# Publicatieblad L 247/2008

| | ISSN 1725-2598 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | L 247 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Wetgeving | 51e jaargang16 september 2008 |

ISSN 1725-2598

Publicatieblad

van de Europese Unie

L 247

Uitgave in de Nederlandse taal

Wetgeving

51e jaargang16 september 2008

---

| Inhoud | | I   Besluiten op grond van het EG- en het Euratom-Verdrag waarvan publicatie verplicht is | Bladzijde |
| --- | --- | --- | --- |
| | | VERORDENINGEN |
| | * | Verordening (EG) nr. 893/2008 van de Raad van 10 september 2008 tot handhaving van de antidumpingrechten op stapelvezels van polyester van oorsprong uit Belarus, de Volksrepubliek China, Saoedi-Arabië en Korea na een gedeeltelijk tussentijds nieuw onderzoek op grond van artikel 11, lid 3, van Verordening (EG) nr. 384/96 | 1 |
| | | Verordening (EG) nr. 894/2008 van de Commissie van 15 september 2008 tot vaststelling van de forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit | 17 |
| | * | Verordening (EG) nr. 895/2008 van de Commissie van 12 september 2008 houdende dertiende wijziging van Verordening (EG) nr. 1763/2004 tot vaststelling van bepaalde beperkende maatregelen ter ondersteuning van de daadwerkelijke uitvoering van het mandaat van het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY) | 19 |
| | | Verordening (EG) nr. 896/2008 van de Commissie van 15 september 2008 tot vaststelling van de invoerrechten in de sector granen van toepassing vanaf 16 september 2008 | 20 |

Inhoud

I   Besluiten op grond van het EG- en het Euratom-Verdrag waarvan publicatie verplicht is

Bladzijde

VERORDENINGEN

*

Verordening (EG) nr. 893/2008 van de Raad van 10 september 2008 tot handhaving van de antidumpingrechten op stapelvezels van polyester van oorsprong uit Belarus, de Volksrepubliek China, Saoedi-Arabië en Korea na een gedeeltelijk tussentijds nieuw onderzoek op grond van artikel 11, lid 3, van Verordening (EG) nr. 384/96

1

Verordening (EG) nr. 894/2008 van de Commissie van 15 september 2008 tot vaststelling van de forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit

17

*

Verordening (EG) nr. 895/2008 van de Commissie van 12 september 2008 houdende dertiende wijziging van Verordening (EG) nr. 1763/2004 tot vaststelling van bepaalde beperkende maatregelen ter ondersteuning van de daadwerkelijke uitvoering van het mandaat van het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY)

19

Verordening (EG) nr. 896/2008 van de Commissie van 15 september 2008 tot vaststelling van de invoerrechten in de sector granen van toepassing vanaf 16 september 2008

20

| | | II   Besluiten op grond van het EG- en het Euratom-Verdrag waarvan publicatie niet verplicht is |
| --- | --- | --- |
| | | BESLUITEN/BESCHIKKINGEN |
| | | Raad |
| | | 2008/725/EG |
| | * | Besluit van de Raad van 15 september 2008 houdende benoeming van een Duits lid van het Comité van de Regio’s | 23 |
| | | 2008/726/EG |
| | * | Besluit van de Raad van 15 september 2008 houdende benoeming van een Italiaans lid van het Comité van de Regio’s | 24 |
| | | 2008/727/EG |
| | * | Besluit van de Raad van 15 september 2008 houdende benoeming van een Slowaaks lid en van een Slowaakse plaatsvervanger in het Comité van de Regio’s | 25 |
| | | 2008/728/EG |
| | * | Besluit van de Raad van 15 september 2008 houdende benoeming van een Belgisch lid en van een Belgische plaatsvervanger in het Comité van de Regio’s | 26 |
| | | Commissie |
| | | 2008/729/EG |
| | * | Beschikking van de Commissie van 11 december 2007 betreffende steunmaatregel C 53/06 (ex N 262/05, ex CP 127/04) ten gunste van Glasvezelnet Amsterdam voor een investering in een glasvezeltoegangsnetwerk door de gemeente Amsterdam
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2007) 6072)

   (
  1
  ) | 27 |
| | | 2008/730/EG |
| | * | Beschikking van de Commissie van 8 september 2008 tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde sojabonen A2704-12 (ACS-GMØØ5-3) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2008) 4735)

   (
  1
  ) | 50 |

II   Besluiten op grond van het EG- en het Euratom-Verdrag waarvan publicatie niet verplicht is

BESLUITEN/BESCHIKKINGEN

Raad

2008/725/EG

*

Besluit van de Raad van 15 september 2008 houdende benoeming van een Duits lid van het Comité van de Regio’s

23

2008/726/EG

*

Besluit van de Raad van 15 september 2008 houdende benoeming van een Italiaans lid van het Comité van de Regio’s

24

2008/727/EG

*

Besluit van de Raad van 15 september 2008 houdende benoeming van een Slowaaks lid en van een Slowaakse plaatsvervanger in het Comité van de Regio’s

25

2008/728/EG

*

Besluit van de Raad van 15 september 2008 houdende benoeming van een Belgisch lid en van een Belgische plaatsvervanger in het Comité van de Regio’s

26

Commissie

2008/729/EG

*

Beschikking van de Commissie van 11 december 2007 betreffende steunmaatregel C 53/06 (ex N 262/05, ex CP 127/04) ten gunste van Glasvezelnet Amsterdam voor een investering in een glasvezeltoegangsnetwerk door de gemeente Amsterdam
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2007) 6072)

   (
  1
  )

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2007) 6072)

1

27

2008/730/EG

*

Beschikking van de Commissie van 8 september 2008 tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde sojabonen A2704-12 (ACS-GMØØ5-3) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2008) 4735)

   (
  1
  )

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2008) 4735)

1

50

| | | III   Besluiten op grond van het EU-Verdrag |
| --- | --- | --- |
| | | BESLUITEN OP GROND VAN TITEL V VAN HET EU-VERDRAG |
| | | 2008/731/GBVB |
| | * | Besluit CHAD/4/2008 van het Politiek en Veiligheidscomité van 2 september 2008 tot wijziging van Besluit CHAD/1/2008 van het Politiek en Veiligheidscomité inzake de aanvaarding van bijdragen van derde staten aan de militaire operatie van de Europese Unie in de Republiek Tsjaad en de Centraal-Afrikaanse Republiek, en van Besluit CHAD/2/2008 van het Politiek en Veiligheidscomité tot instelling van het Comité van contribuanten aan de militaire operatie van de Europese Unie in de Republiek Tsjaad en de Centraal-Afrikaanse Republiek | 54 |
| | * | Besluit 2008/732/GBVB van de Raad van 15 september 2008 tot uitvoering van Gemeenschappelijk Standpunt 2004/293/GBVB tot verlenging van de maatregelen ter ondersteuning van de daadwerkelijke uitvoering van het mandaat van het Internationaal Oorlogstribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY) | 56 |
| | * | Besluit 2008/733/GBVB van de Raad van 15 september 2008 tot uitvoering van Gemeenschappelijk Standpunt 2004/694/GBVB betreffende aanvullende maatregelen ter ondersteuning van de daadwerkelijke uitvoering van het mandaat van het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY) | 63 |

III   Besluiten op grond van het EU-Verdrag

BESLUITEN OP GROND VAN TITEL V VAN HET EU-VERDRAG

2008/731/GBVB

*

Besluit CHAD/4/2008 van het Politiek en Veiligheidscomité van 2 september 2008 tot wijziging van Besluit CHAD/1/2008 van het Politiek en Veiligheidscomité inzake de aanvaarding van bijdragen van derde staten aan de militaire operatie van de Europese Unie in de Republiek Tsjaad en de Centraal-Afrikaanse Republiek, en van Besluit CHAD/2/2008 van het Politiek en Veiligheidscomité tot instelling van het Comité van contribuanten aan de militaire operatie van de Europese Unie in de Republiek Tsjaad en de Centraal-Afrikaanse Republiek

54

*

Besluit 2008/732/GBVB van de Raad van 15 september 2008 tot uitvoering van Gemeenschappelijk Standpunt 2004/293/GBVB tot verlenging van de maatregelen ter ondersteuning van de daadwerkelijke uitvoering van het mandaat van het Internationaal Oorlogstribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY)

56

*

Besluit 2008/733/GBVB van de Raad van 15 september 2008 tot uitvoering van Gemeenschappelijk Standpunt 2004/694/GBVB betreffende aanvullende maatregelen ter ondersteuning van de daadwerkelijke uitvoering van het mandaat van het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY)

63

| | | |
| --- | --- | --- |
| | * | Bericht aan de lezers (zie bladzijde 3 van de omslag) | s3 |

*

Bericht aan de lezers (zie bladzijde 3 van de omslag)

Bericht aan de lezers

s3

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst

1

| NL | Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.
  Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten. |
| --- | --- |

NL

Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.

Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten.

---

I Besluiten op grond van het EG- en het Euratom-Verdrag waarvan publicatie verplicht is

VERORDENINGEN

| 16.9.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 247/1 |
| --- | --- | --- | --- |

16.9.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 247/1

---

VERORDENING (EG) Nr. 893/2008 VAN DE RAAD

van 10 september 2008

tot handhaving van de antidumpingrechten op stapelvezels van polyester van oorsprong uit Belarus, de Volksrepubliek China, Saoedi-Arabië en Korea na een gedeeltelijk tussentijds nieuw onderzoek op grond van artikel 11, lid 3, van Verordening (EG) nr. 384/96

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 384/96 van de Raad van 22 december 1995 betreffende beschermende maatregelen tegen invoer met dumping uit landen die geen lid zijn van de Europese Gemeenschap (1) („de basisverordening”), en met name op artikel 11, lid 3,

Gezien het voorstel van de Commissie, ingediend na raadpleging van het Raadgevend Comité,

Overwegende hetgeen volgt:

A.   PROCEDURE

1.   Geldende maatregelen waarop het nieuwe onderzoek betrekking heeft

| (1) | Bij Verordening (EG) nr. 428/2005 (2) heeft de Raad een definitief antidumpingrecht ingesteld op stapelvezels van polyester (polyester staple fibres, „PSF”, zoals nader gedefinieerd in overweging 15) van oorsprong uit de Volksrepubliek China („de VRC”) en Saoedi-Arabië en Verordening (EG) nr. 2852/2000 (3) houdende instelling van een definitief antidumpingrecht op de invoer van stapelvezels van polyesters uit de Republiek Korea („Korea”) gewijzigd. Op 8 juli 2008 heeft het Gerecht van eerste aanleg artikel 2 van Verordening (EG) nr. 428/2005 geannuleerd in zoverre daarbij een antidumpingrecht wordt ingesteld op door de Koreaanse onderneming Huvis Corp geproduceerde en naar de Europese Gemeenschap uitgevoerde goederen (4). |
| --- | --- |

(1)

Bij Verordening (EG) nr. 428/2005 (2) heeft de Raad een definitief antidumpingrecht ingesteld op stapelvezels van polyester (polyester staple fibres, „PSF”, zoals nader gedefinieerd in overweging 15) van oorsprong uit de Volksrepubliek China („de VRC”) en Saoedi-Arabië en Verordening (EG) nr. 2852/2000 (3) houdende instelling van een definitief antidumpingrecht op de invoer van stapelvezels van polyesters uit de Republiek Korea („Korea”) gewijzigd. Op 8 juli 2008 heeft het Gerecht van eerste aanleg artikel 2 van Verordening (EG) nr. 428/2005 geannuleerd in zoverre daarbij een antidumpingrecht wordt ingesteld op door de Koreaanse onderneming Huvis Corp geproduceerde en naar de Europese Gemeenschap uitgevoerde goederen (4).

2.   Vervallen maatregelen waarop het nieuwe onderzoek betrekking heeft

| (2) | De Raad heeft bij Verordening (EG) nr. 1799/2002 (5) een definitief antidumpingrecht ingesteld op PSF van oorsprong uit Belarus. De bij die verordening ingestelde maatregelen zijn op 11 oktober 2007 vervallen. |
| --- | --- |

(2)

De Raad heeft bij Verordening (EG) nr. 1799/2002 (5) een definitief antidumpingrecht ingesteld op PSF van oorsprong uit Belarus. De bij die verordening ingestelde maatregelen zijn op 11 oktober 2007 vervallen.

3.   Vorig onderzoek betreffende de invoer van PSF van oorsprong uit Maleisië en Taiwan

| (3) | Na intrekking van de klacht heeft de Commissie bij Besluit 2007/430/EG (6) („het beëindigingsbesluit”) een antidumpingprocedure betreffende de invoer van PSF van oorsprong uit Maleisië en Taiwan („het vorige onderzoek”) beëindigd. Overeenkomstig artikel 9, lid 1, van de basisverordening oordeelde de Commissie dat de opheffing van antidumpingrechten op de invoer uit Maleisië en Taiwan niet strijdig was met het belang van de Gemeenschap. |
| --- | --- |

(3)

Na intrekking van de klacht heeft de Commissie bij Besluit 2007/430/EG (6) („het beëindigingsbesluit”) een antidumpingprocedure betreffende de invoer van PSF van oorsprong uit Maleisië en Taiwan („het vorige onderzoek”) beëindigd. Overeenkomstig artikel 9, lid 1, van de basisverordening oordeelde de Commissie dat de opheffing van antidumpingrechten op de invoer uit Maleisië en Taiwan niet strijdig was met het belang van de Gemeenschap.

4.   Huidig onderzoek

| (4) | Nadat de Commissie tot de conclusie was gekomen dat er voldoende voorlopig bewijsmateriaal was waaruit bleek dat de toen geldende maatregelen mogelijk niet langer passend waren omdat handhaving ervan strijdig kon zijn met het belang van de Gemeenschap, heeft zij op 30 augustus 2007 bij bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie
   (7) op eigen initiatief een gedeeltelijk tussentijds nieuw onderzoek geopend betreffende de maatregelen die op die datum golden voor PSF van oorsprong uit Belarus, Korea, Saoedi-Arabië en de VRC („de betrokken landen”). Het nieuwe onderzoek betreft alleen de vraag of handhaving van de maatregelen al dan niet strijdig is met het belang van de Gemeenschap, waarbij het besluit daarover eventueel met terugwerkende kracht zou ingaan op 22 juni 2007, de datum van inwerkingtreding van het beëindigingsbesluit. |
| --- | --- |

(4)

Nadat de Commissie tot de conclusie was gekomen dat er voldoende voorlopig bewijsmateriaal was waaruit bleek dat de toen geldende maatregelen mogelijk niet langer passend waren omdat handhaving ervan strijdig kon zijn met het belang van de Gemeenschap, heeft zij op 30 augustus 2007 bij bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie
   (7) op eigen initiatief een gedeeltelijk tussentijds nieuw onderzoek geopend betreffende de maatregelen die op die datum golden voor PSF van oorsprong uit Belarus, Korea, Saoedi-Arabië en de VRC („de betrokken landen”). Het nieuwe onderzoek betreft alleen de vraag of handhaving van de maatregelen al dan niet strijdig is met het belang van de Gemeenschap, waarbij het besluit daarover eventueel met terugwerkende kracht zou ingaan op 22 juni 2007, de datum van inwerkingtreding van het beëindigingsbesluit.

| (5) | Zoals hierboven al is vermeld, zijn de antidumpingmaatregelen op invoer van oorsprong uit Belarus op 11 oktober 2007 vervallen. Bijgevolg is het nieuwe onderzoek betreffende Belarus stopgezet. Tot die datum heeft het onderzoek echter formeel plaatsgevonden en heeft de Commissie met name overwogen om de tussen 22 juni 2007 en 11 oktober 2007 geldende maatregelen met terugwerkende kracht in te trekken, indien de conclusies dit zouden rechtvaardigen. |
| --- | --- |

(5)

Zoals hierboven al is vermeld, zijn de antidumpingmaatregelen op invoer van oorsprong uit Belarus op 11 oktober 2007 vervallen. Bijgevolg is het nieuwe onderzoek betreffende Belarus stopgezet. Tot die datum heeft het onderzoek echter formeel plaatsgevonden en heeft de Commissie met name overwogen om de tussen 22 juni 2007 en 11 oktober 2007 geldende maatregelen met terugwerkende kracht in te trekken, indien de conclusies dit zouden rechtvaardigen.

5.   Betrokken partijen

| (6) | De Commissie heeft de communautaire producenten, de leveranciers, importeurs en gebruikers, alsmede verenigingen van gebruikers en producenten, de exporteurs en de vertegenwoordigers van de betrokken landen officieel van de inleiding van de procedure in kennis gesteld. Alle belanghebbenden werden in de gelegenheid gesteld hun standpunt schriftelijk kenbaar te maken en konden een verzoek indienen om te worden gehoord. |
| --- | --- |

(6)

De Commissie heeft de communautaire producenten, de leveranciers, importeurs en gebruikers, alsmede verenigingen van gebruikers en producenten, de exporteurs en de vertegenwoordigers van de betrokken landen officieel van de inleiding van de procedure in kennis gesteld. Alle belanghebbenden werden in de gelegenheid gesteld hun standpunt schriftelijk kenbaar te maken en konden een verzoek indienen om te worden gehoord.

| (7) | Alle belanghebbenden die daarom met opgave van redenen hadden verzocht, werden gehoord. Volledige antwoorden op de vragenlijst werden ontvangen van twaalf producenten, tien gebruikers, drie importeurs, één Europese vereniging van producenten, één Oostenrijks-Duitse vereniging van producenten, één Duitse bond van gebruikers, twee verenigingen die van die bond deel uitmaken, en één Europese vereniging van gebruikers. |
| --- | --- |

(7)

Alle belanghebbenden die daarom met opgave van redenen hadden verzocht, werden gehoord. Volledige antwoorden op de vragenlijst werden ontvangen van twaalf producenten, tien gebruikers, drie importeurs, één Europese vereniging van producenten, één Oostenrijks-Duitse vereniging van producenten, één Duitse bond van gebruikers, twee verenigingen die van die bond deel uitmaken, en één Europese vereniging van gebruikers.

| (8) | Voorts heeft de Commissie opmerkingen ontvangen van andere producenten, gebruikers en importeurs die de vragenlijst niet volledig hebben beantwoord. |
| --- | --- |

(8)

Voorts heeft de Commissie opmerkingen ontvangen van andere producenten, gebruikers en importeurs die de vragenlijst niet volledig hebben beantwoord.

| (9) | Tot de producenten en gebruikers die aan het onderzoek hebben deelgenomen, behoren twee verticaal geïntegreerde groepen die PSF (geheel of gedeeltelijk) voor intern verbruik produceren. |
| --- | --- |

(9)

Tot de producenten en gebruikers die aan het onderzoek hebben deelgenomen, behoren twee verticaal geïntegreerde groepen die PSF (geheel of gedeeltelijk) voor intern verbruik produceren.

| (10) | Ten slotte hebben één vereniging van Chinese exporteurs en twee Koreaanse exporteurs, bijgestaan door hun autoriteiten, hun standpunt kenbaar gemaakt. |
| --- | --- |

(10)

Ten slotte hebben één vereniging van Chinese exporteurs en twee Koreaanse exporteurs, bijgestaan door hun autoriteiten, hun standpunt kenbaar gemaakt.

| (11) | De exporteurs uit Belarus en Saoedi-Arabië hebben hun standpunt niet kenbaar gemaakt. Bovendien hebben geen partijen opmerkingen gemaakt over de maatregelen ten aanzien van deze twee landen. |
| --- | --- |

(11)

De exporteurs uit Belarus en Saoedi-Arabië hebben hun standpunt niet kenbaar gemaakt. Bovendien hebben geen partijen opmerkingen gemaakt over de maatregelen ten aanzien van deze twee landen.

| (12) | De Commissie verzamelde en controleerde alle gegevens die zij nodig achtte om vast te stellen of handhaving van de maatregelen al dan niet strijdig is met het belang van de Gemeenschap. Bij de volgende belanghebbenden werd ter plaatse een controle verricht:






  a) | communautaire producenten







  — | Silon (Tsjechië), |
| --- | --- | --- | --- |

(12)

De Commissie verzamelde en controleerde alle gegevens die zij nodig achtte om vast te stellen of handhaving van de maatregelen al dan niet strijdig is met het belang van de Gemeenschap. Bij de volgende belanghebbenden werd ter plaatse een controle verricht:

a)

communautaire producenten

—

Silon (Tsjechië),

| — | Trevira GmbH (Duitsland), |
| --- | --- |

—

Trevira GmbH (Duitsland),

| — | Advansa (Duitsland), |
| --- | --- |

—

Advansa (Duitsland),

| — | Wellman International Ltd (Ierland); |
| --- | --- |

—

Wellman International Ltd (Ierland);

| b) | communautaire gebruikers







  — | PGI Nonwovens bv (Nederland), |
| --- | --- | --- |

b)

communautaire gebruikers

—

PGI Nonwovens bv (Nederland),

| — | Libeltex bvba (België), |
| --- | --- |

—

Libeltex bvba (België),

| — | Lück GmbH (Duitsland); |
| --- | --- |

—

Lück GmbH (Duitsland);

| c) | communautaire gebruiker en producent







  — | ORV Manufacturing SpA (Italië); |
| --- | --- | --- |

c)

communautaire gebruiker en producent

—

ORV Manufacturing SpA (Italië);

| d) | verenigingen van gebruikers







  — | Gesamtverband Textil + Mode (algemeen verbond van de Duitse textiel- en mode-industrie), |
| --- | --- | --- |

d)

verenigingen van gebruikers

—

Gesamtverband Textil + Mode (algemeen verbond van de Duitse textiel- en mode-industrie),

| — | Edana (European Disposables And Non-woven Applications). |
| --- | --- |

—

Edana (European Disposables And Non-woven Applications).

6.   Onderzoektijdvak

| (13) | Het nieuwe onderzoektijdvak („NOT”) bestreek de periode van 1 juli 2006 tot en met 30 juni 2007. Het onderzoek naar de voor de beoordeling relevante trends had betrekking op de periode van 1 januari 2004 tot het eind van het NOT („de beoordelingsperiode”). |
| --- | --- |

(13)

Het nieuwe onderzoektijdvak („NOT”) bestreek de periode van 1 juli 2006 tot en met 30 juni 2007. Het onderzoek naar de voor de beoordeling relevante trends had betrekking op de periode van 1 januari 2004 tot het eind van het NOT („de beoordelingsperiode”).

| (14) | In het vorige onderzoek bestreek het onderzoektijdvak de periode van 1 januari tot en met 31 december 2005 en had het onderzoek naar de voor de beoordeling relevante trends betrekking op de periode van 1 januari 2002 tot en met 31 december 2005. |
| --- | --- |

(14)

In het vorige onderzoek bestreek het onderzoektijdvak de periode van 1 januari tot en met 31 december 2005 en had het onderzoek naar de voor de beoordeling relevante trends betrekking op de periode van 1 januari 2002 tot en met 31 december 2005.

B.   BETROKKEN PRODUCT EN SOORTGELIJK PRODUCT

| (15) | Het betrokken product is hetzelfde als in de onderzoeken die in de overwegingen 1, 2 en 3 worden vermeld: synthetische stapelvezels van polyesters, niet gekaard, niet gekamd, noch op andere wijze bewerkt met het oog op het spinnen. Het is momenteel ingedeeld onder GN-code 5503 20 00. Het product wordt doorgaans aangeduid met de term stapelvezels van polyester (polyester staple fibres, „PSF”). |
| --- | --- |

(15)

Het betrokken product is hetzelfde als in de onderzoeken die in de overwegingen 1, 2 en 3 worden vermeld: synthetische stapelvezels van polyesters, niet gekaard, niet gekamd, noch op andere wijze bewerkt met het oog op het spinnen. Het is momenteel ingedeeld onder GN-code 5503 20 00. Het product wordt doorgaans aangeduid met de term stapelvezels van polyester (polyester staple fibres, „PSF”).

| (16) | Het product wordt als basismateriaal in diverse stadia van het fabricageproces van textielproducten gebruikt. PSF worden in de Gemeenschap gebruikt voor het spinnen, d.w.z. voor het vervaardigen van filamenten voor de productie van textiel, gemengd met andere vezels zoals katoen- of wolvezels, of voor non-woventoepassingen, d.w.z. voor het vullen of watteren van textielproducten zoals kussens, autostoelen en jassen. |
| --- | --- |

(16)

Het product wordt als basismateriaal in diverse stadia van het fabricageproces van textielproducten gebruikt. PSF worden in de Gemeenschap gebruikt voor het spinnen, d.w.z. voor het vervaardigen van filamenten voor de productie van textiel, gemengd met andere vezels zoals katoen- of wolvezels, of voor non-woventoepassingen, d.w.z. voor het vullen of watteren van textielproducten zoals kussens, autostoelen en jassen.

C.   SITUATIE OP DE COMMUNAUTAIRE MARKT

1.   Verbruik in de Gemeenschap

| (17) | De vaststelling van het totale verbruik in de Gemeenschap werd gebaseerd op de in- en uitvoerstatistieken van Eurostat en de productie van de bedrijfstak van de Gemeenschap (zoals gedefinieerd in overweging 26) en van andere communautaire producenten.
  Tabel 1









  Verbruik in de Gemeenschap | 2004 | 2005 | 2006 | NOT |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Volume (t) | 834 141 | 843 579 | 822 509 | 823 667 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 101 | 99 | 99 |

(17)

De vaststelling van het totale verbruik in de Gemeenschap werd gebaseerd op de in- en uitvoerstatistieken van Eurostat en de productie van de bedrijfstak van de Gemeenschap (zoals gedefinieerd in overweging 26) en van andere communautaire producenten.

Tabel 1

Verbruik in de Gemeenschap

2004

2005

2006

NOT

Volume (t)

834 141

843 579

822 509

823 667

Index (2004 = 100)

100

101

99

99

| (18) | Zoals uit de tabel hierboven blijkt, is het verbruik van PSF in de beoordelingsperiode licht gedaald. Deze trend contrasteert duidelijk met de situatie waarop het vorige onderzoek betrekking had. Immers, in de beoordelingsperiode van dat onderzoek (2002-2005) is het verbruik in de Gemeenschap, zoals aangegeven in de verordening tot instelling van voorlopige rechten (8), met 3 % gestegen. |
| --- | --- |

(18)

Zoals uit de tabel hierboven blijkt, is het verbruik van PSF in de beoordelingsperiode licht gedaald. Deze trend contrasteert duidelijk met de situatie waarop het vorige onderzoek betrekking had. Immers, in de beoordelingsperiode van dat onderzoek (2002-2005) is het verbruik in de Gemeenschap, zoals aangegeven in de verordening tot instelling van voorlopige rechten (8), met 3 % gestegen.

2.   Invoer uit Belarus, de VRC, Saoedi-Arabië en Korea: volume, marktaandeel en invoerprijzen

| (19) | Het volume van de invoer in de Gemeenschap uit de betrokken landen is tussen 2004 en het eind van het NOT met 28 % afgenomen en het marktaandeel is gekrompen van 24,4 % tot 18 %, terwijl de prijzen met 16 % zijn gestegen. De gegevens zijn gebaseerd op Eurostat-statistieken.
  Tabel 2









  Invoer uit de betrokken landen | 2004 | 2005 | 2006 | NOT |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Korea |
| Volume (t) | 122 260 | 108 407 | 111 967 | 133 574 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 87 | 92 | 109 |
| Marktaandeel | 15,1 % | 13,2 % | 14,1 % | 16,9 % |
| Prijzen (EUR/t × 1 000) | 0,987 | 1,115 | 1,079 | 1,114 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 113 | 109 | 113 |
| VRC |
| Volume (t) | 45 713 | 38 103 | 2 283 | 8 935 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 83 | 5 | 20 |
| Marktaandeel | 5,7 % | 4,6 % | 0,3 % | 1,1 % |
| Prijzen (EUR/t × 1 000) | 0,92 | 0,97 | 1,06 | 1,10 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 105 | 115 | 120 |
| Belarus |
| Volume (t) | 1 771 | 153 | 81 | 43 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 8 | 4,5 | 2,4 |
| Marktaandeel | 0,2 % | 0 % | 0 % | 0 % |
| Prijzen (EUR/t × 1 000) | 0,97 | 1,17 | 1,16 | 1,26 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 121 | 120 | 130 |
| Saoedi-Arabië |
| Volume (t) | 27 805 | 6 433 | 450 | 72 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 23 | 2 | 0,3 |
| Marktaandeel | 3,4 % | 0,8 % | 0,1 % | 0 % |
| Prijzen (EUR/t × 1 000) | 0,93 | 1,05 | 1,21 | 0,9 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 113 | 130 | 97 |
| Totaal betrokken landen |
| Volume (t) | 197 549 | 153 096 | 114 781 | 142 624 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 77 | 58 | 72 |
| Marktaandeel | 24,4 % | 18,7 % | 14,5 % | 18 % |
| Prijzen (EUR/t × 1 000) | 0,96 | 1,08 | 1,08 | 1,11 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 112 | 112 | 116 |

(19)

Het volume van de invoer in de Gemeenschap uit de betrokken landen is tussen 2004 en het eind van het NOT met 28 % afgenomen en het marktaandeel is gekrompen van 24,4 % tot 18 %, terwijl de prijzen met 16 % zijn gestegen. De gegevens zijn gebaseerd op Eurostat-statistieken.

Tabel 2

Invoer uit de betrokken landen

2004

2005

2006

NOT

Korea

Volume (t)

122 260

108 407

111 967

133 574

Index (2004 = 100)

100

87

92

109

Marktaandeel

15,1 %

13,2 %

14,1 %

16,9 %

Prijzen (EUR/t × 1 000)

0,987

1,115

1,079

1,114

Index (2004 = 100)

100

113

109

113

VRC

Volume (t)

45 713

38 103

2 283

8 935

Index (2004 = 100)

100

83

5

20

Marktaandeel

5,7 %

4,6 %

0,3 %

1,1 %

Prijzen (EUR/t × 1 000)

0,92

0,97

1,06

1,10

Index (2004 = 100)

100

105

115

120

Belarus

Volume (t)

1 771

153

81

43

Index (2004 = 100)

100

8

4,5

2,4

Marktaandeel

0,2 %

0 %

0 %

0 %

Prijzen (EUR/t × 1 000)

0,97

1,17

1,16

1,26

Index (2004 = 100)

100

121

120

130

Saoedi-Arabië

Volume (t)

27 805

6 433

450

72

Index (2004 = 100)

100

23

2

0,3

Marktaandeel

3,4 %

0,8 %

0,1 %

0 %

Prijzen (EUR/t × 1 000)

0,93

1,05

1,21

0,9

Index (2004 = 100)

100

113

130

97

Totaal betrokken landen

Volume (t)

197 549

153 096

114 781

142 624

Index (2004 = 100)

100

77

58

72

Marktaandeel

24,4 %

18,7 %

14,5 %

18 %

Prijzen (EUR/t × 1 000)

0,96

1,08

1,08

1,11

Index (2004 = 100)

100

112

112

116

| (20) | De scherpe toename van de invoer uit Korea in het NOT was hoofdzakelijk toe te schrijven aan het instellen van voorlopige antidumpingrechten op de invoer uit Taiwan in het eerste semester van 2007 (9). Korea en Taiwan zijn de grootste leveranciers van polyester met laag smeltpunt (Low Melt Polyester, „LMP”) en holle geconjugeerde gesiliconiseerde polyestervezels (Hollow Conjugated Siliconised polyester, „HCS”). Daar de voorlopige rechten op de invoer uit Taiwan voor bepaalde ondernemingen opliepen tot 29,5 %, besloten de importeurs in de Gemeenschap LMP en HCS te betrekken uit Korea, waarvoor aanzienlijk lagere antidumpingrechten golden. |
| --- | --- |

(20)

De scherpe toename van de invoer uit Korea in het NOT was hoofdzakelijk toe te schrijven aan het instellen van voorlopige antidumpingrechten op de invoer uit Taiwan in het eerste semester van 2007 (9). Korea en Taiwan zijn de grootste leveranciers van polyester met laag smeltpunt (Low Melt Polyester, „LMP”) en holle geconjugeerde gesiliconiseerde polyestervezels (Hollow Conjugated Siliconised polyester, „HCS”). Daar de voorlopige rechten op de invoer uit Taiwan voor bepaalde ondernemingen opliepen tot 29,5 %, besloten de importeurs in de Gemeenschap LMP en HCS te betrekken uit Korea, waarvoor aanzienlijk lagere antidumpingrechten golden.

3.   Invoer uit andere derde landen: volume, marktaandeel en invoerprijzen

Tabel 3

| Invoer uit andere derde landen | 2004 | 2005 | 2006 | NOT |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Volume (t) | 171 633 | 225 748 | 278 392 | 256 291 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 132 | 162 | 149 |
| Marktaandeel | 21 % | 28 % | 35 % | 32 % |
| Prijzen (EUR/t × 1 000) | 1,09 | 1,20 | 1,15 | 1,15 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 110 | 106 | 106 |

Invoer uit andere derde landen

2004

2005

2006

NOT

Volume (t)

171 633

225 748

278 392

256 291

Index (2004 = 100)

100

132

162

149

Marktaandeel

21 %

28 %

35 %

32 %

Prijzen (EUR/t × 1 000)

1,09

1,20

1,15

1,15

Index (2004 = 100)

100

110

106

106

| (21) | In de beoordelingsperiode is de invoer uit andere derde landen met 49 % toegenomen. Deze toename is te verklaren doordat in maart 2005 antidumpingrechten op de invoer uit Saoedi-Arabië en de VRC zijn ingesteld en in oktober 2006 de antidumpingmaatregelen ten aanzien van de invoer uit Indonesië, Thailand en India zijn ingetrokken. |
| --- | --- |

(21)

In de beoordelingsperiode is de invoer uit andere derde landen met 49 % toegenomen. Deze toename is te verklaren doordat in maart 2005 antidumpingrechten op de invoer uit Saoedi-Arabië en de VRC zijn ingesteld en in oktober 2006 de antidumpingmaatregelen ten aanzien van de invoer uit Indonesië, Thailand en India zijn ingetrokken.

| (22) | Daardoor is de invoer in de beoordelingsperiode in totaal gestegen van circa 370 kt tot circa 400 kt. Als het onderzoektijdvak van het vorige onderzoek als uitgangspunt wordt genomen, is een toename van circa 380 kt tot circa 400 kt te zien. |
| --- | --- |

(22)

Daardoor is de invoer in de beoordelingsperiode in totaal gestegen van circa 370 kt tot circa 400 kt. Als het onderzoektijdvak van het vorige onderzoek als uitgangspunt wordt genomen, is een toename van circa 380 kt tot circa 400 kt te zien.

D.   SITUATIE VAN DE BEDRIJFSTAK VAN DE GEMEENSCHAP

1.   Mate van medewerking

| (23) | In het NOT produceerden negentien ondernemingen in de Gemeenschap PSF. De communautaire producenten hebben zeer goed meegewerkt aan dit onderzoek. Van de negentien communautaire producenten hebben er twaalf, goed voor 70 % van de productie, volledig meegewerkt. Andere communautaire producenten hebben opmerkingen over het onderzoek ingediend, maar hebben niet volledig meegewerkt. Bovendien hebben twee verenigingen van producenten (CIRFS en IVC) (10) opmerkingen ingediend. Voorts hebben alle communautaire producenten informatie over hun productie verstrekt. Indien met alle ontvangen opmerkingen (individuele producenten en verenigingen) rekening wordt gehouden, kan worden geconcludeerd dat communautaire producenten die 88 % van de communautaire productie voor hun rekening nemen, hun standpunt kenbaar hebben gemaakt en tegen de beëindiging van de maatregelen zijn. Deze mate van samenwerking ligt beduidend hoger dan in het vorige onderzoek, toen slechts drie ondernemingen, goed voor iets meer dan 25 % van de communautaire productie, en één vereniging van producenten (CIRFS) met de Commissie meewerkten en naderhand de klacht introkken. |
| --- | --- |

(23)

In het NOT produceerden negentien ondernemingen in de Gemeenschap PSF. De communautaire producenten hebben zeer goed meegewerkt aan dit onderzoek. Van de negentien communautaire producenten hebben er twaalf, goed voor 70 % van de productie, volledig meegewerkt. Andere communautaire producenten hebben opmerkingen over het onderzoek ingediend, maar hebben niet volledig meegewerkt. Bovendien hebben twee verenigingen van producenten (CIRFS en IVC) (10) opmerkingen ingediend. Voorts hebben alle communautaire producenten informatie over hun productie verstrekt. Indien met alle ontvangen opmerkingen (individuele producenten en verenigingen) rekening wordt gehouden, kan worden geconcludeerd dat communautaire producenten die 88 % van de communautaire productie voor hun rekening nemen, hun standpunt kenbaar hebben gemaakt en tegen de beëindiging van de maatregelen zijn. Deze mate van samenwerking ligt beduidend hoger dan in het vorige onderzoek, toen slechts drie ondernemingen, goed voor iets meer dan 25 % van de communautaire productie, en één vereniging van producenten (CIRFS) met de Commissie meewerkten en naderhand de klacht introkken.

| (24) | De Commissie onderzocht alle relevante economische factoren en indexen die van invloed zijn op de situatie van de communautaire producenten. |
| --- | --- |

(24)

De Commissie onderzocht alle relevante economische factoren en indexen die van invloed zijn op de situatie van de communautaire producenten.

2.   Definitie van communautaire productie en bedrijfstak van de Gemeenschap

| (25) | Zoals hierboven al is vermeld, waren er in het NOT negentien ondernemingen in de Gemeenschap die PSF produceerden. Deze negentien producenten vertegenwoordigen dus de totale communautaire productie in de zin van artikel 4, lid 1, van de basisverordening. |
| --- | --- |

(25)

Zoals hierboven al is vermeld, waren er in het NOT negentien ondernemingen in de Gemeenschap die PSF produceerden. Deze negentien producenten vertegenwoordigen dus de totale communautaire productie in de zin van artikel 4, lid 1, van de basisverordening.

| (26) | Twaalf communautaire producenten (Advansa GmbH, Fibracat Europa S.L., Fidion S.r.l., Frana Polifibre SpA, Greenfiber International SA, IMP Comfort Sp.z o.o., Märkische Faser, Nurel SA, ORV Manufacturing SpA, Silon s.r.o., Trevira GmbH en Wellman International Ltd) hebben volledig aan het onderzoek meegewerkt. Zij produceerden in het NOT 347 640 ton en namen daarmee 70 % van de communautaire productie voor hun rekening. Hun productie maakte dan ook een groot deel van de totale communautaire productie van het betrokken product in het NOT uit. |
| --- | --- |

(26)

Twaalf communautaire producenten (Advansa GmbH, Fibracat Europa S.L., Fidion S.r.l., Frana Polifibre SpA, Greenfiber International SA, IMP Comfort Sp.z o.o., Märkische Faser, Nurel SA, ORV Manufacturing SpA, Silon s.r.o., Trevira GmbH en Wellman International Ltd) hebben volledig aan het onderzoek meegewerkt. Zij produceerden in het NOT 347 640 ton en namen daarmee 70 % van de communautaire productie voor hun rekening. Hun productie maakte dan ook een groot deel van de totale communautaire productie van het betrokken product in het NOT uit.

| (27) | Daarom werd aangenomen dat de twaalf communautaire producenten die volledig aan het onderzoek hebben meegewerkt, de bedrijfstak van de Gemeenschap vormden in de zin van artikel 4, lid 1, en artikel 5, lid 4, van de basisverordening. Zij worden hier de „bedrijfstak van de Gemeenschap” genoemd. |
| --- | --- |

(27)

Daarom werd aangenomen dat de twaalf communautaire producenten die volledig aan het onderzoek hebben meegewerkt, de bedrijfstak van de Gemeenschap vormden in de zin van artikel 4, lid 1, en artikel 5, lid 4, van de basisverordening. Zij worden hier de „bedrijfstak van de Gemeenschap” genoemd.

3.   Economische situatie van de bedrijfstak van de Gemeenschap

| (28) | Tussen 2004 en het eind van het NOT hebben de productie en het marktaandeel van de bedrijfstak van de Gemeenschap zich als volgt ontwikkeld:
  Tabel 4 | 2004 | 2005 | 2006 | NOT |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Productievolume (t) | 317 450 | 307 043 | 321 127 | 347 640 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 97 | 101 | 110 |
| Marktaandeel | 36,9 % | 32,4 % | 38,6 % | 41,8 % |

(28)

Tussen 2004 en het eind van het NOT hebben de productie en het marktaandeel van de bedrijfstak van de Gemeenschap zich als volgt ontwikkeld:

Tabel 4

2004

2005

2006

NOT

Productievolume (t)

317 450

307 043

321 127

347 640

Index (2004 = 100)

100

97

101

110

Marktaandeel

36,9 %

32,4 %

38,6 %

41,8 %

| (29) | Na een daling in 2005 is de communautaire productie met 10 % gestegen tegenover 2004. Deze stijging houdt onder meer verband met de oprichting van nieuwe PSF-fabrieken in Polen en Roemenië in 2006. Verwacht wordt dat de productie in de toekomst verder zal toenemen door de consolidatie van de activiteiten van deze nieuwe fabrieken en het opstarten van nog een fabriek in Bulgarije met een jaarcapaciteit van 12 000 à 14 500 t. Ook het marktaandeel is in 2005 afgenomen en in 2006 en 2007 toegenomen. Uit een vergelijking van deze tabel met de productie van de bedrijfstak van de Gemeenschap van het vorige onderzoek (zoals gedefinieerd in overweging 70 van de verordening tot instelling van voorlopige rechten) (11) in de beoordelingsperiode van dat onderzoek (2002-2005) blijkt dat de trend is veranderd. Tussen 2002 en 2005 is de productie van die bedrijfstak van de Gemeenschap immers met 9 % gedaald, terwijl de productie van de bedrijfstak van de Gemeenschap in de beoordelingsperiode van dit onderzoek met 10 % is gestegen. Wat het marktaandeel betreft, is de situatie ook anders. Het marktaandeel van de bedrijfstak van de Gemeenschap van het vorige onderzoek is immers met 2,3 procentpunten afgenomen, terwijl in dit onderzoek het marktaandeel van de bedrijfstak van de Gemeenschap met bijna vijf procentpunten is toegenomen. |
| --- | --- |

(29)

Na een daling in 2005 is de communautaire productie met 10 % gestegen tegenover 2004. Deze stijging houdt onder meer verband met de oprichting van nieuwe PSF-fabrieken in Polen en Roemenië in 2006. Verwacht wordt dat de productie in de toekomst verder zal toenemen door de consolidatie van de activiteiten van deze nieuwe fabrieken en het opstarten van nog een fabriek in Bulgarije met een jaarcapaciteit van 12 000 à 14 500 t. Ook het marktaandeel is in 2005 afgenomen en in 2006 en 2007 toegenomen. Uit een vergelijking van deze tabel met de productie van de bedrijfstak van de Gemeenschap van het vorige onderzoek (zoals gedefinieerd in overweging 70 van de verordening tot instelling van voorlopige rechten) (11) in de beoordelingsperiode van dat onderzoek (2002-2005) blijkt dat de trend is veranderd. Tussen 2002 en 2005 is de productie van die bedrijfstak van de Gemeenschap immers met 9 % gedaald, terwijl de productie van de bedrijfstak van de Gemeenschap in de beoordelingsperiode van dit onderzoek met 10 % is gestegen. Wat het marktaandeel betreft, is de situatie ook anders. Het marktaandeel van de bedrijfstak van de Gemeenschap van het vorige onderzoek is immers met 2,3 procentpunten afgenomen, terwijl in dit onderzoek het marktaandeel van de bedrijfstak van de Gemeenschap met bijna vijf procentpunten is toegenomen.

3.1.   Productiecapaciteit en bezettingsgraad

| (30) | Tussen 2004 en 2005 is de capaciteit met 6 % gedaald. Vanaf 2006 begon de capaciteit toe te nemen en in het NOT werd een niveau van bijna 413 000 t bereikt (bijna 13 % hoger dan in 2004). Deze toename was vooral toe te schrijven aan het feit dat twee van de medewerkende producenten in Polen en Roemenië nieuwe fabrieken hebben opgericht, die in 2006 zijn opgestart. De bezettingsgraad is in de beoordelingsperiode met 2,4 procentpunten gedaald. Deze achteruitgang houdt naar alle waarschijnlijkheid verband met de installatie van nieuwe capaciteit en de daling van het verbruik in de Gemeenschap. De gegevens betreffende de productiecapaciteit staan in sterk contrast met de gegevens die werden verkregen tijdens het vorige onderzoek, toen de capaciteit van de bedrijfstak van de Gemeenschap in de beoordelingsperiode (2002-2005) met 9 % daalde.
  Tabel 5 | 2004 | 2005 | 2006 | NOT |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Capaciteit (t) | 366 062 | 344 872 | 378 931 | 412 916 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 94 | 103,5 | 112,7 |
| Bezettingsgraad | 86,8 % | 89,3 % | 85 % | 84,4 % |

(30)

Tussen 2004 en 2005 is de capaciteit met 6 % gedaald. Vanaf 2006 begon de capaciteit toe te nemen en in het NOT werd een niveau van bijna 413 000 t bereikt (bijna 13 % hoger dan in 2004). Deze toename was vooral toe te schrijven aan het feit dat twee van de medewerkende producenten in Polen en Roemenië nieuwe fabrieken hebben opgericht, die in 2006 zijn opgestart. De bezettingsgraad is in de beoordelingsperiode met 2,4 procentpunten gedaald. Deze achteruitgang houdt naar alle waarschijnlijkheid verband met de installatie van nieuwe capaciteit en de daling van het verbruik in de Gemeenschap. De gegevens betreffende de productiecapaciteit staan in sterk contrast met de gegevens die werden verkregen tijdens het vorige onderzoek, toen de capaciteit van de bedrijfstak van de Gemeenschap in de beoordelingsperiode (2002-2005) met 9 % daalde.

Tabel 5

2004

2005

2006

NOT

Capaciteit (t)

366 062

344 872

378 931

412 916

Index (2004 = 100)

100

94

103,5

112,7

Bezettingsgraad

86,8 %

89,3 %

85 %

84,4 %

3.2.   Omzet en verkochte hoeveelheden

Tabel 6

| | 2004 | 2005 | 2006 | NOT |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Omzet (EUR × 1 000) | 391 259 | 388 502 | 403 189 | 443 540 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 99 | 103 | 113 |
| Verkoop in de Gemeenschap (t) | 281 083 | 259 314 | 272 553 | 300 051 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 92 | 97 | 107 |

2004

2005

2006

NOT

Omzet (EUR × 1 000)

391 259

388 502

403 189

443 540

Index (2004 = 100)

100

99

103

113

Verkoop in de Gemeenschap (t)

281 083

259 314

272 553

300 051

Index (2004 = 100)

100

92

97

107

| (31) | In de beoordelingsperiode is de omzet van de bedrijfstak van de Gemeenschap in de Europese Unie met 13 % gestegen en de verkochte hoeveelheid PSF met 7 %. Deze stijgingen houden verband met het feit dat in 2006 in Polen en Roemenië twee nieuwe fabrieken zijn opgestart. Uit een vergelijking van deze gegevens met die van het vorige onderzoek, dat een daling van het verkoopvolume in de beoordelingsperiode met 1 % te zien gaf, blijkt dat de situatie ingrijpend is veranderd, en uit het beschikbare bewijsmateriaal is af te leiden dat de bedrijfstak van de Gemeenschap een grote inspanning heeft geleverd om aan de vraag te voldoen. |
| --- | --- |

(31)

In de beoordelingsperiode is de omzet van de bedrijfstak van de Gemeenschap in de Europese Unie met 13 % gestegen en de verkochte hoeveelheid PSF met 7 %. Deze stijgingen houden verband met het feit dat in 2006 in Polen en Roemenië twee nieuwe fabrieken zijn opgestart. Uit een vergelijking van deze gegevens met die van het vorige onderzoek, dat een daling van het verkoopvolume in de beoordelingsperiode met 1 % te zien gaf, blijkt dat de situatie ingrijpend is veranderd, en uit het beschikbare bewijsmateriaal is af te leiden dat de bedrijfstak van de Gemeenschap een grote inspanning heeft geleverd om aan de vraag te voldoen.

3.3.   Verkoopprijzen en kosten

| (32) | De eenheidsprijzen van de bedrijfstak van de Gemeenschap bij verkoop in de Europese Unie zijn in de beoordelingsperiode met 6,2 % gestegen (van 1 392 EUR/t in 2004 tot 1 478 EUR/t in het NOT). Vanaf 2005 is echter een lichte daling van de prijzen te zien. De gemiddelde kosten zijn met 9,7 % gestegen (van 1 388 EUR/t in 2004 tot 1 523 EUR/t in het NOT). Deze stijging van de kosten was vooral toe te schrijven aan het feit dat de gemiddelde kosten van de meeste grondstoffen aanzienlijk zijn gestegen (als gevolg van de sterke stijging van de olieprijzen over de hele wereld). Uit deze cijfers blijkt dat de bedrijfstak van de Gemeenschap, omdat hij geen marktaandeel wilde verliezen, niet in staat was verkoopprijzen aan te rekenen die de productiekosten volledig dekten. De prijsstijgingen van de bedrijfstak van de Gemeenschap waren veel bescheidener dan in het vorige onderzoek, toen zij in de beoordelingsperiode met 12 % zijn gestegen.
  Tabel 7 | 2004 | 2005 | 2006 | NOT |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Gewogen gemiddelde prijs (EUR/t × 1 000) | 1,39 | 1,50 | 1,48 | 1,48 |
| Index | 100 | 107 | 106 | 106 |
| Gewogen gemiddelde kosten (EUR/t) | 1,388 | 1,511 | 1,556 | 1,523 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 109 | 112 | 109,7 |

(32)

De eenheidsprijzen van de bedrijfstak van de Gemeenschap bij verkoop in de Europese Unie zijn in de beoordelingsperiode met 6,2 % gestegen (van 1 392 EUR/t in 2004 tot 1 478 EUR/t in het NOT). Vanaf 2005 is echter een lichte daling van de prijzen te zien. De gemiddelde kosten zijn met 9,7 % gestegen (van 1 388 EUR/t in 2004 tot 1 523 EUR/t in het NOT). Deze stijging van de kosten was vooral toe te schrijven aan het feit dat de gemiddelde kosten van de meeste grondstoffen aanzienlijk zijn gestegen (als gevolg van de sterke stijging van de olieprijzen over de hele wereld). Uit deze cijfers blijkt dat de bedrijfstak van de Gemeenschap, omdat hij geen marktaandeel wilde verliezen, niet in staat was verkoopprijzen aan te rekenen die de productiekosten volledig dekten. De prijsstijgingen van de bedrijfstak van de Gemeenschap waren veel bescheidener dan in het vorige onderzoek, toen zij in de beoordelingsperiode met 12 % zijn gestegen.

Tabel 7

2004

2005

2006

NOT

Gewogen gemiddelde prijs (EUR/t × 1 000)

1,39

1,50

1,48

1,48

Index

100

107

106

106

Gewogen gemiddelde kosten (EUR/t)

1,388

1,511

1,556

1,523

Index (2004 = 100)

100

109

112

109,7

3.4.   Werkgelegenheid en lonen

| (33) | De werkgelegenheid in de bedrijfstak van de Gemeenschap is tussen 2004 en het eind van het NOT met 17,8 % gestegen, terwijl het gemiddelde loon per werknemer met 10 % is gedaald. Hoewel de productie van PSF niet arbeidsintensief is, ging de capaciteits- en productietoename gepaard met een aanzienlijke toename van het aantal arbeidsplaatsen. Bij het vorige onderzoek ging de werkgelegenheid in de beoordelingsperiode met 19 % achteruit, terwijl de gemiddelde arbeidskosten per werknemer met meer dan 30 % stegen — ook hier dus een totaal andere situatie.
  Tabel 8 | 2004 | 2005 | 2006 | NOT |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Werkgelegenheid | 1 743 | 1 660 | 1 944 | 2 053 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 95 | 111,5 | 118 |
| Gemiddelde maandelijkse arbeidskosten per werknemer | 3 191 | 3 411 | 3 015 | 2 859 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 107 | 94 | 90 |

(33)

De werkgelegenheid in de bedrijfstak van de Gemeenschap is tussen 2004 en het eind van het NOT met 17,8 % gestegen, terwijl het gemiddelde loon per werknemer met 10 % is gedaald. Hoewel de productie van PSF niet arbeidsintensief is, ging de capaciteits- en productietoename gepaard met een aanzienlijke toename van het aantal arbeidsplaatsen. Bij het vorige onderzoek ging de werkgelegenheid in de beoordelingsperiode met 19 % achteruit, terwijl de gemiddelde arbeidskosten per werknemer met meer dan 30 % stegen — ook hier dus een totaal andere situatie.

Tabel 8

2004

2005

2006

NOT

Werkgelegenheid

1 743

1 660

1 944

2 053

Index (2004 = 100)

100

95

111,5

118

Gemiddelde maandelijkse arbeidskosten per werknemer

3 191

3 411

3 015

2 859

Index (2004 = 100)

100

107

94

90

3.5.   Winstgevendheid

| (34) | De winstgevendheid van de verkoop (12) van het betrokken product aan niet-verbonden afnemers in de Gemeenschap is sterk achteruitgegaan, zowel met 2004 als 2005 als uitgangspunt. De situatie is dan ook aanzienlijk verslechterd.
  Tabel 9 | 2004 | 2005 | 2006 | NOT |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Winstgevendheid | 0,3 % | –0,8 % | –5,4 % | –3,2 % |

(34)

De winstgevendheid van de verkoop (12) van het betrokken product aan niet-verbonden afnemers in de Gemeenschap is sterk achteruitgegaan, zowel met 2004 als 2005 als uitgangspunt. De situatie is dan ook aanzienlijk verslechterd.

Tabel 9

2004

2005

2006

NOT

Winstgevendheid

0,3 %

–0,8 %

–5,4 %

–3,2 %

3.6.   Investeringen

Tabel 10

| | 2004 | 2005 | 2006 | NOT |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Investeringen (EUR × 1 000) | 15 604 | 16 580 | 39 865 | 32 618 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 106 | 255 | 209 |

2004

2005

2006

NOT

Investeringen (EUR × 1 000)

15 604

16 580

39 865

32 618

Index (2004 = 100)

100

106

255

209

| (35) | Tussen 2004 en het eind van het NOT zijn de investeringen van de bedrijfstak van de Gemeenschap met 109 % gestegen. Deze stijging is grotendeels te verklaren door de oprichting van nieuwe fabrieken in Polen en Roemenië, die in 2006 zijn opgestart. |
| --- | --- |

(35)

Tussen 2004 en het eind van het NOT zijn de investeringen van de bedrijfstak van de Gemeenschap met 109 % gestegen. Deze stijging is grotendeels te verklaren door de oprichting van nieuwe fabrieken in Polen en Roemenië, die in 2006 zijn opgestart.

3.7.   Conclusie betreffende de situatie van de producenten

| (36) | Uit het onderzoek werd geconcludeerd dat, in tegenstelling tot het in overweging 3 vermelde geval, de bedrijfstak van de Gemeenschap zijn belang in en productie van dit product uitbreidt en dat zijn levensvatbaarheid is vergroot. |
| --- | --- |

(36)

Uit het onderzoek werd geconcludeerd dat, in tegenstelling tot het in overweging 3 vermelde geval, de bedrijfstak van de Gemeenschap zijn belang in en productie van dit product uitbreidt en dat zijn levensvatbaarheid is vergroot.

| (37) | De bedrijfstak van de Gemeenschap heeft zijn marktaandeel in de beoordelingsperiode met bijna vijf procentpunten weten te vergroten. Deze toename deed zich echter voor in een periode waarin het verbruik met meer dan 1 % is gedaald. |
| --- | --- |

(37)

De bedrijfstak van de Gemeenschap heeft zijn marktaandeel in de beoordelingsperiode met bijna vijf procentpunten weten te vergroten. Deze toename deed zich echter voor in een periode waarin het verbruik met meer dan 1 % is gedaald.

| (38) | Tijdens de beoordelingsperiode is de verkoopprijs van de bedrijfstak van de Gemeenschap met 6 % gestegen, maar vanaf 2005 is een lichte daling te zien. In deze context moet rekening worden gehouden met het feit dat, zoals in overweging 32 is vermeld, deze prijsstijging zich voordeed in een periode waarin de kosten met 10 % zijn gestegen. |
| --- | --- |

(38)

Tijdens de beoordelingsperiode is de verkoopprijs van de bedrijfstak van de Gemeenschap met 6 % gestegen, maar vanaf 2005 is een lichte daling te zien. In deze context moet rekening worden gehouden met het feit dat, zoals in overweging 32 is vermeld, deze prijsstijging zich voordeed in een periode waarin de kosten met 10 % zijn gestegen.

| (39) | Bovendien is de werkgelegenheid sterk toegenomen als gevolg van de inbedrijfstelling van twee nieuwe fabrieken (13). Wat de winstgevendheid betreft, is de situatie de laatste jaren verslechterd, hoewel zich tussen 2006 en het eind van het NOT een verbetering heeft voorgedaan. Om zich op de markt te kunnen handhaven, ziet de bedrijfstak van de Gemeenschap zich genoopt met verlies te verkopen. |
| --- | --- |

(39)

Bovendien is de werkgelegenheid sterk toegenomen als gevolg van de inbedrijfstelling van twee nieuwe fabrieken (13). Wat de winstgevendheid betreft, is de situatie de laatste jaren verslechterd, hoewel zich tussen 2006 en het eind van het NOT een verbetering heeft voorgedaan. Om zich op de markt te kunnen handhaven, ziet de bedrijfstak van de Gemeenschap zich genoopt met verlies te verkopen.

| (40) | Op basis van het bovenstaande kan worden geconcludeerd dat, hoewel de bedrijfstak van de Gemeenschap in zekere mate profijt heeft getrokken van de antidumpingmaatregelen betreffende de invoer uit de betrokken landen, hij zich nog niet van de gevolgen van eerdere dumping heeft hersteld en nog steeds in een fragiele en kwetsbare situatie verkeert. Als de maatregelen zouden worden opgeheven, zou deze situatie naar alle waarschijnlijkheid worden verergerd door invoer op hetzelfde en/of een hoger niveau uit de betrokken landen. |
| --- | --- |

(40)

Op basis van het bovenstaande kan worden geconcludeerd dat, hoewel de bedrijfstak van de Gemeenschap in zekere mate profijt heeft getrokken van de antidumpingmaatregelen betreffende de invoer uit de betrokken landen, hij zich nog niet van de gevolgen van eerdere dumping heeft hersteld en nog steeds in een fragiele en kwetsbare situatie verkeert. Als de maatregelen zouden worden opgeheven, zou deze situatie naar alle waarschijnlijkheid worden verergerd door invoer op hetzelfde en/of een hoger niveau uit de betrokken landen.

4.   Ontwikkeling van de invoer indien de maatregelen worden ingetrokken

4.1.   Niet-gebruikte capaciteiten

| (41) | In de VRC is een reservecapaciteit van circa drie miljoen ton voorhanden, wat overeenkomt met 3,5 keer het verbruik in de Gemeenschap. Deze reservecapaciteit is sinds 2005 (het jaar waarin de antidumpingmaatregelen ten aanzien van de invoer uit de VRC zijn ingesteld) met 37 % toegenomen. Voor Korea zal de reservecapaciteit volgend jaar 114 000 t bedragen, wat overeenkomt met 14 % van het totale verbruik in de Gemeenschap. Een deel van deze reservecapaciteit berust weliswaar bij de onderneming waarvoor een antidumpingrecht van 0 % geldt, maar over het grootste deel ervan beschikken ondernemingen waarvoor antidumpingrechten gelden. Er zijn geen gegevens beschikbaar voor Saoedi-Arabië. Voor Belarus hoeft geen prospectieve analyse van de reservecapaciteit te worden gemaakt omdat de maatregelen in oktober 2007 zijn vervallen. De reservecapaciteit van deze landen kan voor uitvoer naar de Gemeenschap worden gebruikt indien de maatregelen worden ingetrokken. |
| --- | --- |

(41)

In de VRC is een reservecapaciteit van circa drie miljoen ton voorhanden, wat overeenkomt met 3,5 keer het verbruik in de Gemeenschap. Deze reservecapaciteit is sinds 2005 (het jaar waarin de antidumpingmaatregelen ten aanzien van de invoer uit de VRC zijn ingesteld) met 37 % toegenomen. Voor Korea zal de reservecapaciteit volgend jaar 114 000 t bedragen, wat overeenkomt met 14 % van het totale verbruik in de Gemeenschap. Een deel van deze reservecapaciteit berust weliswaar bij de onderneming waarvoor een antidumpingrecht van 0 % geldt, maar over het grootste deel ervan beschikken ondernemingen waarvoor antidumpingrechten gelden. Er zijn geen gegevens beschikbaar voor Saoedi-Arabië. Voor Belarus hoeft geen prospectieve analyse van de reservecapaciteit te worden gemaakt omdat de maatregelen in oktober 2007 zijn vervallen. De reservecapaciteit van deze landen kan voor uitvoer naar de Gemeenschap worden gebruikt indien de maatregelen worden ingetrokken.

4.2.   Stimulansen om de verkoop naar de Gemeenschap te verleggen

| (42) | Enkele van de grootste exportmarkten ter wereld worden beschermd door antidumpingrechten op PSF van oorsprong uit de VRC en Korea. Zo hebben Turkije en de Verenigde Staten van Amerika rechten ingesteld op de invoer uit de VRC; in het geval van de Verenigde Staten lopen deze rechten op tot 44,3 %. Bovendien gelden in Japan, Turkije, Pakistan en de Verenigde Staten antidumpingrechten op de Koreaanse uitvoer gaande van 0 % tot 24,6 %. Indien de maatregelen in kwestie, zoals beschreven in overweging 4, worden ingetrokken, zal de Europese Unie een van de belangrijkste markten van enige omvang zijn waarvoor de uitvoer uit de VRC en Korea niet aan antidumpingmaatregelen onderworpen zal zijn. |
| --- | --- |

(42)

Enkele van de grootste exportmarkten ter wereld worden beschermd door antidumpingrechten op PSF van oorsprong uit de VRC en Korea. Zo hebben Turkije en de Verenigde Staten van Amerika rechten ingesteld op de invoer uit de VRC; in het geval van de Verenigde Staten lopen deze rechten op tot 44,3 %. Bovendien gelden in Japan, Turkije, Pakistan en de Verenigde Staten antidumpingrechten op de Koreaanse uitvoer gaande van 0 % tot 24,6 %. Indien de maatregelen in kwestie, zoals beschreven in overweging 4, worden ingetrokken, zal de Europese Unie een van de belangrijkste markten van enige omvang zijn waarvoor de uitvoer uit de VRC en Korea niet aan antidumpingmaatregelen onderworpen zal zijn.

| (43) | Een aantal gebruikers voerde aan dat de VRC de uitvoer van grondstoffen zoals PSF ontmoedigt. Dit argument kan niet worden aanvaard. Volgens de beschikbare statistieken neemt de nettostroom van PSF in de VRC (vergelijking tussen productie en intern verbruik) gestaag toe en wordt voor de komende jaren een verdere toename verwacht, zoals blijkt uit de tabel hieronder:
  Tabel 11 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Nettostroom (vergelijking tussen productie en verbruik voor verwerking) (t × 1 000) | – 480 | – 200 | 23 | 258 | 449 | 541 |

(43)

Een aantal gebruikers voerde aan dat de VRC de uitvoer van grondstoffen zoals PSF ontmoedigt. Dit argument kan niet worden aanvaard. Volgens de beschikbare statistieken neemt de nettostroom van PSF in de VRC (vergelijking tussen productie en intern verbruik) gestaag toe en wordt voor de komende jaren een verdere toename verwacht, zoals blijkt uit de tabel hieronder:

Tabel 11

2004

2005

2006

2007

2008

2009

Nettostroom (vergelijking tussen productie en verbruik voor verwerking) (t × 1 000)

– 480

– 200

23

258

449

541

| (44) | Dit is een duidelijk teken dat de uitvoer van PSF uit de VRC toeneemt en in de toekomst verder zal toenemen ondanks de bewering dat de VRC de uitvoer van PSF ontmoedigt. Het argument wordt dan ook afgewezen. |
| --- | --- |

(44)

Dit is een duidelijk teken dat de uitvoer van PSF uit de VRC toeneemt en in de toekomst verder zal toenemen ondanks de bewering dat de VRC de uitvoer van PSF ontmoedigt. Het argument wordt dan ook afgewezen.

4.3.   Aankoopbeleid

| (45) | Een vereniging van gebruikers wees erop dat de producenten van garen en non-wovens van PSF er vaak duidelijk belang bij hebben vezels van oorsprong uit de Europese Unie te kopen teneinde garens en non-wovens van oorsprong te vervaardigen en deze naar landen met preferentiële overeenkomsten uit te voeren. Uit de door de gebruikers in dit onderzoek verstrekte gegevens blijkt echter dat de ondernemingen in de non-wovensector hun omzet aan producten waarin PSF zijn verwerkt, voor 85 tot 100 % realiseren door verkoop in de Gemeenschap. De oorsprongsregels voor uitvoer naar landen met preferentiële overeenkomsten spelen voor de gebruikers van PSF bijgevolg geen belangrijke rol wanneer zij bij de aankoop van de producten een beslissing nemen over de oorsprong ervan. Het argument wordt dan ook afgewezen, temeer daar de genoemde vereniging geen bewijsmateriaal voor haar bewering heeft verstrekt. |
| --- | --- |

(45)

Een vereniging van gebruikers wees erop dat de producenten van garen en non-wovens van PSF er vaak duidelijk belang bij hebben vezels van oorsprong uit de Europese Unie te kopen teneinde garens en non-wovens van oorsprong te vervaardigen en deze naar landen met preferentiële overeenkomsten uit te voeren. Uit de door de gebruikers in dit onderzoek verstrekte gegevens blijkt echter dat de ondernemingen in de non-wovensector hun omzet aan producten waarin PSF zijn verwerkt, voor 85 tot 100 % realiseren door verkoop in de Gemeenschap. De oorsprongsregels voor uitvoer naar landen met preferentiële overeenkomsten spelen voor de gebruikers van PSF bijgevolg geen belangrijke rol wanneer zij bij de aankoop van de producten een beslissing nemen over de oorsprong ervan. Het argument wordt dan ook afgewezen, temeer daar de genoemde vereniging geen bewijsmateriaal voor haar bewering heeft verstrekt.

4.4.   Conclusie over de ontwikkeling van de invoer indien de maatregelen worden ingetrokken

| (46) | Geconcludeerd wordt dat, gezien de bovenvermelde stimulansen, waarschijnlijk aanzienlijke hoeveelheden naar de Gemeenschap zullen worden uitgevoerd indien de geldende antidumpingmaatregelen worden opgeheven. |
| --- | --- |

(46)

Geconcludeerd wordt dat, gezien de bovenvermelde stimulansen, waarschijnlijk aanzienlijke hoeveelheden naar de Gemeenschap zullen worden uitgevoerd indien de geldende antidumpingmaatregelen worden opgeheven.

5.   Conclusie over de bedrijfstak van de Gemeenschap

| (47) | De bedrijfstak van de Gemeenschap heeft een grote inspanning geleverd op het gebied van investeringen, wat tot een aanzienlijke expansie heeft geleid. De situatie van de bedrijfstak van de Gemeenschap is de laatste jaren sterk veranderd, zoals met name blijkt uit de vestiging van nieuwe productie-installaties in Polen en Roemenië en de geplande expansie in Bulgarije. |
| --- | --- |

(47)

De bedrijfstak van de Gemeenschap heeft een grote inspanning geleverd op het gebied van investeringen, wat tot een aanzienlijke expansie heeft geleid. De situatie van de bedrijfstak van de Gemeenschap is de laatste jaren sterk veranderd, zoals met name blijkt uit de vestiging van nieuwe productie-installaties in Polen en Roemenië en de geplande expansie in Bulgarije.

| (48) | Ondanks deze nieuwe inspanningen op het gebied van expansie en investeringen, zij er nogmaals op gewezen dat de situatie van de bedrijfstak van de Gemeenschap uit het oogpunt van winstgevendheid nog steeds precair is. Het is zeer waarschijnlijk dat een aanzienlijke hoeveelheid met dumping zal worden ingevoerd als de antidumpingmaatregelen worden ingetrokken. |
| --- | --- |

(48)

Ondanks deze nieuwe inspanningen op het gebied van expansie en investeringen, zij er nogmaals op gewezen dat de situatie van de bedrijfstak van de Gemeenschap uit het oogpunt van winstgevendheid nog steeds precair is. Het is zeer waarschijnlijk dat een aanzienlijke hoeveelheid met dumping zal worden ingevoerd als de antidumpingmaatregelen worden ingetrokken.

| (49) | Als grote hoeveelheden tegen dumpingprijzen worden ingevoerd, zullen de prijzen van de bedrijfstak van de Gemeenschap nog meer onder druk komen te staan, en zullen de winstmarges en de winstgevendheid dalen en de verliezen groter worden. Dit kan tot gevolg hebben dat verdere investeringen wellicht worden geschrapt, de innovatie wordt afgeremd, de concurrentiepositie van geïntegreerde ondernemingen wordt aangetast, de activiteiten worden ingekrompen en ondernemingen worden gesloten. |
| --- | --- |

(49)

Als grote hoeveelheden tegen dumpingprijzen worden ingevoerd, zullen de prijzen van de bedrijfstak van de Gemeenschap nog meer onder druk komen te staan, en zullen de winstmarges en de winstgevendheid dalen en de verliezen groter worden. Dit kan tot gevolg hebben dat verdere investeringen wellicht worden geschrapt, de innovatie wordt afgeremd, de concurrentiepositie van geïntegreerde ondernemingen wordt aangetast, de activiteiten worden ingekrompen en ondernemingen worden gesloten.

| (50) | Gezien het bovenstaande zou de financiële situatie van de bedrijfstak van de Gemeenschap verder verslechteren indien hij aan de invoer tegen dumpingprijzen van aanzienlijke hoeveelheden uit de VRC, Korea en Saoedi-Arabië wordt blootgesteld en geen maatregelen gelden. Op grond daarvan wordt geconcludeerd dat de intrekking van de maatregelen strijdig zou zijn met het belang van de bedrijfstak van de Gemeenschap. |
| --- | --- |

(50)

Gezien het bovenstaande zou de financiële situatie van de bedrijfstak van de Gemeenschap verder verslechteren indien hij aan de invoer tegen dumpingprijzen van aanzienlijke hoeveelheden uit de VRC, Korea en Saoedi-Arabië wordt blootgesteld en geen maatregelen gelden. Op grond daarvan wordt geconcludeerd dat de intrekking van de maatregelen strijdig zou zijn met het belang van de bedrijfstak van de Gemeenschap.

E.   COMMUNAUTAIRE GEBRUIKERS

| (51) | De markt voor producten waarin PSF zijn verwerkt, is verdeeld in a) toepassingen in de spinnerij (d.w.z. de vervaardiging van filamenten die, al dan niet vermengd met andere vezels zoals katoen of wol, worden gebruikt voor de fabricage van textielproducten), b) non-woventoepassingen (d.w.z. de vervaardiging van doek en vlies van vezels die niet tot garens zijn verwerkt, met uitzondering van papier), en c) toepassingen als vulmateriaal (d.w.z. voor het vullen of watteren van bepaalde textielproducten zoals kussens of autostoelen). |
| --- | --- |

(51)

De markt voor producten waarin PSF zijn verwerkt, is verdeeld in a) toepassingen in de spinnerij (d.w.z. de vervaardiging van filamenten die, al dan niet vermengd met andere vezels zoals katoen of wol, worden gebruikt voor de fabricage van textielproducten), b) non-woventoepassingen (d.w.z. de vervaardiging van doek en vlies van vezels die niet tot garens zijn verwerkt, met uitzondering van papier), en c) toepassingen als vulmateriaal (d.w.z. voor het vullen of watteren van bepaalde textielproducten zoals kussens of autostoelen).

1.   Mate van medewerking van de communautaire gebruikers

| (52) | Er zijn opmerkingen in verband met dit onderzoek ingediend door zestien industriële gebruikers. Zij vertegenwoordigen 17 % van het totale verbruik van PSF in de Gemeenschap en ongeveer 13 % van de invoer uit de betrokken landen. Volledige medewerking werd echter verkregen van slechts tien gebruikers (14), die ongeveer 12 % van het totale verbruik van PSF in de Gemeenschap vertegenwoordigen (al deze gebruikers die volledig hebben meegewerkt, behoren tot de non-woven- en de vulmateriaalverwerkende sector). De overige gebruikers hebben gedeeltelijk meegewerkt en daarvan is er slechts één actief in de spinnerijsector. |
| --- | --- |

(52)

Er zijn opmerkingen in verband met dit onderzoek ingediend door zestien industriële gebruikers. Zij vertegenwoordigen 17 % van het totale verbruik van PSF in de Gemeenschap en ongeveer 13 % van de invoer uit de betrokken landen. Volledige medewerking werd echter verkregen van slechts tien gebruikers (14), die ongeveer 12 % van het totale verbruik van PSF in de Gemeenschap vertegenwoordigen (al deze gebruikers die volledig hebben meegewerkt, behoren tot de non-woven- en de vulmateriaalverwerkende sector). De overige gebruikers hebben gedeeltelijk meegewerkt en daarvan is er slechts één actief in de spinnerijsector.

| (53) | Bovendien hebben Gesamtverband Textil + Mode (de Duitse federatie van de textielnijverheid, die zowel de spinnerij- als de non-wovensector vertegenwoordigt), twee verenigingen die tot de genoemde federatie behoren, namelijk Industrieverband Garne-Gewebe-Technische Textilien e.V. (IVGT) en Verband der Deutschen Heimtextilien-Industrie e.V., en één Europese vereniging die de ondernemingen van de non-wovensector vertegenwoordigt (EDANA) opmerkingen ingediend waarin de Commissie wordt gevraagd de bestaande maatregelen te beëindigen. Al de bovenvermelde gebruikers zijn lid van een of meer van deze verenigingen. Deze verenigingen zijn representatief voor ongeveer 30 % van het totale verbruik van PSF in de Gemeenschap. |
| --- | --- |

(53)

Bovendien hebben Gesamtverband Textil + Mode (de Duitse federatie van de textielnijverheid, die zowel de spinnerij- als de non-wovensector vertegenwoordigt), twee verenigingen die tot de genoemde federatie behoren, namelijk Industrieverband Garne-Gewebe-Technische Textilien e.V. (IVGT) en Verband der Deutschen Heimtextilien-Industrie e.V., en één Europese vereniging die de ondernemingen van de non-wovensector vertegenwoordigt (EDANA) opmerkingen ingediend waarin de Commissie wordt gevraagd de bestaande maatregelen te beëindigen. Al de bovenvermelde gebruikers zijn lid van een of meer van deze verenigingen. Deze verenigingen zijn representatief voor ongeveer 30 % van het totale verbruik van PSF in de Gemeenschap.

| (54) | De mate van medewerking van individuele gebruikers aan deze procedure is hoger dan bij het vorige onderzoek. Bij het vorige onderzoek hebben alleen de gebruikers die ervoor pleitten geen rechten in te stellen (ongeveer 10 % van het totale verbruik), hun standpunt kenbaar gemaakt, terwijl aan deze procedure ook gebruikers hebben deelgenomen die voor handhaving van de maatregelen zijn. |
| --- | --- |

(54)

De mate van medewerking van individuele gebruikers aan deze procedure is hoger dan bij het vorige onderzoek. Bij het vorige onderzoek hebben alleen de gebruikers die ervoor pleitten geen rechten in te stellen (ongeveer 10 % van het totale verbruik), hun standpunt kenbaar gemaakt, terwijl aan deze procedure ook gebruikers hebben deelgenomen die voor handhaving van de maatregelen zijn.

2.   Door de gebruikers aangevoerde argumenten

2.1.   Gebruikers die voor beëindiging zijn

| (55) | Gebruikers die circa 11 % van het totale verbruik van PSF en 10 % van de invoer uit de betrokken landen vertegenwoordigen, hebben een aantal argumenten tegen de handhaving van rechten aangevoerd. Al deze gebruikers zijn lid van één of meer van de bovenvermelde gebruikersverenigingen, die ook voor beëindiging zijn. De argumenten die naar voren zijn gebracht door de gebruikers en verenigingen die voor beëindiging zijn, worden hieronder onderzocht. |
| --- | --- |

(55)

Gebruikers die circa 11 % van het totale verbruik van PSF en 10 % van de invoer uit de betrokken landen vertegenwoordigen, hebben een aantal argumenten tegen de handhaving van rechten aangevoerd. Al deze gebruikers zijn lid van één of meer van de bovenvermelde gebruikersverenigingen, die ook voor beëindiging zijn. De argumenten die naar voren zijn gebracht door de gebruikers en verenigingen die voor beëindiging zijn, worden hieronder onderzocht.

| (56) | Ten eerste voeren zij aan dat zij met een moeilijke situatie worden geconfronteerd omdat zij voor hun eindproducten te kampen krijgen met toenemende concurrentie van landen die van de uitvoer van PSF zijn overgeschakeld op de uitvoer van non-wovenproducten (bv. de VRC). Zij stellen dat zij bij beëindiging van de bestaande maatregelen goedkoper vezels zullen kunnen aankopen en zo beter zullen kunnen concurreren met eindproducten uit Azië. Als de marktprijs voor PSF daalt, is er kans op een hogere winstgevendheid. Er moet rekening worden gehouden met het feit dat hun afnemers hoofdzakelijk discountketens zijn waarvoor de laagst mogelijke prijs van doorslaggevend belang is, en dat de marge op eindproducten zeer laag is. |
| --- | --- |

(56)

Ten eerste voeren zij aan dat zij met een moeilijke situatie worden geconfronteerd omdat zij voor hun eindproducten te kampen krijgen met toenemende concurrentie van landen die van de uitvoer van PSF zijn overgeschakeld op de uitvoer van non-wovenproducten (bv. de VRC). Zij stellen dat zij bij beëindiging van de bestaande maatregelen goedkoper vezels zullen kunnen aankopen en zo beter zullen kunnen concurreren met eindproducten uit Azië. Als de marktprijs voor PSF daalt, is er kans op een hogere winstgevendheid. Er moet rekening worden gehouden met het feit dat hun afnemers hoofdzakelijk discountketens zijn waarvoor de laagst mogelijke prijs van doorslaggevend belang is, en dat de marge op eindproducten zeer laag is.

| (57) | Met betrekking tot deze argumenten zij erop gewezen dat uit de informatie van gebruikers die aan het onderzoek hebben meegewerkt, blijkt dat hun situatie uit het oogpunt van winstgevendheid niet is veranderd niettegenstaande in 2005 antidumpingrechten zijn ingesteld op PSF van oorsprong uit de VRC en de invoer van eindproducten uit dat land is toegenomen. Dit is te verklaren doordat het effect van PSF in hun totale kosten ook stabiel is gebleven, zoals blijkt uit de onderstaande tabel:
  Tabel 12 | 2004 | 2005 | 2006 | NOT |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Winstgevendheid | 3,48 % | 4,07 % | 3,88 % | 3,79 % |
| Totale kosten van PSF als percentage van de totale kosten | 22,3 % | 24 % | 24 % | 24 % |

(57)

Met betrekking tot deze argumenten zij erop gewezen dat uit de informatie van gebruikers die aan het onderzoek hebben meegewerkt, blijkt dat hun situatie uit het oogpunt van winstgevendheid niet is veranderd niettegenstaande in 2005 antidumpingrechten zijn ingesteld op PSF van oorsprong uit de VRC en de invoer van eindproducten uit dat land is toegenomen. Dit is te verklaren doordat het effect van PSF in hun totale kosten ook stabiel is gebleven, zoals blijkt uit de onderstaande tabel:

Tabel 12

2004

2005

2006

NOT

Winstgevendheid

3,48 %

4,07 %

3,88 %

3,79 %

Totale kosten van PSF als percentage van de totale kosten

22,3 %

24 %

24 %

24 %

| (58) | De situatie is dus anders dan in het vorige onderzoek, toen het instellen van nieuwe antidumpingrechten die in sommige gevallen tot bijna 30 % konden oplopen, ongetwijfeld veel ongunstiger gevolgen zou hebben gehad voor de kostenstructuur van de gebruikers van PSF en de mogelijkheid om hun afnemers aantrekkelijke voorwaarden aan te bieden. |
| --- | --- |

(58)

De situatie is dus anders dan in het vorige onderzoek, toen het instellen van nieuwe antidumpingrechten die in sommige gevallen tot bijna 30 % konden oplopen, ongetwijfeld veel ongunstiger gevolgen zou hebben gehad voor de kostenstructuur van de gebruikers van PSF en de mogelijkheid om hun afnemers aantrekkelijke voorwaarden aan te bieden.

| (59) | Bovendien is hun omzet in de Gemeenschap aan producten waarin PSF zijn verwerkt, in de beoordelingsperiode met ruim 10 % gestegen, zoals blijkt uit tabel 13:
  Tabel 13 | 2004 | 2005 | 2006 | NOT |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Omzet (EUR × 1 000) | 427 694 | 452 329 | 456 445 | 472 750 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 106 | 107 | 111 |

(59)

Bovendien is hun omzet in de Gemeenschap aan producten waarin PSF zijn verwerkt, in de beoordelingsperiode met ruim 10 % gestegen, zoals blijkt uit tabel 13:

Tabel 13

2004

2005

2006

NOT

Omzet (EUR × 1 000)

427 694

452 329

456 445

472 750

Index (2004 = 100)

100

106

107

111

| (60) | Deze cijfers tonen aan dat de toename van de invoer van eindproducten uit de VRC sinds 2005 de communautaire gebruikers van PSF niet heeft belet om verder te groeien en hun producten aan detailhandelaars te verkopen met behoud van hun winstmarge. Met betrekking tot het mogelijke effect op de door de consumenten betaalde eindprijzen zijn geen argumenten aangevoerd, terwijl in het vorige onderzoek werd geconcludeerd dat het instellen van nieuwe rechten die tot bijna 30 % konden oplopen, gevolgen voor de consumenten kon hebben gehad. |
| --- | --- |

(60)

Deze cijfers tonen aan dat de toename van de invoer van eindproducten uit de VRC sinds 2005 de communautaire gebruikers van PSF niet heeft belet om verder te groeien en hun producten aan detailhandelaars te verkopen met behoud van hun winstmarge. Met betrekking tot het mogelijke effect op de door de consumenten betaalde eindprijzen zijn geen argumenten aangevoerd, terwijl in het vorige onderzoek werd geconcludeerd dat het instellen van nieuwe rechten die tot bijna 30 % konden oplopen, gevolgen voor de consumenten kon hebben gehad.

| (61) | De gebruikers die voor beëindiging zijn, hebben ook aangevoerd dat de prijzen van PSF in de Gemeenschap stijgen niettegenstaande de dollar zakt. Deze bewering strookt niet met de gegevens die de Gemeenschap tijdens het onderzoek heeft verkregen. Hoewel de prijs van PSF in 2005 scherp is gestegen, is hij daarna stabiel gebleven, zoals blijkt uit tabel 7 voor in de Gemeenschap vervaardigde en verkochte PSF en uit tabel 14 voor ingevoerde PSF (15):
  Tabel 14 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | Eerste kwartaal 2008 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Prijzen (EUR/t × 1 000) | 1,02 | 1,15 | 1,13 | 1,15 | 1,15 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 113 | 111 | 113 | 113 |

(61)

De gebruikers die voor beëindiging zijn, hebben ook aangevoerd dat de prijzen van PSF in de Gemeenschap stijgen niettegenstaande de dollar zakt. Deze bewering strookt niet met de gegevens die de Gemeenschap tijdens het onderzoek heeft verkregen. Hoewel de prijs van PSF in 2005 scherp is gestegen, is hij daarna stabiel gebleven, zoals blijkt uit tabel 7 voor in de Gemeenschap vervaardigde en verkochte PSF en uit tabel 14 voor ingevoerde PSF (15):

Tabel 14

2004

2005

2006

2007

Eerste kwartaal 2008

Prijzen (EUR/t × 1 000)

1,02

1,15

1,13

1,15

1,15

Index (2004 = 100)

100

113

111

113

113

| (62) | Gezien het bovenstaande lijken de bestaande maatregelen geen al te grote gevolgen te hebben gehad voor de kosten en de winstgevendheid van de verwerkende ondernemingen. |
| --- | --- |

(62)

Gezien het bovenstaande lijken de bestaande maatregelen geen al te grote gevolgen te hebben gehad voor de kosten en de winstgevendheid van de verwerkende ondernemingen.

| (63) | Ten tweede wijzen de gebruikers die tegen het instellen van maatregelen zijn, erop dat er in de Gemeenschap een aanzienlijk verschil in werkgelegenheid is tussen de sector die zich bezighoudt met de productie van PSF (ongeveer 3 000 mensen) en de verwerkende industrie (70 000 mensen naar zij beweren). |
| --- | --- |

(63)

Ten tweede wijzen de gebruikers die tegen het instellen van maatregelen zijn, erop dat er in de Gemeenschap een aanzienlijk verschil in werkgelegenheid is tussen de sector die zich bezighoudt met de productie van PSF (ongeveer 3 000 mensen) en de verwerkende industrie (70 000 mensen naar zij beweren).

| (64) | Met betrekking tot dit argument kan niet worden ontkend dat, hoewel het cijfer 70 000 overdreven lijkt, de verwerkende industrie arbeidsintensiever is dan de productie-industrie. Gezien de beperkte mate van volledige medewerking onder de gebruikers (de gebruikers die cijfers betreffende het aantal banen hebben verstrekt, vertegenwoordigen slechts 12 % van het totale verbruik in de Gemeenschap), kon de Commissie geen precieze gegevens over de werkgelegenheid verkrijgen. Uit tabel 15 blijkt echter dat de gebruikers die volledig aan het onderzoek hebben meegewerkt, 5 009 mensen in dienst hebben. Dit zou erop wijzen dat ten minste 40 000 à 45 000 mensen betrokken zijn bij de productie van goederen waarin PSF worden verwerkt. De tabel hieronder geeft ook aan hoe de werkgelegenheid zich bij de medewerkende gebruikers ontwikkeld heeft:
  Tabel 15 | 2004 | 2005 | 2006 | NOT |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Werkgelegenheid | 3 898 | 4 471 | 4 854 | 5 009 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 115 | 125 | 129 |

(64)

Met betrekking tot dit argument kan niet worden ontkend dat, hoewel het cijfer 70 000 overdreven lijkt, de verwerkende industrie arbeidsintensiever is dan de productie-industrie. Gezien de beperkte mate van volledige medewerking onder de gebruikers (de gebruikers die cijfers betreffende het aantal banen hebben verstrekt, vertegenwoordigen slechts 12 % van het totale verbruik in de Gemeenschap), kon de Commissie geen precieze gegevens over de werkgelegenheid verkrijgen. Uit tabel 15 blijkt echter dat de gebruikers die volledig aan het onderzoek hebben meegewerkt, 5 009 mensen in dienst hebben. Dit zou erop wijzen dat ten minste 40 000 à 45 000 mensen betrokken zijn bij de productie van goederen waarin PSF worden verwerkt. De tabel hieronder geeft ook aan hoe de werkgelegenheid zich bij de medewerkende gebruikers ontwikkeld heeft:

Tabel 15

2004

2005

2006

NOT

Werkgelegenheid

3 898

4 471

4 854

5 009

Index (2004 = 100)

100

115

125

129

| (65) | Hoewel slechts een beperkt aantal ondernemingen heeft meegewerkt, kan toch worden geconcludeerd dat de bestaande antidumpingrechten niet hebben verhinderd dat de werkgelegenheid in de beoordelingsperiode aanzienlijk is toegenomen. Dit argument van de gebruikers wordt dan ook afgewezen. De situatie was uiteraard anders in het vorige onderzoek, toen het instellen van aanvullende antidumpingrechten die tot 30 % konden oplopen, had kunnen leiden tot verlies van werkgelegenheid in de verwerkende ondernemingen. |
| --- | --- |

(65)

Hoewel slechts een beperkt aantal ondernemingen heeft meegewerkt, kan toch worden geconcludeerd dat de bestaande antidumpingrechten niet hebben verhinderd dat de werkgelegenheid in de beoordelingsperiode aanzienlijk is toegenomen. Dit argument van de gebruikers wordt dan ook afgewezen. De situatie was uiteraard anders in het vorige onderzoek, toen het instellen van aanvullende antidumpingrechten die tot 30 % konden oplopen, had kunnen leiden tot verlies van werkgelegenheid in de verwerkende ondernemingen.

| (66) | Ten derde wijzen de in dit punt bedoelde gebruikers erop dat er in de non-wovensector en bij de verwerkers van vulmateriaal steeds meer vraag is naar twee speciale soorten PSF, namelijk HCS en LMP (zoals vermeld in overweging 20), waarvan de productie in de Gemeenschap beperkt is, terwijl de VRC en Korea daarvoor een grote productiecapaciteit hebben. |
| --- | --- |

(66)

Ten derde wijzen de in dit punt bedoelde gebruikers erop dat er in de non-wovensector en bij de verwerkers van vulmateriaal steeds meer vraag is naar twee speciale soorten PSF, namelijk HCS en LMP (zoals vermeld in overweging 20), waarvan de productie in de Gemeenschap beperkt is, terwijl de VRC en Korea daarvoor een grote productiecapaciteit hebben.

| (67) | In dit verband zij erop gewezen dat, volgens de beste ramingen van de Commissie in het licht van de door belanghebbenden verstrekte informatie, het totale verbruik van LMP in de Gemeenschap in het NOT 85 000 tot 90 000 ton bedroeg en het totale verbruik van HCS 65 000 tot 70 000 ton. De bedrijfstak van de Gemeenschap levert momenteel 2 155 ton LMP en 21 543 ton HCS. De vraag naar deze soorten PSF neemt gestaag toe en volgens een vereniging van gebruikers is de komende jaren voor beide soorten een jaarlijkse stijging met 6 % te verwachten. |
| --- | --- |

(67)

In dit verband zij erop gewezen dat, volgens de beste ramingen van de Commissie in het licht van de door belanghebbenden verstrekte informatie, het totale verbruik van LMP in de Gemeenschap in het NOT 85 000 tot 90 000 ton bedroeg en het totale verbruik van HCS 65 000 tot 70 000 ton. De bedrijfstak van de Gemeenschap levert momenteel 2 155 ton LMP en 21 543 ton HCS. De vraag naar deze soorten PSF neemt gestaag toe en volgens een vereniging van gebruikers is de komende jaren voor beide soorten een jaarlijkse stijging met 6 % te verwachten.

| (68) | De communautaire producenten van PSF voeren aan dat de productie van deze „specialiteiten” in de Gemeenschap beperkt is omdat het niveau van de momenteel toegepaste dumpingprijzen hen niet toelaat de productie te verhogen. Volgens de in dit onderzoek verzamelde gegevens heeft de capaciteit voor HCS en LMP in de bedrijfstak van de Gemeenschap zich in de beoordelingsperiode ontwikkeld als volgt:
  Tabel 16 | 2004 | 2005 | 2006 | NOT |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| HCS-capaciteit in de bedrijfstak van de Gemeenschap | 67 050 | 46 550 | 61 550 | 61 550 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 69 | 92 | 92 |
| LMP-capaciteit in de bedrijfstak van de Gemeenschap | 32 050 | 32 050 | 32 050 | 32 050 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 100 | 100 | 100 |

(68)

De communautaire producenten van PSF voeren aan dat de productie van deze „specialiteiten” in de Gemeenschap beperkt is omdat het niveau van de momenteel toegepaste dumpingprijzen hen niet toelaat de productie te verhogen. Volgens de in dit onderzoek verzamelde gegevens heeft de capaciteit voor HCS en LMP in de bedrijfstak van de Gemeenschap zich in de beoordelingsperiode ontwikkeld als volgt:

Tabel 16

2004

2005

2006

NOT

HCS-capaciteit in de bedrijfstak van de Gemeenschap

67 050

46 550

61 550

61 550

Index (2004 = 100)

100

69

92

92

LMP-capaciteit in de bedrijfstak van de Gemeenschap

32 050

32 050

32 050

32 050

Index (2004 = 100)

100

100

100

100

| (69) | Uit deze tabel blijkt dat de bedrijfstak van de Gemeenschap in staat zou zijn te voorzien in 88 tot 95 % van de totale vraag naar HCS en in circa 37 % van de totale vraag naar LMP indien de prijzen een zeker niveau zouden bereiken. Bovendien kunnen de gebruikers, ook al produceert de bedrijfstak van de Gemeenschap slechts beperkte hoeveelheden van deze „specialiteiten”, deze in Korea en de VRC aankopen met beperkte antidumpingrechten (slechts 5,7 % voor Huvis in Korea en 4,9 % voor Far Eastern in de VRC). Wat de mogelijkheid betreft om de producten in Taiwan aan te kopen, werd betoogd dat de productie van PSF in Taiwan daalt en dit tot prijsstijgingen of aanbodschaarste zal leiden en dat, indien deze leveringen moeten worden vervangen door invoer uit de VRC en Korea, het kosteneffect van de voor deze „specialiteiten” uit de VRC en Korea betaalde rechten aanzienlijk zou zijn vanwege de lage winstmarge van de communautaire gebruikers. Deze argumenten kunnen niet worden aanvaard. Ook al daalt de productie van PSF in Taiwan, er wordt een toename van de reservecapaciteit verwacht (de verwachte reservecapaciteit bedraagt 122 000 ton voor 2008 en 150 000 ton voor 2009). Het is dan ook niet duidelijk dat er een structureel tekort aan deze specialiteiten zou zijn. |
| --- | --- |

(69)

Uit deze tabel blijkt dat de bedrijfstak van de Gemeenschap in staat zou zijn te voorzien in 88 tot 95 % van de totale vraag naar HCS en in circa 37 % van de totale vraag naar LMP indien de prijzen een zeker niveau zouden bereiken. Bovendien kunnen de gebruikers, ook al produceert de bedrijfstak van de Gemeenschap slechts beperkte hoeveelheden van deze „specialiteiten”, deze in Korea en de VRC aankopen met beperkte antidumpingrechten (slechts 5,7 % voor Huvis in Korea en 4,9 % voor Far Eastern in de VRC). Wat de mogelijkheid betreft om de producten in Taiwan aan te kopen, werd betoogd dat de productie van PSF in Taiwan daalt en dit tot prijsstijgingen of aanbodschaarste zal leiden en dat, indien deze leveringen moeten worden vervangen door invoer uit de VRC en Korea, het kosteneffect van de voor deze „specialiteiten” uit de VRC en Korea betaalde rechten aanzienlijk zou zijn vanwege de lage winstmarge van de communautaire gebruikers. Deze argumenten kunnen niet worden aanvaard. Ook al daalt de productie van PSF in Taiwan, er wordt een toename van de reservecapaciteit verwacht (de verwachte reservecapaciteit bedraagt 122 000 ton voor 2008 en 150 000 ton voor 2009). Het is dan ook niet duidelijk dat er een structureel tekort aan deze specialiteiten zou zijn.

| (70) | Wat de prijzen van deze „specialiteiten” betreft, zijn er geen officiële statistieken, maar volgens de door de medewerkende ondernemingen verstrekte gegevens (zie onderstaande tabel) is de prijs van HCS (inclusief antidumpingrechten) tussen 2004 en het eind van het NOT met slechts 2 % gestegen. In 2006 is de prijs zelfs sterk gedaald. De stijging tussen 2006 en het eind van het NOT was allicht toe te schrijven aan het feit dat in het eerste semester van 2007 voorlopige antidumpingrechten op de invoer uit Taiwan zijn ingesteld. Voor LMP is de prijs in de beoordelingsperiode met 18 % gestegen.
  Tabel 17 | 2004 | 2005 | 2006 | NOT |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Prijs HCS (EUR/t × 1 000) | 1,21 | 1,26 | 1,05 | 1,24 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 104 | 87 | 102 |
| Prijs LMP (EUR/t × 1 000) | 1,31 | 1,44 | 1,43 | 1,54 |
| Index (2004 = 100) | 100 | 110 | 109 | 118 |

(70)

Wat de prijzen van deze „specialiteiten” betreft, zijn er geen officiële statistieken, maar volgens de door de medewerkende ondernemingen verstrekte gegevens (zie onderstaande tabel) is de prijs van HCS (inclusief antidumpingrechten) tussen 2004 en het eind van het NOT met slechts 2 % gestegen. In 2006 is de prijs zelfs sterk gedaald. De stijging tussen 2006 en het eind van het NOT was allicht toe te schrijven aan het feit dat in het eerste semester van 2007 voorlopige antidumpingrechten op de invoer uit Taiwan zijn ingesteld. Voor LMP is de prijs in de beoordelingsperiode met 18 % gestegen.

Tabel 17

2004

2005

2006

NOT

Prijs HCS (EUR/t × 1 000)

1,21

1,26

1,05

1,24

Index (2004 = 100)

100

104

87

102

Prijs LMP (EUR/t × 1 000)

1,31

1,44

1,43

1,54

Index (2004 = 100)

100

110

109

118

| (71) | Bij de analyse van deze gegevens moet rekening worden gehouden met het gewicht van deze specialiteiten in de totale kosten. Uit de door de medewerkende gebruikers verstrekte gegevens kan worden afgeleid dat het effect van HCS op hun totale kosten slechts 1,98 % zou uitmaken en het effect van LMP slechts 4,38 %. Rekening houdend met het feit dat de gemiddelde winstgevendheid ongeveer 4 % bedraagt, is het effect van deze „specialiteiten” op de totale kosten niet significant ondanks de aanzienlijke stijging van de prijs van LMP. Dit argument wordt dan ook afgewezen. |
| --- | --- |

(71)

Bij de analyse van deze gegevens moet rekening worden gehouden met het gewicht van deze specialiteiten in de totale kosten. Uit de door de medewerkende gebruikers verstrekte gegevens kan worden afgeleid dat het effect van HCS op hun totale kosten slechts 1,98 % zou uitmaken en het effect van LMP slechts 4,38 %. Rekening houdend met het feit dat de gemiddelde winstgevendheid ongeveer 4 % bedraagt, is het effect van deze „specialiteiten” op de totale kosten niet significant ondanks de aanzienlijke stijging van de prijs van LMP. Dit argument wordt dan ook afgewezen.

| (72) | De situatie was anders in het vorige onderzoek, toen het instellen van antidumpingrechten van bijna 30 % op LMP en HCS van oorsprong uit Taiwan en de daaruit voortvloeiende prijsstijgingen voor die producten een groter effect op de totale kosten zouden hebben gehad. |
| --- | --- |

(72)

De situatie was anders in het vorige onderzoek, toen het instellen van antidumpingrechten van bijna 30 % op LMP en HCS van oorsprong uit Taiwan en de daaruit voortvloeiende prijsstijgingen voor die producten een groter effect op de totale kosten zouden hebben gehad.

2.2.   Gebruikers die tegen beëindiging zijn

| (73) | Gebruikers die circa 6 % van het totale verbruik van PSF in de Gemeenschap en 3 % van de invoer uit de betrokken landen vertegenwoordigen, hebben erop gewezen dat de beëindiging van de maatregelen de winstgevendheid van de verwerkende industrie in gevaar zal brengen, daar het verdwijnen van de PSF-sector in de Europese Unie in twee jaar tijd tot stijgingen van de PSF-prijzen zal leiden en bijgevolg een toename kan worden verwacht van de invoer van goederen waarin PSF zijn verwerkt. |
| --- | --- |

(73)

Gebruikers die circa 6 % van het totale verbruik van PSF in de Gemeenschap en 3 % van de invoer uit de betrokken landen vertegenwoordigen, hebben erop gewezen dat de beëindiging van de maatregelen de winstgevendheid van de verwerkende industrie in gevaar zal brengen, daar het verdwijnen van de PSF-sector in de Europese Unie in twee jaar tijd tot stijgingen van de PSF-prijzen zal leiden en bijgevolg een toename kan worden verwacht van de invoer van goederen waarin PSF zijn verwerkt.

| (74) | Gezien de in punt D.4 uiteengezette argumenten (waarschijnlijkheid van aanzienlijke invoer bij intrekking van de maatregelen) wordt niet uitgesloten dat dit daadwerkelijk gebeurt, met de daaraan verbonden risico’s voor het behoud van een effectieve concurrentie. |
| --- | --- |

(74)

Gezien de in punt D.4 uiteengezette argumenten (waarschijnlijkheid van aanzienlijke invoer bij intrekking van de maatregelen) wordt niet uitgesloten dat dit daadwerkelijk gebeurt, met de daaraan verbonden risico’s voor het behoud van een effectieve concurrentie.

3.   Conclusie

| (75) | Rekening houdend met alle bovenbeschreven factoren wordt geconcludeerd dat, hoewel de meeste gebruikers die aan het onderzoek hebben meegewerkt van mening zijn dat de handhaving van rechten strijdig is met hun belang, het onderzoek aantoont dat voortzetting van de maatregelen geen aanzienlijke negatieve gevolgen voor hun economische en financiële situatie zou hebben. Bovendien lopen, in tegenstelling tot wat in het vorige onderzoek het geval was, de meningen van de gebruikers uiteen over de gevolgen van een eventuele beëindiging van de bestaande maatregelen voor hun activiteiten. Hoewel de meesten van hen, zoals eerder is vermeld, de Commissie hebben verzocht de antidumpingrechten in te trekken, is er onder de gebruikers die aan het onderzoek hebben meegewerkt ook een aanzienlijk aantal dat tegen beëindiging van de rechten is. |
| --- | --- |

(75)

Rekening houdend met alle bovenbeschreven factoren wordt geconcludeerd dat, hoewel de meeste gebruikers die aan het onderzoek hebben meegewerkt van mening zijn dat de handhaving van rechten strijdig is met hun belang, het onderzoek aantoont dat voortzetting van de maatregelen geen aanzienlijke negatieve gevolgen voor hun economische en financiële situatie zou hebben. Bovendien lopen, in tegenstelling tot wat in het vorige onderzoek het geval was, de meningen van de gebruikers uiteen over de gevolgen van een eventuele beëindiging van de bestaande maatregelen voor hun activiteiten. Hoewel de meesten van hen, zoals eerder is vermeld, de Commissie hebben verzocht de antidumpingrechten in te trekken, is er onder de gebruikers die aan het onderzoek hebben meegewerkt ook een aanzienlijk aantal dat tegen beëindiging van de rechten is.

F.   IMPORTEURS EN HANDELAARS

| (76) | Zes importeurs/handelaars hebben binnen de in het bericht van opening vermelde termijn opmerkingen in verband met dit onderzoek ingediend, maar slechts drie van hen (Saehan Europe, GSI Global Service International en Marubeni) hebben volledig meegewerkt en alle door de Commissie gestelde vragen beantwoord. Het zijn allemaal winstgevende ondernemingen en het aantal werknemers dat bij de invoer/verhandeling van PSF-producten betrokken is, is te verwaarlozen. |
| --- | --- |

(76)

Zes importeurs/handelaars hebben binnen de in het bericht van opening vermelde termijn opmerkingen in verband met dit onderzoek ingediend, maar slechts drie van hen (Saehan Europe, GSI Global Service International en Marubeni) hebben volledig meegewerkt en alle door de Commissie gestelde vragen beantwoord. Het zijn allemaal winstgevende ondernemingen en het aantal werknemers dat bij de invoer/verhandeling van PSF-producten betrokken is, is te verwaarlozen.

| (77) | Het ziet er niet naar uit dat de handhaving van de rechten negatieve gevolgen van betekenis voor hun activiteiten zou hebben. De meesten van hen vinden dat het in hun belang is de maatregelen ten aanzien van de invoer uit Korea te beëindigen, maar niet die ten aanzien van de invoer uit de VRC, omdat dit een enorme goederenstroom op gang zal brengen, en zowel de prijzen als hun winstmarge zullen dalen. Zij zijn overigens van mening dat, aangezien de onbenutte capaciteit van Korea beperkter is dan die van China, het effect van de invoer uit Korea op de prijzen hun activiteiten niet zal schaden. |
| --- | --- |

(77)

Het ziet er niet naar uit dat de handhaving van de rechten negatieve gevolgen van betekenis voor hun activiteiten zou hebben. De meesten van hen vinden dat het in hun belang is de maatregelen ten aanzien van de invoer uit Korea te beëindigen, maar niet die ten aanzien van de invoer uit de VRC, omdat dit een enorme goederenstroom op gang zal brengen, en zowel de prijzen als hun winstmarge zullen dalen. Zij zijn overigens van mening dat, aangezien de onbenutte capaciteit van Korea beperkter is dan die van China, het effect van de invoer uit Korea op de prijzen hun activiteiten niet zal schaden.

| (78) | Op grond daarvan wordt geconcludeerd dat, of de maatregelen worden gehandhaafd of niet, de activiteiten van de importeurs en de handelaars in het algemeen geen aanzienlijke negatieve gevolgen zullen ondervinden. |
| --- | --- |

(78)

Op grond daarvan wordt geconcludeerd dat, of de maatregelen worden gehandhaafd of niet, de activiteiten van de importeurs en de handelaars in het algemeen geen aanzienlijke negatieve gevolgen zullen ondervinden.

G.   ANDERE OVERWEGINGEN

| (79) | De communautaire producenten die beweerdelijk 56 % van de PSF van gerecyclede materialen vervaardigen, voerden aan dat de invoer van PSF met dumping de winstgevendheid van de recyclingbedrijven heeft aangetast; voorts werd betoogd dat de inzameling van polyethyleentereftalaat voor levering aan de recyclingbedrijven werk biedt aan 425 000 mensen. In dit verband zij erop gewezen dat de ondernemingen die petflessen recyclen, niet geïnteresseerd waren om aan dit onderzoek deel te nemen niettegenstaande zij daartoe in het bericht van opening werden uitgenodigd en de Commissie hun vragenlijsten heeft toegezonden, waarop echter geen antwoorden werden ontvangen. Overigens is er in Azië een grote en groeiende vraag naar gerecyclede petflessen en het niet instellen van antidumpingmaatregelen zal de ondernemingen die petflessen recyclen niet verhinderen hun producten op de wereldmarkt te verkopen. Deze argumenten worden dan ook afgewezen. |
| --- | --- |

(79)

De communautaire producenten die beweerdelijk 56 % van de PSF van gerecyclede materialen vervaardigen, voerden aan dat de invoer van PSF met dumping de winstgevendheid van de recyclingbedrijven heeft aangetast; voorts werd betoogd dat de inzameling van polyethyleentereftalaat voor levering aan de recyclingbedrijven werk biedt aan 425 000 mensen. In dit verband zij erop gewezen dat de ondernemingen die petflessen recyclen, niet geïnteresseerd waren om aan dit onderzoek deel te nemen niettegenstaande zij daartoe in het bericht van opening werden uitgenodigd en de Commissie hun vragenlijsten heeft toegezonden, waarop echter geen antwoorden werden ontvangen. Overigens is er in Azië een grote en groeiende vraag naar gerecyclede petflessen en het niet instellen van antidumpingmaatregelen zal de ondernemingen die petflessen recyclen niet verhinderen hun producten op de wereldmarkt te verkopen. Deze argumenten worden dan ook afgewezen.

| (80) | Bovendien hebben communautaire producenten erop gewezen dat voor de vervaardiging van stapelvezels van polyester van gerecyclede materialen minder energie nodig is dan voor het chemische proces en dat het vervoer van ingevoerde PSF uit Azië koolstofemissies meebrengt. Bijgevolg zou de vervanging van de communautaire productie door invoer met dumping, met name uit de VRC en Korea, de koolstofemissies doen toenemen en de Europese Unie verder verwijderen van haar doelstellingen op het gebied van klimaatverandering. In dit verband wordt er in elk geval aan herinnerd dat bij de analyse van het belang van de Gemeenschap in antidumpingprocedures de aandacht vooral uitgaat naar de economische gevolgen van maatregelen voor de betrokken marktdeelnemers en milieuproblemen geen directe aandachtspunten zijn. |
| --- | --- |

(80)

Bovendien hebben communautaire producenten erop gewezen dat voor de vervaardiging van stapelvezels van polyester van gerecyclede materialen minder energie nodig is dan voor het chemische proces en dat het vervoer van ingevoerde PSF uit Azië koolstofemissies meebrengt. Bijgevolg zou de vervanging van de communautaire productie door invoer met dumping, met name uit de VRC en Korea, de koolstofemissies doen toenemen en de Europese Unie verder verwijderen van haar doelstellingen op het gebied van klimaatverandering. In dit verband wordt er in elk geval aan herinnerd dat bij de analyse van het belang van de Gemeenschap in antidumpingprocedures de aandacht vooral uitgaat naar de economische gevolgen van maatregelen voor de betrokken marktdeelnemers en milieuproblemen geen directe aandachtspunten zijn.

| (81) | Ten aanzien van Saoedi-Arabië (of Belarus) zijn geen argumenten aangevoerd op grond waarvan zou kunnen worden geconcludeerd dat handhaving van de maatregelen niet in het belang van de Gemeenschap zou zijn. |
| --- | --- |

(81)

Ten aanzien van Saoedi-Arabië (of Belarus) zijn geen argumenten aangevoerd op grond waarvan zou kunnen worden geconcludeerd dat handhaving van de maatregelen niet in het belang van de Gemeenschap zou zijn.

H.   CONCLUSIE

| (82) | Op grond van het bovenstaande kan worden geconcludeerd dat de communautaire producenten van PSF, inclusief de bedrijfstak van de Gemeenschap, profijt trekken van de geldende maatregelen, maar nog steeds in een kwetsbare positie verkeren. In de beoordelingsperiode hebben zij hun marktaandeel, productie, capaciteit, omzet en werkgelegenheid kunnen vergroten. Bovendien hebben zij aanzienlijke inspanningen geleverd op het gebied van investeringen en hebben zij in Polen, Roemenië en Bulgarije nieuwe fabrieken opgestart. Voorts heeft Tergal, een belangrijke leverancier van de spinnerijsector, zijn financiële moeilijkheden overwonnen en staat de onderneming volgens de door haar verstrekte informatie sinds juli 2007 niet langer onder de insolventieprocedure („procédure de sauvegarde”). De financiële situatie van de producenten is echter nog steeds precair en zij zijn niet opgewassen tegen een plotselinge toevloed van met dumping ingevoerde goederen. De handhaving van de rechten zal de bedrijfstak van de Gemeenschap verder aanzienlijke voordelen opleveren en naar alle waarschijnlijkheid bijdragen tot het herstel van zijn levensvatbaarheid. Deze situatie staat in scherp contrast met het beeld dat werd verkregen tijdens het vorige onderzoek, toen werd geconcludeerd dat de levering van PSF op de communautaire markt problemen kon opleveren als gevolg van de industriële omschakeling van één onderneming (La Seda) die haar productie van andere producten wilde verhogen, het faillissement van een andere producent (Pennine Fibers) en de financiële moeilijkheden waarmee Tergal toen te kampen had. |
| --- | --- |

(82)

Op grond van het bovenstaande kan worden geconcludeerd dat de communautaire producenten van PSF, inclusief de bedrijfstak van de Gemeenschap, profijt trekken van de geldende maatregelen, maar nog steeds in een kwetsbare positie verkeren. In de beoordelingsperiode hebben zij hun marktaandeel, productie, capaciteit, omzet en werkgelegenheid kunnen vergroten. Bovendien hebben zij aanzienlijke inspanningen geleverd op het gebied van investeringen en hebben zij in Polen, Roemenië en Bulgarije nieuwe fabrieken opgestart. Voorts heeft Tergal, een belangrijke leverancier van de spinnerijsector, zijn financiële moeilijkheden overwonnen en staat de onderneming volgens de door haar verstrekte informatie sinds juli 2007 niet langer onder de insolventieprocedure („procédure de sauvegarde”). De financiële situatie van de producenten is echter nog steeds precair en zij zijn niet opgewassen tegen een plotselinge toevloed van met dumping ingevoerde goederen. De handhaving van de rechten zal de bedrijfstak van de Gemeenschap verder aanzienlijke voordelen opleveren en naar alle waarschijnlijkheid bijdragen tot het herstel van zijn levensvatbaarheid. Deze situatie staat in scherp contrast met het beeld dat werd verkregen tijdens het vorige onderzoek, toen werd geconcludeerd dat de levering van PSF op de communautaire markt problemen kon opleveren als gevolg van de industriële omschakeling van één onderneming (La Seda) die haar productie van andere producten wilde verhogen, het faillissement van een andere producent (Pennine Fibers) en de financiële moeilijkheden waarmee Tergal toen te kampen had.

| (83) | Voor de gebruikers en importeurs vormden de bestaande antidumpingrechten op de uit de betrokken landen ingevoerde producten geen bedreiging voor hun levensvatbaarheid en hun vermogen om hun activiteiten uit te breiden. Dit betekent dat, indien de maatregelen worden beëindigd, de eventuele voordelen voor de gebruikers en importeurs waarschijnlijk beperkt zullen blijven daar de antidumpingrechten geen aanzienlijke gevolgen voor hun economische situatie hadden. In tegenstelling tot deze conclusie bleek uit de analyse van het vorige onderzoek dat het instellen van nieuwe antidumpingrechten die tot bijna 30 % konden oplopen, een dusdanig effect op de prijzen van PSF, met name HCS en LMP, zou hebben gehad dat een aanzienlijk aantal gebruikers misschien in financiële moeilijkheden zou zijn gekomen. |
| --- | --- |

(83)

Voor de gebruikers en importeurs vormden de bestaande antidumpingrechten op de uit de betrokken landen ingevoerde producten geen bedreiging voor hun levensvatbaarheid en hun vermogen om hun activiteiten uit te breiden. Dit betekent dat, indien de maatregelen worden beëindigd, de eventuele voordelen voor de gebruikers en importeurs waarschijnlijk beperkt zullen blijven daar de antidumpingrechten geen aanzienlijke gevolgen voor hun economische situatie hadden. In tegenstelling tot deze conclusie bleek uit de analyse van het vorige onderzoek dat het instellen van nieuwe antidumpingrechten die tot bijna 30 % konden oplopen, een dusdanig effect op de prijzen van PSF, met name HCS en LMP, zou hebben gehad dat een aanzienlijk aantal gebruikers misschien in financiële moeilijkheden zou zijn gekomen.

| (84) | De conclusie luidt dan ook dat de eventuele beperkte voordelen die de gebruikers en importeurs van PSF in de Gemeenschap zouden genieten indien de rechten werden ingetrokken, duidelijk niet in verhouding zouden staan tot de ernstige nadelen voor de bedrijfstak van de Gemeenschap. |
| --- | --- |

(84)

De conclusie luidt dan ook dat de eventuele beperkte voordelen die de gebruikers en importeurs van PSF in de Gemeenschap zouden genieten indien de rechten werden ingetrokken, duidelijk niet in verhouding zouden staan tot de ernstige nadelen voor de bedrijfstak van de Gemeenschap.

| (85) | Bijgevolg kan worden geconcludeerd dat de beëindiging van de bestaande maatregelen ten aanzien van de invoer uit de betrokken landen om redenen die verband houden met het belang van de Gemeenschap niet gerechtvaardigd zou zijn. |
| --- | --- |

(85)

Bijgevolg kan worden geconcludeerd dat de beëindiging van de bestaande maatregelen ten aanzien van de invoer uit de betrokken landen om redenen die verband houden met het belang van de Gemeenschap niet gerechtvaardigd zou zijn.

I.   TOEPASSING VAN HET BEGINSEL VAN NON-DISCRIMINATIE

| (86) | Een aantal belanghebbenden heeft aangevoerd dat antidumpingmaatregelen niet op discriminerende grondslag mogen worden ingesteld, zoals bepaald in artikel 9, lid 5, van de basisverordening: „In elke zaak wordt op niet discriminerende grondslag een passend antidumpingrecht geheven op alle producten, ongeacht de oorsprong, waarvan is vastgesteld dat zij met dumping worden ingevoerd en dat daardoor schade wordt veroorzaakt, ...”. Er is tevens op gewezen dat dit non-discriminatiebeginsel ook een grondbeginsel van het WTO-recht is. |
| --- | --- |

(86)

Een aantal belanghebbenden heeft aangevoerd dat antidumpingmaatregelen niet op discriminerende grondslag mogen worden ingesteld, zoals bepaald in artikel 9, lid 5, van de basisverordening: „In elke zaak wordt op niet discriminerende grondslag een passend antidumpingrecht geheven op alle producten, ongeacht de oorsprong, waarvan is vastgesteld dat zij met dumping worden ingevoerd en dat daardoor schade wordt veroorzaakt, ...”. Er is tevens op gewezen dat dit non-discriminatiebeginsel ook een grondbeginsel van het WTO-recht is.

| (87) | Volgens de belanghebbenden die zich op de toepassing van het non-discriminatiebeginsel beroepen, is in Verordening (EG) nr. 2005/2006 vastgesteld dat PSF uit Taiwan en Maleisië met dumping werden ingevoerd en schade veroorzaakten. Er werd aangevoerd dat „de reden waarom deze twee landen waaruit PSF werden ingevoerd, niet aan antidumpingrechten werden onderworpen niet is dat de Commissie naderhand zou hebben vastgesteld dat de invoer van PSF uit Maleisië en Taiwan niet met dumping werden ingevoerd of geen schade veroorzaakten ...”. Bovendien werd betoogd dat het besluit van de Commissie om vanaf 22 juni 2007 niet langer antidumpingmaatregelen ten aanzien van de invoer van PSF uit Maleisië en Taiwan te laten gelden niettegenstaande was vastgesteld dat deze producten met dumping werden ingevoerd en schade veroorzaakten, de geldigheid van de handhaving van antidumpingrechten op PSF uit andere landen uitholt. |
| --- | --- |

(87)

Volgens de belanghebbenden die zich op de toepassing van het non-discriminatiebeginsel beroepen, is in Verordening (EG) nr. 2005/2006 vastgesteld dat PSF uit Taiwan en Maleisië met dumping werden ingevoerd en schade veroorzaakten. Er werd aangevoerd dat „de reden waarom deze twee landen waaruit PSF werden ingevoerd, niet aan antidumpingrechten werden onderworpen niet is dat de Commissie naderhand zou hebben vastgesteld dat de invoer van PSF uit Maleisië en Taiwan niet met dumping werden ingevoerd of geen schade veroorzaakten ...”. Bovendien werd betoogd dat het besluit van de Commissie om vanaf 22 juni 2007 niet langer antidumpingmaatregelen ten aanzien van de invoer van PSF uit Maleisië en Taiwan te laten gelden niettegenstaande was vastgesteld dat deze producten met dumping werden ingevoerd en schade veroorzaakten, de geldigheid van de handhaving van antidumpingrechten op PSF uit andere landen uitholt.

| (88) | Ten eerste wordt onderstreept dat in het geval van Maleisië en Taiwan de klacht werd ingetrokken en dat de Raad niet definitief heeft geconstateerd dat het passend was antidumpingmaatregelen in te stellen. Bijgevolg is er geen sprake van discriminatie. |
| --- | --- |

(88)

Ten eerste wordt onderstreept dat in het geval van Maleisië en Taiwan de klacht werd ingetrokken en dat de Raad niet definitief heeft geconstateerd dat het passend was antidumpingmaatregelen in te stellen. Bijgevolg is er geen sprake van discriminatie.

| (89) | Ten tweede is er een verschil in de aard van de juridische toetsen betreffende het belang van de Gemeenschap krachtens artikel 9, lid 1 (van toepassing in het geval van Taiwan en Maleisië), en artikel 21 (van toepassing in dit geval) van de basisverordening. In het eerste geval wordt nagegaan of de afweging van de in het geding zijnde belangen zo positief uitvalt dat de Commissie de procedure ambtshalve moet voortzetten, zelfs indien er geen met bewijzen gestaafde klacht is. In het tweede geval wordt nagegaan of de afweging van de belangen zo negatief is dat de maatregelen moeten worden beëindigd. Gezien de verschillende aard van de toetsen kan er dan ook geen sprake van discriminatie zijn. |
| --- | --- |

(89)

Ten tweede is er een verschil in de aard van de juridische toetsen betreffende het belang van de Gemeenschap krachtens artikel 9, lid 1 (van toepassing in het geval van Taiwan en Maleisië), en artikel 21 (van toepassing in dit geval) van de basisverordening. In het eerste geval wordt nagegaan of de afweging van de in het geding zijnde belangen zo positief uitvalt dat de Commissie de procedure ambtshalve moet voortzetten, zelfs indien er geen met bewijzen gestaafde klacht is. In het tweede geval wordt nagegaan of de afweging van de belangen zo negatief is dat de maatregelen moeten worden beëindigd. Gezien de verschillende aard van de toetsen kan er dan ook geen sprake van discriminatie zijn.

| (90) | Ten derde zou er, zelfs in de hypothetische situatie dat de Raad een definitief besluit neemt betreffende het niet instellen van antidumpingrechten op PSF van oorsprong uit Maleisië en Taiwan, in dit geval geen sprake van discriminatie zijn aangezien het bovengenoemde beginsel alleen van toepassing is als voor verschillende onderzoeken betreffende hetzelfde product gelijke conclusies worden bereikt. Met andere woorden, de naleving van het non-discriminatiebeginsel als bedoeld in artikel 9, lid 5, van de basisverordening en artikel 9, lid 2, van de WTO-antidumpingovereenkomst houdt in dat vergelijkbare situaties niet op verschillende wijze mogen worden behandeld en dat verschillende situaties niet op dezelfde wijze mogen worden behandeld. Zoals eerder is vermeld, verschillen de feiten en conclusies in dit onderzoek fundamenteel van de feiten en conclusies in het geval van Maleisië en Taiwan, zodat de twee situaties niet vergelijkbaar zijn. |
| --- | --- |

(90)

Ten derde zou er, zelfs in de hypothetische situatie dat de Raad een definitief besluit neemt betreffende het niet instellen van antidumpingrechten op PSF van oorsprong uit Maleisië en Taiwan, in dit geval geen sprake van discriminatie zijn aangezien het bovengenoemde beginsel alleen van toepassing is als voor verschillende onderzoeken betreffende hetzelfde product gelijke conclusies worden bereikt. Met andere woorden, de naleving van het non-discriminatiebeginsel als bedoeld in artikel 9, lid 5, van de basisverordening en artikel 9, lid 2, van de WTO-antidumpingovereenkomst houdt in dat vergelijkbare situaties niet op verschillende wijze mogen worden behandeld en dat verschillende situaties niet op dezelfde wijze mogen worden behandeld. Zoals eerder is vermeld, verschillen de feiten en conclusies in dit onderzoek fundamenteel van de feiten en conclusies in het geval van Maleisië en Taiwan, zodat de twee situaties niet vergelijkbaar zijn.

| (91) | Gezien het bovenstaande worden de aangevoerde argumenten betreffende de toepassing van het non-discriminatiebeginsel afgewezen. |
| --- | --- |

(91)

Gezien het bovenstaande worden de aangevoerde argumenten betreffende de toepassing van het non-discriminatiebeginsel afgewezen.

J.   SLOTBEPALINGEN

| (92) | Alle partijen zijn in kennis gesteld van de belangrijkste feiten en overwegingen op grond waarvan de Commissie wil aanbevelen de bestaande maatregelen te handhaven. Zij konden hierover binnen een bepaalde termijn opmerkingen maken. |
| --- | --- |

(92)

Alle partijen zijn in kennis gesteld van de belangrijkste feiten en overwegingen op grond waarvan de Commissie wil aanbevelen de bestaande maatregelen te handhaven. Zij konden hierover binnen een bepaalde termijn opmerkingen maken.

| (93) | Op grond van bovengenoemde feiten en overwegingen wordt geconcludeerd dat in overeenstemming met artikel 11, lid 3, van de basisverordening het tussentijdse nieuwe onderzoek moet worden beëindigd en de bestaande antidumpingrechten op door de betrokken landen geproduceerde en naar de Europese Gemeenschap uitgevoerde PSF moeten worden gehandhaafd, |
| --- | --- |

(93)

Op grond van bovengenoemde feiten en overwegingen wordt geconcludeerd dat in overeenstemming met artikel 11, lid 3, van de basisverordening het tussentijdse nieuwe onderzoek moet worden beëindigd en de bestaande antidumpingrechten op door de betrokken landen geproduceerde en naar de Europese Gemeenschap uitgevoerde PSF moeten worden gehandhaafd,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Enig artikel

Het gedeeltelijke tussentijdse nieuwe onderzoek betreffende de geldende antidumpingmaatregelen ten aanzien van synthetische stapelvezels van polyesters (PSF) van oorsprong uit Belarus, de Republiek Korea, Saoedi-Arabië en de Volksrepubliek China, doorgaans aangegeven onder GN-code 5503 20 00, wordt beëindigd zonder dat de geldende antidumpingmaatregelen worden gewijzigd.

Deze verordening treedt in werking op de dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 10 september 2008.

Voor de Raad

De voorzitter

B. KOUCHNER

---

(1)  PB L 56 van 6.3.1996, blz. 1.

1

(2)  PB L 71 van 17.3.2005, blz. 1.

2

(3)  PB L 332 van 28.12.2000, blz. 17.

3

(4)  Zaak T-221/05.

4

(5)  PB L 274 van 11.10.2002, blz. 1.

5

(6)  PB L 160 van 21.6.2007, blz. 30.

6

(7)  PB C 202 van 30.8.2007, blz. 4.

7

(8)  Verordening (EG) nr. 2005/2006 van de Commissie van 22 december 2006 tot instelling van een voorlopig antidumpingrecht op de invoer van synthetische stapelvezels van polyesters (PSV) afkomstig uit Maleisië en Taiwan (PB L 379 van 28.12.2006, blz. 65).

8

(9)  Idem voetnoot 8.

9

(10)  CIRFS („Internationaal Comité voor rayon en kunstvezels”, representatieve organisatie voor de Europese kunstvezelindustrie) en IVC (Industrievereinigung Chemiefaser e.V., vereniging van Duitse en Oostenrijkse kunstvezelproducenten).

10

(11)  Idem voetnoot 8.

11

(12)  Om te vermijden dat de cijfers een vertekend beeld geven, is geen rekening gehouden met de winstgevendheid van ondernemingen die, geheel of ten dele binnen het onderzoektijdvak, nieuwe productieprocessen startten.

12

(13)  In 2005 is één communautaire producent in het Verenigd Koninkrijk failliet gegaan, maar de daling van de productie en de werkgelegenheid als gevolg daarvan werd gecompenseerd door nieuwe fabrieken in Polen en Roemenië.

13

(14)  Libeltex, ORV, PGI Nonwovens, Ziegler, Tharreau, Sandler, Frankenstolz, Lück, TWE Vliesstoffwerke en IMP Comfort.

14

(15)  Bron: Eurostat. Een vereniging van producenten heeft er ook op gewezen dat zich in juni 2008 een scherpe prijsstijging heeft voorgedaan in vergelijking met juni 2007. Bij deze scherpe prijsstijging gaat het om prijzen in dollar, maar in euro uitgedrukt, zijn de prijzen stabiel gebleven.

15

Bron:

---

| 16.9.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 247/17 |
| --- | --- | --- | --- |

16.9.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 247/17

---

VERORDENING (EG) Nr. 894/2008 VAN DE COMMISSIE

van 15 september 2008

tot vaststelling van de forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1234/2007 van de Raad van 22 oktober 2007 houdende een gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkten en specifieke bepalingen voor een aantal landbouwproducten („Integrale-GMO-verordening”) (1),

Gelet op Verordening (EG) nr. 1580/2007 van de Commissie van 21 december 2007 tot vaststelling van bepalingen voor de uitvoering van de Verordeningen (EG) nr. 2200/96, (EG) nr. 2201/96 en (EG) nr. 1182/2007 van de Raad in de sector groenten en fruit (2), en met name op artikel 138, lid 1,

Overwegende hetgeen volgt:

Bij Verordening (EG) nr. 1580/2007 zijn, op grond van de resultaten van de multilaterale handelsbesprekingen van de Uruguayronde, de criteria vastgesteld aan de hand waarvan de Commissie voor de producten en de perioden die in bijlage XV, deel A, bij die verordening zijn vermeld, de forfaitaire waarden bij invoer uit derde landen vaststelt,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

De in artikel 138 van Verordening (EG) nr. 1580/2007 bedoelde forfaitaire invoerwaarden worden vastgesteld in de bijlage bij de onderhavige verordening.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op 16 september 2008.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 15 september 2008.

Voor de Commissie

Jean-Luc DEMARTY

Directeur-generaal Landbouw en plattelandsontwikkeling

---

(1)  PB L 299 van 16.11.2007, blz. 1.

1

(2)  PB L 350 van 31.12.2007, blz. 1.

2

---

BIJLAGE

Forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit

| (EUR/100 kg) |
| --- |
| GN-code | Code derde landen (1) | Forfaitaire invoerwaarde |
| 0702 00 00 | MK | 26,9 |
| TR | 68,0 |
| ZZ | 47,5 |
| 0707 00 05 | EG | 162,5 |
| JO | 156,8 |
| MK | 43,3 |
| TR | 140,9 |
| ZZ | 125,9 |
| 0709 90 70 | TR | 92,6 |
| ZZ | 92,6 |
| 0805 50 10 | AR | 78,8 |
| TR | 104,3 |
| UY | 47,5 |
| ZA | 82,2 |
| ZZ | 78,2 |
| 0806 10 10 | IL | 248,7 |
| TR | 94,9 |
| US | 110,9 |
| ZZ | 151,5 |
| 0808 10 80 | AR | 92,1 |
| AU | 195,4 |
| BR | 74,2 |
| CL | 83,3 |
| CN | 78,4 |
| NZ | 103,9 |
| US | 102,0 |
| ZA | 80,0 |
| ZZ | 101,2 |
| 0808 20 50 | AR | 76,1 |
| CN | 63,1 |
| TR | 144,3 |
| ZA | 99,4 |
| ZZ | 95,7 |
| 0809 30 | TR | 123,8 |
| US | 157,7 |
| ZZ | 140,8 |
| 0809 40 05 | IL | 122,2 |
| MK | 22,0 |
| TR | 77,6 |
| XS | 64,2 |
| ZZ | 71,5 |

(EUR/100 kg)

GN-code

Code derde landen (1)

Forfaitaire invoerwaarde

0702 00 00

MK

26,9

TR

68,0

ZZ

47,5

0707 00 05

EG

162,5

JO

156,8

MK

43,3

TR

140,9

ZZ

125,9

0709 90 70

TR

92,6

ZZ

92,6

0805 50 10

AR

78,8

TR

104,3

UY

47,5

ZA

82,2

ZZ

78,2

0806 10 10

IL

248,7

TR

94,9

US

110,9

ZZ

151,5

0808 10 80

AR

92,1

AU

195,4

BR

74,2

CL

83,3

CN

78,4

NZ

103,9

US

102,0

ZA

80,0

ZZ

101,2

0808 20 50

AR

76,1

CN

63,1

TR

144,3

ZA

99,4

ZZ

95,7

0809 30

TR

123,8

US

157,7

ZZ

140,8

0809 40 05

IL

122,2

MK

22,0

TR

77,6

XS

64,2

ZZ

71,5

---

(1)  Landennomenclatuur vastgesteld bij Verordening (EG) nr. 1833/2006 van de Commissie (PB L 354 van 14.12.2006, blz. 19). De code „ZZ” staat voor „overige oorsprong”.

---

| 16.9.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 247/19 |
| --- | --- | --- | --- |

16.9.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 247/19

---

VERORDENING (EG) Nr. 895/2008 VAN DE COMMISSIE

van 12 september 2008

houdende dertiende wijziging van Verordening (EG) nr. 1763/2004 tot vaststelling van bepaalde beperkende maatregelen ter ondersteuning van de daadwerkelijke uitvoering van het mandaat van het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1763/2004 van de Raad tot vaststelling van bepaalde beperkende maatregelen ter ondersteuning van de daadwerkelijke uitvoering van het mandaat van het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY) (1), en met name artikel 10, onder a),

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | In bijlage I bij Verordening (EG) nr. 1763/2004 worden de personen opgesomd wier tegoeden en economische middelen krachtens die verordening worden bevroren. |
| --- | --- |

(1)

In bijlage I bij Verordening (EG) nr. 1763/2004 worden de personen opgesomd wier tegoeden en economische middelen krachtens die verordening worden bevroren.

| (2) | De Commissie is gemachtigd deze bijlage te wijzigen, rekening houdend met de uitvoeringsbepalingen van de Raad inzake Gemeenschappelijk Standpunt 2004/694/GBVB van de Raad betreffende aanvullende maatregelen ter ondersteuning van de daadwerkelijke uitvoering van het mandaat van het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY) (2). Besluit 2008/733/GBVB (3) van de Raad van 15 september 2008 legt dat gemeenschappelijk standpunt ten uitvoer. Bijlage I bij Verordening (EG) nr. 1763/2004 dient bijgevolg dienovereenkomstig te worden gewijzigd, |
| --- | --- |

(2)

De Commissie is gemachtigd deze bijlage te wijzigen, rekening houdend met de uitvoeringsbepalingen van de Raad inzake Gemeenschappelijk Standpunt 2004/694/GBVB van de Raad betreffende aanvullende maatregelen ter ondersteuning van de daadwerkelijke uitvoering van het mandaat van het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY) (2). Besluit 2008/733/GBVB (3) van de Raad van 15 september 2008 legt dat gemeenschappelijk standpunt ten uitvoer. Bijlage I bij Verordening (EG) nr. 1763/2004 dient bijgevolg dienovereenkomstig te worden gewijzigd,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Bijlage I bij Verordening (EG) nr. 1763/2004 wordt hierbij gewijzigd overeenkomstig de bijlage bij deze verordening.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 12 september 2008.

Voor de Commissie

Eneko LANDÁBURU

Directeur-generaal Buitenlandse betrekkingen

---

(1)  PB L 315 van 14.10.2004, blz. 14.

1

(2)  PB L 315 van 14.10.2004, blz. 52.

2

(3)  Zie bladzijde 63 van dit Publicatieblad.

3

---

BIJLAGE

De volgende persoon wordt uit Bijlage I bij Verordening (EG) nr. 1763/2004 geschrapt:

Karadžić, Radovan. Geboortedatum: 19.6.1945. Geboorteplaats: Petnjica, Savnik, Montenegro, Servië en Montenegro. Nationaliteit: van Bosnië en Herzegovina.

---

| 16.9.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 247/20 |
| --- | --- | --- | --- |

16.9.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 247/20

---

VERORDENING (EG) Nr. 896/2008 VAN DE COMMISSIE

van 15 september 2008

tot vaststelling van de invoerrechten in de sector granen van toepassing vanaf 16 september 2008

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1234/2007 van de Raad van 22 oktober 2007 houdende een gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkten en specifieke bepalingen voor een aantal landbouwproducten (Integrale-GMO-verordening) (1),

Gelet op Verordening (EG) nr. 1249/96 van de Commissie van 28 juni 1996 tot vaststelling van uitvoeringsbepalingen van Verordening (EEG) nr. 1766/92 van de Raad ten aanzien van de invoerrechten in de sector granen (2), en met name op artikel 2, lid 1,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | In artikel 136, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1234/2007 is bepaald dat het invoerrecht voor de producten van de GN-codes 1001 10 00, 1001 90 91, ex 1001 90 99 [zachte tarwe van hoge kwaliteit], 1002, ex 1005 met uitzondering van hybriden voor zaaidoeleinden, en ex 1007 met uitzondering van hybriden voor zaaidoeleinden, gelijk is aan de interventieprijs voor deze producten bij de invoer, verhoogd met 55 % en verminderd met de cif-invoerprijs voor de betrokken zending. Dit invoerrecht mag echter niet hoger zijn dan het recht van het gemeenschappelijk douanetarief. |
| --- | --- |

(1)

In artikel 136, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1234/2007 is bepaald dat het invoerrecht voor de producten van de GN-codes 1001 10 00, 1001 90 91, ex 1001 90 99 [zachte tarwe van hoge kwaliteit], 1002, ex 1005 met uitzondering van hybriden voor zaaidoeleinden, en ex 1007 met uitzondering van hybriden voor zaaidoeleinden, gelijk is aan de interventieprijs voor deze producten bij de invoer, verhoogd met 55 % en verminderd met de cif-invoerprijs voor de betrokken zending. Dit invoerrecht mag echter niet hoger zijn dan het recht van het gemeenschappelijk douanetarief.

| (2) | In artikel 136, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1234/2007 is bepaald dat voor de berekening van het in lid 1 van dat artikel bedoelde invoerrecht regelmatig representatieve cif-invoerprijzen voor de betrokken producten worden vastgesteld. |
| --- | --- |

(2)

In artikel 136, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1234/2007 is bepaald dat voor de berekening van het in lid 1 van dat artikel bedoelde invoerrecht regelmatig representatieve cif-invoerprijzen voor de betrokken producten worden vastgesteld.

| (3) | Overeenkomstig artikel 2, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1249/96 is de prijs die in aanmerking moet worden genomen voor de berekening van het invoerrecht voor de producten van de GN-codes 1001 10 00, 1001 90 91, ex 1001 90 99 (zachte tarwe van hoge kwaliteit), 1002 00, 1005 10 90, 1005 90 00 en 1007 00 90, de dagelijkse representatieve cif-invoerprijs die wordt bepaald volgens de methode van artikel 4 van die verordening. |
| --- | --- |

(3)

Overeenkomstig artikel 2, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1249/96 is de prijs die in aanmerking moet worden genomen voor de berekening van het invoerrecht voor de producten van de GN-codes 1001 10 00, 1001 90 91, ex 1001 90 99 (zachte tarwe van hoge kwaliteit), 1002 00, 1005 10 90, 1005 90 00 en 1007 00 90, de dagelijkse representatieve cif-invoerprijs die wordt bepaald volgens de methode van artikel 4 van die verordening.

| (4) | Er dienen invoerrechten te worden vastgesteld voor de periode vanaf 16 september 2008, die van toepassing zullen zijn totdat een nieuwe vaststelling in werking treedt. |
| --- | --- |

(4)

Er dienen invoerrechten te worden vastgesteld voor de periode vanaf 16 september 2008, die van toepassing zullen zijn totdat een nieuwe vaststelling in werking treedt.

| (5) | Overeenkomstig Verordening (EG) nr. 608/2008 van de Commissie van 26 juni 2008 houdende tijdelijke opschorting van de douanerechten bij invoer van bepaalde granen voor het verkoopseizoen 2008/2009 (3) wordt de toepassing van bepaalde bij de onderhavige verordening vastgestelde rechten evenwel opgeschort, |
| --- | --- |

(5)

Overeenkomstig Verordening (EG) nr. 608/2008 van de Commissie van 26 juni 2008 houdende tijdelijke opschorting van de douanerechten bij invoer van bepaalde granen voor het verkoopseizoen 2008/2009 (3) wordt de toepassing van bepaalde bij de onderhavige verordening vastgestelde rechten evenwel opgeschort,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

De in artikel 136, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1234/2007 bedoelde invoerrechten in de sector granen die van toepassing zijn vanaf 16 september 2008, worden in bijlage I bij de onderhavige verordening vastgesteld op basis van de in bijlage II vermelde elementen.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op 16 september 2008.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 15 september 2008.

Voor de Commissie

Jean-Luc DEMARTY

Directeur-generaal Landbouw en plattelandsontwikkeling

---

(1)  PB L 299 van 16.11.2007, blz. 1.

1

(2)  PB L 161 van 29.6.1996, blz. 125.

2

(3)  PB L 166 van 27.6.2008, blz. 19.

3

---

BIJLAGE I

Vanaf 16 september 2008 geldende invoerrechten voor de in artikel 136, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1234/2007 bedoelde producten

| GN-code | Omschrijving | Invoerrecht (1)

  (EUR/t) |
| --- | --- | --- |
| 1001 10 00 | HARDE TARWE van hoge kwaliteit | 0,00 (2) |
| van gemiddelde kwaliteit | 0,00 (2) |
| van lage kwaliteit | 0,00 (2) |
| 1001 90 91 | ZACHTE TARWE, zaaigoed | 0,00 |
| ex 1001 90 99 | ZACHTE TARWE van hoge kwaliteit, andere dan zaaigoed | 0,00 (2) |
| 1002 00 00 | ROGGE | 0,00 (2) |
| 1005 10 90 | MAÏS, zaaigoed, ander dan hybriden | 0,00 |
| 1005 90 00 | MAÏS, andere dan zaaigoed (3) | 0,00 (2) |
| 1007 00 90 | GRAANSORGHO, andere dan hybriden bestemd voor zaaidoeleinden | 4,22 (2) |

GN-code

Omschrijving

Invoerrecht (1)

(EUR/t)

1001 10 00

HARDE TARWE van hoge kwaliteit

0,00 (2)

van gemiddelde kwaliteit

0,00 (2)

van lage kwaliteit

0,00 (2)

1001 90 91

ZACHTE TARWE, zaaigoed

0,00

ex 1001 90 99

ZACHTE TARWE van hoge kwaliteit, andere dan zaaigoed

0,00 (2)

1002 00 00

ROGGE

0,00 (2)

1005 10 90

MAÏS, zaaigoed, ander dan hybriden

0,00

1005 90 00

MAÏS, andere dan zaaigoed (3)

0,00 (2)

1007 00 90

GRAANSORGHO, andere dan hybriden bestemd voor zaaidoeleinden

4,22 (2)

---

(1)  Voor producten die via de Atlantische Oceaan of het Suezkanaal in de Gemeenschap worden aangevoerd, komt de importeur op grond van artikel 2, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1249/96 in aanmerking voor een verlaging van het invoerrecht met:

| — | 3 EUR/t als de loshaven aan de Middellandse Zee ligt, |
| --- | --- |

—

3 EUR/t als de loshaven aan de Middellandse Zee ligt,

| — | 2 EUR/t als de loshaven in Denemarken, Estland, Ierland, Letland, Litouwen, Polen, Finland, Zweden, het Verenigd Koninkrijk of aan de Atlantische kust van het Iberisch Schiereiland ligt. |
| --- | --- |

—

2 EUR/t als de loshaven in Denemarken, Estland, Ierland, Letland, Litouwen, Polen, Finland, Zweden, het Verenigd Koninkrijk of aan de Atlantische kust van het Iberisch Schiereiland ligt.

(2)  Overeenkomstig Verordening (EG) nr. 608/2008 wordt de toepassing van dit recht opgeschort.

(3)  De importeur komt in aanmerking voor een forfaitaire verlaging van het invoerrecht met 24 EUR/t als aan de in artikel 2, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1249/96 vastgestelde voorwaarden is voldaan.

---

BIJLAGE II

Elementen voor de berekening van de in bijlage I vastgestelde rechten

29.8.2008-12.9.2008

| 1. | Gemiddelden over de in artikel 2, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1249/96 bedoelde referentieperiode:











  (EUR/t) |
| --- | --- |
| | Zachte tarwe (1) | Maïs | Harde tarwe van hoge kwaliteit | Harde tarwe van gemiddelde kwaliteit (2) | Harde tarwe van lage kwaliteit (3) | Gerst |
| Beurs | Minnéapolis | Chicago | — | — | — | — |
| Notering | 223,83 | 152,19 | — | — | — | — |
| Fob-prijs VSA | — | — | 305,61 | 295,61 | 275,61 | 127,68 |
| Golfpremie | — | 13,93 | — | — | — | — |
| Grote-Merenpremie | 4,68 | — | — | — | — | — |

1.

Gemiddelden over de in artikel 2, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1249/96 bedoelde referentieperiode:

(EUR/t)

Zachte tarwe (1)

Maïs

Harde tarwe van hoge kwaliteit

Harde tarwe van gemiddelde kwaliteit (2)

Harde tarwe van lage kwaliteit (3)

Gerst

Beurs

Minnéapolis

Chicago

—

—

—

—

Notering

223,83

152,19

—

—

—

—

Fob-prijs VSA

—

—

305,61

295,61

275,61

127,68

Golfpremie

—

13,93

—

—

—

—

Grote-Merenpremie

4,68

—

—

—

—

—

| 2. | Gemiddelden over de in artikel 2, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1249/96 bedoelde referentieperiode:






  Vrachtkosten: Golf van Mexico–Rotterdam: | 36,78 EUR/t |
| --- | --- | --- |
| Vrachtkosten: Grote Meren–Rotterdam: | 30,13 EUR/t |

2.

Gemiddelden over de in artikel 2, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1249/96 bedoelde referentieperiode:

Vrachtkosten: Golf van Mexico–Rotterdam:

36,78 EUR/t

Vrachtkosten: Grote Meren–Rotterdam:

30,13 EUR/t

---

(1)  Premie van 14 EUR/t inbegrepen (artikel 4, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1249/96).

(2)  Korting van 10 EUR/t (artikel 4, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1249/96).

(3)  Korting van 30 EUR/t (artikel 4, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1249/96).

---

II Besluiten op grond van het EG- en het Euratom-Verdrag waarvan publicatie niet verplicht is

BESLUITEN/BESCHIKKINGEN

Raad

| 16.9.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 247/23 |
| --- | --- | --- | --- |

16.9.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 247/23

---

BESLUIT VAN DE RAAD

van 15 september 2008

houdende benoeming van een Duits lid van het Comité van de Regio’s

(2008/725/EG)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 263,

Gezien de voordracht van de Duitse regering,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Op 24 januari 2006 heeft de Raad Besluit 2006/116/EG aangenomen houdende benoeming van de leden en plaatsvervangers van het Comité van de Regio’s voor de periode van 26 januari 2006 tot en met 25 januari 2010 (1). |
| --- | --- |

(1)

Op 24 januari 2006 heeft de Raad Besluit 2006/116/EG aangenomen houdende benoeming van de leden en plaatsvervangers van het Comité van de Regio’s voor de periode van 26 januari 2006 tot en met 25 januari 2010 (1).

| (2) | Door het aftreden van de Willi STÄCHELE is in het Comité van de Regio’s een zetel van lid vrijgekomen, |
| --- | --- |

(2)

Door het aftreden van de Willi STÄCHELE is in het Comité van de Regio’s een zetel van lid vrijgekomen,

BESLUIT:

Artikel 1

In het Comité van de Regio’s wordt de volgende persoon voor de verdere duur van de ambtstermijn, dit wil zeggen tot en met 25 januari 2010, tot lid benoemd:

Prof. Dr. Wolfgang REINHART, minister voor Federale en Europese Zaken van Baden-Württemberg.

Artikel 2

Dit besluit wordt van kracht op de dag waarop het wordt aangenomen.

Gedaan te Brussel, 15 september 2008.

Voor de Raad

De voorzitter

B. KOUCHNER

---

(1)  PB L 56 van 25.2.2006, blz. 75.

1

---

| 16.9.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 247/24 |
| --- | --- | --- | --- |

16.9.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 247/24

---

BESLUIT VAN DE RAAD

van 15 september 2008

houdende benoeming van een Italiaans lid van het Comité van de Regio’s

(2008/726/EG)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 263,

Gezien de voordracht van de Italiaanse regering,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Op 24 januari 2006 heeft de Raad Besluit 2006/116/EG aangenomen houdende benoeming van de leden en plaatsvervangers van het Comité van de Regio’s voor de periode van 26 januari 2006 tot en met 25 januari 2010 (1). |
| --- | --- |

(1)

Op 24 januari 2006 heeft de Raad Besluit 2006/116/EG aangenomen houdende benoeming van de leden en plaatsvervangers van het Comité van de Regio’s voor de periode van 26 januari 2006 tot en met 25 januari 2010 (1).

| (2) | In het Comité van de Regio’s is als gevolg van het verstrijken van de ambtstermijn van de heer Francesco SCOMA een zetel van lid vrijgekomen, |
| --- | --- |

(2)

In het Comité van de Regio’s is als gevolg van het verstrijken van de ambtstermijn van de heer Francesco SCOMA een zetel van lid vrijgekomen,

BESLUIT:

Artikel 1

In het Comité van de Regio’s wordt de volgende persoon voor de verdere duur van de ambtstermijn, dit wil zeggen tot en met 25 januari 2010, tot lid benoemd:

de heer Francesco MUSOTTO, Deputato dell’Assemblea Regionale Siciliana.

Artikel 2

Dit besluit wordt van kracht op de dag van zijn aanneming.

Gedaan te Brussel, 15 september 2008.

Voor de Raad

De voorzitter

B. KOUCHNER

---

(1)  PB L 56 van 25.2.2006, blz. 75.

1

---

| 16.9.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 247/25 |
| --- | --- | --- | --- |

16.9.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 247/25

---

BESLUIT VAN DE RAAD

van 15 september 2008

houdende benoeming van een Slowaaks lid en van een Slowaakse plaatsvervanger in het Comité van de Regio’s

(2008/727/EG)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 263,

Gezien de voordracht van de Slowaakse regering,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Op 24 januari 2006 heeft de Raad Besluit 2006/116/EG aangenomen houdende benoeming van de leden en plaatsvervangers van het Comité van de Regio’s voor de periode van 26 januari 2006 tot en met 25 januari 2010 (1). |
| --- | --- |

(1)

Op 24 januari 2006 heeft de Raad Besluit 2006/116/EG aangenomen houdende benoeming van de leden en plaatsvervangers van het Comité van de Regio’s voor de periode van 26 januari 2006 tot en met 25 januari 2010 (1).

| (2) | Door het aftreden van de heer Milan MURGAŠ is een zetel van lid in het Comité van de Regio’s vrijgekomen. Een zetel van plaatsvervanger is vrijgekomen door de benoeming van de heer Vladimír BAJAN tot lid, |
| --- | --- |

(2)

Door het aftreden van de heer Milan MURGAŠ is een zetel van lid in het Comité van de Regio’s vrijgekomen. Een zetel van plaatsvervanger is vrijgekomen door de benoeming van de heer Vladimír BAJAN tot lid,

BESLUIT:

Artikel 1

In het Comité van de Regio’s worden de volgende personen benoemd voor de verdere duur van de ambtstermijn, dat wil zeggen tot en met 25 januari 2010:

| a) | tot lid:
  de heer Vladimír BAJAN, predseda Bratislavského samosprávneho kraja (President of the Bratislava Self-governing Region) (wijziging mandaat); |
| --- | --- |

a)

tot lid:

de heer Vladimír BAJAN, predseda Bratislavského samosprávneho kraja (President of the Bratislava Self-governing Region) (wijziging mandaat);

| b) | tot plaatsvervanger:
  de heer Milan MURGAŠ, predseda Banskobystrického samosprávneho kraja (President of the Banská Bystrica Self-governing Region). |
| --- | --- |

b)

tot plaatsvervanger:

de heer Milan MURGAŠ, predseda Banskobystrického samosprávneho kraja (President of the Banská Bystrica Self-governing Region).

Artikel 2

Dit besluit wordt van kracht op de dag van zijn aanneming.

Gedaan te Brussel, 15 september 2008.

Voor de Raad

De voorzitter

B. KOUCHNER

---

(1)  PB L 56 van 25.2.2006, blz. 75.

1

---

| 16.9.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 247/26 |
| --- | --- | --- | --- |

16.9.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 247/26

---

BESLUIT VAN DE RAAD

van 15 september 2008

houdende benoeming van een Belgisch lid en van een Belgische plaatsvervanger in het Comité van de Regio’s

(2008/728/EG)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 263,

Gezien de voordracht van de Belgische regering,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Op 24 januari 2006 heeft de Raad Besluit 2006/116/EG aangenomen houdende benoeming van de leden en plaatsvervangers van het Comité van de Regio’s voor de periode van 26 januari 2006 tot en met 25 januari 2010 (1). |
| --- | --- |

(1)

Op 24 januari 2006 heeft de Raad Besluit 2006/116/EG aangenomen houdende benoeming van de leden en plaatsvervangers van het Comité van de Regio’s voor de periode van 26 januari 2006 tot en met 25 januari 2010 (1).

| (2) | Door het aftreden van de mevrouw Joëlle KAPOMPOLÉ is in het Comité van de Regio’s een zetel van lid vrijgekomen. Een zetel van plaatsvervanger is vrijgekomen door de benoeming van de heer Patrick LACHAERT tot lid, |
| --- | --- |

(2)

Door het aftreden van de mevrouw Joëlle KAPOMPOLÉ is in het Comité van de Regio’s een zetel van lid vrijgekomen. Een zetel van plaatsvervanger is vrijgekomen door de benoeming van de heer Patrick LACHAERT tot lid,

BESLUIT:

Artikel 1

In het Comité van de Regio’s worden de volgende personen benoemd voor de verdere duur van de ambtstermijn, dat wil zeggen tot en met 25 januari 2010:

| a) | tot lid:
  de heer Patrick LACHAERT, Vlaams Volksvertegenwoordiger (wijziging mandaat);
  en |
| --- | --- |

a)

tot lid:

de heer Patrick LACHAERT, Vlaams Volksvertegenwoordiger (wijziging mandaat);

en

| b) | tot plaatsvervanger:
  de heer Marc VAN DEN ABEELEN, Vlaams Volksvertegenwoordiger. |
| --- | --- |

b)

tot plaatsvervanger:

de heer Marc VAN DEN ABEELEN, Vlaams Volksvertegenwoordiger.

Artikel 2

Dit besluit treedt in werking op de dag van zijn aanneming.

Gedaan te Brussel, 15 september 2008.

Voor de Raad

De voorzitter

B. KOUCHNER

---

(1)  PB L 56 van 25.2.2006, blz. 75.

1

---

Commissie

| 16.9.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 247/27 |
| --- | --- | --- | --- |

16.9.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 247/27

---

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 11 december 2007

betreffende steunmaatregel C 53/06 (ex N 262/05, ex CP 127/04) ten gunste van Glasvezelnet Amsterdam voor een investering in een glasvezeltoegangsnetwerk door de gemeente Amsterdam

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2007) 6072)

(Slechts de tekst in de Nederlandse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2008/729/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 88, lid 2, eerste alinea,

Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name op artikel 62, lid 1, onder a),

Na belanghebbenden overeenkomstig bovengenoemde bepalingen (1) te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken en gezien deze opmerkingen,

Overwegende hetgeen volgt:

I.   PROCEDURE

| (1) | In april 2004 heeft de gemeente Amsterdam contact opgenomen met de Commissie met betrekking tot de openbareaanbestedingsaspecten van de uitrol van een FttH (Fibre-to-the-Home)-telecommunicatietoegangsnetwerk. Daarnaast verzocht de gemeente de Commissie te bevestigen dat het project geen staatssteun inhield in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag. Bij brief van 22 juli 2004 deelde de Commissie de gemeente Amsterdam mee dat een dergelijke bevestiging alleen kon worden gegeven nadat de maatregel door de Nederlandse autoriteiten was aangemeld. Zij zond de Nederlandse autoriteiten een afschrift van deze brief toe. De Commissie verzocht de Nederlandse autoriteiten op 23 juli 2004 alle informatie te verstrekken die voor een beoordeling van de maatregel in het licht van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag nodig was. In augustus 2004 verzochten de Nederlandse autoriteiten om een verlenging van de uiterste indieningstermijn, een verzoek dat door de Commissie op 7 september 2004 werd ingewilligd. |
| --- | --- |

(1)

In april 2004 heeft de gemeente Amsterdam contact opgenomen met de Commissie met betrekking tot de openbareaanbestedingsaspecten van de uitrol van een FttH (Fibre-to-the-Home)-telecommunicatietoegangsnetwerk. Daarnaast verzocht de gemeente de Commissie te bevestigen dat het project geen staatssteun inhield in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag. Bij brief van 22 juli 2004 deelde de Commissie de gemeente Amsterdam mee dat een dergelijke bevestiging alleen kon worden gegeven nadat de maatregel door de Nederlandse autoriteiten was aangemeld. Zij zond de Nederlandse autoriteiten een afschrift van deze brief toe. De Commissie verzocht de Nederlandse autoriteiten op 23 juli 2004 alle informatie te verstrekken die voor een beoordeling van de maatregel in het licht van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag nodig was. In augustus 2004 verzochten de Nederlandse autoriteiten om een verlenging van de uiterste indieningstermijn, een verzoek dat door de Commissie op 7 september 2004 werd ingewilligd.

| (2) | In september 2004 vond een bijeenkomst plaats tussen de Nederlandse autoriteiten en de Commissie waarop de plannen van de gemeente Amsterdam werden voorgelegd en besproken. Op 7 oktober 2004 verklaarden de autoriteiten in hun antwoord op de brief van de Commissie van 23 juli 2004 dat het Amsterdamse project binnenkort zou worden aangemeld. De Nederlandse autoriteiten meldden het project — de participatie van de gemeente Amsterdam in een onderneming die met de uitrol is belast en tevens eigenaar van het netwerk is — uiteindelijk op 17 mei 2005 bij aangetekend schrijven aan. Hierbij merkten de autoriteiten op dat de aanmelding bedoeld was om rechtszekerheid te verkrijgen; zij vroegen de Commissie te bevestigen dat de investering van de gemeente Amsterdam in de rechtspersoon die eigenaar was van het netwerk in overeenstemming was met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie en derhalve geen staatssteun vormde. |
| --- | --- |

(2)

In september 2004 vond een bijeenkomst plaats tussen de Nederlandse autoriteiten en de Commissie waarop de plannen van de gemeente Amsterdam werden voorgelegd en besproken. Op 7 oktober 2004 verklaarden de autoriteiten in hun antwoord op de brief van de Commissie van 23 juli 2004 dat het Amsterdamse project binnenkort zou worden aangemeld. De Nederlandse autoriteiten meldden het project — de participatie van de gemeente Amsterdam in een onderneming die met de uitrol is belast en tevens eigenaar van het netwerk is — uiteindelijk op 17 mei 2005 bij aangetekend schrijven aan. Hierbij merkten de autoriteiten op dat de aanmelding bedoeld was om rechtszekerheid te verkrijgen; zij vroegen de Commissie te bevestigen dat de investering van de gemeente Amsterdam in de rechtspersoon die eigenaar was van het netwerk in overeenstemming was met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie en derhalve geen staatssteun vormde.

| (3) | Na de verstrekking van aanvullende inlichtingen door de Nederlandse autoriteiten op 23 juni 2005 en een bijeenkomst op 28 juni 2005 tussen vertegenwoordigers van de gemeente Amsterdam en de Commissie, ging de Commissie bij schrijven van 15 juli 2005 nader in op de toepassing van het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie en verzocht zij de Nederlandse autoriteiten opnieuw om inlichtingen. |
| --- | --- |

(3)

Na de verstrekking van aanvullende inlichtingen door de Nederlandse autoriteiten op 23 juni 2005 en een bijeenkomst op 28 juni 2005 tussen vertegenwoordigers van de gemeente Amsterdam en de Commissie, ging de Commissie bij schrijven van 15 juli 2005 nader in op de toepassing van het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie en verzocht zij de Nederlandse autoriteiten opnieuw om inlichtingen.

| (4) | In een brief die op 18 november 2005 werd ingeschreven, verklaarden de Nederlandse autoriteiten dat de planning vertraging had opgelopen en dat Amsterdam nog steeds bezig was met de opzet van het project en de uitwerking van de investeringsvoorwaarden. De autoriteiten deelden mee dat zij meer tijd nodig hadden om de gevraagde informatie te verstrekken en verzochten de Commissie haar beoordeling op te schorten tot alle gegevens beschikbaar zouden zijn. |
| --- | --- |

(4)

In een brief die op 18 november 2005 werd ingeschreven, verklaarden de Nederlandse autoriteiten dat de planning vertraging had opgelopen en dat Amsterdam nog steeds bezig was met de opzet van het project en de uitwerking van de investeringsvoorwaarden. De autoriteiten deelden mee dat zij meer tijd nodig hadden om de gevraagde informatie te verstrekken en verzochten de Commissie haar beoordeling op te schorten tot alle gegevens beschikbaar zouden zijn.

| (5) | Vervolgens deelde de gemeente Amsterdam de Commissie per e-mail, ingeschreven op 23 december 2005, mee dat de gemeenteraad van Amsterdam unaniem had besloten in de uitrol van het FttH-netwerk te investeren. In dezelfde e-mail verklaarde de vertegenwoordiger van de gemeente verder dat de onderhandelingen met BAM/DRAKA (voor de aanleg van het netwerk) en met BBned (voor de exploitatie van het netwerk) alsook de onderhandelingen met ING RE en vijf woningcorporaties (mede-investeerders) alle volgens plan verliepen en waarschijnlijk in januari 2006 zouden worden afgerond. |
| --- | --- |

(5)

Vervolgens deelde de gemeente Amsterdam de Commissie per e-mail, ingeschreven op 23 december 2005, mee dat de gemeenteraad van Amsterdam unaniem had besloten in de uitrol van het FttH-netwerk te investeren. In dezelfde e-mail verklaarde de vertegenwoordiger van de gemeente verder dat de onderhandelingen met BAM/DRAKA (voor de aanleg van het netwerk) en met BBned (voor de exploitatie van het netwerk) alsook de onderhandelingen met ING RE en vijf woningcorporaties (mede-investeerders) alle volgens plan verliepen en waarschijnlijk in januari 2006 zouden worden afgerond.

| (6) | Bij een op 27 december 2005 ingeschreven brief ontving de Commissie een klacht over het project van VECAI (de brancheorganisatie van kabelbedrijven in Nederland, die haar naam in september 2007 wijzigde in „NLKabel”) (2). UPC Nederland bv (een kabelexploitant die met name in Amsterdam actief is, hierna: „UPC”) (3) had de Commissie voor het eerst in maart 2005 in kennis gesteld van haar bezwaren. Met beide klagers heeft een aantal bijeenkomsten plaatsgevonden; zij betogen dat de participatie van de gemeente niet in overeenstemming is met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie en daarom neerkomt op staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag. |
| --- | --- |

(6)

Bij een op 27 december 2005 ingeschreven brief ontving de Commissie een klacht over het project van VECAI (de brancheorganisatie van kabelbedrijven in Nederland, die haar naam in september 2007 wijzigde in „NLKabel”) (2). UPC Nederland bv (een kabelexploitant die met name in Amsterdam actief is, hierna: „UPC”) (3) had de Commissie voor het eerst in maart 2005 in kennis gesteld van haar bezwaren. Met beide klagers heeft een aantal bijeenkomsten plaatsgevonden; zij betogen dat de participatie van de gemeente niet in overeenstemming is met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie en daarom neerkomt op staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag.

| (7) | Op 3 maart 2006 zond de Commissie de Nederlandse autoriteiten een herinneringsbrief toe waarin werd verwezen naar de verklaring van de Nederlandse autoriteiten van november 2005 dat verdere informatie zou worden verstrekt wanneer meer vooruitgang zou zijn geboekt met de opzet van het project, volgens de verwachting in het voorjaar van 2006. De Commissie herinnerde de Nederlandse autoriteiten tevens aan de standstill-verplichting van artikel 88, lid 3, van het EG-Verdrag. |
| --- | --- |

(7)

Op 3 maart 2006 zond de Commissie de Nederlandse autoriteiten een herinneringsbrief toe waarin werd verwezen naar de verklaring van de Nederlandse autoriteiten van november 2005 dat verdere informatie zou worden verstrekt wanneer meer vooruitgang zou zijn geboekt met de opzet van het project, volgens de verwachting in het voorjaar van 2006. De Commissie herinnerde de Nederlandse autoriteiten tevens aan de standstill-verplichting van artikel 88, lid 3, van het EG-Verdrag.

| (8) | De Nederlandse autoriteiten beantwoordden de brief van de Commissie van 3 maart 2006 op 3 april 2006 en zonden op 2 mei 2006 aanvullende inlichtingen toe. Op 19 mei 2006 zonden de diensten van de Commissie nogmaals een brief aan de Nederlandse autoriteiten waarin zij stelden dat zij informatie van UPC hadden ontvangen die twijfel opriep inzake de toepassing van het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie; zij brachten de autoriteiten opnieuw de standstill-verplichting in herinnering (4). |
| --- | --- |

(8)

De Nederlandse autoriteiten beantwoordden de brief van de Commissie van 3 maart 2006 op 3 april 2006 en zonden op 2 mei 2006 aanvullende inlichtingen toe. Op 19 mei 2006 zonden de diensten van de Commissie nogmaals een brief aan de Nederlandse autoriteiten waarin zij stelden dat zij informatie van UPC hadden ontvangen die twijfel opriep inzake de toepassing van het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie; zij brachten de autoriteiten opnieuw de standstill-verplichting in herinnering (4).

| (9) | In mei en juni 2006 verschaften de Nederlandse autoriteiten opnieuw informatie (5). Na nog een verzoek om inlichtingen van de Commissie op 24 juli 2006 dienden de Nederlandse autoriteiten verscheidene pakketten informatie in (6). Na een nieuw verzoek om inlichtingen op 29 september 2006 verzochten de Nederlandse autoriteiten op 13 oktober 2006 om een verlenging van de antwoordtermijn. |
| --- | --- |

(9)

In mei en juni 2006 verschaften de Nederlandse autoriteiten opnieuw informatie (5). Na nog een verzoek om inlichtingen van de Commissie op 24 juli 2006 dienden de Nederlandse autoriteiten verscheidene pakketten informatie in (6). Na een nieuw verzoek om inlichtingen op 29 september 2006 verzochten de Nederlandse autoriteiten op 13 oktober 2006 om een verlenging van de antwoordtermijn.

| (10) | Intussen ging de uitrol van het netwerk op 12 oktober 2006 officieel van start (7). In het licht van deze ontwikkeling werd de door de Nederlandse autoriteiten gevraagde termijnverlenging geweigerd. De autoriteiten dienden een deel van hun antwoorden vóór de uiterste datum van 26 oktober in, doch een aanzienlijke hoeveelheid informatie werd verstrekt op 30 oktober en 16, 20 en 21 november 2006. |
| --- | --- |

(10)

Intussen ging de uitrol van het netwerk op 12 oktober 2006 officieel van start (7). In het licht van deze ontwikkeling werd de door de Nederlandse autoriteiten gevraagde termijnverlenging geweigerd. De autoriteiten dienden een deel van hun antwoorden vóór de uiterste datum van 26 oktober in, doch een aanzienlijke hoeveelheid informatie werd verstrekt op 30 oktober en 16, 20 en 21 november 2006.

| (11) | UPC heeft de arrondissementsrechtbank in Amsterdam in kort geding verzocht de gemeente Amsterdam te gelasten de standstill-verplichting van artikel 88, lid 3, van het EG-Verdrag na te komen en het project te staken, totdat de Commissie een beslissing zou hebben genomen. Dit verzoek van UPC werd door de arrondissementsrechtbank afgewezen; de rechtbank stelde in haar vonnis van 22 juni 2006 dat niet aannemelijk werd geacht dat de deelneming van de gemeente in het project op staatssteun duidde. Volgens de rechtbank kon het loutere feit dat de gemeente het initiatief tot het project had genomen niet als steunmaatregel worden aangemerkt. Bovendien concludeerde het Hof dat de initiële kosten die door Amsterdam waren gemaakt (studies enz.) door het samenwerkingsverband Glasvezelnet Amsterdam cv zouden worden terugbetaald en daarom geen staatssteun vormden. |
| --- | --- |

(11)

UPC heeft de arrondissementsrechtbank in Amsterdam in kort geding verzocht de gemeente Amsterdam te gelasten de standstill-verplichting van artikel 88, lid 3, van het EG-Verdrag na te komen en het project te staken, totdat de Commissie een beslissing zou hebben genomen. Dit verzoek van UPC werd door de arrondissementsrechtbank afgewezen; de rechtbank stelde in haar vonnis van 22 juni 2006 dat niet aannemelijk werd geacht dat de deelneming van de gemeente in het project op staatssteun duidde. Volgens de rechtbank kon het loutere feit dat de gemeente het initiatief tot het project had genomen niet als steunmaatregel worden aangemerkt. Bovendien concludeerde het Hof dat de initiële kosten die door Amsterdam waren gemaakt (studies enz.) door het samenwerkingsverband Glasvezelnet Amsterdam cv zouden worden terugbetaald en daarom geen staatssteun vormden.

| (12) | UPC deelde de Commissie op 22 september 2006 bij e-mail mee dat het in beroep was gegaan tegen de uitspraak van de arrondissementsrechtbank (8). UPC en de gemeente Amsterdam deelden de Commissie in november 2006 mee dat het Gerechtshof UPC en de gemeente Amsterdam had voorgesteld de beschikking van de Commissie af te wachten voordat het Hof vonnis zou wijzen. Beide partijen hebben dit voorstel aanvaard (9). |
| --- | --- |

(12)

UPC deelde de Commissie op 22 september 2006 bij e-mail mee dat het in beroep was gegaan tegen de uitspraak van de arrondissementsrechtbank (8). UPC en de gemeente Amsterdam deelden de Commissie in november 2006 mee dat het Gerechtshof UPC en de gemeente Amsterdam had voorgesteld de beschikking van de Commissie af te wachten voordat het Hof vonnis zou wijzen. Beide partijen hebben dit voorstel aanvaard (9).

| (13) | Bij brief van 20 december 2006 deelde de Commissie Nederland mee dat zij besloten had de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag ten aanzien van de aangemelde steunmaatregel in te leiden. |
| --- | --- |

(13)

Bij brief van 20 december 2006 deelde de Commissie Nederland mee dat zij besloten had de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag ten aanzien van de aangemelde steunmaatregel in te leiden.

| (14) | Bij brief van 8 januari 2007 verzochten de Nederlandse autoriteiten om toegang tot verscheidene documenten die door UPC waren ingediend en die in de beschikking tot inleiding van de procedure worden genoemd. Bij een op 13 februari 2007 ingeschreven brief stemde UPC ermee in de Nederlandse autoriteiten inzage te verlenen in de gevraagde documenten welke vervolgens door de Commissie aan deze autoriteiten werden toegezonden. |
| --- | --- |

(14)

Bij brief van 8 januari 2007 verzochten de Nederlandse autoriteiten om toegang tot verscheidene documenten die door UPC waren ingediend en die in de beschikking tot inleiding van de procedure worden genoemd. Bij een op 13 februari 2007 ingeschreven brief stemde UPC ermee in de Nederlandse autoriteiten inzage te verlenen in de gevraagde documenten welke vervolgens door de Commissie aan deze autoriteiten werden toegezonden.

| (15) | Op 18 januari 2007 verwierp het Gerechtshof Amsterdam (10) de eis in hoger beroep van UPC Nederland tegen de gemeente Amsterdam tot stopzetting van verdere werkzaamheden in verband met de maatregel. Het Gerechtshof oordeelde dat de Commissie weliswaar in haar beschikking tot inleiding van de formele onderzoekprocedure betwijfelde of het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie was nageleefd, maar dat de gemeente Amsterdam door het verstrekken van nadere informatie alsnog aannemelijk kon maken dat zulks wel het geval was. Bij die stand van zaken achtte het Hof een gerede kans aanwezig dat de Commissie alsnog tot de conclusie zou komen dat er geen sprake was van staatssteun. Volgens het Hof zouden de belangen van de gemeente door het stopzetten van alle werkzaamheden in verband met GNA worden geschaad, terwijl UPC geen aanzienlijk nadeel zou ondervinden van de voorbereidende werkzaamheden van de gemeente. |
| --- | --- |

(15)

Op 18 januari 2007 verwierp het Gerechtshof Amsterdam (10) de eis in hoger beroep van UPC Nederland tegen de gemeente Amsterdam tot stopzetting van verdere werkzaamheden in verband met de maatregel. Het Gerechtshof oordeelde dat de Commissie weliswaar in haar beschikking tot inleiding van de formele onderzoekprocedure betwijfelde of het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie was nageleefd, maar dat de gemeente Amsterdam door het verstrekken van nadere informatie alsnog aannemelijk kon maken dat zulks wel het geval was. Bij die stand van zaken achtte het Hof een gerede kans aanwezig dat de Commissie alsnog tot de conclusie zou komen dat er geen sprake was van staatssteun. Volgens het Hof zouden de belangen van de gemeente door het stopzetten van alle werkzaamheden in verband met GNA worden geschaad, terwijl UPC geen aanzienlijk nadeel zou ondervinden van de voorbereidende werkzaamheden van de gemeente.

| (16) | Bij brief van 5 maart 2007 verzocht UPC de Commissie om toegang tot vertrouwelijke informatie die door de Nederlandse autoriteiten was ingediend, en om een „data room” (11)-procedure toe te passen om de beweringen van de Nederlandse autoriteiten te kunnen onderzoeken teneinde zijn klacht nader te motiveren. Bij brief van 26 maart 2007 deelde de Commissie UPC mee dat de staatssteunprocedures geen bepalingen bevatten inzake toegang van belanghebbenden tot de gevraagde vertrouwelijke informatie of de toepassing van een „data room”-procedure. |
| --- | --- |

(16)

Bij brief van 5 maart 2007 verzocht UPC de Commissie om toegang tot vertrouwelijke informatie die door de Nederlandse autoriteiten was ingediend, en om een „data room” (11)-procedure toe te passen om de beweringen van de Nederlandse autoriteiten te kunnen onderzoeken teneinde zijn klacht nader te motiveren. Bij brief van 26 maart 2007 deelde de Commissie UPC mee dat de staatssteunprocedures geen bepalingen bevatten inzake toegang van belanghebbenden tot de gevraagde vertrouwelijke informatie of de toepassing van een „data room”-procedure.

| (17) | De Nederlandse autoriteiten reageerden bij brief, welke op 16 maart 2007 werd ingeschreven, op de beschikking van de Commissie om de formele onderzoekprocedure in te leiden („inleidingsbeschikking”). |
| --- | --- |

(17)

De Nederlandse autoriteiten reageerden bij brief, welke op 16 maart 2007 werd ingeschreven, op de beschikking van de Commissie om de formele onderzoekprocedure in te leiden („inleidingsbeschikking”).

| (18) | Na enige briefwisseling tussen de Commissie en de Nederlandse autoriteiten over vertrouwelijkheidskwesties werd de openbare versie van de inleidingsbeschikking op 23 april 2007 aan de klagers toegezonden en in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakt (12). De Commissie verzocht belanghebbenden hun opmerkingen over de maatregel te maken. |
| --- | --- |

(18)

Na enige briefwisseling tussen de Commissie en de Nederlandse autoriteiten over vertrouwelijkheidskwesties werd de openbare versie van de inleidingsbeschikking op 23 april 2007 aan de klagers toegezonden en in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakt (12). De Commissie verzocht belanghebbenden hun opmerkingen over de maatregel te maken.

| (19) | Na de inleiding van de procedure ontving de Commissie opmerkingen van vijf belanghebbenden, te weten Liberty Global/UPC (13), Com Hem (14), ONO (15), France Télécom (16) en een andere partij die anoniem wenste te blijven (17). Bij brief die op 30 juli 2007 werd ingeschreven, zond de Commissie de opmerkingen van deze belanghebbenden aan de Nederlandse autoriteiten toe. De autoriteiten reageerden bij brief van 17 september 2007. |
| --- | --- |

(19)

Na de inleiding van de procedure ontving de Commissie opmerkingen van vijf belanghebbenden, te weten Liberty Global/UPC (13), Com Hem (14), ONO (15), France Télécom (16) en een andere partij die anoniem wenste te blijven (17). Bij brief die op 30 juli 2007 werd ingeschreven, zond de Commissie de opmerkingen van deze belanghebbenden aan de Nederlandse autoriteiten toe. De autoriteiten reageerden bij brief van 17 september 2007.

| (20) | De diensten van de Commissie hadden een ontmoeting met vertegenwoordigers van Liberty Global/UPC op 5 juli 2007 en met de Nederlandse autoriteiten op 5 november 2007. De Nederlandse autoriteiten verstrekten aanvullende inlichtingen op 9 en 12 november 2007. |
| --- | --- |

(20)

De diensten van de Commissie hadden een ontmoeting met vertegenwoordigers van Liberty Global/UPC op 5 juli 2007 en met de Nederlandse autoriteiten op 5 november 2007. De Nederlandse autoriteiten verstrekten aanvullende inlichtingen op 9 en 12 november 2007.

II.   BESCHRIJVING VAN DE MAATREGEL

| (21) | De gemeente Amsterdam besloot in 2004 de mogelijkheden te onderzoeken voor een investering in een „Fibre-to-the-Home” (FttH)-toegangsnetwerk op het gebied van elektronische communicatie (18) (Citynet Amsterdam). Na rapporten, marktonderzoeken en eerste contacten met potentiële investeerders besloot de gemeente in december 2005 officieel tot de investering over te gaan en stelde zij de voorwaarden vast waaronder deze investering zou worden gedaan. |
| --- | --- |

(21)

De gemeente Amsterdam besloot in 2004 de mogelijkheden te onderzoeken voor een investering in een „Fibre-to-the-Home” (FttH)-toegangsnetwerk op het gebied van elektronische communicatie (18) (Citynet Amsterdam). Na rapporten, marktonderzoeken en eerste contacten met potentiële investeerders besloot de gemeente in december 2005 officieel tot de investering over te gaan en stelde zij de voorwaarden vast waaronder deze investering zou worden gedaan.

| (22) | Het geplande glasvezeltoegangsnetwerk in Amsterdam zal 37 000 huishoudens in Amsterdam bedienen, en wel in de deelgemeenten Zeeburg, Osdorp en Oost-Watergraafsmeer, die tezamen ongeveer 10 % van de gemeente Amsterdam uitmaken. De gemeente heeft tevens te kennen gegeven dat zij het project op lange termijn naar andere delen van de stad wil uitbreiden tot in totaal 400 000 aangesloten huishoudens. Deze mogelijke uitbreiding maakt echter geen deel uit van het te beoordelen project. |
| --- | --- |

(22)

Het geplande glasvezeltoegangsnetwerk in Amsterdam zal 37 000 huishoudens in Amsterdam bedienen, en wel in de deelgemeenten Zeeburg, Osdorp en Oost-Watergraafsmeer, die tezamen ongeveer 10 % van de gemeente Amsterdam uitmaken. De gemeente heeft tevens te kennen gegeven dat zij het project op lange termijn naar andere delen van de stad wil uitbreiden tot in totaal 400 000 aangesloten huishoudens. Deze mogelijke uitbreiding maakt echter geen deel uit van het te beoordelen project.

| (23) | Het Amsterdamse project is gebaseerd op een „drielagenmodel” en wordt in figuur 1 schematisch weergegeven.
  Figuur 1
  Vereenvoudigd overzicht van het project Citynet Amsterdam |
| --- | --- |

(23)

Het Amsterdamse project is gebaseerd op een „drielagenmodel” en wordt in figuur 1 schematisch weergegeven.

Figuur 1

Vereenvoudigd overzicht van het project Citynet Amsterdam

Image

| (24) | De eerste laag is de zogenoemde „passieve netwerkinfrastructuur” en omvat kabelgoten, glasvezelkabels en straatkasten voor apparatuur. |
| --- | --- |

(24)

De eerste laag is de zogenoemde „passieve netwerkinfrastructuur” en omvat kabelgoten, glasvezelkabels en straatkasten voor apparatuur.

| (25) | Deze passieve infrastructuur wordt door middel van telecommunicatieapparatuur (de tweede of „actieve laag”) geactiveerd door een wholesaleoperator die het netwerk beheert en onderhoudt en wholesalediensten aan retailoperators aanbiedt. De actieve laag omvat de beheers-, controle- en onderhoudssystemen die noodzakelijk zijn om het netwerk te exploiteren, zoals switches, routers en splitters. |
| --- | --- |

(25)

Deze passieve infrastructuur wordt door middel van telecommunicatieapparatuur (de tweede of „actieve laag”) geactiveerd door een wholesaleoperator die het netwerk beheert en onderhoudt en wholesalediensten aan retailoperators aanbiedt. De actieve laag omvat de beheers-, controle- en onderhoudssystemen die noodzakelijk zijn om het netwerk te exploiteren, zoals switches, routers en splitters.

| (26) | De wholesaleoperator biedt de retailoperators open en niet-discriminerende toegang voor het aanbieden van televisie-, breedband-, telefonie- en andere internetdiensten aan eindgebruikers (derde laag of „dienstenlaag”). Om deze diensten te kunnen aanbieden, moeten de aanbieders van retaildiensten onder meer investeren in apparatuur, moeten zij voor inhoud zorgen en hun eigen dienstenplatform exploiteren (onderhoud, klantenzorg en facturering). |
| --- | --- |

(26)

De wholesaleoperator biedt de retailoperators open en niet-discriminerende toegang voor het aanbieden van televisie-, breedband-, telefonie- en andere internetdiensten aan eindgebruikers (derde laag of „dienstenlaag”). Om deze diensten te kunnen aanbieden, moeten de aanbieders van retaildiensten onder meer investeren in apparatuur, moeten zij voor inhoud zorgen en hun eigen dienstenplatform exploiteren (onderhoud, klantenzorg en facturering).

| (27) | De eigenaar en beheerder van de passieve infrastructuur wordt het samenwerkingsverband Glasvezelnet Amsterdam cv („GNA”) (19), met als aandeelhouders de gemeente Amsterdam, twee particuliere investeerders, ING Real Estate („ING RE”) (20) en Reggefiber (21), evenals vijf dochterondernemingen van woningcorporaties (22). Op 11 april 2006 werd door de partijen een samenwerkingsovereenkomst gesloten en de investeringsovereenkomst („CV-overeenkomst”) werd op 26 mei 2006 ondertekend. |
| --- | --- |

(27)

De eigenaar en beheerder van de passieve infrastructuur wordt het samenwerkingsverband Glasvezelnet Amsterdam cv („GNA”) (19), met als aandeelhouders de gemeente Amsterdam, twee particuliere investeerders, ING Real Estate („ING RE”) (20) en Reggefiber (21), evenals vijf dochterondernemingen van woningcorporaties (22). Op 11 april 2006 werd door de partijen een samenwerkingsovereenkomst gesloten en de investeringsovereenkomst („CV-overeenkomst”) werd op 26 mei 2006 ondertekend.

| (28) | De gemeente Amsterdam investeert 6 miljoen EUR, ING RE en Reggefiber ieder 3 miljoen, drie woningcorporaties elk 1,5 miljoen EUR en twee woningcorporaties elk 750 000 EUR (23). De totale participatie bedraagt 18 miljoen EUR. Daarnaast heeft GNA van [...] (24) een lening gekregen van [...] EUR (25). De totale kosten van het project worden geraamd op 30 miljoen EUR. Zoals in figuur 1 is aangegeven, bezit de gemeente Amsterdam één derde van de aandelen van GNA, de twee particuliere investeerders tezamen ook één derde, terwijl de dochterondernemingen van de woningcorporaties het resterende derde deel in handen hebben. |
| --- | --- |

(28)

De gemeente Amsterdam investeert 6 miljoen EUR, ING RE en Reggefiber ieder 3 miljoen, drie woningcorporaties elk 1,5 miljoen EUR en twee woningcorporaties elk 750 000 EUR (23). De totale participatie bedraagt 18 miljoen EUR. Daarnaast heeft GNA van [...] (24) een lening gekregen van [...] EUR (25). De totale kosten van het project worden geraamd op 30 miljoen EUR. Zoals in figuur 1 is aangegeven, bezit de gemeente Amsterdam één derde van de aandelen van GNA, de twee particuliere investeerders tezamen ook één derde, terwijl de dochterondernemingen van de woningcorporaties het resterende derde deel in handen hebben.

| (29) | Het passieve netwerk van GNA zal door BBned (26) worden geactiveerd en geëxploiteerd, op basis van een contract tussen GNA en BBned dat op [...] is gesloten. BBned zal de investeringen moeten doen die nodig zijn om wholesaletoegang te verschaffen. BBned zal glasvezel van GNA leasen en het [...] (27) recht hebben om op eigen risico het wholesaletransport en daarmee samenhangende diensten aan de retailoperators aan te bieden. BBned zal voor het gebruik van het passieve netwerk een vergoeding betalen per op het GNA aangesloten huishouden. |
| --- | --- |

(29)

Het passieve netwerk van GNA zal door BBned (26) worden geactiveerd en geëxploiteerd, op basis van een contract tussen GNA en BBned dat op [...] is gesloten. BBned zal de investeringen moeten doen die nodig zijn om wholesaletoegang te verschaffen. BBned zal glasvezel van GNA leasen en het [...] (27) recht hebben om op eigen risico het wholesaletransport en daarmee samenhangende diensten aan de retailoperators aan te bieden. BBned zal voor het gebruik van het passieve netwerk een vergoeding betalen per op het GNA aangesloten huishouden.

| (30) | De wholesaleoperator zal onbelemmerde, niet-discriminerende toegang bieden aan retailoperators met het oog op het verlenen van diensten op het gebied van televisie, telefonie en breedbandinternettoegang. De diensten die via het nieuwe netwerk worden aangeboden, zullen concurreren met het bestaande aanbod van kabel- en telecommunicatiebedrijven zoals KPN en UPC. Uit openbare bron valt op te maken dat BBned contracten heeft afgesloten met verscheidene aanbieders van retaildiensten die reeds begonnen zijn met de levering van „triple play”-diensten (28) via het GNA-netwerk aan eindgebruikers. De Commissie stelt vast dat BBned ook op retailniveau actief is via zijn dochterondernemingen Pilmo en Bbeyond. |
| --- | --- |

(30)

De wholesaleoperator zal onbelemmerde, niet-discriminerende toegang bieden aan retailoperators met het oog op het verlenen van diensten op het gebied van televisie, telefonie en breedbandinternettoegang. De diensten die via het nieuwe netwerk worden aangeboden, zullen concurreren met het bestaande aanbod van kabel- en telecommunicatiebedrijven zoals KPN en UPC. Uit openbare bron valt op te maken dat BBned contracten heeft afgesloten met verscheidene aanbieders van retaildiensten die reeds begonnen zijn met de levering van „triple play”-diensten (28) via het GNA-netwerk aan eindgebruikers. De Commissie stelt vast dat BBned ook op retailniveau actief is via zijn dochterondernemingen Pilmo en Bbeyond.

III.   REDENEN VOOR DE INLEIDING VAN DE FORMELE ONDERZOEKPROCEDURE

| (31) | Op 20 december 2006 heeft de Commissie besloten de formele onderzoekprocedure in te leiden, omdat zij van de Nederlandse autoriteiten onvoldoende bewijsmateriaal had ontvangen om te kunnen beoordelen of de investering in GNA door de gemeente Amsterdam in overeenstemming was met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie. De Commissie achtte het zowel om inhoudelijke als procedurele (29) redenen noodzakelijk om de formele onderzoekprocedure in te leiden. |
| --- | --- |

(31)

Op 20 december 2006 heeft de Commissie besloten de formele onderzoekprocedure in te leiden, omdat zij van de Nederlandse autoriteiten onvoldoende bewijsmateriaal had ontvangen om te kunnen beoordelen of de investering in GNA door de gemeente Amsterdam in overeenstemming was met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie. De Commissie achtte het zowel om inhoudelijke als procedurele (29) redenen noodzakelijk om de formele onderzoekprocedure in te leiden.

| (32) | De Commissie was er met name niet van overtuigd dat de investering van de gemeente Amsterdam in GNA „gelijktijdig” was geweest, d.w.z. dat deze op hetzelfde tijdstip als de particuliere investeringen door ING RE en Reggefiber had plaatsgevonden. Bovendien was de Commissie er niet zeker van dat de voorwaarden van de investering door de gemeente Amsterdam in GNA gelijk waren aan de voorwaarden waaronder de andere partijen geïnvesteerd hebben. Deze twijfel vloeide voornamelijk voort uit het feit dat de gemeente Amsterdam geld in het Citynet-project stak voordat de GNA was opgericht (de zogenoemde „voorinvesteringen”) (30). Op basis van het voorlopige onderzoek betwijfelde de Commissie tevens of het businessplan van GNA wel haalbaar was. Het was derhalve op dat moment niet mogelijk om de aanwezigheid van staatssteun uit te sluiten. |
| --- | --- |

(32)

De Commissie was er met name niet van overtuigd dat de investering van de gemeente Amsterdam in GNA „gelijktijdig” was geweest, d.w.z. dat deze op hetzelfde tijdstip als de particuliere investeringen door ING RE en Reggefiber had plaatsgevonden. Bovendien was de Commissie er niet zeker van dat de voorwaarden van de investering door de gemeente Amsterdam in GNA gelijk waren aan de voorwaarden waaronder de andere partijen geïnvesteerd hebben. Deze twijfel vloeide voornamelijk voort uit het feit dat de gemeente Amsterdam geld in het Citynet-project stak voordat de GNA was opgericht (de zogenoemde „voorinvesteringen”) (30). Op basis van het voorlopige onderzoek betwijfelde de Commissie tevens of het businessplan van GNA wel haalbaar was. Het was derhalve op dat moment niet mogelijk om de aanwezigheid van staatssteun uit te sluiten.

| (33) | Afgezien van deze moeilijkheden en het effect van mogelijke staatssteun op de investeringen van particuliere partijen, was de inleiding van de procedure eveneens gerechtvaardigd omdat de Nederlandse autoriteiten de Commissie niet alle inlichtingen hadden verstrekt die nodig waren om het project te kunnen beoordelen. |
| --- | --- |

(33)

Afgezien van deze moeilijkheden en het effect van mogelijke staatssteun op de investeringen van particuliere partijen, was de inleiding van de procedure eveneens gerechtvaardigd omdat de Nederlandse autoriteiten de Commissie niet alle inlichtingen hadden verstrekt die nodig waren om het project te kunnen beoordelen.

| (34) | Ten slotte leidde de Commissie de formele onderzoekprocedure ook in om de Nederlandse autoriteiten en belanghebbenden in de gelegenheid te stellen hun opmerkingen te maken over haar voorlopige beoordeling van de beschreven maatregel en haar in kennis te stellen van eventuele relevante informatie met betrekking tot de maatregel. |
| --- | --- |

(34)

Ten slotte leidde de Commissie de formele onderzoekprocedure ook in om de Nederlandse autoriteiten en belanghebbenden in de gelegenheid te stellen hun opmerkingen te maken over haar voorlopige beoordeling van de beschreven maatregel en haar in kennis te stellen van eventuele relevante informatie met betrekking tot de maatregel.

IV.   OPMERKINGEN VAN BELANGHEBBENDEN

| (35) | UPC zond zijn opmerkingen toe in een brief die op 17 juli 2007 werd geregistreerd. Hierin houdt de onderneming vast aan het standpunt dat zij reeds vóór de inleidingsbeschikking van de Commissie (31) kenbaar had gemaakt, namelijk dat het businessplan van het Citynet-project gebaseerd is op onrealistische economische hypothesen, met name wat de penetratiegraad en de wholesaletarieven betreft, en dat het businessplan derhalve niet commercieel levensvatbaar lijkt. Ter onderbouwing van dit standpunt diende UPC een rapport in van een door een consultancyfirma, RBB Economics, verrichte studie die een bijgewerkte versie vormt van andere door dezelfde firma verrichte studies ter zake (32) welke vóór de inleiding van de formele onderzoekprocedure waren voorgelegd (33). |
| --- | --- |

(35)

UPC zond zijn opmerkingen toe in een brief die op 17 juli 2007 werd geregistreerd. Hierin houdt de onderneming vast aan het standpunt dat zij reeds vóór de inleidingsbeschikking van de Commissie (31) kenbaar had gemaakt, namelijk dat het businessplan van het Citynet-project gebaseerd is op onrealistische economische hypothesen, met name wat de penetratiegraad en de wholesaletarieven betreft, en dat het businessplan derhalve niet commercieel levensvatbaar lijkt. Ter onderbouwing van dit standpunt diende UPC een rapport in van een door een consultancyfirma, RBB Economics, verrichte studie die een bijgewerkte versie vormt van andere door dezelfde firma verrichte studies ter zake (32) welke vóór de inleiding van de formele onderzoekprocedure waren voorgelegd (33).

| (36) | Wat de commerciële levensvatbaarheid van het project betreft, betoogt UPC dat het nieuwe glasvezelnetwerk de operatoren niet in staat stelt beduidend andere diensten aan te bieden dan die welke reeds door de huidige operatoren worden verleend. Daarom, en in aanmerking genomen dat de breedbandpenetratie in de door GNA te bedienen stadsdelen reeds 65 % van de huishoudens heeft bereikt, zou het nieuwe netwerk niet voldoende gebruikers kunnen aantrekken om het businessplan levensvatbaar te maken. |
| --- | --- |

(36)

Wat de commerciële levensvatbaarheid van het project betreft, betoogt UPC dat het nieuwe glasvezelnetwerk de operatoren niet in staat stelt beduidend andere diensten aan te bieden dan die welke reeds door de huidige operatoren worden verleend. Daarom, en in aanmerking genomen dat de breedbandpenetratie in de door GNA te bedienen stadsdelen reeds 65 % van de huishoudens heeft bereikt, zou het nieuwe netwerk niet voldoende gebruikers kunnen aantrekken om het businessplan levensvatbaar te maken.

| (37) | Ter staving van dit argument legde UPC gegevens voor inzake de totale opzeggingscijfers (34) voor zijn eigen kabelnet met betrekking tot de gebieden waar GNA reeds „triple play”-diensten aanbiedt (35). Deze opzeggingscijfers betreffen de periode van 1 januari 2006 tot 1 juni 2007 in de gebieden waar het GNA-netwerk wordt aangelegd. De maximumcijfers tonen aan dat de penetratie van UPC voor analoge kabel-tv, internettoegang, telefonie en digitale televisie in de desbetreffende gebieden stabiel was, en zelfs toenam wat de internettoegang betreft. UPC merkt daarom op dat er geen aanwijzingen zijn dat er door de aanwezigheid van GNA sprake was van een duidelijke daling van de penetratiegraad. |
| --- | --- |

(37)

Ter staving van dit argument legde UPC gegevens voor inzake de totale opzeggingscijfers (34) voor zijn eigen kabelnet met betrekking tot de gebieden waar GNA reeds „triple play”-diensten aanbiedt (35). Deze opzeggingscijfers betreffen de periode van 1 januari 2006 tot 1 juni 2007 in de gebieden waar het GNA-netwerk wordt aangelegd. De maximumcijfers tonen aan dat de penetratie van UPC voor analoge kabel-tv, internettoegang, telefonie en digitale televisie in de desbetreffende gebieden stabiel was, en zelfs toenam wat de internettoegang betreft. UPC merkt daarom op dat er geen aanwijzingen zijn dat er door de aanwezigheid van GNA sprake was van een duidelijke daling van de penetratiegraad.

| (38) | Verder beweert UPC dat de succesvolle aanleg van glasvezelkabel in de Nederlandse plaatsen Nuenen en Hillegom (36) waarop de Nederlandse autoriteiten hebben gewezen, niet zonder meer met het Amsterdamse project kan worden vergeleken omdat deze projecten vermeend aanzienlijke subsidiebedragen van het Nederlandse ministerie van Economische Zaken hebben ontvangen, de netwerken gezamenlijk eigendom zijn van de inwoners en de exploitanten, de projecten betrekkelijk kleinschalig zijn (37), en de bestaande breedbandoperatoren slechts algemene breedbanddiensten in beide plaatsen aanboden. Dit in tegenstelling tot de situatie in Amsterdam, waar reeds snelle diensten worden aangeboden via de bestaande kabel- en telecommunicatienetwerken. |
| --- | --- |

(38)

Verder beweert UPC dat de succesvolle aanleg van glasvezelkabel in de Nederlandse plaatsen Nuenen en Hillegom (36) waarop de Nederlandse autoriteiten hebben gewezen, niet zonder meer met het Amsterdamse project kan worden vergeleken omdat deze projecten vermeend aanzienlijke subsidiebedragen van het Nederlandse ministerie van Economische Zaken hebben ontvangen, de netwerken gezamenlijk eigendom zijn van de inwoners en de exploitanten, de projecten betrekkelijk kleinschalig zijn (37), en de bestaande breedbandoperatoren slechts algemene breedbanddiensten in beide plaatsen aanboden. Dit in tegenstelling tot de situatie in Amsterdam, waar reeds snelle diensten worden aangeboden via de bestaande kabel- en telecommunicatienetwerken.

| (39) | Volgens UPC is het onwaarschijnlijk dat het ondernemingsplan van GNA realistisch is, strookt de investering van de gemeente Amsterdam in GNA niet met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie en komt deze neer op staatssteun. Onder verwijzing naar de beschikking van de Commissie in de zaak-Appingedam (38) herhaalt UPC verder zijn eerder ingenomen standpunt dat eventuele in het project besloten staatssteun niet als verenigbaar met het Verdrag kan worden beschouwd omdat deze steun noch noodzakelijk, noch evenredig is. |
| --- | --- |

(39)

Volgens UPC is het onwaarschijnlijk dat het ondernemingsplan van GNA realistisch is, strookt de investering van de gemeente Amsterdam in GNA niet met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie en komt deze neer op staatssteun. Onder verwijzing naar de beschikking van de Commissie in de zaak-Appingedam (38) herhaalt UPC verder zijn eerder ingenomen standpunt dat eventuele in het project besloten staatssteun niet als verenigbaar met het Verdrag kan worden beschouwd omdat deze steun noch noodzakelijk, noch evenredig is.

| (40) | Verder betwijfelt UPC of de overheidsinvestering in GNA onder gelijke voorwaarden heeft plaatsgevonden als de investeringen van de andere aandeelhouders van GNA. UPC betoogt dat het feit dat de gemeente Amsterdam bepaalde voorinvesteringen deed en dat andere GNA-aandeelhouders besloten aan het project deel te nemen nadat de gemeente haalbaarheidsstudies had laten uitvoeren, erop wijst dat de investering niet door alle aandeelhouders onder gelijke voorwaarden werd verricht, hetgeen de marktconformiteit van de maatregel nog twijfelachtiger maakt. |
| --- | --- |

(40)

Verder betwijfelt UPC of de overheidsinvestering in GNA onder gelijke voorwaarden heeft plaatsgevonden als de investeringen van de andere aandeelhouders van GNA. UPC betoogt dat het feit dat de gemeente Amsterdam bepaalde voorinvesteringen deed en dat andere GNA-aandeelhouders besloten aan het project deel te nemen nadat de gemeente haalbaarheidsstudies had laten uitvoeren, erop wijst dat de investering niet door alle aandeelhouders onder gelijke voorwaarden werd verricht, hetgeen de marktconformiteit van de maatregel nog twijfelachtiger maakt.

| (41) | Ten slotte wijst UPC erop dat indien het project mislukt, het netwerk mogelijk goedkoop aan een andere exploitant wordt verkocht, die dan niet de volledige investeringskosten behoeft te dragen. Deze exploitant zou derhalve zijn concurrentiepositie kunnen versterken door van een door de overheid gefinancierd project te profiteren. UPC benadrukt tevens de vermeende precedentwerking van de maatregel. Indien de Commissie zou concluderen dat de maatregel geen staatssteun vormt, zouden andere gemeenten het voorbeeld van Amsterdam kunnen volgen en FttH-netwerken kunnen aanleggen. UPC wijst erop dat het Nederlandse ministerie van Economische Zaken en een technische onderneming, Arcadis (39), reeds een vrij beschikbaar onlinerekenmodel hebben ontwikkeld (40) waardoor gemeenten volgens hem worden aangemoedigd hun eigen FttH-netwerk aan te leggen. |
| --- | --- |

(41)

Ten slotte wijst UPC erop dat indien het project mislukt, het netwerk mogelijk goedkoop aan een andere exploitant wordt verkocht, die dan niet de volledige investeringskosten behoeft te dragen. Deze exploitant zou derhalve zijn concurrentiepositie kunnen versterken door van een door de overheid gefinancierd project te profiteren. UPC benadrukt tevens de vermeende precedentwerking van de maatregel. Indien de Commissie zou concluderen dat de maatregel geen staatssteun vormt, zouden andere gemeenten het voorbeeld van Amsterdam kunnen volgen en FttH-netwerken kunnen aanleggen. UPC wijst erop dat het Nederlandse ministerie van Economische Zaken en een technische onderneming, Arcadis (39), reeds een vrij beschikbaar onlinerekenmodel hebben ontwikkeld (40) waardoor gemeenten volgens hem worden aangemoedigd hun eigen FttH-netwerk aan te leggen.

| (42) | ONO, een Spaanse kabelexploitant die omroep-, transmissie- en telecommunicatiediensten aanbiedt, is van oordeel dat de Commissie de toets van de particuliere investeerder in een markteconomie streng moet toepassen omdat andere gemeenten het voorbeeld van Amsterdam zouden kunnen volgen en zich voor soortgelijke projecten op het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie zouden kunnen beroepen, waardoor een proliferatie van overheidssubsidies zou kunnen ontstaan. ONO stelt dat overheidssteun slechts onder welbepaalde omstandigheden dient te worden toegestaan, zoals in het geval van marktfalen, met het oog op het waarborgen van de evenredigheid van de maatregel of om het beginsel van technische neutraliteit na te leven, waarvan bij deze maatregel kennelijk geen sprake is. ONO stelt dat indien de investering van Amsterdam staatssteun zou vormen, deze steun onverenigbaar zou zijn met de gemeenschappelijke markt, omdat de omstandigheden identiek zijn aan die in de zaak-Appingedam (41), en dat in dat geval eventuele uitgekeerde steun moet worden teruggevorderd. ONO wijst op de vermeende precedentwerking van de beschikking met betrekking tot de vraag of, en onder welke voorwaarden, de uitrol van FttH-netwerken met overheidsmiddelen mag worden gesteund. |
| --- | --- |

(42)

ONO, een Spaanse kabelexploitant die omroep-, transmissie- en telecommunicatiediensten aanbiedt, is van oordeel dat de Commissie de toets van de particuliere investeerder in een markteconomie streng moet toepassen omdat andere gemeenten het voorbeeld van Amsterdam zouden kunnen volgen en zich voor soortgelijke projecten op het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie zouden kunnen beroepen, waardoor een proliferatie van overheidssubsidies zou kunnen ontstaan. ONO stelt dat overheidssteun slechts onder welbepaalde omstandigheden dient te worden toegestaan, zoals in het geval van marktfalen, met het oog op het waarborgen van de evenredigheid van de maatregel of om het beginsel van technische neutraliteit na te leven, waarvan bij deze maatregel kennelijk geen sprake is. ONO stelt dat indien de investering van Amsterdam staatssteun zou vormen, deze steun onverenigbaar zou zijn met de gemeenschappelijke markt, omdat de omstandigheden identiek zijn aan die in de zaak-Appingedam (41), en dat in dat geval eventuele uitgekeerde steun moet worden teruggevorderd. ONO wijst op de vermeende precedentwerking van de beschikking met betrekking tot de vraag of, en onder welke voorwaarden, de uitrol van FttH-netwerken met overheidsmiddelen mag worden gesteund.

| (43) | France Télécom („FT”), de gevestigde telecomoperator voor het vaste netwerk in Frankrijk, neemt eenzelfde standpunt in als UPC en ONO. De onderneming betwijfelt of de investering van de gemeente Amsterdam in het Citynet-project met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie strookt. FT steunt voorts de benadering van de Commissie om bij staatssteunmaatregelen onderscheid te maken naar „witte”, „grijze” en „zwarte” gebieden, wat door de Commissie wordt toegepast wanneer zij de verenigbaarheid van steun beoordeelt (42). FT betoogt dat staatsteun in „zwarte” gebieden (zoals Amsterdam) moeilijk te rechtvaardigen lijkt omdat deze tot ernstige mededingingsverstoringen leidt. Volgens FT zou dit in het bijzonder gelden voor de onderhavige maatregel, omdat de aanleg van glasvezeltoegangsnetwerken grote investeringen van marktdeelnemers vergen. |
| --- | --- |

(43)

France Télécom („FT”), de gevestigde telecomoperator voor het vaste netwerk in Frankrijk, neemt eenzelfde standpunt in als UPC en ONO. De onderneming betwijfelt of de investering van de gemeente Amsterdam in het Citynet-project met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie strookt. FT steunt voorts de benadering van de Commissie om bij staatssteunmaatregelen onderscheid te maken naar „witte”, „grijze” en „zwarte” gebieden, wat door de Commissie wordt toegepast wanneer zij de verenigbaarheid van steun beoordeelt (42). FT betoogt dat staatsteun in „zwarte” gebieden (zoals Amsterdam) moeilijk te rechtvaardigen lijkt omdat deze tot ernstige mededingingsverstoringen leidt. Volgens FT zou dit in het bijzonder gelden voor de onderhavige maatregel, omdat de aanleg van glasvezeltoegangsnetwerken grote investeringen van marktdeelnemers vergen.

| (44) | De door Com Hem, een Zweedse kabelexploitant, gemaakte opmerkingen sluiten aan bij die van de overige operatoren. Com Hem betwijfelt in algemene zin de marktconformiteit van de investering van de gemeente Amsterdam. In zijn opmerkingen betoogt Com Hem dat overheidsmiddelen voor breedbandprojecten in stedelijke gebieden zelden in overeenstemming zijn met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie en de mededinging in hoge mate verstoren. Com Hem roept verder op tot een strenge toepassing van dit beginsel en benadrukt de precedentwerking van de onderhavige zaak met betrekking tot toekomstige investeringen door gemeenten en andere openbare lichamen. |
| --- | --- |

(44)

De door Com Hem, een Zweedse kabelexploitant, gemaakte opmerkingen sluiten aan bij die van de overige operatoren. Com Hem betwijfelt in algemene zin de marktconformiteit van de investering van de gemeente Amsterdam. In zijn opmerkingen betoogt Com Hem dat overheidsmiddelen voor breedbandprojecten in stedelijke gebieden zelden in overeenstemming zijn met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie en de mededinging in hoge mate verstoren. Com Hem roept verder op tot een strenge toepassing van dit beginsel en benadrukt de precedentwerking van de onderhavige zaak met betrekking tot toekomstige investeringen door gemeenten en andere openbare lichamen.

| (45) | Een andere partij die om anonimiteit heeft verzocht en die telecommunicatiediensten in verscheidene Europese landen aanbiedt, juichte de beschikking van de Commissie om de formele onderzoekprocedure in te leiden, toe. Deze onderneming betoogt dat haar investering in gevaar wordt gebracht door de initiatieven van gemeenten die gebruikmaken van overheidsmiddelen en die een verstorend effect op de markt hebben. De onderneming verwacht dat de Commissie het gebruik van overheidsmiddelen in het kader van het project Citynet Amsterdam zal verbieden. |
| --- | --- |

(45)

Een andere partij die om anonimiteit heeft verzocht en die telecommunicatiediensten in verscheidene Europese landen aanbiedt, juichte de beschikking van de Commissie om de formele onderzoekprocedure in te leiden, toe. Deze onderneming betoogt dat haar investering in gevaar wordt gebracht door de initiatieven van gemeenten die gebruikmaken van overheidsmiddelen en die een verstorend effect op de markt hebben. De onderneming verwacht dat de Commissie het gebruik van overheidsmiddelen in het kader van het project Citynet Amsterdam zal verbieden.

V.   OPMERKINGEN VAN DE NEDERLANDSE AUTORITEITEN

| (46) | Bij een op 16 maart 2007 ingeschreven brief reageerden de Nederlandse autoriteiten op de beschikking van de Commissie om de formele onderzoekprocedure in te leiden. Verder maakten zij hun opmerkingen kenbaar over de niet-vertrouwelijke versies van de door RBB in opdracht van UPC verrichte studies. |
| --- | --- |

(46)

Bij een op 16 maart 2007 ingeschreven brief reageerden de Nederlandse autoriteiten op de beschikking van de Commissie om de formele onderzoekprocedure in te leiden. Verder maakten zij hun opmerkingen kenbaar over de niet-vertrouwelijke versies van de door RBB in opdracht van UPC verrichte studies.

| (47) | In al hun opmerkingen houden de Nederlandse autoriteiten vol dat de investering van de gemeente Amsterdam in GNA in overeenstemming is met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie en derhalve geen staatssteun vormt. |
| --- | --- |

(47)

In al hun opmerkingen houden de Nederlandse autoriteiten vol dat de investering van de gemeente Amsterdam in GNA in overeenstemming is met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie en derhalve geen staatssteun vormt.

V.1.   Opmerkingen in verband met de beschikking tot inleiding van de procedure

| (48) | De Nederlandse autoriteiten betogen dat in de Verenigde Staten en Azië op grote schaal glasvezelnetwerken worden aangelegd en dat Europa daarbij vergeleken achterloopt. Zij beweren dat projecten als het onderhavige bijzonder gunstig zijn voor de Europese economie en volledig aansluiten bij de Lissabonagenda (43). |
| --- | --- |

(48)

De Nederlandse autoriteiten betogen dat in de Verenigde Staten en Azië op grote schaal glasvezelnetwerken worden aangelegd en dat Europa daarbij vergeleken achterloopt. Zij beweren dat projecten als het onderhavige bijzonder gunstig zijn voor de Europese economie en volledig aansluiten bij de Lissabonagenda (43).

| (49) | De autoriteiten beklemtonen verder het concurrentiebevorderende karakter van het businessmodel van GNA, dat, anders dan het gesloten model van kabelbedrijven, open en niet-discriminerende toegang aan alle retailoperators biedt. Zij betogen dat het nieuwe businessmodel onder andere de concurrentie op het gebied van diensten bevordert, innovatie stimuleert en het risico van serviceproviders helpt verminderen doordat het hen in staat stelt bronnen aan te boren die passen bij het risicoprofiel van elke laag. |
| --- | --- |

(49)

De autoriteiten beklemtonen verder het concurrentiebevorderende karakter van het businessmodel van GNA, dat, anders dan het gesloten model van kabelbedrijven, open en niet-discriminerende toegang aan alle retailoperators biedt. Zij betogen dat het nieuwe businessmodel onder andere de concurrentie op het gebied van diensten bevordert, innovatie stimuleert en het risico van serviceproviders helpt verminderen doordat het hen in staat stelt bronnen aan te boren die passen bij het risicoprofiel van elke laag.

| (50) | De Nederlandse autoriteiten zijn van oordeel, dat ook uit de achtergrond van de aandeelhouders van het project blijkt dat het GNA-project marktconform wordt gefinancierd. Zij wijzen erop dat twee particuliere investeerders, evenals de commerciële dochterondernemingen van de woningcorporaties, bereid zijn onder dezelfde voorwaarden als de gemeente aan het project deel te nemen. Verder vermelden zij de open aanbestedingsprocedures voor de aanleg van het netwerk en voor het aanbieden van wholesalediensten via het netwerk. Verder merken zij op dat het feit dat GNA onder marktvoorwaarden een aanzienlijke banklening werd aangeboden er duidelijk op wijst dat het project en het onderliggende businessplan marktconform zijn. |
| --- | --- |

(50)

De Nederlandse autoriteiten zijn van oordeel, dat ook uit de achtergrond van de aandeelhouders van het project blijkt dat het GNA-project marktconform wordt gefinancierd. Zij wijzen erop dat twee particuliere investeerders, evenals de commerciële dochterondernemingen van de woningcorporaties, bereid zijn onder dezelfde voorwaarden als de gemeente aan het project deel te nemen. Verder vermelden zij de open aanbestedingsprocedures voor de aanleg van het netwerk en voor het aanbieden van wholesalediensten via het netwerk. Verder merken zij op dat het feit dat GNA onder marktvoorwaarden een aanzienlijke banklening werd aangeboden er duidelijk op wijst dat het project en het onderliggende businessplan marktconform zijn.

| (51) | De Nederlandse autoriteiten stellen tevens dat de vele vergelijkbare succesvolle glasvezelprojecten die in heel Europa en met name in Nederland (44) door marktdeelnemers worden uitgevoerd, voldoende aantonen dat dergelijke investeringen onder normale marktvoorwaarden kunnen plaatsvinden. |
| --- | --- |

(51)

De Nederlandse autoriteiten stellen tevens dat de vele vergelijkbare succesvolle glasvezelprojecten die in heel Europa en met name in Nederland (44) door marktdeelnemers worden uitgevoerd, voldoende aantonen dat dergelijke investeringen onder normale marktvoorwaarden kunnen plaatsvinden.

| (52) | Wat de voorinvesteringen door de gemeente Amsterdam betreft, merkte de Commissie in haar inleidingsbeschikking op dat de gemeente reeds vóór de oprichting van GNA initiatieven had genomen die verder leken te gaan dan wat onder gewoonlijk „normale marktpraktijk” wordt verstaan. De Commissie vroeg zich af of een deel van het startrisico van de activiteiten waarop het businessplan van GNA berust, wellicht reeds door de gemeente Amsterdam was geabsorbeerd, voordat ING en Reggefiber tot investering in GNA overgingen. Uit de door de Nederlandse autoriteiten vóór de inleiding van de formele onderzoekprocedure verstrekte inlichtingen kon niet duidelijk worden opgemaakt of alle aandeelhouders van GNA onder dezelfde voorwaarden hadden geïnvesteerd. |
| --- | --- |

(52)

Wat de voorinvesteringen door de gemeente Amsterdam betreft, merkte de Commissie in haar inleidingsbeschikking op dat de gemeente reeds vóór de oprichting van GNA initiatieven had genomen die verder leken te gaan dan wat onder gewoonlijk „normale marktpraktijk” wordt verstaan. De Commissie vroeg zich af of een deel van het startrisico van de activiteiten waarop het businessplan van GNA berust, wellicht reeds door de gemeente Amsterdam was geabsorbeerd, voordat ING en Reggefiber tot investering in GNA overgingen. Uit de door de Nederlandse autoriteiten vóór de inleiding van de formele onderzoekprocedure verstrekte inlichtingen kon niet duidelijk worden opgemaakt of alle aandeelhouders van GNA onder dezelfde voorwaarden hadden geïnvesteerd.

| (53) | In hun antwoord beklemtonen de Nederlandse autoriteiten dat alle investeerders zich er op 24 mei 2006 toe hadden verbonden onder dezelfde voorwaarden in GNA te investeren. |
| --- | --- |

(53)

In hun antwoord beklemtonen de Nederlandse autoriteiten dat alle investeerders zich er op 24 mei 2006 toe hadden verbonden onder dezelfde voorwaarden in GNA te investeren.

| (54) | Wat de voorinvesteringen betreft, die een bedrag van [...] EUR beliepen, verklaren de Nederlandse autoriteiten dat alle aandeelhouders van GNA van meet af aan hadden afgesproken dat de voorinvesteringen van de gemeente Amsterdam door GNA moesten worden terugbetaald. Ter staving van deze bewering wijzen de Nederlandse autoriteiten op de uitsplitsing van de voorinvesteringen in twee delen. |
| --- | --- |

(54)

Wat de voorinvesteringen betreft, die een bedrag van [...] EUR beliepen, verklaren de Nederlandse autoriteiten dat alle aandeelhouders van GNA van meet af aan hadden afgesproken dat de voorinvesteringen van de gemeente Amsterdam door GNA moesten worden terugbetaald. Ter staving van deze bewering wijzen de Nederlandse autoriteiten op de uitsplitsing van de voorinvesteringen in twee delen.

| (55) | Wat het eerste deel betreft, verklaren de Nederlandse autoriteiten dat, hoewel de overeenkomsten tot oprichting van de GNA waarbij alle partijen werden verplicht tot de investering van [...] EUR pas op 24 mei 2006 werden ondertekend, de toekomstige aandeelhouders van GNA in hun „letters of intent” van [...] gezamenlijk hadden besloten een bedrag van [...] EUR (ex btw) voor te schieten voor de voorbereidingskosten van het project. Dit bedrag dekte onder andere de kosten van de aanbestedingsprocedures voor de selectie van de bouwer van het netwerk (BAM/Draka) en van de exploitant (BBNed), bepaalde kosten in verband met de aanmeldingsprocedure en bepaalde graafwerkzaamheden. |
| --- | --- |

(55)

Wat het eerste deel betreft, verklaren de Nederlandse autoriteiten dat, hoewel de overeenkomsten tot oprichting van de GNA waarbij alle partijen werden verplicht tot de investering van [...] EUR pas op 24 mei 2006 werden ondertekend, de toekomstige aandeelhouders van GNA in hun „letters of intent” van [...] gezamenlijk hadden besloten een bedrag van [...] EUR (ex btw) voor te schieten voor de voorbereidingskosten van het project. Dit bedrag dekte onder andere de kosten van de aanbestedingsprocedures voor de selectie van de bouwer van het netwerk (BAM/Draka) en van de exploitant (BBNed), bepaalde kosten in verband met de aanmeldingsprocedure en bepaalde graafwerkzaamheden.

| (56) | Ten aanzien van het tweede deel van de voorinvesteringen ten bedrage van [...] EUR, betoogden de Nederlandse autoriteiten dat dergelijke voorinvesteringen volledig in overeenstemming zijn met de normale marktpraktijk: voorzichtige particuliere investeerders zouden bij gemeenschappelijke projecten op dezelfde manier te werk gaan omdat een van de partijen gewoonlijk de leiding moet nemen. Verder wezen de autoriteiten erop dat de voorinvesteringen van de gemeente het startrisico van de investering voor de overige GNA-aandeelhouders niet verminderde. |
| --- | --- |

(56)

Ten aanzien van het tweede deel van de voorinvesteringen ten bedrage van [...] EUR, betoogden de Nederlandse autoriteiten dat dergelijke voorinvesteringen volledig in overeenstemming zijn met de normale marktpraktijk: voorzichtige particuliere investeerders zouden bij gemeenschappelijke projecten op dezelfde manier te werk gaan omdat een van de partijen gewoonlijk de leiding moet nemen. Verder wezen de autoriteiten erop dat de voorinvesteringen van de gemeente het startrisico van de investering voor de overige GNA-aandeelhouders niet verminderde.

| (57) | Verder verklaarden de Nederlandse autoriteiten dat de voorinvesteringen geen enkele partij enig voordeel opleverden en daardoor geen staatssteun konden inhouden in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag. Zo werd bijvoorbeeld met bepaalde graafwerkzaamheden begonnen omdat er civieltechnische werken werden uitgevoerd in gebieden die belangrijk waren voor de toekomstige aanleg van het netwerk van GNA. Aangezien alle graafwerkzaamheden in Amsterdam gecoördineerd worden, zouden deze graafwerkzaamheden enkele maanden later onmogelijk zijn geweest, waardoor voor GNA vertraging en extra kosten zouden zijn ontstaan. |
| --- | --- |

(57)

Verder verklaarden de Nederlandse autoriteiten dat de voorinvesteringen geen enkele partij enig voordeel opleverden en daardoor geen staatssteun konden inhouden in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag. Zo werd bijvoorbeeld met bepaalde graafwerkzaamheden begonnen omdat er civieltechnische werken werden uitgevoerd in gebieden die belangrijk waren voor de toekomstige aanleg van het netwerk van GNA. Aangezien alle graafwerkzaamheden in Amsterdam gecoördineerd worden, zouden deze graafwerkzaamheden enkele maanden later onmogelijk zijn geweest, waardoor voor GNA vertraging en extra kosten zouden zijn ontstaan.

| (58) | Verder stellen de Nederlandse autoriteiten dat al deze kosten in het businessplan waren opgenomen en dat er geen nieuwe kostenelementen waren waarvan de andere GNA-aandeelhouders niet op de hoogte waren. |
| --- | --- |

(58)

Verder stellen de Nederlandse autoriteiten dat al deze kosten in het businessplan waren opgenomen en dat er geen nieuwe kostenelementen waren waarvan de andere GNA-aandeelhouders niet op de hoogte waren.

| (59) | Om deze stellingen te staven, heeft de gemeente Amsterdam een rapport voorgelegd van Deloitte — een accountantsfirma — van 18 januari 2007, waarin de terugbetaling van de voorinvesteringen wordt gecontroleerd. In dit rapport wordt verklaard dat de bovengenoemde voorinvesteringen van een totaalbedrag van [...] EUR eind 2006 volledig door GNA zijn terugbetaald, inclusief rente. De Nederlandse autoriteiten hebben de Commissie meegedeeld dat de toegepaste rentevoet (45) [...] % bedroeg, overeenkomstig het Nederlands recht (46). De verschuldigde rente bedroeg [...] EUR en werd op [...] door GNA betaald. |
| --- | --- |

(59)

Om deze stellingen te staven, heeft de gemeente Amsterdam een rapport voorgelegd van Deloitte — een accountantsfirma — van 18 januari 2007, waarin de terugbetaling van de voorinvesteringen wordt gecontroleerd. In dit rapport wordt verklaard dat de bovengenoemde voorinvesteringen van een totaalbedrag van [...] EUR eind 2006 volledig door GNA zijn terugbetaald, inclusief rente. De Nederlandse autoriteiten hebben de Commissie meegedeeld dat de toegepaste rentevoet (45) [...] % bedroeg, overeenkomstig het Nederlands recht (46). De verschuldigde rente bedroeg [...] EUR en werd op [...] door GNA betaald.

| (60) | Verder beschouwen de Nederlandse autoriteiten hun eigen haalbaarheidsstudies niet als onderdeel van de voorinvesteringen. Volgens de Nederlandse autoriteiten zouden alle voorzichtige marktinvesteerders dergelijke studies uitvoeren. De Nederlandse autoriteiten ontkennen dat deze studies een deel van het startrisico voor de overige GNA-aandeelhouders zouden hebben verminderd of weggenomen, omdat de andere potentiële aandeelhouders ook op hun eigen oordeel moeten afgaan en zelf hun risico’s en voordelen in verband met het project moeten inschatten. |
| --- | --- |

(60)

Verder beschouwen de Nederlandse autoriteiten hun eigen haalbaarheidsstudies niet als onderdeel van de voorinvesteringen. Volgens de Nederlandse autoriteiten zouden alle voorzichtige marktinvesteerders dergelijke studies uitvoeren. De Nederlandse autoriteiten ontkennen dat deze studies een deel van het startrisico voor de overige GNA-aandeelhouders zouden hebben verminderd of weggenomen, omdat de andere potentiële aandeelhouders ook op hun eigen oordeel moeten afgaan en zelf hun risico’s en voordelen in verband met het project moeten inschatten.

| (61) | Evenzo werden de haalbaarheidsstudies van de andere aandeelhouders van GNA, zoals ING RE of Reggefiber, die voorafgaand aan hun investering in GNA werden verricht, door de verschillende partijen gefinancierd zonder aan GNA te worden doorberekend. |
| --- | --- |

(61)

Evenzo werden de haalbaarheidsstudies van de andere aandeelhouders van GNA, zoals ING RE of Reggefiber, die voorafgaand aan hun investering in GNA werden verricht, door de verschillende partijen gefinancierd zonder aan GNA te worden doorberekend.

| (62) | De Nederlandse autoriteiten stellen dat de aanvankelijke twijfel van de Commissie inzake de „gelijktijdigheid” en „identieke voorwaarden” in verband met de voorinvesteringen van de gemeente Amsterdam door bovenstaande toelichting en de terugbetaling van de bovenvermelde kosten van de voorinvesteringen door GNA naar behoren is weggenomen. |
| --- | --- |

(62)

De Nederlandse autoriteiten stellen dat de aanvankelijke twijfel van de Commissie inzake de „gelijktijdigheid” en „identieke voorwaarden” in verband met de voorinvesteringen van de gemeente Amsterdam door bovenstaande toelichting en de terugbetaling van de bovenvermelde kosten van de voorinvesteringen door GNA naar behoren is weggenomen.

| (63) | Wat het businessplan van GNA betreft, betogen de Nederlandse autoriteiten dat investeringen door overheidsinstanties aan de voorwaarden van het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie voldoen indien zij onder dezelfde voorwaarden gebeuren als die welke voor particuliere investeerders gelden. De aanwezigheid van particuliere investeerders moet waarborgen dat het project onder marktvoorwaarden wordt uitgevoerd. Zij menen derhalve dat een analyse van het businessplan van GNA door de Commissie niet strikt noodzakelijk was. |
| --- | --- |

(63)

Wat het businessplan van GNA betreft, betogen de Nederlandse autoriteiten dat investeringen door overheidsinstanties aan de voorwaarden van het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie voldoen indien zij onder dezelfde voorwaarden gebeuren als die welke voor particuliere investeerders gelden. De aanwezigheid van particuliere investeerders moet waarborgen dat het project onder marktvoorwaarden wordt uitgevoerd. Zij menen derhalve dat een analyse van het businessplan van GNA door de Commissie niet strikt noodzakelijk was.

| (64) | Ten tweede zijn de Nederlandse autoriteiten van oordeel dat alle aannames van het businessplan van GNA niet optimistisch, doch eerder aan de conservatieve kant waren. |
| --- | --- |

(64)

Ten tweede zijn de Nederlandse autoriteiten van oordeel dat alle aannames van het businessplan van GNA niet optimistisch, doch eerder aan de conservatieve kant waren.

| (65) | Meer in het bijzonder met betrekking tot de financiële indicatoren van het businessplan heeft de Commissie in de inleidingsbeschikking de nagestreefde financiële indicatoren vergeleken met openbare comparatieve gegevens ter zake, namelijk de gewogen gemiddelde kosten van het vermogen („weighted average cost of capital” — „WACC”) (47) van soortgelijke ondernemingen (48). De Commissie kwam tot de voorlopige conclusie dat de financiële doelstellingen van GNA over het geheel genomen niet onrealistisch lijken, maar sterk afhankelijk zijn van de prestaties van belangrijke succesfactoren. Bovendien betoogde de Commissie dat de ramingen van de belangrijkste succesfactoren van het businessplan waarschijnlijk zeer onzeker zijn gezien de noviteit van het Amsterdamse project wat de gebruikte technologie betreft (glasvezeltechnologie), het bedrijfsmodel (drielagenmodel), de beperkte projectomvang (waardoor slechts beperkte schaalvoordelen mogelijk zijn) en de verwachte vraag van de gebruiker naar snelle-breedbanddiensten. |
| --- | --- |

(65)

Meer in het bijzonder met betrekking tot de financiële indicatoren van het businessplan heeft de Commissie in de inleidingsbeschikking de nagestreefde financiële indicatoren vergeleken met openbare comparatieve gegevens ter zake, namelijk de gewogen gemiddelde kosten van het vermogen („weighted average cost of capital” — „WACC”) (47) van soortgelijke ondernemingen (48). De Commissie kwam tot de voorlopige conclusie dat de financiële doelstellingen van GNA over het geheel genomen niet onrealistisch lijken, maar sterk afhankelijk zijn van de prestaties van belangrijke succesfactoren. Bovendien betoogde de Commissie dat de ramingen van de belangrijkste succesfactoren van het businessplan waarschijnlijk zeer onzeker zijn gezien de noviteit van het Amsterdamse project wat de gebruikte technologie betreft (glasvezeltechnologie), het bedrijfsmodel (drielagenmodel), de beperkte projectomvang (waardoor slechts beperkte schaalvoordelen mogelijk zijn) en de verwachte vraag van de gebruiker naar snelle-breedbanddiensten.

| (66) | De Nederlandse autoriteiten menen dat de interneopbrengstvoet (49) van het project niet moet worden vergeleken met de WACC-cijfers van verticaal geïntegreerde ondernemingen, zoals de Commissie in haar inleidingsbeschikking doet, omdat deze cijfers het risico weerspiegelen van alle drie de lagen waarop deze netwerkoperatoren actief zijn. GNA investeert daarentegen uitsluitend in het passieve netwerk, dat een verwachte economische levensduur heeft van 30 jaar (of zelfs meer) en dat meer gelijkenis vertoont met infrastructuurinvesteringen waarbij de investeerders over het algemeen met een lager rendement genoegen nemen. |
| --- | --- |

(66)

De Nederlandse autoriteiten menen dat de interneopbrengstvoet (49) van het project niet moet worden vergeleken met de WACC-cijfers van verticaal geïntegreerde ondernemingen, zoals de Commissie in haar inleidingsbeschikking doet, omdat deze cijfers het risico weerspiegelen van alle drie de lagen waarop deze netwerkoperatoren actief zijn. GNA investeert daarentegen uitsluitend in het passieve netwerk, dat een verwachte economische levensduur heeft van 30 jaar (of zelfs meer) en dat meer gelijkenis vertoont met infrastructuurinvesteringen waarbij de investeerders over het algemeen met een lager rendement genoegen nemen.

| (67) | Ten aanzien van de beoogde penetratiegraad kwam de Commissie in de inleidingsbeschikking tot de voorlopige conclusie dat, op basis van de beschikbare gegevens, het bereiken van een penetratiegraad van ten minste [...] % volgens het „minimumscenario” van GNA optimistisch lijkt. Bovendien lijkt de penetratiedoelstelling van [...] % van alle huishoudens na [...] maanden zeer ambitieus en kan dit cijfer alleen worden bereikt met een grootscheepse „penetratietarief”-strategie waardoor bestaande klanten van andere bedrijven op het GNA-netwerk overstappen. |
| --- | --- |

(67)

Ten aanzien van de beoogde penetratiegraad kwam de Commissie in de inleidingsbeschikking tot de voorlopige conclusie dat, op basis van de beschikbare gegevens, het bereiken van een penetratiegraad van ten minste [...] % volgens het „minimumscenario” van GNA optimistisch lijkt. Bovendien lijkt de penetratiedoelstelling van [...] % van alle huishoudens na [...] maanden zeer ambitieus en kan dit cijfer alleen worden bereikt met een grootscheepse „penetratietarief”-strategie waardoor bestaande klanten van andere bedrijven op het GNA-netwerk overstappen.

| (68) | De Nederlandse autoriteiten betogen dat er reeds een aantal zeer succesvolle glasvezelprojecten in Nederland worden uitgevoerd met hoge glasvezelnetpenetraties. Volgens hen bedroeg bijvoorbeeld ten aanzien van Nuenen of Hillegom de glasvezelpenetratie er na één jaar meer dan 80 %. Verder menen zij dat de bestaande breedbandpenetratiepercentages in dit geval niet relevant zijn: de diensten die via glasvezelnetwerken worden aangeboden, dienen als een nieuwe markt te worden beschouwd ten opzichte van de thans door bestaande operatoren aangeboden breedbanddiensten. De bestaande breedbandpenetratiepercentages dienen derhalve niet als benchmark te worden gebruikt. Bovendien zijn er volgens de autoriteiten talrijke nieuwe diensten en toepassingen (50) op komst waarvoor snelle symmetrische verbindingen nodig zijn welke uitsluitend via een FttH-netwerk tot stand kunnen worden gebracht. Met deze argumenten beklemtonen de Nederlandse autoriteiten dat een penetratiegraad van ongeveer [...] % in [...] in de delen van Amsterdam waar het netwerk wordt uitgerold niet alleen realistisch is, maar zelfs als een conservatieve doelstelling kan worden beschouwd. |
| --- | --- |

(68)

De Nederlandse autoriteiten betogen dat er reeds een aantal zeer succesvolle glasvezelprojecten in Nederland worden uitgevoerd met hoge glasvezelnetpenetraties. Volgens hen bedroeg bijvoorbeeld ten aanzien van Nuenen of Hillegom de glasvezelpenetratie er na één jaar meer dan 80 %. Verder menen zij dat de bestaande breedbandpenetratiepercentages in dit geval niet relevant zijn: de diensten die via glasvezelnetwerken worden aangeboden, dienen als een nieuwe markt te worden beschouwd ten opzichte van de thans door bestaande operatoren aangeboden breedbanddiensten. De bestaande breedbandpenetratiepercentages dienen derhalve niet als benchmark te worden gebruikt. Bovendien zijn er volgens de autoriteiten talrijke nieuwe diensten en toepassingen (50) op komst waarvoor snelle symmetrische verbindingen nodig zijn welke uitsluitend via een FttH-netwerk tot stand kunnen worden gebracht. Met deze argumenten beklemtonen de Nederlandse autoriteiten dat een penetratiegraad van ongeveer [...] % in [...] in de delen van Amsterdam waar het netwerk wordt uitgerold niet alleen realistisch is, maar zelfs als een conservatieve doelstelling kan worden beschouwd.

| (69) | Ten aanzien van de wholesaletarieven die GNA de wholesaleoperator aanrekent, merkt de Commissie in haar inleidingsbeschikking op dat weliswaar door deskundigen wordt gesuggereerd dat glasvezelnetwerken lagere operationele kosten meebrengen dan de bestaande koper- en kabelnetwerken, maar dat de wholesaletarieven van GNA toch nog aanzienlijk lager zijn dan de tarieven die uit marktgegevens naar voren komen. |
| --- | --- |

(69)

Ten aanzien van de wholesaletarieven die GNA de wholesaleoperator aanrekent, merkt de Commissie in haar inleidingsbeschikking op dat weliswaar door deskundigen wordt gesuggereerd dat glasvezelnetwerken lagere operationele kosten meebrengen dan de bestaande koper- en kabelnetwerken, maar dat de wholesaletarieven van GNA toch nog aanzienlijk lager zijn dan de tarieven die uit marktgegevens naar voren komen.

| (70) | De Nederlandse autoriteiten merken op dat glasvezelnetwerken lagere operationele kosten meebrengen en een langere economische levensduur hebben dan de bestaande netwerken. Daardoor zijn lagere wholesaletarieven mogelijk dan de gegevens over bestaande netwerken wellicht suggereren. Dit kostenvoordeel biedt voldoende ruimte voor relatief lage wholesaletarieven ten opzichte van de tarieven die op de bestaande kopernetwerken worden aangeboden. |
| --- | --- |

(70)

De Nederlandse autoriteiten merken op dat glasvezelnetwerken lagere operationele kosten meebrengen en een langere economische levensduur hebben dan de bestaande netwerken. Daardoor zijn lagere wholesaletarieven mogelijk dan de gegevens over bestaande netwerken wellicht suggereren. Dit kostenvoordeel biedt voldoende ruimte voor relatief lage wholesaletarieven ten opzichte van de tarieven die op de bestaande kopernetwerken worden aangeboden.

| (71) | Ten aanzien van de deugdelijkheid van de geraamde investeringskosten concludeerde de Commissie in haar inleidingsbeschikking dat referentiecijfers erop wezen dat de door GNA geraamde kapitaaluitgaven per aansluiting, in vergelijking met marktgegevens en informatie uit andere bronnen, aan de lage kant waren. |
| --- | --- |

(71)

Ten aanzien van de deugdelijkheid van de geraamde investeringskosten concludeerde de Commissie in haar inleidingsbeschikking dat referentiecijfers erop wezen dat de door GNA geraamde kapitaaluitgaven per aansluiting, in vergelijking met marktgegevens en informatie uit andere bronnen, aan de lage kant waren.

| (72) | Volgens de Nederlandse autoriteiten wordt de haalbaarheid van de geraamde investeringskosten ondersteund door de topologie en de kenmerken van het geografische gebied waar het netwerk wordt aangelegd: de betrokken stadsdelen van Amsterdam hebben een hoge bevolkingsdichtheid en veel nieuwe of gerenoveerde appartementsgebouwen, waardoor de aanlegkosten van het netwerk per huishouden worden verminderd. |
| --- | --- |

(72)

Volgens de Nederlandse autoriteiten wordt de haalbaarheid van de geraamde investeringskosten ondersteund door de topologie en de kenmerken van het geografische gebied waar het netwerk wordt aangelegd: de betrokken stadsdelen van Amsterdam hebben een hoge bevolkingsdichtheid en veel nieuwe of gerenoveerde appartementsgebouwen, waardoor de aanlegkosten van het netwerk per huishouden worden verminderd.

| (73) | Wat de berekening van de restwaarde van het netwerk betreft, verklaren de Nederlandse autoriteiten dat de raming in het businessplan van GNA realistisch is, omdat de economische levensduur van glasvezelnetwerken 30 jaar of zelfs meer kan bedragen. Binnen deze termijn zullen geen grote extra investerings- of onderhoudskosten nodig zijn, in tegenstelling tot de bestaande koper- en kabelnetwerken. Verder betogen de autoriteiten dat het netwerk, als het eenmaal is aangelegd, een belangrijke „strategische waarde” zal hebben dankzij de „kenmerken van een natuurlijk monopolie van glasvezeltoegangsnetwerken” waarvan GNA dankzij het „first mover advantage” zal profiteren. |
| --- | --- |

(73)

Wat de berekening van de restwaarde van het netwerk betreft, verklaren de Nederlandse autoriteiten dat de raming in het businessplan van GNA realistisch is, omdat de economische levensduur van glasvezelnetwerken 30 jaar of zelfs meer kan bedragen. Binnen deze termijn zullen geen grote extra investerings- of onderhoudskosten nodig zijn, in tegenstelling tot de bestaande koper- en kabelnetwerken. Verder betogen de autoriteiten dat het netwerk, als het eenmaal is aangelegd, een belangrijke „strategische waarde” zal hebben dankzij de „kenmerken van een natuurlijk monopolie van glasvezeltoegangsnetwerken” waarvan GNA dankzij het „first mover advantage” zal profiteren.

| (74) | De Nederlandse autoriteiten maakten verder opmerkingen over de voorlopige conclusie van de Commissie dat alle aannames waarop het businessplan berust, optimistisch leken en dat het welslagen van het project, indien ook maar een van de doelstellingen (zoals de penetratiegraad) niet wordt gehaald, in het gedrang komt. |
| --- | --- |

(74)

De Nederlandse autoriteiten maakten verder opmerkingen over de voorlopige conclusie van de Commissie dat alle aannames waarop het businessplan berust, optimistisch leken en dat het welslagen van het project, indien ook maar een van de doelstellingen (zoals de penetratiegraad) niet wordt gehaald, in het gedrang komt.

| (75) | De haalbaarheid van de aannames werd in opdracht van de Nederlandse autoriteiten onderzocht en bevestigd in een rapport van Stratix Consulting/Technische Universiteit Delft (51). In dit rapport werd ook de haalbaarheid van de geplande penetratiegraad beoordeeld. Op basis van een onderzoek van soortgelijke projecten in en buiten Europa en met name in Nederland, waarbij tevens de toekomstige marktvraag naar symmetrische netwerken met hoge bandbreedte werd geraamd (bijvoorbeeld glasvezelnetwerken), werd in het voorgelegde rapport vastgesteld dat de geplande GNA-penetratiecijfers als een conservatieve raming kunnen worden aangemerkt. Verder stelt het rapport dat de vraag naar glasvezelnetwerken als gevolg van de toegenomen marktvraag naar diensten die slechts via glasvezelnetwerken kunnen worden aangeboden, en gezien de concurrentiebevorderende aard van de open infrastructuur, wellicht nog sneller zal stijgen en een hoger niveau zal bereiken dan enkele jaren geleden werd voorspeld. |
| --- | --- |

(75)

De haalbaarheid van de aannames werd in opdracht van de Nederlandse autoriteiten onderzocht en bevestigd in een rapport van Stratix Consulting/Technische Universiteit Delft (51). In dit rapport werd ook de haalbaarheid van de geplande penetratiegraad beoordeeld. Op basis van een onderzoek van soortgelijke projecten in en buiten Europa en met name in Nederland, waarbij tevens de toekomstige marktvraag naar symmetrische netwerken met hoge bandbreedte werd geraamd (bijvoorbeeld glasvezelnetwerken), werd in het voorgelegde rapport vastgesteld dat de geplande GNA-penetratiecijfers als een conservatieve raming kunnen worden aangemerkt. Verder stelt het rapport dat de vraag naar glasvezelnetwerken als gevolg van de toegenomen marktvraag naar diensten die slechts via glasvezelnetwerken kunnen worden aangeboden, en gezien de concurrentiebevorderende aard van de open infrastructuur, wellicht nog sneller zal stijgen en een hoger niveau zal bereiken dan enkele jaren geleden werd voorspeld.

| (76) | De voornaamste conclusie van de studie, die door de Nederlandse autoriteiten wordt gedeeld, is dat de investering van de gemeente Amsterdam commercieel levensvatbaar is en derhalve in overeenstemming is met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie. |
| --- | --- |

(76)

De voornaamste conclusie van de studie, die door de Nederlandse autoriteiten wordt gedeeld, is dat de investering van de gemeente Amsterdam commercieel levensvatbaar is en derhalve in overeenstemming is met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie.

V.2.   Opmerkingen in verband met de opmerkingen van belanghebbenden

| (77) | Allereerst herhalen de Nederlandse autoriteiten hun standpunt dat de twijfel van de Commissie over de „gelijktijdigheid” en „gelijke voorwaarden” van de investeringen die door de voorinvesteringen van de gemeente Amsterdam was gerezen, naar behoren is weggenomen doordat de „voorgeschoten” bedragen door GNA zijn terugbetaald. Verder menen zij dat het businessplan van GNA haalbaar en realistisch is en dat de investering van de gemeente Amsterdam in het GNA-project daarom volledig voldoet aan het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie. |
| --- | --- |

(77)

Allereerst herhalen de Nederlandse autoriteiten hun standpunt dat de twijfel van de Commissie over de „gelijktijdigheid” en „gelijke voorwaarden” van de investeringen die door de voorinvesteringen van de gemeente Amsterdam was gerezen, naar behoren is weggenomen doordat de „voorgeschoten” bedragen door GNA zijn terugbetaald. Verder menen zij dat het businessplan van GNA haalbaar en realistisch is en dat de investering van de gemeente Amsterdam in het GNA-project daarom volledig voldoet aan het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie.

| (78) | Ten tweede beklemtonen de Nederlandse autoriteiten opnieuw dat volgens hen, overeenkomstig de bestaande rechtspraak (52) en de beschikkingen van de Commissie (53), een significante participatie van particuliere investeerders in een project onder gelijke voorwaarden als de overheidsinvesteerder als „overtuigend bewijs” moet worden beschouwd dat aan het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie is voldaan en dat er derhalve geen sprake is van staatssteun. |
| --- | --- |

(78)

Ten tweede beklemtonen de Nederlandse autoriteiten opnieuw dat volgens hen, overeenkomstig de bestaande rechtspraak (52) en de beschikkingen van de Commissie (53), een significante participatie van particuliere investeerders in een project onder gelijke voorwaarden als de overheidsinvesteerder als „overtuigend bewijs” moet worden beschouwd dat aan het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie is voldaan en dat er derhalve geen sprake is van staatssteun.

| (79) | De Nederlandse autoriteiten stellen onder verwijzing naar Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad (54) dat indien de concurrentiepositie van een onderneming door de betrokken maatregel niet rechtstreeks wordt aangetast, deze onderneming niet als belanghebbende kan worden aangemerkt. Daarom doen de Nederlandse autoriteiten een beroep op de Commissie om de opmerkingen van ONO, France Télécom (55) en Com Hem buiten beschouwing te laten, omdat deze ondernemingen niet actief zijn op de Nederlandse, en met name de Amsterdamse, breedbandmarkt. |
| --- | --- |

(79)

De Nederlandse autoriteiten stellen onder verwijzing naar Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad (54) dat indien de concurrentiepositie van een onderneming door de betrokken maatregel niet rechtstreeks wordt aangetast, deze onderneming niet als belanghebbende kan worden aangemerkt. Daarom doen de Nederlandse autoriteiten een beroep op de Commissie om de opmerkingen van ONO, France Télécom (55) en Com Hem buiten beschouwing te laten, omdat deze ondernemingen niet actief zijn op de Nederlandse, en met name de Amsterdamse, breedbandmarkt.

| (80) | De Nederlandse autoriteiten zijn van oordeel dat alle partijen die in deze zaak opmerkingen hebben gemaakt er geen rekening mee hebben gehouden dat het loutere feit dat particulieren bij de investeringen betrokken zijn, volstaat om te concluderen dat de investering strookt met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie. Verder betogen zij dat volgens de relevante rechtspraak van het Hof een analyse van het businessplan niet nodig was, gezien de deelneming van deze particuliere investeerders. |
| --- | --- |

(80)

De Nederlandse autoriteiten zijn van oordeel dat alle partijen die in deze zaak opmerkingen hebben gemaakt er geen rekening mee hebben gehouden dat het loutere feit dat particulieren bij de investeringen betrokken zijn, volstaat om te concluderen dat de investering strookt met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie. Verder betogen zij dat volgens de relevante rechtspraak van het Hof een analyse van het businessplan niet nodig was, gezien de deelneming van deze particuliere investeerders.

| (81) | Ten aanzien van de bewering van UPC dat de breedbandpenetratie in de door GNA te bedienen zones reeds 65 % bedraagt en dat GNA derhalve de nagestreefde penetratiegraad niet zou kunnen bereiken, merken de Nederlandse autoriteiten op dat de bereikbare markt veel groter is omdat er niet alleen breedbanddiensten, maar ook televisie-, telefonie- en andere nieuwe diensten via het GNA-netwerk zullen worden aangeboden. Wat betreft de opzeggingspercentages die door UPC worden vermeld ter illustratie van het gebrek aan belangstelling voor de diensten die via het netwerk van GNA kunnen worden aangeboden, stellen de Nederlandse autoriteiten dat deze gegevens niet ter zake doen omdat de dienstverlening via het netwerk pas in maart 2007 is opgestart en op basis daarvan derhalve nog geen conclusies kunnen worden getrokken (56). |
| --- | --- |

(81)

Ten aanzien van de bewering van UPC dat de breedbandpenetratie in de door GNA te bedienen zones reeds 65 % bedraagt en dat GNA derhalve de nagestreefde penetratiegraad niet zou kunnen bereiken, merken de Nederlandse autoriteiten op dat de bereikbare markt veel groter is omdat er niet alleen breedbanddiensten, maar ook televisie-, telefonie- en andere nieuwe diensten via het GNA-netwerk zullen worden aangeboden. Wat betreft de opzeggingspercentages die door UPC worden vermeld ter illustratie van het gebrek aan belangstelling voor de diensten die via het netwerk van GNA kunnen worden aangeboden, stellen de Nederlandse autoriteiten dat deze gegevens niet ter zake doen omdat de dienstverlening via het netwerk pas in maart 2007 is opgestart en op basis daarvan derhalve nog geen conclusies kunnen worden getrokken (56).

| (82) | Om de in overweging 79 uiteengezette redenen betwijfelen de Nederlandse autoriteiten of de vier andere ondernemingen als belanghebbenden kunnen worden beschouwd. Zij voeren aan dat deze partijen slechts algemene opmerkingen hebben gemaakt die niet relevant zijn voor de beoordeling van de betrokken maatregel. De Nederlandse autoriteiten achten het daarom niet nodig op deze opmerkingen te reageren. Zij geven evenmin commentaar op de opmerkingen van belanghebbenden inzake de verenigbaarheid van eventuele in de maatregel vervatte staatssteun. Volgens de autoriteiten behoeft de verenigbaarheid in het onderhavige geval niet te worden onderzocht, omdat de maatregel geen staatssteun inhoudt. |
| --- | --- |

(82)

Om de in overweging 79 uiteengezette redenen betwijfelen de Nederlandse autoriteiten of de vier andere ondernemingen als belanghebbenden kunnen worden beschouwd. Zij voeren aan dat deze partijen slechts algemene opmerkingen hebben gemaakt die niet relevant zijn voor de beoordeling van de betrokken maatregel. De Nederlandse autoriteiten achten het daarom niet nodig op deze opmerkingen te reageren. Zij geven evenmin commentaar op de opmerkingen van belanghebbenden inzake de verenigbaarheid van eventuele in de maatregel vervatte staatssteun. Volgens de autoriteiten behoeft de verenigbaarheid in het onderhavige geval niet te worden onderzocht, omdat de maatregel geen staatssteun inhoudt.

VI.   BEOORDELING IN HET LICHT VAN DE STAATSSTEUNREGELS

| (83) | De Commissie heeft onderzocht of de maatregel als staatssteun kan worden aangemerkt in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, waarin wordt bepaald dat „steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt”. Hieruit volgt dat een maatregel slechts als staatsteun kan worden aangemerkt indien aan alle volgende voorwaarden is voldaan: 1) de maatregel moet met staatsmiddelen zijn bekostigd en aan de staat kunnen worden toegerekend; 2) hij moet ondernemingen een economisch voordeel opleveren; 3) het voordeel moet selectief zijn en de mededinging vervalsen of dreigen te vervalsen, en 4) de maatregel moet het intracommunautaire handelsverkeer ongunstig beïnvloeden. |
| --- | --- |

(83)

De Commissie heeft onderzocht of de maatregel als staatssteun kan worden aangemerkt in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, waarin wordt bepaald dat „steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt”. Hieruit volgt dat een maatregel slechts als staatsteun kan worden aangemerkt indien aan alle volgende voorwaarden is voldaan: 1) de maatregel moet met staatsmiddelen zijn bekostigd en aan de staat kunnen worden toegerekend; 2) hij moet ondernemingen een economisch voordeel opleveren; 3) het voordeel moet selectief zijn en de mededinging vervalsen of dreigen te vervalsen, en 4) de maatregel moet het intracommunautaire handelsverkeer ongunstig beïnvloeden.

| (84) | Bij de beoordeling van de maatregel moet rekening worden gehouden met de marktomstandigheden: de elektronischecommunicatiesector is enkele jaren geleden in Europa volledig geliberaliseerd. Met name bij investeringen in breedbandnetwerken in zogenoemde „zwarte gebieden” waar verschillende breedbanddiensten worden aangeboden via ten minste twee concurrerende infrastructuurnetwerken (zoals telefoon- en kabeltelevisienetwerken) (57) nemen doorgaans particuliere ondernemingen het voortouw. Het beleid van de Commissie ter zake houdt in dat zij strenger is in haar beoordeling van projecten in deze gebieden waarbij openbare middelen betrokken zijn wegens het mededingingverstorende effect op de activiteiten van particuliere marktdeelnemers (58). |
| --- | --- |

(84)

Bij de beoordeling van de maatregel moet rekening worden gehouden met de marktomstandigheden: de elektronischecommunicatiesector is enkele jaren geleden in Europa volledig geliberaliseerd. Met name bij investeringen in breedbandnetwerken in zogenoemde „zwarte gebieden” waar verschillende breedbanddiensten worden aangeboden via ten minste twee concurrerende infrastructuurnetwerken (zoals telefoon- en kabeltelevisienetwerken) (57) nemen doorgaans particuliere ondernemingen het voortouw. Het beleid van de Commissie ter zake houdt in dat zij strenger is in haar beoordeling van projecten in deze gebieden waarbij openbare middelen betrokken zijn wegens het mededingingverstorende effect op de activiteiten van particuliere marktdeelnemers (58).

VI.1.   Staatsmiddelen

| (85) | Ten eerste moet worden beoordeeld of de maatregel rechtstreeks of onrechtstreeks met staatsmiddelen wordt bekostigd en aan de staat moet worden toegerekend (59). |
| --- | --- |

(85)

Ten eerste moet worden beoordeeld of de maatregel rechtstreeks of onrechtstreeks met staatsmiddelen wordt bekostigd en aan de staat moet worden toegerekend (59).

| (86) | In de onderhavige zaak investeert de gemeente Amsterdam 6 miljoen EUR in het samenwerkingsverband GNA. Aangezien een gemeente moet worden beschouwd als een onderdeel van de overheid, moet deze investering als een investering met staatsmiddelen in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag worden aangemerkt (60). De Nederlandse autoriteiten hebben de aanwezigheid van staatsmiddelen niet betwist. |
| --- | --- |

(86)

In de onderhavige zaak investeert de gemeente Amsterdam 6 miljoen EUR in het samenwerkingsverband GNA. Aangezien een gemeente moet worden beschouwd als een onderdeel van de overheid, moet deze investering als een investering met staatsmiddelen in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag worden aangemerkt (60). De Nederlandse autoriteiten hebben de aanwezigheid van staatsmiddelen niet betwist.

VI.2.   Voordeel

VI.2.1.   Het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie

| (87) | Om vast te stellen of er bij een financiële investering van de staat in een onderneming sprake is van een voordeel in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, past de Commissie het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie toe overeenkomstig de relevante rechtspraak van het Hof. Volgens dit beginsel vormt een transactie geen staatssteun indien de steunmaatregel gelijktijdig met de particuliere investering plaatsvindt en onder omstandigheden die voor een particuliere investeerder die onder normale marktvoorwaarden opereert, aanvaardbaar zouden zijn (61). |
| --- | --- |

(87)

Om vast te stellen of er bij een financiële investering van de staat in een onderneming sprake is van een voordeel in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, past de Commissie het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie toe overeenkomstig de relevante rechtspraak van het Hof. Volgens dit beginsel vormt een transactie geen staatssteun indien de steunmaatregel gelijktijdig met de particuliere investering plaatsvindt en onder omstandigheden die voor een particuliere investeerder die onder normale marktvoorwaarden opereert, aanvaardbaar zouden zijn (61).

| (88) | Volgens vaste rechtspraak kan, wanneer kapitaal onder met normale marktvoorwaarden overeenkomende omstandigheden, al dan niet rechtstreeks, door de staat ter beschikking van een onderneming wordt gesteld, dit niet als staatssteun worden aangemerkt. Wanneer echter kapitaalinbreng van een publieke investeerder ook op lange termijn ieder uitzicht op rentabiliteit ontbeert, moet dat worden aangemerkt als steun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag (62). |
| --- | --- |

(88)

Volgens vaste rechtspraak kan, wanneer kapitaal onder met normale marktvoorwaarden overeenkomende omstandigheden, al dan niet rechtstreeks, door de staat ter beschikking van een onderneming wordt gesteld, dit niet als staatssteun worden aangemerkt. Wanneer echter kapitaalinbreng van een publieke investeerder ook op lange termijn ieder uitzicht op rentabiliteit ontbeert, moet dat worden aangemerkt als steun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag (62).

| (89) | Dit houdt in dat een kapitaalinbreng uit openbare middelen moet worden geacht de toets van de particuliere investeerder in een markteconomie te doorstaan en geen staatssteun te vormen indien zij, onder andere, gelijktijdig werd verricht als een significante kapitaalbijdrage door een particuliere investeerder onder vergelijkbare omstandigheden (de „gelijktijdigheids”-toets) (63). |
| --- | --- |

(89)

Dit houdt in dat een kapitaalinbreng uit openbare middelen moet worden geacht de toets van de particuliere investeerder in een markteconomie te doorstaan en geen staatssteun te vormen indien zij, onder andere, gelijktijdig werd verricht als een significante kapitaalbijdrage door een particuliere investeerder onder vergelijkbare omstandigheden (de „gelijktijdigheids”-toets) (63).

| (90) | In het onderhavige geval is de investering van de gemeente Amsterdam tezamen met de kapitaalinbreng van twee particuliere investeerders, ING RE en Reggefiber, verricht. De Commissie zal daarom eerst onderzoeken of de investering van de gemeente de toets van de particuliere investeerder in een markteconomie doorstaat doordat zij gelijktijdig met een omvangrijke particuliere investering is gedaan. Hiertoe gebruikt de Commissie de volgende criteria: |
| --- | --- |

(90)

In het onderhavige geval is de investering van de gemeente Amsterdam tezamen met de kapitaalinbreng van twee particuliere investeerders, ING RE en Reggefiber, verricht. De Commissie zal daarom eerst onderzoeken of de investering van de gemeente de toets van de particuliere investeerder in een markteconomie doorstaat doordat zij gelijktijdig met een omvangrijke particuliere investering is gedaan. Hiertoe gebruikt de Commissie de volgende criteria:

| (91) | Ten eerste moet worden vastgesteld of deze investeerders marktinvesteerders zijn en of de investeringen van de particuliere investeerders een reële economische impact hebben. Deze impact moet in absolute termen worden geëvalueerd (een aanzienlijk deel van de totale investering) alsook in verhouding tot de financiële draagkracht van de betrokken particuliere investeerder. |
| --- | --- |

(91)

Ten eerste moet worden vastgesteld of deze investeerders marktinvesteerders zijn en of de investeringen van de particuliere investeerders een reële economische impact hebben. Deze impact moet in absolute termen worden geëvalueerd (een aanzienlijk deel van de totale investering) alsook in verhouding tot de financiële draagkracht van de betrokken particuliere investeerder.

| (92) | Ten tweede moet worden onderzocht of de alle betrokken partijen de investering tegelijkertijd hebben gedaan („gelijktijdigheid”). |
| --- | --- |

(92)

Ten tweede moet worden onderzocht of de alle betrokken partijen de investering tegelijkertijd hebben gedaan („gelijktijdigheid”).

| (93) | Ten derde moet worden nagegaan of de investeringsvoorwaarden voor alle aandeelhouders identiek zijn. |
| --- | --- |

(93)

Ten derde moet worden nagegaan of de investeringsvoorwaarden voor alle aandeelhouders identiek zijn.

| (94) | Ten vierde kan wanneer de overheid, de andere investeerders of de begunstigde buiten deze investering om nog andere betrekkingen onderhouden (bijvoorbeeld in de vorm van een bijlage waarin een overheidsgarantie wordt verleend), er reden tot twijfel zijn of de gelijkheid van investeringsvoorwaarden als zodanig volstaat (64). |
| --- | --- |

(94)

Ten vierde kan wanneer de overheid, de andere investeerders of de begunstigde buiten deze investering om nog andere betrekkingen onderhouden (bijvoorbeeld in de vorm van een bijlage waarin een overheidsgarantie wordt verleend), er reden tot twijfel zijn of de gelijkheid van investeringsvoorwaarden als zodanig volstaat (64).

| (95) | Derhalve zal de Commissie ter ondersteuning tevens het businessplan van GNA onderzoeken, met name gezien de bewering van klager Liberty Global/UPC en andere belanghebbenden dat er voor het door GNA aan te leggen netwerk geen haalbare business case is. |
| --- | --- |

(95)

Derhalve zal de Commissie ter ondersteuning tevens het businessplan van GNA onderzoeken, met name gezien de bewering van klager Liberty Global/UPC en andere belanghebbenden dat er voor het door GNA aan te leggen netwerk geen haalbare business case is.

VI.2.2.   Beoordeling van de maatregel in het licht van het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie

VI.2.2.1.   Significante participatie van particuliere investeerders

| (96) | Zoals de Commissie in haar beschikking tot inleiding van de procedure heeft erkend (65), kunnen zowel ING RE als Reggefiber zonder enige twijfel als „particuliere investeerders” worden beschouwd (66). Daarnaast stroken de zakelijke belangen van beide ondernemingen met het door GNA uitgevoerde project: ING RE investeert in vastgoed en infrastructuur en Reggefiber is betrokken bij een aantal glasvezelnetwerkprojecten in Nederland. De Commissie merkt verder op dat de twee particuliere investeerders verschillende soorten expertise kunnen inbrengen die kunnen bijdragen tot het succes van het project. |
| --- | --- |

(96)

Zoals de Commissie in haar beschikking tot inleiding van de procedure heeft erkend (65), kunnen zowel ING RE als Reggefiber zonder enige twijfel als „particuliere investeerders” worden beschouwd (66). Daarnaast stroken de zakelijke belangen van beide ondernemingen met het door GNA uitgevoerde project: ING RE investeert in vastgoed en infrastructuur en Reggefiber is betrokken bij een aantal glasvezelnetwerkprojecten in Nederland. De Commissie merkt verder op dat de twee particuliere investeerders verschillende soorten expertise kunnen inbrengen die kunnen bijdragen tot het succes van het project.

| (97) | In absolute termen investeren de ondernemingen een aanzienlijk bedrag (elk 3 miljoen EUR) in het samenwerkingsverband GNA. Hoewel een investering van 3 miljoen EUR gezien de financiële draagkracht van zowel ING RE als Reggefiber in relatieve zin een geringe investering vormt, is dit bedrag zeker van betekenis gezien de totale kapitalisatie van GNA en de kapitaalinbreng van de gemeente Amsterdam. |
| --- | --- |

(97)

In absolute termen investeren de ondernemingen een aanzienlijk bedrag (elk 3 miljoen EUR) in het samenwerkingsverband GNA. Hoewel een investering van 3 miljoen EUR gezien de financiële draagkracht van zowel ING RE als Reggefiber in relatieve zin een geringe investering vormt, is dit bedrag zeker van betekenis gezien de totale kapitalisatie van GNA en de kapitaalinbreng van de gemeente Amsterdam.

| (98) | Tezamen bezitten de twee particuliere investeerders één derde van het totale aandelenkapitaal. In het kader van het onderhavige project maakt deze deelneming, hoewel zij de twee ondernemingen niet de volledige zeggenschap over GNA geeft, een aanzienlijk deel van de totale investering uit. Daarom beschouwt de Commissie zowel ING RE als Reggefiber als belangrijkste aandeelhouders van GNA. Immers, de grootste minderheidsaandeelhouder (de gemeente Amsterdam) bezit 33 % van het vermogen van GNA. Het aandelenvolume van zowel ING RE als Reggefiber bedraagt de helft van dat van de grootste minderheidsaandeelhouder; tezamen hebben zij hetzelfde aandelenvolume als de gemeente. De overige aandeelhouders, d.w.z. de vijf woningcorporaties, hebben elk minder aandelen dan ING RE en Reggefiber. Hieruit volgt dat er binnen GNA niet één aandeelhouder is die de meerderheidszeggenschap in de onderneming kan uitoefenen. Bovendien kunnen de twee particuliere investeerders afzonderlijk, maar nog meer gezamenlijk, van doorslaggevend belang zijn voor het bereiken van een meerderheid die de zeggenschap heeft binnen GNA (67). |
| --- | --- |

(98)

Tezamen bezitten de twee particuliere investeerders één derde van het totale aandelenkapitaal. In het kader van het onderhavige project maakt deze deelneming, hoewel zij de twee ondernemingen niet de volledige zeggenschap over GNA geeft, een aanzienlijk deel van de totale investering uit. Daarom beschouwt de Commissie zowel ING RE als Reggefiber als belangrijkste aandeelhouders van GNA. Immers, de grootste minderheidsaandeelhouder (de gemeente Amsterdam) bezit 33 % van het vermogen van GNA. Het aandelenvolume van zowel ING RE als Reggefiber bedraagt de helft van dat van de grootste minderheidsaandeelhouder; tezamen hebben zij hetzelfde aandelenvolume als de gemeente. De overige aandeelhouders, d.w.z. de vijf woningcorporaties, hebben elk minder aandelen dan ING RE en Reggefiber. Hieruit volgt dat er binnen GNA niet één aandeelhouder is die de meerderheidszeggenschap in de onderneming kan uitoefenen. Bovendien kunnen de twee particuliere investeerders afzonderlijk, maar nog meer gezamenlijk, van doorslaggevend belang zijn voor het bereiken van een meerderheid die de zeggenschap heeft binnen GNA (67).

| (99) | Voorts merkt de Commissie op dat naar Nederlandse vennootschapsrecht, een derde deel van de aandelen volstaat om een blokkeringsminderheid te vormen bij belangrijke beslissingen van GNA. Derhalve kunnen de twee particuliere investeerders tezamen een blokkeringsminderheid vormen. |
| --- | --- |

(99)

Voorts merkt de Commissie op dat naar Nederlandse vennootschapsrecht, een derde deel van de aandelen volstaat om een blokkeringsminderheid te vormen bij belangrijke beslissingen van GNA. Derhalve kunnen de twee particuliere investeerders tezamen een blokkeringsminderheid vormen.

| (100) | Kortom, zowel ING RE als Reggefiber zijn marktinvesteerders en hun investeringen hebben een reële economische impact, zowel in absolute termen als in relatieve zin, in de context van de aandeelhoudersstructuur van GNA. |
| --- | --- |

(100)

Kortom, zowel ING RE als Reggefiber zijn marktinvesteerders en hun investeringen hebben een reële economische impact, zowel in absolute termen als in relatieve zin, in de context van de aandeelhoudersstructuur van GNA.

VI.2.2.2.   Gelijktijdigheid

| (101) | In haar beschikking tot inleiding van de procedure (68) erkende de Commissie dat de gemeente formeel gezien tegelijk met de particuliere investeerders in het samenwerkingsverband GNA investeerde, maar verklaarde zij vooralsnog te twijfelen aan de feitelijke gelijktijdigheid van de investeringen van alle GNA-aandeelhouders, omdat de gemeente reeds initiatieven had genomen en investeringen had verricht voordat een definitieve overeenkomst met alle andere investeerders was gesloten. |
| --- | --- |

(101)

In haar beschikking tot inleiding van de procedure (68) erkende de Commissie dat de gemeente formeel gezien tegelijk met de particuliere investeerders in het samenwerkingsverband GNA investeerde, maar verklaarde zij vooralsnog te twijfelen aan de feitelijke gelijktijdigheid van de investeringen van alle GNA-aandeelhouders, omdat de gemeente reeds initiatieven had genomen en investeringen had verricht voordat een definitieve overeenkomst met alle andere investeerders was gesloten.

| (102) | De Commissie wees erop dat de gemeente ter voorbereiding van het project in 2003 en 2004 de opdracht gaf tot het uitvoeren van verscheidene studies. De gemeente nam daarnaast echter een aantal initiatieven die verder lijken te gaan dan deze voorbereidende stappen. Ondanks het feit dat geen particuliere investeerder een vaste toezegging had gedaan, ging de gemeente over tot de publicatie en organisatie van aanbestedingen en onderhandelde zij zelfs over contracten voor de aanleg en de exploitatie van het netwerk. Bovendien financierde de gemeente bepaalde graafwerkzaamheden en kocht zij programmatuur voor de aanleg van het netwerk. |
| --- | --- |

(102)

De Commissie wees erop dat de gemeente ter voorbereiding van het project in 2003 en 2004 de opdracht gaf tot het uitvoeren van verscheidene studies. De gemeente nam daarnaast echter een aantal initiatieven die verder lijken te gaan dan deze voorbereidende stappen. Ondanks het feit dat geen particuliere investeerder een vaste toezegging had gedaan, ging de gemeente over tot de publicatie en organisatie van aanbestedingen en onderhandelde zij zelfs over contracten voor de aanleg en de exploitatie van het netwerk. Bovendien financierde de gemeente bepaalde graafwerkzaamheden en kocht zij programmatuur voor de aanleg van het netwerk.

| (103) | De Nederlandse autoriteiten hebben nadere inlichtingen (gecontroleerd door Deloitte) verschaft over de voorinvesteringen en de terugbetaling van de voorinvesteringen na de inleiding van de formele onderzoekprocedure. Volgens het accountantsrapport van Deloitte bedroegen de door de aandeelhouders van GNA gezamenlijk voorgeschoten kosten [...] EUR, van een totaalbedrag aan voorinvesteringen van [...] EUR. De overige [...] EUR waren aanvankelijk alleen door de gemeente gefinancierd (69). |
| --- | --- |

(103)

De Nederlandse autoriteiten hebben nadere inlichtingen (gecontroleerd door Deloitte) verschaft over de voorinvesteringen en de terugbetaling van de voorinvesteringen na de inleiding van de formele onderzoekprocedure. Volgens het accountantsrapport van Deloitte bedroegen de door de aandeelhouders van GNA gezamenlijk voorgeschoten kosten [...] EUR, van een totaalbedrag aan voorinvesteringen van [...] EUR. De overige [...] EUR waren aanvankelijk alleen door de gemeente gefinancierd (69).

| (104) | Dankzij de nieuwe gegevens die tijdens het formele onderzoek werden ontvangen, kon de Commissie de volgende feiten vaststellen. Ten eerste was een aanzienlijk deel van de activiteiten en voorinvesteringen ([...] EUR) expliciet vastgelegd in de „letters of intent” die door de toekomstige aandeelhouders van GNA waren ondertekend, en door al deze investeerders in verhouding tot hun participatie reeds vóór de oprichting van de onderneming gefinancierd, omdat alle partijen bij het project het nodig achtten om op gelijke voet bij te dragen in de voorbereidingskosten van GNA. |
| --- | --- |

(104)

Dankzij de nieuwe gegevens die tijdens het formele onderzoek werden ontvangen, kon de Commissie de volgende feiten vaststellen. Ten eerste was een aanzienlijk deel van de activiteiten en voorinvesteringen ([...] EUR) expliciet vastgelegd in de „letters of intent” die door de toekomstige aandeelhouders van GNA waren ondertekend, en door al deze investeerders in verhouding tot hun participatie reeds vóór de oprichting van de onderneming gefinancierd, omdat alle partijen bij het project het nodig achtten om op gelijke voet bij te dragen in de voorbereidingskosten van GNA.

| (105) | Ten tweede waren alle voorinvesteringen (inclusief het bedrag van [...] EUR dat alleen door de gemeente Amsterdam werd voorgefinancierd) opgenomen in het businessplan waarop de investering berustte. Hierover was derhalve door alle aandeelhouders overeenstemming bereikt. Alle partijen bij het project beschouwden deze voorinvesteringen dus als nuttige stappen ter voorbereiding van de oprichting van GNA. Volgens de Nederlandse autoriteiten hadden alle aandeelhouders afgesproken dat het aanvankelijk door de gemeente gefinancierde deel door GNA zou worden terugbetaald. Met andere woorden, de handelwijze van de gemeente deed geen afbreuk aan, noch beïnvloedde het gedrag van de andere marktinvesteerders. |
| --- | --- |

(105)

Ten tweede waren alle voorinvesteringen (inclusief het bedrag van [...] EUR dat alleen door de gemeente Amsterdam werd voorgefinancierd) opgenomen in het businessplan waarop de investering berustte. Hierover was derhalve door alle aandeelhouders overeenstemming bereikt. Alle partijen bij het project beschouwden deze voorinvesteringen dus als nuttige stappen ter voorbereiding van de oprichting van GNA. Volgens de Nederlandse autoriteiten hadden alle aandeelhouders afgesproken dat het aanvankelijk door de gemeente gefinancierde deel door GNA zou worden terugbetaald. Met andere woorden, de handelwijze van de gemeente deed geen afbreuk aan, noch beïnvloedde het gedrag van de andere marktinvesteerders.

| (106) | Gezien het bovenstaande is de Commissie van oordeel dat het feit dat de gemeente Amsterdam beperkte voorinvesteringen deed vóór de formele oprichting van GNA, de naleving van het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie niet in het geding brengt aangezien alle aandeelhouders hadden afgesproken dat deze voorinvesteringen aan de gemeente Amsterdam moesten worden terugbetaald. |
| --- | --- |

(106)

Gezien het bovenstaande is de Commissie van oordeel dat het feit dat de gemeente Amsterdam beperkte voorinvesteringen deed vóór de formele oprichting van GNA, de naleving van het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie niet in het geding brengt aangezien alle aandeelhouders hadden afgesproken dat deze voorinvesteringen aan de gemeente Amsterdam moesten worden terugbetaald.

VI.2.2.3.   Voorwaarden

| (107) | In de beschikking tot inleiding van de procedure (70) betwijfelde de Commissie aanvankelijk of de voorwaarden van de investering voor alle aandeelhouders gelijk waren. De Commissie vroeg zich met name af of de door de gemeente Amsterdam verrichte voorinvesteringen wellicht een deel van het startrisico dat voor de andere investerende partijen aan het project verbonden was, hadden weggenomen of verminderd. |
| --- | --- |

(107)

In de beschikking tot inleiding van de procedure (70) betwijfelde de Commissie aanvankelijk of de voorwaarden van de investering voor alle aandeelhouders gelijk waren. De Commissie vroeg zich met name af of de door de gemeente Amsterdam verrichte voorinvesteringen wellicht een deel van het startrisico dat voor de andere investerende partijen aan het project verbonden was, hadden weggenomen of verminderd.

| (108) | Deze aanvankelijke twijfel vloeide voort uit het feit dat, hoewel de Commissie meermalen om een volledig overzicht van de kosten van de voorinvesteringen had verzocht (71) en de Nederlandse autoriteiten enige informatie hadden verstrekt over de afspraken ter zake tussen Amsterdam, GNA en zijn aandeelhouders, er niet volledige duidelijkheid was over alle „voorfinancierings”-activiteiten van de gemeente, bijvoorbeeld over de bedragen die daadwerkelijk door de gemeente waren uitgegeven. |
| --- | --- |

(108)

Deze aanvankelijke twijfel vloeide voort uit het feit dat, hoewel de Commissie meermalen om een volledig overzicht van de kosten van de voorinvesteringen had verzocht (71) en de Nederlandse autoriteiten enige informatie hadden verstrekt over de afspraken ter zake tussen Amsterdam, GNA en zijn aandeelhouders, er niet volledige duidelijkheid was over alle „voorfinancierings”-activiteiten van de gemeente, bijvoorbeeld over de bedragen die daadwerkelijk door de gemeente waren uitgegeven.

| (109) | Op grond van de documenten die de Nederlandse autoriteiten tot de inleiding van de formele onderzoekprocedure hadden verstrekt, kon de Commissie het totale bedrag van deze voorinvesteringen, die zij op ongeveer 1,5 miljoen EUR raamde, niet berekenen of controleren. Verder was het de Commissie niet geheel duidelijk hoe deze kosten tussen de aandeelhouders waren verdeeld en in het businessplan van GNA waren opgenomen. |
| --- | --- |

(109)

Op grond van de documenten die de Nederlandse autoriteiten tot de inleiding van de formele onderzoekprocedure hadden verstrekt, kon de Commissie het totale bedrag van deze voorinvesteringen, die zij op ongeveer 1,5 miljoen EUR raamde, niet berekenen of controleren. Verder was het de Commissie niet geheel duidelijk hoe deze kosten tussen de aandeelhouders waren verdeeld en in het businessplan van GNA waren opgenomen.

| (110) | De Commissie vreesde met name dat de voorinvesteringen van de gemeente, deels gedaan zonder de expliciete toestemming van sommige andere investeerders, het investeringsrisico van de andere investeerders in GNA kon hebben verminderd en hun investeringsbereidheid mogelijk had aangewakkerd. De door de Nederlandse autoriteiten na de inleiding van de formele onderzoekprocedure verstrekte inlichtingen hebben deze aanvankelijke twijfel weggenomen. |
| --- | --- |

(110)

De Commissie vreesde met name dat de voorinvesteringen van de gemeente, deels gedaan zonder de expliciete toestemming van sommige andere investeerders, het investeringsrisico van de andere investeerders in GNA kon hebben verminderd en hun investeringsbereidheid mogelijk had aangewakkerd. De door de Nederlandse autoriteiten na de inleiding van de formele onderzoekprocedure verstrekte inlichtingen hebben deze aanvankelijke twijfel weggenomen.

| (111) | Ten eerste zij opgemerkt dat zoals uit de door de Nederlandse autoriteiten verstrekte inlichtingen over de terugbetaling van de kosten van de voorinvesteringen evenals uit het accountantsrapport blijkt, de totale voorinvesteringen [...] EUR bedroegen, en kunnen worden uitgesplitst in twee delen: een bedrag van [...] EUR dat door alle toekomstige aandeelhouders van GNA pari passu zou worden gedragen zoals vastgelegd in de „letters of intent”, en een bedrag van [...] EUR dat in eerste instantie uitsluitend door de gemeente Amsterdam zou worden gefinancierd. Al deze kosten werden naar behoren aan GNA doorberekend, inclusief rente (72); terwijl geen extra projectkosten buiten beschouwing lijken te zijn gebleven. |
| --- | --- |

(111)

Ten eerste zij opgemerkt dat zoals uit de door de Nederlandse autoriteiten verstrekte inlichtingen over de terugbetaling van de kosten van de voorinvesteringen evenals uit het accountantsrapport blijkt, de totale voorinvesteringen [...] EUR bedroegen, en kunnen worden uitgesplitst in twee delen: een bedrag van [...] EUR dat door alle toekomstige aandeelhouders van GNA pari passu zou worden gedragen zoals vastgelegd in de „letters of intent”, en een bedrag van [...] EUR dat in eerste instantie uitsluitend door de gemeente Amsterdam zou worden gefinancierd. Al deze kosten werden naar behoren aan GNA doorberekend, inclusief rente (72); terwijl geen extra projectkosten buiten beschouwing lijken te zijn gebleven.

| (112) | Ten tweede waren tevens alle kosten in verband met de voorinvesteringen van meet af aan in het businessplan van GNA opgenomen, en er lijken derhalve geen nieuwe kosten aan het licht te zijn gekomen na de ondertekening van de GNA-overeenkomst waardoor de voorwaarden voor de overige aandeelhouders zouden zijn gewijzigd. Dit strookt met de verklaring dat alle aandeelhouders hadden afgesproken dat de door de gemeente Amsterdam gefinancierde voorinvesteringen moesten worden vergoed. |
| --- | --- |

(112)

Ten tweede waren tevens alle kosten in verband met de voorinvesteringen van meet af aan in het businessplan van GNA opgenomen, en er lijken derhalve geen nieuwe kosten aan het licht te zijn gekomen na de ondertekening van de GNA-overeenkomst waardoor de voorwaarden voor de overige aandeelhouders zouden zijn gewijzigd. Dit strookt met de verklaring dat alle aandeelhouders hadden afgesproken dat de door de gemeente Amsterdam gefinancierde voorinvesteringen moesten worden vergoed.

| (113) | Ten derde konden deze initiatieven en investeringen, hoewel de gemeente Amsterdam het voortouw nam en een deel van de projectkosten voorschoot, het risico van het project voor de andere aandeelhouders niet verminderen. Haar aanvankelijke in de inleidingsbeschikking geuite twijfel ten spijt, komt de Commissie tot de conclusie dat de in eerste instantie door de gemeente gefinancierde investeringen in een beperkte vooraanleg en in de aankoop van programmatuur, gezien hun aard en de geringe financiële betekenis ervan, het risicoprofiel van het project niet konden wijzigen. Hetzelfde geldt voor de voorinvesteringen waarvan de kosten door alle toekomstige aandeelhouders zouden worden gedragen, zoals overeengekomen bij de ondertekening van de „letters of intent”. Uit de analyse van het businessplan blijkt duidelijk dat de zakelijke risico’s van de investering in GNA verband houden met het welslagen van het project in de komende jaren, met name in de zin van marktontwikkeling, en niet met de eerste stappen ter voorbereiding van het project. |
| --- | --- |

(113)

Ten derde konden deze initiatieven en investeringen, hoewel de gemeente Amsterdam het voortouw nam en een deel van de projectkosten voorschoot, het risico van het project voor de andere aandeelhouders niet verminderen. Haar aanvankelijke in de inleidingsbeschikking geuite twijfel ten spijt, komt de Commissie tot de conclusie dat de in eerste instantie door de gemeente gefinancierde investeringen in een beperkte vooraanleg en in de aankoop van programmatuur, gezien hun aard en de geringe financiële betekenis ervan, het risicoprofiel van het project niet konden wijzigen. Hetzelfde geldt voor de voorinvesteringen waarvan de kosten door alle toekomstige aandeelhouders zouden worden gedragen, zoals overeengekomen bij de ondertekening van de „letters of intent”. Uit de analyse van het businessplan blijkt duidelijk dat de zakelijke risico’s van de investering in GNA verband houden met het welslagen van het project in de komende jaren, met name in de zin van marktontwikkeling, en niet met de eerste stappen ter voorbereiding van het project.

| (114) | Ten vierde is de Commissie het niet eens met het argument van UPC dat de door de gemeente verrichte haalbaarheidsstudies het risico voor de andere aandeelhouders van GNA enigszins hadden verminderd, omdat zij mogelijk pas nadien besloten in GNA te investeren. De Commissie merkt op dat een voorzichtige marktinvesteerder normaal zelf in een haalbaarheidsstudie de strategie en de rendementsvooruitzichten van een investeringsproject zou beoordelen (73) zonder dat dit zou worden beschouwd als een middel om de aan het project verbonden risico’s voor andere investeerders te verminderen. Hoe dan ook zouden, indien het project zou mislukken, alle investeerders gezamenlijk de verliezen moeten dragen die uit slechte bedrijfsresultaten of, in het ergste geval, het faillissement van GNA zouden voortvloeien. |
| --- | --- |

(114)

Ten vierde is de Commissie het niet eens met het argument van UPC dat de door de gemeente verrichte haalbaarheidsstudies het risico voor de andere aandeelhouders van GNA enigszins hadden verminderd, omdat zij mogelijk pas nadien besloten in GNA te investeren. De Commissie merkt op dat een voorzichtige marktinvesteerder normaal zelf in een haalbaarheidsstudie de strategie en de rendementsvooruitzichten van een investeringsproject zou beoordelen (73) zonder dat dit zou worden beschouwd als een middel om de aan het project verbonden risico’s voor andere investeerders te verminderen. Hoe dan ook zouden, indien het project zou mislukken, alle investeerders gezamenlijk de verliezen moeten dragen die uit slechte bedrijfsresultaten of, in het ergste geval, het faillissement van GNA zouden voortvloeien.

| (115) | Op grond van het voorgaande concludeert de Commissie dat alle aandeelhouders van GNA onder dezelfde voorwaarden hebben geïnvesteerd. |
| --- | --- |

(115)

Op grond van het voorgaande concludeert de Commissie dat alle aandeelhouders van GNA onder dezelfde voorwaarden hebben geïnvesteerd.

VI.2.2.4.   Andere betrekkingen

| (116) | UPC heeft betoogd dat ING RE mogelijk besloten had in het GNA-project te investeren, niet op basis van economische overwegingen, maar veeleer als onderdeel van zijn marketingstrategie om goede betrekkingen met de gemeente Amsterdam te onderhouden, die volgens UPC een belangrijke zakenpartner van ING RE is. |
| --- | --- |

(116)

UPC heeft betoogd dat ING RE mogelijk besloten had in het GNA-project te investeren, niet op basis van economische overwegingen, maar veeleer als onderdeel van zijn marketingstrategie om goede betrekkingen met de gemeente Amsterdam te onderhouden, die volgens UPC een belangrijke zakenpartner van ING RE is.

| (117) | Nagegaan moet worden of er andere betrekkingen waren, afgezien van de samenwerkings- en investeringsovereenkomst, die relevant zijn om ter beoordeling of de investering voldoet aan het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie De inleidingsbeschikking (74) verwijst naar het feit dat de Nederlandse autoriteiten een verklaring hebben verstrekt waarin zij meedelen dat er geen andere betrekkingen tussen de partijen bestaan, dat wil zeggen buiten de aangemelde overeenkomsten om, die relevant zijn voor de beoordeling of de investering strookt met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie. |
| --- | --- |

(117)

Nagegaan moet worden of er andere betrekkingen waren, afgezien van de samenwerkings- en investeringsovereenkomst, die relevant zijn om ter beoordeling of de investering voldoet aan het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie De inleidingsbeschikking (74) verwijst naar het feit dat de Nederlandse autoriteiten een verklaring hebben verstrekt waarin zij meedelen dat er geen andere betrekkingen tussen de partijen bestaan, dat wil zeggen buiten de aangemelde overeenkomsten om, die relevant zijn voor de beoordeling of de investering strookt met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie.

| (118) | Het eigen onderzoek van de Commissie en de door belanghebbenden ingediende informatie hebben geen elementen opgeleverd waaruit blijkt dat de verklaring van de Nederlandse autoriteiten onjuist is. |
| --- | --- |

(118)

Het eigen onderzoek van de Commissie en de door belanghebbenden ingediende informatie hebben geen elementen opgeleverd waaruit blijkt dat de verklaring van de Nederlandse autoriteiten onjuist is.

| (119) | Derhalve concludeert de Commissie dat de investering door de gemeente Amsterdam is verricht tegelijkertijd met en onder vergelijkbare voorwaarden als de aanzienlijke kapitaalbijdragen van de particuliere investeerders. |
| --- | --- |

(119)

Derhalve concludeert de Commissie dat de investering door de gemeente Amsterdam is verricht tegelijkertijd met en onder vergelijkbare voorwaarden als de aanzienlijke kapitaalbijdragen van de particuliere investeerders.

| (120) | De investering van de gemeente Amsterdam is bijgevolg in overeenstemming met het beginsel van de marktinvesteerder en vormt geen staatssteun. |
| --- | --- |

(120)

De investering van de gemeente Amsterdam is bijgevolg in overeenstemming met het beginsel van de marktinvesteerder en vormt geen staatssteun.

VI.2.2.5.   Beoordeling van het businessplan

| (121) | Bovendien heeft de Commissie het businessplan van GNA beoordeeld, met name in het licht van de in haar inleidingsbeschikking geuite twijfel en de beweringen van de belanghebbende ondernemingen Liberty Global/UPC, ONO, FT, Com Hem en een anonieme partij (75). |
| --- | --- |

(121)

Bovendien heeft de Commissie het businessplan van GNA beoordeeld, met name in het licht van de in haar inleidingsbeschikking geuite twijfel en de beweringen van de belanghebbende ondernemingen Liberty Global/UPC, ONO, FT, Com Hem en een anonieme partij (75).

| (122) | In de inleidingsbeschikking (76) stelde de Commissie zich na een eerste analyse van het businessplan van GNA en gelet op de kritische opmerkingen van UPC ter zake, op het standpunt dat niet alleen de geplande prestatie-indicatoren, maar alle aannames waarop het businessplan berustte, optimistisch leken. Bovendien was de Commissie van mening dat er grote consequenties voor het slagen van het project waren indien de streefcijfers, zoals de penetratiegraad, niet werden gehaald, laat staan indien een van de onderliggende hypothesen van de beoogde niveaus afweken. |
| --- | --- |

(122)

In de inleidingsbeschikking (76) stelde de Commissie zich na een eerste analyse van het businessplan van GNA en gelet op de kritische opmerkingen van UPC ter zake, op het standpunt dat niet alleen de geplande prestatie-indicatoren, maar alle aannames waarop het businessplan berustte, optimistisch leken. Bovendien was de Commissie van mening dat er grote consequenties voor het slagen van het project waren indien de streefcijfers, zoals de penetratiegraad, niet werden gehaald, laat staan indien een van de onderliggende hypothesen van de beoogde niveaus afweken.

| (123) | De Commissie heeft zowel van de Nederlandse autoriteiten als van UPC opmerkingen ontvangen over de door haar in de inleidingsbeschikking gemaakte analyse van het businessplan, zodat zij een grondiger onderzoek kon verrichten. |
| --- | --- |

(123)

De Commissie heeft zowel van de Nederlandse autoriteiten als van UPC opmerkingen ontvangen over de door haar in de inleidingsbeschikking gemaakte analyse van het businessplan, zodat zij een grondiger onderzoek kon verrichten.

| (124) | De Commissie wijst erop dat het businessplan van GNA betrekking heeft op een pas opgerichte onderneming zonder bedrijfsverleden, die actief is in een nieuw, innovatief bedrijfssegment, namelijk het aanbieden van FttH-technologie op grond van een „drielagenmodel”, waar de passieve en de actieve infrastructuur afzonderlijk worden geëxploiteerd en beheerd, met een open en niet-discriminerende toegang voor alle retailoperators, zoals beschreven in de overwegingen 21 tot en met 30. In een dergelijk geval is de beoordeling van een businessplan van een pas opgerichte onderneming noodzakelijkerwijs en onvermijdelijk gebaseerd op marktprognoses en hypothesen inzake de vermoedelijke ontwikkeling van de vraag naar en het aanbod van FttH-diensten. |
| --- | --- |

(124)

De Commissie wijst erop dat het businessplan van GNA betrekking heeft op een pas opgerichte onderneming zonder bedrijfsverleden, die actief is in een nieuw, innovatief bedrijfssegment, namelijk het aanbieden van FttH-technologie op grond van een „drielagenmodel”, waar de passieve en de actieve infrastructuur afzonderlijk worden geëxploiteerd en beheerd, met een open en niet-discriminerende toegang voor alle retailoperators, zoals beschreven in de overwegingen 21 tot en met 30. In een dergelijk geval is de beoordeling van een businessplan van een pas opgerichte onderneming noodzakelijkerwijs en onvermijdelijk gebaseerd op marktprognoses en hypothesen inzake de vermoedelijke ontwikkeling van de vraag naar en het aanbod van FttH-diensten.

| (125) | De Commissie merkt op dat de methodologie van het businessplan door PriceWaterhouseCoopers (77), een onafhankelijke accountantsfirma, is gecontroleerd en goedgekeurd. Na een eerste analyse van de eerste versie van het businessplan van GNA heeft PriceWaterhouseCoopers enkele wijzigingen voorgesteld om bepaalde inconsistenties weg te nemen. Deze voorstellen werden in het bijgewerkte businessplan van GNA in aanmerking genomen. Na deze wijzigingen verklaarde PriceWaterhouseCoopers dat het model geen problemen bevatte met betrekking tot de technische of economische integriteit, en vervolgens werd het businessplan bij de Commissie ingediend. |
| --- | --- |

(125)

De Commissie merkt op dat de methodologie van het businessplan door PriceWaterhouseCoopers (77), een onafhankelijke accountantsfirma, is gecontroleerd en goedgekeurd. Na een eerste analyse van de eerste versie van het businessplan van GNA heeft PriceWaterhouseCoopers enkele wijzigingen voorgesteld om bepaalde inconsistenties weg te nemen. Deze voorstellen werden in het bijgewerkte businessplan van GNA in aanmerking genomen. Na deze wijzigingen verklaarde PriceWaterhouseCoopers dat het model geen problemen bevatte met betrekking tot de technische of economische integriteit, en vervolgens werd het businessplan bij de Commissie ingediend.

| (126) | Na de inleidingsbeschikking van de Commissie legden de Nederlandse autoriteiten een rapport over dat was opgesteld door Stratix Consulting/Technische Universiteit Delft (78) en dat de haalbaarheid van het businessplan van GNA onderzocht en bevestigde, waarbij het zich in het bijzonder richtte op de aannames die de Commissie in haar inleidingsbeschikking als „optimistisch” had aangemerkt. Het rapport kwam tot de conclusie dat het businessplan realistisch was en dat de onderliggende aannames op juiste wijze waren gebaseerd op de huidige marktontwikkelingen en als „conservatieve” ramingen moesten worden beschouwd. |
| --- | --- |

(126)

Na de inleidingsbeschikking van de Commissie legden de Nederlandse autoriteiten een rapport over dat was opgesteld door Stratix Consulting/Technische Universiteit Delft (78) en dat de haalbaarheid van het businessplan van GNA onderzocht en bevestigde, waarbij het zich in het bijzonder richtte op de aannames die de Commissie in haar inleidingsbeschikking als „optimistisch” had aangemerkt. Het rapport kwam tot de conclusie dat het businessplan realistisch was en dat de onderliggende aannames op juiste wijze waren gebaseerd op de huidige marktontwikkelingen en als „conservatieve” ramingen moesten worden beschouwd.

| (127) | GNA heeft drie belangrijke performantie-indicatoren toegepast om het slagen van het project te meten, namelijk de toekomstige kasstroom, het rendement op het eigen vermogen en de interneopbrengstvoet („internal rate of return” — IRR). |
| --- | --- |

(127)

GNA heeft drie belangrijke performantie-indicatoren toegepast om het slagen van het project te meten, namelijk de toekomstige kasstroom, het rendement op het eigen vermogen en de interneopbrengstvoet („internal rate of return” — IRR).

| (128) | De Commissie is van oordeel dat de IRR-ratio de meest geschikte parameter voor een analyse van het businessplan is. De IRR wordt gebruikt om besluiten te nemen over langetermijninvesteringen en om verschillende investeringsprojecten met elkaar te vergelijken. De IRR van het businessplan van GNA bedraagt [...] %. |
| --- | --- |

(128)

De Commissie is van oordeel dat de IRR-ratio de meest geschikte parameter voor een analyse van het businessplan is. De IRR wordt gebruikt om besluiten te nemen over langetermijninvesteringen en om verschillende investeringsprojecten met elkaar te vergelijken. De IRR van het businessplan van GNA bedraagt [...] %.

| (129) | Aangezien het een nieuw project betreft en de breedbandtelecommunicatiemarkten zeer dynamisch zijn, is het moeilijk om een vergelijkende analyse uit te voeren. De openbare beschikbaarheid van IRR-cijfers uit vergelijkbare projecten is beperkt, niet het minst omdat deze cijfers als bedrijfsgeheim worden beschouwd en derhalve zelden openbaar worden gemaakt. De meest relevante openbare vergelijkende gegevens zijn die betreffende de gewogen gemiddelde kosten van het vermogen („weighted average cost of capital” — WACC) van andere ondernemingen in dezelfde bedrijfstak. Gegevens inzake de WACC kunnen een nuttig criterium vormen omdat de uitvoering van een project de moeite waard wordt geacht wanneer de IRR hoger is dan de WACC. Op basis van de gegevens waarover de Commissie beschikt, schommelen de bedrijfstakcijfers tussen 8,1 % en 10,6 % (79). De IRR blijkt derhalve binnen een aanvaardbare marge te liggen. |
| --- | --- |

(129)

Aangezien het een nieuw project betreft en de breedbandtelecommunicatiemarkten zeer dynamisch zijn, is het moeilijk om een vergelijkende analyse uit te voeren. De openbare beschikbaarheid van IRR-cijfers uit vergelijkbare projecten is beperkt, niet het minst omdat deze cijfers als bedrijfsgeheim worden beschouwd en derhalve zelden openbaar worden gemaakt. De meest relevante openbare vergelijkende gegevens zijn die betreffende de gewogen gemiddelde kosten van het vermogen („weighted average cost of capital” — WACC) van andere ondernemingen in dezelfde bedrijfstak. Gegevens inzake de WACC kunnen een nuttig criterium vormen omdat de uitvoering van een project de moeite waard wordt geacht wanneer de IRR hoger is dan de WACC. Op basis van de gegevens waarover de Commissie beschikt, schommelen de bedrijfstakcijfers tussen 8,1 % en 10,6 % (79). De IRR blijkt derhalve binnen een aanvaardbare marge te liggen.

| (130) | In zijn opmerkingen betoogde UPC, dat de beoogde IRR voor GNA, dat in wezen een startende onderneming is, door de nieuwheid en het grote risico van het project hoger moet zijn dan de WACC-cijfers van een gevestigde onderneming die een aanzienlijke klantenbasis heeft en kasstroom genereert, zoals KPN of UPC. |
| --- | --- |

(130)

In zijn opmerkingen betoogde UPC, dat de beoogde IRR voor GNA, dat in wezen een startende onderneming is, door de nieuwheid en het grote risico van het project hoger moet zijn dan de WACC-cijfers van een gevestigde onderneming die een aanzienlijke klantenbasis heeft en kasstroom genereert, zoals KPN of UPC.

| (131) | De Nederlandse autoriteiten trekken de beoordeling van de Commissie in twijfel wat de criteria betreft die zij voor de evaluatie van de IRR in de inleidingsbeschikking heeft gebruikt. Zij menen dat de WACC-cijfers betrekking hebben op verticaal geïntegreerde bedrijven, terwijl GNA slechts in een passief netwerk investeert, een investering die meer lijkt op een investering in infrastructuur waarbij investeerders doorgaans genoegen nemen met een lager rendement. |
| --- | --- |

(131)

De Nederlandse autoriteiten trekken de beoordeling van de Commissie in twijfel wat de criteria betreft die zij voor de evaluatie van de IRR in de inleidingsbeschikking heeft gebruikt. Zij menen dat de WACC-cijfers betrekking hebben op verticaal geïntegreerde bedrijven, terwijl GNA slechts in een passief netwerk investeert, een investering die meer lijkt op een investering in infrastructuur waarbij investeerders doorgaans genoegen nemen met een lager rendement.

| (132) | De Commissie stelt vast dat de beoogde IRR in het businessplan in overeenstemming lijkt te zijn met de marktverwachtingen voor ondernemingen in de telecommunicatiesector. Bovendien erkent de Commissie dat het betrokken investeringsproject verschilt van dat van een verticaal geïntegreerde onderneming en kenmerken vertoont van een investering in infrastructuur, waarvoor een lagere IRR wordt verlangd. |
| --- | --- |

(132)

De Commissie stelt vast dat de beoogde IRR in het businessplan in overeenstemming lijkt te zijn met de marktverwachtingen voor ondernemingen in de telecommunicatiesector. Bovendien erkent de Commissie dat het betrokken investeringsproject verschilt van dat van een verticaal geïntegreerde onderneming en kenmerken vertoont van een investering in infrastructuur, waarvoor een lagere IRR wordt verlangd.

| (133) | De Commissie heeft ook de alternatieve financiële indicatoren onderzocht die in het businessplan zijn gebruikt, zoals de positieve toekomstige kasstroom en het rendement op eigen vermogen. Door het gebrek aan openbare gegevens (80) kon de Commissie geen grondige vergelijkende studie naar deze indicatoren verrichten, en zij heeft deze daarom beoordeeld op grond van de deugdelijkheid ervan en de interne consistentie met het businessplan. Op basis van deze analyse concludeert de Commissie dat de in het businessplan vervatte cijfers aanvaardbaar zijn voor een particuliere investeerder in een markteconomie. |
| --- | --- |

(133)

De Commissie heeft ook de alternatieve financiële indicatoren onderzocht die in het businessplan zijn gebruikt, zoals de positieve toekomstige kasstroom en het rendement op eigen vermogen. Door het gebrek aan openbare gegevens (80) kon de Commissie geen grondige vergelijkende studie naar deze indicatoren verrichten, en zij heeft deze daarom beoordeeld op grond van de deugdelijkheid ervan en de interne consistentie met het businessplan. Op basis van deze analyse concludeert de Commissie dat de in het businessplan vervatte cijfers aanvaardbaar zijn voor een particuliere investeerder in een markteconomie.

| (134) | Een van de belangrijkste aspecten van het businessplan is de geplande penetratiegraad. Aangezien de inkomsten van GNA in hoge mate zullen afhangen van de gerealiseerde penetratiegraad, dat wil zeggen het percentage aangesloten huishoudens, is de haalbaarheid van de beoogde penetratiegraad van cruciaal belang voor het slagen van de activiteiten van GNA. |
| --- | --- |

(134)

Een van de belangrijkste aspecten van het businessplan is de geplande penetratiegraad. Aangezien de inkomsten van GNA in hoge mate zullen afhangen van de gerealiseerde penetratiegraad, dat wil zeggen het percentage aangesloten huishoudens, is de haalbaarheid van de beoogde penetratiegraad van cruciaal belang voor het slagen van de activiteiten van GNA.

| (135) | GNA wil binnen [...] maanden een penetratiegraad van [...] % van alle huishoudens bereiken (naar verwachting zal het penetratieniveau ongeveer op dit peil verzadigd zijn). Daarnaast moet [...] (81). |
| --- | --- |

(135)

GNA wil binnen [...] maanden een penetratiegraad van [...] % van alle huishoudens bereiken (naar verwachting zal het penetratieniveau ongeveer op dit peil verzadigd zijn). Daarnaast moet [...] (81).

| (136) | UPC verklaarde in de door hem ingediende documenten er sterk aan te twijfelen of het project een significant marktaandeel kan verwerven, zoals een beoogde penetratiegraad van 40 %, welke in een investeringsrapport wordt vermeld (82). Op basis van het RBB-rapport en gegevens betreffende de totale opzeggingscijfers in de gebieden waar GNA reeds „triple play”-diensten aanbiedt, betoogt UPC dat de huidige totale breedbandpenetratie in de zones die GNA voornemens is te bedienen, reeds 65 % heeft bereikt. Meer bepaald wordt het standpunt dat de retailoperators die via BBned gebruikmaken van het GNA-netwerk niet voldoende klanten zullen kunnen aantrekken, volgens UPC ondersteund door de vrij sterke concurrentie in het gebied en de beperkte nieuwe aanbiedingen die op het glasvezelnetwerk van GNA beschikbaar zijn. |
| --- | --- |

(136)

UPC verklaarde in de door hem ingediende documenten er sterk aan te twijfelen of het project een significant marktaandeel kan verwerven, zoals een beoogde penetratiegraad van 40 %, welke in een investeringsrapport wordt vermeld (82). Op basis van het RBB-rapport en gegevens betreffende de totale opzeggingscijfers in de gebieden waar GNA reeds „triple play”-diensten aanbiedt, betoogt UPC dat de huidige totale breedbandpenetratie in de zones die GNA voornemens is te bedienen, reeds 65 % heeft bereikt. Meer bepaald wordt het standpunt dat de retailoperators die via BBned gebruikmaken van het GNA-netwerk niet voldoende klanten zullen kunnen aantrekken, volgens UPC ondersteund door de vrij sterke concurrentie in het gebied en de beperkte nieuwe aanbiedingen die op het glasvezelnetwerk van GNA beschikbaar zijn.

| (137) | UPC beklemtoont verder dat het in het geheel niet inziet wat het concurrentievoordeel van het nieuwe glasvezelnetwerk is ten opzichte van het bestaande dienstenaanbod van de huidige breedbandexploitanten afgezien van het verschaffen van symmetrische bandbreedte aan retailklanten, een dienst waarnaar evenwel geen vraag bestaat. Bovendien verklaart UPC dat het meest geavanceerde breedbandproduct van het nieuwe netwerk in termen van beschikbare bandbreedte (83) tot dusverre niet succesvol is geweest en dat de klanten, telkens wanneer meer geavanceerde producten op de markt worden aangeboden, geneigd zijn goedkopere en minder hoogwaardige producten te kiezen. |
| --- | --- |

(137)

UPC beklemtoont verder dat het in het geheel niet inziet wat het concurrentievoordeel van het nieuwe glasvezelnetwerk is ten opzichte van het bestaande dienstenaanbod van de huidige breedbandexploitanten afgezien van het verschaffen van symmetrische bandbreedte aan retailklanten, een dienst waarnaar evenwel geen vraag bestaat. Bovendien verklaart UPC dat het meest geavanceerde breedbandproduct van het nieuwe netwerk in termen van beschikbare bandbreedte (83) tot dusverre niet succesvol is geweest en dat de klanten, telkens wanneer meer geavanceerde producten op de markt worden aangeboden, geneigd zijn goedkopere en minder hoogwaardige producten te kiezen.

| (138) | De Nederlandse autoriteiten betogen daarentegen dat via de symmetrische glasvezelbreedbandconnectie nieuwe diensten kunnen worden aangeboden, zoals file sharing en andere peer-to-peer-toepassingen, HDTV en digitale tv, die tot een andere markt behoren dan de huidige over asymmetrische aansluitingen aangeboden diensten. Verder beklemtonen de Nederlandse autoriteiten, op basis van een studie verricht door Stratix Consulting en de Technische Universiteit Delft dat verscheidene succesvolle voorbeelden, niet alleen in Nederland maar ook in de Verenigde Staten en Japan, erop wijzen dat de beoogde penetratiegraad realistisch is. |
| --- | --- |

(138)

De Nederlandse autoriteiten betogen daarentegen dat via de symmetrische glasvezelbreedbandconnectie nieuwe diensten kunnen worden aangeboden, zoals file sharing en andere peer-to-peer-toepassingen, HDTV en digitale tv, die tot een andere markt behoren dan de huidige over asymmetrische aansluitingen aangeboden diensten. Verder beklemtonen de Nederlandse autoriteiten, op basis van een studie verricht door Stratix Consulting en de Technische Universiteit Delft dat verscheidene succesvolle voorbeelden, niet alleen in Nederland maar ook in de Verenigde Staten en Japan, erop wijzen dat de beoogde penetratiegraad realistisch is.

| (139) | De Commissie heeft de argumenten van de verschillende partijen bestudeerd. Zij merkt op dat GNA, om de curve van de penetratiegraad te bepalen, [...]. In dit model waarmee de toekomstige penetratiegraad wordt geraamd, zijn alle vereiste hypothesen opgenomen, zoals take-up rates, de snelheid van de take-up rate en de opzeggingspercentages, evenals de aannames die door UPC belangrijk werden geacht om de haarbaarheid van het businessplan te beoordelen. Het businessplan bevat derhalve de relevante factoren die noodzakelijk zijn voor de raming van de penetratiegraad. |
| --- | --- |

(139)

De Commissie heeft de argumenten van de verschillende partijen bestudeerd. Zij merkt op dat GNA, om de curve van de penetratiegraad te bepalen, [...]. In dit model waarmee de toekomstige penetratiegraad wordt geraamd, zijn alle vereiste hypothesen opgenomen, zoals take-up rates, de snelheid van de take-up rate en de opzeggingspercentages, evenals de aannames die door UPC belangrijk werden geacht om de haarbaarheid van het businessplan te beoordelen. Het businessplan bevat derhalve de relevante factoren die noodzakelijk zijn voor de raming van de penetratiegraad.

| (140) | Ten aanzien van de vraag of de penetratiegraad van het businessplan haalbaar is, merkt de Commissie op dat dit voor een groot deel zal afhangen van de marktontwikkeling, de snelheid waarmee nieuwe toepassingen en technologieën, waarvoor zeer snelle symmetrische glasvezelbreedbandaansluitingen nodig zijn, door de dienstenaanbieders zullen worden toegepast en van de reactie van de klanten op deze nieuwe mogelijkheden. Deze factoren kunnen op dit moment nog niet goed worden ingeschat, zoals wel blijkt uit de uiteenlopende standpunten van UPC, dat sceptischer is ten aanzien van de marktvooruitzichten, en Reggefiber, ING RE en de Technische Universiteit Delft, die de ramingen in het businessplan enerzijds als investeerders, en anderzijds als onafhankelijke consultants hebben onderschreven. |
| --- | --- |

(140)

Ten aanzien van de vraag of de penetratiegraad van het businessplan haalbaar is, merkt de Commissie op dat dit voor een groot deel zal afhangen van de marktontwikkeling, de snelheid waarmee nieuwe toepassingen en technologieën, waarvoor zeer snelle symmetrische glasvezelbreedbandaansluitingen nodig zijn, door de dienstenaanbieders zullen worden toegepast en van de reactie van de klanten op deze nieuwe mogelijkheden. Deze factoren kunnen op dit moment nog niet goed worden ingeschat, zoals wel blijkt uit de uiteenlopende standpunten van UPC, dat sceptischer is ten aanzien van de marktvooruitzichten, en Reggefiber, ING RE en de Technische Universiteit Delft, die de ramingen in het businessplan enerzijds als investeerders, en anderzijds als onafhankelijke consultants hebben onderschreven.

| (141) | Meer bepaald merkt de Commissie ten aanzien van de opzeggingscijfers die door UPC zijn ingediend om aan te tonen dat het project geen penetratiegraad van betekenis bereikt, op dat de ingediende cijfers betrekking hebben op de periode van 1 januari 2006 tot 1 juni 2007, terwijl de retailoperators die gebruikmaken van het netwerk van GNA hun dienstverlening aan klanten in beperkte delen van Amsterdam pas in maart 2007 zijn begonnen. Gezien de zeer korte tijd die is verstreken sinds er diensten via het GNA-netwerk worden aangeboden, is de Commissie niet overtuigd dat de opzeggingscijfers nu reeds belangrijke informatie kunnen opleveren. |
| --- | --- |

(141)

Meer bepaald merkt de Commissie ten aanzien van de opzeggingscijfers die door UPC zijn ingediend om aan te tonen dat het project geen penetratiegraad van betekenis bereikt, op dat de ingediende cijfers betrekking hebben op de periode van 1 januari 2006 tot 1 juni 2007, terwijl de retailoperators die gebruikmaken van het netwerk van GNA hun dienstverlening aan klanten in beperkte delen van Amsterdam pas in maart 2007 zijn begonnen. Gezien de zeer korte tijd die is verstreken sinds er diensten via het GNA-netwerk worden aangeboden, is de Commissie niet overtuigd dat de opzeggingscijfers nu reeds belangrijke informatie kunnen opleveren.

| (142) | Wat het argument van UPC betreft dat de succesvolle voorbeelden van de aanleg van glasvezelnetwerken in kleine Nederlandse plaatsen, zoals Hillegom en Nuenen (84), niet in aanmerking moeten worden genomen omdat deze steden wat omvang, concurrentiesituatie en subsidies betreft niet vergelijkbaar zijn met het Amsterdamse project, meent de Commissie dat deze projecten, hoewel er zeker verschillen zijn, als voorbeelden van Nederlandse glasvezelprojecten toch nuttige gegevens bevatten voor de vergelijkende analyse. |
| --- | --- |

(142)

Wat het argument van UPC betreft dat de succesvolle voorbeelden van de aanleg van glasvezelnetwerken in kleine Nederlandse plaatsen, zoals Hillegom en Nuenen (84), niet in aanmerking moeten worden genomen omdat deze steden wat omvang, concurrentiesituatie en subsidies betreft niet vergelijkbaar zijn met het Amsterdamse project, meent de Commissie dat deze projecten, hoewel er zeker verschillen zijn, als voorbeelden van Nederlandse glasvezelprojecten toch nuttige gegevens bevatten voor de vergelijkende analyse.

| (143) | Een bedrijfstakanalyse (85) heeft uitgewezen dat gemiddeld circa 20 à 25 % van de bevolking bereid is om op een nieuw netwerk over te stappen. [...]. |
| --- | --- |

(143)

Een bedrijfstakanalyse (85) heeft uitgewezen dat gemiddeld circa 20 à 25 % van de bevolking bereid is om op een nieuw netwerk over te stappen. [...].

| (144) | Uitgaande van de huidige ontwikkelingen lijkt bovendien de vraag naar diensten die via glasvezelnetwerken met hoge bandbreedte worden geleverd sneller te stijgen dan de marktdeskundigen enkele jaren geleden verwachtten. De bestaande plannen voor de aanleg van glasvezelnetwerken, met name in Nederland en andere Europese landen (86), tonen aan dat investeren in glasvezeltoegangsnetwerken aantrekkelijk is. Daarom is het niet onrealistisch dat een penetratiegraad van [...] % van alle huishoudens zou kunnen worden bereikt in [...] maanden. |
| --- | --- |

(144)

Uitgaande van de huidige ontwikkelingen lijkt bovendien de vraag naar diensten die via glasvezelnetwerken met hoge bandbreedte worden geleverd sneller te stijgen dan de marktdeskundigen enkele jaren geleden verwachtten. De bestaande plannen voor de aanleg van glasvezelnetwerken, met name in Nederland en andere Europese landen (86), tonen aan dat investeren in glasvezeltoegangsnetwerken aantrekkelijk is. Daarom is het niet onrealistisch dat een penetratiegraad van [...] % van alle huishoudens zou kunnen worden bereikt in [...] maanden.

| (145) | De Commissie komt derhalve tot de conclusie dat een particuliere investeerder in een markteconomie in het project zou kunnen investeren op basis van de in het businessplan verwachte penetratieniveaus, zoals Reggefiber en ING RE hebben gedaan. |
| --- | --- |

(145)

De Commissie komt derhalve tot de conclusie dat een particuliere investeerder in een markteconomie in het project zou kunnen investeren op basis van de in het businessplan verwachte penetratieniveaus, zoals Reggefiber en ING RE hebben gedaan.

| (146) | De wholesaletarieven per aansluiting die BBned aan GNA moet betalen voor de exploitatie van het passieve netwerk [...]. |
| --- | --- |

(146)

De wholesaletarieven per aansluiting die BBned aan GNA moet betalen voor de exploitatie van het passieve netwerk [...].

| (147) | Volgens de berekeningen van UPC moet GNA tenminste 20 tot 22 EUR per maand berekenen voor een wholesaleaansluiting met „triple play”-diensten op zijn netwerk. Op dit prijsniveau zouden de tarieven voor de uiteindelijke retaildienst noodzakelijkerwijs hoger zijn dan de huidige aanbiedingen van de bestaande operatoren, hetgeen volgens UPC de haalbaarheid van de beoogde penetratiegraad ter discussie stelt. |
| --- | --- |

(147)

Volgens de berekeningen van UPC moet GNA tenminste 20 tot 22 EUR per maand berekenen voor een wholesaleaansluiting met „triple play”-diensten op zijn netwerk. Op dit prijsniveau zouden de tarieven voor de uiteindelijke retaildienst noodzakelijkerwijs hoger zijn dan de huidige aanbiedingen van de bestaande operatoren, hetgeen volgens UPC de haalbaarheid van de beoogde penetratiegraad ter discussie stelt.

| (148) | Ter ondersteuning van zijn argumenten legde UPC berekeningen over (87) van de wholesaletarieven op basis van de tarieven van de retaildiensten die door de service providers (88) op het GNA-netwerk worden aangeboden. UPC meent dat het bij de huidige retailtarieven onwaarschijnlijk is dat de drie lagen (passieve, actieve en retail) allemaal tegelijk winstgevend zullen zijn. |
| --- | --- |

(148)

Ter ondersteuning van zijn argumenten legde UPC berekeningen over (87) van de wholesaletarieven op basis van de tarieven van de retaildiensten die door de service providers (88) op het GNA-netwerk worden aangeboden. UPC meent dat het bij de huidige retailtarieven onwaarschijnlijk is dat de drie lagen (passieve, actieve en retail) allemaal tegelijk winstgevend zullen zijn.

| (149) | De Nederlandse autoriteiten brengen daartegen in dat voor de nieuwe glasvezeltechnologie andere kostenberekeningen nodig zijn dan bij de traditionele koper- of kabellijnen. Zo brengt een glasvezelnetwerk bijvoorbeeld veel lagere operationele kosten (onderhoud en beheer) mee en heeft het daarnaast een langere economische levensduur, dat wil zeggen een langere afschrijvingstermijn (tot 30 jaar). |
| --- | --- |

(149)

De Nederlandse autoriteiten brengen daartegen in dat voor de nieuwe glasvezeltechnologie andere kostenberekeningen nodig zijn dan bij de traditionele koper- of kabellijnen. Zo brengt een glasvezelnetwerk bijvoorbeeld veel lagere operationele kosten (onderhoud en beheer) mee en heeft het daarnaast een langere economische levensduur, dat wil zeggen een langere afschrijvingstermijn (tot 30 jaar).

| (150) | UPC betoogde verder dat de drie lagen (89) niet alle tegelijkertijd winstgevend kunnen zijn. De Commissie merkt op dat zij de wholesaletarieven voor toegang tot de passieve laag kan beoordelen omdat dit de laag is die in het hier onderzochte businessplan is opgenomen en deels uit openbare middelen is bekostigd. De Commissie kwam tot de conclusie dat deze wholesaletarieven niet onrealistisch zijn (90). De levensvatbaarheid van de andere twee lagen, die door particuliere operatoren worden geëxploiteerd, wordt tot op zekere hoogte beïnvloed door de wholesaletarieven die voor het gebruik van de passieve laag worden aangerekend. Gezien het feit dat de exploitatie van de tweede laag via een openbareaanbestedingsprocedure aan BBned werd gegund, dat een open, niet-discriminerende toegang wordt geboden aan alle operatoren van de retaillaag en verder de wholesaletarieven van GNA in aanmerking genomen, is het volgens de Commissie onwaarschijnlijk dat de twee andere lagen niet winstgevend zullen worden geëxploiteerd. |
| --- | --- |

(150)

UPC betoogde verder dat de drie lagen (89) niet alle tegelijkertijd winstgevend kunnen zijn. De Commissie merkt op dat zij de wholesaletarieven voor toegang tot de passieve laag kan beoordelen omdat dit de laag is die in het hier onderzochte businessplan is opgenomen en deels uit openbare middelen is bekostigd. De Commissie kwam tot de conclusie dat deze wholesaletarieven niet onrealistisch zijn (90). De levensvatbaarheid van de andere twee lagen, die door particuliere operatoren worden geëxploiteerd, wordt tot op zekere hoogte beïnvloed door de wholesaletarieven die voor het gebruik van de passieve laag worden aangerekend. Gezien het feit dat de exploitatie van de tweede laag via een openbareaanbestedingsprocedure aan BBned werd gegund, dat een open, niet-discriminerende toegang wordt geboden aan alle operatoren van de retaillaag en verder de wholesaletarieven van GNA in aanmerking genomen, is het volgens de Commissie onwaarschijnlijk dat de twee andere lagen niet winstgevend zullen worden geëxploiteerd.

| (151) | Wat de tarieven betreft die door GNA voor wholesaletoegang worden aangerekend, zijn er indicaties dat glasvezelnetwerken wellicht lagere operationele kosten meebrengen dan de bestaande telecommunicatie- en kabelnetwerken. De Commissie concludeert op basis van deze overwegingen en rekening houdende met de referentiecijfers en de resultaten van het rapport van Stratix Consulting/Technische Universiteit Delft, dat de wholesaletarieven van het businessplan niet onrealistisch zijn ten opzichte van de tarieven van soortgelijke diensten die door andere operatoren worden aangeboden. |
| --- | --- |

(151)

Wat de tarieven betreft die door GNA voor wholesaletoegang worden aangerekend, zijn er indicaties dat glasvezelnetwerken wellicht lagere operationele kosten meebrengen dan de bestaande telecommunicatie- en kabelnetwerken. De Commissie concludeert op basis van deze overwegingen en rekening houdende met de referentiecijfers en de resultaten van het rapport van Stratix Consulting/Technische Universiteit Delft, dat de wholesaletarieven van het businessplan niet onrealistisch zijn ten opzichte van de tarieven van soortgelijke diensten die door andere operatoren worden aangeboden.

| (152) | De Commissie heeft voorts de geplande investeringskosten geëvalueerd. GNA berekent [...]. Dit resulteert in een totale kostprijs voor de passieve laag van [...] EUR per huishouden. De referentiecijfers die de Commissie heeft verzameld voor de volledige infrastructuur (actieve en passieve laag tezamen) variëren van 1 000 EUR tot 2 000 EUR (91), terwijl de verhouding tussen de investeringsbehoeften voor een passieve en een actieve aansluiting ruwweg twee op één bedraagt. |
| --- | --- |

(152)

De Commissie heeft voorts de geplande investeringskosten geëvalueerd. GNA berekent [...]. Dit resulteert in een totale kostprijs voor de passieve laag van [...] EUR per huishouden. De referentiecijfers die de Commissie heeft verzameld voor de volledige infrastructuur (actieve en passieve laag tezamen) variëren van 1 000 EUR tot 2 000 EUR (91), terwijl de verhouding tussen de investeringsbehoeften voor een passieve en een actieve aansluiting ruwweg twee op één bedraagt.

| (153) | UPC onderschrijft het voorlopige oordeel van de Commissie in de inleidingsbeschikking dat de levensvatbaarheid van het businessplan in hoge mate afhangt van de investeringskosten, en de onderneming wijst erop dat de berekende kosten zeer lage ramingen zijn. De Nederlandse autoriteiten brengen hiertegen in dat de investeringskosten een gevolg zijn van de topologie van de betrokken gebieden, de hoge bevolkingsdichtheid en de aanwezigheid van appartementsgebouwen, waardoor de aanlegkosten per huishouden lager uitvallen. Bovendien beklemtonen de autoriteiten dat GNA al in [...] 2006 een contract heeft gesloten met de technische bedrijven Van den Berg/BAM en Draka Comteq (92) met bijzondere voorwaarden die ervoor moeten zorgen dat de aanlegkosten binnen de in het businessplan vastgestelde marges blijven. |
| --- | --- |

(153)

UPC onderschrijft het voorlopige oordeel van de Commissie in de inleidingsbeschikking dat de levensvatbaarheid van het businessplan in hoge mate afhangt van de investeringskosten, en de onderneming wijst erop dat de berekende kosten zeer lage ramingen zijn. De Nederlandse autoriteiten brengen hiertegen in dat de investeringskosten een gevolg zijn van de topologie van de betrokken gebieden, de hoge bevolkingsdichtheid en de aanwezigheid van appartementsgebouwen, waardoor de aanlegkosten per huishouden lager uitvallen. Bovendien beklemtonen de autoriteiten dat GNA al in [...] 2006 een contract heeft gesloten met de technische bedrijven Van den Berg/BAM en Draka Comteq (92) met bijzondere voorwaarden die ervoor moeten zorgen dat de aanlegkosten binnen de in het businessplan vastgestelde marges blijven.

| (154) | Indien tevens rekening wordt gehouden met de topografie van de betrokken gebieden (dichtbevolkt gebied op een vlak terrein), het feit dat de gecontracteerde technische ondernemingen ermee hebben ingestemd de werkzaamheden te verrichten voor een prijs die strookt met het businessplan, en de beschikbare referentiecijfers, stelt de Commissie vast dat de geraamde investeringscijfers realistisch lijken. De Commissie neemt er verder nota van dat GNA zijn berekening met een zekere marge heeft uitgevoerd voor het geval de investeringskosten zouden worden overschreden, een handelwijze die strookt met het gedrag van een voorzichtige marktinvesteerder en die eens te meer aantoont dat de ramingen van de investeringskosten robuust zijn. |
| --- | --- |

(154)

Indien tevens rekening wordt gehouden met de topografie van de betrokken gebieden (dichtbevolkt gebied op een vlak terrein), het feit dat de gecontracteerde technische ondernemingen ermee hebben ingestemd de werkzaamheden te verrichten voor een prijs die strookt met het businessplan, en de beschikbare referentiecijfers, stelt de Commissie vast dat de geraamde investeringscijfers realistisch lijken. De Commissie neemt er verder nota van dat GNA zijn berekening met een zekere marge heeft uitgevoerd voor het geval de investeringskosten zouden worden overschreden, een handelwijze die strookt met het gedrag van een voorzichtige marktinvesteerder en die eens te meer aantoont dat de ramingen van de investeringskosten robuust zijn.

| (155) | De geschatte restwaarde van het passieve netwerk is volgens het businessplan van GNA van vitaal belang om de financiële doelstellingen te bereiken en om de investeerders een zakelijke zekerheid te bieden. GNA baseert zijn berekening van de restwaarde van het netwerk op talrijke gegevens. De geraamde waarde van het netwerk in [...] bedraagt [...] EUR. In het businessplan van GNA hangt de waarde uitsluitend af van de bereikte penetratiegraad. De Commissie heeft de restwaarde van het netwerk van GNA ook beoordeeld op basis van een alternatieve meervoudige methode, en zij kwam uit op een waarde van [...] EUR bij een penetratiegraad van [...] %, hetgeen vergelijkbaar is met de raming van GNA. |
| --- | --- |

(155)

De geschatte restwaarde van het passieve netwerk is volgens het businessplan van GNA van vitaal belang om de financiële doelstellingen te bereiken en om de investeerders een zakelijke zekerheid te bieden. GNA baseert zijn berekening van de restwaarde van het netwerk op talrijke gegevens. De geraamde waarde van het netwerk in [...] bedraagt [...] EUR. In het businessplan van GNA hangt de waarde uitsluitend af van de bereikte penetratiegraad. De Commissie heeft de restwaarde van het netwerk van GNA ook beoordeeld op basis van een alternatieve meervoudige methode, en zij kwam uit op een waarde van [...] EUR bij een penetratiegraad van [...] %, hetgeen vergelijkbaar is met de raming van GNA.

| (156) | Volgens UPC zijn de referentiecijfers die de Commissie in de inleidingsbeschikking heeft gebruikt (93) om de restwaarde van het netwerk te bepalen, te optimistisch, omdat deze cijfers betrekking hebben op een gevestigde onderneming met terugkerende inkomsten en klanten. Verder stelt UPC dat, wat de verwachte economische levensduur van het netwerk betreft, een raming van maximaal 20 jaar redelijk lijkt, in plaats van de [...] waarvan in het businessplan van GNA wordt uitgegaan. UPC beveelt voorts aan, de restwaarde van het netwerk te controleren met een op de kasstroom gebaseerde evaluatie. |
| --- | --- |

(156)

Volgens UPC zijn de referentiecijfers die de Commissie in de inleidingsbeschikking heeft gebruikt (93) om de restwaarde van het netwerk te bepalen, te optimistisch, omdat deze cijfers betrekking hebben op een gevestigde onderneming met terugkerende inkomsten en klanten. Verder stelt UPC dat, wat de verwachte economische levensduur van het netwerk betreft, een raming van maximaal 20 jaar redelijk lijkt, in plaats van de [...] waarvan in het businessplan van GNA wordt uitgegaan. UPC beveelt voorts aan, de restwaarde van het netwerk te controleren met een op de kasstroom gebaseerde evaluatie.

| (157) | De Nederlandse autoriteiten betogen dat de berekening van de restwaarde van het netwerk volgens het businessplan realistisch is en op een juiste methode gebaseerd is. Bovendien verklaren zij dat de economische levensduur van glasvezelnetwerken [...] of zelfs meer kan bedragen. Voorts betogen zij dat het netwerk wanneer het eenmaal is aangelegd, restwaarde zal hebben door het „first mover advantage” en omdat de aanleg van een tweede soortgelijk netwerk wellicht niet economisch levensvatbaar is doordat glasvezeltoegangsnetwerken kenmerken van een natuurlijk monopolie bezitten. Deze laatste factoren tonen volgens de autoriteiten eens te meer aan dat het netwerk, wanneer het eenmaal is aangelegd, een aanzienlijke waarde zal hebben, zelfs indien de doelstellingen van het businessplan niet volledig worden bereikt. |
| --- | --- |

(157)

De Nederlandse autoriteiten betogen dat de berekening van de restwaarde van het netwerk volgens het businessplan realistisch is en op een juiste methode gebaseerd is. Bovendien verklaren zij dat de economische levensduur van glasvezelnetwerken [...] of zelfs meer kan bedragen. Voorts betogen zij dat het netwerk wanneer het eenmaal is aangelegd, restwaarde zal hebben door het „first mover advantage” en omdat de aanleg van een tweede soortgelijk netwerk wellicht niet economisch levensvatbaar is doordat glasvezeltoegangsnetwerken kenmerken van een natuurlijk monopolie bezitten. Deze laatste factoren tonen volgens de autoriteiten eens te meer aan dat het netwerk, wanneer het eenmaal is aangelegd, een aanzienlijke waarde zal hebben, zelfs indien de doelstellingen van het businessplan niet volledig worden bereikt.

| (158) | Aangezien voor deze parameter slechts beperkte relevante marktgegevens beschikbaar waren, analyseerde de Commissie de restwaarde van het netwerk aan de hand van verschillende alternatieve methoden, zoals een beoordeling op basis van de verwachte kasstroom (94). Bovendien wordt het standpunt van de Nederlandse autoriteiten dat de economische levensduur van glasvezelnetwerken [...] kan bereiken, door bedrijfstakrapporten (95) onderschreven. Uitgaande van de beschikbare gegevens verschilt de restwaarde niet significant van de marge die uit de referentiegegevens naar voren komt. Verder neemt de Commissie er nota van dat het netwerk als materieel actief waarschijnlijk een aanzienlijke waarde voor de aandeelhouders van GNA zal hebben, [...] (96). |
| --- | --- |

(158)

Aangezien voor deze parameter slechts beperkte relevante marktgegevens beschikbaar waren, analyseerde de Commissie de restwaarde van het netwerk aan de hand van verschillende alternatieve methoden, zoals een beoordeling op basis van de verwachte kasstroom (94). Bovendien wordt het standpunt van de Nederlandse autoriteiten dat de economische levensduur van glasvezelnetwerken [...] kan bereiken, door bedrijfstakrapporten (95) onderschreven. Uitgaande van de beschikbare gegevens verschilt de restwaarde niet significant van de marge die uit de referentiegegevens naar voren komt. Verder neemt de Commissie er nota van dat het netwerk als materieel actief waarschijnlijk een aanzienlijke waarde voor de aandeelhouders van GNA zal hebben, [...] (96).

| (159) | In haar inleidingsbeschikking voerde de Commissie ook een aantal voorlopige methodologische bezwaren tegen het businessplan van GNA aan. Het businessplan laat bijvoorbeeld de vennootschapsbelasting buiten beschouwing. De Nederlandse autoriteiten betogen dat de aandeelhouders van GNA als rechtsvorm een „gesloten commanditaire vennootschap” hebben gekozen die niet verplicht is winstbelasting te betalen. De resultaten van GNA zullen derhalve rechtstreeks door zijn aandeelhouders worden geconsolideerd, en het project wordt beoordeeld op basis van de „resultaten vóór belastingen”. |
| --- | --- |

(159)

In haar inleidingsbeschikking voerde de Commissie ook een aantal voorlopige methodologische bezwaren tegen het businessplan van GNA aan. Het businessplan laat bijvoorbeeld de vennootschapsbelasting buiten beschouwing. De Nederlandse autoriteiten betogen dat de aandeelhouders van GNA als rechtsvorm een „gesloten commanditaire vennootschap” hebben gekozen die niet verplicht is winstbelasting te betalen. De resultaten van GNA zullen derhalve rechtstreeks door zijn aandeelhouders worden geconsolideerd, en het project wordt beoordeeld op basis van de „resultaten vóór belastingen”.

| (160) | Na de maatregel gedurende het formele onderzoek grondiger te hebben onderzocht, stelt de Commissie vast dat de elementen die methodologische bezwaren oproepen van gering belang zijn, dat zij verband houden met de methodologische keuze van GNA en dat zij de algemene levensvatbaarheid van het businessplan niet in het geding brengen. Voorts merkt de Commissie op dat zowel de particuliere investeerders als PriceWaterhouseCoopers, die het businessplan heeft gecontroleerd, hebben ingestemd met de methodologische keuzen waarop het plan gebaseerd is (97). |
| --- | --- |

(160)

Na de maatregel gedurende het formele onderzoek grondiger te hebben onderzocht, stelt de Commissie vast dat de elementen die methodologische bezwaren oproepen van gering belang zijn, dat zij verband houden met de methodologische keuze van GNA en dat zij de algemene levensvatbaarheid van het businessplan niet in het geding brengen. Voorts merkt de Commissie op dat zowel de particuliere investeerders als PriceWaterhouseCoopers, die het businessplan heeft gecontroleerd, hebben ingestemd met de methodologische keuzen waarop het plan gebaseerd is (97).

| (161) | De Commissie wijst erop dat de Nederlandse autoriteiten tevens een aantal gevoeligheidsanalyses en bedrijfsscenario’s hebben voorgelegd (98) om de robuustheid van het businessplan van GNA nog verder te beklemtonen. Uit deze informatie is nogmaals gebleken dat het businessplan van GNA rekening houdt met alle risico’s en kansen die het project meebrengt. |
| --- | --- |

(161)

De Commissie wijst erop dat de Nederlandse autoriteiten tevens een aantal gevoeligheidsanalyses en bedrijfsscenario’s hebben voorgelegd (98) om de robuustheid van het businessplan van GNA nog verder te beklemtonen. Uit deze informatie is nogmaals gebleken dat het businessplan van GNA rekening houdt met alle risico’s en kansen die het project meebrengt.

| (162) | Verder bekritiseerde UPC in de door hem ingediende documenten bepaalde aannames van het businessplan van GNA die niet expliciet worden genoemd in de beoordeling van het businessplan die in overweging 121 en volgende wordt gegeven; UPC komt tot de conclusie dat het plan commercieel niet haalbaar is. De Commissie zou willen herhalen dat noch UPC noch RBB, de consultancyfirma die in het kader van het onderzoek in deze zaak verscheidene rapporten voor UPC heeft opgesteld, toegang hadden tot het feitelijke businessplan van GNA. Hun analyses waren derhalve gebaseerd op openbare informatie, vooral op een analistenrapport over de haalbaarheid van een project voor een glasvezeltoegangsnetwerk in Amsterdam (99). |
| --- | --- |

(162)

Verder bekritiseerde UPC in de door hem ingediende documenten bepaalde aannames van het businessplan van GNA die niet expliciet worden genoemd in de beoordeling van het businessplan die in overweging 121 en volgende wordt gegeven; UPC komt tot de conclusie dat het plan commercieel niet haalbaar is. De Commissie zou willen herhalen dat noch UPC noch RBB, de consultancyfirma die in het kader van het onderzoek in deze zaak verscheidene rapporten voor UPC heeft opgesteld, toegang hadden tot het feitelijke businessplan van GNA. Hun analyses waren derhalve gebaseerd op openbare informatie, vooral op een analistenrapport over de haalbaarheid van een project voor een glasvezeltoegangsnetwerk in Amsterdam (99).

| (163) | De Commissie merkt op dat de voornaamste determinanten van het businessplan waarop UPC de aandacht vestigt, ofwel reeds door de Commissie in haar beoordeling van het businessplan van GNA aan de orde zijn gekomen, zoals de penetratiegraad, het toenamepercentage van abonnees, het opzeggingspercentage, de wholesale-inkomsten, de investeringkosten, de verwachte levensduur van het netwerk en de berekening van de „restwaarde” ofwel voor deze beoordeling van geringe betekenis zijn zoals de in het plan gekozen methode (100). |
| --- | --- |

(163)

De Commissie merkt op dat de voornaamste determinanten van het businessplan waarop UPC de aandacht vestigt, ofwel reeds door de Commissie in haar beoordeling van het businessplan van GNA aan de orde zijn gekomen, zoals de penetratiegraad, het toenamepercentage van abonnees, het opzeggingspercentage, de wholesale-inkomsten, de investeringkosten, de verwachte levensduur van het netwerk en de berekening van de „restwaarde” ofwel voor deze beoordeling van geringe betekenis zijn zoals de in het plan gekozen methode (100).

| (164) | UPC beklemtoonde verder dat de Commissie niet alleen rekening diende te houden met de afzonderlijke aannames maar ook met de onderlinge betrekkingen daartussen. UPC betoogt bijvoorbeeld dat de combinatie van een hoge penetratie en hoge prijzen als onmogelijk wordt beschouwd. De Commissie heeft de methode en de cijfers waarop het businessplan gebaseerd is, geëvalueerd en is tot de conclusie gekomen dat zij als aanvaardbaar kunnen worden beschouwd voor een particuliere investeerder die onder de normale voorwaarden van een markteconomie opereert. |
| --- | --- |

(164)

UPC beklemtoonde verder dat de Commissie niet alleen rekening diende te houden met de afzonderlijke aannames maar ook met de onderlinge betrekkingen daartussen. UPC betoogt bijvoorbeeld dat de combinatie van een hoge penetratie en hoge prijzen als onmogelijk wordt beschouwd. De Commissie heeft de methode en de cijfers waarop het businessplan gebaseerd is, geëvalueerd en is tot de conclusie gekomen dat zij als aanvaardbaar kunnen worden beschouwd voor een particuliere investeerder die onder de normale voorwaarden van een markteconomie opereert.

| (165) | UPC stelt verder dat het bij zijn berekeningen met betrekking tot het businessplan geen rekening heeft gehouden met het feit dat GNA de gebruikers van het netwerk in de eerste jaren kortingen zal aanbieden, omdat deze gegevens pas werden bekendgemaakt in de inleidingsbeschikking van de Commissie. UPC meent dat deze bijdrage van GNA aan de marketingkosten van het gehele project het financiële rendement van het project voor de investeerders verder aantast en eens te meer aantoont dat het businessplan van GNA niet haalbaar is. De Commissie merkt op dat het strookt met de normale marktpraktijk dat nieuwe diensten in het begin met korting worden aangeboden om een bepaalde klantenbasis op te bouwen. Verder was met de financiële impact van deze kortingen volledig rekening gehouden in het businessplan, dat door de Commissie is geanalyseerd. |
| --- | --- |

(165)

UPC stelt verder dat het bij zijn berekeningen met betrekking tot het businessplan geen rekening heeft gehouden met het feit dat GNA de gebruikers van het netwerk in de eerste jaren kortingen zal aanbieden, omdat deze gegevens pas werden bekendgemaakt in de inleidingsbeschikking van de Commissie. UPC meent dat deze bijdrage van GNA aan de marketingkosten van het gehele project het financiële rendement van het project voor de investeerders verder aantast en eens te meer aantoont dat het businessplan van GNA niet haalbaar is. De Commissie merkt op dat het strookt met de normale marktpraktijk dat nieuwe diensten in het begin met korting worden aangeboden om een bepaalde klantenbasis op te bouwen. Verder was met de financiële impact van deze kortingen volledig rekening gehouden in het businessplan, dat door de Commissie is geanalyseerd.

| (166) | Ten aanzien van het Arcadis-model (101), dat door UPC als mogelijk model voor het businessplan van GNA wordt aangeduid, wijst de Commissie erop dat dit model niet in de door de Nederlandse autoriteiten overgelegde documenten was opgenomen, en dat de autoriteiten hebben verklaard dat er geen verband is tussen het onderzochte project en het Arcadis-model. |
| --- | --- |

(166)

Ten aanzien van het Arcadis-model (101), dat door UPC als mogelijk model voor het businessplan van GNA wordt aangeduid, wijst de Commissie erop dat dit model niet in de door de Nederlandse autoriteiten overgelegde documenten was opgenomen, en dat de autoriteiten hebben verklaard dat er geen verband is tussen het onderzochte project en het Arcadis-model.

| (167) | Verder beschikt de Commissie niet over aanwijzingen dat de lening van [...] EUR die door [...] werd verstrekt, niet onder marktvoorwaarden werd toegekend. De door [...] (102) berekende rentevoet en de potentiële onderpandswaarde van het actief vormen voldoende bewijs dat de lening op marktvoorwaarden werd toegekend. |
| --- | --- |

(167)

Verder beschikt de Commissie niet over aanwijzingen dat de lening van [...] EUR die door [...] werd verstrekt, niet onder marktvoorwaarden werd toegekend. De door [...] (102) berekende rentevoet en de potentiële onderpandswaarde van het actief vormen voldoende bewijs dat de lening op marktvoorwaarden werd toegekend.

| (168) | Na het formele onderzoek en na de beoordeling van de aanvullende inlichtingen die zij heeft ontvangen, komt de Commissie tot de conclusie dat het businessplan van GNA strookt met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie. |
| --- | --- |

(168)

Na het formele onderzoek en na de beoordeling van de aanvullende inlichtingen die zij heeft ontvangen, komt de Commissie tot de conclusie dat het businessplan van GNA strookt met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie.

| (169) | De voornaamste prognose waarvan het businessplan uitgaat, is dat de ontwikkeling van de telecommunicatie- en mediamarkt in Nederland aanleiding zal geven tot een aanzienlijke vraag naar snelle-breedbanddiensten, waarin voor een groot deel zal worden voorzien door FttH-netwerken. Uit deze prognose, die door het rapport van Stratix Consulting/Technische Universiteit Delft wordt onderschreven, vloeien de aannames voort betreffende de tarieven en de penetratiegraad van het GNA-netwerk. Tezamen met andere aannames, zoals de investeringskosten, leiden deze factoren tot de conclusie dat het project de investeerders voldoende vergoeding zal opleveren. |
| --- | --- |

(169)

De voornaamste prognose waarvan het businessplan uitgaat, is dat de ontwikkeling van de telecommunicatie- en mediamarkt in Nederland aanleiding zal geven tot een aanzienlijke vraag naar snelle-breedbanddiensten, waarin voor een groot deel zal worden voorzien door FttH-netwerken. Uit deze prognose, die door het rapport van Stratix Consulting/Technische Universiteit Delft wordt onderschreven, vloeien de aannames voort betreffende de tarieven en de penetratiegraad van het GNA-netwerk. Tezamen met andere aannames, zoals de investeringskosten, leiden deze factoren tot de conclusie dat het project de investeerders voldoende vergoeding zal opleveren.

| (170) | De Commissie heeft het plan en de daarin vervatte aannames beoordeeld door het te vergelijken met soortgelijke projecten, en door de interne samenhang en de haalbaarheid van de aannames te verifiëren. De conclusie van deze evaluatie is dat het businessplan methodologisch juist is en rekening houdt met alle relevante factoren die van invloed kunnen zijn op het welslagen van het project. |
| --- | --- |

(170)

De Commissie heeft het plan en de daarin vervatte aannames beoordeeld door het te vergelijken met soortgelijke projecten, en door de interne samenhang en de haalbaarheid van de aannames te verifiëren. De conclusie van deze evaluatie is dat het businessplan methodologisch juist is en rekening houdt met alle relevante factoren die van invloed kunnen zijn op het welslagen van het project.

| (171) | Verder stelt de Commissie vast dat het businessplan van GNA geen kennelijk onjuiste aannames bevat. De hypothesen waarvan het plan uitgaat, zijn realistisch indien zij worden gezien tegen de achtergrond van de voornaamste prognose betreffende de ontwikkeling van de telecommunicatie- en mediamarkt. Zij lijken tevens realistisch wanneer zij met soortgelijke projecten worden vergeleken. De bezwaren die om principiële redenen of op basis van een andere prognose over de toekomstige ontwikkeling van de relevante markten tegen bepaalde aannames van het businessplan kunnen worden gemaakt, zijn niet zo groot dat zij de algemene geloofwaardigheid van het plan ondermijnen. Dergelijke meningsverschillen zijn inherent aan de ruime beoordelingsmarge die bij de investeringsbesluiten van ondernemers wordt gehanteerd. |
| --- | --- |

(171)

Verder stelt de Commissie vast dat het businessplan van GNA geen kennelijk onjuiste aannames bevat. De hypothesen waarvan het plan uitgaat, zijn realistisch indien zij worden gezien tegen de achtergrond van de voornaamste prognose betreffende de ontwikkeling van de telecommunicatie- en mediamarkt. Zij lijken tevens realistisch wanneer zij met soortgelijke projecten worden vergeleken. De bezwaren die om principiële redenen of op basis van een andere prognose over de toekomstige ontwikkeling van de relevante markten tegen bepaalde aannames van het businessplan kunnen worden gemaakt, zijn niet zo groot dat zij de algemene geloofwaardigheid van het plan ondermijnen. Dergelijke meningsverschillen zijn inherent aan de ruime beoordelingsmarge die bij de investeringsbesluiten van ondernemers wordt gehanteerd.

| (172) | Er zij op gewezen dat twee particuliere investeerders die ook gespecialiseerd zijn in investeringen in communicatie-infrastructuur, ING RE en Reggefiber, op basis van het businessplan een aanzienlijke deelneming in het project zijn aangegaan. [...] (103). Afgezien van de financiële opbrengsten is het evenwel mogelijk dat de strategische waarde van het project als een betrekkelijk kleinschalig „proefproject” om het potentieel van FttH-technologie in dichtbevolkte gebieden en het onderliggende nieuwe businessmodel (104) te testen, heeft bijgedragen tot het besluit van zowel de openbare als de particuliere investeerders om een relatief groot risico te aanvaarden (105). |
| --- | --- |

(172)

Er zij op gewezen dat twee particuliere investeerders die ook gespecialiseerd zijn in investeringen in communicatie-infrastructuur, ING RE en Reggefiber, op basis van het businessplan een aanzienlijke deelneming in het project zijn aangegaan. [...] (103). Afgezien van de financiële opbrengsten is het evenwel mogelijk dat de strategische waarde van het project als een betrekkelijk kleinschalig „proefproject” om het potentieel van FttH-technologie in dichtbevolkte gebieden en het onderliggende nieuwe businessmodel (104) te testen, heeft bijgedragen tot het besluit van zowel de openbare als de particuliere investeerders om een relatief groot risico te aanvaarden (105).

| (173) | Op grond van deze overwegingen concludeert de Commissie dat een particuliere investeerder die onder de normale voorwaarden van een markteconomie handelt, op basis van het businessplan in GNA zou kunnen investeren. Dit wordt bevestigd door de aanwezigheid van twee particuliere marktpartijen die in GNA investeren. |
| --- | --- |

(173)

Op grond van deze overwegingen concludeert de Commissie dat een particuliere investeerder die onder de normale voorwaarden van een markteconomie handelt, op basis van het businessplan in GNA zou kunnen investeren. Dit wordt bevestigd door de aanwezigheid van twee particuliere marktpartijen die in GNA investeren.

| (174) | Wat de opmerkingen van UPC, ONO, FT, Com Hem en de anonieme belanghebbende betreft die de Commissie verzoeken het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie in het onderhavige geval strikt toe te passen gezien de vermeende „precedentwerking” van het project ten aanzien van andere breedbandinvesteringen in Europa, wenst de Commissie te beklemtonen dat de toetsing aan het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie altijd per geval moet worden verricht overeenkomstig de bestaande rechtspraak en haar beschikkingspraktijk ter zake. |
| --- | --- |

(174)

Wat de opmerkingen van UPC, ONO, FT, Com Hem en de anonieme belanghebbende betreft die de Commissie verzoeken het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie in het onderhavige geval strikt toe te passen gezien de vermeende „precedentwerking” van het project ten aanzien van andere breedbandinvesteringen in Europa, wenst de Commissie te beklemtonen dat de toetsing aan het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie altijd per geval moet worden verricht overeenkomstig de bestaande rechtspraak en haar beschikkingspraktijk ter zake.

| (175) | Samenvattend concludeert de Commissie derhalve dat de investering van de gemeente Amsterdam geen staatssteun vormt omdat zij gelijktijdig is gedaan met een aanzienlijke onder vergelijkbare voorwaarden gedane kapitaalbijdrage van een particuliere investeerder. Bovendien is uit een onderzoek van het businessplan eveneens gebleken dat de investering in overeenstemming is met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie. |
| --- | --- |

(175)

Samenvattend concludeert de Commissie derhalve dat de investering van de gemeente Amsterdam geen staatssteun vormt omdat zij gelijktijdig is gedaan met een aanzienlijke onder vergelijkbare voorwaarden gedane kapitaalbijdrage van een particuliere investeerder. Bovendien is uit een onderzoek van het businessplan eveneens gebleken dat de investering in overeenstemming is met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie.

VII.   CONCLUSIE

| (176) | Na de inleiding van de formele onderzoekprocedure hebben de Nederlandse autoriteiten de door de Commissie in haar inleidingsbeschikking geuite twijfel op bevredigende wijze weggenomen. Met name is komen vast te staan dat alle voorinvesteringen van de gemeente Amsterdam door GNA zijn terugbetaald. De Commissie stelt vast dat de gemeente Amsterdam in GNA investeert onder dezelfde voorwaarden als de bij het project betrokken particuliere partijen, die op basis van het businessplan van GNA aan het project deelnemen. |
| --- | --- |

(176)

Na de inleiding van de formele onderzoekprocedure hebben de Nederlandse autoriteiten de door de Commissie in haar inleidingsbeschikking geuite twijfel op bevredigende wijze weggenomen. Met name is komen vast te staan dat alle voorinvesteringen van de gemeente Amsterdam door GNA zijn terugbetaald. De Commissie stelt vast dat de gemeente Amsterdam in GNA investeert onder dezelfde voorwaarden als de bij het project betrokken particuliere partijen, die op basis van het businessplan van GNA aan het project deelnemen.

| (177) | De Commissie komt derhalve tot de conclusie dat de investering van de gemeente Amsterdam in GNA geen staatssteun vormt in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, omdat zij in overeenstemming is met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie. |
| --- | --- |

(177)

De Commissie komt derhalve tot de conclusie dat de investering van de gemeente Amsterdam in GNA geen staatssteun vormt in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, omdat zij in overeenstemming is met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie.

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De op 17 mei 2005 bij de Commissie aangemelde investering van de gemeente Amsterdam in Glasvezelnet Amsterdam cv voor de aanleg van een glasvezeltoegangsnetwerk in Amsterdam vormt geen staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag.

De maatregel mag derhalve ten uitvoer worden gelegd.

Artikel 2

Deze beschikking is gericht tot het Koninkrijk der Nederlanden.

Gedaan te Brussel, 11 december 2007.

Voor de Commissie

Neelie KROES

Lid van de Commissie

---

(1)  PB C 134 van 16.6.2007, blz. 9. Steunmaatregel van de staten C 53/06 (ex N 262/05) — Citynet Amsterdam: investering in een glasvezelaansluitnetwerk door de gemeente Amsterdam — Uitnodiging overeenkomstig artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag opmerkingen te maken.

1

(2)  VECAI heeft verdere inlichtingen verstrekt bij e-mails die op 27 december 2005, 11 januari en 31 januari 2006 zijn ingeschreven.

2

(3)  UPC Nederland bv is een dochteronderneming van Liberty Global Inc. UPC Nederland bv is in Nederland onder de naam UPC actief. Liberty Global Inc. („Liberty Global”) is een internationale kabelexploitant die diensten aanbiedt op het gebied van video, telefoon en internettoegang. Het bedrijf exploiteert breedbandcommunicatienetwerken in verschillende landen.

3

(4)  Deze informatie werd door UPC bij brief van 12 mei 2006, geregistreerd op 15 mei 2006, verstrekt.

4

(5)  Op 19 en 31 mei en 1, 7 en 13 juni 2006.

5

(6)  Op 18, 25 en 29 augustus 2006.

6

(7)  Volgens openbare informatie, zoals bijvoorbeeld artikelen in de dagbladen Het Parool (7.7.2006) en Trouw (13.10.2006).

7

(8)  Deze e-mail werd op 22 september 2006 ingeschreven.

8

(9)  Verslag van het Gerechtshof van 21 november 2006, nr. 200601252.

9

(10)  Arrest van het Gerechtshof van 18 januari in zaak 1252/06 KG.

10

(11)  „Data rooms” plegen bijvoorbeeld te worden gebruikt in de fase van het due-diligenceonderzoek bij fusie- en overnametransacties en bieden de potentiële kandidaten toegang tot vertrouwelijke bedrijfsinformatie.

11

(12)  Zie voetnoot 1.

12

(13)  Bij brief van 17 juli 2007, op dezelfde datum ingeschreven.

13

(14)  Bij brief van 16 juli 2007, op dezelfde datum ingeschreven.

14

(15)  Bij brief van 17 juli 2007, op dezelfde datum ingeschreven.

15

(16)  Bij brief van 17 juli 2007, op dezelfde datum ingeschreven.

16

(17)  Bij brief van 17 juli 2007, op dezelfde datum ingeschreven, niet-vertrouwelijke versie ontvangen op 27 juli 2007.

17

(18)  De aanleg van glasvezeltoegangsnetwerken wordt als de volgende grote stap in de sector elektronische communicatie beschouwd. In vergelijking met de bestaande netwerken op basis van koperdraad (zoals ADSL of kabel) bieden de nieuwe glasvezelnetwerken veel hogere snelheden en symmetrische diensten; verwacht wordt dat zij zullen leiden tot talrijke nieuwe innoverende diensten en toepassingen op basis van IP-technologieën (IPTV, video op verzoek, zorg op afstand enz.).

18

(19)  Het contract voor de aanleg is gegund aan Van den Berg Infrastructuren (BAM)/Draka Comteq Telecom. Van den Berg is een dochteronderneming van BAM, een grote bouwonderneming, en Draka Comteq is een kabelproducent. Voor de exploitatie van het netwerk is BBned geselecteerd (aanbestedingsprocedure 2005/S 79-076325).

19

(20)  ING RE is een dochteronderneming van ING, een conglomeraat op het gebied van financiële diensten (bank- en verzekeringsbedrijf).

20

(21)  Reggefiber is betrokken bij verscheidene glasvezelnetprojecten in Nederland en is gelieerd aan het bouwconcern Volker Wessels.

21

(22)  De financiering van woningcorporaties in Nederland is momenteel onderworpen aan een bestaande steun-procedure van de Commissie (zaak E-2/2005 Bestaande woonwet en financieringsmethoden voor
  woningbouwcorporaties). Bij brief van 20 december 2005 aan de Commissie verzocht Vecai de Commissie de rechtspositie van de woningcorporaties te onderzoeken op basis van de staatssteunregels. Bij brief van 3 februari 2006 beantwoordde de Commissie deze brief waarbij zij verklaarde dat DG Concurrentie deze zaak behandelt in het kader van de voornoemde, nog lopende procedure.

22

Bestaande woonwet en financieringsmethoden voor

woningbouwcorporaties

(23)  Ongeveer een derde van de woningen (13 000) in dit gebied is eigendom van de woningcorporaties.

23

(24)  [...]

24

(25)  [...]: De informatie tussen de haakjes valt onder de geheimhoudingsplicht.

25

(26)  BBned is een particuliere breedbandexploitant, een dochteronderneming van Telecom Italia. BBned werd geselecteerd via een aanbestedingsprocedure die in het Publicatieblad van de Europese Unie werd gepubliceerd met referentie 2004/S 138 — 118456, gedateerd 17 juli 2004.

26

Publicatieblad van de Europese Unie

(27)  [...]

27

(28)  In de telecommunicatiesector wordt met de term „triple play” het aanbieden van snel-internettoegang, televisie- en telefoondiensten via één enkele breedbandaansluiting bedoeld.

28

(29)  Het arrest van het Gerecht van eerste aanleg in zaak T-73/98, Société chimique Prayon-Rupel SA/Commissie, Jurispr. [2001], blz. II-867, overweging 93 bevat de volgende passage „dat een aanzienlijk langer tijdsverloop dan normalerwijs nodig is voor een eerste onderzoek in het kader van de bepalingen van artikel 93, lid 3, van het Verdrag, samen met andere elementen, tot de vaststelling kan nopen dat de Commissie ernstige beoordelingsproblemen ondervond zodat de procedure van artikel 93, lid 2, van het Verdrag moest worden geopend”.

29

(30)  De gemeente had in 2003 en 2004 opdracht gegeven tot verscheidene studies ter voorbereiding van het project, en zij organiseerde de aanbestedingen voor de aanleg en de exploitatie van het netwerk. Bovendien financierde de gemeente bepaalde graafwerkzaamheden en schafte zij met het oog op de aanleg van het netwerk software aan. Deze „voorinvesteringen” van de gemeente bedroegen [...] EUR.

30

(31)  Zie overweging 30 en volgende van de inleidingsbeschikking.

31

(32)  Aangezien het businessplan van GNA op verzoek van de Nederlandse autoriteiten onder de geheimhoudingsplicht viel, had RBB Economics geen toegang tot het feitelijke businessplan van GNA en baseerde deze firma haar studie op openbare informatie en op de openbare versie van de inleidingsbeschikking van de Commissie.

32

(33)  Zie de overwegingen 30 en volgende van de inleidingsbeschikking.

33

(34)  De totale opzeggingspercentages omvatten alle klanten die van UPC zijn overgestapt naar een andere operator (bijvoorbeeld naar KPN, GNA, naar een ander gebied vertrokken enz.). Daarom beschouwt UPC dit cijfer als het maximale opzeggingspercentage dat het nieuwe GNA-glasvezelnetwerk op dit moment bereikt kon hebben.

34

(35)  GNA begon de uitrol van het netwerk in oktober 2006 en de retailoperators die via BBned van het GNA-netwerk gebruikmaakten, begonnen in maart 2007 met het aanbieden van hun diensten.

35

(36)  In bepaalde delen van Nuenen en Hillegom bedraagt de marktpenetratie van de dienstverlening via het glasvezelnetwerk bijvoorbeeld na een jaar meer dan 80 %. De projecten in Nuenen en Hillegom hebben een andere achtergrond dan het Amsterdamse project; in Hillegom is er geen overheidsinvesteerder bij het project betrokken.

36

(37)  Het glasvezelnetwerk in Nuenen bereikt 7 400 huishoudens, minder dan 25 % van de huidige omvang van het Amsterdamse project.

37

(38)  Zie de beschikking van de Commissie van 19 juli 2006, C 35/05, Aanleg van een breedbandnetwerk in Appingedam (PB L 86 van 27.3.2007, blz. 1), waarin de Commissie steun voor de aanleg van een toegangsnetwerk van optische vezels onverenigbaar achtte met de gemeenschappelijke markt omdat de gemeente Appingedam haar netwerk met staatssteun aanlegde terwijl particuliere operatoren van breedbandnetwerken reeds soortgelijke diensten in hetzelfde gebied aanboden. In de zaak-Appingedam waren geen particulieren bij de financiering van het project betrokken en werd het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie door de Nederlandse autoriteiten niet ingeroepen.

38

(39)  Arcadis is een technische onderneming die projectmanagement-, advies- en ingenieursdiensten verstrekt voor de aanleg van glasvezelnetwerken.

39

(40)  Het model is beschikbaar op de volgende website: http://ngn.arcadis.nl/

40

(41)  Zie voetnoot 37.

41

(42)  Het onderscheid tussen „witte”, „grijze” en „zwarte” gebieden hangt af van het bestaande aanbod van breedbanddiensten. Over het algemeen zijn „witte gebieden” dunbevolkte gebieden op het platteland waar in het geheel geen breedbanddiensten beschikbaar zijn, „grijze gebieden” zijn zones waar algemene breedbanddiensten reeds in sommige delen van het desbetreffende gebied worden aangeboden en „zwarte gebieden” zijn zones waar verschillende breedbanddiensten via ten minste twee concurrerende infrastructuurnetwerken (zoals telefoon- en kabeltelevisienetten) worden aangeboden.

42

(43)  Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement. Gemeenschappelijke acties voor groei en werkgelegenheid: het communautair Lissabon-programma, COM(2005) 330 van 20 juli 2005.

43

(44)  In het rapport voor de Nederlandse autoriteiten van Stratix Consulting/Technische Universiteit Delft dat op 8 maart 2007 is uitgebracht en op 16 maart 2007 bij de Commissie is ingediend, wordt vermeld dat er per december 2006 ongeveer 50 projecten voor de aanleg van glasvezelnetwerken in Nederland in uitvoering waren, en dat eenzelfde aantal nieuwe projecten was aangekondigd die vanaf 2007 van start zouden gaan.

44

(45)  Informatie die op 9 november 2007 en op 12 november 2007 werd verstrekt.

45

(46)  [...]

46

(47)  De gewogen gemiddelde kosten van het vermogen (WACC) geven de relatieve kosten van eigen en vreemd vermogen van een bedrijf weer. WACC is een algemeen aanvaarde financiële indicator om voor een specifiek bedrijf of project het rendement te berekenen dat door de verstrekkers van vermogen (zowel vreemd als eigen vermogen) wordt verlangd, rekening houdend met de risicokenmerken van het project. Bedrijven of projecten waarmee een rendement kan worden behaald (bijvoorbeeld gemeten op basis van de interne opbrengstvoet („internal rate of return” — IRR)) dat de kosten van het vermogen overschrijdt, leveren toegevoegde waarde op voor investeerders. Bedrijven of projecten daarentegen die, hoewel zij winstgevend kunnen zijn, minder rendement opleveren dan de kosten van het vermogen, „vernietigen” investeringswaarde.

47

(48)  In de vergelijkende analyse van de Commissie werden de hypothesen van het businessplan van GNA vergeleken met de beschikbare informatie van soortgelijke ondernemingen, voornamelijk Europese telecombedrijven.

48

(49)  De interneopbrengstvoet (IRR) wordt gebruikt om besluiten te nemen over langetermijninvesteringen en om verschillende investeringsprojecten met elkaar te vergelijken.

49

(50)  Zoals peer-to-peer-toepassingen, het downloaden van bestanden, HDTV-diensten enz.

50

(51)  Zie voetnoot 44.

51

(52)  De Nederlandse autoriteiten verwijzen met name naar het arrest van het Gerecht van eerste aanleg Alitalia/Commissie, zaak T-296/97, Jurispr. [2000], blz. II-3871, overwegingen 80 en 81; arrest van het Hof, Italië/Commissie, zaak C-303/88, Jurispr., blz. I-1433, overweging 20; en arrest van het Gerecht van eerste aanleg, Air France/Commissie, zaak T-358/94, Jurispr., blz. II-2109, overweging 70.

52

(53)  De Nederlandse autoriteiten verwijzen naar Beschikking 95/404/EG van de Commissie inzake een procedure op grond van Verordening (EEG) nr. 2407/92 van de Raad („Swissair/Sabena”) (PB L 239 van 7.10.1995, blz. 28), en de beschikking in zaak N 172/00 (Ierland), Seed and Venture Capital Scheme (PB C 37 van 3.2.2001, blz. 48).

53

(54)  Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 van het EG-Verdrag (PB L 83 van 27.3.1999, blz. 1).

54

(55)  France Télécom heeft zijn dochterondernemingen, Orange Netherlands en Nederland Breedband, onlangs aan Deutsche Telekom verkocht. De transactie is op 20 augustus 2007 door de Commissie goedgekeurd.

55

(56)  De laatste gegevens die door UPC met betrekking tot de opzeggingscijfers zijn ingediend, hebben betrekking op de situatie per 1 juni 2007.

56

(57)  Zie ook voetnoot 41.

57

(58)  Zie bijvoorbeeld Beschikking 2007/175/EG van de Commissie van 19 juli 2006, Aanleg van een breedbandnetwerk in Appingedam (PB L 86 van 27.3.2007, blz. 1); zie ook voetnoot 37.

58

(59)  Zaak C-345/02, Pearle BV e.a., Jurispr. [2004], blz. I-7139, overweging 35 onder verwijzing naar zaak C-303/88 Italië/Commissie, Jurispr. [1991], blz. I-1433, overweging 11 en zaak C-482/99, Frankrijk/Commissie, Stardust Marine, Jurispr. [2002], blz. I-4379, overweging 24.

59

(60)  Juridisch gezien investeert de gemeente niet zelf in GNA, maar doet zij dit via een „special purpose vehicle” die voor dit project is opgezet [...] en die eigendom is van de gemeente Amsterdam via het Ontwikkelingsbedrijf Amsterdam (OGA, een onderneming die eigendom is van de gemeente Amsterdam). De investering wordt derhalve met staatsmiddelen bekostigd en kan aan de staat worden toegerekend (de dochteronderneming is eigendom van de gemeente en het investeringsbesluit is door de gemeente genomen en op initiatief van de gemeente via de dochteronderneming doorgegeven). Derhalve is voldaan aan de voorwaarden die in zaak C-482/99, overweging 37, Stardust Marine (zie voetnoot 58) zijn geschetst.

60

(61)  Zie bijvoorbeeld het arrest in gevoegde zaken C-328/99 en C-399/00: Italiaanse Republiek en SIM 2 Multimedia SpA/Commissie, Jurispr. [2003], blz. I-4035, overwegingen 37 en 38, het „Seleco-arrest”; het arrest in gevoegde zaken C-296 en 318/82, Nederlands en Leeuwarder Papierwarenfabriek bv/Commissie, Jurispr. [1985], blz. 809, overweging 17; de toepassing van de artikelen 92 en 93 van het EG-Verdrag en artikel 61 van de EER-overeenkomst op steunmaatregelen van de staten in de luchtvaartsector, reeds aangehaald, overwegingen 25 en 26; Beschikking 2006/621/EG van de Commissie van 2 augustus 2004 betreffende de door Frankrijk ten uitvoer gelegde steunmaatregel ten gunste van France Télécom (PB L 257 van 20.9.2006, blz. 11); en de mededeling van de Commissie aan de lidstaten betreffende de toepassing van de artikelen 92 en 93 van het EEG-Verdrag en van artikel 5 van Richtlijn 80/723/EEG van de Commissie op openbare bedrijven in de industriesector (PB C 307 van 13.11.1993, blz. 3).

61

(62)  Zie bijvoorbeeld de arresten van het Hof in zaak C-303/88 Italië/Commissie, Jurispr. [1991], blz. I-1433, overweging 20, „het arrest-ENI-Lanerossi”; en in zaak T-358/94 Air France/Commissie, Jurispr. [1996], blz. II-2109, overweging 70.

62

(63)  Zaak T-296/97, Alitalia, Jurispr. [2000], blz. II-3871, overweging 81; zaak T-385/94, Air France, Jurispr. [1996], blz. II-2109, overwegingen 148 en 149. Zie ook het standpunt van de Commissie, De toepassing van de artikelen 92 en 93 van het EEG-Verdrag op openbare bedrijven, Bulletin EG-9/1984, punt 3.2 i) en iii).

63

(64)  Met andere woorden, de voorwaarden van een bepaalde overeenkomst kunnen gelijk zijn maar er kunnen in andere overeenkomsten aanvullende voorwaarden zijn vastgesteld met andere rechten en verplichtingen.

64

(65)  Voetnoot 48 van de inleidingsbeschikking.

65

(66)  De aandelen van ING zijn voor 100 % op de beurs uitgegeven, waarbij geen enkele aandeelhouder meer dan 5 % van de aandelen van de onderneming in handen heeft. Reggefiber is een dochteronderneming van Reggeborgh, een investeringsvehikel van de familie Wessels. Zie ook voetnoten 20 en 21.

66

(67)  De betekenis van particuliere deelneming houdt ook verband met het feit dat breedbandinvesteringen in „zwarte” gebieden vooral een zaak van particuliere operatoren is. Zie ook overweging 84.

67

(68)  Punt 49 en volgende.

68

(69)  Zie ook de overwegingen 54 en 55.

69

(70)  Overweging 52 en volgende.

70

(71)  Bijvoorbeeld in haar brief aan de Nederlandse autoriteiten van 29 september 2006.

71

(72)  Zie ook overweging 59. De Nederlandse autoriteiten hebben de Commissie meegedeeld dat de rente [...] EUR bedroeg en op [...] door GNA was betaald.

72

(73)  Zie bijvoorbeeld Beschikking 2006/176/EG van de Commissie van 7 juni 2005 betreffende het bedrijfsherstructureringsplan van Alitalia (PB L 69 van 8.3.2006, blz. 1, overweging 194). „Voor de presentatie van haar aanbod heeft de Deutsche Bank een evaluatie verricht van de strategie en het verwachte toekomstige rendement van de maatschappij. Voorts wil zij alvorens het definitieve contract te tekenen, een due-diligenceonderzoek verrichten, wat verplicht is voor alle investeerders alvorens de operatie van start te laten gaan”.

73

(74)  Overweging 62.

74

(75)  In de hiernavolgende beoordeling zal in hoofdzaak naar UPC worden verwezen omdat de door deze onderneming ingediende documenten het meest uitvoerig zijn. De beoordeling heeft echter ook betrekking op de meer algemene opmerkingen van andere belanghebbenden.

75

(76)  Overweging 63 e.v.

76

(77)  Controle verricht op 2 mei 2006 namens de Nederlandse autoriteiten; rapport bij de Commissie ingediend op 11 mei 2006.

77

(78)  Ingediend op 16 maart 2007, zie ook overweging 75.

78

(79)  UPC (Nederlands kabelbedrijf) 10,6 %, Fastweb (Italiaanse breedbandexploitant) 9 %, Telenet (Vlaams kabelbedrijf) 8,5 %, KPN (gevestigd Nederlands telecommunicatiebedrijf) 8,1 %.

79

(80)  Opgemerkt zij dat UPC in de door hem verstrekte documenten deze indicatoren ook niet heeft gebruikt voor zijn opmerkingen over GNA's businessplan.

80

(81)  [...]

81

(82)  UPC/RBB hebben hun analyse gebaseerd op openbare gegevens, en met name op een analistenrapport van ING „European Telecoms” van 24 februari 2006 over de haalbaarheid van een Fibre-to-the-Home-project in Amsterdam.

82

(83)  Namelijk Chello Extreme, die momenteel 20 Mbps download- en 2 Mbps uploadsnelheid aanbiedt.

83

(84)  Waar de glasvezelpenetratie meer dan 80 % heeft bereikt.

84

(85)  Zoals de studie van JPMorgan (2006): „The fibre battle — Changing Dynamics in European Wirelines”, 4 oktober 2006. JPMorgan heeft ook becijferd dat de terugverdientijd van FttH-infrastructuur — met open toegang op een gemiddelde stedelijke markt — interessant wordt vanaf een marktaandeel van 25 %.

85

(86)  Zoals bijvoorbeeld blijkt uit de investeringen van Reggefiber in Nederland of van andere operatoren in Frankrijk en andere Europese landen. Zie ook The Netherlands: FTTH deployment overview, 4Q2006, door Stratix, januari 2007.

86

(87)  Bron: Supplement to the RBB report on Amsterdam’s investment in the FttH Citynet project, 7 november 2006.

87

Bron

(88)  Ondernemingen zoals Pilmo, Unet of InterNLnet bieden reeds diensten met een beperkte geografische reikwijdte op het GNA-netwerk aan.

88

(89)  Voor een beschrijving van het drielagenmodel, zie overweging 23 e.v.

89

(90)  Voor een evaluatie van de wholesaletarieven, zie overweging 146 e.v.

90

(91)  Voor de complete infrastructuur (actief en passief) raamt UPC/RBB de kosten op 1 500 EUR per aangesloten woning (respectievelijk 1 000/500 EUR), KPN op 1 300 EUR, Hillegom (een Nederlands FttH-project) op 1 200 EUR, Corning (een glasvezelfabrikant) op 1 200 EUR, Arthur D. Little (een consultingfirma) op 1 000 EUR (respectievelijk 600/400 EUR), Fastweb (een Italiaanse breedbandoperator) op 1 200 EUR, ARCEP (Franse regelgever) op 2 000 EUR (gegevens van 2005 en 2006), JPMorgan (consultingfirma) op 1 000 tot 2 000 EUR.

91

(92)  Zie ook voetnoot 19.

92

(93)  Voetnoot 37 van de inleidingsbeschikking.

93

(94)  De beoordeling op basis van de kasstroom leverde (overeenkomstig de opmerkingen van UPC) een waarde op van [...] EUR.

94

(95)  Zie bijvoorbeeld de documenten van de „FttH council”, beschikbaar op http://www.ftthcouncil.org/ of het onderzoek van Gartner van 14 februari 2006: „Governments Can Bring Moore’s Law to Broadband Access”.

95

(96)  De Nederlandse autoriteiten hebben tevens verschillende gevoeligheidsanalyses en bedrijfsscenario’s ingediend als onderdeel van het GNA-businessplan. De Nederlandse autoriteiten betogen dat zelfs in het worstcasescenario de waarde van de infrastructuur toereikend zal zijn [...].

96

(97)  Accountantscontrole van 2 mei 2006 namens GNA, rapport ingediend bij de Commissie op 11 mei 2006. Zie ook overweging 125.

97

(98)  In het geval van een businessplan stellen gevoeligheidsanalyses besluitvormers in staat te beoordelen in hoeverre de financiële resultaten van het businessplan gevoelig zijn voor wijzigingen in de onderliggende aannames. Evenzo brengen verschillende bedrijfsscenario’s de verschillende resultaten van het project naargelang van uiteenlopende marktaannames onder de aandacht.

98

(99)  Dit rapport van ING kwam tot de conclusie dat een FttH-netwerk in Amsterdam financieel haalbaar en levensvatbaar is (ING analistenrapport „European Telecoms”, 24 februari 2006). Het in het analistenrapport gebruikte businessplan verschilt echter aanzienlijk van dat van GNA (bv. wat de toegepaste methode, het geplande tijdschema, de financiële doelstellingen betreft enz.).

99

(100)  GNA past een andere methode toe dan die welke in het in voetnoot 98 vermelde ING-rapport wordt gebruikt. Volgens de methode van GNA was geen vermogenskostenindicator nodig. De Commissie heeft echter in haar analyse eveneens gebruikgemaakt van cijfers met betrekking tot de vermogenskosten, en wel om deze met de IRR van het businessplan van GNA te vergelijken. Zie ook overweging 134 en volgende.

100

(101)  Zie overweging 41.

101

(102)  De autoriteiten hebben de Commissie op [...] de leningovereenkomsten voorgelegd; hierin wordt vermeld dat de aangerekende rente gelijk is aan [...] %.

102

(103)  [...]

103

(104)  Namelijk het „drielagenmodel”, waarbij de passieve en actieve lagen afzonderlijk worden geëxploiteerd en beheerd, met een open en niet-discriminerende toegang voor alle retailoperators, zie ook figuur 1.

104

(105)  Kleine, riskante investeringen kunnen ook worden uitgelegd aan de hand van de „reële optie”-theorie, volgens welke riskante investeringen in twee fasen kunnen worden verricht. In de eerste fase wordt slechts een kleine investering gedaan (dat wil zeggen de onderneming koopt een optie). Enige tijd later, wanneer meer informatie bekend is, kan de onderneming een grotere investering doen (dat wil zeggen deze optie uitoefenen) of haar plannen opgeven, waarbij haar verliezen beperkt blijven tot de oorspronkelijke kleine investering (dat wil zeggen de kosten van de optie). Door een hoger risico en een grotere onzekerheid op zich te nemen in de eerste fase (met een kleine deelneming), kunnen ondernemingen de risico’s van latere (grotere) investeringen verminderen.

105

---

| 16.9.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 247/50 |
| --- | --- | --- | --- |

16.9.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 247/50

---

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 8 september 2008

tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde sojabonen A2704-12 (ACS-GMØØ5-3) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2008) 4735)

(Slechts de tekst in de Duitse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2008/730/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders (1), en met name op artikel 7, lid 3, en artikel 19, lid 3,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Op 1 juli 2005 heeft Bayer CropScience AG overeenkomstig de artikelen 5 en 17 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 bij de bevoegde instantie van Nederland een aanvraag ingediend voor het in de handel brengen van levensmiddelen, levensmiddeleningrediënten en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met sojabonen A2704-12 („de aanvraag”). |
| --- | --- |

(1)

Op 1 juli 2005 heeft Bayer CropScience AG overeenkomstig de artikelen 5 en 17 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 bij de bevoegde instantie van Nederland een aanvraag ingediend voor het in de handel brengen van levensmiddelen, levensmiddeleningrediënten en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met sojabonen A2704-12 („de aanvraag”).

| (2) | De aanvraag heeft ook betrekking op het in de handel brengen van andere producten die geheel of gedeeltelijk uit sojabonen A2704-12 bestaan, voor dezelfde gebruiksdoeleinden als andere sojabonen, met uitzondering van de teelt. Daarom omvat zij overeenkomstig artikel 5, lid 5, en artikel 17, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1829/2003 de gegevens en de informatie als voorgeschreven in de bijlagen III en IV bij Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 maart 2001 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu en tot intrekking van Richtlijn 90/220/EEG van de Raad (2) en de informatie en de conclusies over de risicobeoordeling die is uitgevoerd overeenkomstig de beginselen van bijlage II bij Richtlijn 2001/18/EG. |
| --- | --- |

(2)

De aanvraag heeft ook betrekking op het in de handel brengen van andere producten die geheel of gedeeltelijk uit sojabonen A2704-12 bestaan, voor dezelfde gebruiksdoeleinden als andere sojabonen, met uitzondering van de teelt. Daarom omvat zij overeenkomstig artikel 5, lid 5, en artikel 17, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1829/2003 de gegevens en de informatie als voorgeschreven in de bijlagen III en IV bij Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 maart 2001 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu en tot intrekking van Richtlijn 90/220/EEG van de Raad (2) en de informatie en de conclusies over de risicobeoordeling die is uitgevoerd overeenkomstig de beginselen van bijlage II bij Richtlijn 2001/18/EG.

| (3) | Op 10 augustus 2007 heeft de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) overeenkomstig de artikelen 6 en 18 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 een gunstig advies uitgebracht en geconcludeerd dat het onwaarschijnlijk is dat het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met sojabonen A2704-12, als beschreven in de aanvraag („de producten”), schadelijke gevolgen voor de gezondheid van mens en dier en voor het milieu zal hebben in de context van de beoogde toepassingen ervan (3). In haar advies heeft de EFSA aandacht besteed aan alle specifieke kwesties en problemen die door de lidstaten aan de orde waren gesteld in de context van de raadpleging van de bevoegde nationale instanties, als bedoeld in artikel 6, lid 4, en artikel 18, lid 4, van die verordening. |
| --- | --- |

(3)

Op 10 augustus 2007 heeft de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) overeenkomstig de artikelen 6 en 18 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 een gunstig advies uitgebracht en geconcludeerd dat het onwaarschijnlijk is dat het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met sojabonen A2704-12, als beschreven in de aanvraag („de producten”), schadelijke gevolgen voor de gezondheid van mens en dier en voor het milieu zal hebben in de context van de beoogde toepassingen ervan (3). In haar advies heeft de EFSA aandacht besteed aan alle specifieke kwesties en problemen die door de lidstaten aan de orde waren gesteld in de context van de raadpleging van de bevoegde nationale instanties, als bedoeld in artikel 6, lid 4, en artikel 18, lid 4, van die verordening.

| (4) | De EFSA heeft — rekening houdend met alle beschikbare gegevens in de aanvraag over de moleculaire karakterisering, de analyse van de samenstelling en de agronomische prestaties — met name geconcludeerd dat sojabonen A2704-12 gelijk zijn aan hun niet-genetisch gemodificeerde pendanten en bijgevolg geen verdere studies nodig zijn naar de veiligheid voor dieren met de volledige levensmiddelen/diervoeders (bijvoorbeeld een toxiciteitsstudie van 90 dagen bij ratten). |
| --- | --- |

(4)

De EFSA heeft — rekening houdend met alle beschikbare gegevens in de aanvraag over de moleculaire karakterisering, de analyse van de samenstelling en de agronomische prestaties — met name geconcludeerd dat sojabonen A2704-12 gelijk zijn aan hun niet-genetisch gemodificeerde pendanten en bijgevolg geen verdere studies nodig zijn naar de veiligheid voor dieren met de volledige levensmiddelen/diervoeders (bijvoorbeeld een toxiciteitsstudie van 90 dagen bij ratten).

| (5) | De EFSA heeft in haar advies ook geconcludeerd dat het door de aanvrager ingediende monitoringplan voor de milieueffecten, dat bestaat uit een algemeen toezichtsplan, aansluit bij het beoogde gebruik van de producten. |
| --- | --- |

(5)

De EFSA heeft in haar advies ook geconcludeerd dat het door de aanvrager ingediende monitoringplan voor de milieueffecten, dat bestaat uit een algemeen toezichtsplan, aansluit bij het beoogde gebruik van de producten.

| (6) | Gezien het bovenstaande moet een vergunning voor de producten worden verleend. |
| --- | --- |

(6)

Gezien het bovenstaande moet een vergunning voor de producten worden verleend.

| (7) | Er moet aan ieder GGO een eenduidig identificatienummer worden toegekend overeenkomstig Verordening (EG) nr. 65/2004 van de Commissie van 14 januari 2004 tot vaststelling van een systeem voor de ontwikkeling en toekenning van eenduidige identificatienummers voor genetisch gemodificeerde organismen (4). |
| --- | --- |

(7)

Er moet aan ieder GGO een eenduidig identificatienummer worden toegekend overeenkomstig Verordening (EG) nr. 65/2004 van de Commissie van 14 januari 2004 tot vaststelling van een systeem voor de ontwikkeling en toekenning van eenduidige identificatienummers voor genetisch gemodificeerde organismen (4).

| (8) | Op grond van het advies van de EFSA lijken voor de levensmiddelen, levensmiddeleningrediënten en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met sojabonen A2704-12 geen andere specifieke etiketteringsvoorschriften nodig te zijn dan die van artikel 13, lid 1, en artikel 25, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1829/2003. Om ervoor te zorgen dat de producten binnen de grenzen van de door deze beschikking verleende vergunning worden gebruikt, moet op het etiket van diervoeders en andere producten dan levensmiddelen en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit het GGO waarvoor een vergunning wordt aangevraagd, ook duidelijk worden vermeld dat de producten in kwestie niet voor de teelt mogen worden gebruikt. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van het advies van de EFSA lijken voor de levensmiddelen, levensmiddeleningrediënten en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met sojabonen A2704-12 geen andere specifieke etiketteringsvoorschriften nodig te zijn dan die van artikel 13, lid 1, en artikel 25, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1829/2003. Om ervoor te zorgen dat de producten binnen de grenzen van de door deze beschikking verleende vergunning worden gebruikt, moet op het etiket van diervoeders en andere producten dan levensmiddelen en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit het GGO waarvoor een vergunning wordt aangevraagd, ook duidelijk worden vermeld dat de producten in kwestie niet voor de teelt mogen worden gebruikt.

| (9) | Het advies van de EFSA rechtvaardigt evenmin het opleggen van specifieke voorwaarden of beperkingen voor het in de handel brengen en/of specifieke voorwaarden of beperkingen voor het gebruik en de behandeling, met inbegrip van voorschriften voor monitoring na het in de handel brengen, of specifieke voorwaarden voor de bescherming van bijzondere ecosystemen/het milieu en/of geografische gebieden, als bedoeld in punt e) van artikel 6, lid 5, en artikel 18, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1829/2003. |
| --- | --- |

(9)

Het advies van de EFSA rechtvaardigt evenmin het opleggen van specifieke voorwaarden of beperkingen voor het in de handel brengen en/of specifieke voorwaarden of beperkingen voor het gebruik en de behandeling, met inbegrip van voorschriften voor monitoring na het in de handel brengen, of specifieke voorwaarden voor de bescherming van bijzondere ecosystemen/het milieu en/of geografische gebieden, als bedoeld in punt e) van artikel 6, lid 5, en artikel 18, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1829/2003.

| (10) | Alle relevante informatie over de verlening van de vergunning voor de producten moet worden opgenomen in het bij Verordening (EG) nr. 1829/2003 vastgestelde communautaire register van genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders. |
| --- | --- |

(10)

Alle relevante informatie over de verlening van de vergunning voor de producten moet worden opgenomen in het bij Verordening (EG) nr. 1829/2003 vastgestelde communautaire register van genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders.

| (11) | In artikel 4, lid 6, van Verordening (EG) nr. 1830/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 betreffende de traceerbaarheid en etikettering van genetisch gemodificeerde organismen en de traceerbaarheid van met genetisch gemodificeerde organismen geproduceerde levensmiddelen en diervoeders en tot wijziging van Richtlijn 2001/18/EG (5) worden etiketteringsvoorschriften vastgesteld voor producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit GGO’s. |
| --- | --- |

(11)

In artikel 4, lid 6, van Verordening (EG) nr. 1830/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 betreffende de traceerbaarheid en etikettering van genetisch gemodificeerde organismen en de traceerbaarheid van met genetisch gemodificeerde organismen geproduceerde levensmiddelen en diervoeders en tot wijziging van Richtlijn 2001/18/EG (5) worden etiketteringsvoorschriften vastgesteld voor producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit GGO’s.

| (12) | Krachtens artikel 9, lid 1, en artikel 15, lid 2, onder c), van Verordening (EG) nr. 1946/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 15 juli 2003 betreffende de grensoverschrijdende verplaatsing van genetisch gemodificeerde organismen (6) moeten de partijen bij het aan het Verdrag inzake biodiversiteit gehechte Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid via het uitwisselingscentrum voor bioveiligheid van deze beschikking in kennis worden gesteld. |
| --- | --- |

(12)

Krachtens artikel 9, lid 1, en artikel 15, lid 2, onder c), van Verordening (EG) nr. 1946/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 15 juli 2003 betreffende de grensoverschrijdende verplaatsing van genetisch gemodificeerde organismen (6) moeten de partijen bij het aan het Verdrag inzake biodiversiteit gehechte Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid via het uitwisselingscentrum voor bioveiligheid van deze beschikking in kennis worden gesteld.

| (13) | Het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid heeft binnen de door zijn voorzitter vastgestelde termijn geen advies uitgebracht; daarom heeft de Commissie op 28 april 2008 overeenkomstig artikel 5 van Besluit 1999/468/EG van de Raad (7) een voorstel bij de Raad ingediend, waarover deze binnen drie maanden een besluit moest nemen. |
| --- | --- |

(13)

Het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid heeft binnen de door zijn voorzitter vastgestelde termijn geen advies uitgebracht; daarom heeft de Commissie op 28 april 2008 overeenkomstig artikel 5 van Besluit 1999/468/EG van de Raad (7) een voorstel bij de Raad ingediend, waarover deze binnen drie maanden een besluit moest nemen.

| (14) | De Raad heeft echter geen besluit genomen binnen de vastgestelde termijn; daarom moet de Commissie nu een beschikking geven, |
| --- | --- |

(14)

De Raad heeft echter geen besluit genomen binnen de vastgestelde termijn; daarom moet de Commissie nu een beschikking geven,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

Genetisch gemodificeerd organisme en eenduidig identificatienummer

Aan de genetisch gemodificeerde sojabonen (Glycine max) A2704-12, als nader gespecificeerd in punt b) van de bijlage bij deze beschikking, wordt het eenduidige identificatienummer ACS-GMØØ5-3 toegekend overeenkomstig Verordening (EG) nr. 65/2004.

Artikel 2

Vergunning

Voor de volgende producten wordt voor de doeleinden van artikel 4, lid 2, en artikel 16, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1829/2003 een vergunning verleend overeenkomstig de voorwaarden van deze beschikking:

| a) | levensmiddelen en levensmiddeleningrediënten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met sojabonen ACS-GMØØ5-3; |
| --- | --- |

a)

levensmiddelen en levensmiddeleningrediënten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met sojabonen ACS-GMØØ5-3;

| b) | diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met sojabonen ACS-GMØØ5-3; |
| --- | --- |

b)

diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met sojabonen ACS-GMØØ5-3;

| c) | andere producten dan levensmiddelen en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit sojabonen ACS-GMØØ5-3 voor dezelfde gebruiksdoeleinden als andere sojabonen, met uitzondering van de teelt. |
| --- | --- |

c)

andere producten dan levensmiddelen en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit sojabonen ACS-GMØØ5-3 voor dezelfde gebruiksdoeleinden als andere sojabonen, met uitzondering van de teelt.

Artikel 3

Etikettering

1.   Voor de etiketteringsvoorschriften van artikel 13, lid 1, en artikel 25, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1829/2003 en artikel 4, lid 6, van Verordening (EG) nr. 1830/2003 is de naam van het organisme „sojabonen”.

2.   De woorden „niet voor teeltdoeleinden” worden aangebracht op het etiket en in de begeleidende documenten van de in artikel 2, onder b) en c), bedoelde producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit sojabonen ACS-GMØØ5-3.

Artikel 4

Monitoring van de milieueffecten

1.   De vergunninghouder zorgt ervoor dat het in punt h) van de bijlage vermelde monitoringplan voor de milieueffecten wordt vastgesteld en uitgevoerd.

2.   De vergunninghouder dient bij de Commissie elk jaar een verslag in over de uitvoering en de resultaten van de in het monitoringplan vermelde activiteiten.

Artikel 5

Communautair register

De informatie in de bijlage bij deze beschikking wordt opgenomen in het bij artikel 28 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 vastgestelde communautaire register van genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders.

Artikel 6

Vergunninghouder

De vergunninghouder is Bayer CropScience AG.

Artikel 7

Geldigheid

Deze beschikking is van toepassing gedurende een periode van tien jaar vanaf de datum van kennisgeving.

Artikel 8

Adressaat

Deze beschikking is gericht tot Bayer CropScience AG, Alfred-Nobel-Strasse 50, D-40789 Monheim am Rhein, Duitsland.

Gedaan te Brussel, 8 september 2008.

Voor de Commissie

Androulla VASSILIOU

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 268 van 18.10.2003, blz. 1.

1

(2)  PB L 106 van 17.4.2001, blz. 1.

2

(3)  http://www.efsa.europa.eu/EFSA/efsa_locale-1178620753816_1178620785771.htm

3

(4)  PB L 10 van 16.1.2004, blz. 5.

4

(5)  PB L 268 van 18.10.2003, blz. 24.

5

(6)  PB L 287 van 5.11.2003, blz. 1.

6

(7)  PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23.

7

---

BIJLAGE

a)   Aanvrager en vergunninghouder:

| Naam | : | Bayer CropScience AG |
| --- | --- | --- |
| Adres | : | Alfred-Nobel-Strasse 50, D-40789 Monheim am Rhein — Duitsland |

Naam

:

Bayer CropScience AG

Adres

:

Alfred-Nobel-Strasse 50, D-40789 Monheim am Rhein — Duitsland

b)   Benaming en specificatie van de producten:

1.   levensmiddelen en levensmiddeleningrediënten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met sojabonen ACS-GMØØ5-3;

2.   diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met sojabonen ACS-GMØØ5-3;

3.   andere producten dan levensmiddelen en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit sojabonen ACS-GMØØ5-3 voor dezelfde gebruiksdoeleinden als andere sojabonen, met uitzondering van de teelt.

De in de aanvraag beschreven genetisch gemodificeerde sojabonen ACS-GMØØ5-3 brengen het PAT-eiwit tot expressie dat tolerantie veroorzaakt tegen het herbicide glufosinaat-ammonium.

c)   Etikettering:

1.   Voor de specifieke etiketteringsvoorschriften van artikel 13, lid 1, en artikel 25, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1829/2003 en artikel 4, lid 6, van Verordening (EG) nr. 1830/2003 is de naam van het organisme „sojabonen”.

2.   De woorden „niet voor teeltdoeleinden” worden aangebracht op het etiket en in de begeleidende documenten van de in artikel 2, onder b) en c), van deze beschikking bedoelde producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit sojabonen ACS-GMØØ5-3.

d)   Detectiemethode:

| — | Modificatiespecifieke real-time PCR-methode voor de kwantificering van sojabonen ACS-GMØØ5-3 |
| --- | --- |

—

Modificatiespecifieke real-time PCR-methode voor de kwantificering van sojabonen ACS-GMØØ5-3

| — | Gevalideerd op zaaizaad door het communautaire referentielaboratorium, opgericht bij Verordening (EG) nr. 1829/2003, gepubliceerd op http://gmo-crl.jrc.it/statusofdoss.htm |
| --- | --- |

—

Gevalideerd op zaaizaad door het communautaire referentielaboratorium, opgericht bij Verordening (EG) nr. 1829/2003, gepubliceerd op http://gmo-crl.jrc.it/statusofdoss.htm

| — | Referentiemateriaal: AOCS 0707-A, AOCS 0707-B en AOCS 0707-C toegankelijk via de American Oil Chemists Society op http://www.aocs.org/tech/crm/bayer_soy.cfm |
| --- | --- |

—

Referentiemateriaal: AOCS 0707-A, AOCS 0707-B en AOCS 0707-C toegankelijk via de American Oil Chemists Society op http://www.aocs.org/tech/crm/bayer_soy.cfm

e)   Eenduidig identificatienummer:

ACS-GMØØ5-3

f)   Informatie die vereist is krachtens bijlage II bij het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid dat aan het Verdrag inzake biodiversiteit gehecht is:

Uitwisselingscentrum voor bioveiligheid, Record ID: zie [wordt ingevuld bij de kennisgeving].

g)   Voorwaarden of beperkingen met betrekking tot het in de handel brengen, het gebruik en de behandeling van het product:

Niet van toepassing.

h)   Monitoringplan

Monitoringplan voor de milieueffecten overeenkomstig bijlage VII bij Richtlijn 2001/18/EG

[Link naar het plan op internet].

i)   Voorschriften voor monitoring, na het in de handel brengen, van het gebruik van het levensmiddel voor menselijke consumptie

Niet van toepassing.

Opmerking: Het kan gebeuren dat de links naar de documenten na verloop van tijd gewijzigd moeten worden. Dergelijke wijzigingen worden bekendgemaakt door het communautaire register van genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders te updaten.

---

III Besluiten op grond van het EU-Verdrag

BESLUITEN OP GROND VAN TITEL V VAN HET EU-VERDRAG

| 16.9.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 247/54 |
| --- | --- | --- | --- |

16.9.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 247/54

---

BESLUIT CHAD/4/2008 VAN HET POLITIEK EN VEILIGHEIDSCOMITÉ

van 2 september 2008

tot wijziging van Besluit CHAD/1/2008 van het Politiek en Veiligheidscomité inzake de aanvaarding van bijdragen van derde staten aan de militaire operatie van de Europese Unie in de Republiek Tsjaad en de Centraal-Afrikaanse Republiek, en van Besluit CHAD/2/2008 van het Politiek en Veiligheidscomité tot instelling van het Comité van contribuanten aan de militaire operatie van de Europese Unie in de Republiek Tsjaad en de Centraal-Afrikaanse Republiek

(2008/731/GBVB)

HET POLITIEK EN VEILIGHEIDSCOMITÉ,

Gelet op het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name op artikel 25, derde alinea,

Gelet op Gemeenschappelijk Optreden 2007/677/GBVB van de Raad van 15 oktober 2007 inzake de militaire operatie van de Europese Unie in de Republiek Tsjaad en de Centraal-Afrikaanse Republiek (1) (operatie EUFOR/Tsjaad/CAR), en met name op artikel 10, lid 2,

Gelet op Besluit CHAD/1/2008 van het Politiek en Veiligheidscomité van 13 februari 2008 inzake de aanvaarding van bijdragen van derde staten aan de militaire operatie van de Europese Unie in de Republiek Tsjaad en de Centraal-Afrikaanse Republiek (2), en op Besluit CHAD/2/2008 van het Politiek en Veiligheidscomité van 18 maart 2008 tot instelling van het Comité van contribuanten aan de militaire operatie van de Europese Unie in de Republiek Tsjaad en de Centraal-Afrikaanse Republiek (3),

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Naar aanleiding van de aanbevelingen van de operationeel commandant van de EU en het Militair Comité van de Europese Unie inzake de bijdrage van de Republiek Kroatië, dient de bijdrage van de Republiek Kroatië te worden aanvaard. |
| --- | --- |

(1)

Naar aanleiding van de aanbevelingen van de operationeel commandant van de EU en het Militair Comité van de Europese Unie inzake de bijdrage van de Republiek Kroatië, dient de bijdrage van de Republiek Kroatië te worden aanvaard.

| (2) | Overeenkomstig artikel 6 van het Protocol betreffende de positie van Denemarken, dat is gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, neemt Denemarken niet deel aan de uitwerking en uitvoering van besluiten en acties van de Europese Unie die gevolgen hebben op defensiegebied, |
| --- | --- |

(2)

Overeenkomstig artikel 6 van het Protocol betreffende de positie van Denemarken, dat is gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, neemt Denemarken niet deel aan de uitwerking en uitvoering van besluiten en acties van de Europese Unie die gevolgen hebben op defensiegebied,

BESLUIT:

Artikel 1

Artikel 1 van Besluit CHAD/1/2008 van het Politiek en Veiligheidscomité wordt vervangen door:

„Artikel 1

Bijdragen van derde staten

Ingevolge de conferenties over de opbouw van de troepenmacht en verder overleg worden de bijdragen van de Republiek Albanië, de Russische Federatie en de Republiek Kroatië voor de militaire operatie van de EU in de Republiek Tsjaad en de Centraal-Afrikaanse Republiek aanvaard.”.

Artikel 2

De bijlage bij Besluit CHAD/2/2008 van het Politiek en Veiligheidscomité wordt vervangen door:

„BIJLAGE

LIJST VAN DERDE STATEN BEDOELD IN ARTIKEL 2, LID 1

| — | de Republiek Albanië |
| --- | --- |

—

de Republiek Albanië

| — | de Russische Federatie |
| --- | --- |

—

de Russische Federatie

| — | de Republiek Kroatië”. |
| --- | --- |

—

de Republiek Kroatië”.

Artikel 3

Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt aangenomen.

Gedaan te Brussel, 2 september 2008.

Voor het Politiek en Veiligheidscomité

De voorzitster

C. ROGER

---

(1)  PB L 279 van 23.10.2007, blz. 21.

1

(2)  PB L 56 van 29.2.2008, blz. 64.

2

(3)  PB L 107 van 17.4.2008, blz. 60.

3

---

| 16.9.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 247/56 |
| --- | --- | --- | --- |

16.9.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 247/56

---

BESLUIT 2008/732/GBVB VAN DE RAAD

van 15 september 2008

tot uitvoering van Gemeenschappelijk Standpunt 2004/293/GBVB tot verlenging van de maatregelen ter ondersteuning van de daadwerkelijke uitvoering van het mandaat van het Internationaal Oorlogstribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op Gemeenschappelijk Standpunt 2004/293/GBVB (1), en met name op artikel 2, juncto artikel 23, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Bij Gemeenschappelijk Standpunt 2004/293/GBVB heeft de Raad maatregelen genomen om de binnenkomst op of de doorreis via het grondgebied van de lidstaten te beletten van personen die betrokken zijn bij activiteiten waardoor voortvluchtige personen geholpen worden zich te blijven onttrekken aan berechting voor misdaden waarvoor het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY) hen in staat van beschuldiging heeft gesteld, of die anderszins handelen op een wijze die het ICTY zou kunnen beletten zijn mandaat daadwerkelijk uit te voeren. |
| --- | --- |

(1)

Bij Gemeenschappelijk Standpunt 2004/293/GBVB heeft de Raad maatregelen genomen om de binnenkomst op of de doorreis via het grondgebied van de lidstaten te beletten van personen die betrokken zijn bij activiteiten waardoor voortvluchtige personen geholpen worden zich te blijven onttrekken aan berechting voor misdaden waarvoor het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY) hen in staat van beschuldiging heeft gesteld, of die anderszins handelen op een wijze die het ICTY zou kunnen beletten zijn mandaat daadwerkelijk uit te voeren.

| (2) | Na het overdragen op 30 juli 2008 van de heer Radovan KARADZIC aan het ICTY dienen een aantal personen die banden hebben met de heer KARADZIC van de lijst in de bijlage bij Gemeenschappelijk Standpunt 2004/293/GBVB te worden geschrapt. |
| --- | --- |

(2)

Na het overdragen op 30 juli 2008 van de heer Radovan KARADZIC aan het ICTY dienen een aantal personen die banden hebben met de heer KARADZIC van de lijst in de bijlage bij Gemeenschappelijk Standpunt 2004/293/GBVB te worden geschrapt.

| (3) | De lijst in de bijlage bij Gemeenschappelijk Standpunt 2004/293/GBVB moet dienovereenkomstig worden aangepast, |
| --- | --- |

(3)

De lijst in de bijlage bij Gemeenschappelijk Standpunt 2004/293/GBVB moet dienovereenkomstig worden aangepast,

BESLUIT:

Artikel 1

De lijst van personen in de bijlage bij Gemeenschappelijk Standpunt 2004/293/GBVB wordt vervangen door de lijst in de bijlage bij dit besluit.

Artikel 2

Dit besluit wordt van kracht op de dag waarop het wordt aangenomen.

Artikel 3

Dit besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Gedaan te Brussel, 15 september 2008.

Voor de Raad

De voorzitter

B. KOUCHNER

---

(1)  PB L 94 van 31.3.2004, blz. 65.

1

---

BIJLAGE

1.   BILBIJA, Milorad

Zoon van Svetko BILBIJA

Geboortedatum en -plaats: 13.8.1956, Sanski Most, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.: 3715730

Identiteitskaart nr.: 03GCD9986

Persoonsnummer: 1308956163305

Bijnamen:

Adres: Brace Pantica 7, Banja Luka, Bosnië en Herzegovina

2.   BJELICA, Milovan

Geboortedatum en -plaats: 19.10.1958, Rogatica, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.: 0000148, afgegeven op 26.7.1998 in Srpsko Sarajevo (vervallen)

Identiteitskaart nr.: 03ETA0150

Persoonsnummer: 1910958130007

Bijnamen: Cicko

Adres: CENTREK Company, Pale, Bosnië en Herzegovina

3.   ECIM (EĆIM), Ljuban

Geboortedatum en -plaats: 6.1.1964, Sviljanac, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.: 0144290, afgegeven op 21.11.1998 in Banja Luka (vervallen)

Identiteitskaart nr.: 03GCE3530

Persoonsnummer: 0601964100083

Bijnamen:

Adres: Ulica Stevana Mokranjca 26, Banja Luka, Bosnië en Herzegovina

4.   HADZIC (HADŽIĆ), Goranka

Dochter van: Branko en Milena HADZIC (HADŽIĆ)

Geboortedatum en -plaats: 18.6.1962, gemeente Vinkovci, Kroatië

Paspoort nr.:

Identiteitskaart nr.: 1806962308218 (JMBG), identiteitskaart nr. 569934/03

Bijnamen:

Adres: Aranj Janosa 9, Novi Sad, Servië

Band met PIFWC: zuster van Goran HADZIC (HADŽIĆ)

5.   HADZIC (HADŽIĆ), Ivana

Dochter van: Goran en Živka HADZIC (HADŽIĆ)

Geboortedatum en -plaats: 25.2.1983, Vukovar, Kroatië

Paspoort nr.:

Identiteitskaart nr.:

Bijnamen:

Adres: Aranj Janosa 9, Novi Sad, Servië

Band met PIFWC: dochter van Goran HADZIC (HADŽIĆ)

6.   HADZIC (HADŽIĆ), Srecko (Srećko)

Zoon van: Goran en Živka HADZIC (HADŽIĆ)

Geboortedatum en -plaats: 8.10.1987, Vukovar, Kroatië

Paspoort nr.:

Identiteitskaart nr.:

Bijnamen:

Adres: Aranj Janosa 9, Novi Sad, Servië

Band met PIFWC: zoon van Goran HADZIC (HADŽIĆ)

7.   HADZIC (HADŽIĆ), Zivka (Živka)

Dochter van: Branislav NUDIC (NUDIĆ)

Geboortedatum en -plaats: 9.6.1957, Vinkovci, Kroatië

Paspoort nr.:

Identiteitskaart nr.:

Bijnamen:

Adres: Aranj Janosa 9, Novi Sad, Servië

Band met PIFWC: echtgenote van Goran HADZIC (HADŽIĆ)

8.   JOVICIC (JOVIČIĆ), Predrag

Zoon van Desmir JOVICIC (JOVIČIĆ)

Geboortedatum en -plaats: 1.3.1963, Pale, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.: 4363551

Identiteitskaart nr.: 03DYA0852

Persoonsnummer: 0103963173133

Bijnamen:

Adres: Milana Simovica 23, Pale, Bosnië en Herzegovina

9.   KESEROVIC (KESEROVIĆ), Dragomir

Zoon van Slavko

Geboortedatum en -plaats: 8.6.1957, Piskavica/Banja Luka, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.: 4191306

Identiteitskaart nr.: 04GCH5156

Persoonsnummer: 0806957100028

Bijnamen:

Adres:

10.   KIJAC, Dragan

Geboortedatum en -plaats: 6.10.1955, Sarajevo, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.:

Identiteitskaart nr.:

Persoonsnummer:

Bijnamen:

Adres:

11.   KOJIC (KOJIĆ), Radomir

Zoon van Milanko en Zlatana

Geboortedatum en -plaats: 23.11.1950, Bijela Voda, Sokolac, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.: 4742002, afgegeven in 2002 in Sarajevo (vervallen in 2007)

Identiteitskaart nr.: 03DYA1935, afgegeven op 7.7.2003 in Sarajevo

Persoonsnummer: 2311950173133

Bijnamen: Mineur, Ratko

Adres: Trifka Grabeza 115, Pale, of Hotel KRISTAL, Jahorina, Bosnië en Herzegovina

12.   KOVAC (KOVAČ), Tomislav

Zoon van Vaso

Geboortedatum en -plaats: 4.12.1959, Sarajevo, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.:

Identiteitskaart nr.:

Persoonsnummer: 0412959171315

Bijnamen: Tomo

Adres: Bijela, Montenegro; en Pale, Bosnië en Herzegovina

13.   KUJUNDZIC (KUJUNDŽIĆ), Predrag

Zoon van Vasilija

Geboortedatum en -plaats: 30.1.1961, Suho Pole, Doboj, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.:

Identiteitskaart nr.: 03GFB1318

Persoonsnummer: 3001961120044

Bijnamen: Predo

Adres: Doboj, Bosnië en Herzegovina

14.   LUKOVIC (LUKOVIĆ), Milorad Ulemek

Geboortedatum en -plaats: 15.5.1968, Belgrado, Servië

Paspoort nr.:

Identiteitskaart nr.:

Persoonsnummer:

Bijnamen: Legija (vals identiteitsbewijs als IVANIC, Zeljko (IVANIĆ, Željko))

Adres: in hechtenis (districtsgevangenis Belgrado, Bacvanska 14, Belgrado)

15.   MALIS (MALIŠ), Milomir

Zoon van Dejan Malis (Mališ)

Geboortedatum en -plaats: 3.8.1966, Bjelice

Paspoort nr.:

Identiteitskaart nr.:

Persoonsnummer: 0308966131572

Bijnamen:

Adres: Vojvode Putnika, Foca, Bosnië en Herzegovina

16.   MANDIC (MANDIĆ), Momcilo (Momčilo)

Geboortedatum en -plaats: 1.5.1954, Kalinovik, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.: 0121391, afgegeven op 12.5.1999 in Srpsko Sarajevo, Bosnië en Herzegovina (vervallen)

Identiteitskaart nr.:

Persoonsnummer: 0105954171511

Bijnamen: Momo

Adres: in hechtenis

17.   MARIC (MARIĆ), Milorad

Zoon van Vinko Maric (Marić)

Geboortedatum en -plaats: 9.9.1957, Visoko, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.: 4587936

Identiteitskaart nr.: 04GKB5268

Persoonsnummer: 0909957171778

Bijnamen:

Adres: Vuka Karadzica 148, Zvornik, Bosnië en Herzegovina

18.   MICEVIC (MIĆEVIĆ), Jelenko

Zoon van Luka en Desanka (meisjesnaam: Simic (Simić))

Geboortedatum en -plaats: 8.8.1947, Borci, nabij Konjic, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.: 4166874

Identiteitskaart nr.: 03BIA3452

Persoonsnummer: 0808947710266

Bijnamen: Filaret

Adres: Milesevo-klooster, Servië

19.   MLADIC (MLADIĆ), Biljana (meisjesnaam STOJCEVSKA (STOJČEVSKA))

Dochter van: Strahilo STOJCEVSKI (STOJČEVSKI) en Svetlinka STOJCEVSKA (STOJČEVSKA)

Geboortedatum en -plaats: 30.5.1972, Skopje, voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië

Paspoort nr.:

Identiteitskaart nr.: 3005972455086 (JMBG)

Bijnamen:

Adres: geregistreerd op Blagoja Parovica 117a, Belgrado, maar woont op Vidikovacki venac 83, Belgrado, Servië

Band met PIFWC: schoondochter van Ratko MLADIC (MLADIĆ)

20.   MLADIC (MLADIĆ), Bosiljka; (meisjesnaam: JEGDIC (JEGDIĆ))

Dochter van: Petar JEGDIC (JEGDIĆ)

Geboortedatum en -plaats: 20.7.1947, Okrugljaca, Virovitica, Kroatië

Identiteitskaart nr.: 2007947455100 (JMBG)

Persoonlijke identiteitskaart: T77619, afgegeven op 31.5.1992 door SUP Belgrado

Adres: Blagoja Parovica 117a, Belgrado, Servië

Band met PIFWC: vrouw van Ratko MLADIC (MLADIĆ)

21.   MLADIC (MLADIĆ), Darko

Zoon van: Ratko en Bosiljka MLADIC (MLADIĆ)

Geboortedatum en -plaats: 19.8.1969, Skopje, voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië

Paspoort nr.: paspoort Servië en Montenegro # 003220335, afgegeven op 26.2.2002

Identiteitskaart nr.: 1908969450106 (JMBG); persoonlijke identiteitskaart nr. B112059, afgegeven op 8.4.1994 door SUP Belgrado

Bijnamen:

Adres: Vidikovacki venac 83, Belgrado, Servië

Band met PIFWC: zoon van Ratko MLADIC (MLADIĆ)

22.   NINKOVIC (NINKOVIĆ), Milan

Zoon van Simo

Geboortedatum en -plaats: 15.6.1943, Doboj, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.: 3944452

Identiteitskaart nr.: 04GFE3783

Persoonsnummer: 1506943120018

Bijnamen:

Adres:

23.   OSTOJIC (OSTOJIĆ), Velibor

Zoon van Jozo

Geboortedatum en -plaats: 8.8.1945, Celebici, Foca, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.:

Identiteitskaart nr.:

Persoonsnummer:

Bijnamen:

Adres:

24.   OSTOJIC (OSTOJIĆ), Zoran

Zoon van Mico OSTOJIC (OSTOJIĆ)

Geboortedatum en -plaats: 29.3.1961, Sarajevo, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.:

Identiteitskaart nr.: 04BSF6085

Persoonsnummer: 2903961172656

Bijnamen:

Adres: Malta 25, Sarajevo, Bosnië en Herzegovina

25.   PAVLOVIC (PAVLOVIĆ), Petko

Zoon van Milovan PAVLOVIC (PAVLOVIĆ)

Geboortedatum en -plaats: 6.6.1957, Ratkovici, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.: 4588517

Identiteitskaart nr.: 03GKA9274

Persoonsnummer: 0606957183137

Bijnamen:

Adres: Vuka Karadjica 148, Zvornik, Bosnië en Herzegovina

26.   POPOVIC (POPOVIĆ), Cedomir (Čedomir)

Zoon van Radomir POPOVIC (POPOVIĆ)

Geboortedatum en -plaats: 24.3.1950, Petrovici

Paspoort nr.:

Identiteitskaart nr.: 04FAA3580

Persoonsnummer: 2403950151018

Bijnamen:

Adres: Crnogorska 36, Bileca, Bosnië en Herzegovina

27.   PUHALO, Branislav

Zoon van Djuro

Geboortedatum en -plaats: 30.8.1963, Foca, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.:

Identiteitskaart nr.:

Persoonsnummer: 3008963171929

Bijnamen:

Adres:

28.   RADOVIC (RADOVIĆ), Nade

Zoon van Milorad RADOVIC (RADOVIĆ)

Geboortedatum en -plaats: 26.1.1951, Foca, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.: oud 0123256 (vervallen)

Identiteitskaart nr.: 03GJA2918

Persoonsnummer: 2601951131548

Bijnamen:

Adres: Stepe Stepanovica 12, Foca/Srbinje, Bosnië en Herzegovina

29.   RATIC (RATIĆ), Branko

Geboortedatum en -plaats: 26.11.1957, MIHALJEVCI SLAVONSKA POZEGA, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.: 0442022, afgegeven op 17.9.1999 in Banja Luka

Identiteitskaart nr.: 03GCA8959

Persoonsnummer: 2611957173132

Bijnamen:

Adres: Ulica Krfska 42, Banja Luka, Bosnië en Herzegovina

30.   ROGULJIC (ROGULJIĆ), Slavko

Geboortedatum en -plaats: 15.5.1952, Srpska Crnja Hetin, Servië

Ongeldige paspoorten 3747158, afgegeven op 12.4.2002 in Banja Luka (vervallen op 12.4.2007) en 0020222, afgegeven op 25.8.1988 in Banja Luka (vervallen op 25.8.2003)

Identiteitskaart nr.: 04EFA1053

Persoonsnummer: 1505952103022

Bijnamen:

Adres: Vojvode Misica 21, Laktasi, Bosnië en Herzegovina

31.   SAROVIC (ŠAROVIĆ), Mirko

Geboortedatum en -plaats: 16.9.1956, Rusanovici-Rogatica, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.: 4363471, afgegeven in Istocno Sarajevo. Vervaldatum: 8.10.2008

Identiteitskaart nr.: 04PEA4585

Persoonsnummer: 1609956172657

Bijnamen:

Adres: Bjelopoljska 42, 71216 Srpsko Sarajevo, Bosnië en Herzegovina

32.   SKOCAJIC (SKOČAJIĆ), Mrksa (Mrkša)

Zoon van Dejan SKOCAJIC (SKOČAJIĆ)

Geboortedatum en -plaats: 5.8.1953, Blagaj, Bosnië en Herzegovina

Paspoort nr.: 3681597

Identiteitskaart nr.: 04GDB9950

Persoonsnummer: 0508953150038

Bijnamen:

Adres: Trebinjskih Brigade, Trebinje, Bosnië en Herzegovina

33.   VRACAR (VRAČAR), Milenko

Geboortedatum en -plaats: 15.5.1956, Nisavici, Prijedor, Bosnië en Herzegovina

Ongeldige paspoorten 3865548, afgegeven op 29.8.2002 in Banja Luka (vervallen op 29.8.2007), 0280280, afgegeven op 4.12.1999 in Banja Luka (vervallen op 4.12.2004) en 0062130, afgegeven op 16.9.1998 in Banja Luka, Bosnië en Herzegovina

Identiteitskaart nr.: 03GCE6934

Persoonsnummer: 1505956160012

Bijnamen:

Adres: Save Ljuboje 14, Banja Luka, Bosnië en Herzegovina

34.   ZOGOVIC (ZOGOVIĆ), Milan

Zoon van Jovan

Geboortedatum en -plaats: 7.10.1939, Dobrusa

Paspoort nr.:

Identiteitskaart nr.:

Persoonsnummer:

Bijnamen:

Adres:

---

| 16.9.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 247/63 |
| --- | --- | --- | --- |

16.9.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 247/63

---

BESLUIT 2008/733/GBVB VAN DE RAAD

van 15 september 2008

tot uitvoering van Gemeenschappelijk Standpunt 2004/694/GBVB betreffende aanvullende maatregelen ter ondersteuning van de daadwerkelijke uitvoering van het mandaat van het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op Gemeenschappelijk Standpunt 2004/694/GBVB van de Raad (1), en met name op artikel 2, juncto artikel 23, lid 2, tweede streepje, van het Verdrag betreffende de Europese Unie,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | De Raad heeft bij Gemeenschappelijk Standpunt 2004/694/GBVB maatregelen vastgesteld om alle geldmiddelen en tegoeden te bevriezen die toebehoren aan de in de bijlage bij dat gemeenschappelijk standpunt genoemde natuurlijke personen die door het ICTY in staat van beschuldiging zijn gesteld. |
| --- | --- |

(1)

De Raad heeft bij Gemeenschappelijk Standpunt 2004/694/GBVB maatregelen vastgesteld om alle geldmiddelen en tegoeden te bevriezen die toebehoren aan de in de bijlage bij dat gemeenschappelijk standpunt genoemde natuurlijke personen die door het ICTY in staat van beschuldiging zijn gesteld.

| (2) | Na het overdragen op 30 juli 2008 van Radovan KARADZIC aan het ICTY, dient de betrokkene van de lijst te worden afgevoerd. |
| --- | --- |

(2)

Na het overdragen op 30 juli 2008 van Radovan KARADZIC aan het ICTY, dient de betrokkene van de lijst te worden afgevoerd.

| (3) | De lijst in de bijlage bij Gemeenschappelijk Standpunt 2004/694/GBVB moet dienovereenkomstig worden gewijzigd, |
| --- | --- |

(3)

De lijst in de bijlage bij Gemeenschappelijk Standpunt 2004/694/GBVB moet dienovereenkomstig worden gewijzigd,

BESLUIT:

Artikel 1

De bijlage bij Gemeenschappelijk Standpunt 2004/694/GBVB wordt vervangen door de bijlage bij dit besluit.

Artikel 2

Dit besluit wordt van kracht op de datum waarop het wordt vastgesteld.

Artikel 3

Dit besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Gedaan te Brussel, 15 september 2008.

Voor de Raad

De voorzitter

B. KOUCHNER

---

(1)  PB L 315 van 14.10.2004, blz. 52.

1

---

BIJLAGE

„BIJLAGE

Lijst van personen bedoeld in artikel 1

| | Persoon | Reden |
| --- | --- | --- |
| 1. | Naam: HADZIC Goran (man)
  Geboortedatum: 7.9.1958
  Geboorteplaats: Vinkovci, Kroatië
  Onderdaan van Servië | Door het ICTY in staat van beschuldiging gesteld en nog steeds op vrije voeten
  Tenlastelegging: 4 juni 2004
  Zaak nr.: IT-04-75 |
| 2. | Naam: MLADIC Ratko (man)
  Geboortedatum: 12.3.1948
  Geboorteplaats: Bozanovici, gemeente Kalinovik, Bosnië en Herzegovina
  Onderdaan van Bosnië en Herzegovina | Door het ICTY in staat van beschuldiging gesteld en nog steeds op vrije voeten
  Eerste tenlastelegging: 25 juli 1995; tweede tenlastelegging: 16 november 1995; gewijzigde tenlastelegging: 8 november 2002
  Zaak nr.: IT-95-5/18” |

Persoon

Reden

1.

Naam: HADZIC Goran (man)

Geboortedatum: 7.9.1958

Geboorteplaats: Vinkovci, Kroatië

Onderdaan van Servië

Door het ICTY in staat van beschuldiging gesteld en nog steeds op vrije voeten

Tenlastelegging: 4 juni 2004

Zaak nr.: IT-04-75

2.

Naam: MLADIC Ratko (man)

Geboortedatum: 12.3.1948

Geboorteplaats: Bozanovici, gemeente Kalinovik, Bosnië en Herzegovina

Onderdaan van Bosnië en Herzegovina

Door het ICTY in staat van beschuldiging gesteld en nog steeds op vrije voeten

Eerste tenlastelegging: 25 juli 1995; tweede tenlastelegging: 16 november 1995; gewijzigde tenlastelegging: 8 november 2002

Zaak nr.: IT-95-5/18”

---

16.9.2008

| 16.9.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 247/s3 |
| --- | --- | --- | --- |

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 247/s3

---

BERICHT AAN DE LEZERS

De instellingen hebben besloten in hun teksten niet langer te verwijzen naar de laatste wijziging van de aangehaalde besluiten.

Tenzij anders vermeld, zijn de besluiten waarnaar in de hierin gepubliceerde teksten wordt verwezen, de besluiten zoals die momenteel van kracht zijn.

---