# Publicatieblad C 344/2014

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 344 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 57e jaargang2 oktober 2014 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 344

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

57e jaargang2 oktober 2014

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | II   Mededelingen |
| | MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2014/C 344/01 | Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak M.7304 — Danone/ID Logistics/JV) (
  1
  ) | 1 |
| 2014/C 344/02 | Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak M.7384 — Helvetia/Nationale Suisse) (
  1
  ) | 1 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

II   Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2014/C 344/01

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak M.7304 — Danone/ID Logistics/JV) (
  1
  )

1

1

2014/C 344/02

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak M.7384 — Helvetia/Nationale Suisse) (
  1
  )

1

1

| | IV   Informatie |
| --- | --- |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2014/C 344/03 | Door de Europese Centrale Bank toegepaste rentevoet voor de basisherfinancieringstransacties: 0,05 % per 1 oktober 2014 — Wisselkoersen van de euro | 2 |
| 2014/C 344/04 | Advies van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities uitgebracht op zijn bijeenkomst van 28 april 2014 betreffende een ontwerpbesluit in zaak AT.39985 — Motorola — Handhaving van essentiële octrooien voor GPRS-standaarden — Rapporteur: Bulgarije | 3 |
| 2014/C 344/05 | Eindverslag van de raadadviseur-auditeur — Motorola — Handhaving van essentiële octrooien voor GPRS-standaarden (AT.39985) | 4 |
| 2014/C 344/06 | Samenvatting van het besluit van de Commissie van 29 april 2014 inzake een procedure op grond van artikel 102 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 54 van de EER-overeenkomst (Zaak AT.39985 — Motorola — Handhaving van essentiële octrooien voor GPRS-standaarden) (Kennisgeving geschied onder nummer C(2014) 2892 final) | 6 |
| | INFORMATIE OVER DE EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE |
| | Toezichthoudende Autoriteit van de EVA |
| 2014/C 344/07 | Beknopte informatie van de EVA-staten betreffende overheidssteun die wordt verleend krachtens het in punt 1 j van bijlage XV bij de EER-overeenkomst genoemde besluit (Verordening (EG) nr. 800/2008 van de Commissie waarbij bepaalde categorieën steun op grond van de artikelen 87 en 88 van het Verdrag met de gemeenschappelijke markt verenigbaar worden verklaard (de algemene groepsvrijstellingsverordening)) | 9 |
| 2014/C 344/08 | Staatssteun — Besluit om geen bezwaar te maken | 13 |
| 2014/C 344/09 | Staatssteun — Besluit om geen bezwaar te maken | 14 |

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2014/C 344/03

Door de Europese Centrale Bank toegepaste rentevoet voor de basisherfinancieringstransacties: 0,05 % per 1 oktober 2014 — Wisselkoersen van de euro

2

2014/C 344/04

Advies van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities uitgebracht op zijn bijeenkomst van 28 april 2014 betreffende een ontwerpbesluit in zaak AT.39985 — Motorola — Handhaving van essentiële octrooien voor GPRS-standaarden — Rapporteur: Bulgarije

3

2014/C 344/05

Eindverslag van de raadadviseur-auditeur — Motorola — Handhaving van essentiële octrooien voor GPRS-standaarden (AT.39985)

4

2014/C 344/06

Samenvatting van het besluit van de Commissie van 29 april 2014 inzake een procedure op grond van artikel 102 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 54 van de EER-overeenkomst (Zaak AT.39985 — Motorola — Handhaving van essentiële octrooien voor GPRS-standaarden) (Kennisgeving geschied onder nummer C(2014) 2892 final)

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2014) 2892 final)

6

INFORMATIE OVER DE EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE

Toezichthoudende Autoriteit van de EVA

2014/C 344/07

Beknopte informatie van de EVA-staten betreffende overheidssteun die wordt verleend krachtens het in punt 1 j van bijlage XV bij de EER-overeenkomst genoemde besluit (Verordening (EG) nr. 800/2008 van de Commissie waarbij bepaalde categorieën steun op grond van de artikelen 87 en 88 van het Verdrag met de gemeenschappelijke markt verenigbaar worden verklaard (de algemene groepsvrijstellingsverordening))

9

2014/C 344/08

Staatssteun — Besluit om geen bezwaar te maken

13

2014/C 344/09

Staatssteun — Besluit om geen bezwaar te maken

14

| | V   Adviezen |
| --- | --- |
| | BESTUURLIJKE PROCEDURES |
| | Europese Commissie |
| 2014/C 344/10 | Oproep tot het indienen van voorstellen 2015 — EAC/A04/2014 — Erasmus+ -programma | 15 |

V   Adviezen

BESTUURLIJKE PROCEDURES

Europese Commissie

2014/C 344/10

Oproep tot het indienen van voorstellen 2015 — EAC/A04/2014 — Erasmus+ -programma

15

| | Rectificaties |
| --- | --- |
| 2014/C 344/11 | Rectificatie van de staat van ontvangsten en uitgaven van het Uitvoerend Agentschap innovatie en netwerken voor het begrotingsjaar 2013 — Gewijzigde begroting nr. 2 (PB C 58 van 28.2.2014) | 18 |

Rectificaties

2014/C 344/11

Rectificatie van de staat van ontvangsten en uitgaven van het Uitvoerend Agentschap innovatie en netwerken voor het begrotingsjaar 2013 — Gewijzigde begroting nr. 2 (PB C 58 van 28.2.2014)

18

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst

1

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

II Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 2.10.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 344/1 |
| --- | --- | --- | --- |

2.10.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 344/1

---

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie

(Zaak M.7304 — Danone/ID Logistics/JV)

(Voor de EER relevante tekst)

2014/C 344/01

Op 24 september 2014 heeft de Commissie besloten zich niet te verzetten tegen bovenvermelde aangemelde concentratie en deze verenigbaar met de interne markt te verklaren. Deze beschikking is gebaseerd op artikel 6, lid 1, onder b), van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1). De volledige tekst van de beschikking is slechts beschikbaar in het Frans en zal openbaar worden gemaakt na verwijdering van eventuele bedrijfsgeheimen. De tekst is beschikbaar:

| — | op de website Concurrentie van de Commissie, afdeling Fusies (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende hulpmiddelen om individuele concentratiebeschikkingen op te zoeken, onder meer op: naam van de onderneming, nummer van de zaak, datum en sector. |
| --- | --- |

—

op de website Concurrentie van de Commissie, afdeling Fusies (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende hulpmiddelen om individuele concentratiebeschikkingen op te zoeken, onder meer op: naam van de onderneming, nummer van de zaak, datum en sector.

| — | in elektronische vorm op de EUR-Lex-website (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=nl) onder document nr. 32014M7304. EUR-Lex biedt onlinetoegang tot de communautaire wetgeving. |
| --- | --- |

—

in elektronische vorm op de EUR-Lex-website (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=nl) onder document nr. 32014M7304. EUR-Lex biedt onlinetoegang tot de communautaire wetgeving.

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1.

---

| 2.10.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 344/1 |
| --- | --- | --- | --- |

2.10.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 344/1

---

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie

(Zaak M.7384 — Helvetia/Nationale Suisse)

(Voor de EER relevante tekst)

2014/C 344/02

Op 25 september 2014 heeft de Commissie besloten zich niet te verzetten tegen bovenvermelde aangemelde concentratie en deze verenigbaar met de interne markt te verklaren. Deze beschikking is gebaseerd op artikel 6, lid 1, onder b), van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1). De volledige tekst van de beschikking is slechts beschikbaar in het Duits en zal openbaar worden gemaakt na verwijdering van eventuele bedrijfsgeheimen. De tekst is beschikbaar:

| — | op de website Concurrentie van de Commissie, afdeling Fusies (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende hulpmiddelen om individuele concentratiebeschikkingen op te zoeken, onder meer op: naam van de onderneming, nummer van de zaak, datum en sector, |
| --- | --- |

—

op de website Concurrentie van de Commissie, afdeling Fusies (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende hulpmiddelen om individuele concentratiebeschikkingen op te zoeken, onder meer op: naam van de onderneming, nummer van de zaak, datum en sector,

| — | in elektronische vorm op de EUR-Lex-website (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=nl) onder document nr. 32014M7384. EUR-Lex biedt onlinetoegang tot de communautaire wetgeving. |
| --- | --- |

—

in elektronische vorm op de EUR-Lex-website (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=nl) onder document nr. 32014M7384. EUR-Lex biedt onlinetoegang tot de communautaire wetgeving.

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1.

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 2.10.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 344/2 |
| --- | --- | --- | --- |

2.10.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 344/2

---

Door de Europese Centrale Bank toegepaste rentevoet voor de basisherfinancieringstransacties (1):

0,05 % per 1 oktober 2014

Wisselkoersen van de euro (2)

1 oktober 2014

2014/C 344/03

1 euro =

| | Munteenheid | Koers |
| --- | --- | --- |
| USD | US-dollar | 1,2603 |
| JPY | Japanse yen | 138,53 |
| DKK | Deense kroon | 7,4437 |
| GBP | Pond sterling | 0,77820 |
| SEK | Zweedse kroon | 9,0932 |
| CHF | Zwitserse frank | 1,2072 |
| ISK | IJslandse kroon | |
| NOK | Noorse kroon | 8,1420 |
| BGN | Bulgaarse lev | 1,9558 |
| CZK | Tsjechische koruna | 27,502 |
| HUF | Hongaarse forint | 310,30 |
| LTL | Litouwse litas | 3,4528 |
| PLN | Poolse zloty | 4,1815 |
| RON | Roemeense leu | 4,4093 |
| TRY | Turkse lira | 2,8842 |
| AUD | Australische dollar | 1,4496 |
| CAD | Canadese dollar | 1,4139 |
| HKD | Hongkongse dollar | 9,7838 |
| NZD | Nieuw-Zeelandse dollar | 1,6171 |
| SGD | Singaporese dollar | 1,6085 |
| KRW | Zuid-Koreaanse won | 1 342,39 |
| ZAR | Zuid-Afrikaanse rand | 14,2188 |
| CNY | Chinese yuan renminbi | 7,7382 |
| HRK | Kroatische kuna | 7,6425 |
| IDR | Indonesische roepia | 15 308,17 |
| MYR | Maleisische ringgit | 4,1199 |
| PHP | Filipijnse peso | 56,557 |
| RUB | Russische roebel | 49,9202 |
| THB | Thaise baht | 40,940 |
| BRL | Braziliaanse real | 3,0971 |
| MXN | Mexicaanse peso | 16,9372 |
| INR | Indiase roepie | 77,7857 |

Munteenheid

Koers

USD

US-dollar

1,2603

JPY

Japanse yen

138,53

DKK

Deense kroon

7,4437

GBP

Pond sterling

0,77820

SEK

Zweedse kroon

9,0932

CHF

Zwitserse frank

1,2072

ISK

IJslandse kroon

NOK

Noorse kroon

8,1420

BGN

Bulgaarse lev

1,9558

CZK

Tsjechische koruna

27,502

HUF

Hongaarse forint

310,30

LTL

Litouwse litas

3,4528

PLN

Poolse zloty

4,1815

RON

Roemeense leu

4,4093

TRY

Turkse lira

2,8842

AUD

Australische dollar

1,4496

CAD

Canadese dollar

1,4139

HKD

Hongkongse dollar

9,7838

NZD

Nieuw-Zeelandse dollar

1,6171

SGD

Singaporese dollar

1,6085

KRW

Zuid-Koreaanse won

1 342,39

ZAR

Zuid-Afrikaanse rand

14,2188

CNY

Chinese yuan renminbi

7,7382

HRK

Kroatische kuna

7,6425

IDR

Indonesische roepia

15 308,17

MYR

Maleisische ringgit

4,1199

PHP

Filipijnse peso

56,557

RUB

Russische roebel

49,9202

THB

Thaise baht

40,940

BRL

Braziliaanse real

3,0971

MXN

Mexicaanse peso

16,9372

INR

Indiase roepie

77,7857

---

(1)  Rentevoet die is toegepast op de laatst uitgevoerde transactie voor de opgegeven dag. In geval van een tender met variabele rente, verwijst deze rentevoet naar de marginale interestvoet.

(2)  Bron: door de Europese Centrale Bank gepubliceerde referentiekoers.

---

| 2.10.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 344/3 |
| --- | --- | --- | --- |

2.10.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 344/3

---

Advies van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities uitgebracht op zijn bijeenkomst van 28 april 2014 betreffende een ontwerpbesluit in zaak AT.39985 — Motorola — Handhaving van essentiële octrooien voor GPRS-standaarden

Rapporteur: Bulgarije

2014/C 344/04

| 1. | Het Adviescomité is het met de beoordeling van de Commissie in het ontwerpbesluit eens dat, in de uitzonderlijke omstandigheden van deze zaak en bij gebreke van enige objectieve rechtvaardiging, Motorola inbreuk heeft gemaakt op artikel 102 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 54 van de EER-overeenkomst door voor de rechter in de Bondsrepubliek Duitsland ten aanzien van Apple een inbreukverbod te vorderen en af te dwingen. |
| --- | --- |

1.

Het Adviescomité is het met de beoordeling van de Commissie in het ontwerpbesluit eens dat, in de uitzonderlijke omstandigheden van deze zaak en bij gebreke van enige objectieve rechtvaardiging, Motorola inbreuk heeft gemaakt op artikel 102 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 54 van de EER-overeenkomst door voor de rechter in de Bondsrepubliek Duitsland ten aanzien van Apple een inbreukverbod te vorderen en af te dwingen.

| 2. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens om geen geldboete aan Motorola op te leggen. |
| --- | --- |

2.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens om geen geldboete aan Motorola op te leggen.

| 3. | Het Adviescomité beveelt aan dat zijn advies in het Publicatieblad van de Europese Unie wordt bekendgemaakt. |
| --- | --- |

3.

Het Adviescomité beveelt aan dat zijn advies in het Publicatieblad van de Europese Unie wordt bekendgemaakt.

---

| 2.10.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 344/4 |
| --- | --- | --- | --- |

2.10.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 344/4

---

Eindverslag van de raadadviseur-auditeur (1)

Motorola — Handhaving van essentiële octrooien voor GPRS-standaarden

(AT.39985)

2014/C 344/05

I.   INLEIDING

| (1) | Deze zaak heeft betrekking op het feit dat Motorola Mobility LLC (hierna „Motorola” genoemd) voor de Duitse rechter een inbreukverbod heeft gevorderd en afgedwongen tegen Apple Inc en een aantal van haar dochterondernemingen op grond van een essentieel octrooi (standard essential patent — SEP) met de naam Cudak, dat betrekking heeft op de GPRS-technologie. Motorola had tijdens de standaardisatieprocedure binnen het European Telecommunications Standards Institute (ETSI) toegezegd een licentie te zullen verlenen op eerlijke, redelijke en niet-discriminatoire voorwaarden (zogeheten Frand-voorwaarden). |
| --- | --- |

(1)

Deze zaak heeft betrekking op het feit dat Motorola Mobility LLC (hierna „Motorola” genoemd) voor de Duitse rechter een inbreukverbod heeft gevorderd en afgedwongen tegen Apple Inc en een aantal van haar dochterondernemingen op grond van een essentieel octrooi (standard essential patent — SEP) met de naam Cudak, dat betrekking heeft op de GPRS-technologie. Motorola had tijdens de standaardisatieprocedure binnen het European Telecommunications Standards Institute (ETSI) toegezegd een licentie te zullen verlenen op eerlijke, redelijke en niet-discriminatoire voorwaarden (zogeheten Frand-voorwaarden).

| (2) | De Commissie begon haar onderzoek op grond van een klacht van Apple en op 2 april 2012 leidde zij de procedure in ten aanzien van Motorola. |
| --- | --- |

(2)

De Commissie begon haar onderzoek op grond van een klacht van Apple en op 2 april 2012 leidde zij de procedure in ten aanzien van Motorola.

II.   DE SCHRIFTELIJKE PROCEDURE

1.   Mededeling van punten van bezwaar

| (3) | Op 6 mei 2013 stelde de Commissie een mededeling van punten van bezwaar vast en gaf zij Motorola daarvan kennis. In die mededeling van punten van bezwaar kwam de Commissie tot de voorlopige conclusie dat Motorola tussen 4 oktober 2011 en 29 mei 2012 misbruik had gemaakt van haar machtspositie door — in de uitzonderlijke omstandigheden van deze zaak, namelijk de specifieke context van de GPRS-standaardisatie en de toezegging van Motorola aan het ETSI om op Frand-voorwaarden een licentie te verlenen — in Duitsland een inbreukverbod te vorderen op basis van haar essentiële Cudak-octrooi. |
| --- | --- |

(3)

Op 6 mei 2013 stelde de Commissie een mededeling van punten van bezwaar vast en gaf zij Motorola daarvan kennis. In die mededeling van punten van bezwaar kwam de Commissie tot de voorlopige conclusie dat Motorola tussen 4 oktober 2011 en 29 mei 2012 misbruik had gemaakt van haar machtspositie door — in de uitzonderlijke omstandigheden van deze zaak, namelijk de specifieke context van de GPRS-standaardisatie en de toezegging van Motorola aan het ETSI om op Frand-voorwaarden een licentie te verlenen — in Duitsland een inbreukverbod te vorderen op basis van haar essentiële Cudak-octrooi.

| (4) | De Commissie besloot de mededeling van punten van bezwaar niet te richten tot Google Inc (hierna „Google” genoemd), die de moedermaatschappij van Motorola was geworden op 22 mei 2012, d.w.z. zeven dagen vóór het eind van de inbreuk. Formeel gezien is Google dan ook geen partij bij de procedure in zaak AT.39985. |
| --- | --- |

(4)

De Commissie besloot de mededeling van punten van bezwaar niet te richten tot Google Inc (hierna „Google” genoemd), die de moedermaatschappij van Motorola was geworden op 22 mei 2012, d.w.z. zeven dagen vóór het eind van de inbreuk. Formeel gezien is Google dan ook geen partij bij de procedure in zaak AT.39985.

2.   Termijn voor het beantwoorden van de mededeling van punten van bezwaar

| (5) | DG Concurrentie gaf Motorola een termijn van acht weken om op de mededeling van punten van bezwaar te antwoorden. Motorola heeft niet om een verlenging van die termijn verzocht en heeft haar antwoord op 2 juli 2012 ingediend, binnen de termijn. In haar antwoord verzocht zij de gelegenheid te krijgen om haar argumenten op een hoorzitting uiteen te zetten. |
| --- | --- |

(5)

DG Concurrentie gaf Motorola een termijn van acht weken om op de mededeling van punten van bezwaar te antwoorden. Motorola heeft niet om een verlenging van die termijn verzocht en heeft haar antwoord op 2 juli 2012 ingediend, binnen de termijn. In haar antwoord verzocht zij de gelegenheid te krijgen om haar argumenten op een hoorzitting uiteen te zetten.

3.   Toegang tot het dossier

| (6) | Op 6 mei 2013 heeft Motorola toegang tot het dossier van de Commissie gekregen via cd-rom/dvd. Op 23 mei 2013 verzocht zij om verdere toegang tot bepaalde documenten in het dossier, verzoek dat rechtstreeks door DG Concurrentie werd behandeld. |
| --- | --- |

(6)

Op 6 mei 2013 heeft Motorola toegang tot het dossier van de Commissie gekregen via cd-rom/dvd. Op 23 mei 2013 verzocht zij om verdere toegang tot bepaalde documenten in het dossier, verzoek dat rechtstreeks door DG Concurrentie werd behandeld.

4.   De klager

| (7) | Als klagende partij in deze zaak heeft Apple een niet-vertrouwelijke versie van de mededeling van punten van bezwaar ontvangen (2), waarbij zij schriftelijk opmerkingen heeft ingediend. Op haar verzoek heb ik Apple ook gevraagd om haar standpunt uiteen te zetten op de hoorzitting (3). |
| --- | --- |

(7)

Als klagende partij in deze zaak heeft Apple een niet-vertrouwelijke versie van de mededeling van punten van bezwaar ontvangen (2), waarbij zij schriftelijk opmerkingen heeft ingediend. Op haar verzoek heb ik Apple ook gevraagd om haar standpunt uiteen te zetten op de hoorzitting (3).

5.   Belanghebbende derden

| (8) | Op 20 februari 2012 verzocht Google om te worden gehoord als belanghebbende derde in alle procedures die de Commissie op grond van de klacht van Apple ten aanzien van Motorola zou inleiden, en om toegang tot het dossier te krijgen. Ik heb dit verzoek van Google verworpen omdat een verzoek om als belanghebbende derde te worden gehoord, vooronderstelt dat procedures zijn ingeleid, hetgeen op dat tijdstip niet het geval was. Voorts wordt alleen aan de adressaten van de mededeling van punten van bezwaar toegang tot het dossier verleend, terwijl belanghebbende derden alleen het recht hebben om in kennis te worden gesteld van de aard en het onderwerp van de procedure (4). Google heeft echter, ongevraagd, opmerkingen gemaakt bij de klacht van Apple, die door DG Concurrentie zijn geaccepteerd gezien de op handen zijnde overname van Motorola door Google (5). |
| --- | --- |

(8)

Op 20 februari 2012 verzocht Google om te worden gehoord als belanghebbende derde in alle procedures die de Commissie op grond van de klacht van Apple ten aanzien van Motorola zou inleiden, en om toegang tot het dossier te krijgen. Ik heb dit verzoek van Google verworpen omdat een verzoek om als belanghebbende derde te worden gehoord, vooronderstelt dat procedures zijn ingeleid, hetgeen op dat tijdstip niet het geval was. Voorts wordt alleen aan de adressaten van de mededeling van punten van bezwaar toegang tot het dossier verleend, terwijl belanghebbende derden alleen het recht hebben om in kennis te worden gesteld van de aard en het onderwerp van de procedure (4). Google heeft echter, ongevraagd, opmerkingen gemaakt bij de klacht van Apple, die door DG Concurrentie zijn geaccepteerd gezien de op handen zijnde overname van Motorola door Google (5).

| (9) | Op 23 juli 2013 heb ik, na een verzoek in die zin, Samsung Electronics Co. Ltd, Samsung Electronics France, Samsung Electronics GmbH, Samsung Electronics Holding GmbH en Samsung Electronics Italia SpA (hierna tezamen „Samsung” genoemd) toegestaan om als belanghebbende derde te worden gehoord. Ik was van oordeel dat Samsung een voldoende belang had aangetoond (6) omdat zij een grootschalige gebruiker is van essentiële octrooien, waaronder die van Motorola, omdat zij met Motorola onderhandelingen was begonnen over een licentie voor essentiële octrooien en in de toekomst mogelijk een kruislicentieovereenkomst met Motorola sluit of kan overwegen dat te doen, en omdat zij betrokken was in de parallelle procedure in zaak AT.39939. |
| --- | --- |

(9)

Op 23 juli 2013 heb ik, na een verzoek in die zin, Samsung Electronics Co. Ltd, Samsung Electronics France, Samsung Electronics GmbH, Samsung Electronics Holding GmbH en Samsung Electronics Italia SpA (hierna tezamen „Samsung” genoemd) toegestaan om als belanghebbende derde te worden gehoord. Ik was van oordeel dat Samsung een voldoende belang had aangetoond (6) omdat zij een grootschalige gebruiker is van essentiële octrooien, waaronder die van Motorola, omdat zij met Motorola onderhandelingen was begonnen over een licentie voor essentiële octrooien en in de toekomst mogelijk een kruislicentieovereenkomst met Motorola sluit of kan overwegen dat te doen, en omdat zij betrokken was in de parallelle procedure in zaak AT.39939.

| (10) | Na een verzoek in die zin en na overleg met DG Concurrentie heb ik Samsung ook toegestaan om haar standpunt uiteen te zetten op de hoorzitting, onder meer op grond van het feit dat Samsung ook de adressaat was van een mededeling van punten van bezwaar in de parallelle procedure in zaak AT.39939 en dat haar aanwezigheid niet ten koste zou gaan van de uitoefening van de rechten van verdediging van Motorola. |
| --- | --- |

(10)

Na een verzoek in die zin en na overleg met DG Concurrentie heb ik Samsung ook toegestaan om haar standpunt uiteen te zetten op de hoorzitting, onder meer op grond van het feit dat Samsung ook de adressaat was van een mededeling van punten van bezwaar in de parallelle procedure in zaak AT.39939 en dat haar aanwezigheid niet ten koste zou gaan van de uitoefening van de rechten van verdediging van Motorola.

III.   DE HOORZITTING

| (11) | De hoorzitting vond op 30 september 2013 plaats. Daaraan namen Motorola, Apple en Samsung deel. |
| --- | --- |

(11)

De hoorzitting vond op 30 september 2013 plaats. Daaraan namen Motorola, Apple en Samsung deel.

IV.   HET ONTWERPBESLUIT

| (12) | Overeenkomstig artikel 16 van Besluit 2011/695/EU heb ik onderzocht of het ontwerpbesluit uitsluitend de bezwaren betreft ten aanzien waarvan Motorola in de gelegenheid is gesteld haar opmerkingen te maken, en ik ben tot de conclusie gekomen dat dit inderdaad het geval was. |
| --- | --- |

(12)

Overeenkomstig artikel 16 van Besluit 2011/695/EU heb ik onderzocht of het ontwerpbesluit uitsluitend de bezwaren betreft ten aanzien waarvan Motorola in de gelegenheid is gesteld haar opmerkingen te maken, en ik ben tot de conclusie gekomen dat dit inderdaad het geval was.

| (13) | Alles samengenomen, concludeer ik dat de partijen hun procedurele rechten in deze zaak daadwerkelijk hebben kunnen uitoefenen. |
| --- | --- |

(13)

Alles samengenomen, concludeer ik dat de partijen hun procedurele rechten in deze zaak daadwerkelijk hebben kunnen uitoefenen.

Gedaan te Brussel, 28 april 2014.

Wouter WILS

---

(1)  Opgesteld overeenkomstig de artikelen 16 en 17 van Besluit 2011/695/EU van de voorzitter van de Europese Commissie van 13 oktober 2011 betreffende de functie en het mandaat van de raadadviseur-auditeur in bepaalde mededingingsprocedures (PB L 275 van 20.10.2011, blz. 29).

1

(2)  Overeenkomstig artikel 6, lid 1, van Verordening (EG) nr. 773/2004 van de Commissie van 7 april 2004 betreffende procedures van de Commissie op grond van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag (PB L 123 van 27.4.2004, blz. 18).

2

(3)  Overeenkomstig artikel 6, lid 2, en artikel 14, lid 2, van Verordening (EG) nr. 773/2004 en artikel 6, lid 2, en artikel 12, lid 1, van Besluit 2011/695/EU.

3

(4)  Overeenkomstig artikel 15, lid 1, en artikel 13, lid 1, van Verordening (EG) nr. 773/2004.

4

(5)  Zie punt 4.

5

(6)  Overeenkomstig artikel 27, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad van 16 december 2002 betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag (PB L 1 van 4.1.2003, blz. 1), artikel 13, lid 1, van Verordening (EG) nr. 773/2004, en artikel 5 van Besluit 2011/695/EU.

6

---

| 2.10.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 344/6 |
| --- | --- | --- | --- |

2.10.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 344/6

---

Samenvatting van het besluit van de Commissie

van 29 april 2014

inzake een procedure op grond van artikel 102 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 54 van de EER-overeenkomst

(Zaak AT.39985 — Motorola — Handhaving van essentiële octrooien voor GPRS-standaarden)

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2014) 2892 final)

(Slechts de tekst in de Engelse taal is authentiek)

2014/C 344/06

Op 29 april 2014 heeft de Commissie een besluit vastgesteld inzake een procedure op grond van artikel 102 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 54 van de EER-overeenkomst. Overeenkomstig artikel 30 van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad
   (1)
  publiceert de Commissie hierbij de namen van de partijen en de belangrijkste punten van het besluit, rekening houdende met het rechtmatige belang van de ondernemingen inzake bescherming van hun bedrijfsvertrouwelijke informatie.

1.   INLEIDING

| (1) | Op 29 april 2014 stelde de Commissie een besluit vast overeenkomstig artikel 7 van Verordening (EG) nr. 1/2003 (hierna „het besluit” genoemd), dat was gericht tot Motorola Mobility LLC (hierna „Motorola” genoemd). De conclusie van dat besluit was dat Motorola, in de uitzonderlijke omstandigheden van deze zaak en gezien het ontbreken van iedere objectieve rechtvaardiging, inbreuk had gemaakt op artikel 102 VWEU en artikel 54 van de EER-overeenkomst door bij de rechter in de Bondsrepubliek Duitsland een inbreukverbod te vorderen en af te dwingen ten aanzien van Apple Inc, Apple Sales International en Apple Retail Germany GmbH (hierna tezamen „Apple” genoemd). Motorola had een inbreukverbod gevorderd op basis van een essentieel octrooi voor de General Packet Radio Service („GPRS”) standaard waarvoor de onderneming tijdens de standaardisatieprocedure binnen het European Telecommunications Standards Institute (hierna „ETSI” genoemd) had toegezegd een licentie te zullen verlenen op eerlijke, redelijke en niet-discriminatoire voorwaarden (zogeheten Frand-voorwaarden). |
| --- | --- |

(1)

Op 29 april 2014 stelde de Commissie een besluit vast overeenkomstig artikel 7 van Verordening (EG) nr. 1/2003 (hierna „het besluit” genoemd), dat was gericht tot Motorola Mobility LLC (hierna „Motorola” genoemd). De conclusie van dat besluit was dat Motorola, in de uitzonderlijke omstandigheden van deze zaak en gezien het ontbreken van iedere objectieve rechtvaardiging, inbreuk had gemaakt op artikel 102 VWEU en artikel 54 van de EER-overeenkomst door bij de rechter in de Bondsrepubliek Duitsland een inbreukverbod te vorderen en af te dwingen ten aanzien van Apple Inc, Apple Sales International en Apple Retail Germany GmbH (hierna tezamen „Apple” genoemd). Motorola had een inbreukverbod gevorderd op basis van een essentieel octrooi voor de General Packet Radio Service („GPRS”) standaard waarvoor de onderneming tijdens de standaardisatieprocedure binnen het European Telecommunications Standards Institute (hierna „ETSI” genoemd) had toegezegd een licentie te zullen verlenen op eerlijke, redelijke en niet-discriminatoire voorwaarden (zogeheten Frand-voorwaarden).

2.   DE PROCEDURE

| (2) | Op 14 februari 2012 had Apple, overeenkomstig artikel 7 van Verordening (EG) nr. 1/2003, een klacht ingediend tegen Motorola ten aanzien van de handhaving in Duitsland van twee octrooien waarvan Motorola had verklaard dat deze essentieel waren voor telecomstandaarden, met inbegrip van een octrooi dat van essentieel belang was verklaard voor de ETSI GSM/GPRS-standaard, die Motorola had toegezegd op Frand-voorwaarden te zullen licentiëren. |
| --- | --- |

(2)

Op 14 februari 2012 had Apple, overeenkomstig artikel 7 van Verordening (EG) nr. 1/2003, een klacht ingediend tegen Motorola ten aanzien van de handhaving in Duitsland van twee octrooien waarvan Motorola had verklaard dat deze essentieel waren voor telecomstandaarden, met inbegrip van een octrooi dat van essentieel belang was verklaard voor de ETSI GSM/GPRS-standaard, die Motorola had toegezegd op Frand-voorwaarden te zullen licentiëren.

| (3) | Op 2 april 2012 heeft de Commissie de procedure ingeleid ten aanzien van Motorola. Op 6 mei 2013 gaf de Commissie Motorola kennis van een mededeling van punten van bezwaar. Op 30 september 2013 vond een hoorzitting plaats. |
| --- | --- |

(3)

Op 2 april 2012 heeft de Commissie de procedure ingeleid ten aanzien van Motorola. Op 6 mei 2013 gaf de Commissie Motorola kennis van een mededeling van punten van bezwaar. Op 30 september 2013 vond een hoorzitting plaats.

| (4) | Op 28 april 2014 is het Raadgevend Comité voor mededingingsregelingen en economische machtsposities geraadpleegd. Diezelfde dag bracht de raadadviseur zijn eindverslag uit. |
| --- | --- |

(4)

Op 28 april 2014 is het Raadgevend Comité voor mededingingsregelingen en economische machtsposities geraadpleegd. Diezelfde dag bracht de raadadviseur zijn eindverslag uit.

3.   DE FEITEN

| (5) | Standaarden verzekeren de compatibiliteit en interoperabiliteit van telecomnetwerken en mobiele toestellen. In mobiele toestellen wordt doorgaans een groot aantal telecomstandaarden toegepast (zoals de zogeheten tweede generatie of 2G (GSM/GPRS) standaard). Deze standaarden verwijzen naar duizenden technologieën; op vele daarvan rust een octrooi. |
| --- | --- |

(5)

Standaarden verzekeren de compatibiliteit en interoperabiliteit van telecomnetwerken en mobiele toestellen. In mobiele toestellen wordt doorgaans een groot aantal telecomstandaarden toegepast (zoals de zogeheten tweede generatie of 2G (GSM/GPRS) standaard). Deze standaarden verwijzen naar duizenden technologieën; op vele daarvan rust een octrooi.

| (6) | Octrooien die technisch noodzakelijk zijn om een standaard te kunnen gebruiken, heten „essentiële octrooien” (standard essential patents — SEP’s). Essentiële octrooien verschillen van octrooien die niet essentieel zijn voor een standaard. Normaal gesproken is het voor een gebruiker van een octrooi technisch mogelijk om een workaround rond een niet-essentieel octrooi te ontwerpen, zonder dat daarbij aan cruciale functionaliteit wordt ingeboet. Daarentegen is een gebruiker verplicht de door een essentieel octrooi beschermde technologie te gebruiken wanneer hij een product vervaardigt dat aan een standaard moet voldoen, zoals een smartphone of een tablet. |
| --- | --- |

(6)

Octrooien die technisch noodzakelijk zijn om een standaard te kunnen gebruiken, heten „essentiële octrooien” (standard essential patents — SEP’s). Essentiële octrooien verschillen van octrooien die niet essentieel zijn voor een standaard. Normaal gesproken is het voor een gebruiker van een octrooi technisch mogelijk om een workaround rond een niet-essentieel octrooi te ontwerpen, zonder dat daarbij aan cruciale functionaliteit wordt ingeboet. Daarentegen is een gebruiker verplicht de door een essentieel octrooi beschermde technologie te gebruiken wanneer hij een product vervaardigt dat aan een standaard moet voldoen, zoals een smartphone of een tablet.

| (7) | Daarom zijn essentiële octrooien van groot belang in bedrijfstakken zoals de telecomsector, waar ter wille van de interoperabiliteit, bijna 100 % van de toestellen de betrokken standaarden gebruiken. |
| --- | --- |

(7)

Daarom zijn essentiële octrooien van groot belang in bedrijfstakken zoals de telecomsector, waar ter wille van de interoperabiliteit, bijna 100 % van de toestellen de betrokken standaarden gebruiken.

| (8) | ETSI is een van de drie Europese standaardisatieorganisaties. ETSI is officieel verantwoordelijk voor het vaststellen van standaarden en specificaties die EU- en EVA-beleid moeten ondersteunen en die een interne telecommarkt moeten faciliteren. |
| --- | --- |

(8)

ETSI is een van de drie Europese standaardisatieorganisaties. ETSI is officieel verantwoordelijk voor het vaststellen van standaarden en specificaties die EU- en EVA-beleid moeten ondersteunen en die een interne telecommarkt moeten faciliteren.

| (9) | De ETSI-beleidsregels leggen twee belangrijke verplichtingen op aan ondernemingen die deelnemen aan de standaardisatie: i) zij moeten ETSI vóór de vaststelling van de standaard tijdig in kennis stellen van hun essentiële intellectuele-eigendomsrechten, en ii) zij moeten toezeggen hun intellectuele-eigendomsrechten op Frand-voorwaarden beschikbaar te stellen. De Frand-toezegging is dus een tegenprestatie om een geoctrooieerde technologie in de standaard op te nemen. |
| --- | --- |

(9)

De ETSI-beleidsregels leggen twee belangrijke verplichtingen op aan ondernemingen die deelnemen aan de standaardisatie: i) zij moeten ETSI vóór de vaststelling van de standaard tijdig in kennis stellen van hun essentiële intellectuele-eigendomsrechten, en ii) zij moeten toezeggen hun intellectuele-eigendomsrechten op Frand-voorwaarden beschikbaar te stellen. De Frand-toezegging is dus een tegenprestatie om een geoctrooieerde technologie in de standaard op te nemen.

| (10) | In april 2003 verklaarde Motorola dat octrooi EP 1010336 (hierna „het Cudak GPRS SEP” genoemd) essentieel was voor de GPRS-standaard en zegde zij aan ETSI toe om hiervoor op Frand-voorwaarden licenties te verlenen. |
| --- | --- |

(10)

In april 2003 verklaarde Motorola dat octrooi EP 1010336 (hierna „het Cudak GPRS SEP” genoemd) essentieel was voor de GPRS-standaard en zegde zij aan ETSI toe om hiervoor op Frand-voorwaarden licenties te verlenen.

| (11) | Apple betrad de markt van de mobiele telecommunicatie in 2007 toen zij haar eerste smartphone (de iPhone) op de markt bracht; daarin waren de betrokken telecomstandaarden opgenomen, waaronder de GPRS-standaard. |
| --- | --- |

(11)

Apple betrad de markt van de mobiele telecommunicatie in 2007 toen zij haar eerste smartphone (de iPhone) op de markt bracht; daarin waren de betrokken telecomstandaarden opgenomen, waaronder de GPRS-standaard.

| (12) | In april 2011 vorderde Motorola in Duitsland een inbreukverbod tegen Apple, op basis van onder meer haar Cudak GPRS SEP. Tijdens die procedure deed Apple aan Motorola zesmaal na elkaar een aanbod voor een licentieovereenkomst, die zij ook aan de Duitse rechter voorlegde. Apple deed deze voorstellen om gebruik te kunnen maken van de mededingingsrechtelijke figuur van de dwanglicentie zoals het Bundesgerichtshof die in zijn arrest in de zaak-Orange Book Standard had ontwikkeld. |
| --- | --- |

(12)

In april 2011 vorderde Motorola in Duitsland een inbreukverbod tegen Apple, op basis van onder meer haar Cudak GPRS SEP. Tijdens die procedure deed Apple aan Motorola zesmaal na elkaar een aanbod voor een licentieovereenkomst, die zij ook aan de Duitse rechter voorlegde. Apple deed deze voorstellen om gebruik te kunnen maken van de mededingingsrechtelijke figuur van de dwanglicentie zoals het Bundesgerichtshof die in zijn arrest in de zaak-Orange Book Standard had ontwikkeld.

| (13) | In haar tweede aanbod tot het verkrijgen van een licentie stelde Apple voor om een licentieovereenkomst aan te gaan waardoor Motorola het recht kreeg om de royalty’s te bepalen naar billijkheid en volgens de Frand-beginselen, zonder enige beperking (afgezien van die van Frand-voorwaarden en van artikel 102 VWEU) ten aanzien van de royaltytarieven en de methode voor het berekenen van het uiteindelijke bedrag van de royalty’s. In dat aanbod werd ook voorzien in de mogelijkheid van een onbeperkte rechterlijke toetsing van het bedrag van de Frand-royalty’s, waarbij Motorola en Apple hun eigen waarderingen, berekeningen en argumenten aan de rechter konden voorleggen. |
| --- | --- |

(13)

In haar tweede aanbod tot het verkrijgen van een licentie stelde Apple voor om een licentieovereenkomst aan te gaan waardoor Motorola het recht kreeg om de royalty’s te bepalen naar billijkheid en volgens de Frand-beginselen, zonder enige beperking (afgezien van die van Frand-voorwaarden en van artikel 102 VWEU) ten aanzien van de royaltytarieven en de methode voor het berekenen van het uiteindelijke bedrag van de royalty’s. In dat aanbod werd ook voorzien in de mogelijkheid van een onbeperkte rechterlijke toetsing van het bedrag van de Frand-royalty’s, waarbij Motorola en Apple hun eigen waarderingen, berekeningen en argumenten aan de rechter konden voorleggen.

| (14) | Motorola heeft dat aanbod echter afgewezen en de procedure voor het vorderen van een inbreukverbod voortgezet. |
| --- | --- |

(14)

Motorola heeft dat aanbod echter afgewezen en de procedure voor het vorderen van een inbreukverbod voortgezet.

| (15) | In december 2011 hebben lagere Duitse rechtbanken Motorola een inbreukverbod tegen Apple toegewezen. |
| --- | --- |

(15)

In december 2011 hebben lagere Duitse rechtbanken Motorola een inbreukverbod tegen Apple toegewezen.

| (16) | Toen Motorola in januari 2012 besloot om dat inbreukverbod af te dwingen, heeft Apple haar zesde aanbod voor een licentieovereenkomst gedaan. In dat aanbod i) stemde Apple in met een clausule waardoor Motorola het recht kreeg om de overeenkomst stop te zetten ingeval Apple de geldigheid van de gelicentieerde essentiële standaarden zou aanvechten (de zogeheten „stopzettingsclausule”), en ii) heeft zij uitdrukkelijk erkend dat al haar toestellen de gelicentieerde essentiële octrooien schonden, met inbegrip van een toestel waarmee volgens Apple die essentiële octrooien niet werden geschonden. |
| --- | --- |

(16)

Toen Motorola in januari 2012 besloot om dat inbreukverbod af te dwingen, heeft Apple haar zesde aanbod voor een licentieovereenkomst gedaan. In dat aanbod i) stemde Apple in met een clausule waardoor Motorola het recht kreeg om de overeenkomst stop te zetten ingeval Apple de geldigheid van de gelicentieerde essentiële standaarden zou aanvechten (de zogeheten „stopzettingsclausule”), en ii) heeft zij uitdrukkelijk erkend dat al haar toestellen de gelicentieerde essentiële octrooien schonden, met inbegrip van een toestel waarmee volgens Apple die essentiële octrooien niet werden geschonden.

| (17) | Op basis van Apples zesde aanbod voor een licentieovereenkomst hebben de Duitse rechtbanken het afdwingen van het inbreukverbod tijdelijk opgeschort en hebben Motorola en Apple een schikkingsovereenkomst gesloten. |
| --- | --- |

(17)

Op basis van Apples zesde aanbod voor een licentieovereenkomst hebben de Duitse rechtbanken het afdwingen van het inbreukverbod tijdelijk opgeschort en hebben Motorola en Apple een schikkingsovereenkomst gesloten.

4.   JURIDISCHE BEOORDELING

| (18) | Het feit dat een octrooihouder een inbreukverbod vordert, is doorgaans een rechtmatige handelwijze. De context verschilt echter wanneer het gaat om het vorderen van een inbreukverbod op basis van essentiële octrooien waarvoor tijdens de standaardisatieprocedure een vrijwillige toezegging is gedaan om op Frand-voorwaarden een licentie te verlenen. De kern van de toezegging om een licentie op Frand-voorwaarden te verlenen is de erkenning door de houder van een essentieel octrooi dat, gelet op het doel van de standaardisatieprocedure, zijn essentiële octrooien zullen worden gelicentieerd in ruil voor een Frand-vergoeding, dit in tegenstelling tot de octrooien die geen onderdeel zijn van een standaard en waarvoor de octrooihouder geen toezegging heeft gedaan om deze op Frand-voorwaarden te licentiëren. |
| --- | --- |

(18)

Het feit dat een octrooihouder een inbreukverbod vordert, is doorgaans een rechtmatige handelwijze. De context verschilt echter wanneer het gaat om het vorderen van een inbreukverbod op basis van essentiële octrooien waarvoor tijdens de standaardisatieprocedure een vrijwillige toezegging is gedaan om op Frand-voorwaarden een licentie te verlenen. De kern van de toezegging om een licentie op Frand-voorwaarden te verlenen is de erkenning door de houder van een essentieel octrooi dat, gelet op het doel van de standaardisatieprocedure, zijn essentiële octrooien zullen worden gelicentieerd in ruil voor een Frand-vergoeding, dit in tegenstelling tot de octrooien die geen onderdeel zijn van een standaard en waarvoor de octrooihouder geen toezegging heeft gedaan om deze op Frand-voorwaarden te licentiëren.

| (19) | De conclusie van het besluit is dat Motorola een dominante positie heeft op de markt voor licenties voor de technologieën zoals die zijn vermeld in de technische specificaties voor de GPRS-standaard, die beantwoordt aan Motorola’s Cudak GPRS SEP. |
| --- | --- |

(19)

De conclusie van het besluit is dat Motorola een dominante positie heeft op de markt voor licenties voor de technologieën zoals die zijn vermeld in de technische specificaties voor de GPRS-standaard, die beantwoordt aan Motorola’s Cudak GPRS SEP.

| (20) | Voorts is de conclusie van het besluit dat, in de uitzonderlijke omstandigheden van de zaak en bij gebreke van enige geldige verantwoording, de gedraging van Motorola misbruikmakend was vanaf het tijdstip van Apples tweede aanbod voor een licentieovereenkomst, omdat de gedragingen van de onderneming de volgende concurrentieverstorende effecten konden hebben:






  i) | een tijdelijk verbod op de onlineverkoop van Apples GPRS-compatibele producten in Duitsland; |
| --- | --- | --- |

(20)

Voorts is de conclusie van het besluit dat, in de uitzonderlijke omstandigheden van de zaak en bij gebreke van enige geldige verantwoording, de gedraging van Motorola misbruikmakend was vanaf het tijdstip van Apples tweede aanbod voor een licentieovereenkomst, omdat de gedragingen van de onderneming de volgende concurrentieverstorende effecten konden hebben:

i)

een tijdelijk verbod op de onlineverkoop van Apples GPRS-compatibele producten in Duitsland;

| ii) | het opnemen in de schikkingsovereenkomst van licentievoorwaarden, die nadelig zijn voor Apple, en |
| --- | --- |

ii)

het opnemen in de schikkingsovereenkomst van licentievoorwaarden, die nadelig zijn voor Apple, en

| iii) | een negatief effect op de vaststelling van standaarden. |
| --- | --- |

iii)

een negatief effect op de vaststelling van standaarden.

| (21) | De uitzonderlijke omstandigheden in deze zaak zijn de standaardisatie van de GPRS-standaarden en de toezegging van Motorola om haar essentiële GPRS-octrooien op Frand-voorwaarden te licentiëren. |
| --- | --- |

(21)

De uitzonderlijke omstandigheden in deze zaak zijn de standaardisatie van de GPRS-standaarden en de toezegging van Motorola om haar essentiële GPRS-octrooien op Frand-voorwaarden te licentiëren.

| (22) | Het ontbreken van een objectieve rechtvaardiging houdt met name verband met het feit dat Apple wel degelijk bereid was om op Frand-voorwaarden een licentieovereenkomst te sluiten. |
| --- | --- |

(22)

Het ontbreken van een objectieve rechtvaardiging houdt met name verband met het feit dat Apple wel degelijk bereid was om op Frand-voorwaarden een licentieovereenkomst te sluiten.

| (23) | Een houder van een essentieel octrooi die heeft toegezegd om op Frand-voorwaarden een licentie te verlenen, mag redelijke stappen zetten om zijn belangen te beschermen door een inbreukverbod te vorderen en af te dwingen ten aanzien een kandidaat-licentienemer in bijvoorbeeld de volgende scenario’s:






  a) | de kandidaat-licentienemer verkeert in financiële problemen en is niet in staat zijn schulden te voldoen; |
| --- | --- | --- |

(23)

Een houder van een essentieel octrooi die heeft toegezegd om op Frand-voorwaarden een licentie te verlenen, mag redelijke stappen zetten om zijn belangen te beschermen door een inbreukverbod te vorderen en af te dwingen ten aanzien een kandidaat-licentienemer in bijvoorbeeld de volgende scenario’s:

a)

de kandidaat-licentienemer verkeert in financiële problemen en is niet in staat zijn schulden te voldoen;

| b) | de activa van de kandidaat-licentienemer bevinden zich in jurisdicties die geen afdoende mogelijkheden bieden voor het afdwingen van schadevergoedingen, of |
| --- | --- |

b)

de activa van de kandidaat-licentienemer bevinden zich in jurisdicties die geen afdoende mogelijkheden bieden voor het afdwingen van schadevergoedingen, of

| c) | de kandidaat-licentienemer is niet bereid een licentieovereenkomst op Frand-voorwaarden aan te gaan, waardoor de houder van essentiële octrooien geen passende vergoedingen zal ontvangen voor het gebruik van zijn essentiële octrooien. Wanneer een octrooihouder in het kader van een standaardisatieprocedure toezegt om voor zijn essentiële octrooien op Frand-voorwaarden een licentie te verlenen, wordt in ruil daarvoor van de kandidaat-licentienemer verwacht dat deze wel degelijk bereid is om voor de betrokken essentiële octrooien op Frand-voorwaarden een licentieovereenkomst aan te gaan. |
| --- | --- |

c)

de kandidaat-licentienemer is niet bereid een licentieovereenkomst op Frand-voorwaarden aan te gaan, waardoor de houder van essentiële octrooien geen passende vergoedingen zal ontvangen voor het gebruik van zijn essentiële octrooien. Wanneer een octrooihouder in het kader van een standaardisatieprocedure toezegt om voor zijn essentiële octrooien op Frand-voorwaarden een licentie te verlenen, wordt in ruil daarvoor van de kandidaat-licentienemer verwacht dat deze wel degelijk bereid is om voor de betrokken essentiële octrooien op Frand-voorwaarden een licentieovereenkomst aan te gaan.

| (24) | Het tweede aanbod van Apple voor een licentieovereenkomst, dat de mogelijkheid bood om de tarieven door de rechter te laten toetsen, is een duidelijke aanwijzing dat Apple bereid was om op Frand-voorwaarden een licentieovereenkomst met Motorola aan te gaan en om een Frand-vergoeding te betalen voor de in licentie gegeven essentiële octrooien. Daarom bestond er vanaf het ogenblik van dat aanbod voor een licentieovereenkomst voor Motorola niet langer een noodzaak om een inbreukverbod te vorderen om een passende vergoeding te ontvangen voor het gebruik van haar essentiële octrooien. |
| --- | --- |

(24)

Het tweede aanbod van Apple voor een licentieovereenkomst, dat de mogelijkheid bood om de tarieven door de rechter te laten toetsen, is een duidelijke aanwijzing dat Apple bereid was om op Frand-voorwaarden een licentieovereenkomst met Motorola aan te gaan en om een Frand-vergoeding te betalen voor de in licentie gegeven essentiële octrooien. Daarom bestond er vanaf het ogenblik van dat aanbod voor een licentieovereenkomst voor Motorola niet langer een noodzaak om een inbreukverbod te vorderen om een passende vergoeding te ontvangen voor het gebruik van haar essentiële octrooien.

5.   GELDBOETEN

| (25) | De Commissie heeft besloten om Motorola geen geldboete op te leggen, omdat er geen rechtspraak van de Unierechter bestaat met betrekking tot de rechtmatigheid op grond van artikel 102 VWEU van het vorderen van inbreukverboden en omdat nationale rechters tot dusver op dit punt tot uiteenlopende conclusies zijn gekomen. |
| --- | --- |

(25)

De Commissie heeft besloten om Motorola geen geldboete op te leggen, omdat er geen rechtspraak van de Unierechter bestaat met betrekking tot de rechtmatigheid op grond van artikel 102 VWEU van het vorderen van inbreukverboden en omdat nationale rechters tot dusver op dit punt tot uiteenlopende conclusies zijn gekomen.

---

(1)  PB L 1 van 4.1.2003, blz. 1.

---

INFORMATIE OVER DE EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE

Toezichthoudende Autoriteit van de EVA

| 2.10.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 344/9 |
| --- | --- | --- | --- |

2.10.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 344/9

---

Beknopte informatie van de EVA-staten betreffende overheidssteun die wordt verleend krachtens het in punt 1 j van bijlage XV bij de EER-overeenkomst genoemde besluit (Verordening (EG) nr. 800/2008 van de Commissie waarbij bepaalde categorieën steun op grond van de artikelen 87 en 88 van het Verdrag met de gemeenschappelijke markt verenigbaar worden verklaard (de algemene groepsvrijstellingsverordening))

2014/C 344/07

DEEL I

| Referentie steunmaatregel | GBER 6/2014/ENV |
| --- | --- |
| EVA-staat | Noorwegen |
| Regio | Alle regio’s in Polen | Regionalesteungebied |
| Steunverlenende autoriteit | Naam | Innovation Norway |
| | Adres | PO Box 448 Sentrum |
| N-0104 Oslo |
| NOORWEGEN |

Referentie steunmaatregel

GBER 6/2014/ENV

EVA-staat

Noorwegen

Regio

Alle regio’s in Polen

Regionalesteungebied

Steunverlenende autoriteit

Naam

Innovation Norway

Adres

PO Box 448 Sentrum

N-0104 Oslo

NOORWEGEN

Webpagina

http://innovasjonnorge.no

Benaming van de steunmaatregel

Noorse financiële mechanismen (2009-2014)

Programma voor groene industriële innovatie — Polen

Nationale rechtsgrondslag (referentie desbetreffende nationale officiële publicatie)

Voorstel 1 S (2012-2013) „Het Ministerie van Buitenlandse Zaken” blz. 85-95

http://www.regjeringen.no/nb/dep/ud/dok/regpubl/prop/2012-2013/prop-1-s-20122013.html?id=703276

Weblink naar de volledige tekst van de steunmaatregel

www.norwaygrants-greeninnovation.no

Type maatregel

Steunregeling

Ja

Duur

Steunregeling

Van 4.12.2012 tot en met 30.4.2017

Betrokken economische sector(en)

Alle economische sectoren komen voor steun in aanmerking

Alle sectoren

Soort begunstigde

Kmo

Ja

Grote ondernemingen

Neen

Begrotingsmiddelen

Totaal gepland jaarbudget in het kader van de regeling

Totaal bedrag (2014-2017)

17 783 000 EUR

DEEL II

| Algemene doelstellingen (lijst) | Doelstellingen (lijst) | Maximale steunintensiteit in % of maximaal steunbedrag in NOK | Kmo-verhogingen in % |
| --- | --- | --- | --- |
| Regionale investerings- en werkgelegenheids-steun (artikel 13) | Steunregeling | De steunintensiteit, uitgedrukt als contant brutosubsidie-equivalent, overschrijdt de regionale steundrempel die op het tijdstip van de steunverlening voor het steungebied in Polen geldt, niet. | 20 % voor kleine ondernemingen
  10 % voor middelgrote ondernemingen |
| Kmo-steun ten behoeve van investeringen en werkgelegenheid
  (artikel 15) | | 20 % voor kleine ondernemingen
  10 % voor middelgrote ondernemingen | |
| Steun voor milieubescherming
  (artikel 17-25) | Investeringssteun die ondernemingen in staat stelt verder te gaan dan communautaire normen inzake milieubescherming of, bij ontstentenis van communautaire normen, het niveau van milieubescherming te doen toenemen
  (artikel 18) | 35 % | 20 % voor kleine ondernemingen
  10 % voor middelgrote ondernemingen |
| | Steun voor de aanschaf van nieuwe vervoersmiddelen die verder gaan dan communautaire normen of die, bij ontstentenis van communautaire normen, het niveau van milieubescherming doen toenemen
  (artikel 19) | 35 % | 20 % voor kleine ondernemingen
  10 % voor middelgrote ondernemingen |
| | Kmo-steun ten behoeve van vroege aanpassing aan toekomstige communautaire normen
  (artikel 20) | 15 % voor kleine ondernemingen en 10 % voor middelgrote ondernemingen indien de tenuitvoerlegging en voltooiing meer dan drie jaar vóór de datum van inwerkingtreding van de norm plaatsvinden (10 % voor kleine ondernemingen, indien minder dan drie jaar) | |
| | Milieu-investeringssteun ten behoeve van energiebesparende maatregelen
  (artikel 21) | 60 % | 20 % voor kleine ondernemingen
  10 % voor middelgrote ondernemingen |
| | Milieu-investeringssteun ten behoeve van hoogrenderende warmtekrachtkoppeling
  (artikel 22) | 45 % | 20 % voor kleine ondernemingen
  10 % voor middelgrote ondernemingen |
| | Milieu-investeringssteun ter stimulering van energie uit hernieuwbare energiebronnen
  (artikel 23) | 45 % | 20 % voor kleine ondernemingen
  10 % voor middelgrote ondernemingen |
| | Steun ten behoeve van milieustudies
  (artikel 24) | 50 % | 20 % voor kleine ondernemingen
  10 % voor middelgrote ondernemingen |
| Kmo-steun ten behoeve van consultancy en deelneming aan beurzen
  (artikel 26-27) | Steun voor advisering ten gunste van kmo’s
  (artikel 26) | 50 % | |
| | Kmo-steun ten behoeve van deelneming van kmo’s aan beurzen
  (artikel 27) | 50 % | |
| Steun in de vorm van risicokapitaal
  (artikel 28-29) | | 1,5 miljoen EUR per doelonderneming over een periode van twaalf maanden | |
| Steun voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie
  (artikel 30-37) | Steun aan onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten (artikel 31) | Fundamenteel onderzoek
  (artikel 31, lid 2, onder a)) | 100 % | |
| | | Industrieel onderzoek (artikel 31, lid 2, onder b)) | 50 % | 10 % voor middelgrote ondernemingen
  20 % voor kleine ondernemingen
  Een verhoging met 15 % is mogelijk tot een maximale steunintensiteit van 80 % indien aan de voorwaarden van artikel 31, lid 4, onder b), is voldaan. |
| | | Experimentele ontwikkeling
  (artikel 31, lid 2, onder c)) | 25 % | 10 % voor middelgrote ondernemingen
  20 % voor kleine ondernemingen
  Een verhoging met 15 % is mogelijk tot een maximale steunintensiteit van 80 % indien aan de voorwaarden van artikel 31, lid 4, onder b), is voldaan. |
| | Steun voor technische haalbaarheidsstudies
  (artikel 32) | 75 % (industrieel onderzoek) en 50 % (experimentele ontwikkeling) voor kmo’s
  65 % (industrieel onderzoek) en 40 % (experimentele ontwikkeling) voor grote ondernemingen | |
| | Steun voor kmo’s ten behoeve van kosten voor industriële-eigendomsrechten
  (artikel 33) | De steunintensiteit zal niet hoger liggen dan de intensiteit voor onderzoeks- en ontwikkelings-projecten
  (artikel 31, leden 3 en 4) | |
| Opleidingssteun
  (artikel 38-39) | Specifieke opleiding
  (artikel 38, lid 1) | 25 % | 10 % voor middelgrote ondernemingen
  20 % voor kleine ondernemingen |
| | Algemene opleiding
  (artikel 38, lid 2) | 60 % | 10 % voor middelgrote ondernemingen
  20 % voor kleine ondernemingen |

Algemene doelstellingen (lijst)

Doelstellingen (lijst)

Maximale steunintensiteit in % of maximaal steunbedrag in NOK

Kmo-verhogingen in %

Regionale investerings- en werkgelegenheids-steun (artikel 13)

Steunregeling

De steunintensiteit, uitgedrukt als contant brutosubsidie-equivalent, overschrijdt de regionale steundrempel die op het tijdstip van de steunverlening voor het steungebied in Polen geldt, niet.

20 % voor kleine ondernemingen

10 % voor middelgrote ondernemingen

Kmo-steun ten behoeve van investeringen en werkgelegenheid

(artikel 15)

20 % voor kleine ondernemingen

10 % voor middelgrote ondernemingen

Steun voor milieubescherming

(artikel 17-25)

Investeringssteun die ondernemingen in staat stelt verder te gaan dan communautaire normen inzake milieubescherming of, bij ontstentenis van communautaire normen, het niveau van milieubescherming te doen toenemen

(artikel 18)

35 %

20 % voor kleine ondernemingen

10 % voor middelgrote ondernemingen

Steun voor de aanschaf van nieuwe vervoersmiddelen die verder gaan dan communautaire normen of die, bij ontstentenis van communautaire normen, het niveau van milieubescherming doen toenemen

(artikel 19)

35 %

20 % voor kleine ondernemingen

10 % voor middelgrote ondernemingen

Kmo-steun ten behoeve van vroege aanpassing aan toekomstige communautaire normen

(artikel 20)

15 % voor kleine ondernemingen en 10 % voor middelgrote ondernemingen indien de tenuitvoerlegging en voltooiing meer dan drie jaar vóór de datum van inwerkingtreding van de norm plaatsvinden (10 % voor kleine ondernemingen, indien minder dan drie jaar)

Milieu-investeringssteun ten behoeve van energiebesparende maatregelen

(artikel 21)

60 %

20 % voor kleine ondernemingen

10 % voor middelgrote ondernemingen

Milieu-investeringssteun ten behoeve van hoogrenderende warmtekrachtkoppeling

(artikel 22)

45 %

20 % voor kleine ondernemingen

10 % voor middelgrote ondernemingen

Milieu-investeringssteun ter stimulering van energie uit hernieuwbare energiebronnen

(artikel 23)

45 %

20 % voor kleine ondernemingen

10 % voor middelgrote ondernemingen

Steun ten behoeve van milieustudies

(artikel 24)

50 %

20 % voor kleine ondernemingen

10 % voor middelgrote ondernemingen

Kmo-steun ten behoeve van consultancy en deelneming aan beurzen

(artikel 26-27)

Steun voor advisering ten gunste van kmo’s

(artikel 26)

50 %

Kmo-steun ten behoeve van deelneming van kmo’s aan beurzen

(artikel 27)

50 %

Steun in de vorm van risicokapitaal

(artikel 28-29)

1,5 miljoen EUR per doelonderneming over een periode van twaalf maanden

Steun voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie

(artikel 30-37)

Steun aan onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten (artikel 31)

Fundamenteel onderzoek

(artikel 31, lid 2, onder a))

100 %

Industrieel onderzoek (artikel 31, lid 2, onder b))

50 %

10 % voor middelgrote ondernemingen

20 % voor kleine ondernemingen

Een verhoging met 15 % is mogelijk tot een maximale steunintensiteit van 80 % indien aan de voorwaarden van artikel 31, lid 4, onder b), is voldaan.

Experimentele ontwikkeling

(artikel 31, lid 2, onder c))

25 %

10 % voor middelgrote ondernemingen

20 % voor kleine ondernemingen

Een verhoging met 15 % is mogelijk tot een maximale steunintensiteit van 80 % indien aan de voorwaarden van artikel 31, lid 4, onder b), is voldaan.

Steun voor technische haalbaarheidsstudies

(artikel 32)

75 % (industrieel onderzoek) en 50 % (experimentele ontwikkeling) voor kmo’s

65 % (industrieel onderzoek) en 40 % (experimentele ontwikkeling) voor grote ondernemingen

Steun voor kmo’s ten behoeve van kosten voor industriële-eigendomsrechten

(artikel 33)

De steunintensiteit zal niet hoger liggen dan de intensiteit voor onderzoeks- en ontwikkelings-projecten

(artikel 31, leden 3 en 4)

Opleidingssteun

(artikel 38-39)

Specifieke opleiding

(artikel 38, lid 1)

25 %

10 % voor middelgrote ondernemingen

20 % voor kleine ondernemingen

Algemene opleiding

(artikel 38, lid 2)

60 %

10 % voor middelgrote ondernemingen

20 % voor kleine ondernemingen

---

| 2.10.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 344/13 |
| --- | --- | --- | --- |

2.10.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 344/13

---

Staatssteun — Besluit om geen bezwaar te maken

2014/C 344/08

De Toezichthoudende Autoriteit van de EVA maakt geen bezwaar tegen de volgende steunmaatregel:

| Datum waarop het besluit is genomen | : | 11 juni 2014 |
| --- | --- | --- |
| Nummer van de steunregeling | : | 75349 |
| Nummer van het besluit | : | 219/14/COL |
| EVA-staat | : | Noorwegen |
| Benaming (en/of naam van de begunstigde) | : | Steunregeling voor het uitrollen van breedband |
| Rechtsgrondslag | : | Artikel 61, lid 3, onder c), van de EER-overeenkomst |
| Type steunmaatregel | : | Steunregeling |
| Doelstelling | : | Breedband |
| Vorm van de steun | : | Subsidie |
| Begrotingsmiddelen | : | 500 miljoen NOK per jaar, 2 miljard NOK in totaal |
| Looptijd | : | Tot 31.12.2017 |
| Economische sectoren | : | Telecommunicatie |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | : | Noorse post- en telecommunicatieautoriteit |
| Postbus 63 |
| N-4791 Lillesand |
| NOORWEGEN |

Datum waarop het besluit is genomen

:

11 juni 2014

Nummer van de steunregeling

:

75349

Nummer van het besluit

:

219/14/COL

EVA-staat

:

Noorwegen

Benaming (en/of naam van de begunstigde)

:

Steunregeling voor het uitrollen van breedband

Rechtsgrondslag

:

Artikel 61, lid 3, onder c), van de EER-overeenkomst

Type steunmaatregel

:

Steunregeling

Doelstelling

:

Breedband

Vorm van de steun

:

Subsidie

Begrotingsmiddelen

:

500 miljoen NOK per jaar, 2 miljard NOK in totaal

Looptijd

:

Tot 31.12.2017

Economische sectoren

:

Telecommunicatie

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

:

Noorse post- en telecommunicatieautoriteit

Postbus 63

N-4791 Lillesand

NOORWEGEN

De tekst van het besluit in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, kan worden geraadpleegd op de website van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA:

http://www.eftasurv.int/state-aid/state-aid-register/

---

| 2.10.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 344/14 |
| --- | --- | --- | --- |

2.10.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 344/14

---

Staatssteun — Besluit om geen bezwaar te maken

2014/C 344/09

De Toezichthoudende Autoriteit van de EVA maakt geen bezwaar tegen de volgende steunmaatregel:

| Datum waarop het besluit is genomen | : | 18 juni 2014 |
| --- | --- | --- |
| Nummer van de steunregeling | : | 74204 |
| Nummer van het besluit | : | 225/14/COL |
| EVA-staat | : | Noorwegen |
| Regio | : | Alle zeer dunbevolkte gebieden |
| Benaming (en/of naam van de begunstigde) | : | Regionaal gedifferentieerde socialezekerheidsbijdrage |
| Rechtsgrondslag | : | De jaarlijkse resolutie van het Parlement inzake tarieven voor socialezekerheidsbijdragen enz., en hoofdstuk 23-2 van Wet nr. 19 van 28 februari 1997 betreffende het nationaal verzekeringsstelsel (Folketrygdloven) |
| Type steunmaatregel | : | Exploitatiesteun |
| Doelstelling | : | Ontvolking in de minst bevolkte gebieden van Noorwegen verminderen of voorkomen door de werkgelegenheid in die gebieden te bevorderen |
| Vorm van de steun | : | Belastingverlaging |
| Begrotingsmiddelen | : | Fiscaal effect bedraagt ongeveer 900 miljoen EUR per jaar |
| Steunintensiteit | : | 3,1 tot 12,4 |
| Looptijd | : | 1 juli 2014 tot 31 december 2020 |
| Economische sectoren | : | Horizontaal. Alle sectoren die onder de richtsnoeren regionale steun 2014-2020 vallen |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | : | Noorse regering |
| Overige informatie | : | — |

Datum waarop het besluit is genomen

:

18 juni 2014

Nummer van de steunregeling

:

74204

Nummer van het besluit

:

225/14/COL

EVA-staat

:

Noorwegen

Regio

:

Alle zeer dunbevolkte gebieden

Benaming (en/of naam van de begunstigde)

:

Regionaal gedifferentieerde socialezekerheidsbijdrage

Rechtsgrondslag

:

De jaarlijkse resolutie van het Parlement inzake tarieven voor socialezekerheidsbijdragen enz., en hoofdstuk 23-2 van Wet nr. 19 van 28 februari 1997 betreffende het nationaal verzekeringsstelsel (Folketrygdloven)

Type steunmaatregel

:

Exploitatiesteun

Doelstelling

:

Ontvolking in de minst bevolkte gebieden van Noorwegen verminderen of voorkomen door de werkgelegenheid in die gebieden te bevorderen

Vorm van de steun

:

Belastingverlaging

Begrotingsmiddelen

:

Fiscaal effect bedraagt ongeveer 900 miljoen EUR per jaar

Steunintensiteit

:

3,1 tot 12,4

Looptijd

:

1 juli 2014 tot 31 december 2020

Economische sectoren

:

Horizontaal. Alle sectoren die onder de richtsnoeren regionale steun 2014-2020 vallen

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

:

Noorse regering

Overige informatie

:

—

De tekst van het besluit in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, kan worden geraadpleegd op de website van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA:

http://www.eftasurv.int/state-aid/state-aid-register/

---

V Adviezen

BESTUURLIJKE PROCEDURES

Europese Commissie

| 2.10.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 344/15 |
| --- | --- | --- | --- |

2.10.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 344/15

---

Oproep tot het indienen van voorstellen 2015 — EAC/A04/2014

Erasmus+ -programma

2014/C 344/10

1.   Inleiding en doelstellingen

Deze oproep tot het indienen van voorstellen is gebaseerd op Verordening (EU) nr. 1288/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van „Erasmus+”: het EU-programma voor onderwijs, opleiding, jeugdzaken en sport en op het jaarlijkse werkprogramma van Erasmus+ voor 2014 — Internationale dimensie van het hoger onderwijs (rubriek 4) en het jaarlijkse werkprogramma van Erasmus+ voor 2015. Het programma bestrijkt de periode 2014-2020. De specifieke doelstellingen van het Erasmus+ -programma zijn genoemd in de artikelen 5, 11 en 16 van de verordening.

2.   Acties

Deze oproep tot het indienen van voorstellen betreft de volgende acties van het Erasmus+ -programma:

Kernactie 1 (KA1) — Individuele leermobiliteit

| — | Individuele leermobiliteit op het gebied van onderwijs, opleiding en jeugdzaken |
| --- | --- |

—

Individuele leermobiliteit op het gebied van onderwijs, opleiding en jeugdzaken

| — | Gezamenlijke mastertitels Erasmus Mundus |
| --- | --- |

—

Gezamenlijke mastertitels Erasmus Mundus

| — | Grootschalige evenementen in het kader van het Europees vrijwilligerswerk |
| --- | --- |

—

Grootschalige evenementen in het kader van het Europees vrijwilligerswerk

Kernactie 2 (KA2) — Samenwerking met het oog op innovatie en uitwisseling van goede praktijken

| — | Strategische partnerschappen op het gebied van onderwijs, opleiding en jeugdzaken |
| --- | --- |

—

Strategische partnerschappen op het gebied van onderwijs, opleiding en jeugdzaken

| — | Kennisallianties |
| --- | --- |

—

Kennisallianties

| — | Allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden |
| --- | --- |

—

Allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden

| — | Capaciteitsopbouw op het gebied van hoger onderwijs |
| --- | --- |

—

Capaciteitsopbouw op het gebied van hoger onderwijs

| — | Capaciteitsopbouw op het gebied van jeugdzaken |
| --- | --- |

—

Capaciteitsopbouw op het gebied van jeugdzaken

Kernactie 3 (KA3) — Ondersteuning van beleidshervormingen

| — | Gestructureerde dialoog: Ontmoetingen tussen jongeren en beleidsmakers op het gebied van jeugdzaken |
| --- | --- |

—

Gestructureerde dialoog: Ontmoetingen tussen jongeren en beleidsmakers op het gebied van jeugdzaken

Jean Monnet-activiteiten

| — | Jean Monnet-leerstoelen |
| --- | --- |

—

Jean Monnet-leerstoelen

| — | Jean Monnet-modules |
| --- | --- |

—

Jean Monnet-modules

| — | Jean Monnet-expertisecentra |
| --- | --- |

—

Jean Monnet-expertisecentra

| — | Jean Monnet-steun aan instellingen en verenigingen |
| --- | --- |

—

Jean Monnet-steun aan instellingen en verenigingen

| — | Jean Monnet-netwerken |
| --- | --- |

—

Jean Monnet-netwerken

| — | Jean Monnet-projecten |
| --- | --- |

—

Jean Monnet-projecten

Sport

| — | Samenwerkingspartnerschappen op het gebied van sport |
| --- | --- |

—

Samenwerkingspartnerschappen op het gebied van sport

| — | Europese sportevenementen zonder winstoogmerk |
| --- | --- |

—

Europese sportevenementen zonder winstoogmerk

3.   Toepassingsgebied

Elke publieke of particuliere organisatie die werkzaam is op het gebied van onderwijs, opleiding, jeugdzaken en sport kan financiële steun aanvragen in het kader van het Erasmus+ -programma. Voorts kunnen groepen jongeren die actief zijn in het jeugdwerk, maar niet noodzakelijkerwijs in het kader van een jeugdorganisatie, financiële steun aanvragen voor leermobiliteit voor jongeren en jeugdwerkers en voor strategische partnerschappen op het gebied van jeugdzaken.

Het Erasmus+ -programma staat open voor deelname van de volgende landen (1):

De volgende programmalanden kunnen volledig deelnemen aan alle acties van het Erasmus+ -programma:

| — | de 28 lidstaten van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

de 28 lidstaten van de Europese Unie,

| — | de EVA/EER-landen: IJsland, Liechtenstein en Noorwegen, |
| --- | --- |

—

de EVA/EER-landen: IJsland, Liechtenstein en Noorwegen,

| — | de kandidaat-lidstaten van de EU: Turkije en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië |
| --- | --- |

—

de kandidaat-lidstaten van de EU: Turkije en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië

Voorts staan bepaalde acties van het Erasmus+ -programma open voor organisaties uit partnerlanden.

Voor meer informatie over de regels voor deelname, zie de Erasmus+ -programmagids.

4.   Budget en duur van de projecten

Het totale budget dat voor deze oproep tot het indienen van voorstellen is uitgetrokken, wordt geraamd op 1 736,4 miljoen EUR:

| Onderwijs en opleiding | : | 1 536,5 miljoen EUR (2) |
| --- | --- | --- |
| Jeugdzaken | : | 171,7 miljoen EUR |
| Jean Monnet | : | 11,4 miljoen EUR |
| Sport | : | 16,8 miljoen EUR |

Onderwijs en opleiding

:

1 536,5 miljoen EUR (2)

Jeugdzaken

:

171,7 miljoen EUR

Jean Monnet

:

11,4 miljoen EUR

Sport

:

16,8 miljoen EUR

Het totale budget voor de oproep tot het indienen van voorstellen en de verdeling ervan is indicatief en kan worden gewijzigd onder voorbehoud van een wijziging van het jaarlijkse werkprogramma van Erasmus+. Potentiële aanvragers wordt verzocht om de jaarlijkse werkprogramma's van Erasmus+ en de wijzigingen ervan regelmatig te raadplegen:

http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/more_info/awp/index_en.htm

om na te gaan welk budget voor elke onder deze oproep vallende actie beschikbaar is.

De hoogte van de toegekende financiële steun en de duur van de projecten variëren, afhankelijk van bijvoorbeeld het type project en het aantal betrokken partners.

5.   Termijn voor het indienen van aanvragen

Alle hieronder opgegeven termijnen voor het indienen van aanvragen lopen af om 12.00 uur (Brusselse tijd).

Kernactie 1

| Individuele leermobiliteit op het gebied van jeugdzaken | 4 februari 2015 |
| --- | --- |
| Individuele leermobiliteit op het gebied van onderwijs en opleiding | 4 maart 2015 |
| Individuele leermobiliteit op het gebied van jeugdzaken | 30 april 2015 |
| Individuele leermobiliteit op het gebied van jeugdzaken | 1 oktober 2015 |
| Gezamenlijke mastertitels Erasmus Mundus | 4 maart 2015 |
| Grootschalige evenementen in het kader van het Europees vrijwilligerswerk | 3 april 2015 |

Individuele leermobiliteit op het gebied van jeugdzaken

4 februari 2015

Individuele leermobiliteit op het gebied van onderwijs en opleiding

4 maart 2015

Individuele leermobiliteit op het gebied van jeugdzaken

30 april 2015

Individuele leermobiliteit op het gebied van jeugdzaken

1 oktober 2015

Gezamenlijke mastertitels Erasmus Mundus

4 maart 2015

Grootschalige evenementen in het kader van het Europees vrijwilligerswerk

3 april 2015

Kernactie 2

| Strategische partnerschappen op het gebied van jeugdzaken | 4 februari 2015 |
| --- | --- |
| Strategische partnerschappen op het gebied van onderwijs, opleiding en jeugdzaken | 30 april 2015 |
| Strategische partnerschappen op het gebied van jeugdzaken | 1 oktober 2015 |
| Kennisallianties, allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden | 26 februari 2015 |
| Capaciteitsopbouw op het gebied van hoger onderwijs | 10 februari 2015 |
| Capaciteitsopbouw op het gebied van jeugdzaken | 3 april 2015
  2 september 2015 |

Strategische partnerschappen op het gebied van jeugdzaken

4 februari 2015

Strategische partnerschappen op het gebied van onderwijs, opleiding en jeugdzaken

30 april 2015

Strategische partnerschappen op het gebied van jeugdzaken

1 oktober 2015

Kennisallianties, allianties voor bedrijfstakspecifieke vaardigheden

26 februari 2015

Capaciteitsopbouw op het gebied van hoger onderwijs

10 februari 2015

Capaciteitsopbouw op het gebied van jeugdzaken

3 april 2015

2 september 2015

Kernactie 3

| Ontmoeting tussen jongeren en beleidsmakers op het gebied van jeugdzaken | 4 februari 2015
  30 april 2015
  1 oktober 2015 |
| --- | --- |

Ontmoeting tussen jongeren en beleidsmakers op het gebied van jeugdzaken

4 februari 2015

30 april 2015

1 oktober 2015

Jean Monnet-acties

| Leerstoelen, modules, expertisecentra, steun aan instellingen en verenigingen, netwerken, projecten | 26 februari 2015 |
| --- | --- |

Leerstoelen, modules, expertisecentra, steun aan instellingen en verenigingen, netwerken, projecten

26 februari 2015

Sportacties

| Samenwerkingspartnerschappen op het gebied van sport, uitsluitend in verband met de Europese week van de sport 2015 | 22 januari 2015 |
| --- | --- |
| Samenwerkingspartnerschappen op het gebied van sport, niet in verband met de Europese week van de sport 2015 | 14 mei 2015 |
| Europese sportevenementen zonder winstoogmerk, uitsluitend in verband met de Europese week van de sport 2015 | 22 januari 2015 |
| Europese sportevenementen zonder winstoogmerk, niet in verband met de Europese week van de sport 2015 | 14 mei 2015 |

Samenwerkingspartnerschappen op het gebied van sport, uitsluitend in verband met de Europese week van de sport 2015

22 januari 2015

Samenwerkingspartnerschappen op het gebied van sport, niet in verband met de Europese week van de sport 2015

14 mei 2015

Europese sportevenementen zonder winstoogmerk, uitsluitend in verband met de Europese week van de sport 2015

22 januari 2015

Europese sportevenementen zonder winstoogmerk, niet in verband met de Europese week van de sport 2015

14 mei 2015

Voor gedetailleerde instructies over de indiening van aanvragen zie de Erasmus+ -programmagids.

6.   Volledige gegevens

De gedetailleerde voorwaarden van deze oproep tot het indienen van voorstellen, met inbegrip van de prioriteiten, zijn te vinden in de Erasmus+ -programmagids op het volgende internetadres:

http://ec.europa.eu/programmes/erasmus-plus/discover/guide/index_en.htm

De Erasmus+ -programmagids vormt een integrerend deel van deze oproep tot het indienen van voorstellen en de daarin vermelde voorwaarden voor deelname en financiering zijn volledig van toepassing op deze oproep.

---

(1)  Behalve voor de Jean Monnet-acties die voor hogeronderwijsinstellingen uit de hele wereld openstaan.

(2)  Dit bedrag omvat de middelen voor de internationale dimensie van hoger onderwijs (in totaal 267,7 miljoen EUR).

---

Rectificaties

| 2.10.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 344/18 |
| --- | --- | --- | --- |

2.10.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 344/18

---

Rectificatie van de staat van ontvangsten en uitgaven van het Uitvoerend Agentschap innovatie en netwerken voor het begrotingsjaar 2013 — Gewijzigde begroting nr. 2

(
  Publicatieblad van de Europese Unie C 58 van 28 februari 2014
  )

2014/C 344/11

In de inhoudsopgave en op bladzijde 33:

in plaats van:

„Staat van ontvangsten en uitgaven van het Uitvoerend Agentschap innovatie en netwerken voor het begrotingsjaar 2013 — Gewijzigde begroting nr. 2”,

te lezen:

te lezen:

„Staat van ontvangsten en uitgaven van het Uitvoerend Agentschap voor het trans-Europees vervoersnetwerk voor het begrotingsjaar 2013 — Gewijzigde begroting nr. 2”.

Bladzijde 35, titel 3 en het totaal-generaal van de uitgaven worden als volgt gelezen:

| Titel Hoofdstuk | Omschrijving | Begroting 2013 | Gewijzigde begroting nr. 2/2013 | Nieuw bedrag |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 3 | UITGAVEN VOOR TECHNISCHE EN ADMINISTRATIEVE ONDERSTEUNING | | | |
| 3 1 | BIJEENKOMSTEN VAN DESKUNDIGEN, CONFERENTIES EN SEMINARS | 1 500 | | 1 500 |
| 3 2 | INFORMATIE EN PUBLICATIES | 101 200 | | 101 200 |
| 3 3 | OVERIGE TECHNISCHE UITGAVEN EN UITGAVEN VOOR ADMINISTRATIEVE ONDERSTEUNING | 427 300 | | 427 300 |
| | Totaal van titel 3 | 530 000 | | 530 000 |
| | TOTAAL-GENERAAL | 9 805 000 | | 9 805 000 |

Titel Hoofdstuk

Omschrijving

Begroting 2013

Gewijzigde begroting nr. 2/2013

Nieuw bedrag

3

3

UITGAVEN VOOR TECHNISCHE EN ADMINISTRATIEVE ONDERSTEUNING

UITGAVEN VOOR TECHNISCHE EN ADMINISTRATIEVE ONDERSTEUNING

3 1

BIJEENKOMSTEN VAN DESKUNDIGEN, CONFERENTIES EN SEMINARS

1 500

1 500

3 2

INFORMATIE EN PUBLICATIES

101 200

101 200

3 3

OVERIGE TECHNISCHE UITGAVEN EN UITGAVEN VOOR ADMINISTRATIEVE ONDERSTEUNING

427 300

427 300

Totaal van titel 3

Totaal van titel 3

530 000

530 000

530 000

530 000

TOTAAL-GENERAAL

TOTAAL-GENERAAL

9 805 000

9 805 000

9 805 000

9 805 000

---