleringsplatforms, faciliteiten voor nieuwe onderzoeksterreinen zoals genetische testen, enzovoort. Bij deze investeringen zal zorgvuldige afstemming plaatsvinden met de routekaart van het Europees Strategieforum inzake onderzoekinfrastructuur (ESFRI) en rekening worden gehouden met de bestaande faciliteiten in de lidstaten.

---

(1)  
  Aanbeveling van de Commissie betreffende het beheer van intellectueel eigendom bij kennisoverdracht en een code van goede praktijken voor universiteiten en andere publieke onderzoeksorganisaties, C(2008)1329 van 10.4.2008.

(2)  In beginsel ten minste 80 %.

(3)  
  Een regionale partnerschapsfaciliteit is een onderzoeksinfrastructuur van nationaal of regionaal belang op het gebied van sociaal-economische opbrengst, opleiding, en werving van onderzoekers en technici, en die is erkend als partner van een pan-Europees ESFRI of van een andere onderzoeksinfrastructuur op wereldniveau De kwaliteit van de regionale partnerschapsfaciliteit, dus onder meer het niveau van zijn wetenschappelijke dienstverlening, management, en toegankelijkheidsbeleid, moet beantwoorden aan dezelfde normen als de pan-Europese onderzoeksinfrastructuren.

(4)  Aangezien onderzoek steeds computer- en data-intensiever wordt, is de toegang tot „state of the art” e-infrastructuur inmiddels van essentieel belang voor alle onderzoekers. Zo zorgt bijvoorbeeld het GÉANT-netwerk voor verbindingen tussen 40 miljoen gebruikers in achtduizend instellingen die verspreid zijn over veertig landen, terwijl de European Grid Infrastructure met 290 locaties in vijftig landen de omvangrijkste verspreide computerinfrastructuur ter wereld is. De onophoudelijke vooruitgang op ICT-gebied en de toenemende behoefte in de wetenschap aan rekencapaciteit en verwerking van gigantische hoeveelheden gegevens vormen grote financiële en organisatorische uitdagingen, die moeten worden aangepakt om een naadloze dienstverlening aan de onderzoekswereld te kunnen waarborgen.

(5)  Het „internet van de dingen” wordt als horizontaal thema gecoördineerd.

(6)  Met inbegrip van satellietnetwerken.

(7)  

  PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1.

(8)  
  Werkdocument van de diensten van de Commissie, SEC(2009)1295, bij de mededeling getiteld: „Investeren in de ontwikkeling van koolstofarme technologieën (SET-Plan)” (COM(2009)0519.

(9)  COM (2007)0723.

(10)  
  Witboek van de Commissie — Stappenplan voor een interne Europese vervoersruimte — werken aan een concurrerend en zuinig vervoerssysteem, COM(2011)0144.

(11)  Schattingen uitgewerkt door PricewaterhouseCoopers voor „aan duurzaamheid gerelateerde wereldwijde ondernemingskansen in natuurlijke hulpbronnen (waaronder energie, bosbouw, voedsel en landbouw, water, en metalen)” en WBCSD (2010) Vision 2050: The New Agenda for Business (Visie 2050: de nieuwe agenda voor het bedrijfsleven), World Business Council for Sustainable Development, Genève, URL: http://www.wbcsd.org/web/projects/BZrole/Vision2050-FullReport_Final.pdf

(12)  COM(2008)0699.

(13)  Europees Parlement, Afdeling economisch en wetenschapsbeleid: „Eco-innovation — putting the EU on the path to a resource and energy efficient economy, Study and briefing notes”, maart 2009.

(14)  Observatorium inzake eco-innovatie: „The Eco-Innovation Challenge — Pathways to a resource-efficient Europe — Annual Report 2010”", mei 2011.

(15)  
  Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006.

(16)  
  Onverminderd de begroting die aan deze maatschappelijke uitdaging wordt toegekend.

(17)  
  C(2008)1329 van 10.4.2008.

BIJLAGE II

Prestatie-indicatoren

In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van een ▌aantal belangrijke resultaat- en impactindicatoren voor de specifieke doelstellingen van Horizon 2020
  , die tijdens de uitvoering van Horizon 2020 kunnen worden verfijnd
  .

1.   Deel I. Prioriteit „wetenschap op topniveau”

Indicatoren voor de specifieke doelstellingen:

Europese Onderzoeksraad (ERC)

| — | Aandeel publicaties van door de ERC gefinancierde projecten die behoren tot de 1 % meest geciteerde
  per wetenschapsgebied |
| --- | --- |

—

Aandeel publicaties van door de ERC gefinancierde projecten die behoren tot de 1 % meest geciteerde
  per wetenschapsgebied

Technologieën van de toekomst en opkomende technologieën (FET)

| — | Publicaties in invloedrijke tijdschriften met collegiale toetsing |
| --- | --- |

—

Publicaties in invloedrijke tijdschriften met collegiale toetsing

| — | Octrooiaanvragen
  en octrooiverleningen
  in toekomstige en opkomende technologieën |
| --- | --- |

—

Octrooiaanvragen
  en octrooiverleningen
  in toekomstige en opkomende technologieën

Marie
  Skłodowska-
  Curie-acties, gericht op vaardigheden, opleidingen en loopbaanontwikkeling

| — | Grens- en sectoroverschrijdende mobiliteit van onderzoekers, met inbegrip van promovendi |
| --- | --- |

—

Grens- en sectoroverschrijdende mobiliteit van onderzoekers, met inbegrip van promovendi

Europese onderzoeksinfrastructuren (waaronder e-Infrastructuren)

| — | Aantal onderzoekers dat toegang heeft tot
  onderzoeksinfrastructuren ▌met behulp van ondersteuning vanuit de EU |
| --- | --- |

—

Aantal onderzoekers dat toegang heeft tot
  onderzoeksinfrastructuren ▌met behulp van ondersteuning vanuit de EU

2.   Deel II. Prioriteit „industrieel leiderschap”

Indicatoren voor de specifieke doelstellingen:

Leiderschap in ondersteunende en industriële technologieën (ICT, nanotechnologie, geavanceerde materialen, biotechnologie, geavanceerde fabricage en ruimtevaart)

| — | Octrooiaanvragen
  en octrooiverleningen
  in de verschillende ondersteunende en industriële technologieën |
| --- | --- |

—

Octrooiaanvragen
  en octrooiverleningen
  in de verschillende ondersteunende en industriële technologieën

| — | Aandeel deelnemende bedrijven die innovaties op de markt of binnen het bedrijf introduceren (in de periode van het project plus drie jaar) |
| --- | --- |

—

Aandeel deelnemende bedrijven die innovaties op de markt of binnen het bedrijf introduceren (in de periode van het project plus drie jaar)

| — | Aantal gezamenlijke publiek-private publicaties |
| --- | --- |

—

Aantal gezamenlijke publiek-private publicaties

Toegang tot risicokapitaal

| — | Totaal aan investeringen via financiering met vreemd vermogen en durfkapitaalinvesteringen |
| --- | --- |

—

Totaal aan investeringen via financiering met vreemd vermogen en durfkapitaalinvesteringen

| — | Aantal gefinancierde organisaties en bedrag van de aangetrokken private middelen |
| --- | --- |

—

Aantal gefinancierde organisaties en bedrag van de aangetrokken private middelen

Innovatie in
  kleine en middelgrote ondernemingen

| — | Aandeel deelnemende
  kleine en middelgrote ondernemingen
  die innovaties op de markt of binnen het bedrijf introduceren (in de periode van het project plus drie jaar) |
| --- | --- |

—

Aandeel deelnemende
  kleine en middelgrote ondernemingen
  die innovaties op de markt of binnen het bedrijf introduceren (in de periode van het project plus drie jaar)

| — | Groei en nieuwe banen in deelnemende kleine en middelgrote ondernemingen |
| --- | --- |

—

Groei en nieuwe banen in deelnemende kleine en middelgrote ondernemingen

3.   Deel III. Prioriteit „maatschappelijke uitdagingen”

Indicatoren voor de specifieke doelstellingen:

Voor alle maatschappelijke uitdagingen:

| — | Publicaties in invloedrijke tijdschriften met collegiale toetsing op het gebied van de verschillende maatschappelijke uitdagingen; |
| --- | --- |

—

Publicaties in invloedrijke tijdschriften met collegiale toetsing op het gebied van de verschillende maatschappelijke uitdagingen;

| — | Octrooiaanvragen
  en octrooiverleningen
  op het gebied van de verschillende maatschappelijke uitdagingen; |
| --- | --- |

—

Octrooiaanvragen
  en octrooiverleningen
  op het gebied van de verschillende maatschappelijke uitdagingen;

| — | Aantal
  prototypes en testactiviteiten; |
| --- | --- |

—

Aantal
  prototypes en testactiviteiten;

| — | Aantal gezamenlijke publiek-private publicaties. |
| --- | --- |

—

Aantal gezamenlijke publiek-private publicaties.

Voorts wordt met betrekking tot elke uitdaging de vooruitgang afgemeten aan de hand van de bijdrage die is geleverd aan de specifieke doelstellingen als uiteengezet in bijlage I van Verordening (EU) nr. XX/2012 [Horizon 2020].

4.   Deel IV. Niet-nucleaire eigen acties van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek

Indicatoren voor de specifieke doelstellingen:

| — | Aantal gevallen waarin technische en wetenschappelijke beleidsondersteuning door het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek tastbare specifieke effecten heeft op Europees beleid; |
| --- | --- |

—

Aantal gevallen waarin technische en wetenschappelijke beleidsondersteuning door het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek tastbare specifieke effecten heeft op Europees beleid;

| — | Aantal aan collegiale toetsing onderworpen publicaties
  in invloedrijke tijdschriften
  . |
| --- | --- |

—

Aantal aan collegiale toetsing onderworpen publicaties
  in invloedrijke tijdschriften
  .

BIJLAGE III

Voortgangscontrole

De Commissie controleert de voortgang van de uitvoering van Horizon 2020 en in het bijzonder:

| 1. | Bijdrage aan de totstandbrenging van de Europese Onderzoeksruimte |
| --- | --- |

1.

Bijdrage aan de totstandbrenging van de Europese Onderzoeksruimte

| 2. | Bredere participatie |
| --- | --- |

2.

Bredere participatie

| 3. | Deelname van kleine en middelgrote ondernemingen |
| --- | --- |

3.

Deelname van kleine en middelgrote ondernemingen

| 4. | Sociale en geesteswetenschappen |
| --- | --- |

4.

Sociale en geesteswetenschappen

| 5. | Wetenschap en samenleving |
| --- | --- |

5.

Wetenschap en samenleving

| 6. | Gender |
| --- | --- |

6.

Gender

| 7. | Internationale samenwerking |
| --- | --- |

7.

Internationale samenwerking

| 8. | Duurzame ontwikkeling en klimaatverandering, waaronder informatie over uitgaven in verband met klimaatverandering |
| --- | --- |

8.

Duurzame ontwikkeling en klimaatverandering, waaronder informatie over uitgaven in verband met klimaatverandering

| 9. | Het slaan van een brug tussen uitvinding en markttoepassing |
| --- | --- |

9.

Het slaan van een brug tussen uitvinding en markttoepassing

| 10. | Digitale agenda |
| --- | --- |

10.

Digitale agenda

| 11. | Deelname van de particuliere sector |
| --- | --- |

11.

Deelname van de particuliere sector

| 12. | Financiering voor publiek-publieke en publiek-private partnerschappen |
| --- | --- |

12.

Financiering voor publiek-publieke en publiek-private partnerschappen

| 13. | Communicatie en verspreiding |
| --- | --- |

13.

Communicatie en verspreiding

| 14. | Participatiepatronen van onafhankelijke deskundigen |
| --- | --- |

14.

Participatiepatronen van onafhankelijke deskundigen

BIJLAGE IV

Informatie die overeenkomstig artikel 8 bis, lid 2, door de Commissie moet worden verstrekt

| 1. | Informatie over individuele projecten die het mogelijk maakt elk voorstel gedurende de volledige looptijd ervan te volgen, en die met name betrekking heeft op:







  — | de ingediende voorstellen; |
| --- | --- | --- |

1.

—

de ingediende voorstellen;

| — | de evaluatieresulaten voor elk voorstel; |
| --- | --- |

—

de evaluatieresulaten voor elk voorstel;

| — | subsidieovereenkomsten; |
| --- | --- |

—

subsidieovereenkomsten;

| — | voltooide projecten. |
| --- | --- |

—

voltooide projecten.

| 2. | Informatie over het resultaat van elke oproep en over de projectuitvoering, met name over:







  — | de resultaten van elke oproep; |
| --- | --- | --- |

2.

—

de resultaten van elke oproep;

| — | het resultaat van onderhandelingen over subsidieovereenkomsten; |
| --- | --- |

—

het resultaat van onderhandelingen over subsidieovereenkomsten;

| — | projectuitvoering, onder meer betaaldata en projectresultaten. |
| --- | --- |

—

projectuitvoering, onder meer betaaldata en projectresultaten.

| 3. | Informatie over de uitvoering van programma's, onder meer relevante informatie over het kaderprogramma, het specifieke programma en over ieder onderwerp en het JRC, en over synergie met andere desbetreffende programma's van de Unie. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Informatie over de uitvoering van de Horizon 2020-begroting, onder meer informatie over vastleggingen en betalingen voor initiatieven op grond van de artikelen 185 en 187. |
| --- | --- |

4.

BIJLAGE V

Samenstellingen van het programmacomité

Lijst van samenstellingen

   (1)

  van het Horizon 2020-programmacomité overeenkomstig artikel 9, lid 1 bis:

| 1. | Strategische samenstelling: Strategisch overzicht van de tenuitvoerlegging van het hele programma, coherentie tussen de verschillende programmadelen en horizontale kwesties, inclusief „Excellentie verspreiden en deelname verbreden” en „Wetenschap met en voor de samenleving”. |
| --- | --- |

1.

Strategische samenstelling: Strategisch overzicht van de tenuitvoerlegging van het hele programma, coherentie tussen de verschillende programmadelen en horizontale kwesties, inclusief „Excellentie verspreiden en deelname verbreden” en „Wetenschap met en voor de samenleving”.

Deel I — Wetenschap op topniveau:

| 2. | Europese Onderzoeksraad, Technologieën van de toekomst en opkomende technologieën en Marie Skłodowska-Curie-acties |
| --- | --- |

2.

Europese Onderzoeksraad, Technologieën van de toekomst en opkomende technologieën en Marie Skłodowska-Curie-acties

| 3. | Onderzoeksinfrastructuren |
| --- | --- |

3.

Onderzoeksinfrastructuren

Deel II — Industrieel leiderschap:

| 4. | Informatie- en communicatietechnologie (ICT) |
| --- | --- |

4.

Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

| 5. | Nanotechnologieën, geavanceerde materialen, biotechnologie, geavanceerde fabricage en verwerking |
| --- | --- |

5.

Nanotechnologieën, geavanceerde materialen, biotechnologie, geavanceerde fabricage en verwerking

| 6. | Ruimtevaart |
| --- | --- |

6.

Ruimtevaart

| 7. | Kleine en middelgrote ondernemingen en toegang tot risicokapitaal |
| --- | --- |

7.

Kleine en middelgrote ondernemingen en toegang tot risicokapitaal

Deel III — Maatschappelijke uitdagingen:

| 8. | Gezondheid, demografische veranderingen en welzijn |
| --- | --- |

8.

Gezondheid, demografische veranderingen en welzijn

| 9. | Voedselzekerheid, duurzame land- en bosbouw, marien en maritiem onderzoek en onderzoek inzake binnenwateren en de bio-economie |
| --- | --- |

9.

Voedselzekerheid, duurzame land- en bosbouw, marien en maritiem onderzoek en onderzoek inzake binnenwateren en de bio-economie

| 10. | Zekere, schone en efficiënte energie |
| --- | --- |

10.

Zekere, schone en efficiënte energie

| 11. | Slim, groen en geïntegreerd vervoer |
| --- | --- |

11.

Slim, groen en geïntegreerd vervoer

| 12. | Klimaatactie, milieu, efficiënt gebruik van hulpbronnen en grondstoffen |
| --- | --- |

12.

Klimaatactie, milieu, efficiënt gebruik van hulpbronnen en grondstoffen

| 13. | Europa in een veranderende wereld — inclusieve, innovatieve en reflexieve samenlevingen |
| --- | --- |

13.

Europa in een veranderende wereld — inclusieve, innovatieve en reflexieve samenlevingen

| 14. | Een veilige samenleving — de vrijheid en veiligheid van Europa en haar burgers beschermen |
| --- | --- |

14.

Een veilige samenleving — de vrijheid en veiligheid van Europa en haar burgers beschermen

---

(1)  Ter vergemakkelijking van de uitvoering van het programma zal de Commissie voor iedere vergadering van het programmacomité die in de agenda is opgenomen, overeenkomstig haar geldende richtsnoeren de kosten vergoeden van één vertegenwoordiger per lidstaat, alsmede van één deskundige/adviseur per lidstaat voor die agendapunten waarvoor een lidstaat specifieke deskundigheid nodig heeft.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/380 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/380

---

P7_TA(2013)0505

Europese statistiek ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 223/2009 betreffende de Europese statistiek (COM(2012)0167 — C7-0101/2012 — 2012/0084(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/59)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2012)0167), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2012)0167),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 338, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0101/2012), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 338, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0101/2012),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien de gemotiveerde adviezen die in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid zijn uitgebracht door het Spaanse Congres van Afgevaardigden, de Spaanse Senaat en de Oostenrijkse Bondsraad en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, |
| --- | --- |

—

gezien de gemotiveerde adviezen die in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid zijn uitgebracht door het Spaanse Congres van Afgevaardigden, de Spaanse Senaat en de Oostenrijkse Bondsraad en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel,

| — | gezien het advies van de Europese Centrale Bank van 6 november 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van de Europese Centrale Bank van 6 november 2012 (1),

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken (A7-0436/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken (A7-0436/2012),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 374 van 4.12.2012, blz. 2.

---

P7_TC1-COD(2012)0084

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 223/2009 betreffende de Europese statistiek

(Voor de EER en Zwitserland relevante tekst)

[Amendement 43]

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 338, lid 1,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van de Europese Centrale Bank (1),

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (2),

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Het Europees statistisch systeem (ESS) heeft als partnerschap in het algemeen met succes zijn activiteiten voor de ontwikkeling, productie en verspreiding van
  gereglementeerde en betrouwbare
  Europese statistieken van hoge kwaliteit geconsolideerd, onder meer door de verbetering van de governance van het systeem. |
| --- | --- |

(1)

Het Europees statistisch systeem (ESS) heeft als partnerschap in het algemeen met succes zijn activiteiten voor de ontwikkeling, productie en verspreiding van
  gereglementeerde en betrouwbare
  Europese statistieken van hoge kwaliteit geconsolideerd, onder meer door de verbetering van de governance van het systeem.

| (2) | Er zijn echter ▌zwakke punten ontdekt, met name met betrekking tot het kader voor het statistische kwaliteitsbeheer.
  Door deze structurele gebreken is nogmaals duidelijk geworden dat moet worden gewaarborgd dat de statistische autoriteiten onafhankelijk functioneren van mogelijke politieke druk op nationaal niveau en op het niveau van de Unie. |
| --- | --- |

(2)

Er zijn echter ▌zwakke punten ontdekt, met name met betrekking tot het kader voor het statistische kwaliteitsbeheer.
  Door deze structurele gebreken is nogmaals duidelijk geworden dat moet worden gewaarborgd dat de statistische autoriteiten onafhankelijk functioneren van mogelijke politieke druk op nationaal niveau en op het niveau van de Unie.

| (3) | De Commissie heeft in haar mededeling van 15 april 2011 aan het Europees Parlement en de Raad „Naar een robuust kwaliteitsbeheer voor de Europese statistiek” maatregelen voorgesteld om deze zwakke punten aan te pakken
  en de governance van het ESS te versterken
  . Zij heeft met name een doelgerichte wijziging van Verordening (EG) nr. 223/2009 van het Europees Parlement en de Raad (3) voorgesteld. |
| --- | --- |

(3)

De Commissie heeft in haar mededeling van 15 april 2011 aan het Europees Parlement en de Raad „Naar een robuust kwaliteitsbeheer voor de Europese statistiek” maatregelen voorgesteld om deze zwakke punten aan te pakken
  en de governance van het ESS te versterken
  . Zij heeft met name een doelgerichte wijziging van Verordening (EG) nr. 223/2009 van het Europees Parlement en de Raad (3) voorgesteld.

| (4) | In zijn conclusies van 20 juni 2011 heeft de Raad het initiatief van de Commissie verwelkomd en het belang van een voortdurende verbetering van de governance en de efficiëntie van het ESS benadrukt. |
| --- | --- |

(4)

In zijn conclusies van 20 juni 2011 heeft de Raad het initiatief van de Commissie verwelkomd en het belang van een voortdurende verbetering van de governance en de efficiëntie van het ESS benadrukt.

| (5) | Voorts moet rekening worden gehouden met het effect van recente ontwikkelingen in verband met de economische governance van de Unie op statistisch gebied, met name aspecten in verband met de statistische onafhankelijkheid, zoals transparante aanwervings- en ontslagprocedures, toewijzing van budgetten en tijdsschema's voor voorpublicaties, zoals bepaald in Verordening (EG) nr. 1175/2011 van het Europees Parlement en de Raad (4), en die in verband met de eis dat instanties die toezicht moeten houden op de toepassing van nationale begrotingsregels functioneel autonoom zijn, zoals bepaald in Verordening (EU) nr. 473/2013 van het Europees Parlement en de Raad (5). |
| --- | --- |

(5)

Voorts moet rekening worden gehouden met het effect van recente ontwikkelingen in verband met de economische governance van de Unie op statistisch gebied, met name aspecten in verband met de statistische onafhankelijkheid, zoals transparante aanwervings- en ontslagprocedures, toewijzing van budgetten en tijdsschema's voor voorpublicaties, zoals bepaald in Verordening (EG) nr. 1175/2011 van het Europees Parlement en de Raad (4), en die in verband met de eis dat instanties die toezicht moeten houden op de toepassing van nationale begrotingsregels functioneel autonoom zijn, zoals bepaald in Verordening (EU) nr. 473/2013 van het Europees Parlement en de Raad (5).

| (6) | De
  aspecten
  die verband houden met professionele onafhankelijkheid, zoals transparante aanwervings- en ontslagprocedures, toewijzing van budgetten en tijdschema's voor voorpublicaties,
  mogen niet beperkt blijven tot statistieken die worden geproduceerd ten behoeve van het systeem voor begrotingstoezicht en de procedure bij buitensporige tekorten, maar moeten van toepassing zijn op alle Europese statistieken die door het ESS worden ontwikkeld, geproduceerd en verspreid. |
| --- | --- |

(6)

De
  aspecten
  die verband houden met professionele onafhankelijkheid, zoals transparante aanwervings- en ontslagprocedures, toewijzing van budgetten en tijdschema's voor voorpublicaties,
  mogen niet beperkt blijven tot statistieken die worden geproduceerd ten behoeve van het systeem voor begrotingstoezicht en de procedure bij buitensporige tekorten, maar moeten van toepassing zijn op alle Europese statistieken die door het ESS worden ontwikkeld, geproduceerd en verspreid.

| (6 bis) | De kwaliteit van de Europese statistieken en de relevantie daarvan voor op feiten gebaseerde besluitvorming moeten voortdurend worden getoetst, onder meer om te beoordelen welke meerwaarde zij bieden voor de verwezenlijking van de doelstellingen van de Europa 2020-strategie zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie van 3 maart 2010 getiteld „Europa 2020: een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei”, inclusief de doelstellingen met betrekking tot groei, werkgelegenheid en de sociale economie. Waar nodig moeten de door de Europese statistieken bestreken gebieden worden aangepast. |
| --- | --- |

(6 bis)

De kwaliteit van de Europese statistieken en de relevantie daarvan voor op feiten gebaseerde besluitvorming moeten voortdurend worden getoetst, onder meer om te beoordelen welke meerwaarde zij bieden voor de verwezenlijking van de doelstellingen van de Europa 2020-strategie zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie van 3 maart 2010 getiteld „Europa 2020: een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei”, inclusief de doelstellingen met betrekking tot groei, werkgelegenheid en de sociale economie. Waar nodig moeten de door de Europese statistieken bestreken gebieden worden aangepast.

| (7) | Voor
  het waarborgen van
  de professionele onafhankelijkheid van de statistische instanties
  en van kwalitatief hoogwaardige statistieken
  is het bovendien noodzakelijk dat de middelen die op een jaarlijkse of meerjarige basis worden toegewezen om te voldoen aan de statistische behoeften, toereikend zijn. |
| --- | --- |

(7)

Voor
  het waarborgen van
  de professionele onafhankelijkheid van de statistische instanties
  en van kwalitatief hoogwaardige statistieken
  is het bovendien noodzakelijk dat de middelen die op een jaarlijkse of meerjarige basis worden toegewezen om te voldoen aan de statistische behoeften, toereikend zijn.

| (8) | Daartoe moet de professionele onafhankelijkheid van de statistische instanties worden versterkt, moeten minimumnormen worden
  gewaarborgd die in de hele Europese Unie van toepassing zijn, en moeten aan
  de hoofden van de nationale instituten voor de statistiek (NSI's) ▌specifieke garanties ▌worden geboden met betrekking tot de uitvoering van statistische taken, het organisatorisch management en de toewijzing van middelen.
  De procedures voor de aanwerving van de hoofden van de NSI's moeten transparant en uitsluitend op professionele criteria gebaseerd zijn, onder strikte inachtneming van de gelijke kansen en in het bijzonder van het genderevenwicht. Te dien einde moeten de nationale parlementen eveneens een volwaardige rol vervullen en waar dienstig en in overeenstemming met hun nationale wetgeving de onafhankelijke positie van producenten van statistieken versterken en de democratische controleerbaarheid van het gevoerde statistische beleid vergroten. |
| --- | --- |

(8)

Daartoe moet de professionele onafhankelijkheid van de statistische instanties worden versterkt, moeten minimumnormen worden
  gewaarborgd die in de hele Europese Unie van toepassing zijn, en moeten aan
  de hoofden van de nationale instituten voor de statistiek (NSI's) ▌specifieke garanties ▌worden geboden met betrekking tot de uitvoering van statistische taken, het organisatorisch management en de toewijzing van middelen.
  De procedures voor de aanwerving van de hoofden van de NSI's moeten transparant en uitsluitend op professionele criteria gebaseerd zijn, onder strikte inachtneming van de gelijke kansen en in het bijzonder van het genderevenwicht. Te dien einde moeten de nationale parlementen eveneens een volwaardige rol vervullen en waar dienstig en in overeenstemming met hun nationale wetgeving de onafhankelijke positie van producenten van statistieken versterken en de democratische controleerbaarheid van het gevoerde statistische beleid vergroten.

| (8 bis) | De geloofwaardigheid van Europese statistieken staat of valt weliswaar met het niveau van de professionele onafhankelijkheid van de statistici, maar anderzijds moeten de Europese statistieken ook inspelen op de beleidsbehoeften en statistische ondersteuning bieden voor nieuwe beleidsinitiatieven op nationaal en op Unieniveau. |
| --- | --- |

(8 bis)

De geloofwaardigheid van Europese statistieken staat of valt weliswaar met het niveau van de professionele onafhankelijkheid van de statistici, maar anderzijds moeten de Europese statistieken ook inspelen op de beleidsbehoeften en statistische ondersteuning bieden voor nieuwe beleidsinitiatieven op nationaal en op Unieniveau.

| (8 ter) | De onafhankelijke positie van Eurostat moet worden geconsolideerd en gewaarborgd door middel van effectieve parlementaire controle en toezicht. |
| --- | --- |

(8 ter)

De onafhankelijke positie van Eurostat moet worden geconsolideerd en gewaarborgd door middel van effectieve parlementaire controle en toezicht.

| (9) | Bovendien moet de reeds aan de NSI's toegewezen coördinerende rol
  ten aanzien van door het ESS geproduceerde Europese statistieken
  worden verduidelijkt met het oog op een effectievere coördinatie
  op nationaal niveau
  van de statistische activiteiten
  binnen het ESS
  , ook op het stuk van kwaliteitsbeheer
  , waarbij de statistische taken die worden uitgevoerd door het Europees Stelsel van centrale banken (ESCB) terdege in aanmerking moeten worden genomen. De voortdurende coördinatie en samenwerking tussen de NSI's en Eurostat maakt ook een belangrijk onderdeel uit van een efficiënte coördinatie van de statistische activiteiten binnen het ESS. De aparte institutionele positie van het ESCB en de onafhankelijkheid van de centrale banken moeten in het kader van de ontwikkeling, productie en verspreiding van Europese statistieken in het kader van de respectieve governancestructuur en de statistische werkprogramma's van het ESS en het ESCB worden gerespecteerd. |
| --- | --- |

(9)

Bovendien moet de reeds aan de NSI's toegewezen coördinerende rol
  ten aanzien van door het ESS geproduceerde Europese statistieken
  worden verduidelijkt met het oog op een effectievere coördinatie
  op nationaal niveau
  van de statistische activiteiten
  binnen het ESS
  , ook op het stuk van kwaliteitsbeheer
  , waarbij de statistische taken die worden uitgevoerd door het Europees Stelsel van centrale banken (ESCB) terdege in aanmerking moeten worden genomen. De voortdurende coördinatie en samenwerking tussen de NSI's en Eurostat maakt ook een belangrijk onderdeel uit van een efficiënte coördinatie van de statistische activiteiten binnen het ESS. De aparte institutionele positie van het ESCB en de onafhankelijkheid van de centrale banken moeten in het kader van de ontwikkeling, productie en verspreiding van Europese statistieken in het kader van de respectieve governancestructuur en de statistische werkprogramma's van het ESS en het ESCB worden gerespecteerd.

| (10) | Om de lasten voor statistische instanties en de respondenten te verminderen, moeten de NSI's en andere nationale instanties snel en kosteloos toegang hebben tot en gebruik kunnen maken van administratieve bestanden, ook die welke langs elektronische weg worden opgeslagen, en moeten zij deze bestanden kunnen integreren in statistieken. |
| --- | --- |

(10)

Om de lasten voor statistische instanties en de respondenten te verminderen, moeten de NSI's en andere nationale instanties snel en kosteloos toegang hebben tot en gebruik kunnen maken van administratieve bestanden, ook die welke langs elektronische weg worden opgeslagen, en moeten zij deze bestanden kunnen integreren in statistieken.

| (10 bis) | Om ervoor te zorgen dat het beleid en de financieringsinitiatieven van de Unie volledig recht doen aan de ontwikkelingen in de Unie, in het bijzonder met betrekking tot de gevolgen van de economische crisis, moeten de Europese statistieken gemakkelijk te vergelijken en eenvoudig toegankelijk zijn en moeten zij tijdig en regelmatig worden bijgewerkt. |
| --- | --- |

(10 bis)

Om ervoor te zorgen dat het beleid en de financieringsinitiatieven van de Unie volledig recht doen aan de ontwikkelingen in de Unie, in het bijzonder met betrekking tot de gevolgen van de economische crisis, moeten de Europese statistieken gemakkelijk te vergelijken en eenvoudig toegankelijk zijn en moeten zij tijdig en regelmatig worden bijgewerkt.

| (11) | De NSI's moeten verder in een vroeg stadium worden geraadpleegd over het ontwerp van nieuwe administratieve bestanden waaruit gegevens kunnen worden geput voor statistische doeleinden en over geplande wijzigingen in of de buitengebruikstelling van bestaande administratieve bronnen. Zij moeten van de eigenaren van administratieve gegevens ook relevante metagegevens ontvangen en normalisatiewerkzaamheden coördineren betreffende administratieve bestanden die relevant zijn voor de productie van statistische gegevens. |
| --- | --- |

(11)

De NSI's moeten verder in een vroeg stadium worden geraadpleegd over het ontwerp van nieuwe administratieve bestanden waaruit gegevens kunnen worden geput voor statistische doeleinden en over geplande wijzigingen in of de buitengebruikstelling van bestaande administratieve bronnen. Zij moeten van de eigenaren van administratieve gegevens ook relevante metagegevens ontvangen en normalisatiewerkzaamheden coördineren betreffende administratieve bestanden die relevant zijn voor de productie van statistische gegevens.

| (12) | De vertrouwelijkheid van gegevens uit administratieve bestanden moet worden beschermd overeenkomstig de gemeenschappelijke beginselen en richtsnoeren die van toepassing zijn op alle vertrouwelijke gegevens die worden gebruikt voor de productie van Europese statistieken. Tevens moeten kaders worden geschapen voor de beoordeling van de kwaliteit
  en transparantie
  van die gegevens
  en deze moeten openbaar worden gemaakt
  . |
| --- | --- |

(12)

De vertrouwelijkheid van gegevens uit administratieve bestanden moet worden beschermd overeenkomstig de gemeenschappelijke beginselen en richtsnoeren die van toepassing zijn op alle vertrouwelijke gegevens die worden gebruikt voor de productie van Europese statistieken. Tevens moeten kaders worden geschapen voor de beoordeling van de kwaliteit
  en transparantie
  van die gegevens
  en deze moeten openbaar worden gemaakt
  .

| (12 bis) | Alle gebruikers moeten toegang hebben tot dezelfde gegevens op dezelfde tijd en embargo's moeten nauwlettend worden nageleefd. De NSI's moeten bindende data vaststellen voor de publicatie van periodieke gegevens. |
| --- | --- |

(12 bis)

Alle gebruikers moeten toegang hebben tot dezelfde gegevens op dezelfde tijd en embargo's moeten nauwlettend worden nageleefd. De NSI's moeten bindende data vaststellen voor de publicatie van periodieke gegevens.

| (13) | De kwaliteit van de Europese statistieken kan worden verbeterd en het vertrouwen van de gebruikers kan worden vergroot door de nationale overheden mede verantwoordelijk te maken voor de
  strikte
  toepassing van de Praktijkcode Europese statistieken (hierna de Praktijkcode). Daartoe moet in elke lidstaat een verbintenis aangaande vertrouwen in de statistiek („verbintenis”) worden ingevoerd, die
  recht doet aan de specifieke nationale kenmerken en
  specifieke verbintenissen van de regering
  dient te bevatten
  om de
  in de
  Praktijkcode
  neergelegde statistische beginselen
  toe te passen
  . Deze verbintenis zou tevens kunnen voorzien in nationale programma's ter waarborging van een hoge kwaliteit
  , met inbegrip van zelfevaluaties, verbeteracties
  en toezichtmechanismen
  . |
| --- | --- |

(13)

De kwaliteit van de Europese statistieken kan worden verbeterd en het vertrouwen van de gebruikers kan worden vergroot door de nationale overheden mede verantwoordelijk te maken voor de
  strikte
  toepassing van de Praktijkcode Europese statistieken (hierna de Praktijkcode). Daartoe moet in elke lidstaat een verbintenis aangaande vertrouwen in de statistiek („verbintenis”) worden ingevoerd, die
  recht doet aan de specifieke nationale kenmerken en
  specifieke verbintenissen van de regering
  dient te bevatten
  om de
  in de
  Praktijkcode
  neergelegde statistische beginselen
  toe te passen
  . Deze verbintenis zou tevens kunnen voorzien in nationale programma's ter waarborging van een hoge kwaliteit
  , met inbegrip van zelfevaluaties, verbeteracties
  en toezichtmechanismen
  .

| (13 bis) | De website van de Commissie (Eurostat) moet eenvoudige toegang bieden tot volledige, gebruikersvriendelijke gegevensreeksen. Indien mogelijk moeten periodieke updates worden uitgebracht met daarin informatie per jaar en per maand over alle lidstaten. |
| --- | --- |

(13 bis)

De website van de Commissie (Eurostat) moet eenvoudige toegang bieden tot volledige, gebruikersvriendelijke gegevensreeksen. Indien mogelijk moeten periodieke updates worden uitgebracht met daarin informatie per jaar en per maand over alle lidstaten.

| (14) | Daar de productie van Europese statistieken met het oog op een hoge mate van onafhankelijkheid moet zijn gebaseerd op een operationele en financiële planning op lange termijn, moet het Europees statistisch programma dezelfde periode bestrijken als het meerjarig financieel kader. |
| --- | --- |

(14)

Daar de productie van Europese statistieken met het oog op een hoge mate van onafhankelijkheid moet zijn gebaseerd op een operationele en financiële planning op lange termijn, moet het Europees statistisch programma dezelfde periode bestrijken als het meerjarig financieel kader.

| (15) | Bij Verordening (EG) nr. 223/2009 zijn de Commissie bevoegdheden verleend om een aantal bepalingen van die verordening uit te voeren
  overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad

   (6)

  . Als
  gevolg van de inwerkingtreding van
  Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad

   (7)

  tot intrekking van Besluit 1999/468/EG
  moeten de aan de Commissie verleende bevoegdheden ▌worden aangepast aan
  dat nieuwe rechtskader en die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend overeenkomstig Verordening (EU) nr. 182/2011. De Commissie dient ervoor te zorgen dat de uitvoeringshandelingen voor de lidstaten of de respondenten geen aanzienlijke extra administratieve lasten opleveren.


  ▌ |
| --- | --- |

(15)

Bij Verordening (EG) nr. 223/2009 zijn de Commissie bevoegdheden verleend om een aantal bepalingen van die verordening uit te voeren
  overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad

   (6)

  . Als
  gevolg van de inwerkingtreding van
  Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad

   (7)

  tot intrekking van Besluit 1999/468/EG
  moeten de aan de Commissie verleende bevoegdheden ▌worden aangepast aan
  dat nieuwe rechtskader en die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend overeenkomstig Verordening (EU) nr. 182/2011. De Commissie dient ervoor te zorgen dat de uitvoeringshandelingen voor de lidstaten of de respondenten geen aanzienlijke extra administratieve lasten opleveren.

▌

| (19) | Daar de doelstelling van deze verordening niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt maar vanwege de omvang en de gevolgen beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel, gaat deze verordening niet verder dan nodig is om die doelstelling te verwezenlijken. |
| --- | --- |

(19)

Daar de doelstelling van deze verordening niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt maar vanwege de omvang en de gevolgen beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel, gaat deze verordening niet verder dan nodig is om die doelstelling te verwezenlijken.

| (20) | Het Comité voor het Europees statistisch systeem is geraadpleegd. |
| --- | --- |

(20)

Het Comité voor het Europees statistisch systeem is geraadpleegd.

| (20 bis) | Verordening (EG) nr. 223/2009 moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd, |
| --- | --- |

(20 bis)

Verordening (EG) nr. 223/2009 moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd,

HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Wijzigingen in Verordening (EG) nr. 223/2009

Verordening (EG) nr. 223/2009 wordt als volgt gewijzigd:

| (1) | In artikel 2, lid 1, wordt punt a) vervangen door:






  „a) | „professionele onafhankelijkheid”: de ontwikkeling, productie en verspreiding van statistieken moeten op onafhankelijke wijze geschieden, met name ten aanzien van de keuze van de te gebruiken technieken, definities, methoden en bronnen en het tijdstip en de inhoud van alle vormen van verspreiding,
  en wel zo dat deze taken worden uitgevoerd
  zonder inmenging van politieke of andere belangengroepen of van Unie- of nationale instanties;”; |
| --- | --- | --- |

(1)

In artikel 2, lid 1, wordt punt a) vervangen door:

„a)

„professionele onafhankelijkheid”: de ontwikkeling, productie en verspreiding van statistieken moeten op onafhankelijke wijze geschieden, met name ten aanzien van de keuze van de te gebruiken technieken, definities, methoden en bronnen en het tijdstip en de inhoud van alle vormen van verspreiding,
  en wel zo dat deze taken worden uitgevoerd
  zonder inmenging van politieke of andere belangengroepen of van Unie- of nationale instanties;”;

| (2) | In artikel 5 wordt lid 1 vervangen door:
  „1.   Elke lidstaat wijst een nationale instantie voor de statistiek aan als het orgaan dat verantwoordelijk is voor de coördinatie van alle activiteiten ▌in verband met de ontwikkeling, productie en verspreiding van Europese statistieken
  op het nationale niveau krachtens deze verordening
  (de NSI) en dat in dat verband als enig aanspreekpunt voor de Commissie (Eurostat) fungeert voor statistische aangelegenheden.
  De coördinerende taak van de NSI heeft betrekking op alle andere nationale instanties die verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling, de productie en de verspreiding van
  in het kader van deze verordening door alle overige nationale instanties die deelnemen aan het ESS geproduceerde
  Europese statistieken. De NSI is met name op nationaal niveau verantwoordelijk voor de coördinatie van de statistische programmering en verslaggeving, de kwaliteitscontrole,
  duidelijke
  methoden, de datatransmissie en de communicatie over statistische acties van het ESS.
  De NSI en de betrokken nationale centrale bank (NCB), die als lid van het ESCB betrokken is bij de uitvoering van de statistische werkprogramma's van het ESCB, moeten samenwerken aan kwesties betreffende de Europese statistiek die zowel het ESS als het ESCB aangaan, met het oog op de productie van volledige en coherente Europese statistieken via het ESS en het ESCB op hun respectieve bevoegdheidsgebieden.
  ”; |
| --- | --- |

(2)

In artikel 5 wordt lid 1 vervangen door:

„1.   Elke lidstaat wijst een nationale instantie voor de statistiek aan als het orgaan dat verantwoordelijk is voor de coördinatie van alle activiteiten ▌in verband met de ontwikkeling, productie en verspreiding van Europese statistieken
  op het nationale niveau krachtens deze verordening
  (de NSI) en dat in dat verband als enig aanspreekpunt voor de Commissie (Eurostat) fungeert voor statistische aangelegenheden.

De coördinerende taak van de NSI heeft betrekking op alle andere nationale instanties die verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling, de productie en de verspreiding van
  in het kader van deze verordening door alle overige nationale instanties die deelnemen aan het ESS geproduceerde
  Europese statistieken. De NSI is met name op nationaal niveau verantwoordelijk voor de coördinatie van de statistische programmering en verslaggeving, de kwaliteitscontrole,
  duidelijke
  methoden, de datatransmissie en de communicatie over statistische acties van het ESS.
  De NSI en de betrokken nationale centrale bank (NCB), die als lid van het ESCB betrokken is bij de uitvoering van de statistische werkprogramma's van het ESCB, moeten samenwerken aan kwesties betreffende de Europese statistiek die zowel het ESS als het ESCB aangaan, met het oog op de productie van volledige en coherente Europese statistieken via het ESS en het ESCB op hun respectieve bevoegdheidsgebieden.
  ”;

| (3) | Het volgende artikel wordt ingevoegd:


  „Artikel 5 bis


  Hoofden van de NSI's
  en hoofden van de statistische diensten van andere nationale autoriteiten


  1.   Binnen hun nationaal statistisch systeem
  waarborgen de lidstaten de professionele onafhankelijkheid van de ambtenaren die verantwoordelijk zijn voor de in deze verordeningvervatte taken
  . ▌
  2.   
  Met het oog daarop dienen
  de hoofden van NSI's:








  a) | als enigen beslissingsbevoegdheid te hebben over processen, statistische methoden, normen en procedures en over de inhoud en het tijdstip van statistische berichten en publicaties voor alle door de NSI ontwikkelde, geproduceerde en verspreide Europese statistieken; |
| --- | --- | --- |

(3)

Het volgende artikel wordt ingevoegd:

„Artikel 5 bis

Hoofden van de NSI's
  en hoofden van de statistische diensten van andere nationale autoriteiten

1.   Binnen hun nationaal statistisch systeem
  waarborgen de lidstaten de professionele onafhankelijkheid van de ambtenaren die verantwoordelijk zijn voor de in deze verordeningvervatte taken
  . ▌

2.   
  Met het oog daarop dienen
  de hoofden van NSI's:

a)

als enigen beslissingsbevoegdheid te hebben over processen, statistische methoden, normen en procedures en over de inhoud en het tijdstip van statistische berichten en publicaties voor alle door de NSI ontwikkelde, geproduceerde en verspreide Europese statistieken;

| b) | bevoegd te zijn om te beslissen over alle kwesties met betrekking tot het interne beheer van de NSI; |
| --- | --- |

b)

bevoegd te zijn om te beslissen over alle kwesties met betrekking tot het interne beheer van de NSI;

| c) | onafhankelijk op te treden bij de uitvoering van hun statistische taken en geen instructies van overheids- of niet-overheidsinstellingen, -organen, -bureaus of -entiteiten te vragen noch te aanvaarden; |
| --- | --- |

c)

onafhankelijk op te treden bij de uitvoering van hun statistische taken en geen instructies van overheids- of niet-overheidsinstellingen, -organen, -bureaus of -entiteiten te vragen noch te aanvaarden;

| d) | verantwoordelijk te zijn voor de statistische activiteiten en de uitvoering van de begroting van de NSI; |
| --- | --- |

d)

verantwoordelijk te zijn voor de statistische activiteiten en de uitvoering van de begroting van de NSI;

| e) | een jaarverslag te publiceren en in voorkomend geval commentaar te leveren op aangelegenheden met betrekking tot de toewijzing van budgetten voor de statistische activiteiten van het NSI; |
| --- | --- |

e)

een jaarverslag te publiceren en in voorkomend geval commentaar te leveren op aangelegenheden met betrekking tot de toewijzing van budgetten voor de statistische activiteiten van het NSI;

| f) | de statistische activiteiten te coördineren van alle nationale instanties die bijdragen aan de ontwikkeling, productie en verspreiding van Europese statistieken als bedoeld in artikel 5; |
| --- | --- |

f)

de statistische activiteiten te coördineren van alle nationale instanties die bijdragen aan de ontwikkeling, productie en verspreiding van Europese statistieken als bedoeld in artikel 5;

| g) | waar nodig ter waarborging van de kwaliteit nationale richtsnoeren op te stellen voor de ontwikkeling, productie en verspreiding van alle Europese statistieken binnen hun nationaal statistisch systeem, en toe te zien op de naleving van die richtsnoeren binnen de NSI; en tevens |
| --- | --- |

g)

waar nodig ter waarborging van de kwaliteit nationale richtsnoeren op te stellen voor de ontwikkeling, productie en verspreiding van alle Europese statistieken binnen hun nationaal statistisch systeem, en toe te zien op de naleving van die richtsnoeren binnen de NSI; en tevens

| h) | binnen het ESS hun nationaal statistisch systeem te vertegenwoordigen
  . |
| --- | --- |

h)

binnen het ESS hun nationaal statistisch systeem te vertegenwoordigen
  .

3.   
  De lidstaten zien erop toe dat de overige nationale autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling, productie en verspreiding van Europese statistieken hun taken uitvoeren conform de door het hoofd van de NSI opgestelde nationale richtsnoeren
  .

4.   
  De procedures voor de aanwerving, de overplaatsing en het ontslag van hoofden van NSI's en — waar van toepassing — hoofden van de statistische diensten van andere nationale autoriteiten voor de productie van Europese statistieken zijn transparant en uitsluitend gebaseerd op professionele criteria, en niet op politieke gronden. Bij de procedures wordt het beginsel van gelijke kansen geëerbiedigd, met name wat betreft de gelijkheid der seksen. Voor het ontslag van hoofden van NSI's worden uitvoerige redenen gegeven. Deze procedures worden openbaar gemaakt
  .

4 bis.
     
  De lidstaten kunnen een nationale instantie oprichten voor het toezicht op de professionele onafhankelijkheid van de producenten van Europese statistieken in de respectieve lidstaat. De hoofden van de NSI's en, in voorkomend geval, de hoofden van de statistische diensten van de andere nationale autoriteiten voor de productie van Europese statistieken kunnen bij dergelijke instanties advies inwinnen. De procedures voor de aanwerving, de overplaatsing en het ontslag van hoofden van dergelijke instanties zijn transparant en uitsluitend gebaseerd op professionele criteria, en niet op politieke gronden.
  ”;

| (4) | In artikel 6
  worden de leden
   2
  en 3
  vervangen door:
  „2.   De Commissie (Eurostat) draagt er op het niveau van de Unie op onafhankelijke wijze zorg voor dat Europese statistieken volgens de vastgestelde regels en statistische beginselen
  en via samenwerking en coördinatie met de NSI's
  worden geproduceerd. ▌


  3.
     
  Onverminderd artikel 5 van het Protocol betreffende de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank (hierna: „statuten van het ESCB”), coördineert de Commissie (Eurostat) de statistische activiteiten van de instellingen en organen van de Unie, met name met het oog op de samenhang en kwaliteit van de gegevens en het zo gering mogelijk houden van de enquêtedruk. De Commissie (Eurostat) kan daartoe een instelling of orgaan van de Unie verzoeken haar te raadplegen of met haar samen te werken bij de ontwikkeling van methoden en systemen voor statistische doeleinden op het gebied waarop zij of het bevoegd is. Een dergelijke instelling of orgaan die voorstellen om statistieken te produceren, raadplegen de Commissie (Eurostat) en houden rekening met eventuele aanbevelingen die deze in dit verband doet.”; |
| --- | --- |

(4)

In artikel 6
  worden de leden
   2
  en 3
  vervangen door:

„2.   De Commissie (Eurostat) draagt er op het niveau van de Unie op onafhankelijke wijze zorg voor dat Europese statistieken volgens de vastgestelde regels en statistische beginselen
  en via samenwerking en coördinatie met de NSI's
  worden geproduceerd. ▌

3.
     
  Onverminderd artikel 5 van het Protocol betreffende de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank (hierna: „statuten van het ESCB”), coördineert de Commissie (Eurostat) de statistische activiteiten van de instellingen en organen van de Unie, met name met het oog op de samenhang en kwaliteit van de gegevens en het zo gering mogelijk houden van de enquêtedruk. De Commissie (Eurostat) kan daartoe een instelling of orgaan van de Unie verzoeken haar te raadplegen of met haar samen te werken bij de ontwikkeling van methoden en systemen voor statistische doeleinden op het gebied waarop zij of het bevoegd is. Een dergelijke instelling of orgaan die voorstellen om statistieken te produceren, raadplegen de Commissie (Eurostat) en houden rekening met eventuele aanbevelingen die deze in dit verband doet.”;

| (4 bis) | Het volgende artikel wordt ingevoegd:




  „Artikel 6 bis




  Directeur-generaal van de Commissie (Eurostat)




  1.
     
  Het bureau voor de statistiek van de Commissie (Eurostat) wordt geleid door een directeur-generaal. De directeur-generaal wordt benoemd door de Commissie, voor een ambtstermijn van zeven jaar die niet kan worden verlengd, overeenkomstig de in lid 2 omschreven procedure.




  2.
     
  De Commissie maakt uiterlijk zes maanden vóór het einde van de ambtstermijn van de in functie zijnde directeur-generaal een oproep tot kandidaatstelling bekend in het Publicatieblad van de Europese Unie. Bij de procedure voor de aanwerving, de overplaatsing en het ontslag van de directeur-generaal wordt het beginsel van gelijke kansen geëerbiedigd, met name wat betreft de gelijkheid der seksen, en deze procedure is transparant en uitsluitend gebaseerd op professionele criteria, en niet op politieke gronden. De Commissie benoemt de directeur-generaal na raadpleging van het Europees Parlement en de Raad.




  3.
     
  De directeur-generaal heeft als enige beslissingsbevoegdheid over processen, statistische methoden, normen en procedures en over de inhoud en het tijdstip van statistische berichten en publicaties voor alle door de Commissie (Eurostat) geproduceerde statistieken. De directeur-generaal beslist over alle kwesties met betrekking tot het interne beheer van de Commissie (Eurostat). Bij de uitvoering van deze taken stelt de directeur-generaal zich onafhankelijk op en vraagt noch aanvaardt instructies van overheids- of niet-overheidsinstellingen, -organen, -bureaus of -agentschappen. Indien de directeur-generaal meent dat vanwege een door de Commissie getroffen maatregel zijn of haar onafhankelijkheid in het gedrang komt, stelt hij of zij het Europees Parlement daarvan onmiddellijk op de hoogte.




  4.
     
  De directeur-generaal is verantwoordelijk voor de statistische werkzaamheden en de uitvoering van de begroting van de Commissie (Eurostat). Hij of zij verschijnt jaarlijks in het kader van de statistische dialoog voor de bevoegde commissie van het Europees Parlement om kwesties betreffende statistische governance, methodologie en statistische innovatie te bespreken en om kwesties in verband met de toewijzing van budgetten voor de statistische activiteiten van de Commissie (Eurostat) toe te lichten.




  5.
     
  Voordat de Commissie een tuchtmaatregel tegen de directeur-generaal neemt, raadpleegt zij het Europees Parlement. Over tuchtmaatregelen tegen de directeur-generaal neemt de Commissie een met redenen omkleed besluit dat zij, ter informatie, aan het Europees Parlement, de Raad en de Europese Adviescommissie voor statistische governance doet toekomen.”; |
| --- | --- |

(4 bis)

Het volgende artikel wordt ingevoegd:

„Artikel 6 bis

Directeur-generaal van de Commissie (Eurostat)

1.
     
  Het bureau voor de statistiek van de Commissie (Eurostat) wordt geleid door een directeur-generaal. De directeur-generaal wordt benoemd door de Commissie, voor een ambtstermijn van zeven jaar die niet kan worden verlengd, overeenkomstig de in lid 2 omschreven procedure.

2.
     
  De Commissie maakt uiterlijk zes maanden vóór het einde van de ambtstermijn van de in functie zijnde directeur-generaal een oproep tot kandidaatstelling bekend in het Publicatieblad van de Europese Unie. Bij de procedure voor de aanwerving, de overplaatsing en het ontslag van de directeur-generaal wordt het beginsel van gelijke kansen geëerbiedigd, met name wat betreft de gelijkheid der seksen, en deze procedure is transparant en uitsluitend gebaseerd op professionele criteria, en niet op politieke gronden. De Commissie benoemt de directeur-generaal na raadpleging van het Europees Parlement en de Raad.

3.
     
  De directeur-generaal heeft als enige beslissingsbevoegdheid over processen, statistische methoden, normen en procedures en over de inhoud en het tijdstip van statistische berichten en publicaties voor alle door de Commissie (Eurostat) geproduceerde statistieken. De directeur-generaal beslist over alle kwesties met betrekking tot het interne beheer van de Commissie (Eurostat). Bij de uitvoering van deze taken stelt de directeur-generaal zich onafhankelijk op en vraagt noch aanvaardt instructies van overheids- of niet-overheidsinstellingen, -organen, -bureaus of -agentschappen. Indien de directeur-generaal meent dat vanwege een door de Commissie getroffen maatregel zijn of haar onafhankelijkheid in het gedrang komt, stelt hij of zij het Europees Parlement daarvan onmiddellijk op de hoogte.

4.
     
  De directeur-generaal is verantwoordelijk voor de statistische werkzaamheden en de uitvoering van de begroting van de Commissie (Eurostat). Hij of zij verschijnt jaarlijks in het kader van de statistische dialoog voor de bevoegde commissie van het Europees Parlement om kwesties betreffende statistische governance, methodologie en statistische innovatie te bespreken en om kwesties in verband met de toewijzing van budgetten voor de statistische activiteiten van de Commissie (Eurostat) toe te lichten.

5.
     
  Voordat de Commissie een tuchtmaatregel tegen de directeur-generaal neemt, raadpleegt zij het Europees Parlement. Over tuchtmaatregelen tegen de directeur-generaal neemt de Commissie een met redenen omkleed besluit dat zij, ter informatie, aan het Europees Parlement, de Raad en de Europese Adviescommissie voor statistische governance doet toekomen.”;

| (5) | Aan artikel 11
  worden de
  volgende
  leden
  toegevoegd:
  „3.   De lidstaten
  en de Commissie
  nemen alle maatregelen die nodig zijn met het oog op de toepassing van de
  in artikel 2, lid 1, van deze verordening bedoelde statistische beginselen
  met het oog op het behoud van het vertrouwen in
  de Europese
  statistieken.
  De details van deze beginselen worden vastgesteld in de Praktijkcode.




  3 bis.
     
  De
  „verbintenissen aangaande vertrouwen in de statistiek” (hierna „de verbintenis”) zullen ertoe strekken om
  het publieke vertrouwen in de Europese statistiek te en vooruitgang aangaande de tenuitvoerlegging van de in de Praktijkcode neergelegde statistische beginselen zeker te stellen door de lidstaten en de Commissie te betrekken bij het opstellen van, met passende middelen, specifieke toezeggingen wat betreft beleid die gaan in de richting van een totaal vertrouwen in statistieken, en deze, met inbegrip van een publiekssamenvatting, bekend te maken via hun websites
  .


  3 ter.
     De verbintenissen worden door de Commissie regelmatig gecontroleerd op basis van jaarlijkse verslagen van de lidstaten.


  Indien een lidstaat uiterlijk op ...

   (*1)

  nog geen verbintenis heeft gepubliceerd, legt de desbetreffende lidstaat aan de Commissie een voortgangsverslag over de tenuitvoerlegging van de Praktijkcode voor en maakt dit openbaar, en doet in voorkomend geval ook mededeling van de stappen die hij heeft ondernomen met het oog op het aangaan van een dergelijke verbintenis.




  Uiterlijk op ...

   (*2)

  brengt de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad verslag uit over de gepubliceerde verbintenissen en, in voorkomend geval, over de voortgangsverslagen.




  3 quater.
     
  De toezegging van de zijde van de Commissie (Eurostat) worden regelmatige gecontroleerd door de Europese Adviescommissie voor statistische governance (ESGAB) op basis van een jaarlijks door de Commissie toe te zenden verslag. De ESGAB brengt uiterlijk op ...

   (*3)

  aan het Europees Parlement en de Raad verslag uit over de nakoming van deze verbintenissen.
  ”

  (*1)  
  Drie jaar na de datum van inwerkingtreding van de verordening (2012/0084(COD)).
  "


  (*2)  
  Drie jaar en zes maanden na de datum van inwerkingtreding van de verordening (2012/0084(COD)).
  "


  (*3)  
  Drie jaar na de datum van inwerkingtreding van de verordening (2012/0084(COD)).
  " |
| --- | --- |

(5)

Aan artikel 11
  worden de
  volgende
  leden
  toegevoegd:

„3.   De lidstaten
  en de Commissie
  nemen alle maatregelen die nodig zijn met het oog op de toepassing van de
  in artikel 2, lid 1, van deze verordening bedoelde statistische beginselen
  met het oog op het behoud van het vertrouwen in
  de Europese
  statistieken.
  De details van deze beginselen worden vastgesteld in de Praktijkcode.

3 bis.
     
  De
  „verbintenissen aangaande vertrouwen in de statistiek” (hierna „de verbintenis”) zullen ertoe strekken om
  het publieke vertrouwen in de Europese statistiek te en vooruitgang aangaande de tenuitvoerlegging van de in de Praktijkcode neergelegde statistische beginselen zeker te stellen door de lidstaten en de Commissie te betrekken bij het opstellen van, met passende middelen, specifieke toezeggingen wat betreft beleid die gaan in de richting van een totaal vertrouwen in statistieken, en deze, met inbegrip van een publiekssamenvatting, bekend te maken via hun websites
  .

3 ter.
     De verbintenissen worden door de Commissie regelmatig gecontroleerd op basis van jaarlijkse verslagen van de lidstaten.

Indien een lidstaat uiterlijk op ...

   (*1)

  nog geen verbintenis heeft gepubliceerd, legt de desbetreffende lidstaat aan de Commissie een voortgangsverslag over de tenuitvoerlegging van de Praktijkcode voor en maakt dit openbaar, en doet in voorkomend geval ook mededeling van de stappen die hij heeft ondernomen met het oog op het aangaan van een dergelijke verbintenis.

Uiterlijk op ...

   (*2)

  brengt de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad verslag uit over de gepubliceerde verbintenissen en, in voorkomend geval, over de voortgangsverslagen.

3 quater.
     
  De toezegging van de zijde van de Commissie (Eurostat) worden regelmatige gecontroleerd door de Europese Adviescommissie voor statistische governance (ESGAB) op basis van een jaarlijks door de Commissie toe te zenden verslag. De ESGAB brengt uiterlijk op ...

   (*3)

  aan het Europees Parlement en de Raad verslag uit over de nakoming van deze verbintenissen.
  ”

(*1)  
  Drie jaar na de datum van inwerkingtreding van de verordening (2012/0084(COD)).
  "

(*2)  
  Drie jaar en zes maanden na de datum van inwerkingtreding van de verordening (2012/0084(COD)).
  "

(*3)  
  Drie jaar na de datum van inwerkingtreding van de verordening (2012/0084(COD)).
  "

| (6) | Artikel 12 wordt hierbij als volgt gewijzigd:










  a) | de leden 2 en 3 worden
  vervangen door:
  „
  2.
     Specifieke kwaliteitsvereisten, zoals streefwaarden en minimumnormen voor de productie van statistieken, kunnen
  eveneens
  in de sectorwetgeving worden vastgelegd.


  Om de uniforme toepassing van de kwaliteitscriteria van lid 1 van dit artikel op de gegevens die onder de sectorwetgeving voor specifieke statistische gebieden vallen te waarborgen, stelt de Commissie uitvoeringshandelingen vast houdende de regelingen voor en de structuur en de frequentie van de kwaliteitsverslagen die op grond van de sectorwetgeving moeten worden opgesteld. Deze uitvoeringshandelingen worden vastgesteld overeenkomstig de onderzoeksprocedure van artikel 27, lid 2.




  3.
     
  De lidstaten verstrekken de Commissie (Eurostat) verslagen over de kwaliteit van de toegezonden gegevens, met inbegrip van eventuele bedenkingen die zij hebben ten aanzien van de juistheid van de gegevens. De Commissie beoordeelt aan de hand van adequate analyses de kwaliteit van de ingediende gegevens, en formuleert en publiceert verslagen en mededelingen over de kwaliteit van de Europese statistieken.
  ”; |
| --- | --- | --- |

(6)

Artikel 12 wordt hierbij als volgt gewijzigd:

a)

de leden 2 en 3 worden
  vervangen door:

„
  2.
     Specifieke kwaliteitsvereisten, zoals streefwaarden en minimumnormen voor de productie van statistieken, kunnen
  eveneens
  in de sectorwetgeving worden vastgelegd.

Om de uniforme toepassing van de kwaliteitscriteria van lid 1 van dit artikel op de gegevens die onder de sectorwetgeving voor specifieke statistische gebieden vallen te waarborgen, stelt de Commissie uitvoeringshandelingen vast houdende de regelingen voor en de structuur en de frequentie van de kwaliteitsverslagen die op grond van de sectorwetgeving moeten worden opgesteld. Deze uitvoeringshandelingen worden vastgesteld overeenkomstig de onderzoeksprocedure van artikel 27, lid 2.

3.
     
  De lidstaten verstrekken de Commissie (Eurostat) verslagen over de kwaliteit van de toegezonden gegevens, met inbegrip van eventuele bedenkingen die zij hebben ten aanzien van de juistheid van de gegevens. De Commissie beoordeelt aan de hand van adequate analyses de kwaliteit van de ingediende gegevens, en formuleert en publiceert verslagen en mededelingen over de kwaliteit van de Europese statistieken.
  ”;

| b) | de volgende leden worden toegevoegd:




  „3 bis.
     
  In voorkomend geval maakt de Commissie (Eurostat) ter wille van de transparantie haar oordeel bekend omtrent de kwaliteit van de nationale bijdragen aan de Europese statistieken.




  3 ter.
     
  Wanneer de sectorwetgeving voorziet in boetes indien lidstaten statistische gegevens onjuist weergeven, kan de Commissie, conform de Verdragen en die sectorwetgeving, wanneer daaraan behoefte bestaat onderzoeken op gang brengen en uitvoeren, in voorkomend geval ook in de vorm van inspecties ter plaatse om vast te stellen of die onjuiste weergave ernstig en doelbewust of aan grove nalatigheid te wijten was. De Commissie kan eisen dat de lidstaat waartegen een onderzoek loopt, relevante informatie verstrekt.




  3 quater.
     
  Wanneer de Commissie van oordeel is dat een lidstaat met betrekking tot de weergave van statistische gegevens niet heeft voldaan aan zijn verplichtingen uit hoofde van deze verordening of krachtens de toepasselijke sectorwetgeving, handelt zij overeenkomstig artikel 258 van het Verdrag.”; |
| --- | --- |

b)

de volgende leden worden toegevoegd:

„3 bis.
     
  In voorkomend geval maakt de Commissie (Eurostat) ter wille van de transparantie haar oordeel bekend omtrent de kwaliteit van de nationale bijdragen aan de Europese statistieken.

3 ter.
     
  Wanneer de sectorwetgeving voorziet in boetes indien lidstaten statistische gegevens onjuist weergeven, kan de Commissie, conform de Verdragen en die sectorwetgeving, wanneer daaraan behoefte bestaat onderzoeken op gang brengen en uitvoeren, in voorkomend geval ook in de vorm van inspecties ter plaatse om vast te stellen of die onjuiste weergave ernstig en doelbewust of aan grove nalatigheid te wijten was. De Commissie kan eisen dat de lidstaat waartegen een onderzoek loopt, relevante informatie verstrekt.

3 quater.
     
  Wanneer de Commissie van oordeel is dat een lidstaat met betrekking tot de weergave van statistische gegevens niet heeft voldaan aan zijn verplichtingen uit hoofde van deze verordening of krachtens de toepasselijke sectorwetgeving, handelt zij overeenkomstig artikel 258 van het Verdrag.”;

| (7) | In artikel 13 wordt lid 1 vervangen door:
  „1.   Het Europees statistisch programma legt het kader voor de ontwikkeling, productie en verspreiding van Europese statistieken, de voornaamste gebieden en de doelstellingen van de voorgenomen acties vast voor een periode die overeenkomt met die van het meerjarig financieel kader. Het wordt door het Europees Parlement en de Raad vastgesteld. Het effect en de kosteneffectiviteit ervan worden beoordeeld met medewerking van onafhankelijke deskundigen.”; |
| --- | --- |

(7)

In artikel 13 wordt lid 1 vervangen door:

„1.   Het Europees statistisch programma legt het kader voor de ontwikkeling, productie en verspreiding van Europese statistieken, de voornaamste gebieden en de doelstellingen van de voorgenomen acties vast voor een periode die overeenkomt met die van het meerjarig financieel kader. Het wordt door het Europees Parlement en de Raad vastgesteld. Het effect en de kosteneffectiviteit ervan worden beoordeeld met medewerking van onafhankelijke deskundigen.”;

| (7 bis) | In artikel 14 wordt lid 2 vervangen door:




  „2.
     
  De Commissie kan middels uitvoeringshandelingen besluiten tot een tijdelijke directe statistische actie op voorwaarde dat:










  a) | de actie niet voorziet in het verzamelen van gegevens die zich uitstrekken tot meer dan drie referentiejaren; |
| --- | --- | --- |

(7 bis)

In artikel 14 wordt lid 2 vervangen door:

„2.
     
  De Commissie kan middels uitvoeringshandelingen besluiten tot een tijdelijke directe statistische actie op voorwaarde dat:

a)

de actie niet voorziet in het verzamelen van gegevens die zich uitstrekken tot meer dan drie referentiejaren;

| b) | de te verzamelen gegevens al bij de verantwoordelijke NSI en andere nationale instanties beschikbaar of toegankelijk zijn of direct kunnen worden verkregen en er steekproeven worden gebruikt die zich lenen voor het waarnemen van de statistische populatie op uniaal niveau middels adequate coördinatie met de NSI's en andere nationale instanties; en tevens |
| --- | --- |

b)

de te verzamelen gegevens al bij de verantwoordelijke NSI en andere nationale instanties beschikbaar of toegankelijk zijn of direct kunnen worden verkregen en er steekproeven worden gebruikt die zich lenen voor het waarnemen van de statistische populatie op uniaal niveau middels adequate coördinatie met de NSI's en andere nationale instanties; en tevens

| c) | de Unie aan de NSI's en andere nationale instanties financiële bijdragen levert ter dekking van de door hen te dragen meerkosten, overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad

   (8). |
| --- | --- |

c)

de Unie aan de NSI's en andere nationale instanties financiële bijdragen levert ter dekking van de door hen te dragen meerkosten, overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad

   (8).

Deze uitvoeringshandelingen worden vastgesteld overeenkomstig de onderzoeksprocedure van artikel 27, lid 2.”;

(8)  
  Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad (PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1).
  "

| (7 ter) | Artikel 17 wordt vervangen door:




  „Artikel 17




  Jaarlijks werkprogramma




  De Commissie legt vóór 30 april haar jaarlijkse werkprogramma voor het volgende jaar aan het ESS-comité voor.




  Bij de voorbereiding van het werkprogramma zorgt de Commissie voor adequate prioritering, met inbegrip van de evaluatie van en verslaglegging over statistische prioriteiten en de toewijzing van financiële middelen. De Commissie houdt zo veel mogelijk rekening met de opmerkingen van het ESS-comité. Haar werkprogramma's zijn gebaseerd op het Europees Statistisch Programma en bevatten met name:










  a) | de acties die volgens de Commissie van prioritair belang zijn, rekening houdend met de beleidsbehoeften van de Unie, de nationale en uniale financiële beperkingen, en de enquêtedruk; |
| --- | --- | --- |

(7 ter)

Artikel 17 wordt vervangen door:

„Artikel 17

Jaarlijks werkprogramma

De Commissie legt vóór 30 april haar jaarlijkse werkprogramma voor het volgende jaar aan het ESS-comité voor.

Bij de voorbereiding van het werkprogramma zorgt de Commissie voor adequate prioritering, met inbegrip van de evaluatie van en verslaglegging over statistische prioriteiten en de toewijzing van financiële middelen. De Commissie houdt zo veel mogelijk rekening met de opmerkingen van het ESS-comité. Haar werkprogramma's zijn gebaseerd op het Europees Statistisch Programma en bevatten met name:

a)

de acties die volgens de Commissie van prioritair belang zijn, rekening houdend met de beleidsbehoeften van de Unie, de nationale en uniale financiële beperkingen, en de enquêtedruk;

| b) | initiatieven met betrekking tot de herziening van prioriteiten, inclusief negatieve prioriteiten, en de vermindering van de druk op zowel dataleveranciers als producenten van statistieken; en tevens |
| --- | --- |

b)

initiatieven met betrekking tot de herziening van prioriteiten, inclusief negatieve prioriteiten, en de vermindering van de druk op zowel dataleveranciers als producenten van statistieken; en tevens

| c) | de procedures en eventuele wetgevingsinstrumenten waarvan de Commissie voor de uitvoering van het werkprogramma gebruik denkt te maken.”; |
| --- | --- |

c)

de procedures en eventuele wetgevingsinstrumenten waarvan de Commissie voor de uitvoering van het werkprogramma gebruik denkt te maken.”;

| (8) | Het volgende artikel wordt ingevoegd:

  „Artikel 17 bis


  Toegang, gebruik en integratie van administratieve bestanden

  1.   Om de enquêtedruk te verminderen, hebben de NSI's, de andere nationale instanties bedoeld in artikel 4 en de Commissie (Eurostat) het recht op snelle en kosteloze toegang tot en gebruik van alle administratieve bestanden en op de integratie van die administratieve bestanden in statistieken, voor zover dit noodzakelijk is voor de ontwikkeling, de productie en de verspreiding van
  in het kader van deze verordening geproduceerde
  Europese statistieken.
  2.   De NSI's en de Commissie (Eurostat) worden geraadpleegd over en nemen deel aan het oorspronkelijke ontwerp, de daaropvolgende ontwikkeling en de beëindiging van administratieve bestanden die zijn opgezet en in stand worden gehouden door andere organen, waardoor het latere gebruik van deze gegevens
  voor de productie van Europese statistieken
  wordt vergemakkelijkt. Zij
  worden uitgenodigd om deel te nemen aan de
  normalisatiewerkzaamheden betreffende voor de productie van
  Europese statistieken
  relevante administratieve bestanden ▌.
  3.   
  Onverminderd het bepaalde in de statuten van het ESCB en de onafhankelijke positie van de centrale banken, blijven de
  toegang
  voor
  en de deelname van de NSI's, van andere nationale instanties en van de Commissie (Eurostat) overeenkomstig de leden 1 en 2 beperkt tot administratieve bestanden binnen hun respectieve bestuursstelsels.
  4.   
  De door hun eigenaren aan de NSI's, andere nationale autoriteiten en de Commissie (Eurostat) beschikbaar gestelde administratieve bestanden die dienen om te worden gebruikt voor de productie van Europese statistieken gaan vergezeld van relevante metagegevens.


  5.   De NSI's en de eigenaren van administratieve bestanden voorzien in de nodige samenwerkingsmechanismen.”; |
| --- | --- |

(8)

Het volgende artikel wordt ingevoegd:

„Artikel 17 bis

Toegang, gebruik en integratie van administratieve bestanden

1.   Om de enquêtedruk te verminderen, hebben de NSI's, de andere nationale instanties bedoeld in artikel 4 en de Commissie (Eurostat) het recht op snelle en kosteloze toegang tot en gebruik van alle administratieve bestanden en op de integratie van die administratieve bestanden in statistieken, voor zover dit noodzakelijk is voor de ontwikkeling, de productie en de verspreiding van
  in het kader van deze verordening geproduceerde
  Europese statistieken.

2.   De NSI's en de Commissie (Eurostat) worden geraadpleegd over en nemen deel aan het oorspronkelijke ontwerp, de daaropvolgende ontwikkeling en de beëindiging van administratieve bestanden die zijn opgezet en in stand worden gehouden door andere organen, waardoor het latere gebruik van deze gegevens
  voor de productie van Europese statistieken
  wordt vergemakkelijkt. Zij
  worden uitgenodigd om deel te nemen aan de
  normalisatiewerkzaamheden betreffende voor de productie van
  Europese statistieken
  relevante administratieve bestanden ▌.

3.   
  Onverminderd het bepaalde in de statuten van het ESCB en de onafhankelijke positie van de centrale banken, blijven de
  toegang
  voor
  en de deelname van de NSI's, van andere nationale instanties en van de Commissie (Eurostat) overeenkomstig de leden 1 en 2 beperkt tot administratieve bestanden binnen hun respectieve bestuursstelsels.

4.   
  De door hun eigenaren aan de NSI's, andere nationale autoriteiten en de Commissie (Eurostat) beschikbaar gestelde administratieve bestanden die dienen om te worden gebruikt voor de productie van Europese statistieken gaan vergezeld van relevante metagegevens.

5.   De NSI's en de eigenaren van administratieve bestanden voorzien in de nodige samenwerkingsmechanismen.”;

| (8 bis) | In artikel 20, lid 4, wordt de tweede alinea vervangen door:



  „De NSI's, andere nationale autoriteiten en de Commissie (Eurostat) treffen alle nodige maatregelen met het oog op de harmonisatie van de beginselen en richtsnoeren betreffende de fysieke en logische bescherming van vertrouwelijke gegevens. De Commissie draagt door middel van uitvoeringshandelingen zorg voor de benodigde harmonisatie. Deze uitvoeringshandelingen worden vastgesteld overeenkomstig de onderzoeksprocedure van artikel 27, lid 2.”; |
| --- | --- |

(8 bis)

In artikel 20, lid 4, wordt de tweede alinea vervangen door:

| (9) | Artikel 23, tweede alinea, wordt vervangen door:
  „De regelingen, voorschriften en voorwaarden voor toegang op het niveau van de Unie worden vastgesteld overeenkomstig de onderzoeksprocedure van artikel 27, lid 2.” |
| --- | --- |

(9)

Artikel 23, tweede alinea, wordt vervangen door:

„De regelingen, voorschriften en voorwaarden voor toegang op het niveau van de Unie worden vastgesteld overeenkomstig de onderzoeksprocedure van artikel 27, lid 2.”

| (10) | Artikel 24 wordt geschrapt. |
| --- | --- |

(10)

Artikel 24 wordt geschrapt.

| (10 bis) | Artikel 26 wordt vervangen door:




  „Artikel 26




  Schending van de statistische geheimhouding




  De lidstaten en de Commissie treffen passende maatregelen om schending van de statistische geheimhouding te voorkomen en te bestraffen. De sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn.”;


  ▌ |
| --- | --- |

(10 bis)

Artikel 26 wordt vervangen door:

„Artikel 26

Schending van de statistische geheimhouding

De lidstaten en de Commissie treffen passende maatregelen om schending van de statistische geheimhouding te voorkomen en te bestraffen. De sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn.”;

▌

| (12) | Artikel 27 wordt vervangen door:
  „Artikel 27


  Comité

  1.   De Commissie wordt bijgestaan door het Comité voor het Europees statistisch systeem. Dat comité is een comité in de zin van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad (*4).
  2.   Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing.

  (*4)  Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren.”" |
| --- | --- |

(12)

Artikel 27 wordt vervangen door:

„Artikel 27

Comité

1.   De Commissie wordt bijgestaan door het Comité voor het Europees statistisch systeem. Dat comité is een comité in de zin van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad (*4).

2.   Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing.

(*4)  Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren.”"

Artikel 2

Inwerkingtreding

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te ...

Voor het Europees Parlement

De voorzitter

Voor de Raad

De voorzitter

---

(1)  PB C 374 van 4.12.2012, blz. 2.

1

(2)  Standpunt van het Europees Parlement van 21 november 2013.

2

(3)  Verordening (EG) nr. 223/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2009 betreffende de Europese statistiek en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1101/2008 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toezending van onder de statistische geheimhoudingsplicht vallende gegevens aan het Bureau voor de Statistiek van de Europese Gemeenschappen, Verordening (EG) nr. 322/97 van de Raad betreffende de communautaire statistiek en Besluit 89/382/EEG, Euratom van de Raad tot oprichting van een Comité statistisch programma van de Europese Gemeenschappen (PB L 87 van 31.3.2009, blz. 164).

3

(4)  Verordening (EU) nr. 1175/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (PB L 306 van 23.11.2011, blz. 12).

4

(5)  Verordening (EU) nr. 473/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 21 mei 2013 betreffende gemeenschappelijke voorschriften voor het monitoren en beoordelen van ontwerpbegrotingsplannen en voor het garanderen van de correctie van buitensporige tekorten van de lidstaten van de eurozone (PB L 140 van 27.5.2013, blz. 11).

5

(6)  
  Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23).

6

Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23).

(7)  
  Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13).

7

Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13).

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/390 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/390

---

P7_TA(2013)0506

Programma voor sociale verandering en innovatie ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende een programma van de Europese Unie voor sociale verandering en innovatie (COM(2011)0609 — C7-0318/2011 — 2011/0270(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/60)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0609), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0609),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 46, onder d), artikel 149, artikel 153, lid 2, onder a), en artikel 175, derde alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0318/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 46, onder d), artikel 149, artikel 153, lid 2, onder a), en artikel 175, derde alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0318/2011),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door de Zweedse Rijksdag, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, |
| --- | --- |

—

gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door de Zweedse Rijksdag, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 23 februari 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 23 februari 2012 (1),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's van 3 mei 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 3 mei 2012 (2),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 10 juli 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 10 juli 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie begrotingscontrole, de Commissie industrie, onderzoek en energie, de Commissie regionale ontwikkeling en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A7-0241/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie begrotingscontrole, de Commissie industrie, onderzoek en energie, de Commissie regionale ontwikkeling en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A7-0241/2012),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 143 van 22.5.2012, blz. 88.

(2)  PB C 225 van 27.7.2012, blz. 167.

---

P7_TC1-COD(2011)0270

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende een programma van de Europese Unie voor werkgelegenheid en sociale innovatie („EaSI”) en tot wijziging van Besluit nr. 283/2010/EU tot instelling van een Europese Progress-microfinancieringsfaciliteit voor werkgelegenheid en sociale insluiting

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1296/2013.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/392 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/392

---

P7_TA(2013)0507

Programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE) ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de vaststelling van een programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE) (COM(2011)0874 — C7-0498/2011 — 2011/0428(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/61)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad (COM(2011)0874), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad (COM(2011)0874),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 192 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0498/2011), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 192 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0498/2011),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 april 2012 (1),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's van 19 juli 2012 (2), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 19 juli 2012 (2),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 17 juli 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 17 juli 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie regionale ontwikkeling (A7-0294/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie regionale ontwikkeling (A7-0294/2012),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | neemt kennis van de verklaringen van de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie zijn gevoegd; |
| --- | --- |

2.

neemt kennis van de verklaringen van de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie zijn gevoegd;

| 3. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

3.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

4.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 191 van 29.6.2012, blz. 111.

(2)  PB C 277 van 13.9.2012, blz. 61.

---

P7_TC1-COD(2011)0428

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad inzake de vaststelling van een programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 614/2007

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1293/2013.)

---

BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE

VERKLARINGEN VAN DE COMMISSIE

Maximumbedrag dat aan een individueel geïntegreerd project kan worden toegekend

De Commissie hecht veel belang aan het waarborgen van een evenredige verdeling van middelen over de geïntegreerde projecten, zodat zoveel mogelijk geïntegreerde projecten kunnen worden gefinancierd en een evenwichtige verdeling van de geïntegreerde projecten over alle lidstaten kan worden gewaarborgd. In dit verband zal de Commissie bij de bespreking van het ontwerp-werkprogramma met de leden van het LIFE-comité een maximumbedrag voorstellen dat aan een individueel geïntegreerd project kan worden toegekend. Dit voorstel zal worden ingediend als onderdeel van de methode voor de selectie van de projecten die moet worden goedgekeurd als onderdeel van het meerjarig werkprogramma.

Status van de financiering van de biodiversiteit in de LGO's

De Commissie hecht veel belang aan de bescherming van het milieu en de biodiversiteit in de landen en gebieden overzee, zoals blijkt uit het voorstel voor een besluit betreffende de associatie van de LGO's, dat deze sectoren vermeldt als gebieden waarop de EU en de LGO's samenwerken, en de verschillende acties schetst die daarbij in aanmerking kunnen komen voor financiering door de Europese Unie.

De voorbereidende actie BEST is een succesvol initiatief gebleken dat de landen en gebieden overzee hebben verwelkomd en dat inzake biodiversiteit en ecosysteemdiensten tastbare resultaten heeft opgeleverd. Nu BEST op zijn einde loopt, staat de Commissie gunstig tegenover de mogelijkheid om daaraan een vervolg te geven via één van de nieuwe instrumenten, namelijk het programma voor mondiale collectieve goederen en uitdagingen in het kader van het instrument voor ontwikkelingssamenwerking.

Deze specifieke mogelijkheid voor de financiering van de biodiversiteit in de LGO's zal worden aangevuld met de mogelijkheden die worden geboden door artikel 6 van het LIFE-programma voor de periode 2014-2020.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/394 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/394

---

P7_TA(2013)0508

Actieprogramma voor belastingen ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het gewijzigde voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een actieprogramma voor belastingen in de Europese Unie voor de periode 2014-2020 (Fiscalis 2020) en tot intrekking van Beschikking nr. 1482/2007/EG (COM(2012)0465 — C7-0242/2012 — 2011/0341B(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/62)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2012)0465), |
| --- | --- |

—

gezien het gewijzigde voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2012)0465),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en de artikelen 114, 197 en 212 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0242/2012), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en de artikelen 114, 197 en 212 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0242/2012),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 28 mei 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 28 mei 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 22 februari 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 22 februari 2012 (1),

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en het advies van de Begrotingscommissie (A7-0399/2012), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en het advies van de Begrotingscommissie (A7-0399/2012),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 143 van 22.5.2012, blz. 48.

---

P7_TC1-COD(2011)0341B

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een actieprogramma ter verbetering van het functioneren van de belastingstelsels in de Europese Unie voor de periode 2014-2020 (Fiscalis 2020) en tot intrekking van Beschikking nr. 1482/2007/EG

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1286/2013.)

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/395 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/395

---

P7_TA(2013)0509

Actieprogramma voor douane ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het gewijzigd voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een actieprogramma voor douane in de Europese Unie voor de periode 2014-2020 (Douane 2020) en tot intrekking van Beschikking nr. 624/2007/EG (COM(2012)0464 — C7-0241/2012 — 2011/0341A(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/63)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0706 en het gewijzigde voorstel (COM(2012)0464), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2011)0706 en het gewijzigde voorstel (COM(2012)0464),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 33 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0241/2012), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 33 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0241/2012),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 17 juli 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 17 juli 2013 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en het advies van de Begrotingscommissie (A7-0026/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en het advies van de Begrotingscommissie (A7-0026/2013),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | hecht zijn goedkeuring aan de verklaring die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd; |
| --- | --- |

2.

hecht zijn goedkeuring aan de verklaring die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd;

| 3. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

3.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in dit voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

4.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

P7_TC1-COD(2011)0341A

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) nr. .../2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een actieprogramma voor douane in de Europese Unie voor de periode 2014-2020 (Douane 2020) en tot intrekking van Beschikking nr. 624/2007/EG

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) nr. 1294/2013.)

---

BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE

VERKLARING VAN HET EUROPEES PARLEMENT

Een doeltreffende, efficiënte, moderne en geharmoniseerde aanpak van douanecontroles aan de buitengrens van de Unie is van essentieel belang om:

| — | de financiële belangen van de Unie en haar lidstaten te beschermen, |
| --- | --- |

—

de financiële belangen van de Unie en haar lidstaten te beschermen,

| — | illegale handel te bestrijden en tegelijkertijd versoepeling voor de legale handel mogelijk te maken, |
| --- | --- |

—

illegale handel te bestrijden en tegelijkertijd versoepeling voor de legale handel mogelijk te maken,

| — | de veiligheid en beveiliging van de Unie en haar inwoners, alsmede de bescherming van het milieu te waarborgen, |
| --- | --- |

—

de veiligheid en beveiliging van de Unie en haar inwoners, alsmede de bescherming van het milieu te waarborgen,

| — | intellectuele-eigendomsrechten te beschermen, en |
| --- | --- |

—

intellectuele-eigendomsrechten te beschermen, en

| — | toe te zien op de naleving van de gemeenschappelijke handelspolitiek. |
| --- | --- |

—

toe te zien op de naleving van de gemeenschappelijke handelspolitiek.

Om die controles uit te voeren, moeten de douanediensten over de passende hulpmiddelen beschikken, zoals detectieapparatuur en technologie. Dat deze hulpmiddelen nodig zijn, blijkt onder meer uit de dreigingsevaluatie van de georganiseerde criminaliteit voor 2011 van Europol, waarin staat dat de economische gevolgen van sigarettensmokkel jaarlijks een verlies van ongeveer tien miljard euro voor de begrotingen van de lidstaten en de Unie inhouden.

De verschillende instrumenten van het meerjarig financieel kader die beschikbaar zijn voor de medefinanciering van de aanschaf van deze hulpmiddelen, worden momenteel niet maximaal benut. Met het oog op de doelmatige toewijzing van financieringsmiddelen verzoekt het Europees Parlement de Commissie uiterlijk medio 2018 een rapport voor te leggen over de verstrekking van de financiële middelen waarmee de nodige hulpmiddelen voor douanecontroles op het in artikel 3, lid 1, onder a), van het VWEU bedoelde gebied kunnen worden aangeschaft, met inbegrip van de mogelijkheid om deze middelen uit één fonds toe te wijzen.

---

| 24.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 436/397 |
| --- | --- | --- | --- |

24.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 436/397

---

P7_TA(2013)0510

Verzekerings- en herverzekeringsbedrijf (wijziging van Solvabiliteit II) ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 21 november 2013 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2009/138/EG betreffende de toegang tot en uitoefening van het verzekerings- en het herverzekeringsbedrijf (Solvabiliteit II) wat de data van omzetting, toepassing en intrekking van bepaalde richtlijnen betreft (COM(2013)0680 — C7-0315/2013 — 2013/0327(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2016/C 436/64)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2013)0680), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2013)0680),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en de artikelen 53, lid 1, en 62 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0315/2013), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en de artikelen 53, lid 1, en 62 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0315/2013),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 55 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 55 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken (A7-0352/2013), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken (A7-0352/2013),

| A. | overwegende dat het om redenen van urgentie gerechtvaardigd is om tot stemming over te gaan vóór het verstrijken van de in artikel 6 van het Protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid bedoelde termijn van acht weken; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het om redenen van urgentie gerechtvaardigd is om tot stemming over te gaan vóór het verstrijken van de in artikel 6 van het Protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid bedoelde termijn van acht weken;

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

P7_TC1-COD(2013)0327

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 21 november 2013 met het oog op de vaststelling van Richtlijn 2013/.../EU van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2009/138/EG (Solvabiliteit II) wat betreft de datum van omzetting en de datum van toepassing daarvan en de datum van intrekking van bepaalde richtlijnen (Solvabiliteit I)

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn 2013/58/EU.)

---