# Publicatieblad C 115/16 m

| | ISSN 1725-2474 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 115 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 49e jaargang16 mei 2006 |

ISSN 1725-2474

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 115

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

49e jaargang16 mei 2006

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | II   Voorbereidende besluiten |
| | Comité van de Regio's |
| | 62e zitting van 16 en 17 november 2005 |
| 2006/C 115/1 | Advies van het Comité van de Regio's over de Mededeling van de Commissie Cohesiebeleid ter ondersteuning van groei en werkgelegenheid: communautaire strategische richtsnoeren 2007-2013 | 1 |
| 2006/C 115/2 | Advies van het Comité van de Regio's over het Actieplan Staatssteun — Minder en beter gerichte staatssteun: een routekaart voor de hervorming van het staatssteunbeleid (2005-2009) | 6 |
| 2006/C 115/3 | Initiatiefadvies van het Comité van de Regio's over Concurrentievermogen en decentralisering | 10 |
| 2006/C 115/4 | Advies van het Comité van de Regio's over het Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (2007-2013) | 17 |
| 2006/C 115/5 | Advies van het Comité van de Regio's over het Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007 tot 2013) | 20 |
| 2006/C 115/6 | Advies van het Comité van de Regio's over de Mededeling van de Commissie Herstructureringen en werkgelegenheid Anticiperen op en begeleiden van herstructureringen met het oog op de ontwikkeling van de werkgelegenheid: de rol van de Europese Unie | 27 |
| 2006/C 115/7 | Advies van het Comité van de Regio's over De rol van de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheid in het democratisch bestel van de Unie | 32 |
| 2006/C 115/8 | Advies van het Comité van de Regio's over De richtsnoeren inzake de toepassing van en de controle op de naleving van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel | 35 |
| 2006/C 115/9 | Advies van het Comité van de Regio's over Gedecentraliseerde samenwerking bij de hervorming van het beleid voor ontwikkelingssamenwerking van de EU | 42 |
| 2006/C 115/0 | Advies van het Comité van de Regio's over de Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement tot vaststelling van een kaderprogramma voor solidariteit en beheer van de migratiestromen voor de periode 2007-2013 | 47 |
| 2006/C 115/1 | Advies van het Comité van de Regio's over de Mededeling van de Commissie aan de Raad over Een Europese toekomst voor Kosovo | 53 |
| 2006/C 115/2 | Advies van het Comité van de Regio's over het Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautaire actie voor het evenement Culturele Hoofdstad van Europa in de periode 2007-2019 | 56 |
| 2006/C 115/3 | Advies van het Comité van de Regio's over het Groenboek Demografische veranderingen: naar een solidariteit tussen de generaties | 61 |
| 2006/C 115/4 | Advies van het Comité van de Regio's over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's Non-discriminatie en gelijke kansen voor iedereen — Een raamstrategie en het Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen (2007) Voor een rechtvaardige samenleving | 65 |
| 2006/C 115/5 | Resolutie van het Comité van de Regio's over het werkprogramma van de Europese Commissie en de prioriteiten van het Comité van de Regio's voor 2006 | 69 |
| 2006/C 115/6 | Resolutie Hoe nu verder met de financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013 | 73 |
| 2006/C 115/7 | Verkennend Advies van het Comité van de Regio's over De beveiliging van alle vervoersmodaliteiten, inclusief de financieringsaspecten daarvan | 75 |
| 2006/C 115/8 | Advies van het Comité van de Regio's over het Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling voor de periode 2007-2013 van het programma Burgers voor Europa ter bevordering van een actief Europees burgerschap | 81 |
| 2006/C 115/9 | Advies van het Comité van de Regio's over de Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement — Verslag over de tenuitvoerlegging van de bosbouwstrategie van de EU | 84 |
| 2006/C 115/0 | Advies van het Comité van de Regio's over De bijdrage van lokale en regionale overheden aan de bestrijding van klimaatveranderingen | 88 |
| 2006/C 115/1 | Verkennend Rapport van het Comité van de Regio's over De omzetting van Richtlijn 1999/31/EG betreffende het storten van afvalstoffen op lokaal en regionaal niveau | 95 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

II   Voorbereidende besluiten

Comité van de Regio's

62e zitting van 16 en 17 november 2005

2006/C 115/1

Advies van het Comité van de Regio's over de Mededeling van de Commissie Cohesiebeleid ter ondersteuning van groei en werkgelegenheid: communautaire strategische richtsnoeren 2007-2013

1

2006/C 115/2

Advies van het Comité van de Regio's over het Actieplan Staatssteun — Minder en beter gerichte staatssteun: een routekaart voor de hervorming van het staatssteunbeleid (2005-2009)

6

2006/C 115/3

Initiatiefadvies van het Comité van de Regio's over Concurrentievermogen en decentralisering

10

2006/C 115/4

Advies van het Comité van de Regio's over het Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (2007-2013)

17

2006/C 115/5

Advies van het Comité van de Regio's over het Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007 tot 2013)

20

2006/C 115/6

Advies van het Comité van de Regio's over de Mededeling van de Commissie Herstructureringen en werkgelegenheid Anticiperen op en begeleiden van herstructureringen met het oog op de ontwikkeling van de werkgelegenheid: de rol van de Europese Unie

27

2006/C 115/7

Advies van het Comité van de Regio's over De rol van de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheid in het democratisch bestel van de Unie

32

2006/C 115/8

Advies van het Comité van de Regio's over De richtsnoeren inzake de toepassing van en de controle op de naleving van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel

35

2006/C 115/9

Advies van het Comité van de Regio's over Gedecentraliseerde samenwerking bij de hervorming van het beleid voor ontwikkelingssamenwerking van de EU

42

2006/C 115/0

Advies van het Comité van de Regio's over de Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement tot vaststelling van een kaderprogramma voor solidariteit en beheer van de migratiestromen voor de periode 2007-2013

47

2006/C 115/1

Advies van het Comité van de Regio's over de Mededeling van de Commissie aan de Raad over Een Europese toekomst voor Kosovo

53

2006/C 115/2

Advies van het Comité van de Regio's over het Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautaire actie voor het evenement Culturele Hoofdstad van Europa in de periode 2007-2019

56

2006/C 115/3

Advies van het Comité van de Regio's over het Groenboek Demografische veranderingen: naar een solidariteit tussen de generaties

61

2006/C 115/4

Advies van het Comité van de Regio's over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's Non-discriminatie en gelijke kansen voor iedereen — Een raamstrategie en het Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen (2007) Voor een rechtvaardige samenleving

65

2006/C 115/5

Resolutie van het Comité van de Regio's over het werkprogramma van de Europese Commissie en de prioriteiten van het Comité van de Regio's voor 2006

69

2006/C 115/6

Resolutie Hoe nu verder met de financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013

73

2006/C 115/7

Verkennend Advies van het Comité van de Regio's over De beveiliging van alle vervoersmodaliteiten, inclusief de financieringsaspecten daarvan

75

2006/C 115/8

Advies van het Comité van de Regio's over het Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling voor de periode 2007-2013 van het programma Burgers voor Europa ter bevordering van een actief Europees burgerschap

81

2006/C 115/9

Advies van het Comité van de Regio's over de Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement — Verslag over de tenuitvoerlegging van de bosbouwstrategie van de EU

84

2006/C 115/0

Advies van het Comité van de Regio's over De bijdrage van lokale en regionale overheden aan de bestrijding van klimaatveranderingen

88

2006/C 115/1

Verkennend Rapport van het Comité van de Regio's over De omzetting van Richtlijn 1999/31/EG betreffende het storten van afvalstoffen op lokaal en regionaal niveau

95

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

II Voorbereidende besluiten

Comité van de Regio's

62e zitting van 16 en 17 november 2005

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/1 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/1

---

Advies van het Comité van de Regio's over de Mededeling van de Commissie „Cohesiebeleid ter ondersteuning van groei en werkgelegenheid: communautaire strategische richtsnoeren 2007-2013”

(2006/C 115/01)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

GEZIEN de mededeling van de Commissie getiteld „Cohesiebeleid ter ondersteuning van groei en werkgelegenheid: communautaire strategische richtsnoeren 2007-2013” (COM(2005) 299 final);

GEZIEN het besluit van de Commissie van 5 juli 2005 om op grond van artikel 265, eerste alinea van het EG-Verdrag, het Comité over dit document te raadplegen;

GEZIEN het besluit van de voorzitter van het Comité van de Regio's van 19 mei 2005 om de commissie „Beleid inzake territoriale samenhang” met het opstellen van een advies ter zake te belasten;

GEZIEN het derde voortgangsverslag van de Commissie over cohesie (naar een nieuw partnerschap voor groei, werkgelegenheid en cohesie) (COM(2005) 192 final — SEC(2005) 632);

GEZIEN zijn advies over de mededeling van de Commissie getiteld „Derde verslag over de economische en sociale samenhang” (een nieuw partnerschap voor cohesie: samenhang, concurrentievermogen, samenwerking) (COM(2004) 107 final — CdR 120/2004 fin (1));

GEZIEN zijn advies over de financiële vooruitzichten — „Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: bouwen aan onze gemeenschappelijke toekomst — beleidsuitdagingen en begrotingsmiddelen in de uitgebreide Unie 2007-2013” (COM)2004 101final — CdR 162/2004 fin (2));

GEZIEN zijn advies over het „Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO)” (COM(2004) 495 final — 2004/0167 (COD) — CdR 233/2004 fin (3));

GEZIEN zijn advies over het „Voorstel voor een verordening van de Raad tot oprichting van het Cohesiefonds” (COM(2004) 494 final — 2004/0166 (ACV) — CdR 234/2004 fin (4));

GEZIEN zijn advies over het „Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Sociaal Fonds” (COM(2004) 493 final — 2004/0165 (COD) — CdR 240/2004 fin (5));

GEZIEN zijn advies over het „Voorstel voor een verordening van de Raad houdende algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds en het Cohesiefonds” (COM(2004) 492 final — 2004/0163 (ACV) — CdR 232/2004 fin (6));

GEZIEN de door het bureau van het Comité op 2 september 2005 goedgekeurde verklaring van Birmingham over cohesiebeleid en de nationale kaderplannen ter uitvoering van de strategie van Lissabon;

GEZIEN het op 30 september 2005 door de commissie „Beleid inzake territoriale samenhang” goedgekeurde ontwerpadvies (CdR 140/2005 rév. 1) ter zake (rapporteur: de heer A. Rousset, voorzitter van de Raad van de regio Aquitanië (FR/PSE));

heeft tijdens zijn 62e zitting van 16 en 17 november 2005 (vergadering van 16 november) het volgende advies uitgebracht werd goedgekeurd:

I.   Algemene opmerkingen

| 1) | Het Comité van de Regio's neemt kennis van de op 5 juli 2005 door de Commissie goedgekeurde communautaire strategische richtsnoeren (CSR). |
| --- | --- |

1)

Het Comité van de Regio's neemt kennis van de op 5 juli 2005 door de Commissie goedgekeurde communautaire strategische richtsnoeren (CSR).

| 2) | Het is ermee ingenomen dat er in het kader van de convergentiedoelstelling duidelijk prioriteit wordt verleend aan de regio's die door een ontwikkelingsachterstand worden gekenmerkt, en dit vooral in verband met de uitbreiding met 10 nieuwe lidstaten. Europa dient solidair met deze regio's te zijn teneinde hun economische en sociale ontwikkeling te versnellen naar het voorbeeld van eerdere generaties programma's. |
| --- | --- |

2)

Het is ermee ingenomen dat er in het kader van de convergentiedoelstelling duidelijk prioriteit wordt verleend aan de regio's die door een ontwikkelingsachterstand worden gekenmerkt, en dit vooral in verband met de uitbreiding met 10 nieuwe lidstaten. Europa dient solidair met deze regio's te zijn teneinde hun economische en sociale ontwikkeling te versnellen naar het voorbeeld van eerdere generaties programma's.

| 3) | Het kan zich tevens vinden in het streven om in het kader van de toekomstige competitiviteits- en werkgelegenheidsdoelstelling cohesiebeleid ten behoeve van alle Europese regio's te voeren. Wel dient in het kader van deze doelstelling voorrang te worden verleend aan perifere en/of minder concurrentiekrachtige regio's ten einde de regionale en intraregionale ontwikkelingsverschillen te verkleinen. Cohesiebeleid dient er namelijk in de eerste plaats op te zijn gericht om regionale en lokale dispariteiten te corrigeren en niet om de meest concurrentiekrachtige regio's te ondersteunen. |
| --- | --- |

3)

Het kan zich tevens vinden in het streven om in het kader van de toekomstige competitiviteits- en werkgelegenheidsdoelstelling cohesiebeleid ten behoeve van alle Europese regio's te voeren. Wel dient in het kader van deze doelstelling voorrang te worden verleend aan perifere en/of minder concurrentiekrachtige regio's ten einde de regionale en intraregionale ontwikkelingsverschillen te verkleinen. Cohesiebeleid dient er namelijk in de eerste plaats op te zijn gericht om regionale en lokale dispariteiten te corrigeren en niet om de meest concurrentiekrachtige regio's te ondersteunen.

| 4) | Helaas worden in de CSR de prioriteiten voor de convergentieregio's en die voor de regio's die onder de toekomstige doelstelling „concurrentievermogen en werkgelegenheid” vallen op één hoop gegooid. Maatregelen in het kader van laatstgenoemde doelstelling dienen te worden gericht op projecten ten behoeve van de verhoging van het regionale concurrentievermogen (onderzoek, innovatie, onderwijs/opleiding, toegankelijkheid, vervoer, ICT, diensten van algemeen belang), waarbij de momenteel vaak zwaar bekritiseerde versnippering van middelen dient te worden voorkomen. |
| --- | --- |

4)

Helaas worden in de CSR de prioriteiten voor de convergentieregio's en die voor de regio's die onder de toekomstige doelstelling „concurrentievermogen en werkgelegenheid” vallen op één hoop gegooid. Maatregelen in het kader van laatstgenoemde doelstelling dienen te worden gericht op projecten ten behoeve van de verhoging van het regionale concurrentievermogen (onderzoek, innovatie, onderwijs/opleiding, toegankelijkheid, vervoer, ICT, diensten van algemeen belang), waarbij de momenteel vaak zwaar bekritiseerde versnippering van middelen dient te worden voorkomen.

| 5) | Daarentegen is het een goede zaak dat het cohesiebeleid als instrument voor de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon regionaal is georiënteerd. Wel dringt het Comité erop aan dat dit beleid in de eerste plaats moet dienen om regionale en lokale ontwikkelingsverschillen terug te dringen. |
| --- | --- |

5)

Daarentegen is het een goede zaak dat het cohesiebeleid als instrument voor de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon regionaal is georiënteerd. Wel dringt het Comité erop aan dat dit beleid in de eerste plaats moet dienen om regionale en lokale ontwikkelingsverschillen terug te dringen.

| 6) | Onderhavige Commissiemededeling is fundamenteel voor de ontwikkeling van het communautaire cohesiebeleid voor de periode 2007-2013 en de follow-up op Europees niveau van dit beleid met het oog op de geformuleerde doelstellingen en prioriteiten. |
| --- | --- |

6)

Onderhavige Commissiemededeling is fundamenteel voor de ontwikkeling van het communautaire cohesiebeleid voor de periode 2007-2013 en de follow-up op Europees niveau van dit beleid met het oog op de geformuleerde doelstellingen en prioriteiten.

| 7) | Het regionaal en cohesiebeleid moeten kunnen worden gebaseerd op een strategisch document op Europees niveau, zoals dat overigens reeds sinds enkele jaren het geval is met de Europese werkgelegenheidsstrategie. |
| --- | --- |

7)

Het regionaal en cohesiebeleid moeten kunnen worden gebaseerd op een strategisch document op Europees niveau, zoals dat overigens reeds sinds enkele jaren het geval is met de Europese werkgelegenheidsstrategie.

| 8) | Wel dienen vraagtekens te worden geplaatst bij het contrast tussen de in onderhavige mededeling aangekondigde doelstellingen en de weinige middelen die sommige lidstaten daaraan wensen te besteden in het kader van de financiële vooruitzichten 2007-2013. |
| --- | --- |

8)

Wel dienen vraagtekens te worden geplaatst bij het contrast tussen de in onderhavige mededeling aangekondigde doelstellingen en de weinige middelen die sommige lidstaten daaraan wensen te besteden in het kader van de financiële vooruitzichten 2007-2013.

| 9) | Ook is het nog maar de vraag in hoeverre de lidstaten de mededeling ter harte zullen nemen wanneer zou blijken dat met name de financiële vooruitzichten onvoldoende zijn. |
| --- | --- |

9)

Ook is het nog maar de vraag in hoeverre de lidstaten de mededeling ter harte zullen nemen wanneer zou blijken dat met name de financiële vooruitzichten onvoldoende zijn.

| 10) | Het Comité beseft dat het subsidiariteitsbeginsel weliswaar moet worden nageleefd door de lidstaten de mogelijkheid te laten om de CSR aan hun specifieke behoeften en situatie aan te passen, maar dat het niet zo mag zijn dat de lidstaten hun beleid via de Europese structuurfondsen financieren. |
| --- | --- |

10)

Het Comité beseft dat het subsidiariteitsbeginsel weliswaar moet worden nageleefd door de lidstaten de mogelijkheid te laten om de CSR aan hun specifieke behoeften en situatie aan te passen, maar dat het niet zo mag zijn dat de lidstaten hun beleid via de Europese structuurfondsen financieren.

| 11) | Het maakt er zich daarom enigszins zorgen over dat het laatste ten koste zou kunnen gaan van de continuïteit op langere termijn van een werkelijk Europees cohesiebeleid, dat namelijk een van de beleidsterreinen vormt die het meest zichtbaar voor de Europese burger zijn. |
| --- | --- |

11)

Het maakt er zich daarom enigszins zorgen over dat het laatste ten koste zou kunnen gaan van de continuïteit op langere termijn van een werkelijk Europees cohesiebeleid, dat namelijk een van de beleidsterreinen vormt die het meest zichtbaar voor de Europese burger zijn.

| 12) | Het betreurt daarom ook dat de Commissie onder druk van de lidstaten de nationale afwijkingen niet bij de mededeling heeft gevoegd. Deze afwijkingen zijn gebaseerd op resultaten van de door de lidstaten via de Waarnemerspost voor de ruimtelijke ordening van het Europees grondgebied uitgevoerde territoriale studieprogramma's aan de hand waarvan de strategische coherentie tussen de communautaire en nationale doelstellingen op het gebied van territoriale cohesie had kunnen worden getoetst. |
| --- | --- |

12)

Het betreurt daarom ook dat de Commissie onder druk van de lidstaten de nationale afwijkingen niet bij de mededeling heeft gevoegd. Deze afwijkingen zijn gebaseerd op resultaten van de door de lidstaten via de Waarnemerspost voor de ruimtelijke ordening van het Europees grondgebied uitgevoerde territoriale studieprogramma's aan de hand waarvan de strategische coherentie tussen de communautaire en nationale doelstellingen op het gebied van territoriale cohesie had kunnen worden getoetst.

1.   De communautaire strategische richtsnoeren (CSR) en de strategie van Lissabon

| 1.1 | Het Comité herhaalt dat het zich op hoofdlijnen in de strategie van Lissabon kan vinden en constateert dat de Commissie de CSR in wezen rond deze strategie wil structureren. Wel betreurt het dat milieuprioriteiten en de strategie van Göteborg naar het tweede plan zijn verwezen. |
| --- | --- |

1.1

Het Comité herhaalt dat het zich op hoofdlijnen in de strategie van Lissabon kan vinden en constateert dat de Commissie de CSR in wezen rond deze strategie wil structureren. Wel betreurt het dat milieuprioriteiten en de strategie van Göteborg naar het tweede plan zijn verwezen.

| 1.2 | Verder schaart het zich achter de drie door de Commissie voorgestelde hoofdprioriteiten (Europa en de regio's aantrekkelijker maken om te investeren, meer kennis en innovatie als sleutelfactoren voor groei, en ondersteuning bij het creëren van meer en betere banen). |
| --- | --- |

1.2

Verder schaart het zich achter de drie door de Commissie voorgestelde hoofdprioriteiten (Europa en de regio's aantrekkelijker maken om te investeren, meer kennis en innovatie als sleutelfactoren voor groei, en ondersteuning bij het creëren van meer en betere banen).

| 1.3 | Wel betreurt het dat er bij de behandeling van deze prioriteiten niet wordt verwezen naar het begrip 'evenwichtig concurrentievermogen'. Verder wijst het er nogmaals op dat de drie pijlers voor duurzame ontwikkeling (de economische, de sociale en de milieupijler) dezelfde aandacht dienen te krijgen. |
| --- | --- |

1.3

Wel betreurt het dat er bij de behandeling van deze prioriteiten niet wordt verwezen naar het begrip 'evenwichtig concurrentievermogen'. Verder wijst het er nogmaals op dat de drie pijlers voor duurzame ontwikkeling (de economische, de sociale en de milieupijler) dezelfde aandacht dienen te krijgen.

| 1.4 | Het Comité benadrukt andermaal dat hét zwakke punt van de strategie van Lissabon, evenals dat van de Europese werkgelegenheidsstrategie, de uitvoering ervan is, met name op nationaal niveau. De afwezigheid van een echt gedecentraliseerde aanpak en het feit dat men er via de open coördinatiemethode niet in is geslaagd om de regionale en lokale autoriteiten bij de strategie te betrekken, vallen te betreuren. Hetzelfde geldt voor het feit dat de in het kader van de strategie ontwikkelde samenwerking hoofdzakelijk van intergouvernementele aard is gebleven en er daarbij geen rekening wordt gehouden met de groeiende rol die de sociale partners bij het proces van Lissabon spelen. |
| --- | --- |

1.4

Het Comité benadrukt andermaal dat hét zwakke punt van de strategie van Lissabon, evenals dat van de Europese werkgelegenheidsstrategie, de uitvoering ervan is, met name op nationaal niveau. De afwezigheid van een echt gedecentraliseerde aanpak en het feit dat men er via de open coördinatiemethode niet in is geslaagd om de regionale en lokale autoriteiten bij de strategie te betrekken, vallen te betreuren. Hetzelfde geldt voor het feit dat de in het kader van de strategie ontwikkelde samenwerking hoofdzakelijk van intergouvernementele aard is gebleven en er daarbij geen rekening wordt gehouden met de groeiende rol die de sociale partners bij het proces van Lissabon spelen.

| 1.5 | Daarom is het CvdR ermee ingenomen dat de Commissie, met betrekking tot de tenuitvoerlegging van de strategie en het verband dat deze met het cohesiebeleid legt om de desbetreffende doelstellingen te verwezenlijken, voortaan een centrale rol voor de regionale en lokale autoriteiten weggelegd wil zien. |
| --- | --- |

1.5

Daarom is het CvdR ermee ingenomen dat de Commissie, met betrekking tot de tenuitvoerlegging van de strategie en het verband dat deze met het cohesiebeleid legt om de desbetreffende doelstellingen te verwezenlijken, voortaan een centrale rol voor de regionale en lokale autoriteiten weggelegd wil zien.

| 1.6 | Het dringt er dan ook op aan dat de CSR, waarop de lidstaten en regio's hun eigen strategische prioriteiten voor cohesiebeleid zullen baseren, in de nationale actieplannen ter uitvoering van de strategie van Lissabon worden geïntegreerd en dat de nadruk wordt gelegd op het belang van het regionale en lokale bestuur voor territoriale strategische ontwikkeling. |
| --- | --- |

1.6

Het dringt er dan ook op aan dat de CSR, waarop de lidstaten en regio's hun eigen strategische prioriteiten voor cohesiebeleid zullen baseren, in de nationale actieplannen ter uitvoering van de strategie van Lissabon worden geïntegreerd en dat de nadruk wordt gelegd op het belang van het regionale en lokale bestuur voor territoriale strategische ontwikkeling.

| 1.7 | De convergentieregio's zijn prioritair in het kader van het Europese steunbeleid, maar het Comité zou daarnaast graag zien dat de structuurfondsen worden ingezet ten behoeve van de toekomstige doelstelling concurrentievermogen en werkgelegenheid, om in de eerste plaats de ontwikkeling van de perifere en minder concurrentiekrachtige regio's te versnellen door te werken aan prioritaire zaken als onderzoek, innovatie, onderwijs en opleiding, en toegankelijkheid (vervoer, ICT, diensten van algemeen belang). Iedere Europese regio moet op regionaal en lokaal niveau nl. zijn eigen agenda van Lissabon ten uitvoer kunnen brengen. |
| --- | --- |

1.7

De convergentieregio's zijn prioritair in het kader van het Europese steunbeleid, maar het Comité zou daarnaast graag zien dat de structuurfondsen worden ingezet ten behoeve van de toekomstige doelstelling concurrentievermogen en werkgelegenheid, om in de eerste plaats de ontwikkeling van de perifere en minder concurrentiekrachtige regio's te versnellen door te werken aan prioritaire zaken als onderzoek, innovatie, onderwijs en opleiding, en toegankelijkheid (vervoer, ICT, diensten van algemeen belang). Iedere Europese regio moet op regionaal en lokaal niveau nl. zijn eigen agenda van Lissabon ten uitvoer kunnen brengen.

| 1.8 | Het Comité waarschuwt tegen het gebruik van de Europese fondsen voor de (co)financiering van nationaal of communautair beleid (trans-Europese vervoersnetwerken, kaderprogramma O&O, programma voor concurrentievermogen en innovatie). Anders zou er namelijk uitsluitend oog bestaan voor de nationale concurrentiekracht, die buiten het cohesiebeleid valt en zou er dus geen aandacht worden geschonken aan territoriale cohesie. Weliswaar is het legitiem en verdient het voorrang dat de regio's met een ontwikkelingsachterstand voor dit soort projecten uit de structuurfondsen kunnen putten, maar het zou geen goede zaak zijn wanneer de regio's die voor de toekomstige doelstelling concurrentievermogen en werkgelegenheid in aanmerking komen de gelden uit de fondsen niet zouden kunnen concentreren op werkelijke prioriteiten voor regionale ontwikkeling. |
| --- | --- |

1.8

Het Comité waarschuwt tegen het gebruik van de Europese fondsen voor de (co)financiering van nationaal of communautair beleid (trans-Europese vervoersnetwerken, kaderprogramma O&O, programma voor concurrentievermogen en innovatie). Anders zou er namelijk uitsluitend oog bestaan voor de nationale concurrentiekracht, die buiten het cohesiebeleid valt en zou er dus geen aandacht worden geschonken aan territoriale cohesie. Weliswaar is het legitiem en verdient het voorrang dat de regio's met een ontwikkelingsachterstand voor dit soort projecten uit de structuurfondsen kunnen putten, maar het zou geen goede zaak zijn wanneer de regio's die voor de toekomstige doelstelling concurrentievermogen en werkgelegenheid in aanmerking komen de gelden uit de fondsen niet zouden kunnen concentreren op werkelijke prioriteiten voor regionale ontwikkeling.

| 1.9 | Het herhaalt dat ook in de toekomst ruimte moet blijven bestaan voor particuliere cofinanciering. |
| --- | --- |

1.9

Het herhaalt dat ook in de toekomst ruimte moet blijven bestaan voor particuliere cofinanciering.

| 1.10 | Het Comité herinnert er verder aan dat gedurende de huidige programmaperiode het sectoraal beleid moet bijdragen tot de cohesiedoelstelling. Daarentegen zou het vanaf 2007 het geval kunnen zijn dat gevraagd wordt om de middelen voor het cohesiebeleid te gebruiken voor de financiering van sectoraal beleid. |
| --- | --- |

1.10

Het Comité herinnert er verder aan dat gedurende de huidige programmaperiode het sectoraal beleid moet bijdragen tot de cohesiedoelstelling. Daarentegen zou het vanaf 2007 het geval kunnen zijn dat gevraagd wordt om de middelen voor het cohesiebeleid te gebruiken voor de financiering van sectoraal beleid.

| 1.11 | Het Comité zou derhalve niet graag zien dat de afstemming van de CSR op de strategie van Lissabon de lidstaten de gelegenheid biedt om het cohesiebeleid te benutten om nationaal beleid buiten het beginsel van economische, sociale en territoriale cohesie om te financieren. |
| --- | --- |

1.11

Het Comité zou derhalve niet graag zien dat de afstemming van de CSR op de strategie van Lissabon de lidstaten de gelegenheid biedt om het cohesiebeleid te benutten om nationaal beleid buiten het beginsel van economische, sociale en territoriale cohesie om te financieren.

| 1.12 | Het waarschuwt er dus voor dat het EG-cohesiebeleid wel eens „gerenationaliseerd” zou kunnen worden. |
| --- | --- |

1.12

Het waarschuwt er dus voor dat het EG-cohesiebeleid wel eens „gerenationaliseerd” zou kunnen worden.

| 1.13 | Om dit risico zoveel mogelijk tegen te gaan, verzoekt het dan ook om in de CSR duidelijke en gerichte territoriale cohesiedoelstellingen op te nemen. |
| --- | --- |

1.13

Om dit risico zoveel mogelijk tegen te gaan, verzoekt het dan ook om in de CSR duidelijke en gerichte territoriale cohesiedoelstellingen op te nemen.

2.   De territoriale dimensie van het cohesiebeleid

| 2.1 | Helaas wordt aan deze dimensie op zich geen voorrang gegeven en staat zij evenmin centraal bij de in de Commissiemededeling genoemde drie hoofdprioriteiten. Ook vormt zij geen leidraad voor de CSR in hun geheel, zoals dat wel met economische en sociale cohesie het geval is. |
| --- | --- |

2.1

Helaas wordt aan deze dimensie op zich geen voorrang gegeven en staat zij evenmin centraal bij de in de Commissiemededeling genoemde drie hoofdprioriteiten. Ook vormt zij geen leidraad voor de CSR in hun geheel, zoals dat wel met economische en sociale cohesie het geval is.

| 2.2 | Het Comité wijst er nogmaals op dat de territoriale dimensie het fundament van regionaal en cohesiebeleid vormt. |
| --- | --- |

2.2

Het Comité wijst er nogmaals op dat de territoriale dimensie het fundament van regionaal en cohesiebeleid vormt.

| 2.3 | Het wekt dan ook verbazing dat in het aan de territoriale dimensie gewijde hoofdstuk slechts aandacht wordt geschonken aan stedelijke en plattelandsgebieden. Verder steekt dit hoofdstuk schril af bij de ambities die de Commissie in haar derde cohesieverslag formuleerde. De territoriale dynamiek stelt de actoren en bevolkingsgroepen echter juist in staat om in de praktijk de impact van EU-beleid te meten. Voorts is het onontbeerlijk dat ook de stedelijke dimensie in de regionale programma's wordt behandeld. |
| --- | --- |

2.3

Het wekt dan ook verbazing dat in het aan de territoriale dimensie gewijde hoofdstuk slechts aandacht wordt geschonken aan stedelijke en plattelandsgebieden. Verder steekt dit hoofdstuk schril af bij de ambities die de Commissie in haar derde cohesieverslag formuleerde. De territoriale dynamiek stelt de actoren en bevolkingsgroepen echter juist in staat om in de praktijk de impact van EU-beleid te meten. Voorts is het onontbeerlijk dat ook de stedelijke dimensie in de regionale programma's wordt behandeld.

| 2.4 | Het valt daarom te betreuren dat niet wordt verwezen naar begrippen De Commissie wordt verzocht rekening te houden met noties als „evenwichtig concurrentievermogen” zoals geformuleerd in het EG-Verdrag of „polycentrische ontwikkeling van de Unie”. Aan de hand van dergelijke begrippen zou de aard en de intensiteit van maatregelen kunnen worden aangepast aan de feitelijke stand van zaken betreffende de concurrentiekracht van gebieden. |
| --- | --- |

2.4

Het valt daarom te betreuren dat niet wordt verwezen naar begrippen De Commissie wordt verzocht rekening te houden met noties als „evenwichtig concurrentievermogen” zoals geformuleerd in het EG-Verdrag of „polycentrische ontwikkeling van de Unie”. Aan de hand van dergelijke begrippen zou de aard en de intensiteit van maatregelen kunnen worden aangepast aan de feitelijke stand van zaken betreffende de concurrentiekracht van gebieden.

| 2.5 | De Commissie wordt verzocht om een speciale paragraaf te wijden aan regio's met structurele handicaps (eilanden, berg- en dunbevolkte gebieden) bij de territoriale-cohesie te betrekken. Hetzelfde geldt voor ultraperifere regio's, zwakke plattelandsgebieden en stedelijke zones in moeilijkheden en de versterking van de banden tussen stedelijke en plattelandskwesties. Verder ziet het Comité het strategisch belang in van steden en stedelijke gebieden voor het bereiken van de doelstellingen van Lissabon die erop zijn gericht om zelfs in de meest achtergestelde stadsgebieden te komen tot veilige, coherente en duurzame gemeenschappen. |
| --- | --- |

2.5

De Commissie wordt verzocht om een speciale paragraaf te wijden aan regio's met structurele handicaps (eilanden, berg- en dunbevolkte gebieden) bij de territoriale-cohesie te betrekken. Hetzelfde geldt voor ultraperifere regio's, zwakke plattelandsgebieden en stedelijke zones in moeilijkheden en de versterking van de banden tussen stedelijke en plattelandskwesties. Verder ziet het Comité het strategisch belang in van steden en stedelijke gebieden voor het bereiken van de doelstellingen van Lissabon die erop zijn gericht om zelfs in de meest achtergestelde stadsgebieden te komen tot veilige, coherente en duurzame gemeenschappen.

| 2.6 | Het Comité ziet in dit verband dan ook uit naar de publicatie van de Commissiemededeling over de stedelijke dimensie van de strategische richtsnoeren voor het cohesiebeleid. |
| --- | --- |

2.6

Het Comité ziet in dit verband dan ook uit naar de publicatie van de Commissiemededeling over de stedelijke dimensie van de strategische richtsnoeren voor het cohesiebeleid.

| 2.7 | Voorts vormt de betrokkenheid van de regionale en lokale lichamen bij de territoriale-cohesiedoelstelling een fundamentele, onmisbare en onlosmakelijke aanvulling op de doelstelling van economische en sociale cohesie. |
| --- | --- |

2.7

Voorts vormt de betrokkenheid van de regionale en lokale lichamen bij de territoriale-cohesiedoelstelling een fundamentele, onmisbare en onlosmakelijke aanvulling op de doelstelling van economische en sociale cohesie.

| 2.8 | Verder betreurt het Comité dat er in de gehele mededeling slechts weinig plaats is ingeruimd voor territoriale samenwerking. Het maakt zich in dit verband zorgen over het feit dat de lidstaten van plan zijn om minder geld uit te trekken voor deze fundamentele doelstelling van het regionaal en cohesiebeleid. |
| --- | --- |

2.8

Verder betreurt het Comité dat er in de gehele mededeling slechts weinig plaats is ingeruimd voor territoriale samenwerking. Het maakt zich in dit verband zorgen over het feit dat de lidstaten van plan zijn om minder geld uit te trekken voor deze fundamentele doelstelling van het regionaal en cohesiebeleid.

| 2.9 | Het Comité betuigt andermaal zijn steun aan grensoverschrijdende samenwerking als essentieel instrument voor het integratieproces. Het zou graag zien dat bijv. cultuur, milieu, uitwisselingen tussen administraties, civiele bescherming of gezondheidszorg in dit verband op passende aandacht zouden kunnen rekenen. |
| --- | --- |

2.9

Het Comité betuigt andermaal zijn steun aan grensoverschrijdende samenwerking als essentieel instrument voor het integratieproces. Het zou graag zien dat bijv. cultuur, milieu, uitwisselingen tussen administraties, civiele bescherming of gezondheidszorg in dit verband op passende aandacht zouden kunnen rekenen.

| 2.10 | Aanbevolen wordt voorts om daadwerkelijke transnationale samenwerking tot stand te brengen die verder gaat dan eenvoudige samenwerking tussen de lidstaten op uitvoeringsgebied. Eerstgenoemde soort samenwerking vormt namelijk echt een instrument van territoriale cohesie. |
| --- | --- |

2.10

Aanbevolen wordt voorts om daadwerkelijke transnationale samenwerking tot stand te brengen die verder gaat dan eenvoudige samenwerking tussen de lidstaten op uitvoeringsgebied. Eerstgenoemde soort samenwerking vormt namelijk echt een instrument van territoriale cohesie.

| 2.11 | Transnationale samenwerking moet worden beschouwd als een strategisch instrument om de gebieden te structureren en te koppelen. Er zij in dit verband aan herinnerd dat de Waarnemingspost voor de ruimtelijke ordening van het Europees grondgebied talrijke manieren heeft aangeduid waarop de transnationale samenwerking op enkele grote hoofdlijnen kan worden gericht. Daarom dienen de regionale en lokale autoriteiten nauwer te worden betrokken bij niet alleen het beheer van de programma's maar ook bij het opstellen van uitvoeringsprioriteiten. |
| --- | --- |

2.11

Transnationale samenwerking moet worden beschouwd als een strategisch instrument om de gebieden te structureren en te koppelen. Er zij in dit verband aan herinnerd dat de Waarnemingspost voor de ruimtelijke ordening van het Europees grondgebied talrijke manieren heeft aangeduid waarop de transnationale samenwerking op enkele grote hoofdlijnen kan worden gericht. Daarom dienen de regionale en lokale autoriteiten nauwer te worden betrokken bij niet alleen het beheer van de programma's maar ook bij het opstellen van uitvoeringsprioriteiten.

| 2.12 | Daarnaast worden de lidstaten verzocht om niet te beknibbelen op de door de Commissie ten behoeve van de transnationale samenwerking voorgestelde middelen. |
| --- | --- |

2.12

Daarnaast worden de lidstaten verzocht om niet te beknibbelen op de door de Commissie ten behoeve van de transnationale samenwerking voorgestelde middelen.

| 2.13 | Het Comité adviseert meer aandacht te besteden aan interregionale samenwerking en herhaalt dat er absoluut voldoende middelen beschikbaar moeten worden gesteld. |
| --- | --- |

2.13

Het Comité adviseert meer aandacht te besteden aan interregionale samenwerking en herhaalt dat er absoluut voldoende middelen beschikbaar moeten worden gesteld.

3.   De toereikendheid van de financiële middelen in het licht van de geformuleerde doelstellingen

| 3.1 | Het Comité herinnert er in de eerste plaats aan dat de Unie over een budget dient te beschikken dat toereikend is voor haar ambities en met name voor de doelstellingen die door de Europese Raad van Lissabon zijn geformuleerd. |
| --- | --- |

3.1

Het Comité herinnert er in de eerste plaats aan dat de Unie over een budget dient te beschikken dat toereikend is voor haar ambities en met name voor de doelstellingen die door de Europese Raad van Lissabon zijn geformuleerd.

| 3.2 | Het maakt zich gezien de laatste intergouvernementele onderhandelingen zorgen dat er wel eens onevenredig weinig financiële middelen beschikbaar zouden kunnen worden gesteld voor de aangekondigde ambitieuze strategie. |
| --- | --- |

3.2

Het maakt zich gezien de laatste intergouvernementele onderhandelingen zorgen dat er wel eens onevenredig weinig financiële middelen beschikbaar zouden kunnen worden gesteld voor de aangekondigde ambitieuze strategie.

| 3.3 | Het valt daarom te betreuren dat de Commissie heeft nagelaten voor te stellen om de communautaire steun meer te concentreren op sectoren en gebieden waar deze een werkelijk hefboomeffect kunnen veroorzaken. |
| --- | --- |

3.3

Het valt daarom te betreuren dat de Commissie heeft nagelaten voor te stellen om de communautaire steun meer te concentreren op sectoren en gebieden waar deze een werkelijk hefboomeffect kunnen veroorzaken.

| 3.4 | Wat de toekomstige regionale competitiviteits- en werkgelegenheidsdoelstelling betreft, zou het nuttig zijn om een onderscheid te maken tussen de steuncriteria van het EFRO en die van het ESF. Het ESF is bedoeld om werkloosheid en sociale uitsluiting te bestrijden en is daarmee op het gehele grondgebied van de Unie gericht. Bij ondersteuning via het EFRO dienen daarentegen een aantal territoriale criteria te worden gehanteerd. |
| --- | --- |

3.4

Wat de toekomstige regionale competitiviteits- en werkgelegenheidsdoelstelling betreft, zou het nuttig zijn om een onderscheid te maken tussen de steuncriteria van het EFRO en die van het ESF. Het ESF is bedoeld om werkloosheid en sociale uitsluiting te bestrijden en is daarmee op het gehele grondgebied van de Unie gericht. Bij ondersteuning via het EFRO dienen daarentegen een aantal territoriale criteria te worden gehanteerd.

| 3.5 | Het Comité stelt daarom voor dat de middelen uit de structuurfondsen in de eerste plaats worden besteed ten behoeve van de minst concurrentiekrachtige en meest achtergestelde regio's. Zulks op basis van communautaire criteria die echter moeten worden gewogen aan de hand van duidelijke en objectieve territoriale criteria. |
| --- | --- |

3.5

Het Comité stelt daarom voor dat de middelen uit de structuurfondsen in de eerste plaats worden besteed ten behoeve van de minst concurrentiekrachtige en meest achtergestelde regio's. Zulks op basis van communautaire criteria die echter moeten worden gewogen aan de hand van duidelijke en objectieve territoriale criteria.

| 3.6 | Ten slotte valt het te betreuren dat tijdens de Europese Raad van 16 en 17 juni 2005 geen overeenstemming over de financiële vooruitzichten werd bereikt. Blijft overeenstemming gedurende langere tijd uit, dan zou dat wel eens negatief kunnen uitpakken voor de voorbereiding van de programmaperiode 2007-2013. |
| --- | --- |

3.6

Ten slotte valt het te betreuren dat tijdens de Europese Raad van 16 en 17 juni 2005 geen overeenstemming over de financiële vooruitzichten werd bereikt. Blijft overeenstemming gedurende langere tijd uit, dan zou dat wel eens negatief kunnen uitpakken voor de voorbereiding van de programmaperiode 2007-2013.

II.   Aanbevelingen

| 1. | De Commissie heeft er goed aan gedaan om een strategisch document te presenteren, maar het Comité vraagt zich af in hoeverre de lidstaten er iets mee zullen doen. |
| --- | --- |

1.

De Commissie heeft er goed aan gedaan om een strategisch document te presenteren, maar het Comité vraagt zich af in hoeverre de lidstaten er iets mee zullen doen.

| 2. | Het betuigt er nogmaals zijn steun aan dat de convergentieregio's, met name in het licht van de uitbreiding met 10 lidstaten, als prioritair zijn gekwalificeerd. |
| --- | --- |

2.

Het betuigt er nogmaals zijn steun aan dat de convergentieregio's, met name in het licht van de uitbreiding met 10 lidstaten, als prioritair zijn gekwalificeerd.

| 3. | Het regionaal en cohesiebeleid mag niet worden beperkt tot financiering door de lidstaten van sectoraal beleid dat in het kader van de strategie van Lissabon als prioritair wordt aangemerkt. Cohesiebeleid is er namelijk in de eerste plaats voor bedoeld om lokale en regionale dispariteiten te corrigeren en niet om de meest concurrentiekrachtige regio's te ondersteunen. |
| --- | --- |

3.

Het regionaal en cohesiebeleid mag niet worden beperkt tot financiering door de lidstaten van sectoraal beleid dat in het kader van de strategie van Lissabon als prioritair wordt aangemerkt. Cohesiebeleid is er namelijk in de eerste plaats voor bedoeld om lokale en regionale dispariteiten te corrigeren en niet om de meest concurrentiekrachtige regio's te ondersteunen.

| 4. | Het succes van de strategie van Lissabon hangt in de allereerste plaats af van de uitvoering ervan op regionaal en lokaal niveau. |
| --- | --- |

4.

Het succes van de strategie van Lissabon hangt in de allereerste plaats af van de uitvoering ervan op regionaal en lokaal niveau.

| 5. | Het is wenselijk dat de regio's die voor de toekomstige doelstelling betreffende concurrentievermogen en werkgelegenheid in aanmerking komen, de communautaire steun kunnen concentreren op de financiering van echte regionale ontwikkelingsstrategieën die ook op regionaal niveau ten uitvoer worden gelegd. |
| --- | --- |

5.

Het is wenselijk dat de regio's die voor de toekomstige doelstelling betreffende concurrentievermogen en werkgelegenheid in aanmerking komen, de communautaire steun kunnen concentreren op de financiering van echte regionale ontwikkelingsstrategieën die ook op regionaal niveau ten uitvoer worden gelegd.

| 6. | Het stemt tot bezorgdheid dat er onvoldoende oog bestaat voor een werkelijk territoriale dimensie, die echter wel de bestaansreden vormt van een echt communautair cohesiebeleid. |
| --- | --- |

6.

Het stemt tot bezorgdheid dat er onvoldoende oog bestaat voor een werkelijk territoriale dimensie, die echter wel de bestaansreden vormt van een echt communautair cohesiebeleid.

| 7. | Daarom moet het grootste belang worden gehecht aan de verwezenlijking van de territoriale-cohesiedoelstelling, vooral in het Europa van na de uitbreiding. |
| --- | --- |

7.

Daarom moet het grootste belang worden gehecht aan de verwezenlijking van de territoriale-cohesiedoelstelling, vooral in het Europa van na de uitbreiding.

| 8. | Het Comité wil meer evenwicht zien tussen enerzijds de vereisten betreffende het concurrentievermogen van de Unie en haar lidstaten en anderzijds de behoeften in verband met territoriale cohesie binnen de EU. |
| --- | --- |

8.

Het Comité wil meer evenwicht zien tussen enerzijds de vereisten betreffende het concurrentievermogen van de Unie en haar lidstaten en anderzijds de behoeften in verband met territoriale cohesie binnen de EU.

| 9. | Dat evenwicht wordt niet alleen bereikt door alle regio's voor steunverlening in aanmerking te laten komen, maar ook door integratie van een daadwerkelijke territoriale dimensie in de strategische referentiekaders van de lidstaten. Op die manier kan EU-ondersteuning worden gericht op de perifere en/of minder concurrentiekrachtige regio's. |
| --- | --- |

9.

Dat evenwicht wordt niet alleen bereikt door alle regio's voor steunverlening in aanmerking te laten komen, maar ook door integratie van een daadwerkelijke territoriale dimensie in de strategische referentiekaders van de lidstaten. Op die manier kan EU-ondersteuning worden gericht op de perifere en/of minder concurrentiekrachtige regio's.

| 10. | Het Comité beveelt dan ook aan om meer belang te hechten aan territoriale samenwerking in het algemeen en transnationale samenwerking in het bijzonder, zulks met name door in de laatste vorm een strategisch element in te bouwen in termen van structurering van de Europese regio's en daarvoor de nodige financiële middelen ter beschikking te stellen. |
| --- | --- |

10.

Het Comité beveelt dan ook aan om meer belang te hechten aan territoriale samenwerking in het algemeen en transnationale samenwerking in het bijzonder, zulks met name door in de laatste vorm een strategisch element in te bouwen in termen van structurering van de Europese regio's en daarvoor de nodige financiële middelen ter beschikking te stellen.

| 11. | Het Comité herhaalt dat het de voorstellen die de Commissie in het kader van de financiële vooruitzichten voor 2007-2013 heeft gedaan, ondersteunt, en is van opvatting dat de binnen de CSR geformuleerde doelstellingen slechts kunnen worden verwezenlijkt met een realistisch en ambitieus communautair budget waarmee daadwerkelijk regionaal en cohesiebeleid voor de gehele Unie kan worden gevoerd. |
| --- | --- |

11.

Het Comité herhaalt dat het de voorstellen die de Commissie in het kader van de financiële vooruitzichten voor 2007-2013 heeft gedaan, ondersteunt, en is van opvatting dat de binnen de CSR geformuleerde doelstellingen slechts kunnen worden verwezenlijkt met een realistisch en ambitieus communautair budget waarmee daadwerkelijk regionaal en cohesiebeleid voor de gehele Unie kan worden gevoerd.

Brussel, 16 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

(1)  PB C 318 van 22.12.2004, blz. 1

1

(2)  PB C 164 van 5.7.2005, blz. 4

2

(3)  PB C 231 van 20.9.2005, blz. 19

3

(4)  PB C 231 van 20.9.2005, blz. 35

4

(5)  PB C 164 van 5.7.2005, blz. 48

5

(6)  PB C 231 van 20.9.2005, blz. 1

6

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/6 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/6

---

Advies van het Comité van de Regio's over het „Actieplan Staatssteun — Minder en beter gerichte staatssteun: een routekaart voor de hervorming van het staatssteunbeleid (2005-2009)”

(2006/C 115/02)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gezien de Mededeling van de Commissie „Actieplan Staatssteun — Minder en beter gerichte staatssteun: een routekaart voor de hervorming van het staatssteunbeleid (2005-2009)”, COM(2005) 107 final;

gezien het besluit van de Europese Commissie van 8 juni 2005 om het CvdR overeenkomstig art. 265, eerste alinea, van het EG-Verdrag over dit onderwerp te raadplegen;

gezien het besluit van zijn bureau van 22 februari 2005 om zijn commissie „Economisch en sociaal beleid” te belasten met het opstellen van een advies terzake;

gezien de Beschikking van de Commissie van 18 juli 2005 betreffende de toepassing van artikel 86, lid 2, van het Verdrag op staatssteun in de vorm van compensaties voor de openbare dienst die wordt toegekend aan bepaalde met het beheer van diensten van algemeen economisch belang belaste ondernemingen, Richtlijn .../.../EG van de Commissie tot wijziging van Richtlijn 80/723/EEG betreffende de doorzichtigheid in de financiële betrekkingen tussen lidstaten en openbare bedrijven, en de communautaire kaderregeling inzake staatssteun in de vorm van compensaties voor de openbare dienst;

gezien zijn advies over de herziening van de richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen (CdR 77/2005 fin);

gezien zijn advies over het Ontwerpbesluit van de Commissie betreffende de toepassing van de bepalingen van artikel 86 van het EG-Verdrag inzake staatssteun in de vorm van compensatie voor overheidsdiensten, alsmede betreffende een ontwerprichtlijn tot wijziging van Richtlijn 80/723/EEG van de Commissie betreffende de doorzichtigheid in de financiële betrekkingen tussen lidstaten en openbare bedrijven en een ontwerp voor de communautaire inpassing van staatssteun in de vorm van compensatie voor overheidsdiensten (CdR 155/2004 fin) (1);

gezien zijn advies over het Witboek over diensten van algemeen belang (CdR 327/2004) (2);

gezien zijn resolutie over een nieuw elan voor de strategie van Lissabon van 24 februari 2005;

gezien zijn ontwerpadvies CdR 225/2005 rév. 1, dat op 23 september 2005 door zijn commissie „Economisch en sociaal beleid” is goedgekeurd (rapporteur: dhr. Gabor Bihary, lid van de centrale stadsraad van Boedapest, voorzitter van de commissie voor Europese integratie en buitenlandse zaken van de centrale stadsraad van Boedapest (HU/PES));

heeft tijdens zijn 62e zitting op 16 en 17 november 2005 (vergadering van 16 november) het volgende advies goedgekeurd.

Standpunten van het Comité van de Regio's

Het Comité van de Regio's is ingenomen met de benadering van de Europese Commissie, die een reeks brede raadplegingen over de hervorming van het staatssteunbeleid wil starten en de Europese lokale en regionale overheden daarbij via het Comité van de Regio's wil betrekken.

Het Comité herhaalt de standpunten die het in zijn advies over de herziening van de richtsnoeren voor regionale steunmaatregelen heeft ingenomen.

1.   Modernisering van het staatssteunbeleid in het kader van de Lissabonstrategie voor groei en banen

| 1.1 | Het Comité onderschrijft dat het staatssteunbeleid nauw gekoppeld moet worden aan de doelstellingen van de Lissabonstrategie. Het juicht de koerswijziging naar een selectievere horizontale benadering (zonder voorbij te gaan aan de behoeften van betrokken regio's) toe en is ermee ingenomen dat de nadruk ligt op innovatie en O&O, menselijk kapitaal, ondernemingszin, diensten van algemeen economisch belang, regionale steun, duurzame ontwikkeling, en infrastructuur voor vervoer, energie en informatie- en communicatietechnologie, omdat dit cruciale terreinen zijn. |
| --- | --- |

1.1

Het Comité onderschrijft dat het staatssteunbeleid nauw gekoppeld moet worden aan de doelstellingen van de Lissabonstrategie. Het juicht de koerswijziging naar een selectievere horizontale benadering (zonder voorbij te gaan aan de behoeften van betrokken regio's) toe en is ermee ingenomen dat de nadruk ligt op innovatie en O&O, menselijk kapitaal, ondernemingszin, diensten van algemeen economisch belang, regionale steun, duurzame ontwikkeling, en infrastructuur voor vervoer, energie en informatie- en communicatietechnologie, omdat dit cruciale terreinen zijn.

| 1.2 | Het Comité is van oordeel dat het criterium van het „marktfalen” van de Europese Commissie, opgesteld voor het rechtvaardigen van staatssteun, een interessante benadering is, maar dat dit concept niet uit het EG-verdrag kan komen, niet duidelijk is omschreven en niet kan worden gebruikt in de gevallen waarin er geen sprake is van een markt. Het is het er derhalve niet mee eens dat marktfalen als criterium een cruciale rol krijgt bij de beoordeling van de toekenning van steun, en acht het gebruik ervan slechts aanvaardbaar voor zover het subsidiariteitsbeginsel niet wordt geschaad en aan de lidstaten en de regionale en lokale overheden voldoende beoordelingsruimte wordt overgelaten om marktfalen te definiëren en de instrumenten te kiezen om het marktfalen te bestrijden. |
| --- | --- |

1.2

Het Comité is van oordeel dat het criterium van het „marktfalen” van de Europese Commissie, opgesteld voor het rechtvaardigen van staatssteun, een interessante benadering is, maar dat dit concept niet uit het EG-verdrag kan komen, niet duidelijk is omschreven en niet kan worden gebruikt in de gevallen waarin er geen sprake is van een markt. Het is het er derhalve niet mee eens dat marktfalen als criterium een cruciale rol krijgt bij de beoordeling van de toekenning van steun, en acht het gebruik ervan slechts aanvaardbaar voor zover het subsidiariteitsbeginsel niet wordt geschaad en aan de lidstaten en de regionale en lokale overheden voldoende beoordelingsruimte wordt overgelaten om marktfalen te definiëren en de instrumenten te kiezen om het marktfalen te bestrijden.

| 1.3 | In zijn resolutie van 24 februari 2005 over een nieuw elan voor de strategie van Lissabon wijst het Comité op het volgende: „in plaats van een kwantitatieve vermindering van de overheidssteun na te streven, moet de EU zich bezig houden met de verbetering van de overheidssteun voor een kwalitatief hoogstaande dienstverlening op lange termijn”. Het acht het alleszins verkeerd om zich blind te staren op de totale omvang van staatssteun zonder te kijken naar de verschillende vormen hiervan en de bijkomende voordelen voor het algemeen belang. |
| --- | --- |

1.3

In zijn resolutie van 24 februari 2005 over een nieuw elan voor de strategie van Lissabon wijst het Comité op het volgende: „in plaats van een kwantitatieve vermindering van de overheidssteun na te streven, moet de EU zich bezig houden met de verbetering van de overheidssteun voor een kwalitatief hoogstaande dienstverlening op lange termijn”. Het acht het alleszins verkeerd om zich blind te staren op de totale omvang van staatssteun zonder te kijken naar de verschillende vormen hiervan en de bijkomende voordelen voor het algemeen belang.

| 1.4 | Bij de hervorming van de staatssteunregels dient niet alleen gekeken te worden naar de invloed van staatssteun op het functioneren van de markt, maar ook naar het feit dat staatssteun, mits doelgericht verleend en adequaat beheerd, er wezenlijk toe kan bijdragen de door lokale en regionale overheden vastgestelde verplichtingen op het gebied van openbare dienstverlening na te komen. |
| --- | --- |

1.4

Bij de hervorming van de staatssteunregels dient niet alleen gekeken te worden naar de invloed van staatssteun op het functioneren van de markt, maar ook naar het feit dat staatssteun, mits doelgericht verleend en adequaat beheerd, er wezenlijk toe kan bijdragen de door lokale en regionale overheden vastgestelde verplichtingen op het gebied van openbare dienstverlening na te komen.

| 1.5 | Het Comité merkt op dat de artikelen 81 en 82 van het EG-Verdrag over regels betreffende de mededinging voor ondernemingen gericht zijn op bescherming van marktmededinging als middel om het consumentenwelzijn te bevorderen. De omschrijving van „mededinging” moet in het gehele Verdrag uniform en coherent zijn; daarom betreurt het Comité dat er in het Actieplan Staatssteun niet naar het welzijn van de consument verwezen wordt. |
| --- | --- |

1.5

Het Comité merkt op dat de artikelen 81 en 82 van het EG-Verdrag over regels betreffende de mededinging voor ondernemingen gericht zijn op bescherming van marktmededinging als middel om het consumentenwelzijn te bevorderen. De omschrijving van „mededinging” moet in het gehele Verdrag uniform en coherent zijn; daarom betreurt het Comité dat er in het Actieplan Staatssteun niet naar het welzijn van de consument verwezen wordt.

| 1.6 | Het is verontrustend dat het begrip „niet-beïnvloeding van de handel tussen lidstaten” niet langer als een hoofdcriterium voor de verlening van staatssteun wordt gehanteerd. Het Comité is nl. van mening dat subsidies van lokale en regionale overheden aan ondernemingen die met openbaredienstverplichtingen zijn belast, er niet per se toe leiden dat het handelsverkeer in de interne markt wordt beïnvloed of dat de mededinging ernstig wordt verstoord, d.w.z. dat er sprake is van het ontstaan of het versterken van een dominante marktpositie van de onderneming(en) in kwestie. |
| --- | --- |

1.6

Het is verontrustend dat het begrip „niet-beïnvloeding van de handel tussen lidstaten” niet langer als een hoofdcriterium voor de verlening van staatssteun wordt gehanteerd. Het Comité is nl. van mening dat subsidies van lokale en regionale overheden aan ondernemingen die met openbaredienstverplichtingen zijn belast, er niet per se toe leiden dat het handelsverkeer in de interne markt wordt beïnvloed of dat de mededinging ernstig wordt verstoord, d.w.z. dat er sprake is van het ontstaan of het versterken van een dominante marktpositie van de onderneming(en) in kwestie.

| 1.7 | Het Comité wijst erop dat de Europese Unie internationaal moet concurreren om investeringen aan te trekken; het is van mening dat de regels voor staatssteun beter moeten aansluiten op het zakendoen in een open, geglobaliseerde economie. De regels moeten zo soepel zijn dat regio's in de lidstaten kunnen concurreren om buitenlandse (niet-EU) investeringsprojecten met regio's in derde landen die zwaar worden gesteund. |
| --- | --- |

1.7

Het Comité wijst erop dat de Europese Unie internationaal moet concurreren om investeringen aan te trekken; het is van mening dat de regels voor staatssteun beter moeten aansluiten op het zakendoen in een open, geglobaliseerde economie. De regels moeten zo soepel zijn dat regio's in de lidstaten kunnen concurreren om buitenlandse (niet-EU) investeringsprojecten met regio's in derde landen die zwaar worden gesteund.

| 1.8 | In tijden van minder economische groei wordt de rol van staatssteun belangrijker. Het Comité pleit dan ook voor regels die flexibiliteit in dat opzicht bieden. |
| --- | --- |

1.8

In tijden van minder economische groei wordt de rol van staatssteun belangrijker. Het Comité pleit dan ook voor regels die flexibiliteit in dat opzicht bieden.

| 1.9 | Hoe lager het economische-ontwikkelingspeil van een lidstaat in een economisch geïntegreerde ruimte is, hoe meer staatssteun als percentage van het BBP gerechtvaardigd kan zijn als middel om openbare diensten te ontwikkelen of om de openbaredienstverlening op een peil te brengen dat vergelijkbaar is met dat in de andere lidstaten. Voorts is het Comité van mening dat in een lidstaat sommige regio's (met name de minder ontwikkelde regio's en regio's die zich in een overgangsfase bevinden) de vruchten dienen te plukken van specifieke verbeteringen. |
| --- | --- |

1.9

Hoe lager het economische-ontwikkelingspeil van een lidstaat in een economisch geïntegreerde ruimte is, hoe meer staatssteun als percentage van het BBP gerechtvaardigd kan zijn als middel om openbare diensten te ontwikkelen of om de openbaredienstverlening op een peil te brengen dat vergelijkbaar is met dat in de andere lidstaten. Voorts is het Comité van mening dat in een lidstaat sommige regio's (met name de minder ontwikkelde regio's en regio's die zich in een overgangsfase bevinden) de vruchten dienen te plukken van specifieke verbeteringen.

| 1.10 | Het Comité stelt voor dat de Europese Commissie de effectbeoordeling van haar eigen besluiten op het gebied van staatssteun aanscherpt, vooral omdat het Actieplan gebaseerd is op een „economische benadering” van de toetsing van staatssteun. |
| --- | --- |

1.10

Het Comité stelt voor dat de Europese Commissie de effectbeoordeling van haar eigen besluiten op het gebied van staatssteun aanscherpt, vooral omdat het Actieplan gebaseerd is op een „economische benadering” van de toetsing van staatssteun.

| 1.11 | Het Comité betreurt dat de specifieke kenmerken van publiekprivate samenwerking buiten beschouwing worden gelaten in het Actieplan. |
| --- | --- |

1.11

Het Comité betreurt dat de specifieke kenmerken van publiekprivate samenwerking buiten beschouwing worden gelaten in het Actieplan.

2.   Focussen op de hoofdprioriteiten

| 2.1 | Het Comité is verheugd over het voornemen van de Commissie om de groepsvrijstellingsverordeningen voor steunmaatregelen inzake opleiding en werkgelegenheid te vereenvoudigen en te consolideren. Dit biedt tevens de gelegenheid om definities, bv. de definitie van „benadeelde werknemer”, die per groepsvrijstelling uiteenloopt, gelijk te trekken. |
| --- | --- |

2.1

Het Comité is verheugd over het voornemen van de Commissie om de groepsvrijstellingsverordeningen voor steunmaatregelen inzake opleiding en werkgelegenheid te vereenvoudigen en te consolideren. Dit biedt tevens de gelegenheid om definities, bv. de definitie van „benadeelde werknemer”, die per groepsvrijstelling uiteenloopt, gelijk te trekken.

| 2.2 | Tussen specifieke opleiding en algemene opleiding bestaat in de praktijk nauwelijks verschil. Het Comité stelt dan ook voor in de toekomst geen verschillende steunpercentages meer te hanteren. |
| --- | --- |

2.2

Tussen specifieke opleiding en algemene opleiding bestaat in de praktijk nauwelijks verschil. Het Comité stelt dan ook voor in de toekomst geen verschillende steunpercentages meer te hanteren.

| 2.3 | Het Comité is zeer te spreken over de inspanningen van de Commissie om na het Altmark-arrest (3) meer zekerheid te bieden in de vorm van een reeks maatregelen die de regelgeving op het gebied van de financiering van openbaredienstverplichtingen betreffen. Lokale en regionale overheden worden daarbij gedwongen hun openbaredienstcontracten beter op te stellen en dit zal leiden tot meer transparantie en tot een grotere democratische verantwoording bij het beheer van diensten van algemeen economisch belang. |
| --- | --- |

2.3

Het Comité is zeer te spreken over de inspanningen van de Commissie om na het Altmark-arrest (3) meer zekerheid te bieden in de vorm van een reeks maatregelen die de regelgeving op het gebied van de financiering van openbaredienstverplichtingen betreffen. Lokale en regionale overheden worden daarbij gedwongen hun openbaredienstcontracten beter op te stellen en dit zal leiden tot meer transparantie en tot een grotere democratische verantwoording bij het beheer van diensten van algemeen economisch belang.

| 2.4 | Het Comité stelt in dit verband tot zijn genoegen vast dat de Europese Commissie gehoor wil geven aan zijn verzoek om staatssteun voor ziekenhuizen en woningcorporaties vrij te stellen van de verplichting tot aanmelding. |
| --- | --- |

2.4

Het Comité stelt in dit verband tot zijn genoegen vast dat de Europese Commissie gehoor wil geven aan zijn verzoek om staatssteun voor ziekenhuizen en woningcorporaties vrij te stellen van de verplichting tot aanmelding.

| 2.5 | Een voorstel voor een wettelijke kader waarmee het mogelijk wordt een aantal gemeenschappelijke positieve beginselen vast te leggen, is meer dan ooit noodzakelijk. Een dergelijk kader zou bijvoorbeeld het volgende moeten omvatten:






  — | criteria om onderscheid te kunnen maken tussen diensten van algemeen economisch belang (DAEB) en niet-economische diensten van algemeen belang (DAB): |
| --- | --- | --- |

2.5

Een voorstel voor een wettelijke kader waarmee het mogelijk wordt een aantal gemeenschappelijke positieve beginselen vast te leggen, is meer dan ooit noodzakelijk. Een dergelijk kader zou bijvoorbeeld het volgende moeten omvatten:

—

criteria om onderscheid te kunnen maken tussen diensten van algemeen economisch belang (DAEB) en niet-economische diensten van algemeen belang (DAB):

| — | de algemene beginselen en verplichtingen die aan DAB verbonden zijn, zoals het universele karakter, de continuïteit, kwaliteit, doeltreffendheid, en toegankelijkheid ervan en de bescherming van gebruikers en consumenten; |
| --- | --- |

—

de algemene beginselen en verplichtingen die aan DAB verbonden zijn, zoals het universele karakter, de continuïteit, kwaliteit, doeltreffendheid, en toegankelijkheid ervan en de bescherming van gebruikers en consumenten;

| — | criteria om scheeftrekking van de handel te beperken; |
| --- | --- |

—

criteria om scheeftrekking van de handel te beperken;

| — | het recht van lokale en regionale overheden om zelf DAEB te verlenen en leidraden voor de financiering; |
| --- | --- |

—

het recht van lokale en regionale overheden om zelf DAEB te verlenen en leidraden voor de financiering;

| — | regelingen voor de evaluatie ervan. |
| --- | --- |

—

regelingen voor de evaluatie ervan.

| 2.6 | Het Comité is verheugd dat de Commissie met een algemene groepsvrijstellingsverordening zal komen om bepaalde soorten steun vrij te stellen van de verplichting tot aanmelding bij de Commissie. Dit zal zeker een betere governance opleveren. |
| --- | --- |

2.6

Het Comité is verheugd dat de Commissie met een algemene groepsvrijstellingsverordening zal komen om bepaalde soorten steun vrij te stellen van de verplichting tot aanmelding bij de Commissie. Dit zal zeker een betere governance opleveren.

| 2.7 | Het Comité schaart zich achter het voornemen om ook steun ten behoeve van het MKB en O&O onder de groepsvrijstellingen te laten vallen. |
| --- | --- |

2.7

Het Comité schaart zich achter het voornemen om ook steun ten behoeve van het MKB en O&O onder de groepsvrijstellingen te laten vallen.

| 2.8 | Vanwege de procedurele vereisten is de de-minimisvrijstelling in de praktijk zeer moeilijk toepasbaar. Iedere verhoging van het plafond voor de-minimissteun moet daarom gepaard gaan met vereenvoudiging en verduidelijking van de huidige voorschriften van de de-minimisverordening, waarbij met name dient te worden toegelicht:






  (i) | of het plafond voor de-minimissteun van toepassing is op onafhankelijke ondernemingen of op gescheiden juridische entiteiten; |
| --- | --- | --- |

2.8

Vanwege de procedurele vereisten is de de-minimisvrijstelling in de praktijk zeer moeilijk toepasbaar. Iedere verhoging van het plafond voor de-minimissteun moet daarom gepaard gaan met vereenvoudiging en verduidelijking van de huidige voorschriften van de de-minimisverordening, waarbij met name dient te worden toegelicht:

(i)

of het plafond voor de-minimissteun van toepassing is op onafhankelijke ondernemingen of op gescheiden juridische entiteiten;

| (ii) | hoe wordt gekeken naar activiteiten in meer dan één lidstaat van een juridische entiteit die in verschillende lidstaten de-minimissteun krijgt; |
| --- | --- |

(ii)

hoe wordt gekeken naar activiteiten in meer dan één lidstaat van een juridische entiteit die in verschillende lidstaten de-minimissteun krijgt;

| (iii) | welke status Commissiesteun heeft wanneer bepaald moet worden of het de-minimisplafond is bereikt. |
| --- | --- |

(iii)

welke status Commissiesteun heeft wanneer bepaald moet worden of het de-minimisplafond is bereikt.

Het Comité is het er dan ook mee eens dat het plafond wordt opgetrokken en vindt dat dit zou moeten gebeuren op basis van de cumulatieve inflatie sinds 2001, toen de vorige verhoging plaatsvond.

| 2.9 | Vanwege de enorme toename van de staatssteun aan entiteiten zonder winstoogmerk is het Comité van mening dat de Commissie duidelijk en expliciet melding moet maken van deze entiteiten, overeenkomstig de jurisprudentie van het Hof van Justitie terzake. |
| --- | --- |

2.9

Vanwege de enorme toename van de staatssteun aan entiteiten zonder winstoogmerk is het Comité van mening dat de Commissie duidelijk en expliciet melding moet maken van deze entiteiten, overeenkomstig de jurisprudentie van het Hof van Justitie terzake.

| 2.10 | Verbetering van de infrastructuur voor informatie- en communicatietechnologie (ICT) zal net zo belangrijk worden als de verbeterde infrastructuur voor vervoer en energie. Wel zijn de marktvoorwaarden voor de ontwikkeling van ICT anders en daarom moeten er specifieke richtsnoeren worden opgesteld die voorzien in een grotere flexibiliteit bij de toekenning van steun voor de ontwikkeling van ICT in het algemeen. |
| --- | --- |

2.10

Verbetering van de infrastructuur voor informatie- en communicatietechnologie (ICT) zal net zo belangrijk worden als de verbeterde infrastructuur voor vervoer en energie. Wel zijn de marktvoorwaarden voor de ontwikkeling van ICT anders en daarom moeten er specifieke richtsnoeren worden opgesteld die voorzien in een grotere flexibiliteit bij de toekenning van steun voor de ontwikkeling van ICT in het algemeen.

| 2.11 | |
| --- | --- |

2.11

| 2.11.1 | Het is een goede zaak dat de Commissie op 24 augustus 2005 het startsein heeft gegeven voor een openbare raadpleging over de herziening van de kaderregeling inzake staatssteun ten behoeve van het milieu. Jammer genoeg is er echter maar weinig tijd voor uitgetrokken; antwoorden moesten op 10 oktober 2005 al binnen zijn. |
| --- | --- |

2.11.1

Het is een goede zaak dat de Commissie op 24 augustus 2005 het startsein heeft gegeven voor een openbare raadpleging over de herziening van de kaderregeling inzake staatssteun ten behoeve van het milieu. Jammer genoeg is er echter maar weinig tijd voor uitgetrokken; antwoorden moesten op 10 oktober 2005 al binnen zijn.

| 2.11.2 | Het Comité is er voorstander van om het toepassingsgebied van de huidige kaderregeling uit te breiden tot „gezondheid van consumenten”, en meent dat dit begrip ook „veiligheid voor burgers en hun omgeving”, „veiligheid van werknemers” en „gezondheid van werknemers” omvat. |
| --- | --- |

2.11.2

Het Comité is er voorstander van om het toepassingsgebied van de huidige kaderregeling uit te breiden tot „gezondheid van consumenten”, en meent dat dit begrip ook „veiligheid voor burgers en hun omgeving”, „veiligheid van werknemers” en „gezondheid van werknemers” omvat.

| 2.11.3 | Er zouden expliciete regels moeten komen voor steun ten behoeve van milieu-investeringen om door andere ondernemingen veroorzaakte vervuiling aan te pakken. |
| --- | --- |

2.11.3

Er zouden expliciete regels moeten komen voor steun ten behoeve van milieu-investeringen om door andere ondernemingen veroorzaakte vervuiling aan te pakken.

| 2.11.4 | Er zou moeten worden vastgehouden aan een hogere steunintensiteit voor het MKB. |
| --- | --- |

2.11.4

Er zou moeten worden vastgehouden aan een hogere steunintensiteit voor het MKB.

| 2.11.5 | Het is noodzakelijk vast te houden aan hogere steunpercentages voor regio's die als gevolg van een economisch omschakelingsproces nog niet voldoen aan de voorschriften van het communautaire acquis op het gebied van milieu. |
| --- | --- |

2.11.5

Het is noodzakelijk vast te houden aan hogere steunpercentages voor regio's die als gevolg van een economisch omschakelingsproces nog niet voldoen aan de voorschriften van het communautaire acquis op het gebied van milieu.

| 2.12 | Het is een goede zaak dat de Europese Commissie op 21 september 2005 een openbare raadpleging is begonnen over de hervorming van de regels inzake staatssteun voor innovatie (COM(2005) 436); het Comité betreurt evenwel de krappe antwoordtermijn, die op 21 november 2005 is bepaald. |
| --- | --- |

2.12

Het is een goede zaak dat de Europese Commissie op 21 september 2005 een openbare raadpleging is begonnen over de hervorming van de regels inzake staatssteun voor innovatie (COM(2005) 436); het Comité betreurt evenwel de krappe antwoordtermijn, die op 21 november 2005 is bepaald.

| 2.12.1 | Gelet op het streven naar vereenvoudiging steunt het Comité de integratie van innovatie in het huidige communautaire kader inzake staatssteun voor onderzoek en ontwikkeling (4), in plaats van hiervoor een specifieke regeling te treffen. |
| --- | --- |

2.12.1

Gelet op het streven naar vereenvoudiging steunt het Comité de integratie van innovatie in het huidige communautaire kader inzake staatssteun voor onderzoek en ontwikkeling (4), in plaats van hiervoor een specifieke regeling te treffen.

| 2.12.2 | Het Comité bepleit doelgerichte, voor innovatie bestemde staatssteun voor kleine en middelgrote ondernemingen. |
| --- | --- |

2.12.2

Het Comité bepleit doelgerichte, voor innovatie bestemde staatssteun voor kleine en middelgrote ondernemingen.

| 2.12.3 | Het Comité bepleit handhaving van de thans toegestane combinatie van steun voor innovatie en regionale steun. |
| --- | --- |

2.12.3

Het Comité bepleit handhaving van de thans toegestane combinatie van steun voor innovatie en regionale steun.

| 2.12.4 | Het Comité vraagt zich af waarom voor innoverende starters uitsluitend „vrijstelling van [50 %] van de sociale bijdragen en andere lokale/regionale belastingen (d.w.z. niet gerelateerd aan de behaalde winst)” wordt overwogen. |
| --- | --- |

2.12.4

Het Comité vraagt zich af waarom voor innoverende starters uitsluitend „vrijstelling van [50 %] van de sociale bijdragen en andere lokale/regionale belastingen (d.w.z. niet gerelateerd aan de behaalde winst)” wordt overwogen.

| 2.12.5 | Het Comité is verheugd dat „staatssteun voor KMO's en/of activiteiten die zich ver van de markt bevinden in aanmerking kan komen voor lichtere procedurevoorschriften en eventueel vrijgesteld kan worden van aanmelding” COM (2005) 436 (overweging 24). |
| --- | --- |

2.12.5

Het Comité is verheugd dat „staatssteun voor KMO's en/of activiteiten die zich ver van de markt bevinden in aanmerking kan komen voor lichtere procedurevoorschriften en eventueel vrijgesteld kan worden van aanmelding” COM (2005) 436 (overweging 24).

| 2.12.6 | Het Comité plaatst evenwel vraagtekens bij de aandacht die de Commissie schenkt aan „marktfalen”. De Commissie erkent immers dat innovatiegerelateerde activiteiten specifiek zijn en vaak ver van de markt verwijderd zijn: „De ervaring leert dat het zeer moeilijk is vooraf te weten welke innovatieve producten en diensten succes zullen hebben op de markt.” COM (2005) 436 (overweging 18). |
| --- | --- |

2.12.6

Het Comité plaatst evenwel vraagtekens bij de aandacht die de Commissie schenkt aan „marktfalen”. De Commissie erkent immers dat innovatiegerelateerde activiteiten specifiek zijn en vaak ver van de markt verwijderd zijn: „De ervaring leert dat het zeer moeilijk is vooraf te weten welke innovatieve producten en diensten succes zullen hebben op de markt.” COM (2005) 436 (overweging 18).

3.   Modernisering van de praktijken en procedures op het gebied van staatssteun

| 3.1 | Het Comité is verheugd over de voorstellen van de Europese Commissie om de governance op het vlak van staatssteun te verbeteren. Het is vooral te vinden voor het idee om na raadpleging van de lidstaten en de betrokken partijen richtsnoeren met goede praktijken op te stellen. |
| --- | --- |

3.1

Het Comité is verheugd over de voorstellen van de Europese Commissie om de governance op het vlak van staatssteun te verbeteren. Het is vooral te vinden voor het idee om na raadpleging van de lidstaten en de betrokken partijen richtsnoeren met goede praktijken op te stellen.

| 3.2 | Gedeelde verantwoordelijkheid van Commissie en lidstaten is een van de hoofdpunten van de hervorming van de staatssteunregels. Het Comité is dan ook ingenomen met de in het Actieplan Staatssteun voorgestelde maatregelen om de lidstaten tot een grotere inzet te bewegen. |
| --- | --- |

3.2

Gedeelde verantwoordelijkheid van Commissie en lidstaten is een van de hoofdpunten van de hervorming van de staatssteunregels. Het Comité is dan ook ingenomen met de in het Actieplan Staatssteun voorgestelde maatregelen om de lidstaten tot een grotere inzet te bewegen.

| 3.3 | Het voorstel om in de lidstaten onafhankelijke autoriteiten voor het toezicht op staatssteun in het leven te roepen, zou geëvalueerd moeten worden, met name wat betreft de voordelen voor procedures en de rol die deze autoriteiten zouden vervullen. Het Comité wil dat de lokale en regionale overheden geraadpleegd worden bij die evaluatie. |
| --- | --- |

3.3

Het voorstel om in de lidstaten onafhankelijke autoriteiten voor het toezicht op staatssteun in het leven te roepen, zou geëvalueerd moeten worden, met name wat betreft de voordelen voor procedures en de rol die deze autoriteiten zouden vervullen. Het Comité wil dat de lokale en regionale overheden geraadpleegd worden bij die evaluatie.

| 3.4 | Het Comité pleit ervoor dat de bevoegde nationale autoriteiten op het gebied van staatssteun een netwerk vormen om de voortdurende stroom informatie te verwerken en beste praktijken uit te wisselen. Dit zou de inzet van de lidstaten en de governance ten goede kunnen komen. |
| --- | --- |

3.4

Het Comité pleit ervoor dat de bevoegde nationale autoriteiten op het gebied van staatssteun een netwerk vormen om de voortdurende stroom informatie te verwerken en beste praktijken uit te wisselen. Dit zou de inzet van de lidstaten en de governance ten goede kunnen komen.

| 3.5 | Het Comité steunt het voorgestelde systeem waarbij een zekere flexibiliteit wordt gekoppeld aan een strikt tijdschema en waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen eenvoudige zaken en zaken die nader onderzoek vergen. |
| --- | --- |

3.5

Het Comité steunt het voorgestelde systeem waarbij een zekere flexibiliteit wordt gekoppeld aan een strikt tijdschema en waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen eenvoudige zaken en zaken die nader onderzoek vergen.

| 3.6 | Wat de geplande herziening van Procedureverordening nr. 659/1999 betreft, pleit het Comité ervoor dat derden (begunstigden en eisende partijen) nadat er een procedure is ingeleid meer rechten krijgen. |
| --- | --- |

3.6

Wat de geplande herziening van Procedureverordening nr. 659/1999 betreft, pleit het Comité ervoor dat derden (begunstigden en eisende partijen) nadat er een procedure is ingeleid meer rechten krijgen.

| 3.7 | Het Comité zou geraadpleegd willen worden over de beoordeling of aanpassing van de richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun, die volgens de Routekaart in 2007-2008 zal plaatsvinden, alsook over andere hervormingen die voor lokale en regionale overheden van belang zijn. |
| --- | --- |

3.7

Het Comité zou geraadpleegd willen worden over de beoordeling of aanpassing van de richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun, die volgens de Routekaart in 2007-2008 zal plaatsvinden, alsook over andere hervormingen die voor lokale en regionale overheden van belang zijn.

Brussel, 16 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

(1)  PB C 43 van 18.2.2005, blz. 13

1

(2)  PB C 164 van 5.7.2005, blz. 53

2

(3)  Zaak C-280/00 van 24.7.2003

3

(4)  PB C 45 van 17.2.1996, blz. 5-16.

4

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/10 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/10

---

Initiatiefadvies van het Comité van de Regio's over Concurrentievermogen en decentralisering

(2006/C 115/03)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

Gezien het besluit van zijn bureau van 21 januari 2005 om overeenkomstig artikel 265, vijfde alinea, van het EG-Verdrag zijn commissie „Economisch en sociaal beleid” te belasten met het opstellen van een advies over dit onderwerp;

Gezien het rapport „Facing the challenge, the Lisbon strategy for growth and employment” van de Groep op Hoog Niveau onder voorzitterschap van Wim Kok (november 2004);

Gezien de mededeling van de Commissie aan de Europese voorjaarsraad van 2005: „Samen werken aan werkgelegenheid en groei — Een nieuwe start voor de Lissabon-strategie” (COM(2005) 24 final);

Gezien de mededeling van de Commissie „Betere regelgeving met het oog op economische groei en meer banen in de Europese Unie” (COM(2055) 97 final);

Gezien zijn advies over de mededeling van de Commissie „Tussentijdse evaluatie van de Lissabonstrategie” (CDR 152/2004 fin (1));

Gezien zijn resolutie „Een nieuw elan voor de strategie van Lissabon”, die op 24 februari 2005 is goedgekeurd (CDR 518/2004 fin (2));

Gezien zijn ontwerpadvies over „Geïntegreerde richtsnoeren voor groei en werkgelegenheid (2005-2008) met een Aanbeveling van de Commissie betreffende de Globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Gemeenschap (overeenkomstig artikel 99 van het EG-Verdrag) en een Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten” (CDR 147/2005 fin);

Gezien de mededeling van de Commissie „Lokale werkgelegenheidsinitiatieven — Een lokale dimensie voor de Europese werkgelegenheidsstrategie” (COM(2000) 196 final);

Gezien de mededeling van de Commissie „Een sterkere lokale dimensie voor de Europese werkgelegenheidsstrategie” (COM(2001) 629 final);

Gezien zijn advies over de mededeling van de Commissie „Lokale werkgelegenheidsinitiatieven — Een lokale dimensie voor de Europese werkgelegenheidsstrategie” (CdR 187/2000 fin);

Gezien zijn ontwerpadvies CDR 23/2005 rév.2, dat de commissie „Economisch en sociaal beleid” op 23 september 2005 heeft goedgekeurd (rapporteur: de heer Gustâv, burgemeester van Solna, Zweden, EVP).

Overwegende hetgeen volgt:

| 1) | Voor de ontwikkeling van gemeenten en regio's is het van essentieel belang dat zij over bevoegdheden en bestuurlijke en budgettaire middelen beschikken waarmee ze zaken als concurrentievermogen, innovatie en cohesie kunnen stimuleren en in goede banen kunnen leiden: een taak waarvoor ze bij uitstek geschikt zijn; |
| --- | --- |

1)

Voor de ontwikkeling van gemeenten en regio's is het van essentieel belang dat zij over bevoegdheden en bestuurlijke en budgettaire middelen beschikken waarmee ze zaken als concurrentievermogen, innovatie en cohesie kunnen stimuleren en in goede banen kunnen leiden: een taak waarvoor ze bij uitstek geschikt zijn;

| 2) | Een decentralisatie die op de kenmerken van elke lidstaat afzonderlijk is afgestemd komt het autonome bestuur en de lokale en regionale democratie ten goede en kan ook helpen om de angst onder de bevolking voor de globalisering en de sociaal-economische veranderingen in de wereld enigszins weg te nemen; |
| --- | --- |

2)

Een decentralisatie die op de kenmerken van elke lidstaat afzonderlijk is afgestemd komt het autonome bestuur en de lokale en regionale democratie ten goede en kan ook helpen om de angst onder de bevolking voor de globalisering en de sociaal-economische veranderingen in de wereld enigszins weg te nemen;

| 3) | Wat de tenuitvoerlegging van het Europese regionaal beleid betreft, vormen tripartiete overeenkomsten tussen het Europese, nationale en regionale niveau, waarbij zonodig afhankelijk van het geval ook de stedelijke problematiek in aanmerking moet worden genomen, een goed middel om te garanderen dat alle betrokkenen een stem in het kapittel krijgen en dat hun verantwoordelijkheden beter worden verdeeld; |
| --- | --- |

3)

Wat de tenuitvoerlegging van het Europese regionaal beleid betreft, vormen tripartiete overeenkomsten tussen het Europese, nationale en regionale niveau, waarbij zonodig afhankelijk van het geval ook de stedelijke problematiek in aanmerking moet worden genomen, een goed middel om te garanderen dat alle betrokkenen een stem in het kapittel krijgen en dat hun verantwoordelijkheden beter worden verdeeld;

| 4) | In het licht van de uitdagingen van de geglobaliseerde economie kan het „partnerschap voor groei en werkgelegenheid”, waartoe de Europese Raad op 23 maart 2005 in Brussel heeft besloten om de strategie van Lissabon nieuw leven in te blazen, meer effect sorteren als het van onderaf ten uitvoer wordt gelegd en als de regionale en lokale overheden, die bij het creëren van een gunstig klimaat voor economische groei een cruciale rol spelen, betrokken worden bij het opstellen en uitvoeren van de nationale programma's die uit de strategie voortvloeien. |
| --- | --- |

4)

In het licht van de uitdagingen van de geglobaliseerde economie kan het „partnerschap voor groei en werkgelegenheid”, waartoe de Europese Raad op 23 maart 2005 in Brussel heeft besloten om de strategie van Lissabon nieuw leven in te blazen, meer effect sorteren als het van onderaf ten uitvoer wordt gelegd en als de regionale en lokale overheden, die bij het creëren van een gunstig klimaat voor economische groei een cruciale rol spelen, betrokken worden bij het opstellen en uitvoeren van de nationale programma's die uit de strategie voortvloeien.

heeft tijdens zijn 62e zitting op 16/17 november 2005 (vergadering van 16 november) het volgende advies uitgebracht:

1.   Standpunten van het CvdR

1.1   Het concurrentievermogen gaat vooruit in regio's, steden en gemeenten

| 1.1.1 | Met de Lissabonstrategie streefde de Raad ernaar om het concurrentievermogen en de economische groei in de EU te stimuleren, meer en betere banen te creëren en voor een duurzame sociale en milieu-ontwikkeling te zorgen. De bedoeling was dat Europa in 2010 de toon zou aangeven in de wereld. Vijf jaar na Lissabon concludeert de Commissie dat van dit alles bar weinig is terechtgekomen. De Lissabonstrategie moet daarom een nieuwe start krijgen, met meer verantwoordelijkheid voor de lidstaten. |
| --- | --- |

1.1.1

Met de Lissabonstrategie streefde de Raad ernaar om het concurrentievermogen en de economische groei in de EU te stimuleren, meer en betere banen te creëren en voor een duurzame sociale en milieu-ontwikkeling te zorgen. De bedoeling was dat Europa in 2010 de toon zou aangeven in de wereld. Vijf jaar na Lissabon concludeert de Commissie dat van dit alles bar weinig is terechtgekomen. De Lissabonstrategie moet daarom een nieuwe start krijgen, met meer verantwoordelijkheid voor de lidstaten.

| 1.1.2 | In dit verband brengt het CvdR een initiatiefadvies uit over concurrentievermogen en decentralisering, waarin het wil duidelijk maken hoe belangrijk decentralisering voor het concurrentievermogen is en het de lokale en regionale factoren in kaart wil brengen die goed zijn voor het concurrentievermogen en de economische groei. Het ziet geen tegenstelling tussen een groot concurrentievermogen en duurzame ontwikkeling. Alle landen, burgers, gemeenten, steden en regio's dienen zich in te zetten voor een duurzame ontwikkeling. Dat het accent in dit advies ligt op het concurrentievermogen betekent allerminst dat het CvdR geen oog heeft voor duurzame ontwikkeling. |
| --- | --- |

1.1.2

In dit verband brengt het CvdR een initiatiefadvies uit over concurrentievermogen en decentralisering, waarin het wil duidelijk maken hoe belangrijk decentralisering voor het concurrentievermogen is en het de lokale en regionale factoren in kaart wil brengen die goed zijn voor het concurrentievermogen en de economische groei. Het ziet geen tegenstelling tussen een groot concurrentievermogen en duurzame ontwikkeling. Alle landen, burgers, gemeenten, steden en regio's dienen zich in te zetten voor een duurzame ontwikkeling. Dat het accent in dit advies ligt op het concurrentievermogen betekent allerminst dat het CvdR geen oog heeft voor duurzame ontwikkeling.

| 1.1.3 | Gemeenten, steden en regio's kunnen zelf invloed uitoefenen op de concurrentieversterkende factoren die in dit advies in kaart worden gebracht. Het is belangrijk om de concurrentiediscussie vanuit een microperspectief te benaderen en na te gaan welke bijdragen gemeenten en regio's in concreto kunnen leveren. Daarom bevat dit advies ook voorstellen voor concrete maatregelen die zij kunnen nemen om het concurrentievermogen te vergroten. |
| --- | --- |

1.1.3

Gemeenten, steden en regio's kunnen zelf invloed uitoefenen op de concurrentieversterkende factoren die in dit advies in kaart worden gebracht. Het is belangrijk om de concurrentiediscussie vanuit een microperspectief te benaderen en na te gaan welke bijdragen gemeenten en regio's in concreto kunnen leveren. Daarom bevat dit advies ook voorstellen voor concrete maatregelen die zij kunnen nemen om het concurrentievermogen te vergroten.

1.2   Er zijn meer ondernemers en goedlopende kleine ondernemingen nodig

| 1.2.1 | In de eerste decennia na de Tweede Wereldoorlog maakte Europa een opmerkelijke ontwikkeling door. In West-Europa steeg de productie per inwoner van minder dan 40 % van het VS-niveau aan het eind van de oorlog tot 70 % in 1970, een niveau dat sindsdien onveranderd is gebleven. De economische groei en de opbouw van de welvaartmaatschappij zijn hand in hand gegaan, en de problemen van de afgelopen tijd om de welvaart te financieren vallen samen met een geringere groei. |
| --- | --- |

1.2.1

In de eerste decennia na de Tweede Wereldoorlog maakte Europa een opmerkelijke ontwikkeling door. In West-Europa steeg de productie per inwoner van minder dan 40 % van het VS-niveau aan het eind van de oorlog tot 70 % in 1970, een niveau dat sindsdien onveranderd is gebleven. De economische groei en de opbouw van de welvaartmaatschappij zijn hand in hand gegaan, en de problemen van de afgelopen tijd om de welvaart te financieren vallen samen met een geringere groei.

| 1.2.2 | Na de oorlog zagen in Europa veel ondernemingen het licht die inmiddels zijn gegroeid, internationaal de toon aangeven en goede toekomstperspectieven hebben, maar Europa's internationale concurrentiepositie is van meer factoren afhankelijk. Niet alleen moeten de goed presterende bedrijven van dit moment zich staande houden in de internationale concurrentiestrijd, er zijn ook snel groeiende nieuwe bedrijven nodig die het verlies van arbeidsplaatsen kunnen opvangen. Veel banen verdwijnen namelijk doordat andere bedrijven worden weggeconcurreerd, naar het buitenland verhuizen of de productie omlaagschroeven. |
| --- | --- |

1.2.2

Na de oorlog zagen in Europa veel ondernemingen het licht die inmiddels zijn gegroeid, internationaal de toon aangeven en goede toekomstperspectieven hebben, maar Europa's internationale concurrentiepositie is van meer factoren afhankelijk. Niet alleen moeten de goed presterende bedrijven van dit moment zich staande houden in de internationale concurrentiestrijd, er zijn ook snel groeiende nieuwe bedrijven nodig die het verlies van arbeidsplaatsen kunnen opvangen. Veel banen verdwijnen namelijk doordat andere bedrijven worden weggeconcurreerd, naar het buitenland verhuizen of de productie omlaagschroeven.

| 1.2.3 | De meeste ondernemingen beginnen als kleine lokale bedrijfjes. Hoe beter het lokale ondernemingsklimaat, de houding tegenover het ondernemerschap en de beschikbaarheid van personeel, kennis en financiering is, des te groter zal het aantal nieuwe entrepreneurs en succesvolle kleine bedrijven zijn. |
| --- | --- |

1.2.3

De meeste ondernemingen beginnen als kleine lokale bedrijfjes. Hoe beter het lokale ondernemingsklimaat, de houding tegenover het ondernemerschap en de beschikbaarheid van personeel, kennis en financiering is, des te groter zal het aantal nieuwe entrepreneurs en succesvolle kleine bedrijven zijn.

1.3   Concurrentievermogen wordt van onderaf opgebouwd

| 1.3.1 | Als openbare, democratische organen kunnen lokale en regionale overheden grote invloed uitoefenen op de bodem waarin ondernemingen wortel schieten en het klimaat waarin deze gedijen. Zij doen dienst als democratische bakens voor bedrijven en burgers, en de voorwaarden die ze door middel van overleg en samenwerking in hun gemeente of regio scheppen voor het bedrijfsleven zijn van doorslaggevend belang voor de ontwikkeling van heel Europa. Door zozeer de nadruk te leggen op de rol die gemeenten en regio's in dit verband hebben wil het CvdR de grote verantwoordelijkheid van de lidstaten zeker niet bagatelliseren. Maar het is wel nodig om de discussies over concurrentievermogen en de plannen voor economische groei ook aan te gaan vanuit het perspectief van de Europese bevolking: werknemers, ondernemers en werkzoekenden. Subsidiariteit en decentralisering dienen de bouwstenen te zijn van een groter concurrentievermogen. Besluiten moeten worden genomen op het niveau van de direct betrokkenen en het lokale en regionale ontwikkelingspotentieel moet onderkend worden. |
| --- | --- |

1.3.1

Als openbare, democratische organen kunnen lokale en regionale overheden grote invloed uitoefenen op de bodem waarin ondernemingen wortel schieten en het klimaat waarin deze gedijen. Zij doen dienst als democratische bakens voor bedrijven en burgers, en de voorwaarden die ze door middel van overleg en samenwerking in hun gemeente of regio scheppen voor het bedrijfsleven zijn van doorslaggevend belang voor de ontwikkeling van heel Europa. Door zozeer de nadruk te leggen op de rol die gemeenten en regio's in dit verband hebben wil het CvdR de grote verantwoordelijkheid van de lidstaten zeker niet bagatelliseren. Maar het is wel nodig om de discussies over concurrentievermogen en de plannen voor economische groei ook aan te gaan vanuit het perspectief van de Europese bevolking: werknemers, ondernemers en werkzoekenden. Subsidiariteit en decentralisering dienen de bouwstenen te zijn van een groter concurrentievermogen. Besluiten moeten worden genomen op het niveau van de direct betrokkenen en het lokale en regionale ontwikkelingspotentieel moet onderkend worden.

| 1.3.2 | De rol van decentrale overheden bij het verwezenlijken van de doelstellingen op het gebied van concurrentievermogen varieert per lidstaat. In lidstaten waar het bestuur al verregaand gedecentraliseerd is en plaatselijke overheden relatief autonoom zijn wat hun financiële positie betreft (d.w.z. dat hun uitgaven voor een groot deel rechtstreeks worden gedekt door de opbrengsten uit inkomsten- en vennootschapsbelastingen en uit heffingen), heeft het plaatselijk bestuur een vanzelfsprekend en direct belang bij de bevordering van de werkgelegenheid, de kwaliteit van arbeidsplaatsen, het ondernemerschap en een gunstig klimaat voor het bedrijfsleven, de dienstverlening op het gebied van onderwijs en innovatie en de kwaliteit van het milieu. Dankzij dit rechtstreekse belang zijn de decentrale overheden des te meer gemotiveerd om de doelstellingen op het gebied van concurrentievermogen te verwezenlijken. Van de door de Europese Raad uitgedragen eigen inbreng kan alleen iets terecht komen als er daadwerkelijk mogelijkheden zijn om te participeren en invloed uit te oefenen. Het feit dat het lokale bestuur dicht bij de burgers staat, vergroot de transparantie en efficiency bij de verwezenlijking van de doelstellingen op het gebied van concurrentievermogen. |
| --- | --- |

1.3.2

De rol van decentrale overheden bij het verwezenlijken van de doelstellingen op het gebied van concurrentievermogen varieert per lidstaat. In lidstaten waar het bestuur al verregaand gedecentraliseerd is en plaatselijke overheden relatief autonoom zijn wat hun financiële positie betreft (d.w.z. dat hun uitgaven voor een groot deel rechtstreeks worden gedekt door de opbrengsten uit inkomsten- en vennootschapsbelastingen en uit heffingen), heeft het plaatselijk bestuur een vanzelfsprekend en direct belang bij de bevordering van de werkgelegenheid, de kwaliteit van arbeidsplaatsen, het ondernemerschap en een gunstig klimaat voor het bedrijfsleven, de dienstverlening op het gebied van onderwijs en innovatie en de kwaliteit van het milieu. Dankzij dit rechtstreekse belang zijn de decentrale overheden des te meer gemotiveerd om de doelstellingen op het gebied van concurrentievermogen te verwezenlijken. Van de door de Europese Raad uitgedragen eigen inbreng kan alleen iets terecht komen als er daadwerkelijk mogelijkheden zijn om te participeren en invloed uit te oefenen. Het feit dat het lokale bestuur dicht bij de burgers staat, vergroot de transparantie en efficiency bij de verwezenlijking van de doelstellingen op het gebied van concurrentievermogen.

| 1.3.3 | De regionale diversiteit van Europa dient meer als een voordeel te worden gezien. De specifieke omstandigheden van elke regio moeten als uitgangspunt worden genomen. Er bestaan enorme verschillen tussen bijvoorbeeld grote steden, groeiregio's, bergstreken, plattelandsregio's, regio's met een ontwikkelingsachterstand en plaatsen die een structurele verandering ondergaan. Er is geen Europees model voor al deze gebieden. Groeiregio's zijn bijvoorbeeld van groot belang voor de ontwikkeling van de hele EU, en hun potentieel moet worden erkend. Er zijn altijd enkele regio's die qua groei voorop lopen, maar door uit te gaan van de sterke punten van elke regio afzonderlijk kunnen de 'topregio's' in ieder geval de nodige trekkracht leveren en zich in hun eigen tempo ontwikkelen. Europa kan zich niet veroorloven om sterke of zwakke regio's in hun ontwikkeling te laten stranden. Alleen door uit te gaan van de situatie en de mogelijkheden in alle Europese regio's, steden en gemeenten kunnen het concurrentievermogen en het ondernemerschap worden verbeterd. |
| --- | --- |

1.3.3

De regionale diversiteit van Europa dient meer als een voordeel te worden gezien. De specifieke omstandigheden van elke regio moeten als uitgangspunt worden genomen. Er bestaan enorme verschillen tussen bijvoorbeeld grote steden, groeiregio's, bergstreken, plattelandsregio's, regio's met een ontwikkelingsachterstand en plaatsen die een structurele verandering ondergaan. Er is geen Europees model voor al deze gebieden. Groeiregio's zijn bijvoorbeeld van groot belang voor de ontwikkeling van de hele EU, en hun potentieel moet worden erkend. Er zijn altijd enkele regio's die qua groei voorop lopen, maar door uit te gaan van de sterke punten van elke regio afzonderlijk kunnen de 'topregio's' in ieder geval de nodige trekkracht leveren en zich in hun eigen tempo ontwikkelen. Europa kan zich niet veroorloven om sterke of zwakke regio's in hun ontwikkeling te laten stranden. Alleen door uit te gaan van de situatie en de mogelijkheden in alle Europese regio's, steden en gemeenten kunnen het concurrentievermogen en het ondernemerschap worden verbeterd.

| 1.3.4 | Europese gemeenten en regio's verschillen onderling, maar elk heeft zijn eigen mogelijkheden, goede redenen en verantwoordelijkheden om bij te dragen tot verbetering van het concurrentievermogen. |
| --- | --- |

1.3.4

Europese gemeenten en regio's verschillen onderling, maar elk heeft zijn eigen mogelijkheden, goede redenen en verantwoordelijkheden om bij te dragen tot verbetering van het concurrentievermogen.

1.4   Factoren die het concurrentievermogen vergroten

| 1.4.1 | Een dynamisch bedrijfsleven is het kloppend hart van een concurrerend Europa. De factoren die een klimaat creëren waarin bedrijven kunnen ontstaan en groeien, zijn door diverse deskundigen in kaart gebracht. Zo bevat het rapport van Wim Kok maatregelen om de administratieve rompslomp in te dammen, de wetgeving te verbeteren, startende ondernemers te helpen en bedrijven steun te bieden. In het werkdocument Benchmarking enterprise policy (SEC(2004) 1427) somt de Commissie ook een aantal factoren op, zoals toegang tot financiering, innovatie en verspreiding van kennis. In haar mededeling Betere regelgeving met het oog op economische groei en meer banen in de Europese Unie (COM(2005) 97) wijst zij bovendien op de grote invloed van wetgeving op het ondernemingsklimaat, die volgens haar dan ook moet worden verminderd of aangepast. |
| --- | --- |

1.4.1

Een dynamisch bedrijfsleven is het kloppend hart van een concurrerend Europa. De factoren die een klimaat creëren waarin bedrijven kunnen ontstaan en groeien, zijn door diverse deskundigen in kaart gebracht. Zo bevat het rapport van Wim Kok maatregelen om de administratieve rompslomp in te dammen, de wetgeving te verbeteren, startende ondernemers te helpen en bedrijven steun te bieden. In het werkdocument Benchmarking enterprise policy (SEC(2004) 1427) somt de Commissie ook een aantal factoren op, zoals toegang tot financiering, innovatie en verspreiding van kennis. In haar mededeling Betere regelgeving met het oog op economische groei en meer banen in de Europese Unie (COM(2005) 97) wijst zij bovendien op de grote invloed van wetgeving op het ondernemingsklimaat, die volgens haar dan ook moet worden verminderd of aangepast.

| 1.4.2 | Regio's, steden en gemeenten kunnen de factoren die het concurrentievermogen vergroten zelf vaak helpen versterken. Vooral op de volgende factoren kunnen zij invloed uitoefenen:






  a) | Het vermogen van de samenleving om structurele veranderingen op te vangen. De mate waarin decentrale overheden voorbereid zijn op langzame of plotselinge structurele veranderingen, zoals een grote bedrijfssluiting, varieert. Met een breed en goed functionerend decentraal leiderschap en een samenleving die levenslang leren stimuleert is de kans groter dat dergelijke veranderingen goed worden opgevangen. |
| --- | --- | --- |

1.4.2

Regio's, steden en gemeenten kunnen de factoren die het concurrentievermogen vergroten zelf vaak helpen versterken. Vooral op de volgende factoren kunnen zij invloed uitoefenen:

a)

Het vermogen van de samenleving om structurele veranderingen op te vangen. De mate waarin decentrale overheden voorbereid zijn op langzame of plotselinge structurele veranderingen, zoals een grote bedrijfssluiting, varieert. Met een breed en goed functionerend decentraal leiderschap en een samenleving die levenslang leren stimuleert is de kans groter dat dergelijke veranderingen goed worden opgevangen.

| b) | De houding tegenover ondernemerschap. Bepaalde regio's kenmerken zich door een ondernemingscultuur die borg staat voor een goed concurrentievermogen. Zelfs al kost het tijd om zo'n cultuur te creëren, toch is het heel wel mogelijk om een gezond ondernemingsklimaat te ontwikkelen. |
| --- | --- |

b)

De houding tegenover ondernemerschap. Bepaalde regio's kenmerken zich door een ondernemingscultuur die borg staat voor een goed concurrentievermogen. Zelfs al kost het tijd om zo'n cultuur te creëren, toch is het heel wel mogelijk om een gezond ondernemingsklimaat te ontwikkelen.

| c) | De doeltreffendheid van wet- en regelgeving en de toepassing hiervan. Het regelgevingskader voor het bedrijfsleven moet duidelijke doelen dienen, en bij de toepassing ervan moet objectief en met oog voor de specifieke omstandigheden te werk worden gegaan. Een en ander stelt de nodige eisen aan het vermogen van overheden om het concurrentievermogen te bevorderen. |
| --- | --- |

c)

De doeltreffendheid van wet- en regelgeving en de toepassing hiervan. Het regelgevingskader voor het bedrijfsleven moet duidelijke doelen dienen, en bij de toepassing ervan moet objectief en met oog voor de specifieke omstandigheden te werk worden gegaan. Een en ander stelt de nodige eisen aan het vermogen van overheden om het concurrentievermogen te bevorderen.

| d) | Toegang tot innovaties en onderzoeksresultaten. Onderzoeksresultaten moeten meer worden omgezet in producten die rijp voor de markt zijn, en innovaties moeten sneller worden toegepast. Nodig daarvoor zijn een voortdurend lerende samenleving en een lokale en regionale cultuur die het ondernemerschap vergemakkelijkt. |
| --- | --- |

d)

Toegang tot innovaties en onderzoeksresultaten. Onderzoeksresultaten moeten meer worden omgezet in producten die rijp voor de markt zijn, en innovaties moeten sneller worden toegepast. Nodig daarvoor zijn een voortdurend lerende samenleving en een lokale en regionale cultuur die het ondernemerschap vergemakkelijkt.

| e) | Toegang tot kennis en personeel. De lerende samenleving moet de toegang tot kennis gemakkelijker maken. Werkgevers moeten eenvoudiger aan personeel kunnen komen en de arbeidsmarkt moet flexibeler worden. |
| --- | --- |

e)

Toegang tot kennis en personeel. De lerende samenleving moet de toegang tot kennis gemakkelijker maken. Werkgevers moeten eenvoudiger aan personeel kunnen komen en de arbeidsmarkt moet flexibeler worden.

| f) | De functie van lokale en regionale markten. Concurrentievermogen kan niet los worden gezien van de mate van mondiale, Europese, nationale, regionale of lokale concurrentie. Het stelt hoge eisen aan decentrale overheden om op hun markten meer concurrentie mogelijk te maken. Zij dienen zorg te dragen voor efficiënte lokale en regionale markten. |
| --- | --- |

f)

De functie van lokale en regionale markten. Concurrentievermogen kan niet los worden gezien van de mate van mondiale, Europese, nationale, regionale of lokale concurrentie. Het stelt hoge eisen aan decentrale overheden om op hun markten meer concurrentie mogelijk te maken. Zij dienen zorg te dragen voor efficiënte lokale en regionale markten.

| g) | Toegang tot financiering. Steeds minder financieringsinstellingen richten zich op kleine ondernemingen, waardoor deze moeilijker aan geld en risicokapitaal kunnen komen. Om het ondernemingsklimaat te verbeteren zijn op regionaal niveau tussenpersonen en diensten nodig die de financiering van bedrijven eenvoudiger kunnen maken. |
| --- | --- |

g)

Toegang tot financiering. Steeds minder financieringsinstellingen richten zich op kleine ondernemingen, waardoor deze moeilijker aan geld en risicokapitaal kunnen komen. Om het ondernemingsklimaat te verbeteren zijn op regionaal niveau tussenpersonen en diensten nodig die de financiering van bedrijven eenvoudiger kunnen maken.

| h) | Effect van lokale en regionale belastingen op bedrijven. Om hun bevoegdheden te kunnen uitoefenen zijn overheden afhankelijk van belastinginkomsten. Het belastingniveau werkt echter direct door in de kosten van bijvoorbeeld arbeidskrachten. Overheden moeten de belastingen daarom op een peil brengen dat hen zelf in staat stelt hun verantwoordelijkheden na te komen en dat tegelijkertijd het bedrijfsleven zo min mogelijk schade berokkent. |
| --- | --- |

h)

Effect van lokale en regionale belastingen op bedrijven. Om hun bevoegdheden te kunnen uitoefenen zijn overheden afhankelijk van belastinginkomsten. Het belastingniveau werkt echter direct door in de kosten van bijvoorbeeld arbeidskrachten. Overheden moeten de belastingen daarom op een peil brengen dat hen zelf in staat stelt hun verantwoordelijkheden na te komen en dat tegelijkertijd het bedrijfsleven zo min mogelijk schade berokkent.

| 1.4.3 | De economie van de EU wordt in belangrijke mate bepaald door lokale en regionale overheden. De manier waarop deze zich met behulp van belastinginkomsten kwijten van hun taken is van invloed op het Europese concurrentievermogen. Vooral de volgende factoren werken door in het concurrentievermogen van decentrale overheden:






  a) | Mate van effectiviteit van de decentrale overheid. Hoe productiever de publieke sector, des te groter het concurrentievermogen. Met een goed gebruik van de middelen is een hoogwaardige dienstverlening mogelijk. Verbetering van de effectiviteit stelt hoge eisen aan een sterk concurrerende overheid die met geringe kosten hoogwaardige diensten levert. |
| --- | --- | --- |

1.4.3

De economie van de EU wordt in belangrijke mate bepaald door lokale en regionale overheden. De manier waarop deze zich met behulp van belastinginkomsten kwijten van hun taken is van invloed op het Europese concurrentievermogen. Vooral de volgende factoren werken door in het concurrentievermogen van decentrale overheden:

a)

Mate van effectiviteit van de decentrale overheid. Hoe productiever de publieke sector, des te groter het concurrentievermogen. Met een goed gebruik van de middelen is een hoogwaardige dienstverlening mogelijk. Verbetering van de effectiviteit stelt hoge eisen aan een sterk concurrerende overheid die met geringe kosten hoogwaardige diensten levert.

| b) | Creatieve dienstverlening. Conform het subsidiariteitbeginsel mogen lokale en regionale overheden zelf besluiten hoe zij publieke diensten ter beschikking stellen. Er zijn veel verschillende manieren om een hoogwaardige dienstverlening te garanderen, en een concurrerende overheid kenmerkt zich door haar bereidheid om ten behoeve van de efficiency voortdurend op zoek te blijven naar creatieve vormen van dienstverlening. |
| --- | --- |

b)

Creatieve dienstverlening. Conform het subsidiariteitbeginsel mogen lokale en regionale overheden zelf besluiten hoe zij publieke diensten ter beschikking stellen. Er zijn veel verschillende manieren om een hoogwaardige dienstverlening te garanderen, en een concurrerende overheid kenmerkt zich door haar bereidheid om ten behoeve van de efficiency voortdurend op zoek te blijven naar creatieve vormen van dienstverlening.

| 1.4.4 | Om invloed te kunnen uitoefenen op deze factoren moeten lokale en regionale overheden leiderschap ontwikkelen, een cultuur van ondernemerschap creëren, werken aan hun eigen concurrentievermogen, een lerende samenleving ontwikkelen en de toegang tot werk en diensten vergemakkelijken. |
| --- | --- |

1.4.4

Om invloed te kunnen uitoefenen op deze factoren moeten lokale en regionale overheden leiderschap ontwikkelen, een cultuur van ondernemerschap creëren, werken aan hun eigen concurrentievermogen, een lerende samenleving ontwikkelen en de toegang tot werk en diensten vergemakkelijken.

| 1.4.5 | De mate waarin een plattelandsgemeente, een regio of een grote stad bovengenoemde factoren kan beïnvloeden hangt af van een groot aantal zaken, zoals hun officiële bevoegdheden, de omvang van de nationale wetgeving en de structuur van het bedrijfsleven. Hoewel er wat dit betreft grote verschillen bestaan tussen decentrale overheden, zijn zij allemaal in staat om te werken aan een beter concurrentievermogen. Zelfs als de verantwoordelijkheid voor een en ander bij een ander orgaan ligt, kunnen zij nog altijd proberen om de samenwerking hiermee te verbeteren. Hieronder volgen 26 concrete maatregelen om het concurrentievermogen te vergroten. |
| --- | --- |

1.4.5

De mate waarin een plattelandsgemeente, een regio of een grote stad bovengenoemde factoren kan beïnvloeden hangt af van een groot aantal zaken, zoals hun officiële bevoegdheden, de omvang van de nationale wetgeving en de structuur van het bedrijfsleven. Hoewel er wat dit betreft grote verschillen bestaan tussen decentrale overheden, zijn zij allemaal in staat om te werken aan een beter concurrentievermogen. Zelfs als de verantwoordelijkheid voor een en ander bij een ander orgaan ligt, kunnen zij nog altijd proberen om de samenwerking hiermee te verbeteren. Hieronder volgen 26 concrete maatregelen om het concurrentievermogen te vergroten.

1.5   Concrete maatregelen om het concurrentievermogen te vergroten

Leiderschap

| 1.5.1 | Ontwikkel in overleg met anderen leiderschap om structurele veranderingen te kunnen opvangen. De ervaring heeft geleerd dat een open dialoog en een brede samenwerking met alle partijen nodig zijn. Leiderschap omvat niet alleen politiek leiderschap, maar alle vormen van leiderschap in een gemeente of regio. Er moet voortdurend worden toegewerkt naar een duidelijke rolverdeling en aldus naar samenwerking en wederzijds begrip tussen de verschillende maatschappelijke actoren. Het maatschappelijk middenveld en het bedrijfsleven maken uiteraard deel uit van dit leiderschap. Samenwerking legt de basis voor strategische ontwikkelingsactiviteiten, die op hun beurt een positieve uitwerking hebben op de gemeenschappelijk kennis, het sociale netwerk en het vertrouwen dat succesvolle regio's kenmerkt. Het lokale en regionale leiderschap moet voortdurend zijn visie op de wereld bijstellen, zodat het goed voorbereid is op eventuele structurele omwentelingen. |
| --- | --- |

1.5.1

Ontwikkel in overleg met anderen leiderschap om structurele veranderingen te kunnen opvangen. De ervaring heeft geleerd dat een open dialoog en een brede samenwerking met alle partijen nodig zijn. Leiderschap omvat niet alleen politiek leiderschap, maar alle vormen van leiderschap in een gemeente of regio. Er moet voortdurend worden toegewerkt naar een duidelijke rolverdeling en aldus naar samenwerking en wederzijds begrip tussen de verschillende maatschappelijke actoren. Het maatschappelijk middenveld en het bedrijfsleven maken uiteraard deel uit van dit leiderschap. Samenwerking legt de basis voor strategische ontwikkelingsactiviteiten, die op hun beurt een positieve uitwerking hebben op de gemeenschappelijk kennis, het sociale netwerk en het vertrouwen dat succesvolle regio's kenmerkt. Het lokale en regionale leiderschap moet voortdurend zijn visie op de wereld bijstellen, zodat het goed voorbereid is op eventuele structurele omwentelingen.

| 1.5.2 | Plaats ontwikkelingsvraagstukken hoog op de agenda. Op lokaal en regionaal niveau wordt natuurlijk veel gesproken over de met publieke middelen te leveren diensten, maar de economische ontwikkeling mag hierdoor niet op de achtergrond raken. Politieke leiders dienen ontwikkelingsvraagstukken op de agenda te plaatsen, waarbij de aandacht vooral moet uitgaan naar het verband tussen concurrentievermogen en welvaart op lokaal en regionaal niveau tegen de achtergrond van de globalisering. De handel heeft Europa rijk gemaakt, maar vandaag de dag krijgt de angst voor concurrentie vaak de overhand en is men vaak blind voor de mogelijkheden die er zijn. Het is goed voor het vertrouwen als ontwikkelingsvraagstukken hoog op de agenda worden gezet en politici meer oog hebben voor de mogelijkheden om de welvaart de verbeteren. |
| --- | --- |

1.5.2

Plaats ontwikkelingsvraagstukken hoog op de agenda. Op lokaal en regionaal niveau wordt natuurlijk veel gesproken over de met publieke middelen te leveren diensten, maar de economische ontwikkeling mag hierdoor niet op de achtergrond raken. Politieke leiders dienen ontwikkelingsvraagstukken op de agenda te plaatsen, waarbij de aandacht vooral moet uitgaan naar het verband tussen concurrentievermogen en welvaart op lokaal en regionaal niveau tegen de achtergrond van de globalisering. De handel heeft Europa rijk gemaakt, maar vandaag de dag krijgt de angst voor concurrentie vaak de overhand en is men vaak blind voor de mogelijkheden die er zijn. Het is goed voor het vertrouwen als ontwikkelingsvraagstukken hoog op de agenda worden gezet en politici meer oog hebben voor de mogelijkheden om de welvaart de verbeteren.

| 1.5.3 | Ontwikkel lokale en regionale actieplannen voor meer groei. In het kader van het Lissabonproces worden nationale plannen ontwikkeld. Ook steden, gemeenten en regio's moeten groeiplannen ontwikkelen. Ongeacht lokale of regionale verschillen zijn deze actieplannen nodig om het concurrentievermogen te vergroten en profijt te trekken van de comparatieve voordelen van elke regio. |
| --- | --- |

1.5.3

Ontwikkel lokale en regionale actieplannen voor meer groei. In het kader van het Lissabonproces worden nationale plannen ontwikkeld. Ook steden, gemeenten en regio's moeten groeiplannen ontwikkelen. Ongeacht lokale of regionale verschillen zijn deze actieplannen nodig om het concurrentievermogen te vergroten en profijt te trekken van de comparatieve voordelen van elke regio.

| 1.5.4 | Neem actief en constructief deel aan het nationale en Europese ontwikkelingsbeleid. Lokale en regionale kopstukken moeten een actieve inbreng hebben in Europese en nationale ontwikkelingsplannen. De verschillende bestuurslagen in de EU zijn afhankelijk van elkaar, en Europa kan zijn potentieel alleen ten volle benutten als de EU, de lidstaten en de lokale en regionale overheden actief en constructief met elkaar samenwerken. Dit is vooral van belang in de landen die structuurfondsensteun ontvangen. |
| --- | --- |

1.5.4

Neem actief en constructief deel aan het nationale en Europese ontwikkelingsbeleid. Lokale en regionale kopstukken moeten een actieve inbreng hebben in Europese en nationale ontwikkelingsplannen. De verschillende bestuurslagen in de EU zijn afhankelijk van elkaar, en Europa kan zijn potentieel alleen ten volle benutten als de EU, de lidstaten en de lokale en regionale overheden actief en constructief met elkaar samenwerken. Dit is vooral van belang in de landen die structuurfondsensteun ontvangen.

| 1.5.5 | Leer van de besten. Een sleutel tot succes is een open houding tegenover strategieën en werkwijzen die het meest geschikt zijn voor de eigen stad of regio. Om een goede kijk te krijgen op de eigen strategieën kan men deze het beste vergelijken met strategieën die hun waarde bewezen hebben. In dit verband zouden bijvoorbeeld studiereizen georganiseerd kunnen worden waar bedrijven, universiteiten en plaatselijke kranten aan deelnemen. Het tegen het licht houden van de prestaties van de eigen stad of regio door middel van benchmarking is ook een goed idee. |
| --- | --- |

1.5.5

Leer van de besten. Een sleutel tot succes is een open houding tegenover strategieën en werkwijzen die het meest geschikt zijn voor de eigen stad of regio. Om een goede kijk te krijgen op de eigen strategieën kan men deze het beste vergelijken met strategieën die hun waarde bewezen hebben. In dit verband zouden bijvoorbeeld studiereizen georganiseerd kunnen worden waar bedrijven, universiteiten en plaatselijke kranten aan deelnemen. Het tegen het licht houden van de prestaties van de eigen stad of regio door middel van benchmarking is ook een goed idee.

| 1.5.6 | Diversiteit en regionale identiteit zijn essentiële voorwaarden om de regionale concurrentiepositie te verbeteren. Lokale en regionale overheden doen er goed aan meer aandacht te besteden aan de lokale en regionale aantrekkingskracht, waarvan de comparatieve voordelen van gemeenten en regio's de basis vormen. De Europese diversiteit moet ook een concurrentievoordeel zijn. |
| --- | --- |

1.5.6

Diversiteit en regionale identiteit zijn essentiële voorwaarden om de regionale concurrentiepositie te verbeteren. Lokale en regionale overheden doen er goed aan meer aandacht te besteden aan de lokale en regionale aantrekkingskracht, waarvan de comparatieve voordelen van gemeenten en regio's de basis vormen. De Europese diversiteit moet ook een concurrentievoordeel zijn.

Cultuur van ondernemerschap

| 1.5.7 | Introduceer ondernemerschap op school. Levenslang leren mag niet alleen betekenen: doorlopend leren voor een leven als werknemer. Ondernemerschap als een speciaal vak en als onderdeel van andere vakken is een belangrijk kenmerk van moderne scholen. Leerlingen die leren wat ondernemen inhoudt en stage lopen in bedrijven, begrijpen beter hoe de maatschappij in elkaar zit en hebben meer mogelijkheden op de arbeidsmarkt. Door met lokale en regionale werkgevers te overleggen is de kans bovendien groter dat het onderwijs wordt toegesneden op datgene waar de arbeidsmarkt behoefte aan heeft. |
| --- | --- |

1.5.7

Introduceer ondernemerschap op school. Levenslang leren mag niet alleen betekenen: doorlopend leren voor een leven als werknemer. Ondernemerschap als een speciaal vak en als onderdeel van andere vakken is een belangrijk kenmerk van moderne scholen. Leerlingen die leren wat ondernemen inhoudt en stage lopen in bedrijven, begrijpen beter hoe de maatschappij in elkaar zit en hebben meer mogelijkheden op de arbeidsmarkt. Door met lokale en regionale werkgevers te overleggen is de kans bovendien groter dat het onderwijs wordt toegesneden op datgene waar de arbeidsmarkt behoefte aan heeft.

| 1.5.8 | Verbeter de raadgeving aan startende ondernemers en „tweede kans”-ondernemers. Ondernemers met een idee en de wil om dat idee in praktijk te brengen moeten op een eenvoudige manier relevant advies kunnen krijgen. Voor werknemers die voor zichzelf willen beginnen geldt hetzelfde. De ervaring die failliet gegane ondernemers hebben opgedaan zou hen kunnen helpen om het met meer succes nog een keer te proberen. |
| --- | --- |

1.5.8

Verbeter de raadgeving aan startende ondernemers en „tweede kans”-ondernemers. Ondernemers met een idee en de wil om dat idee in praktijk te brengen moeten op een eenvoudige manier relevant advies kunnen krijgen. Voor werknemers die voor zichzelf willen beginnen geldt hetzelfde. De ervaring die failliet gegane ondernemers hebben opgedaan zou hen kunnen helpen om het met meer succes nog een keer te proberen.

| 1.5.9 | Zet op advies, ondersteuning en financiering gerichte „first stop shops” voor bedrijven op. Zowel ondernemers als gevestigde bedrijven hebben behoefte aan advies en ondersteuning. Het is voor een gevestigd bedrijf geen sinecure om zijn concurrentiepositie te behouden, en professionele ondersteuning en adviezen zijn dan ook zeer waardevol. Bedrijven kunnen ook bij hun contacten met publieke overheden behoefte hebben aan begeleiding, waarbij een „first stop shop” als een soort bemiddelaar dienst kan doen. Verder kan zo'n centrum, dat eveneens bedoeld is om de toegang tot kapitaalverschaffers te vergemakkelijken, voor veel bedrijven een grote steun in de rug betekenen. Het aantal lokale banken neemt gestaag af, en als gevolg hiervan verwatert in het bankwezen de kennis van de lokale omstandigheden. Het gebrek aan financieringsmogelijkheden is een nationaal en Europees probleem, maar gemeenten en regio's kunnen hier wel enig soelaas bieden. |
| --- | --- |

1.5.9

Zet op advies, ondersteuning en financiering gerichte „first stop shops” voor bedrijven op. Zowel ondernemers als gevestigde bedrijven hebben behoefte aan advies en ondersteuning. Het is voor een gevestigd bedrijf geen sinecure om zijn concurrentiepositie te behouden, en professionele ondersteuning en adviezen zijn dan ook zeer waardevol. Bedrijven kunnen ook bij hun contacten met publieke overheden behoefte hebben aan begeleiding, waarbij een „first stop shop” als een soort bemiddelaar dienst kan doen. Verder kan zo'n centrum, dat eveneens bedoeld is om de toegang tot kapitaalverschaffers te vergemakkelijken, voor veel bedrijven een grote steun in de rug betekenen. Het aantal lokale banken neemt gestaag af, en als gevolg hiervan verwatert in het bankwezen de kennis van de lokale omstandigheden. Het gebrek aan financieringsmogelijkheden is een nationaal en Europees probleem, maar gemeenten en regio's kunnen hier wel enig soelaas bieden.

| 1.5.10 | Leer werknemers van publieke overheden wat ondernemen inhoudt. Om ervoor te zorgen dat lokale en regionale overheden (startende) ondernemers niet tegenwerken maar juist helpen, is een beter begrip van hun omstandigheden van groot belang. Dat betekent niet dat de bevoegdheden van publieke overheden of bepaalde uitgangspunten ter discussie moeten worden gesteld. Wie bij deze overheden werkt en een goede kennis heeft van de verschillende segmenten van de samenleving, is eenvoudigweg beter in staat om evenwichtige besluiten te nemen. |
| --- | --- |

1.5.10

Leer werknemers van publieke overheden wat ondernemen inhoudt. Om ervoor te zorgen dat lokale en regionale overheden (startende) ondernemers niet tegenwerken maar juist helpen, is een beter begrip van hun omstandigheden van groot belang. Dat betekent niet dat de bevoegdheden van publieke overheden of bepaalde uitgangspunten ter discussie moeten worden gesteld. Wie bij deze overheden werkt en een goede kennis heeft van de verschillende segmenten van de samenleving, is eenvoudigweg beter in staat om evenwichtige besluiten te nemen.

| 1.5.11 | Zet adviesraden op met ondernemers en vertegenwoordigers van werknemers. Lokale en regionale overheden nemen zelfstandig besluiten op grond van het mandaat dat ze van de kiezer hebben gekregen. Om te kunnen garanderen dat deze besluiten de best mogelijke inhoudelijke basis hebben is voortdurend overleg met diverse maatschappelijke actoren en burgers nodig. Om de werkgelegenheid veilig te stellen en de groei te stimuleren moet er een dialoog worden gevoerd met het lokale en regionale bedrijfsleven én met de werknemers. Een adviesraad met politici, ondernemers en werknemers kan de basis voor politieke besluiten verstevigen. |
| --- | --- |

1.5.11

Zet adviesraden op met ondernemers en vertegenwoordigers van werknemers. Lokale en regionale overheden nemen zelfstandig besluiten op grond van het mandaat dat ze van de kiezer hebben gekregen. Om te kunnen garanderen dat deze besluiten de best mogelijke inhoudelijke basis hebben is voortdurend overleg met diverse maatschappelijke actoren en burgers nodig. Om de werkgelegenheid veilig te stellen en de groei te stimuleren moet er een dialoog worden gevoerd met het lokale en regionale bedrijfsleven én met de werknemers. Een adviesraad met politici, ondernemers en werknemers kan de basis voor politieke besluiten verstevigen.

Lerende samenleving

| 1.5.12 | Ondersteun de samenwerking tussen onderwijsinstellingen, bedrijven, organisaties en werknemers. Leren gaat ook na de schooltijd verder; om te kunnen voldoen aan de nieuwe eisen die aan beroepskwalificaties worden gesteld moet levenslang leren meer aandacht krijgen. Via bijvoorbeeld lokale centra voor opleidingen kunnen vraag en aanbod beter op elkaar worden afgestemd. Opleidingen moeten worden aangepast aan de wensen van bedrijven en werknemers. Zo zouden veel meer cursussen in de avonduren moeten worden gegeven. |
| --- | --- |

1.5.12

Ondersteun de samenwerking tussen onderwijsinstellingen, bedrijven, organisaties en werknemers. Leren gaat ook na de schooltijd verder; om te kunnen voldoen aan de nieuwe eisen die aan beroepskwalificaties worden gesteld moet levenslang leren meer aandacht krijgen. Via bijvoorbeeld lokale centra voor opleidingen kunnen vraag en aanbod beter op elkaar worden afgestemd. Opleidingen moeten worden aangepast aan de wensen van bedrijven en werknemers. Zo zouden veel meer cursussen in de avonduren moeten worden gegeven.

| 1.5.13 | Verbeter de samenwerking met universiteiten en hogescholen. Leerlingen moeten ertoe worden aangezet om hogere opleidingen te gaan volgen en de toegang tot het academisch onderwijs moet worden verbeterd. De samenwerking met universiteiten moet in het algemeen beter worden, zodat meer onderzoeksresultaten tot concrete toepassingen leiden en aan de specifieke vraag van het bedrijfsleven en de publieke sector wordt voldaan. De samenwerking tussen de academische wereld en de maatschappij, zo kenmerkend voor de Verenigde Staten, is goed voor de economie. Gemeenten en regio's moeten deze samenwerking helpen versterken. Tegelijkertijd dient het animo van universiteiten om samen te werken te worden verhoogd. |
| --- | --- |

1.5.13

Verbeter de samenwerking met universiteiten en hogescholen. Leerlingen moeten ertoe worden aangezet om hogere opleidingen te gaan volgen en de toegang tot het academisch onderwijs moet worden verbeterd. De samenwerking met universiteiten moet in het algemeen beter worden, zodat meer onderzoeksresultaten tot concrete toepassingen leiden en aan de specifieke vraag van het bedrijfsleven en de publieke sector wordt voldaan. De samenwerking tussen de academische wereld en de maatschappij, zo kenmerkend voor de Verenigde Staten, is goed voor de economie. Gemeenten en regio's moeten deze samenwerking helpen versterken. Tegelijkertijd dient het animo van universiteiten om samen te werken te worden verhoogd.

| 1.5.14 | Zorg voor de verspreiding van onderzoeksresultaten. Europa moet meer praktische toepassingen proberen te vinden voor zijn onderzoeksresultaten. Contactpunten voor de verspreiding van deze resultaten en innovaties dienen in de buurt van bedrijven te worden opgezet, zodat die hun voordeel kunnen doen met nieuwe kennis en nieuwe ideeën. |
| --- | --- |

1.5.14

Zorg voor de verspreiding van onderzoeksresultaten. Europa moet meer praktische toepassingen proberen te vinden voor zijn onderzoeksresultaten. Contactpunten voor de verspreiding van deze resultaten en innovaties dienen in de buurt van bedrijven te worden opgezet, zodat die hun voordeel kunnen doen met nieuwe kennis en nieuwe ideeën.

| 1.5.15 | Werk mee aan de ontwikkeling van economische clusters. In dezelfde branche actieve bedrijven die dicht bij elkaar gevestigd zijn, kunnen economische clusters ontwikkelen waarbinnen diensten, personeel en ideeën circuleren. In dergelijke clusters vindt een nauwe samenwerking plaats tussen mensen en bedrijven, wat de ontwikkeling van best practices en het concurrentievermogen ten goede komt. Er moet daarom voor gezorgd worden dat de toegang tot goede praktijken beter wordt en bedrijven over meer gekwalificeerd personeel kunnen beschikken. Het meewerken aan de ontwikkeling van deze clusters moet een vooraanstaande plaats innemen in de planning van gemeenten en regio's. |
| --- | --- |

1.5.15

Werk mee aan de ontwikkeling van economische clusters. In dezelfde branche actieve bedrijven die dicht bij elkaar gevestigd zijn, kunnen economische clusters ontwikkelen waarbinnen diensten, personeel en ideeën circuleren. In dergelijke clusters vindt een nauwe samenwerking plaats tussen mensen en bedrijven, wat de ontwikkeling van best practices en het concurrentievermogen ten goede komt. Er moet daarom voor gezorgd worden dat de toegang tot goede praktijken beter wordt en bedrijven over meer gekwalificeerd personeel kunnen beschikken. Het meewerken aan de ontwikkeling van deze clusters moet een vooraanstaande plaats innemen in de planning van gemeenten en regio's.

Concurrerend bestuur

| 1.5.16 | Gebruik ruimtelijke ordening om het concurrentievermogen te vergroten. Ruimtelijke ordening heeft een grote invloed op het ontstaan van lokale markten, vestigingsmogelijkheden en de beschikbaarheid van winkelruimte. Of een markt goed functioneert hangt mede af van de vraag of winkels en diensten goed bereikbaar zijn voor klanten. Goede verbindingen zijn wat dit betreft belangrijk. In Europa geldt vrijheid van vestiging, maar als de ruimtelijke ordening door gemeenten of regio's niet goed wordt aangepakt kan dat in de praktijk de vestiging van bedrijven bemoeilijken. Zowel in de stad als op het platteland moet de ruimtelijke ordening meer op groei en ontwikkeling worden gericht. |
| --- | --- |

1.5.16

Gebruik ruimtelijke ordening om het concurrentievermogen te vergroten. Ruimtelijke ordening heeft een grote invloed op het ontstaan van lokale markten, vestigingsmogelijkheden en de beschikbaarheid van winkelruimte. Of een markt goed functioneert hangt mede af van de vraag of winkels en diensten goed bereikbaar zijn voor klanten. Goede verbindingen zijn wat dit betreft belangrijk. In Europa geldt vrijheid van vestiging, maar als de ruimtelijke ordening door gemeenten of regio's niet goed wordt aangepakt kan dat in de praktijk de vestiging van bedrijven bemoeilijken. Zowel in de stad als op het platteland moet de ruimtelijke ordening meer op groei en ontwikkeling worden gericht.

| 1.5.17 | Maak de publieke dienstverlening effectiever. Lokaal en regionaal geleverde en met publieke middelen gefinancierde diensten maken een groot deel uit van de Europese economie. De manier waarop deze middelen worden gebruikt is niet alleen van belang voor de dienstverlening aan de bevolking, maar ook voor het concurrentievermogen. Een adequaat gebruik van belastinginkomsten is goed voor de werkgelegenheid en voor de rest van de economie. Als de efficiency van de publieke dienstverlening voortdurend wordt verbeterd, leidt dat tot een hogere productiviteit en meer speelruimte bij het vaststellen van belastingtarieven. Om de publieke dienstverlening effectiever te maken zijn goede evaluatiemethoden nodig en moet het mogelijk zijn om de geleverde diensten te toetsen aan goede praktijken. |
| --- | --- |

1.5.17

Maak de publieke dienstverlening effectiever. Lokaal en regionaal geleverde en met publieke middelen gefinancierde diensten maken een groot deel uit van de Europese economie. De manier waarop deze middelen worden gebruikt is niet alleen van belang voor de dienstverlening aan de bevolking, maar ook voor het concurrentievermogen. Een adequaat gebruik van belastinginkomsten is goed voor de werkgelegenheid en voor de rest van de economie. Als de efficiency van de publieke dienstverlening voortdurend wordt verbeterd, leidt dat tot een hogere productiviteit en meer speelruimte bij het vaststellen van belastingtarieven. Om de publieke dienstverlening effectiever te maken zijn goede evaluatiemethoden nodig en moet het mogelijk zijn om de geleverde diensten te toetsen aan goede praktijken.

| 1.5.18 | Maak analyses van de consequenties die besluiten hebben voor bedrijven. Publieke overheden moeten rekening houden met de consequenties van hun besluiten voor de bevolking en voor bijvoorbeeld het milieu. Analoog aan milieu-effectrapportages zouden ook de verwachte gevolgen voor het bedrijfsleven en de werkgelegenheid moeten worden beschreven. Verder dient de regelgeving tegen het licht te worden gehouden: regels die overbodige kosten met zich meebrengen en het concurrentievermogen van bedrijven ondermijnen, moeten worden geschrapt. |
| --- | --- |

1.5.18

Maak analyses van de consequenties die besluiten hebben voor bedrijven. Publieke overheden moeten rekening houden met de consequenties van hun besluiten voor de bevolking en voor bijvoorbeeld het milieu. Analoog aan milieu-effectrapportages zouden ook de verwachte gevolgen voor het bedrijfsleven en de werkgelegenheid moeten worden beschreven. Verder dient de regelgeving tegen het licht te worden gehouden: regels die overbodige kosten met zich meebrengen en het concurrentievermogen van bedrijven ondermijnen, moeten worden geschrapt.

| 1.5.19 | Zoek naar creatieve vormen van dienstverlening. Met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel moeten lokale en regionale overheden hun dienstverlening efficiënter proberen te maken door creatieve vormen van dienstverlening, zoals outsourcing, uit te proberen. Dit zou de lokale en regionale markten ten goede kunnen komen. |
| --- | --- |

1.5.19

Zoek naar creatieve vormen van dienstverlening. Met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel moeten lokale en regionale overheden hun dienstverlening efficiënter proberen te maken door creatieve vormen van dienstverlening, zoals outsourcing, uit te proberen. Dit zou de lokale en regionale markten ten goede kunnen komen.

| 1.5.20 | Verbeter de competentie inzake openbare aanbestedingen. Openbare aanbestedingen moeten worden ontwikkeld tot een actief en transparant instrument; dat zal de concurrentie ten goede komen. Om offertes beter te kunnen beoordelen dient de competentie op dit gebied versterkt te worden. Vaak kunnen openbare-aanbestedingscentrales worden opgericht waar diverse decentrale overheden aan meedoen. Op die manier is een hoge competentie verzekerd. |
| --- | --- |

1.5.20

Verbeter de competentie inzake openbare aanbestedingen. Openbare aanbestedingen moeten worden ontwikkeld tot een actief en transparant instrument; dat zal de concurrentie ten goede komen. Om offertes beter te kunnen beoordelen dient de competentie op dit gebied versterkt te worden. Vaak kunnen openbare-aanbestedingscentrales worden opgericht waar diverse decentrale overheden aan meedoen. Op die manier is een hoge competentie verzekerd.

| 1.5.21 | Geef kleine bedrijven meer kansen bij openbare aanbestedingen. Openbare aanbestedingen moeten over gemeentegrenzen heen worden gecoördineerd, maar dat mag niet betekenen dat ze tot zulke grote opdrachten worden gebundeld dat kleine bedrijven ze niet meer kunnen behappen. Juist met het oog op kleine bedrijven zouden grote aanbestedingen zoveel mogelijk in diverse segmenten moeten worden opgedeeld. De administratieve rompslomp van aanbestedingsprocedures is veel te groot voor het kleinbedrijf. Voor zover dat mogelijk is, moeten er voor aanbestedingsformulieren en -procedures uniforme regionale, nationale en ten slotte ook Europese normen in het leven worden geroepen. Verder dient er bij aanbestedingen en relatief geringe aankopen meer van informatietechnologie gebruik te worden gemaakt. |
| --- | --- |

1.5.21

Geef kleine bedrijven meer kansen bij openbare aanbestedingen. Openbare aanbestedingen moeten over gemeentegrenzen heen worden gecoördineerd, maar dat mag niet betekenen dat ze tot zulke grote opdrachten worden gebundeld dat kleine bedrijven ze niet meer kunnen behappen. Juist met het oog op kleine bedrijven zouden grote aanbestedingen zoveel mogelijk in diverse segmenten moeten worden opgedeeld. De administratieve rompslomp van aanbestedingsprocedures is veel te groot voor het kleinbedrijf. Voor zover dat mogelijk is, moeten er voor aanbestedingsformulieren en -procedures uniforme regionale, nationale en ten slotte ook Europese normen in het leven worden geroepen. Verder dient er bij aanbestedingen en relatief geringe aankopen meer van informatietechnologie gebruik te worden gemaakt.

| 1.5.22 | Maak meer gebruik van e-bestuur. Om de bevolking, het bedrijfsleven en het openbaar bestuur kosten te besparen moet er meer gebruik worden gemaakt van e-bestuur. Bij een goed e-bestuur wordt de dienstverlening beter, komen middelen vrij voor de kernactiviteiten en wordt de toenemende elektronische informatie-uitwisseling tussen publieke instellingen eenvoudiger. |
| --- | --- |

1.5.22

Maak meer gebruik van e-bestuur. Om de bevolking, het bedrijfsleven en het openbaar bestuur kosten te besparen moet er meer gebruik worden gemaakt van e-bestuur. Bij een goed e-bestuur wordt de dienstverlening beter, komen middelen vrij voor de kernactiviteiten en wordt de toenemende elektronische informatie-uitwisseling tussen publieke instellingen eenvoudiger.

| 1.5.23 | Zorg voor meer werkgelegenheid en minder afhankelijkheid van uitkeringen. Gemeenten en regio's moeten er in hun hele sociaal-economische beleid meer naar streven om arbeidsplaatsen te scheppen, meer mensen de kans op een baan te bieden en de afhankelijkheid van uitkeringen te verminderen. Meer werkgelegenheid is altijd het beste middel tegen sociale problemen. Ter verbetering van de methodiek dienen de werkgelegenheidseffecten van het sociaal beleid voortdurend te worden geanalyseerd. |
| --- | --- |

1.5.23

Zorg voor meer werkgelegenheid en minder afhankelijkheid van uitkeringen. Gemeenten en regio's moeten er in hun hele sociaal-economische beleid meer naar streven om arbeidsplaatsen te scheppen, meer mensen de kans op een baan te bieden en de afhankelijkheid van uitkeringen te verminderen. Meer werkgelegenheid is altijd het beste middel tegen sociale problemen. Ter verbetering van de methodiek dienen de werkgelegenheidseffecten van het sociaal beleid voortdurend te worden geanalyseerd.

| 1.5.24 | Verhoog de kans op werk van arbeidskrachten. Door onder meer een betere integratie van werkloze immigranten op de arbeidsmarkt (en als ondernemer) en een betere kinderopvang kunnen meer mensen aan werk worden geholpen. Meer aandacht voor gelijke behandeling is hierbij van groot belang. Een betere gelijke behandeling komt de economie zeer ten goede. Ouderen die de pensioensgerechtigde leeftijd gepasseerd zijn en willen blijven werken, zijn ook een hulpbron en moeten door de maatschappij niet gedwarsboomd maar juist warm onthaald worden. Ook hier zouden vergaderingen moeten worden gehouden voor de uitwisseling van goede praktijken. |
| --- | --- |

1.5.24

Verhoog de kans op werk van arbeidskrachten. Door onder meer een betere integratie van werkloze immigranten op de arbeidsmarkt (en als ondernemer) en een betere kinderopvang kunnen meer mensen aan werk worden geholpen. Meer aandacht voor gelijke behandeling is hierbij van groot belang. Een betere gelijke behandeling komt de economie zeer ten goede. Ouderen die de pensioensgerechtigde leeftijd gepasseerd zijn en willen blijven werken, zijn ook een hulpbron en moeten door de maatschappij niet gedwarsboomd maar juist warm onthaald worden. Ook hier zouden vergaderingen moeten worden gehouden voor de uitwisseling van goede praktijken.

Bereikbare banen en diensten

| 1.5.25 | Vergroot de arbeidsmarkt via betere verbindingen. Het economische succes van grote steden is mede te danken aan het grote aanbod van arbeidskrachten en banen, de geringe afstanden en de goede verbindingen. Daardoor is het gemakkelijker om voor vacatures geschikte werkzoekenden te vinden. Voor een werknemer is het van onschatbare waarde dat hij toegang heeft tot een grote arbeidsmarkt. Daarom is het belangrijk dat de infrastructuur en de algemene verbindingen worden verbeterd. Aan elkaar grenzende regio's moeten erop toezien dat het woon- en werkverkeer over regiogrenzen niet duurder uitvalt dan het woon- en werkverkeer binnen één en dezelfde regio. |
| --- | --- |

1.5.25

Vergroot de arbeidsmarkt via betere verbindingen. Het economische succes van grote steden is mede te danken aan het grote aanbod van arbeidskrachten en banen, de geringe afstanden en de goede verbindingen. Daardoor is het gemakkelijker om voor vacatures geschikte werkzoekenden te vinden. Voor een werknemer is het van onschatbare waarde dat hij toegang heeft tot een grote arbeidsmarkt. Daarom is het belangrijk dat de infrastructuur en de algemene verbindingen worden verbeterd. Aan elkaar grenzende regio's moeten erop toezien dat het woon- en werkverkeer over regiogrenzen niet duurder uitvalt dan het woon- en werkverkeer binnen één en dezelfde regio.

| 1.5.26 | Zorg voor een hoge toegankelijkheid van breedbanddiensten. Lokale en regionale overheden kunnen helpen bij de uitbreiding van particuliere breedbanddiensten. Breedband vergroot de toegang tot diensten en maakt telewerken gemakkelijker. |
| --- | --- |

1.5.26

Zorg voor een hoge toegankelijkheid van breedbanddiensten. Lokale en regionale overheden kunnen helpen bij de uitbreiding van particuliere breedbanddiensten. Breedband vergroot de toegang tot diensten en maakt telewerken gemakkelijker.

2.   Aanbevelingen voor een groter lokaal en regionaal concurrentievermogen

| 2.1 | Het CvdR zal ervoor zorgen dat de discussie over lokaal en regionaal concurrentievermogen niet verzandt en roept gemeenten, steden en regio's op deze discussie in de eigen democratische vertegenwoordigingen te houden. Concurrentievermogen wordt van onderaf opgebouwd, en het is dan ook aan de basis waar deze voor Europa's toekomst essentiële discussie gevoerd moet worden en de daad bij het woord dient te worden gevoegd. |
| --- | --- |

2.1

Het CvdR zal ervoor zorgen dat de discussie over lokaal en regionaal concurrentievermogen niet verzandt en roept gemeenten, steden en regio's op deze discussie in de eigen democratische vertegenwoordigingen te houden. Concurrentievermogen wordt van onderaf opgebouwd, en het is dan ook aan de basis waar deze voor Europa's toekomst essentiële discussie gevoerd moet worden en de daad bij het woord dient te worden gevoegd.

| 2.2 | Het CvdR roept gemeenten, steden en regio's op om aandacht te besteden aan de in dit advies beschreven maatregelen ter vergroting van het concurrentievermogen en om lokale en regionale groeiplannen op te stellen. Deze plannen moeten maatregelen bevatten die op de lokale en regionale omstandigheden zijn afgestemd. |
| --- | --- |

2.2

Het CvdR roept gemeenten, steden en regio's op om aandacht te besteden aan de in dit advies beschreven maatregelen ter vergroting van het concurrentievermogen en om lokale en regionale groeiplannen op te stellen. Deze plannen moeten maatregelen bevatten die op de lokale en regionale omstandigheden zijn afgestemd.

| 2.3 | Het CvdR roept de lidstaten op om het belang van gemeenten en regio's voor de economie en het concurrentievermogen te onderkennen en hun bij de uitvoering van het ontwikkelingsbeleid meer armslag te geven, zodat de lokale en regionale ontwikkeling soepeler kan verlopen. Bij de voorbereiding van de nationale hervormingsplannen van de lidstaten zou moeten worden gekeken naar de rol van de decentrale overheden bij het uitvoeren van de verschillende richtsnoeren voor het economische en werkgelegenheidsbeleid. In dit verband is het van belang dat het cohesiebeleid op de verwezenlijking van de Lissabondoelstellingen wordt gericht en dat de steden en lokale overheden hierbij expliciet een concrete rol toegewezen krijgen. |
| --- | --- |

2.3

Het CvdR roept de lidstaten op om het belang van gemeenten en regio's voor de economie en het concurrentievermogen te onderkennen en hun bij de uitvoering van het ontwikkelingsbeleid meer armslag te geven, zodat de lokale en regionale ontwikkeling soepeler kan verlopen. Bij de voorbereiding van de nationale hervormingsplannen van de lidstaten zou moeten worden gekeken naar de rol van de decentrale overheden bij het uitvoeren van de verschillende richtsnoeren voor het economische en werkgelegenheidsbeleid. In dit verband is het van belang dat het cohesiebeleid op de verwezenlijking van de Lissabondoelstellingen wordt gericht en dat de steden en lokale overheden hierbij expliciet een concrete rol toegewezen krijgen.

| 2.4 | Het CvdR roept de lidstaten en de Commissie op om te erkennen dat groeiregio's en grootstedelijke regio's belangrijk zijn voor de ontwikkeling van de hele EU. Regio's die achterop zijn geraakt moeten op sleeptouw worden genomen door de economische motoren van Europa. |
| --- | --- |

2.4

Het CvdR roept de lidstaten en de Commissie op om te erkennen dat groeiregio's en grootstedelijke regio's belangrijk zijn voor de ontwikkeling van de hele EU. Regio's die achterop zijn geraakt moeten op sleeptouw worden genomen door de economische motoren van Europa.

| 2.5 | Het CvdR roept de Commissie op om de kennis van regionale groei en regionaal concurrentievermogen met de nodige daadkracht te verbeteren. Er is een strategische aanpak nodig om van goede voorbeelden uit Europa en de rest van de wereld te leren. Er moet meer worden gedaan aan thematische benchmarking, waarbij gelijksoortige regio's met elkaar vergeleken worden. |
| --- | --- |

2.5

Het CvdR roept de Commissie op om de kennis van regionale groei en regionaal concurrentievermogen met de nodige daadkracht te verbeteren. Er is een strategische aanpak nodig om van goede voorbeelden uit Europa en de rest van de wereld te leren. Er moet meer worden gedaan aan thematische benchmarking, waarbij gelijksoortige regio's met elkaar vergeleken worden.

| 2.6 | Het CvdR roept de Commissie op om in jaarlijkse regionale rapporten te beschrijven hoe de regio's er qua concurrentievermogen voorstaan om zo thematische benchmarking en de uitwisseling van goede prakrijken te vergemakkelijken. Het CvdR staat de Commissie hierbij graag terzijde. |
| --- | --- |

2.6

Het CvdR roept de Commissie op om in jaarlijkse regionale rapporten te beschrijven hoe de regio's er qua concurrentievermogen voorstaan om zo thematische benchmarking en de uitwisseling van goede prakrijken te vergemakkelijken. Het CvdR staat de Commissie hierbij graag terzijde.

| 2.7 | Het CvdR is van plan actief mee te werken aan de voorbereidingen voor de voorjaarstop van de Raad en de evaluatie van de nationale actieplannen. |
| --- | --- |

2.7

Het CvdR is van plan actief mee te werken aan de voorbereidingen voor de voorjaarstop van de Raad en de evaluatie van de nationale actieplannen.

Brussel, 16 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

(1)  PB C 43, 18-2-2005, blz. 1

1

(2)  PB C 164, 5-7-2005, blz. 91

2

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/17 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/17

---

Advies van het Comité van de Regio's over het „Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (2007-2013)”

(2006/C 115/04)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gezien het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (2007-2013), COM(2005) 121 final — 2005/0050 (COD),

gezien het besluit van de Europese Commissie van 6 april 2005 om overeenkomstig de artikelen 156 en 265 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap het Comité van de Regio's hierover te raadplegen,

gezien het besluit van de voorzitter van het Comité van de Regio's van 19 mei 2005 om de commissie „Economisch en sociaal beleid” van het Comité van de Regio's met het opstellen van het desbetreffende advies te belasten,

gezien het ontwerpadvies van het Comité van de Regio's over dit onderwerp (CdR 150/2005 rev. 2), dat op 23 september 2005 door zijn commissie „Economisch en sociaal beleid” werd goedgekeurd (rapporteur: Harry Dijksma, lid van de Gedeputeerde Staten van Flevoland, NL/ALDE),

overwegende dat het over het merendeel van de in het voorgestelde Kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie samengebrachte deelprogramma's en van belangzijnde onderwerpen in het recente verleden adviezen heeft uitgebracht en dat herhaling van alle eerder ingenomen en nog steeds geldende standpunten derhalve niet efficiënt is,

heeft tijdens zijn op 16 en 17 november 2005 gehouden 62e zitting (vergadering van 16 november) onderstaand advies goedgekeurd.

KCI Welkom

| 1. | Het Comité van de Regio's stelt met genoegen vast dat de Europese Commissie met haar voorstel voor een Kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (2007-2013), hierna te noemen KCI, inspeelt op zijn wensen voor betere coördinatie tussen verschillende soorten sectoraal beleid van de Unie en voor meer aandacht voor het MKB en voor het belang van versterking van het concurrentievermogen. |
| --- | --- |

1.

Het Comité van de Regio's stelt met genoegen vast dat de Europese Commissie met haar voorstel voor een Kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (2007-2013), hierna te noemen KCI, inspeelt op zijn wensen voor betere coördinatie tussen verschillende soorten sectoraal beleid van de Unie en voor meer aandacht voor het MKB en voor het belang van versterking van het concurrentievermogen.

KCI in gelaagd Europese bestuur

| 2. | De Commissie meent dat haar voorstel recht doet aan de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid. Het Comité kan de redenering van de Commissie vanuit de huidige praktijk in grote lijnen volgen. Het is echter van mening dat, zeker waar het op de uitvoering aankomt, de decentrale overheden niet die positie krijgen die hen alleen al als medeoverheid op grond van goed Europees bestuur toekomt. |
| --- | --- |

2.

De Commissie meent dat haar voorstel recht doet aan de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid. Het Comité kan de redenering van de Commissie vanuit de huidige praktijk in grote lijnen volgen. Het is echter van mening dat, zeker waar het op de uitvoering aankomt, de decentrale overheden niet die positie krijgen die hen alleen al als medeoverheid op grond van goed Europees bestuur toekomt.

| 3. | Het Comité beschouwt het KCI op zichzelf als een verbetering ten opzichte van de huidige situatie. Het blijft echter vooral een top-downaanpak, die niet als vanzelfsprekend tot de beste resultaten leidt. |
| --- | --- |

3.

Het Comité beschouwt het KCI op zichzelf als een verbetering ten opzichte van de huidige situatie. Het blijft echter vooral een top-downaanpak, die niet als vanzelfsprekend tot de beste resultaten leidt.

| 4. | De Unie moet middels kaderbeleid overheden en bedrijfsleven inspireren tot het hervinden van de eigen krachten in de veranderende internationale context en daarbij vooral fungeren als aanjager en voorwaardenschepper, en een top-downaanpak combineren met een bottom-upbenadering in plaats van top-downprogramma's zover te detailleren dat ze voor medeoverheden verworden tot slechts invuloefeningen. |
| --- | --- |

4.

De Unie moet middels kaderbeleid overheden en bedrijfsleven inspireren tot het hervinden van de eigen krachten in de veranderende internationale context en daarbij vooral fungeren als aanjager en voorwaardenschepper, en een top-downaanpak combineren met een bottom-upbenadering in plaats van top-downprogramma's zover te detailleren dat ze voor medeoverheden verworden tot slechts invuloefeningen.

| 5. | De economie internationaliseert razend snel. Een Europees beleidskader voor concurrentievermogen en innovatie met een stevig budget blijft daarom volgens het Comité essentieel, ook bij een andersoortige taakverdeling tussen EU, lidstaten en decentrale overheden. |
| --- | --- |

5.

De economie internationaliseert razend snel. Een Europees beleidskader voor concurrentievermogen en innovatie met een stevig budget blijft daarom volgens het Comité essentieel, ook bij een andersoortige taakverdeling tussen EU, lidstaten en decentrale overheden.

| 6. | Mede dankzij de hefboomwerking genereert de financiële inbreng van de EU belangrijke Europese toegevoegde waarde. Het Comité is van mening dat er Europabreed voldoende budget voor dit KCI-beleid beschikbaar moet zijn. Commitment, beleidsinhoudelijk en financieel, van alle Europese overheidsniveaus is noodzakelijk om de achter de Lissabon-strategie liggende doelstellingen te realiseren. |
| --- | --- |

6.

Mede dankzij de hefboomwerking genereert de financiële inbreng van de EU belangrijke Europese toegevoegde waarde. Het Comité is van mening dat er Europabreed voldoende budget voor dit KCI-beleid beschikbaar moet zijn. Commitment, beleidsinhoudelijk en financieel, van alle Europese overheidsniveaus is noodzakelijk om de achter de Lissabon-strategie liggende doelstellingen te realiseren.

| 7. | De vraag die het Comité in dit verband wenst op te werpen is of de Lissabon-strategie niet nog te zeer gebaseerd is op lineair denken, terwijl mogelijk denken in termen van trendbreuken intussen meer voor de hand liggend zou zijn met daarbij de specifieke eigen kracht van Europa als uitgangspunt. |
| --- | --- |

7.

De vraag die het Comité in dit verband wenst op te werpen is of de Lissabon-strategie niet nog te zeer gebaseerd is op lineair denken, terwijl mogelijk denken in termen van trendbreuken intussen meer voor de hand liggend zou zijn met daarbij de specifieke eigen kracht van Europa als uitgangspunt.

| 8. | Diversiteit is de kracht van Europa, geen standaardisering. Maatwerk is ook bij bevordering concurrentiekracht door innovatie een vereiste. Gezien hun bestuurspraktijk hebben de decentrale overheden de beste uitgangspositie om het concurrentievermogen door innovatie in hun territoir te bevorderen. Dicht bij de werkvloer is een geïntegreerde aanpak het best te realiseren en daarmee ook de synergie het grootst, terwijl ook samenwerkingsverbanden snel zijn op te zetten. |
| --- | --- |

8.

Diversiteit is de kracht van Europa, geen standaardisering. Maatwerk is ook bij bevordering concurrentiekracht door innovatie een vereiste. Gezien hun bestuurspraktijk hebben de decentrale overheden de beste uitgangspositie om het concurrentievermogen door innovatie in hun territoir te bevorderen. Dicht bij de werkvloer is een geïntegreerde aanpak het best te realiseren en daarmee ook de synergie het grootst, terwijl ook samenwerkingsverbanden snel zijn op te zetten.

| 9. | De decentrale overheden moeten daarom in Europees partnerschap als volwaardige medeoverheden centraal staan bij de uitvoering van dit Europabrede beleid. |
| --- | --- |

9.

De decentrale overheden moeten daarom in Europees partnerschap als volwaardige medeoverheden centraal staan bij de uitvoering van dit Europabrede beleid.

| 10. | Het Comité doet in dit verband ook een oproep aan alle geledingen van het Europees bestuur om voorop te gaan in innovatie binnen de eigen organisatie en daarbij vooral attent te zijn op de mogelijkheden tot het uitlokken van innovatief handelen door derden. Het staat immers buiten kijf dat de geloofwaardigheid van het innovatiebeleid en daarmee de effectiviteit wordt vergroot als overheden zelf het goede voorbeeld geven. |
| --- | --- |

10.

Het Comité doet in dit verband ook een oproep aan alle geledingen van het Europees bestuur om voorop te gaan in innovatie binnen de eigen organisatie en daarbij vooral attent te zijn op de mogelijkheden tot het uitlokken van innovatief handelen door derden. Het staat immers buiten kijf dat de geloofwaardigheid van het innovatiebeleid en daarmee de effectiviteit wordt vergroot als overheden zelf het goede voorbeeld geven.

KCI vereenvoudiging en samenhang

| 11. | Het KCI is op zichzelf een vereenvoudiging ten opzichte van de huidige situatie. Vanuit het oogpunt van samenhang in beleid en efficiëntie verdient één beheerscomité en één werkprogramma echter aanbeveling in plaats van drie. Het is hoe dan ook evident dat het naast elkaar bestaan van verschillende werkprogramma's met dezelfde doelstelling betekent dat deze goed moeten worden gecoördineerd om optimaal te kunnen worden benut. |
| --- | --- |

11.

Het KCI is op zichzelf een vereenvoudiging ten opzichte van de huidige situatie. Vanuit het oogpunt van samenhang in beleid en efficiëntie verdient één beheerscomité en één werkprogramma echter aanbeveling in plaats van drie. Het is hoe dan ook evident dat het naast elkaar bestaan van verschillende werkprogramma's met dezelfde doelstelling betekent dat deze goed moeten worden gecoördineerd om optimaal te kunnen worden benut.

| 12. | De Commissie schetst in haar voorstel de beleidsmatige relaties tussen de onderdelen van het KCI en tussen het KCI en verschillende relevante Europese programma's. Daaruit ontstaat een samenhangend beleidsbeeld. Het is gewenst dat de jaarlijkse werkprogramma's duidelijk maken hoe in de praktijk deze samenhang tussen KCI en andere Europese programma's, met name het Zevende Kaderprogramma voor onderzoek, ontwikkeling en demonstratie (KP7-OTO), gebruikt kan worden om te komen tot integrale, zowel nationale als regionale en lokale actieprogramma's, die een optimale synergie bewerkstelligen. |
| --- | --- |

12.

De Commissie schetst in haar voorstel de beleidsmatige relaties tussen de onderdelen van het KCI en tussen het KCI en verschillende relevante Europese programma's. Daaruit ontstaat een samenhangend beleidsbeeld. Het is gewenst dat de jaarlijkse werkprogramma's duidelijk maken hoe in de praktijk deze samenhang tussen KCI en andere Europese programma's, met name het Zevende Kaderprogramma voor onderzoek, ontwikkeling en demonstratie (KP7-OTO), gebruikt kan worden om te komen tot integrale, zowel nationale als regionale en lokale actieprogramma's, die een optimale synergie bewerkstelligen.

| 13. | Het KCI biedt een globaal kaderprogramma met veel actiemogelijkheden. Eerst de jaarlijkse werkprogramma's zullen duidelijkheid geven over welke acties, wanneer en voor wie op welke wijze toegankelijk zijn, alsmede over de door de Commissie te hanteren criteria en daarmee dus over de feitelijke mogelijkheden. Het Comité wenst in het kader van de vaststellingsprocedure van de werkprogramma's op vergelijkbare wijze te worden geïnformeerd als het Europees Parlement, opdat het desgewenst tijdig zijn opvattingen kenbaar kan maken. Bovendien moeten de regionale overheden toegang krijgen tot de ontwerpprogramma's, zodat ze standpunten en suggesties naar voren kunnen brengen en aldus hun voortrekkersrol op concurrentiegebied kunnen versterken. |
| --- | --- |

13.

Het KCI biedt een globaal kaderprogramma met veel actiemogelijkheden. Eerst de jaarlijkse werkprogramma's zullen duidelijkheid geven over welke acties, wanneer en voor wie op welke wijze toegankelijk zijn, alsmede over de door de Commissie te hanteren criteria en daarmee dus over de feitelijke mogelijkheden. Het Comité wenst in het kader van de vaststellingsprocedure van de werkprogramma's op vergelijkbare wijze te worden geïnformeerd als het Europees Parlement, opdat het desgewenst tijdig zijn opvattingen kenbaar kan maken. Bovendien moeten de regionale overheden toegang krijgen tot de ontwerpprogramma's, zodat ze standpunten en suggesties naar voren kunnen brengen en aldus hun voortrekkersrol op concurrentiegebied kunnen versterken.

| 14. | Europese programma's worden vaak moeizaam om niet te zeggen moeilijk toegankelijk genoemd. Het Comité vraagt daarom de Commissie zorg te dragen voor korte, heldere procedures met eenduidige toetsingskaders en minimale administratieve belasting vanaf aanvraag tot en met audit en — wat vanzelfsprekend zou moeten zijn — met optimaal gebruik van de mogelijkheden van ICT. |
| --- | --- |

14.

Europese programma's worden vaak moeizaam om niet te zeggen moeilijk toegankelijk genoemd. Het Comité vraagt daarom de Commissie zorg te dragen voor korte, heldere procedures met eenduidige toetsingskaders en minimale administratieve belasting vanaf aanvraag tot en met audit en — wat vanzelfsprekend zou moeten zijn — met optimaal gebruik van de mogelijkheden van ICT.

| 15. | Het Comité geeft, met het oog op het voorgaande punt, de Commissie in ernstige overweging — tenminste — beheerstaken op uitvoeringsniveau te delegeren aan decentrale overheden, die daartoe in staat en bereid zijn. |
| --- | --- |

15.

Het Comité geeft, met het oog op het voorgaande punt, de Commissie in ernstige overweging — tenminste — beheerstaken op uitvoeringsniveau te delegeren aan decentrale overheden, die daartoe in staat en bereid zijn.

Ondernemerschap en innovatie

| 16. | Het Comité stelt met genoegen vast dat de Commissie oog heeft voor het volledige scala van bedrijven dat tot het MKB behoort, waaronder ook zeer kleine, meer traditionele en familiebedrijven. Dit geldt ook voor de rol van lokaal en regionaal opererende financiële fondsen en intermediairs. Echter, zowel het beleid van de betrokken Europese instellingen als van de toezichthoudende en beherende autoriteiten bemoeilijkt vaak het verstrekken van kapitaal waarvoor extra durf nodig is. Ook op dit punt is vernieuwing van beleid en regelgeving gewenst. |
| --- | --- |

16.

Het Comité stelt met genoegen vast dat de Commissie oog heeft voor het volledige scala van bedrijven dat tot het MKB behoort, waaronder ook zeer kleine, meer traditionele en familiebedrijven. Dit geldt ook voor de rol van lokaal en regionaal opererende financiële fondsen en intermediairs. Echter, zowel het beleid van de betrokken Europese instellingen als van de toezichthoudende en beherende autoriteiten bemoeilijkt vaak het verstrekken van kapitaal waarvoor extra durf nodig is. Ook op dit punt is vernieuwing van beleid en regelgeving gewenst.

| 17. | Het KCI zet sterk in op samenwerking, ook transnationaal, waarbij partners in drie landen vereist zijn. Het Comité adviseert ook twinning mogelijk te maken vanwege de effectiviteit van intensieve één op één samenwerking. |
| --- | --- |

17.

Het KCI zet sterk in op samenwerking, ook transnationaal, waarbij partners in drie landen vereist zijn. Het Comité adviseert ook twinning mogelijk te maken vanwege de effectiviteit van intensieve één op één samenwerking.

| 18. | Om MKB-bedrijven over de spreekwoordelijke drempel voor samenwerking te krijgen is het aanbevelenswaardig ook kleinschalige, bedrijfsmatige samenwerking op lokaal en regionaal niveau te stimuleren al dan niet als aanloop naar verder reikende samenwerking. |
| --- | --- |

18.

Om MKB-bedrijven over de spreekwoordelijke drempel voor samenwerking te krijgen is het aanbevelenswaardig ook kleinschalige, bedrijfsmatige samenwerking op lokaal en regionaal niveau te stimuleren al dan niet als aanloop naar verder reikende samenwerking.

| 19. | Het Comité is ermee ingenomen dat jongeren in het deelprogramma Ondernemerschap uitdrukkelijk als doelgroep worden genoemd. Extra aandacht voor ondernemerschap van en gericht op ouderen, evenals minderheden is echter vanuit maatschappelijk oogpunt evenzeer gewenst. |
| --- | --- |

19.

Het Comité is ermee ingenomen dat jongeren in het deelprogramma Ondernemerschap uitdrukkelijk als doelgroep worden genoemd. Extra aandacht voor ondernemerschap van en gericht op ouderen, evenals minderheden is echter vanuit maatschappelijk oogpunt evenzeer gewenst.

ICT-beleid

| 20. | Het Comité beveelt aan om in het deelprogramma ICT de markt via de ketenbenadering, zoals dat ook gebeurt bij milieutechnologie, gericht impulsen te geven, teneinde de noodzakelijke breedband-ICT-toepassingen, breedbandinfrastructuur en soortgelijke technieken sneller te realiseren. |
| --- | --- |

20.

Het Comité beveelt aan om in het deelprogramma ICT de markt via de ketenbenadering, zoals dat ook gebeurt bij milieutechnologie, gericht impulsen te geven, teneinde de noodzakelijke breedband-ICT-toepassingen, breedbandinfrastructuur en soortgelijke technieken sneller te realiseren.

| 21. | Evenals de dienstensector maken ook overheidsdiensten minder gebruik van ICT dan wenselijk is. Het Comité meent dat ook decentrale overheden zich moeten inspannen hun voorbeeldfunctie waar te maken. Voor zover zij over onvoldoende capaciteit en financiële middelen beschikken, dienen zij door hun medeoverheden op nationaal en Europees niveau ondersteund te worden bij het vinden van creatieve oplossingen, onverminderd hun verantwoordelijkheid de eigen mogelijkheden maximaal te benutten. |
| --- | --- |

21.

Evenals de dienstensector maken ook overheidsdiensten minder gebruik van ICT dan wenselijk is. Het Comité meent dat ook decentrale overheden zich moeten inspannen hun voorbeeldfunctie waar te maken. Voor zover zij over onvoldoende capaciteit en financiële middelen beschikken, dienen zij door hun medeoverheden op nationaal en Europees niveau ondersteund te worden bij het vinden van creatieve oplossingen, onverminderd hun verantwoordelijkheid de eigen mogelijkheden maximaal te benutten.

Intelligente Energie Europa

| 22. | In het inleidend hoofdstuk van de toelichting van haar voorstel noemt de Commissie LIFE als een van de bestaande instrumenten die in het KCI in een gemeenschappelijk kader worden gegoten. In de verdere uitwerking van het voorstel is LIFE echter niet terug te vinden; althans niet herkenbaar. Het is gewenst dat de rol van het KCI ten opzichte van LIFE wordt verduidelijkt. |
| --- | --- |

22.

In het inleidend hoofdstuk van de toelichting van haar voorstel noemt de Commissie LIFE als een van de bestaande instrumenten die in het KCI in een gemeenschappelijk kader worden gegoten. In de verdere uitwerking van het voorstel is LIFE echter niet terug te vinden; althans niet herkenbaar. Het is gewenst dat de rol van het KCI ten opzichte van LIFE wordt verduidelijkt.

| 23. | Hoewel daarover in het KCI niets wordt opgemerkt, gaat het Comité er vanuit dat er afstemming plaatsvindt tussen de zojuist gelanceerde Europese Campagne voor Duurzame Energie, die tot 2008 loopt, en het deelprogramma Intelligente Energie Europa. |
| --- | --- |

23.

Hoewel daarover in het KCI niets wordt opgemerkt, gaat het Comité er vanuit dat er afstemming plaatsvindt tussen de zojuist gelanceerde Europese Campagne voor Duurzame Energie, die tot 2008 loopt, en het deelprogramma Intelligente Energie Europa.

Staatssteun

| 24. | Het Comité juicht toe dat de Commissie op 21 september 2005 een openbare discussie over de regels inzake staatssteun voor innovatie heeft opgestart (COM(2005) 436 final), maar betreurt dat er niet meer tijd is gegeven voor de respons.
  Het heeft hierover het volgende te zeggen:






  — | overeenkomstig het streven naar vereenvoudiging is het voorstander van de opname van voorschriften voor staatssteun voor innovatie in de huidige regelgeving in plaats van dat daarvoor een nieuwe regeling in het leven wordt geroepen; |
| --- | --- | --- |

24.

Het Comité juicht toe dat de Commissie op 21 september 2005 een openbare discussie over de regels inzake staatssteun voor innovatie heeft opgestart (COM(2005) 436 final), maar betreurt dat er niet meer tijd is gegeven voor de respons.

Het heeft hierover het volgende te zeggen:

—

overeenkomstig het streven naar vereenvoudiging is het voorstander van de opname van voorschriften voor staatssteun voor innovatie in de huidige regelgeving in plaats van dat daarvoor een nieuwe regeling in het leven wordt geroepen;

| — | het staat achter de doelstelling om staatssteun voor innovatie voor kleine en middelgrote bedrijven te bestemmen; |
| --- | --- |

—

het staat achter de doelstelling om staatssteun voor innovatie voor kleine en middelgrote bedrijven te bestemmen;

| — | het pleit ervoor cumulatie van staatssteun voor innovatie en regionale steun te blijven toestaan; |
| --- | --- |

—

het pleit ervoor cumulatie van staatssteun voor innovatie en regionale steun te blijven toestaan;

| — | het vraagt zich af waarom bij innoverende nieuwe bedrijven alleen wordt gedacht aan „vrijstelling van [50 %] van de sociale bijdragen en andere lokale/regionale belastingen (d.w.z. niet gerelateerd aan de behaalde winst) ...”; |
| --- | --- |

—

het vraagt zich af waarom bij innoverende nieuwe bedrijven alleen wordt gedacht aan „vrijstelling van [50 %] van de sociale bijdragen en andere lokale/regionale belastingen (d.w.z. niet gerelateerd aan de behaalde winst) ...”;

| — | het juicht toe dat „... staatssteun voor KMO's en/of activiteiten die zich ver van de markt bevinden in aanmerking kan komen voor lichtere procedurevoorschriften en eventueel vrijgesteld kan worden van aanmelding ...” (punt 24); |
| --- | --- |

—

het juicht toe dat „... staatssteun voor KMO's en/of activiteiten die zich ver van de markt bevinden in aanmerking kan komen voor lichtere procedurevoorschriften en eventueel vrijgesteld kan worden van aanmelding ...” (punt 24);

Het Comité plaatst daarentegen vraagtekens bij de nadruk die de Commissie op „marktfalen” legt. De Commissie geeft immers toe dat innoverende activiteiten een speciaal karakter hebben, omdat ze zich dikwijls ver van de markt bevinden: „De ervaring leert dat het zeer moeilijk is vooraf te weten welke innovatieve producten en diensten succes zullen hebben op de markt.” (punt 18).

Slotopmerking

| 25. | Het Comité is van mening met dit advies bij te dragen aan een beter beleid tot versterking van de concurrentiekracht door innovatie en de discussie over de financiële perspectieven verder te helpen, en denkt dat bijstelling van het KCI in de voorgestelde richting tevens bijdraagt aan een evenwichtiger verdeling van verantwoordelijkheden en taken binnen het Europees bestuur. |
| --- | --- |

25.

Het Comité is van mening met dit advies bij te dragen aan een beter beleid tot versterking van de concurrentiekracht door innovatie en de discussie over de financiële perspectieven verder te helpen, en denkt dat bijstelling van het KCI in de voorgestelde richting tevens bijdraagt aan een evenwichtiger verdeling van verantwoordelijkheden en taken binnen het Europees bestuur.

Brussel, 16 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/20 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/20

---

Advies van het Comité van de Regio's over het „Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007 tot 2013)”

(2006/C 115/05)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

GEZIEN COM(2005) 119 final — 2005/0043 (COD) — 2005/0044 (CNS) — Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007 tot 2013);

GEZIEN COM(2005) 118 final — Mededeling van de Commissie: Bouwen aan de EOR van kennis voor groei;

GEZIEN het besluit van de Raad van 31 maart 2005 om het CvdR hierover te raadplegen, overeenkomstig artikel 265 (1) van het EG-Verdrag;

GEZIEN het besluit van zijn voorzitter van 19 mei 2005 om de commissie „Cultuur en opleiding” met het opstellen van een advies over dit onderwerp te belasten;

GEZIEN het besluit dat de Raad in 2000 in Lissabon heeft genomen om het begrip „Europese onderzoeksruimte” in het leven te roepen en zo de basis te leggen voor een gemeenschappelijk beleid voor onderzoek en techniek in de EU;

GEZIEN het besluit dat de Raad in maart 2002 in Barcelona heeft genomen om het onderzoeksbudget vóór het eind van 2010 tot 3 % van het BBP van de EU te verhogen;

GEZIEN COM(2003) 690 final — Mededeling van de Commissie: Een Europees groei-initiatief — Investeren in netwerken en kennis ten behoeve van groei en werkgelegenheid — eindverslag aan de Europese Raad;

GEZIEN COM(2004) 353 final — Mededeling van de Commissie: Wetenschap en technologie, sleutels tot de toekomst van Europa — Richtsnoeren voor het beleid ter ondersteuning van het onderzoek in de Unie; alsmede CdR 194/2004 fin (1), rapporteur: Myllyvirta (FI/EVP);

GEZIEN COM(2004) 574 final — Mededeling van de Commissie in antwoord op de opmerkingen en aanbevelingen van het panel op hoog niveau van onafhankelijke deskundigen met betrekking tot de evaluatie van de doeltreffendheid van de nieuwe instrumenten van het zesde kaderprogramma;

GEZIEN COM(2005) 24 final — Mededeling aan de Europese voorjaarsraad: Samen werken aan werkgelegenheid en groei — Een nieuwe start voor de Lissabon-strategie;

GEZIEN COM(2005) 121 final — 2005/0050 (COD) — Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (2007-2013);

GEZIEN COM(2005) 152 — Mededeling van de Commissie: Mobilisatie van het intellect in Europa: mogelijkheden voor universiteiten om een optimale bijdrage te leveren aan de Lissabonstrategie, alsmede CdR 154/2005 fin, rapporteur: Harms (DE/PSE);

GEZIEN het verslag van het panel van experts op hoog niveau, voorgezeten door professor Marimon, met een evaluatie van de efficiëntie van de nieuwe instrumenten van het zesde kaderprogramma (21 juni 2004);

GEZIEN het ontwerpadvies (CdR 155/2005 rév. 2) dat de commissie „Cultuur en opleiding” op 22 september 2005 heeft goedgekeurd (rapporteur: de heer Nordström, lid van de regioraad van Västra Götaland (S/ELDR),

en overwegende hetgeen volgt:

| 1. | De verwezenlijking van de overkoepelende doelstellingen van het Commissievoorstel is absoluut noodzakelijk om de Lissabonstrategie te kunnen uitvoeren. Het verhogen van de Europese onderzoeksinspanningen tot 3 % van het BBP van de EU, waarvan 2 % uit het bedrijfsleven moet komen en die geheel en al aangewend zullen worden voor onderzoek en ontwikkeling, om zo de kennismaatschappij en -economie in Europa een impuls te geven, is een ambitieus streven dat alleen kan worden gerealiseerd via gemeenschappelijke, gecoördineerde activiteiten in de EU en de lidstaten. |
| --- | --- |

1.

De verwezenlijking van de overkoepelende doelstellingen van het Commissievoorstel is absoluut noodzakelijk om de Lissabonstrategie te kunnen uitvoeren. Het verhogen van de Europese onderzoeksinspanningen tot 3 % van het BBP van de EU, waarvan 2 % uit het bedrijfsleven moet komen en die geheel en al aangewend zullen worden voor onderzoek en ontwikkeling, om zo de kennismaatschappij en -economie in Europa een impuls te geven, is een ambitieus streven dat alleen kan worden gerealiseerd via gemeenschappelijke, gecoördineerde activiteiten in de EU en de lidstaten.

| 2. | Onderzoek, innovatie en levenslang leren zijn van essentieel belang voor Europa's economie en concurrentievermogen. |
| --- | --- |

2.

Onderzoek, innovatie en levenslang leren zijn van essentieel belang voor Europa's economie en concurrentievermogen.

| 3. | De gewenste verdubbeling van de EU-steun voor onderzoek in de periode 2007-2013 strookt met de Lissabonstrategie en heeft te maken met het feit dat er in 2004 tien nieuwe lidstaten zijn bijgekomen. Het is in het belang van heel Europa dat het voorstel wordt uitgevoerd, ook als andere onderdelen van de begrotingsplannen voor de periode 2007-2013 nog veranderingen mochten ondergaan. |
| --- | --- |

3.

De gewenste verdubbeling van de EU-steun voor onderzoek in de periode 2007-2013 strookt met de Lissabonstrategie en heeft te maken met het feit dat er in 2004 tien nieuwe lidstaten zijn bijgekomen. Het is in het belang van heel Europa dat het voorstel wordt uitgevoerd, ook als andere onderdelen van de begrotingsplannen voor de periode 2007-2013 nog veranderingen mochten ondergaan.

| 4. | Er is veel continuïteit tussen het huidige zesde kaderprogramma voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2002-2006) en het zevende kaderprogramma, al bevat het voorstel wel enkele nieuwe onderdelen, zoals een Europese onderzoeksraad en gemeenschappelijke technologie-initiatieven. |
| --- | --- |

4.

Er is veel continuïteit tussen het huidige zesde kaderprogramma voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2002-2006) en het zevende kaderprogramma, al bevat het voorstel wel enkele nieuwe onderdelen, zoals een Europese onderzoeksraad en gemeenschappelijke technologie-initiatieven.

| 5. | De maatregelen in het voorstel van de Commissie zijn op zichzelf geen cohesie-instrumenten, maar ze oefenen wel onmiskenbaar invloed uit op de samenhang in Europa. |
| --- | --- |

5.

De maatregelen in het voorstel van de Commissie zijn op zichzelf geen cohesie-instrumenten, maar ze oefenen wel onmiskenbaar invloed uit op de samenhang in Europa.

heeft tijdens zijn 62e zitting van 16 en 17 november 2005 (vergadering van 16 november) het volgende advies uitgebracht:

Standpunten van het Comité van de Regio's

1.   Algemene opmerkingen

| 1.1 | Het is een goede zaak dat de politieke context en doelstellingen van dit voorstel zijn opgenomen in de tegelijkertijd door de Commissie ingediende Mededeling „Bouwen aan de EOR van kennis voor groei”. |
| --- | --- |

1.1

Het is een goede zaak dat de politieke context en doelstellingen van dit voorstel zijn opgenomen in de tegelijkertijd door de Commissie ingediende Mededeling „Bouwen aan de EOR van kennis voor groei”.

| 1.2 | Het CvdR kan zich in grote lijnen vinden in het voorstel; er is veel continuïteit tussen het huidige zesde kaderprogramma en het zevende kaderprogramma. Er zijn betere mogelijkheden voor lokale en regionale overheden en kleine en middelgrote bedrijven om aan het programma deel te nemen, al hebben ook in het zevende kaderprogramma 'grootschalige initiatieven' de voorkeur. |
| --- | --- |

1.2

Het CvdR kan zich in grote lijnen vinden in het voorstel; er is veel continuïteit tussen het huidige zesde kaderprogramma en het zevende kaderprogramma. Er zijn betere mogelijkheden voor lokale en regionale overheden en kleine en middelgrote bedrijven om aan het programma deel te nemen, al hebben ook in het zevende kaderprogramma 'grootschalige initiatieven' de voorkeur.

| 1.3 | Nu de Lissabon-agenda nieuw leven wordt ingeblazen is het van belang dat er overeenstemming wordt bereikt over de financiële vooruitzichten. Dan kan het door de Commissie voorgestelde bedrag voor het zevende kaderprogramma worden vrijgemaakt. |
| --- | --- |

1.3

Nu de Lissabon-agenda nieuw leven wordt ingeblazen is het van belang dat er overeenstemming wordt bereikt over de financiële vooruitzichten. Dan kan het door de Commissie voorgestelde bedrag voor het zevende kaderprogramma worden vrijgemaakt.

| 1.4 | Het CvdR juicht de administratieve, financiële en juridische vereenvoudigingen toe die worden beschreven in de toelichting bij het voorstel. In alle fases van de procedure voor het indienen van voorstellen, de contractonderhandelingen en de uitvoering moeten vereenvoudigingen worden doorgevoerd. |
| --- | --- |

1.4

Het CvdR juicht de administratieve, financiële en juridische vereenvoudigingen toe die worden beschreven in de toelichting bij het voorstel. In alle fases van de procedure voor het indienen van voorstellen, de contractonderhandelingen en de uitvoering moeten vereenvoudigingen worden doorgevoerd.

| 1.5 | De Commissie heeft door middel van een brede raadpleging rekening gehouden met de zienswijzen van tal van stakeholders. Het voorstel steunt ook op een grondige effectbeoordeling, die gebaseerd is op de inbreng van stakeholders, en op diverse evaluaties. |
| --- | --- |

1.5

De Commissie heeft door middel van een brede raadpleging rekening gehouden met de zienswijzen van tal van stakeholders. Het voorstel steunt ook op een grondige effectbeoordeling, die gebaseerd is op de inbreng van stakeholders, en op diverse evaluaties.

| 1.6 | Kennis staat terecht centraal in de Lissabon-agenda, en het is een goede zaak dat onderzoek en technologie, samen met onderwijs en innovatie, de componenten van de „kennisdriehoek” zijn. Het streven naar kwaliteit en uitmuntende prestaties kenmerkt het onderzoeksbeleid. De kennis die dit oplevert bevordert een duurzame economische groei, de werkgelegenheid en de sociale samenhang. |
| --- | --- |

1.6

Kennis staat terecht centraal in de Lissabon-agenda, en het is een goede zaak dat onderzoek en technologie, samen met onderwijs en innovatie, de componenten van de „kennisdriehoek” zijn. Het streven naar kwaliteit en uitmuntende prestaties kenmerkt het onderzoeksbeleid. De kennis die dit oplevert bevordert een duurzame economische groei, de werkgelegenheid en de sociale samenhang.

| 1.7 | Het CvdR kan zich vinden in de overkoepelende doelstellingen en de indeling van het zevende kaderprogramma in vier aparte programma's: samenwerking, ideeën, mensen en capaciteiten. Deze programma's liggen in het verlengde van vier van de hoofddoelstellingen van het Europese onderzoeksbeleid. |
| --- | --- |

1.7

Het CvdR kan zich vinden in de overkoepelende doelstellingen en de indeling van het zevende kaderprogramma in vier aparte programma's: samenwerking, ideeën, mensen en capaciteiten. Deze programma's liggen in het verlengde van vier van de hoofddoelstellingen van het Europese onderzoeksbeleid.

| 1.8 | Het is ook een goede zaak dat het programma Samenwerking zich concentreert op een beperkt aantal onderwerpen die het hele scala aan in transnationaal samenwerkingsverband uit te voeren onderzoeksactiviteiten omvatten, van collaboratieve projecten en netwerken tot de coördinatie van onderzoeksprogramma's. Deze onderwerpen zijn:






  a. | gezondheid; |
| --- | --- | --- |

1.8

Het is ook een goede zaak dat het programma Samenwerking zich concentreert op een beperkt aantal onderwerpen die het hele scala aan in transnationaal samenwerkingsverband uit te voeren onderzoeksactiviteiten omvatten, van collaboratieve projecten en netwerken tot de coördinatie van onderzoeksprogramma's. Deze onderwerpen zijn:

a.

gezondheid;

| b. | voeding, landbouw en biotechnologie; |
| --- | --- |

b.

voeding, landbouw en biotechnologie;

| c. | informatie- en communicatietechnologieën; |
| --- | --- |

c.

informatie- en communicatietechnologieën;

| d. | nanowetenschappen, nanotechnologieën, materialen en nieuwe productietechnologieën |
| --- | --- |

d.

nanowetenschappen, nanotechnologieën, materialen en nieuwe productietechnologieën

| e. | energie; |
| --- | --- |

e.

energie;

| f. | milieu (inclusief klimaatverandering); |
| --- | --- |

f.

milieu (inclusief klimaatverandering);

| g. | vervoer (inclusief luchtvaart); |
| --- | --- |

g.

vervoer (inclusief luchtvaart);

| h. | sociaal-economische wetenschappen en geesteswetenschappen, en |
| --- | --- |

h.

sociaal-economische wetenschappen en geesteswetenschappen, en

| i. | veiligheid en ruimtevaart. |
| --- | --- |

i.

veiligheid en ruimtevaart.

| 1.9 | Het CvdR verwacht veel van het programma Ideeën; het is de bedoeling dat een Europese onderzoeksraad wordt opgericht ter ondersteuning van door onderzoekers aangestuurd „grensverleggend onderzoek”, dat wordt uitgevoerd door individuele teams die concurreren op Europees niveau. Een onafhankelijke onderzoeksraad is van groot belang, en de onderzoeksresultaten ervan moeten in samenwerking met lokale en regionale overheden op een systematische manier worden verspreid. Deze Europese onderzoeksraad moet nauwe contacten onderhouden met lokale en regionale overheden en het CvdR. |
| --- | --- |

1.9

Het CvdR verwacht veel van het programma Ideeën; het is de bedoeling dat een Europese onderzoeksraad wordt opgericht ter ondersteuning van door onderzoekers aangestuurd „grensverleggend onderzoek”, dat wordt uitgevoerd door individuele teams die concurreren op Europees niveau. Een onafhankelijke onderzoeksraad is van groot belang, en de onderzoeksresultaten ervan moeten in samenwerking met lokale en regionale overheden op een systematische manier worden verspreid. Deze Europese onderzoeksraad moet nauwe contacten onderhouden met lokale en regionale overheden en het CvdR.

| 1.10 | Het is goed dat het programma Mensen de opleiding en loopbaanontwikkeling van onderzoekers in sterkere mate ondersteunt, waarbij de nadruk komt te liggen op capaciteiten en loopbaanontwikkeling en de coördinatie met nationale stelsels wordt verbeterd. |
| --- | --- |

1.10

Het is goed dat het programma Mensen de opleiding en loopbaanontwikkeling van onderzoekers in sterkere mate ondersteunt, waarbij de nadruk komt te liggen op capaciteiten en loopbaanontwikkeling en de coördinatie met nationale stelsels wordt verbeterd.

| 1.11 | Wat het programma Capaciteiten betreft wijst het CvdR erop dat de coördinatie tussen kaderprogramma's en structuurfondsen verbeterd moet worden ter ondersteuning van onderzoeksactiviteiten, opleidingen en innovaties in Europa. Daarbij gaat het bijv. om: onderzoeksinfrastructuren; onderzoek ten behoeve van het MKB; regionale, door onderzoek aangestuurde clusters; ontsluiting van het volledige onderzoekspotentieel in de „convergentieregio's” van de EU, de plaats van de wetenschap in de samenleving, en internationale samenwerking. |
| --- | --- |

1.11

Wat het programma Capaciteiten betreft wijst het CvdR erop dat de coördinatie tussen kaderprogramma's en structuurfondsen verbeterd moet worden ter ondersteuning van onderzoeksactiviteiten, opleidingen en innovaties in Europa. Daarbij gaat het bijv. om: onderzoeksinfrastructuren; onderzoek ten behoeve van het MKB; regionale, door onderzoek aangestuurde clusters; ontsluiting van het volledige onderzoekspotentieel in de „convergentieregio's” van de EU, de plaats van de wetenschap in de samenleving, en internationale samenwerking.

| 1.12 | Europa moet zich inspannen voor een zo goed mogelijke integratie van de nieuwe lidstaten. Pas als deze betrokken worden bij alle EU-maatregelen en -instrumenten, kunnen zij met hun grote potentieel (in economisch opzicht en wat menselijke hulpbronnen betreft) meewerken aan de totstandbrenging van een Europa dat concurrerender is, meer samenhang kent en op duurzame ontwikkeling is gericht. De kaderprogramma's zouden vaart moeten zetten achter de integratie. |
| --- | --- |

1.12

Europa moet zich inspannen voor een zo goed mogelijke integratie van de nieuwe lidstaten. Pas als deze betrokken worden bij alle EU-maatregelen en -instrumenten, kunnen zij met hun grote potentieel (in economisch opzicht en wat menselijke hulpbronnen betreft) meewerken aan de totstandbrenging van een Europa dat concurrerender is, meer samenhang kent en op duurzame ontwikkeling is gericht. De kaderprogramma's zouden vaart moeten zetten achter de integratie.

2.   Het programma Samenwerking

| 2.1 | Overdracht en verspreiding van kennis staan centraal. Het huidige kaderprogramma heeft hier al mechanismen voor, maar de vraag is of deze wel systematisch en efficiënt worden toegepast en welke resultaten dit oplevert. Daar hebben we weinig zicht op doordat er geen duidelijke eisen met betrekking tot de follow-up bestaan. Om dit probleem te verhelpen zouden goedgekeurde projecten explicieter gebruikt moeten worden om strategieën voor kennisoverdracht te ontwikkelen en uit te voeren. De Commissie zou een en ander op de voet dienen te volgen om te zien welke resultaten worden bereikt. |
| --- | --- |

2.1

Overdracht en verspreiding van kennis staan centraal. Het huidige kaderprogramma heeft hier al mechanismen voor, maar de vraag is of deze wel systematisch en efficiënt worden toegepast en welke resultaten dit oplevert. Daar hebben we weinig zicht op doordat er geen duidelijke eisen met betrekking tot de follow-up bestaan. Om dit probleem te verhelpen zouden goedgekeurde projecten explicieter gebruikt moeten worden om strategieën voor kennisoverdracht te ontwikkelen en uit te voeren. De Commissie zou een en ander op de voet dienen te volgen om te zien welke resultaten worden bereikt.

| 2.2 | ICT is van eminent belang voor de industrie, het bedrijfsleven, de dienstensector, wetenschap en technologie, alsmede voor veiligheid en defensie. Vergeleken met Japan en vooral de VS heeft Europa hier een grote achterstand, bijvoorbeeld wat supercomputers betreft, die op tal van belangrijke terreinen (klimaat, veiligheid, materiaalonderzoek, productie van nieuwe synthetische medicijnen) nodig zijn. |
| --- | --- |

2.2

ICT is van eminent belang voor de industrie, het bedrijfsleven, de dienstensector, wetenschap en technologie, alsmede voor veiligheid en defensie. Vergeleken met Japan en vooral de VS heeft Europa hier een grote achterstand, bijvoorbeeld wat supercomputers betreft, die op tal van belangrijke terreinen (klimaat, veiligheid, materiaalonderzoek, productie van nieuwe synthetische medicijnen) nodig zijn.

| 2.3 | Uitgaand van de milieudimensie van duurzame ontwikkeling kan ook de natuur als een hulpbron worden beschouwd. Onderzoeksgebieden als bio-energie en biobrandstof, plantengenomica, houtbewerking, duurzame bosbouw, mijnbouwtechnologie, afvaltechnologie en toerisme verdienen in dit verband de nodige aandacht. |
| --- | --- |

2.3

Uitgaand van de milieudimensie van duurzame ontwikkeling kan ook de natuur als een hulpbron worden beschouwd. Onderzoeksgebieden als bio-energie en biobrandstof, plantengenomica, houtbewerking, duurzame bosbouw, mijnbouwtechnologie, afvaltechnologie en toerisme verdienen in dit verband de nodige aandacht.

| 2.4 | Het CvdR spreekt er nogmaals zijn voldoening over uit dat het belangrijke subprogramma „Energie” deel uitmaakt van KP7. Hoewel energie-onderzoek in KP7 van Euratom hoge prioriteit heeft, moet dit onderwerp nóg meer nadruk krijgen. Energie is dé hulpbron van een concurrerende economie, maar Europa is zoals bekend in verontrustende mate afhankelijk van de invoer van energie. |
| --- | --- |

2.4

Het CvdR spreekt er nogmaals zijn voldoening over uit dat het belangrijke subprogramma „Energie” deel uitmaakt van KP7. Hoewel energie-onderzoek in KP7 van Euratom hoge prioriteit heeft, moet dit onderwerp nóg meer nadruk krijgen. Energie is dé hulpbron van een concurrerende economie, maar Europa is zoals bekend in verontrustende mate afhankelijk van de invoer van energie.

| 2.5 | De milieudimensie moet worden aangevuld met een sociale dimensie, waarbij integratievraagstukken een belangrijk overkoepelend thema vormen. Een belangrijk onderzoeksthema is bijvoorbeeld de vraag hoe het staat met de uitvoering van het integratiebeleid in de lidstaten, welke doelstellingen en indicatoren hierbij worden gehanteerd, hoe het belastingbeleid het integratiebeleid beïnvloedt (de nationale overheid int de belastingen, maar de lokale en regionale overheden draaien op voor een groot gedeelte van de kosten ten gevolge van sociale uitsluiting etc.). Ook van belang zijn het democratische gehalte van integratie-activiteiten, het effect van geformaliseerd stemrecht, de verschillende manieren waarop in diverse lagen van de samenleving tegen het integratiebeleid wordt aangekeken, het vluchtelingenvraagstuk en discriminatie op de arbeidsmarkt. |
| --- | --- |

2.5

De milieudimensie moet worden aangevuld met een sociale dimensie, waarbij integratievraagstukken een belangrijk overkoepelend thema vormen. Een belangrijk onderzoeksthema is bijvoorbeeld de vraag hoe het staat met de uitvoering van het integratiebeleid in de lidstaten, welke doelstellingen en indicatoren hierbij worden gehanteerd, hoe het belastingbeleid het integratiebeleid beïnvloedt (de nationale overheid int de belastingen, maar de lokale en regionale overheden draaien op voor een groot gedeelte van de kosten ten gevolge van sociale uitsluiting etc.). Ook van belang zijn het democratische gehalte van integratie-activiteiten, het effect van geformaliseerd stemrecht, de verschillende manieren waarop in diverse lagen van de samenleving tegen het integratiebeleid wordt aangekeken, het vluchtelingenvraagstuk en discriminatie op de arbeidsmarkt.

| 2.6 | Het stemt het CvdR tevreden dat een begin is gemaakt met het Galileo-project, dat uit innovatie-oogpunt van groot belang is. Gezien de technologische oplossingen die hierbij gebruikt worden gaat het echt om een multidisciplinair project. |
| --- | --- |

2.6

Het stemt het CvdR tevreden dat een begin is gemaakt met het Galileo-project, dat uit innovatie-oogpunt van groot belang is. Gezien de technologische oplossingen die hierbij gebruikt worden gaat het echt om een multidisciplinair project.

| 2.7 | Onderzoek op het gebied van de gezondheidszorg moet worden opgenomen in de gemeenschappelijke onderzoeksprioriteiten; dat is in het belang van heel Europa. In dit verband dient onder meer naar de bestrijding van alcoholmisbruik en tabaksgebruik te worden gekeken. Zowel wat de lange als de korte termijn betreft is kennis over de omvang en de effecten van alcohol- en tabaksproblemen belangrijk. |
| --- | --- |

2.7

Onderzoek op het gebied van de gezondheidszorg moet worden opgenomen in de gemeenschappelijke onderzoeksprioriteiten; dat is in het belang van heel Europa. In dit verband dient onder meer naar de bestrijding van alcoholmisbruik en tabaksgebruik te worden gekeken. Zowel wat de lange als de korte termijn betreft is kennis over de omvang en de effecten van alcohol- en tabaksproblemen belangrijk.

| 2.8 | Verder moet er niet alleen onderzoek worden gedaan naar de milieuaspecten van stedelijke ontwikkeling, maar ook naar bijvoorbeeld vervoer, ruimtelijke ordening, water- en afvalbeheer, het culturele erfgoed en toerisme, en bovendien naar integratie- en governance/bestuurlijke kwesties. Deze zaken maakten wel deel uit van het vijfde kaderprogramma, maar ontbraken in het zesde. Een ruimere kijk op stedelijke ontwikkeling is dan ook op zijn plaats in het zevende kaderprogramma. |
| --- | --- |

2.8

Verder moet er niet alleen onderzoek worden gedaan naar de milieuaspecten van stedelijke ontwikkeling, maar ook naar bijvoorbeeld vervoer, ruimtelijke ordening, water- en afvalbeheer, het culturele erfgoed en toerisme, en bovendien naar integratie- en governance/bestuurlijke kwesties. Deze zaken maakten wel deel uit van het vijfde kaderprogramma, maar ontbraken in het zesde. Een ruimere kijk op stedelijke ontwikkeling is dan ook op zijn plaats in het zevende kaderprogramma.

| 2.9 | De wisselwerking tussen onderzoek en praktijk is een belangrijk onderzoeksgebied. Van groot belang voor zowel overheid als bedrijfsleven is het vermogen om dankzij onderzoek opgedane kennis om te zetten in de praktijk, wat o.m. van belang is om de verzorgingsstaat te kunnen vernieuwen. Dit geldt in principe voor alle onderzoeksgebieden, maar misschien wel het meest voor nieuwe kennis in de dienstensectoren. Er moet dus meer onderzoek worden gedaan naar de toepassing van onderzoek. Dit soort onderzoek kan bijvoorbeeld betrekking hebben op factoren die verandering in de weg staan, en zich bezighouden met vragen als: waarom verbeteringsstrategieën wel en andere niet werken, hoe door leren gestuurde veranderingen kunnen worden doorgevoerd, hoe er partners bij de werkzaamheden worden betrokken, en hoe met voorstellen kan worden omgegaan zodat er een creatief klimaat ontstaat. In haar onderzoeksbeleid moet de EU dus duidelijk maken dat er met een innovatief en ontwikkelingsoogmerk onderzoek verricht wordt naar de wisselwerking tussen onderzoek en praktijk. Zij dient een en ander te legitimeren en de opbouw van dit onderzoeksgebied binnen de dienstensector te ondersteunen. |
| --- | --- |

2.9

De wisselwerking tussen onderzoek en praktijk is een belangrijk onderzoeksgebied. Van groot belang voor zowel overheid als bedrijfsleven is het vermogen om dankzij onderzoek opgedane kennis om te zetten in de praktijk, wat o.m. van belang is om de verzorgingsstaat te kunnen vernieuwen. Dit geldt in principe voor alle onderzoeksgebieden, maar misschien wel het meest voor nieuwe kennis in de dienstensectoren. Er moet dus meer onderzoek worden gedaan naar de toepassing van onderzoek. Dit soort onderzoek kan bijvoorbeeld betrekking hebben op factoren die verandering in de weg staan, en zich bezighouden met vragen als: waarom verbeteringsstrategieën wel en andere niet werken, hoe door leren gestuurde veranderingen kunnen worden doorgevoerd, hoe er partners bij de werkzaamheden worden betrokken, en hoe met voorstellen kan worden omgegaan zodat er een creatief klimaat ontstaat. In haar onderzoeksbeleid moet de EU dus duidelijk maken dat er met een innovatief en ontwikkelingsoogmerk onderzoek verricht wordt naar de wisselwerking tussen onderzoek en praktijk. Zij dient een en ander te legitimeren en de opbouw van dit onderzoeksgebied binnen de dienstensector te ondersteunen.

| 2.10 | Met betrekking tot het onderwerp „demografische veranderingen” moeten er enerzijds nationale onderzoeksprogramma's worden opgezet die in Europees verband gecoördineerd dienen te worden. Instrumenten voor de coördinatie van de betrokken programma's zouden ontwikkeld kunnen worden via transregionale samenwerking in het kader van de ERA-NET-regeling, met het oog op toekomstige samenwerking in de zin van artikel 169 van het EG-Verdrag. Anderzijds zou er door middel van het zevende kaderprogramma veel meer aan onderzoek naar vergrijzing moeten worden gedaan. Mogelijk relevante vragen over de bevordering van beroepsactiviteit op oudere leeftijd worden behandeld in de Commissiemededeling „Langere deelname aan en latere uittreding uit het arbeidsproces van oudere werknemers”. Actieve vergrijzing houdt echter meer in. Er zou onderzoek moeten worden verricht naar gezonde ouderen en een antwoord moeten worden gezocht op de vraag hoe zij van nut kunnen zijn voor de samenleving. Door uiteenlopende ervaringen en culturele verschillen gaan de lidstaten niet allemaal op dezelfde manier met het fenomeen van demografische veranderingen om. Dit zou een goede reden kunnen zijn om in dit verband een reeks verschillende thema's uit een interdisciplinaire invalshoek te onderzoeken. Relevante onderwerpen zijn de gevolgen van een te laag geboortecijfer, emigratie, een forse afname van de bevolkingsomvang alsook de relatie tussen de vergrijzing en de behoefte aan gezondheidszorg en zelfhulp. In het programma Samenwerking wordt wel ingegaan op de coördinatie tussen nationale en Europese programma's, maar deze coördinatie moet verbeterd worden. „Actieve vergrijzing” heeft zowel economische als culturele aspecten. Vooral op regionaal niveau is het voor politici de komende jaren een van de belangrijkste taken om maatschappelijke oplossingen te vinden voor de demografische veranderingen. Lokale en regionale overheden dienen dan ook nauw te worden betrokken bij de ontwikkeling van nationale programma's. |
| --- | --- |

2.10

Met betrekking tot het onderwerp „demografische veranderingen” moeten er enerzijds nationale onderzoeksprogramma's worden opgezet die in Europees verband gecoördineerd dienen te worden. Instrumenten voor de coördinatie van de betrokken programma's zouden ontwikkeld kunnen worden via transregionale samenwerking in het kader van de ERA-NET-regeling, met het oog op toekomstige samenwerking in de zin van artikel 169 van het EG-Verdrag. Anderzijds zou er door middel van het zevende kaderprogramma veel meer aan onderzoek naar vergrijzing moeten worden gedaan. Mogelijk relevante vragen over de bevordering van beroepsactiviteit op oudere leeftijd worden behandeld in de Commissiemededeling „Langere deelname aan en latere uittreding uit het arbeidsproces van oudere werknemers”. Actieve vergrijzing houdt echter meer in. Er zou onderzoek moeten worden verricht naar gezonde ouderen en een antwoord moeten worden gezocht op de vraag hoe zij van nut kunnen zijn voor de samenleving. Door uiteenlopende ervaringen en culturele verschillen gaan de lidstaten niet allemaal op dezelfde manier met het fenomeen van demografische veranderingen om. Dit zou een goede reden kunnen zijn om in dit verband een reeks verschillende thema's uit een interdisciplinaire invalshoek te onderzoeken. Relevante onderwerpen zijn de gevolgen van een te laag geboortecijfer, emigratie, een forse afname van de bevolkingsomvang alsook de relatie tussen de vergrijzing en de behoefte aan gezondheidszorg en zelfhulp. In het programma Samenwerking wordt wel ingegaan op de coördinatie tussen nationale en Europese programma's, maar deze coördinatie moet verbeterd worden. „Actieve vergrijzing” heeft zowel economische als culturele aspecten. Vooral op regionaal niveau is het voor politici de komende jaren een van de belangrijkste taken om maatschappelijke oplossingen te vinden voor de demografische veranderingen. Lokale en regionale overheden dienen dan ook nauw te worden betrokken bij de ontwikkeling van nationale programma's.

| 2.11 | De raakvlakken tussen onderzoek, innovatie en ondernemerschap zijn onoverzichtelijker geworden doordat er nu twee programma's zijn: het OTD-kaderprogramma en het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (CIP). Projectideeën in het grensgebied tussen beide programma's, die essentieel zijn voor economie en werkgelegenheid, dreigen tussen wal en schip te vallen en op een veel te bureaucratische manier afgehandeld te worden, waardoor in het ergste geval werklozen de moed verliezen om een baan te zoeken. Dat kan Europa zich niet veroorloven. De Commissie dient er absoluut op toe te zien dat goede projecten niet in het slop raken door administratieve grenzen tussen verschillende directoraten-generaal en verschillende programma's. |
| --- | --- |

2.11

De raakvlakken tussen onderzoek, innovatie en ondernemerschap zijn onoverzichtelijker geworden doordat er nu twee programma's zijn: het OTD-kaderprogramma en het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (CIP). Projectideeën in het grensgebied tussen beide programma's, die essentieel zijn voor economie en werkgelegenheid, dreigen tussen wal en schip te vallen en op een veel te bureaucratische manier afgehandeld te worden, waardoor in het ergste geval werklozen de moed verliezen om een baan te zoeken. Dat kan Europa zich niet veroorloven. De Commissie dient er absoluut op toe te zien dat goede projecten niet in het slop raken door administratieve grenzen tussen verschillende directoraten-generaal en verschillende programma's.

| 2.12 | Lokale en regionale overheden kunnen, gezien hun verantwoordelijkheid voor belangrijke sectoren in de samenleving, een nuttige bijdrage leveren aan technologieplatforms (TP's). Met als uitgangspunt de behoeften van de bevolking zouden ze bovendien moeten meewerken aan de verdere ontwikkeling van al bestaande platforms. Voor lokale en regionale overheden is bij uitstek een rol weggelegd in de voor TP's essentiële samenwerking tussen universiteiten, het bedrijfsleven en de publieke sector. In sommige TP's kan plaats worden ingeruimd voor lokale en regionale activiteiten. Bij TP's gaat het om langetermijnmaatregelen. Bij het ontwikkelen ervan wordt echter meer uitgegaan van reeds lang verankerde technologieën in plaats van datgene waar de bevolking werkelijk behoefte aan heeft. |
| --- | --- |

2.12

Lokale en regionale overheden kunnen, gezien hun verantwoordelijkheid voor belangrijke sectoren in de samenleving, een nuttige bijdrage leveren aan technologieplatforms (TP's). Met als uitgangspunt de behoeften van de bevolking zouden ze bovendien moeten meewerken aan de verdere ontwikkeling van al bestaande platforms. Voor lokale en regionale overheden is bij uitstek een rol weggelegd in de voor TP's essentiële samenwerking tussen universiteiten, het bedrijfsleven en de publieke sector. In sommige TP's kan plaats worden ingeruimd voor lokale en regionale activiteiten. Bij TP's gaat het om langetermijnmaatregelen. Bij het ontwikkelen ervan wordt echter meer uitgegaan van reeds lang verankerde technologieën in plaats van datgene waar de bevolking werkelijk behoefte aan heeft.

| 2.13 | Steden moeten, gezien de bevoegdheden die zij uitoefenen op het gebied van de economische en sociale ontwikkeling van de burgers en het grondgebied, als volwaardige partners worden betrokken bij de programma's voor innovatie en levenslang leren. Zowel vanwege hun rol als katalysator van partnerschappen die een brede toegang tot de middelen mogelijk maken, als vanwege de voortrekkersrol die lokale instellingen kunnen spelen bij de ontwikkeling van innovatie en onderzoek op hun grondgebied. |
| --- | --- |

2.13

Steden moeten, gezien de bevoegdheden die zij uitoefenen op het gebied van de economische en sociale ontwikkeling van de burgers en het grondgebied, als volwaardige partners worden betrokken bij de programma's voor innovatie en levenslang leren. Zowel vanwege hun rol als katalysator van partnerschappen die een brede toegang tot de middelen mogelijk maken, als vanwege de voortrekkersrol die lokale instellingen kunnen spelen bij de ontwikkeling van innovatie en onderzoek op hun grondgebied.

| 2.14 | In onder meer de Raad en het Europees Parlement heeft een aantal lidstaten terecht aandacht gevraagd voor de Societally Motivated Research Platforms (SMRP's). Het CvdR beschouwt deze platforms als een aanvulling op de TP's; uitgaande van de behoeften van de samenleving moeten zij een antwoord helpen geven op de vraag welke langetermijnstrategieën dienen te worden ontwikkeld door belangrijke actoren als overheden, uitvoerders van onderzoek (universiteiten/hogescholen en instituten) én, waar nodig, het bedrijfsleven. Europa heeft meer informatie nodig om een beter beeld te krijgen van en een betere aanpak uit te werken voor maatschappelijke problemen, veroorzaakt door culturele en etnische verschillen, demografische tendensen en ecologische ontwikkelingen (inclusief klimaatveranderingen). SMRP's zijn bedoeld om Europese belanghebbenden („stakeholders”) bijeen te brengen die onderzoek moeten doen naar ernstige langetermijnproblemen voor de Europese samenleving. Tot de belangrijkste belanghebbenden behoren uiteraard de eindgebruikers van de opgedane inzichten, veelal decentrale overheden. |
| --- | --- |

2.14

In onder meer de Raad en het Europees Parlement heeft een aantal lidstaten terecht aandacht gevraagd voor de Societally Motivated Research Platforms (SMRP's). Het CvdR beschouwt deze platforms als een aanvulling op de TP's; uitgaande van de behoeften van de samenleving moeten zij een antwoord helpen geven op de vraag welke langetermijnstrategieën dienen te worden ontwikkeld door belangrijke actoren als overheden, uitvoerders van onderzoek (universiteiten/hogescholen en instituten) én, waar nodig, het bedrijfsleven. Europa heeft meer informatie nodig om een beter beeld te krijgen van en een betere aanpak uit te werken voor maatschappelijke problemen, veroorzaakt door culturele en etnische verschillen, demografische tendensen en ecologische ontwikkelingen (inclusief klimaatveranderingen). SMRP's zijn bedoeld om Europese belanghebbenden („stakeholders”) bijeen te brengen die onderzoek moeten doen naar ernstige langetermijnproblemen voor de Europese samenleving. Tot de belangrijkste belanghebbenden behoren uiteraard de eindgebruikers van de opgedane inzichten, veelal decentrale overheden.

| 2.15 | SMRP's zijn sterk aangewezen op initiatieven van belanghebbenden uit de publieke sector die met vragen zitten waar geavanceerd onderzoek in verschillende segmenten van de samenleving een antwoord op kan geven. Voor hun functioneren is het bovendien belangrijk dat die belanghebbenden actief meehelpen om de te onderzoeken problemen en vraagstukken duidelijk te omschrijven én ervoor zorgen dat de gegenereerde kennis toegepast en verspreid wordt. De kans op dit laatste is uiteraard groter als men zelf heeft meegewerkt aan het formuleren van de problemen. SMRP's moeten daarom worden beschouwd als een aanvulling op de TP's, die de industrie als drijvende kracht hebben. In diverse SMRP's kan voor de industrie weliswaar een grote rol zijn weggelegd, maar andere partijen worden geacht deze op sleeptouw te nemen. Met het oog op de complexiteit van menselijke en maatschappelijke problemen omvat het begrip SMRP ook interdisciplinair onderzoek. Deze problemen kunnen het best vanuit diverse wetenschappelijke invalshoeken worden benaderd. SMRP's omvatten ook een brede internationale samenwerking om de ontwikkeling van kennis te verbreden en meer mogelijkheden te creëren voor maatschappelijke innovaties. |
| --- | --- |

2.15

SMRP's zijn sterk aangewezen op initiatieven van belanghebbenden uit de publieke sector die met vragen zitten waar geavanceerd onderzoek in verschillende segmenten van de samenleving een antwoord op kan geven. Voor hun functioneren is het bovendien belangrijk dat die belanghebbenden actief meehelpen om de te onderzoeken problemen en vraagstukken duidelijk te omschrijven én ervoor zorgen dat de gegenereerde kennis toegepast en verspreid wordt. De kans op dit laatste is uiteraard groter als men zelf heeft meegewerkt aan het formuleren van de problemen. SMRP's moeten daarom worden beschouwd als een aanvulling op de TP's, die de industrie als drijvende kracht hebben. In diverse SMRP's kan voor de industrie weliswaar een grote rol zijn weggelegd, maar andere partijen worden geacht deze op sleeptouw te nemen. Met het oog op de complexiteit van menselijke en maatschappelijke problemen omvat het begrip SMRP ook interdisciplinair onderzoek. Deze problemen kunnen het best vanuit diverse wetenschappelijke invalshoeken worden benaderd. SMRP's omvatten ook een brede internationale samenwerking om de ontwikkeling van kennis te verbreden en meer mogelijkheden te creëren voor maatschappelijke innovaties.

| 2.16 | In de debatten over SMRP's zijn diverse thema's de revue gepasseerd waarvan het CvdR hier de volgende wil behandelen: de veranderde demografische situatie in Europa (vergrijzing), Europa en integratie/migratie, en duurzame ontwikkeling vanuit milieu-oogpunt.
  Alle lidstaten hebben te maken met de vergrijzing, die doorwerkt in de gezondheidszorg (bijvoorbeeld e-gezondheid, gezond ouder worden, veilig wonen) en de pensioenstelsels en die consequenties heeft voor de pensioengerechtigde leeftijd. De teneur is vaak dat de vergrijzende bevolking allerlei problemen oplevert, maar zij biedt ook tal van mogelijkheden. Ouderen hebben bijzonder veel ervaring en kennis en tal van hen zijn goed geïnformeerde, veeleisende klanten/gebruikers/patiënten, hetgeen met zich meebrengt dat er voor uiteenlopende vragen innovatieve oplossingen moeten worden gezocht. Hoe kunnen wij gedurende het hele leven van mensen zo goed mogelijk gebruik maken van de mogelijkheden die ze hebben, zodat zowel het individu als de samenleving er baat bij heeft? Bij de behandeling van het thema integratie/migratie kan bijvoorbeeld gekeken worden naar zaken als integratie op de arbeidsmarkt en discriminatie. En het thema duurzame ontwikkeling — milieu kan bijvoorbeeld gaan over ruimtelijke aangelegenheden in Europa: de stad als motor, met de nadruk op de coördinatie tussen stad en platteland; milieuvervuiling en het effect ervan op het landschap, met de nadruk op de coördinatie tussen stad en platteland in regio's, en de Europese verantwoordelijkheid voor een wereldwijde duurzame ontwikkeling, met de nadruk op de coördinatie tussen de mondiale en de Europese context. |
| --- | --- |

2.16

In de debatten over SMRP's zijn diverse thema's de revue gepasseerd waarvan het CvdR hier de volgende wil behandelen: de veranderde demografische situatie in Europa (vergrijzing), Europa en integratie/migratie, en duurzame ontwikkeling vanuit milieu-oogpunt.

Alle lidstaten hebben te maken met de vergrijzing, die doorwerkt in de gezondheidszorg (bijvoorbeeld e-gezondheid, gezond ouder worden, veilig wonen) en de pensioenstelsels en die consequenties heeft voor de pensioengerechtigde leeftijd. De teneur is vaak dat de vergrijzende bevolking allerlei problemen oplevert, maar zij biedt ook tal van mogelijkheden. Ouderen hebben bijzonder veel ervaring en kennis en tal van hen zijn goed geïnformeerde, veeleisende klanten/gebruikers/patiënten, hetgeen met zich meebrengt dat er voor uiteenlopende vragen innovatieve oplossingen moeten worden gezocht. Hoe kunnen wij gedurende het hele leven van mensen zo goed mogelijk gebruik maken van de mogelijkheden die ze hebben, zodat zowel het individu als de samenleving er baat bij heeft? Bij de behandeling van het thema integratie/migratie kan bijvoorbeeld gekeken worden naar zaken als integratie op de arbeidsmarkt en discriminatie. En het thema duurzame ontwikkeling — milieu kan bijvoorbeeld gaan over ruimtelijke aangelegenheden in Europa: de stad als motor, met de nadruk op de coördinatie tussen stad en platteland; milieuvervuiling en het effect ervan op het landschap, met de nadruk op de coördinatie tussen stad en platteland in regio's, en de Europese verantwoordelijkheid voor een wereldwijde duurzame ontwikkeling, met de nadruk op de coördinatie tussen de mondiale en de Europese context.

3.   Het programma Ideeën

| 3.1 | Een Europese onderzoeksraad (ERC) dient zeer integer te zijn en bestuurd te worden door goede, onafhankelijke onderzoekers. Er moeten eenvoudige procedures zijn voor aanvragen en er mag geen onduidelijkheid bestaan over wie bepaalt wat prioriteit krijgt. |
| --- | --- |

3.1

Een Europese onderzoeksraad (ERC) dient zeer integer te zijn en bestuurd te worden door goede, onafhankelijke onderzoekers. Er moeten eenvoudige procedures zijn voor aanvragen en er mag geen onduidelijkheid bestaan over wie bepaalt wat prioriteit krijgt.

| 3.2 | Resultaten van via deze onderzoeksraad gefinancierd onderzoek moeten systematisch ter beschikking worden gesteld van onderzoekers in andere Europese regio's. De middelen hiervoor moeten worden gekoppeld aan maatregelen ter bevordering van de mobiliteit van onderzoekers, of rechtstreeks uit het ERC-budget komen. In dit laatste geval moet de steun een relatief gering deel vormen van het totale voor goedgekeurde projecten bestemde |
| --- | --- |

3.2

Resultaten van via deze onderzoeksraad gefinancierd onderzoek moeten systematisch ter beschikking worden gesteld van onderzoekers in andere Europese regio's. De middelen hiervoor moeten worden gekoppeld aan maatregelen ter bevordering van de mobiliteit van onderzoekers, of rechtstreeks uit het ERC-budget komen. In dit laatste geval moet de steun een relatief gering deel vormen van het totale voor goedgekeurde projecten bestemde

4.   Het programma Mensen

| 4.1 | Wil Europa voldoende onderzoekers kunnen werven, dan moet het voor vrouwen gemakkelijker worden om in onderzoeksmilieus te werken. Politieke maatregelen en een andere mentaliteit in het bedrijfsleven kunnen hierbij van groot belang zijn. Marie Curie-maatregelen moeten geïntensiveerd worden, zodat de belangstelling van jongeren al op de middelbare school wordt gewekt en de rol van vrouwen in wetenschap en onderzoek meer aandacht krijgt. Op die manier kan iets worden gedaan aan de ondervertegenwoordiging van vrouwen. |
| --- | --- |

4.1

Wil Europa voldoende onderzoekers kunnen werven, dan moet het voor vrouwen gemakkelijker worden om in onderzoeksmilieus te werken. Politieke maatregelen en een andere mentaliteit in het bedrijfsleven kunnen hierbij van groot belang zijn. Marie Curie-maatregelen moeten geïntensiveerd worden, zodat de belangstelling van jongeren al op de middelbare school wordt gewekt en de rol van vrouwen in wetenschap en onderzoek meer aandacht krijgt. Op die manier kan iets worden gedaan aan de ondervertegenwoordiging van vrouwen.

| 4.2 | Er zijn tal van uiteenlopende maatregelen nodig om gerenommeerde onderzoekers naar Europa te krijgen. Geografische, wettelijke, administratieve en culturele verschillen bemoeilijken hun carrièremogelijkheden in Europa. Vergelijkende onderzoeken naar bijvoorbeeld loopbaanontwikkeling, lonen en sociale voorzieningen kunnen hier wellicht soelaas bieden. Ook zou de mogelijkheid kunnen worden geboden om alleen tijdens een gedeelte van de werktijd onderzoek te doen (bevordering van zgn. combinatiebanen). |
| --- | --- |

4.2

Er zijn tal van uiteenlopende maatregelen nodig om gerenommeerde onderzoekers naar Europa te krijgen. Geografische, wettelijke, administratieve en culturele verschillen bemoeilijken hun carrièremogelijkheden in Europa. Vergelijkende onderzoeken naar bijvoorbeeld loopbaanontwikkeling, lonen en sociale voorzieningen kunnen hier wellicht soelaas bieden. Ook zou de mogelijkheid kunnen worden geboden om alleen tijdens een gedeelte van de werktijd onderzoek te doen (bevordering van zgn. combinatiebanen).

| 4.3 | Het begrip „levenslang leren” moet worden gezien als iets wat de groei in Europa kan stimuleren, als een instrument om de Europese onderzoeksdoelstellingen te helpen verwezenlijken. Het is goed dat de Commissie deze zienswijze blijkens haar voorstel deelt, en nu is het zaak dat regio's, lidstaten en de EU er hun schouders onder zetten. In dit verband kan ook het Mutual Learning Platforms-initiatief van DG Onderzoek, DG Bedrijfsleven en het CvdR van belang zijn. Dit is bedoeld om met beslissingsbevoegdheid beklede regionale actoren concrete onderwijsinstrumenten in handen te geven, bijvoorbeeld een regionaal toekomstscenario, regionale benchmarking en regionale profielen. |
| --- | --- |

4.3

Het begrip „levenslang leren” moet worden gezien als iets wat de groei in Europa kan stimuleren, als een instrument om de Europese onderzoeksdoelstellingen te helpen verwezenlijken. Het is goed dat de Commissie deze zienswijze blijkens haar voorstel deelt, en nu is het zaak dat regio's, lidstaten en de EU er hun schouders onder zetten. In dit verband kan ook het Mutual Learning Platforms-initiatief van DG Onderzoek, DG Bedrijfsleven en het CvdR van belang zijn. Dit is bedoeld om met beslissingsbevoegdheid beklede regionale actoren concrete onderwijsinstrumenten in handen te geven, bijvoorbeeld een regionaal toekomstscenario, regionale benchmarking en regionale profielen.

| 4.4 | Verder moet de Commissie erop toezien dat onderzoekers betere carrièremogelijkheden krijgen in alle lidstaten, ook onderzoekers die voor gemeenten of regio's werken. |
| --- | --- |

4.4

Verder moet de Commissie erop toezien dat onderzoekers betere carrièremogelijkheden krijgen in alle lidstaten, ook onderzoekers die voor gemeenten of regio's werken.

| 4.5 | Verder moet er steun komen voor de ontwikkeling van een nieuwe generatie onderzoekers die zich in de academische wereld, het bedrijfsleven en bij de overheid kunnen ontplooien. Zo zouden toekomstige onderzoekers tijdens hun opleiding stage moeten kunnen lopen bij bedrijven en overheidsinstellingen. Ook zouden zij moeten worden voorbereid op een eventuele loopbaan buiten de universitaire wereld. |
| --- | --- |

4.5

Verder moet er steun komen voor de ontwikkeling van een nieuwe generatie onderzoekers die zich in de academische wereld, het bedrijfsleven en bij de overheid kunnen ontplooien. Zo zouden toekomstige onderzoekers tijdens hun opleiding stage moeten kunnen lopen bij bedrijven en overheidsinstellingen. Ook zouden zij moeten worden voorbereid op een eventuele loopbaan buiten de universitaire wereld.

5.   Het programma Capaciteit

Het CvdR is ingenomen met dit programma. Alle zes maatregelen zijn belangrijk, maar het CvdR wil vooral ingaan op de volgende:

| 5.1 | Het initiatief Kennisregio's valt toe te juichen, onder meer omdat eruit blijkt hoe belangrijk de regio's zijn geworden voor innovatie en groei. Het belang van kennisintensieve regio's voor Europa kan niet genoeg worden benadrukt; zij zijn de kurk waar de economie van de lidstaten op drijft. |
| --- | --- |

5.1

Het initiatief Kennisregio's valt toe te juichen, onder meer omdat eruit blijkt hoe belangrijk de regio's zijn geworden voor innovatie en groei. Het belang van kennisintensieve regio's voor Europa kan niet genoeg worden benadrukt; zij zijn de kurk waar de economie van de lidstaten op drijft.

| 5.2 | Het CvdR zou een sterkere koppeling tussen de kaderprogramma's en de structuurfondsen willen zien. Er is echter sprake van een intrinsieke spanning tussen steun voor excellente prestaties en steun voor cohesie. Deze spanning kan worden weggenomen door actoren in alle regio's ertoe aan te zetten, naar excellente prestaties te streven. Het CvdR heeft verder het initiatief genomen tot een studie naar de structurele capaciteit en motivatie van lokale en regionale overheden om in O&O te investeren. In deze studie komen onder meer de verbanden tussen O&O, structuurfondsen en innovatie aan de orde. |
| --- | --- |

5.2

Het CvdR zou een sterkere koppeling tussen de kaderprogramma's en de structuurfondsen willen zien. Er is echter sprake van een intrinsieke spanning tussen steun voor excellente prestaties en steun voor cohesie. Deze spanning kan worden weggenomen door actoren in alle regio's ertoe aan te zetten, naar excellente prestaties te streven. Het CvdR heeft verder het initiatief genomen tot een studie naar de structurele capaciteit en motivatie van lokale en regionale overheden om in O&O te investeren. In deze studie komen onder meer de verbanden tussen O&O, structuurfondsen en innovatie aan de orde.

| 5.3 | Het CvdR weet dat er in Europa over de financiële vooruitzichten wordt gediscussieerd. Het is van essentieel belang dat deze nieuwe initiatieven overeind blijven als het budget lager mocht uitvallen dan het huidige voorstel. Het voorgestelde budget is eigenlijk nu al veel te laag om het ambitieuze voorstel te kunnen uitvoeren: slechts 160 miljoen euro (circa 2 %) van het totale budget voor Capaciteiten (7,4 miljard euro). |
| --- | --- |

5.3

Het CvdR weet dat er in Europa over de financiële vooruitzichten wordt gediscussieerd. Het is van essentieel belang dat deze nieuwe initiatieven overeind blijven als het budget lager mocht uitvallen dan het huidige voorstel. Het voorgestelde budget is eigenlijk nu al veel te laag om het ambitieuze voorstel te kunnen uitvoeren: slechts 160 miljoen euro (circa 2 %) van het totale budget voor Capaciteiten (7,4 miljard euro).

| 5.4 | Bovendien schort het aan een duidelijk streven om de activiteiten van onderwijsinstellingen te koppelen aan maatregelen om O&O-resultaten samen met de industrie commercieel toe te passen. Dit kan komen doordat de innovatieonderdelen in een speciaal kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie, het CIP, zijn ondergebracht. Wat de raakvlakken tussen deze kaderprogramma's betreft zijn er bepaalde onduidelijkheden die de Commissie zou moeten ophelderen. Mochten er problemen ontstaan, dan moet de Commissie uitzoeken hoe beide programma's beter op elkaar kunnen worden afgestemd. Een voorbeeld is risicokapitaal voor gemeenschappelijke technologische initiatieven: kan een project in de commercialiseringsfase steun krijgen uit het zevende kaderprogramma of moet er dan naar middelen worden gezocht in het CIP? |
| --- | --- |

5.4

Bovendien schort het aan een duidelijk streven om de activiteiten van onderwijsinstellingen te koppelen aan maatregelen om O&O-resultaten samen met de industrie commercieel toe te passen. Dit kan komen doordat de innovatieonderdelen in een speciaal kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie, het CIP, zijn ondergebracht. Wat de raakvlakken tussen deze kaderprogramma's betreft zijn er bepaalde onduidelijkheden die de Commissie zou moeten ophelderen. Mochten er problemen ontstaan, dan moet de Commissie uitzoeken hoe beide programma's beter op elkaar kunnen worden afgestemd. Een voorbeeld is risicokapitaal voor gemeenschappelijke technologische initiatieven: kan een project in de commercialiseringsfase steun krijgen uit het zevende kaderprogramma of moet er dan naar middelen worden gezocht in het CIP?

| 5.5 | Ook onderzoeksinstellingen zijn natuurlijke bruggen voor de overdracht van technologie en gemeenschappelijke productontwikkeling. Afhankelijk van de manier waarop de particuliere sector in de verschillende regio's gestructureerd is, kan de behoefte aan specialisatie groot zijn. De Commissie moet niet alleen wijzen op synergieën met het cohesiebeleid, maar ook onderstrepen hoe belangrijk EU-middelen zijn voor de uitvoering van nationale én regionale innovatiestrategieën. |
| --- | --- |

5.5

Ook onderzoeksinstellingen zijn natuurlijke bruggen voor de overdracht van technologie en gemeenschappelijke productontwikkeling. Afhankelijk van de manier waarop de particuliere sector in de verschillende regio's gestructureerd is, kan de behoefte aan specialisatie groot zijn. De Commissie moet niet alleen wijzen op synergieën met het cohesiebeleid, maar ook onderstrepen hoe belangrijk EU-middelen zijn voor de uitvoering van nationale én regionale innovatiestrategieën.

| 5.6 | De Commissie is terecht van mening dat er in de „convergentieregio's” (zoals ze in de structuurfondsencontext worden genoemd) een groot onderzoekspotentieel kan worden gemobiliseerd. |
| --- | --- |

5.6

De Commissie is terecht van mening dat er in de „convergentieregio's” (zoals ze in de structuurfondsencontext worden genoemd) een groot onderzoekspotentieel kan worden gemobiliseerd.

| 5.7 | Minder onderzoeksintensieve sectoren die niettemin zeer belangrijk zijn voor de groei in Europa en voor het Lissabonproces, mogen niet vergeten worden. Het zesde kaderprogramma is vooral gericht op onderzoeksintensieve actoren. Financiële steun die minder onderzoeksintensieve actoren in staat stelt gebruik te maken van al bestaande technologie, kan tot innovaties leiden die anders niet mogelijk waren geweest. Deze actoren moeten dan ook een grotere plaats krijgen in de onderzoeksprogramma's. |
| --- | --- |

5.7

Minder onderzoeksintensieve sectoren die niettemin zeer belangrijk zijn voor de groei in Europa en voor het Lissabonproces, mogen niet vergeten worden. Het zesde kaderprogramma is vooral gericht op onderzoeksintensieve actoren. Financiële steun die minder onderzoeksintensieve actoren in staat stelt gebruik te maken van al bestaande technologie, kan tot innovaties leiden die anders niet mogelijk waren geweest. Deze actoren moeten dan ook een grotere plaats krijgen in de onderzoeksprogramma's.

| 5.8 | Het CvdR staat positief tegenover het plan van aanpak „Science in Society”; dit is een belangrijk onderdeel van het nieuwe kaderprogramma. |
| --- | --- |

5.8

Het CvdR staat positief tegenover het plan van aanpak „Science in Society”; dit is een belangrijk onderdeel van het nieuwe kaderprogramma.

6.   Aanbevelingen van het Comité van de Regio's

| 6.1 | De sociale en ecologische aspecten van het thema duurzame ontwikkeling zouden nog veel sterker het hele zevende kaderprogramma moeten kenmerken. |
| --- | --- |

6.1

De sociale en ecologische aspecten van het thema duurzame ontwikkeling zouden nog veel sterker het hele zevende kaderprogramma moeten kenmerken.

| 6.2 | De Commissie moet zich proactief opstellen en de SMRP's op eenzelfde manier steunen als de TP's. Zo zou zij eerst het begrip SMRP kunnen uitwerken, diverse belanghebbenden enthousiast kunnen maken voor een langetermijnvisie en een strategische onderzoeksagenda, als waarnemer kunnen deelnemen aan diverse platforms om raad en steun te geven en te zorgen voor transparantie, openheid en enige secretariële ondersteuning. Met dat alles zou de Commissie de kans op succes vergroten. |
| --- | --- |

6.2

De Commissie moet zich proactief opstellen en de SMRP's op eenzelfde manier steunen als de TP's. Zo zou zij eerst het begrip SMRP kunnen uitwerken, diverse belanghebbenden enthousiast kunnen maken voor een langetermijnvisie en een strategische onderzoeksagenda, als waarnemer kunnen deelnemen aan diverse platforms om raad en steun te geven en te zorgen voor transparantie, openheid en enige secretariële ondersteuning. Met dat alles zou de Commissie de kans op succes vergroten.

| 6.3 | Diverse decentrale overheden zijn hard bezig om relevante actoren zo ver te krijgen dat zij het SMRP-idee mee helpen ontwikkelen. Er zou een overleg moeten komen tussen de Commissie, het Parlement, de Raad, nationale financiers van onderzoek, gemeenten, provincies en regio's, onderzoekers en andere relevante actoren, waarbij in de eerste plaats over het onderwerp „demografie en vergrijzing” wordt gesproken. |
| --- | --- |

6.3

Diverse decentrale overheden zijn hard bezig om relevante actoren zo ver te krijgen dat zij het SMRP-idee mee helpen ontwikkelen. Er zou een overleg moeten komen tussen de Commissie, het Parlement, de Raad, nationale financiers van onderzoek, gemeenten, provincies en regio's, onderzoekers en andere relevante actoren, waarbij in de eerste plaats over het onderwerp „demografie en vergrijzing” wordt gesproken.

| 6.4 | De Commissie dient erop toe te zien dat zich tijdens de uitvoering geen administratieve problemen voordoen doordat verschillende directoraten-generaal het zevende kaderprogramma en het CIP onder hun beheer hebben. Ook moet zij meer duidelijkheid verschaffen over de raakvlakken tussen deze programma's. |
| --- | --- |

6.4

De Commissie dient erop toe te zien dat zich tijdens de uitvoering geen administratieve problemen voordoen doordat verschillende directoraten-generaal het zevende kaderprogramma en het CIP onder hun beheer hebben. Ook moet zij meer duidelijkheid verschaffen over de raakvlakken tussen deze programma's.

| 6.5 | Technologische ontwikkeling moet absoluut een plaats krijgen in het zevende kaderprogramma, dat bovendien goed moet worden afgestemd op het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie om te zorgen voor meer bedrijvigheid en nieuwe banen bij kennisondernemingen in alle Europese regio's. |
| --- | --- |

6.5

Technologische ontwikkeling moet absoluut een plaats krijgen in het zevende kaderprogramma, dat bovendien goed moet worden afgestemd op het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie om te zorgen voor meer bedrijvigheid en nieuwe banen bij kennisondernemingen in alle Europese regio's.

| 6.6 | De thematische prioriteiten moeten worden aangevuld met een breed spectrum aan volksgezondheids- en zorgvraagstukken. Bovendien is er onderzoek nodig naar de diverse kanten van stedelijke ontwikkeling, niet alleen naar de milieu-aspecten hiervan. |
| --- | --- |

6.6

De thematische prioriteiten moeten worden aangevuld met een breed spectrum aan volksgezondheids- en zorgvraagstukken. Bovendien is er onderzoek nodig naar de diverse kanten van stedelijke ontwikkeling, niet alleen naar de milieu-aspecten hiervan.

| 6.7 | Gezien de rol die kleine en middelgrote bedrijven hebben als motor van de Europese economie, zou in het zevende kaderprogramma een evenwicht moeten worden gezocht tussen grootschalige initiatieven en MKB-initiatieven. Het budget voor het initiatief Kennisregio's zou bijvoorbeeld verhoogd kunnen worden. |
| --- | --- |

6.7

Gezien de rol die kleine en middelgrote bedrijven hebben als motor van de Europese economie, zou in het zevende kaderprogramma een evenwicht moeten worden gezocht tussen grootschalige initiatieven en MKB-initiatieven. Het budget voor het initiatief Kennisregio's zou bijvoorbeeld verhoogd kunnen worden.

| 6.8 | De Commissie zou moeten nagaan hoe goede voorbeelden van wetenschappelijke samenwerking tussen verschillende belanghebbenden op lokaal niveau in kaart kunnen worden gebracht. Dit zou eventueel ook in de vorm van een wedstrijd kunnen gebeuren. |
| --- | --- |

6.8

De Commissie zou moeten nagaan hoe goede voorbeelden van wetenschappelijke samenwerking tussen verschillende belanghebbenden op lokaal niveau in kaart kunnen worden gebracht. Dit zou eventueel ook in de vorm van een wedstrijd kunnen gebeuren.

| 6.9 | Het CvdR beveelt de Raad en het Parlement aan om het voorstel van de Commissie voor het budget van het zevende kaderprogramma (72,726 miljard euro) goed te keuren. |
| --- | --- |

6.9

Het CvdR beveelt de Raad en het Parlement aan om het voorstel van de Commissie voor het budget van het zevende kaderprogramma (72,726 miljard euro) goed te keuren.

Brussel, 16 november 2005

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

(1)   PC C 71, 22-3-2005, blz. 22

1

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/27 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/27

---

Advies van het Comité van de Regio's over de „Mededeling van de Commissie Herstructureringen en werkgelegenheid Anticiperen op en begeleiden van herstructureringen met het oog op de ontwikkeling van de werkgelegenheid: de rol van de Europese Unie”

(2006/C 115/06)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

Gelet op de Mededeling van de Commissie Herstructureringen en werkgelegenheid/Anticiperen op en begeleiden van herstructureringen met het oog op de ontwikkeling van de werkgelegenheid: de rol van de Europese Unie, COM(2005) 120 final,

Gelet op het besluit van de Commissie van 31 maart 2005 om het Comité, overeenkomstig artikel 265, eerste alinea, van het EG-Verdrag, hierover te raadplegen,

Gelet op het besluit van het bureau van 12 april 2005 om de commissie „Economisch en sociaal beleid” te belasten met de opstelling van een advies ter zake,

Gelet op zijn advies over de Geïntegreerde richtsnoeren voor groei en werkgelegenheid 2005 -2006 (CdR 147/2005 fin),

Gelet op zijn advies over De herziening van de richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen (CdR 77/2005 fin),

Gelet op zijn advies over de Mededeling van de Commissie over de sociale agenda (CdR 80/2005 fin),

Gelet op zijn advies over de Mededeling van de Commissie over de Sociale dimensie van de globalisering — hoe de EU ertoe bijdraagt dat iedereen er voordeel van heeft (CdR 328/2004 fin),

Gelet op het door de commissie „Economisch en sociaal beleid” op 23 september 2005 goedgekeurde ontwerpadvies (CdR 148/2005 rev. 2) (rapporteur: mevrouw Oldfather, lid van het Schotse parlement, (UK/PSE),

heeft tijdens zijn 62e zitting van 16 en 17 november 2005 (vergadering van 16 november) het volgende advies met algemene stemmen goedgekeurd:

1.   Standpunten van het Comité van de Regio's

| 1.1 | Het Comité vindt de Mededeling een nuttige bijdrage tot het belangrijke debat over de herstructurering van ondernemingen en over de gevolgen daarvan voor de werkgelegenheid. Herstructurering is een manier geworden op veranderingen op de markt, de totstandbrenging van de interne markt en de globalisering te reageren. Ze wordt door veel ondernemingen beschouwd als een belangrijke factor in hun beleid om hun concurrentievermogen te behouden, mits zij gezien wordt als mogelijkheid om nieuwe activiteiten te lanceren met een grotere meerwaarde en meer duurzame werkgelegenheid in het betrokken gebied. |
| --- | --- |

1.1

Het Comité vindt de Mededeling een nuttige bijdrage tot het belangrijke debat over de herstructurering van ondernemingen en over de gevolgen daarvan voor de werkgelegenheid. Herstructurering is een manier geworden op veranderingen op de markt, de totstandbrenging van de interne markt en de globalisering te reageren. Ze wordt door veel ondernemingen beschouwd als een belangrijke factor in hun beleid om hun concurrentievermogen te behouden, mits zij gezien wordt als mogelijkheid om nieuwe activiteiten te lanceren met een grotere meerwaarde en meer duurzame werkgelegenheid in het betrokken gebied.

| 1.2 | Het Comité is verheugd dat economische herstructurering aan de orde komt in de context van de Lissabon-strategie voor groei en het Europese sociaal model. Het benadrukt het belang van het Europese sociaal model voor de verlichting van de schadelijke gevolgen van herstructureringen voor zowel personen als lokale gemeenschappen en het beseft dat er, waar mogelijk, in verband hiermee preventief actie dient te worden ondernomen. |
| --- | --- |

1.2

Het Comité is verheugd dat economische herstructurering aan de orde komt in de context van de Lissabon-strategie voor groei en het Europese sociaal model. Het benadrukt het belang van het Europese sociaal model voor de verlichting van de schadelijke gevolgen van herstructureringen voor zowel personen als lokale gemeenschappen en het beseft dat er, waar mogelijk, in verband hiermee preventief actie dient te worden ondernomen.

| 1.3 | Het Comité meent dat herstructureringen goed moeten worden begeleid om aan de zowel economische als sociale vereisten te voldoen; ze moeten voorts deel uitmaken van een langetermijnvisie op het verloop van de Europese economie om te garanderen dat de veranderingen daadwerkelijk tot een sterker concurrentievermogen bijdragen. |
| --- | --- |

1.3

Het Comité meent dat herstructureringen goed moeten worden begeleid om aan de zowel economische als sociale vereisten te voldoen; ze moeten voorts deel uitmaken van een langetermijnvisie op het verloop van de Europese economie om te garanderen dat de veranderingen daadwerkelijk tot een sterker concurrentievermogen bijdragen.

| 1.4 | Het Comité stelt vast dat de in Mededeling slechts het EU-niveau aan bod komt. Gezien de belangrijke rol van de lokale en regionale overheden en de lidstaten, betreurt het dat de aanpak in de Mededeling niet breder is opgezet en dat daarin niet is ingegaan op de taken van en wisselwerking tussen de diverse bestuurslagen. Aan de andere kant is de EU bevoegd voor zaken als de ontwikkeling van de interne markt, het handels- en ontwikkelingsbeleid en de agenda van Lissabon. Het is van belang dat de Commissie de gevolgen van dit beleid voor economische herstructureringen, en vice versa, onder de loep neemt. |
| --- | --- |

1.4

Het Comité stelt vast dat de in Mededeling slechts het EU-niveau aan bod komt. Gezien de belangrijke rol van de lokale en regionale overheden en de lidstaten, betreurt het dat de aanpak in de Mededeling niet breder is opgezet en dat daarin niet is ingegaan op de taken van en wisselwerking tussen de diverse bestuurslagen. Aan de andere kant is de EU bevoegd voor zaken als de ontwikkeling van de interne markt, het handels- en ontwikkelingsbeleid en de agenda van Lissabon. Het is van belang dat de Commissie de gevolgen van dit beleid voor economische herstructureringen, en vice versa, onder de loep neemt.

| 1.5 | Het Comité sluit zich aan bij het standpunt in de Mededeling dat de kosten van herstructurering hoog kunnen uitvallen, niet alleen voor de werknemers, maar ook vanwege de schadelijke gevolgen ervan voor de lokale en regionale economie. |
| --- | --- |

1.5

Het Comité sluit zich aan bij het standpunt in de Mededeling dat de kosten van herstructurering hoog kunnen uitvallen, niet alleen voor de werknemers, maar ook vanwege de schadelijke gevolgen ervan voor de lokale en regionale economie.

| 1.6 | Het Comité benadrukt de belangrijke rol die het Europese Waarnemingscentrum voor het veranderingsproces kan spelen door de aandacht op goede praktijken te vestigen, waarmee het publieke debat over de herstructurering en bedrijfsverplaatsingen beter zal kunnen worden onderbouwd. |
| --- | --- |

1.6

Het Comité benadrukt de belangrijke rol die het Europese Waarnemingscentrum voor het veranderingsproces kan spelen door de aandacht op goede praktijken te vestigen, waarmee het publieke debat over de herstructurering en bedrijfsverplaatsingen beter zal kunnen worden onderbouwd.

DE HUIDIGE UITDAGINGEN

| 1.7 | Het Comité beaamt dat de volgende redenen ondernemingen tot herstructurering kunnen doen besluiten:






  — | de Europese interne markt en de internationale openstelling van de economieën; |
| --- | --- | --- |

1.7

Het Comité beaamt dat de volgende redenen ondernemingen tot herstructurering kunnen doen besluiten:

—

de Europese interne markt en de internationale openstelling van de economieën;

| — | technologische innovatie; |
| --- | --- |

—

technologische innovatie;

| — | de ontwikkeling van het regelgevend kader; |
| --- | --- |

—

de ontwikkeling van het regelgevend kader;

| — | belangrijke veranderingen in de vraag van de consumenten. |
| --- | --- |

—

belangrijke veranderingen in de vraag van de consumenten.

| 1.8 | Het Comité meent dat de globalisering en de verplaatsing van veel werkgelegenheid naar landen buiten de Europese Unie meer aandacht hadden moeten krijgen. |
| --- | --- |

1.8

Het Comité meent dat de globalisering en de verplaatsing van veel werkgelegenheid naar landen buiten de Europese Unie meer aandacht hadden moeten krijgen.

| 1.9 | Het Comité is van oordeel dat de sectorale patronen van werkgelegenheid en de kwaliteit van banen belangrijke overwegingen zijn voor de vormgeving van werkgelegenheids-, opleidings-, industrie- en landbouwbeleid in Europees verband. Uit de Mededeling komt naar voren komt dat er tussen 1977 en 2002 circa 30 miljoen banen in de EU zijn gecreëerd. In de dienstverlening zijn er 44 miljoen banen bijgekomen, terwijl er in de industrie 7 miljoen en in de landbouw 7,5 miljoen arbeidsplaatsen verloren zijn gegaan. De arbeidsparticipatie van hooggeschoolde werknemers is toegenomen met 25,1 %; voor middelmatig geschoolden was die stijging 14,2 % en voor laaggeschoolden slechts 2,2 %. |
| --- | --- |

1.9

Het Comité is van oordeel dat de sectorale patronen van werkgelegenheid en de kwaliteit van banen belangrijke overwegingen zijn voor de vormgeving van werkgelegenheids-, opleidings-, industrie- en landbouwbeleid in Europees verband. Uit de Mededeling komt naar voren komt dat er tussen 1977 en 2002 circa 30 miljoen banen in de EU zijn gecreëerd. In de dienstverlening zijn er 44 miljoen banen bijgekomen, terwijl er in de industrie 7 miljoen en in de landbouw 7,5 miljoen arbeidsplaatsen verloren zijn gegaan. De arbeidsparticipatie van hooggeschoolde werknemers is toegenomen met 25,1 %; voor middelmatig geschoolden was die stijging 14,2 % en voor laaggeschoolden slechts 2,2 %.

| 1.10 | Het Comité is het eens met het in de Mededeling vertolkte oordeel over de voordelen voor groei en werkgelegenheid qua verdieping van de interne markt en openstelling van de economie voor de handel. Het acht het positief dat in de Mededeling de regionale gevolgen van deze beleidsgebieden worden erkend, alsook de behoefte aan sociale rechtvaardigheid op deze terreinen. |
| --- | --- |

1.10

Het Comité is het eens met het in de Mededeling vertolkte oordeel over de voordelen voor groei en werkgelegenheid qua verdieping van de interne markt en openstelling van de economie voor de handel. Het acht het positief dat in de Mededeling de regionale gevolgen van deze beleidsgebieden worden erkend, alsook de behoefte aan sociale rechtvaardigheid op deze terreinen.

| 1.11 | Het Comité staat achter de in de Mededeling geformuleerde mening dat met beleid de gevolgen van herstructureringen kunnen worden beïnvloed. Daarbij moet worden gedacht aan beleid om de arbeidsmarkt beter te laten werken, om actief de werkgelegenheid te verbeteren en om bepaalde veranderingen vóór te zijn; ook moeten er regelingen worden getroffen om omscholing van werknemers te stimuleren. Volgens het Comité is voorts van belang dat doeltreffende lokale en regionale ontwikkelingsstrategieën worden uitgestippeld, die de groei van de economie ondersteunen en de basis ervan diversifiëren. In een dergelijke economie is het veel eenvoudiger om ondernemingen te herstructureren. |
| --- | --- |

1.11

Het Comité staat achter de in de Mededeling geformuleerde mening dat met beleid de gevolgen van herstructureringen kunnen worden beïnvloed. Daarbij moet worden gedacht aan beleid om de arbeidsmarkt beter te laten werken, om actief de werkgelegenheid te verbeteren en om bepaalde veranderingen vóór te zijn; ook moeten er regelingen worden getroffen om omscholing van werknemers te stimuleren. Volgens het Comité is voorts van belang dat doeltreffende lokale en regionale ontwikkelingsstrategieën worden uitgestippeld, die de groei van de economie ondersteunen en de basis ervan diversifiëren. In een dergelijke economie is het veel eenvoudiger om ondernemingen te herstructureren.

| 1.12 | Het Comité merkt op dat de Amerikaanse Trade Adjustment Assistance Reform Act uit 2002 wordt aangehaald als een positief voorbeeld van openstelling van de economie voor de handel en de verlening van steun aan ondernemingen en werknemers. Het is evenwel van oordeel dat er in de EU voorbeelden te over zijn van overheidsorganen die herstructureringsprocessen met succes begeleiden en daarmee als model kunnen dienen. |
| --- | --- |

1.12

Het Comité merkt op dat de Amerikaanse Trade Adjustment Assistance Reform Act uit 2002 wordt aangehaald als een positief voorbeeld van openstelling van de economie voor de handel en de verlening van steun aan ondernemingen en werknemers. Het is evenwel van oordeel dat er in de EU voorbeelden te over zijn van overheidsorganen die herstructureringsprocessen met succes begeleiden en daarmee als model kunnen dienen.

OPLOSSINGEN OP COMMUNAUTAIR NIVEAU

i.   Algemene benadering

| 1.13 | Het Comité onderschrijft de behoefte aan meer coördinatie van communautaire beleid dat van invloed is op herstructureringen, en juicht met name de oprichting toe van een taskforce waarvan de diensten van de Commissie die met herstructureringen te maken hebben, deel uitmaken. |
| --- | --- |

1.13

Het Comité onderschrijft de behoefte aan meer coördinatie van communautaire beleid dat van invloed is op herstructureringen, en juicht met name de oprichting toe van een taskforce waarvan de diensten van de Commissie die met herstructureringen te maken hebben, deel uitmaken.

| 1.14 | Het Comité is het ermee eens dat een onderzoek wordt gedaan naar communautaire beleidsmaatregelen die van invloed zijn op herstructureringen, zodat daarin de nodige veranderingen kunnen worden aangebracht. |
| --- | --- |

1.14

Het Comité is het ermee eens dat een onderzoek wordt gedaan naar communautaire beleidsmaatregelen die van invloed zijn op herstructureringen, zodat daarin de nodige veranderingen kunnen worden aangebracht.

ii.   De hervorming van de Europese Werkgelegenheidsstrategie (EWS)

| 1.15 | Het Comité doet een beroep op de lidstaten om ervoor te zorgen dat de in het kader van de Europese Werkgelegenheidsstrategie overeengekomen maatregelen onmiddellijk en doeltreffend worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

1.15

Het Comité doet een beroep op de lidstaten om ervoor te zorgen dat de in het kader van de Europese Werkgelegenheidsstrategie overeengekomen maatregelen onmiddellijk en doeltreffend worden uitgevoerd.

| 1.16 | Het Comité is ingenomen met de belangrijke verbanden die in de Mededeling worden gelegd tussen de Lissabon-strategie, de Europese Werkgelegenheidsstrategie en de Structuurfondsen. Het onderstreept het belang van maatregelen ter ondersteuning van aanpassingen en herstructureringen, zoals de Commissie deze voorstelt in het Europees Sociaal Fonds (ESF). Het wijst er tevens op dat er hoogwaardige managementopleidingen moeten komen, die uitgaan van de lokale behoeften en waarbij zoveel mogelijk mensen betrokken worden, zodat werkgevers en werknemers over de capaciteiten beschikken om veranderingen doeltreffend aan te pakken; het schaart zich dus achter de voorstellen om „verandermanagers” op te leiden. |
| --- | --- |

1.16

Het Comité is ingenomen met de belangrijke verbanden die in de Mededeling worden gelegd tussen de Lissabon-strategie, de Europese Werkgelegenheidsstrategie en de Structuurfondsen. Het onderstreept het belang van maatregelen ter ondersteuning van aanpassingen en herstructureringen, zoals de Commissie deze voorstelt in het Europees Sociaal Fonds (ESF). Het wijst er tevens op dat er hoogwaardige managementopleidingen moeten komen, die uitgaan van de lokale behoeften en waarbij zoveel mogelijk mensen betrokken worden, zodat werkgevers en werknemers over de capaciteiten beschikken om veranderingen doeltreffend aan te pakken; het schaart zich dus achter de voorstellen om „verandermanagers” op te leiden.

| 1.17 | Het Comité schaart zich volledig achter de conclusie in de Mededeling, te weten dat „de anticipatie op veranderingen (...) het meest doeltreffend (is) op lokaal niveau” en dat „het regionaal en cohesiebeleid van de Europese Unie een katalysatorrol (moet) spelen” (1). |
| --- | --- |

1.17

Het Comité schaart zich volledig achter de conclusie in de Mededeling, te weten dat „de anticipatie op veranderingen (...) het meest doeltreffend (is) op lokaal niveau” en dat „het regionaal en cohesiebeleid van de Europese Unie een katalysatorrol (moet) spelen” (1).

| 1.18 | Het Comité roept de lidstaten ertoe op om het regionaal en het cohesiebeleid passende financiële middelen toe te kennen zodat deze beleidsvormen bij veranderingen als katalysator kunnen fungeren. |
| --- | --- |

1.18

Het Comité roept de lidstaten ertoe op om het regionaal en het cohesiebeleid passende financiële middelen toe te kennen zodat deze beleidsvormen bij veranderingen als katalysator kunnen fungeren.

| 1.19 | Het herinnert eraan dat er in de „oude” lidstaten nog regio's zijn die qua ontwikkeling nog niet gelijk oplopen met de andere regio's van de EU en dus nog steeds behoefte hebben aan een convergentiebeleid; zij moeten, in ieder geval gedurende een overgangsperiode, in aanmerking blijven komen voor steun voor regionale ontwikkeling uit de structuurfondsen en het cohesiefonds. |
| --- | --- |

1.19

Het herinnert eraan dat er in de „oude” lidstaten nog regio's zijn die qua ontwikkeling nog niet gelijk oplopen met de andere regio's van de EU en dus nog steeds behoefte hebben aan een convergentiebeleid; zij moeten, in ieder geval gedurende een overgangsperiode, in aanmerking blijven komen voor steun voor regionale ontwikkeling uit de structuurfondsen en het cohesiefonds.

iii.   Hervorming van de communautaire financiële instrumenten om beter te anticiperen op herstructureringen en om deze beter aan te pakken

| 1.20 | Het Comité onderschrijft het standpunt in de Mededeling dat het Zevende Kaderprogramma en de onderwijs- en opleidingsprogramma's van de EU, evenals de Europese Werkgelegenheidsstrategie en de EU-Structuurfondsen, bij kunnen dragen tot de ontwikkeling van een concurrerende kenniseconomie, die de mobiliteit bevordert. |
| --- | --- |

1.20

Het Comité onderschrijft het standpunt in de Mededeling dat het Zevende Kaderprogramma en de onderwijs- en opleidingsprogramma's van de EU, evenals de Europese Werkgelegenheidsstrategie en de EU-Structuurfondsen, bij kunnen dragen tot de ontwikkeling van een concurrerende kenniseconomie, die de mobiliteit bevordert.

| 1.21 | Het stelt voor dat de middelen voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie worden verhoogd, gezien het profijt dat dit soort activiteiten oplevert in perioden van bedrijfsherstructureringen, waarin de negatieve effecten weggenomen moeten worden die deze herstructureringsprocessen kunnen hebben voor de lokale economie in bepaalde regio's. |
| --- | --- |

1.21

Het stelt voor dat de middelen voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie worden verhoogd, gezien het profijt dat dit soort activiteiten oplevert in perioden van bedrijfsherstructureringen, waarin de negatieve effecten weggenomen moeten worden die deze herstructureringsprocessen kunnen hebben voor de lokale economie in bepaalde regio's.

| 1.22 | Het Comité merkt op dat geen rekening is gehouden met het verschil in impact dat herstructureringsprocessen hebben op mannen en vrouwen; er moeten dus specifieke maatregelen worden getroffen al naar gelang van de problematiek. |
| --- | --- |

1.22

Het Comité merkt op dat geen rekening is gehouden met het verschil in impact dat herstructureringsprocessen hebben op mannen en vrouwen; er moeten dus specifieke maatregelen worden getroffen al naar gelang van de problematiek.

| 1.23 | Het Comité is bezorgd over de geringe financiële middelen die tijdens de onderhandelingen tussen de lidstaten aan de verwezenlijking van de mededingingsdoelstelling worden toegewezen. Herstructureringen op deze gebieden gaan nog steeds door; voor veel terreinen is steun onontbeerlijk om regionale economieën geheel te moderniseren en een kenniseconomie tot stand te brengen. |
| --- | --- |

1.23

Het Comité is bezorgd over de geringe financiële middelen die tijdens de onderhandelingen tussen de lidstaten aan de verwezenlijking van de mededingingsdoelstelling worden toegewezen. Herstructureringen op deze gebieden gaan nog steeds door; voor veel terreinen is steun onontbeerlijk om regionale economieën geheel te moderniseren en een kenniseconomie tot stand te brengen.

| 1.24 | Het Comité spreekt opnieuw zijn steun uit voor de voorstellen van de Commissie voor een groeiaanpassingsfonds in de onderhandelingen over de structuurfondsen voor 2007-2013. |
| --- | --- |

1.24

Het Comité spreekt opnieuw zijn steun uit voor de voorstellen van de Commissie voor een groeiaanpassingsfonds in de onderhandelingen over de structuurfondsen voor 2007-2013.

| 1.25 | Het Comité is ingenomen met het nieuwe elan dat spreekt uit het voorstel voor de oprichting van een groeiaanpassingsfonds, bedoeld voor de aanpak van omvangrijke economische en sociale schokken op lokaal en regionaal niveau als gevolg van herstructuringen in verband met globalisering, die lokale en regionale overheden niet hadden kunnen voorzien. |
| --- | --- |

1.25

Het Comité is ingenomen met het nieuwe elan dat spreekt uit het voorstel voor de oprichting van een groeiaanpassingsfonds, bedoeld voor de aanpak van omvangrijke economische en sociale schokken op lokaal en regionaal niveau als gevolg van herstructuringen in verband met globalisering, die lokale en regionale overheden niet hadden kunnen voorzien.

| 1.26 | Het Comité onderstreept het belang van de hervorming van het GLB en het beleid voor plattelandsontwikkeling om de schadelijke gevolgen van herstructureringen voor werknemers in de landbouw en rurale gemeenschappen te beperken en het vestigt speciaal de aandacht op het nut van beleid dat de ontwikkeling van binnen uit stimuleert. |
| --- | --- |

1.26

Het Comité onderstreept het belang van de hervorming van het GLB en het beleid voor plattelandsontwikkeling om de schadelijke gevolgen van herstructureringen voor werknemers in de landbouw en rurale gemeenschappen te beperken en het vestigt speciaal de aandacht op het nut van beleid dat de ontwikkeling van binnen uit stimuleert.

iv.   Het industrie- en ondernemingsbeleid

| 1.27 | Het Comité steunt de aanpak waartoe de EU in april 2004 besloot, toen het industrie- en ondernemingsbeleid werd herzien. N.a.v. die herziening is het regelgevend kader voor ondernemingen verbeterd, werd steun uitgesproken voor een groter concurrentievermogen en innovatie en kwam het tot gecoördineerde acties op sectoraal niveau. |
| --- | --- |

1.27

Het Comité steunt de aanpak waartoe de EU in april 2004 besloot, toen het industrie- en ondernemingsbeleid werd herzien. N.a.v. die herziening is het regelgevend kader voor ondernemingen verbeterd, werd steun uitgesproken voor een groter concurrentievermogen en innovatie en kwam het tot gecoördineerde acties op sectoraal niveau.

| 1.28 | Het Comité spreekt zijn steun uit voor de in de Mededeling gedane suggestie dat de Commissie uitzoekt welke sectoren snel en ingrijpend veranderen en dat zij, met behulp van groepen op hoog niveau waarin alle betrokkenen vertegenwoordigd zijn, met name in die sectoren analyseert hoe het concurrentievermogen zich ontwikkelt, welke bedreigingen en kansen voor het milieu er zijn, wat de gevolgen op regionaal niveau zijn en welke maatregelen op communautair niveau kunnen worden genomen met het oog op de anticipatie op en de begeleiding van de veranderingen. |
| --- | --- |

1.28

Het Comité spreekt zijn steun uit voor de in de Mededeling gedane suggestie dat de Commissie uitzoekt welke sectoren snel en ingrijpend veranderen en dat zij, met behulp van groepen op hoog niveau waarin alle betrokkenen vertegenwoordigd zijn, met name in die sectoren analyseert hoe het concurrentievermogen zich ontwikkelt, welke bedreigingen en kansen voor het milieu er zijn, wat de gevolgen op regionaal niveau zijn en welke maatregelen op communautair niveau kunnen worden genomen met het oog op de anticipatie op en de begeleiding van de veranderingen.

v.   Het concurrentiebeleid

| 1.29 | Het Comité stelt vast dat de huidige richtsnoeren voor het redden en herstructureren van noodlijdende ondernemingen in oktober 2004 zijn ingevoerd zonder dat het Comité van de Regio's of het Europees Parlement zijn geraadpleegd. |
| --- | --- |

1.29

Het Comité stelt vast dat de huidige richtsnoeren voor het redden en herstructureren van noodlijdende ondernemingen in oktober 2004 zijn ingevoerd zonder dat het Comité van de Regio's of het Europees Parlement zijn geraadpleegd.

| 1.30 | Het Comité merkt op dat de Commissie in juni 2005 het Actieplan inzake staatssteun (2) heeft gepubliceerd, dat in een afzonderlijk CvdR-advies aan de orde zal komen. Het stelt verder vast dat in dat Actieplan voor 2007/2008 een evaluatie en wijzigingen van de richtsnoeren voor het redden en herstructureren van noodlijdende ondernemingen worden aangekondigd; het wijst erop dat het geraadpleegd dient te worden voordat in 2009 nieuwe richtsnoeren ingevoerd worden. |
| --- | --- |

1.30

Het Comité merkt op dat de Commissie in juni 2005 het Actieplan inzake staatssteun (2) heeft gepubliceerd, dat in een afzonderlijk CvdR-advies aan de orde zal komen. Het stelt verder vast dat in dat Actieplan voor 2007/2008 een evaluatie en wijzigingen van de richtsnoeren voor het redden en herstructureren van noodlijdende ondernemingen worden aangekondigd; het wijst erop dat het geraadpleegd dient te worden voordat in 2009 nieuwe richtsnoeren ingevoerd worden.

| 1.31 | Het Comité benadrukt het belang van de ontwerpverordening houdende algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds en het Cohesiefonds (COM(2004) 492 final), volgens welke ondernemingen die steun uit deze fondsen ontvangen deze steun terug moeten betalen indien zij binnen zeven jaar na het financieringsbesluit een productieactiviteit beëindigen, waarbij eventueel werkgelegenheid verloren gaat (art. 56). |
| --- | --- |

1.31

Het Comité benadrukt het belang van de ontwerpverordening houdende algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds en het Cohesiefonds (COM(2004) 492 final), volgens welke ondernemingen die steun uit deze fondsen ontvangen deze steun terug moeten betalen indien zij binnen zeven jaar na het financieringsbesluit een productieactiviteit beëindigen, waarbij eventueel werkgelegenheid verloren gaat (art. 56).

vi.   Het extern beleid

| 1.32 | Het Comité verwelkomt de verklaring in de Mededeling dat de Sociale Agenda van toepassing is op externe maatregelen en voorzieningen bevat voor de bevordering van werkgelegenheid, sociaal beleid en fatsoenlijke werkomstandigheden voor iedereen. Voorts wordt gesteld dat de Sociale Agenda ook gericht is op bevordering van sociale grondrechten, ontwikkeling van de sociale dialoog, maatschappelijk verantwoord ondernemen en het proactief beheer van veranderingen op mondiaal niveau. Deze doelstellingen zijn voor de EU de leidraad bij contacten met internationale organisaties als de IAO, de OESO, de VN, het IMF, de Wereldbank en de WTO. |
| --- | --- |

1.32

Het Comité verwelkomt de verklaring in de Mededeling dat de Sociale Agenda van toepassing is op externe maatregelen en voorzieningen bevat voor de bevordering van werkgelegenheid, sociaal beleid en fatsoenlijke werkomstandigheden voor iedereen. Voorts wordt gesteld dat de Sociale Agenda ook gericht is op bevordering van sociale grondrechten, ontwikkeling van de sociale dialoog, maatschappelijk verantwoord ondernemen en het proactief beheer van veranderingen op mondiaal niveau. Deze doelstellingen zijn voor de EU de leidraad bij contacten met internationale organisaties als de IAO, de OESO, de VN, het IMF, de Wereldbank en de WTO.

vii.   De versterking van het partnerschap voor verandering

| 1.33 | Het Comité schaart zich achter de opmerkingen in de Mededeling dat de Commissie blijft werken aan partnerschappen voor verandering, en wel door de versterking van de sociale dialoog, een Mededeling over Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en de oprichting van een Forum „Herstructureringen.” |
| --- | --- |

1.33

Het Comité schaart zich achter de opmerkingen in de Mededeling dat de Commissie blijft werken aan partnerschappen voor verandering, en wel door de versterking van de sociale dialoog, een Mededeling over Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en de oprichting van een Forum „Herstructureringen.”

| 1.34 | Het Comité is van mening dat het eerste, in juni 2005 gehouden Forum „Herstructureringen” een doorslaand succes was en zou graag zien dat dit Forum een regelmatig terugkerend evenement wordt. Met name is het ingenomen met het voornemen om tijdens een volgend Forum de aandacht te richten op het lokale en regionale niveau. |
| --- | --- |

1.34

Het Comité is van mening dat het eerste, in juni 2005 gehouden Forum „Herstructureringen” een doorslaand succes was en zou graag zien dat dit Forum een regelmatig terugkerend evenement wordt. Met name is het ingenomen met het voornemen om tijdens een volgend Forum de aandacht te richten op het lokale en regionale niveau.

| 1.35 | Het Comité is het ermee eens dat in de voorgenomen Mededeling over Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen de aandacht uit dient te gaan naar best practices van ondernemingen en stakeholders om herstructureringen aan te pakken. Volgens onderhavige Mededeling hebben ondernemingen die herstructureringen op een maatschappelijk verantwoorde wijze aanpakken vaak een betere staat van dienst met betrekking tot concurrentievermogen en veerkracht. Het Comité verwelkomt deze conclusies. |
| --- | --- |

1.35

Het Comité is het ermee eens dat in de voorgenomen Mededeling over Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen de aandacht uit dient te gaan naar best practices van ondernemingen en stakeholders om herstructureringen aan te pakken. Volgens onderhavige Mededeling hebben ondernemingen die herstructureringen op een maatschappelijk verantwoorde wijze aanpakken vaak een betere staat van dienst met betrekking tot concurrentievermogen en veerkracht. Het Comité verwelkomt deze conclusies.

| 1.36 | Het Comité juicht het voorstel in de Mededeling toe om het Europees Waarnemingscentrum voor het veranderingsproces te verzoeken toezicht te houden op herstructureringen en daarvan kwantitatieve en kwalitatieve analyses te maken ten behoeve van het publieke debat. |
| --- | --- |

1.36

Het Comité juicht het voorstel in de Mededeling toe om het Europees Waarnemingscentrum voor het veranderingsproces te verzoeken toezicht te houden op herstructureringen en daarvan kwantitatieve en kwalitatieve analyses te maken ten behoeve van het publieke debat.

viii.   De aanpassing van het regelgevend en CAO-kader

| 1.37 | Het Comité is ingenomen met voorstellen voor maatregelen op het gebied van regelgeving, modernisering en vereenvoudiging die onder het Actieprogramma van Lissabon vallen, alsook met het voorstel voor een Groenboek over arbeidsrecht waarin gekeken wordt naar nieuwe vormen van arbeidsorganisatie en naar de rol van arbeidsrecht ten aanzien van herstructureringen. Dit biedt tevens de gelegenheid om „reflectorische herstructureringen” onder de loep te nemen. Bij dat laatste valt te denken aan maatregelen als studieverlof, sabbatsjaren, deelbanen, telewerken en deeltijdarbeid; deze oplossingen zijn minder ontwrichtend dan het gedwongen ontslag waarmee „harder” herstructureren gepaard gaat. |
| --- | --- |

1.37

Het Comité is ingenomen met voorstellen voor maatregelen op het gebied van regelgeving, modernisering en vereenvoudiging die onder het Actieprogramma van Lissabon vallen, alsook met het voorstel voor een Groenboek over arbeidsrecht waarin gekeken wordt naar nieuwe vormen van arbeidsorganisatie en naar de rol van arbeidsrecht ten aanzien van herstructureringen. Dit biedt tevens de gelegenheid om „reflectorische herstructureringen” onder de loep te nemen. Bij dat laatste valt te denken aan maatregelen als studieverlof, sabbatsjaren, deelbanen, telewerken en deeltijdarbeid; deze oplossingen zijn minder ontwrichtend dan het gedwongen ontslag waarmee „harder” herstructureren gepaard gaat.

ix.   De tweede fase van de raadpleging van de Europese sociale partners over herstructurering van bedrijven en de Europese ondernemingsraden

| 1.38 | Het Comité is het eens met de opmerking in de Mededeling dat de sociale partners meer moeten worden betrokken bij het anticiperen op en het begeleiden van veranderingen en herstructureringen. |
| --- | --- |

1.38

Het Comité is het eens met de opmerking in de Mededeling dat de sociale partners meer moeten worden betrokken bij het anticiperen op en het begeleiden van veranderingen en herstructureringen.

| 1.39 | Het Comité verwelkomt de benadering van de Commissie voor de herziening van de Richtlijn Europese ondernemingsraden, die in april 2004 van start is gegaan. De Commissie noemt vier gebieden waarop overeenstemming zou moeten worden bereikt met betrekking tot de rol van ondernemingsraden bij het anticiperen op en het beheren van veranderingen en herstructureringen. Tot deze gebieden behoort de goedkeuring van goede praktijken en een gemeenschappelijke aanpak van herstructureringen. |
| --- | --- |

1.39

Het Comité verwelkomt de benadering van de Commissie voor de herziening van de Richtlijn Europese ondernemingsraden, die in april 2004 van start is gegaan. De Commissie noemt vier gebieden waarop overeenstemming zou moeten worden bereikt met betrekking tot de rol van ondernemingsraden bij het anticiperen op en het beheren van veranderingen en herstructureringen. Tot deze gebieden behoort de goedkeuring van goede praktijken en een gemeenschappelijke aanpak van herstructureringen.

2.   Aanbevelingen van het Comité van de Regio's

| 2.1 | Het Comité meent dat economische herstructurering van ondernemingen onlosmakelijk verbonden is met het moderniseringsproces voor de totstandbrenging van een toekomstgerichte kenniseconomie, maar wijst erop dat het Europese sociaal model versterkt moet worden om de nadelige gevolgen het hoofd te bieden die herstructureringen voor personen en lokale gemeenschappen kunnen hebben. |
| --- | --- |

2.1

Het Comité meent dat economische herstructurering van ondernemingen onlosmakelijk verbonden is met het moderniseringsproces voor de totstandbrenging van een toekomstgerichte kenniseconomie, maar wijst erop dat het Europese sociaal model versterkt moet worden om de nadelige gevolgen het hoofd te bieden die herstructureringen voor personen en lokale gemeenschappen kunnen hebben.

| 2.2 | Het Comité is het eens met de Commissie dat het Forum 'Herstructurering' een waardevolle rol kan vervullen en dat op een toekomstig Forum de rol van lokale en regionale overheden bij herstructureringen aan bod moet komen. |
| --- | --- |

2.2

Het Comité is het eens met de Commissie dat het Forum 'Herstructurering' een waardevolle rol kan vervullen en dat op een toekomstig Forum de rol van lokale en regionale overheden bij herstructureringen aan bod moet komen.

| 2.3 | Het Comité roept op tot meer onderzoek naar de reacties van regeringen op de herstructurering van ondernemingen, met name naar de rol van en wisselwerking tussen de EU-, nationale, regionale en lokale bestuurslaag, alsook tot meer onderzoek naar de oorzaken van herstructurering, met name globalisering. |
| --- | --- |

2.3

Het Comité roept op tot meer onderzoek naar de reacties van regeringen op de herstructurering van ondernemingen, met name naar de rol van en wisselwerking tussen de EU-, nationale, regionale en lokale bestuurslaag, alsook tot meer onderzoek naar de oorzaken van herstructurering, met name globalisering.

| 2.4 | Het Comité verzoekt de EU, nationale en lokale overheden om bij beleidsvorming uit te gaan van werkgelegenheids- in plaats van arbeidszekerheid. Dit betekent dat van de idee van een baan voor het leven (arbeidszekerheid) wordt afgestapt ten gunste van een situatie waarin werknemers de nodige vaardigheden worden aangeleerd om gemakkelijker van baan te kunnen veranderen (werkgelegenheidszekerheid). |
| --- | --- |

2.4

Het Comité verzoekt de EU, nationale en lokale overheden om bij beleidsvorming uit te gaan van werkgelegenheids- in plaats van arbeidszekerheid. Dit betekent dat van de idee van een baan voor het leven (arbeidszekerheid) wordt afgestapt ten gunste van een situatie waarin werknemers de nodige vaardigheden worden aangeleerd om gemakkelijker van baan te kunnen veranderen (werkgelegenheidszekerheid).

| 2.5 | Het Comité benadrukt de rol van het Europees Waarnemingscentrum voor het veranderingsproces en zijn taak om actuele informatie over economische herstructurering te verschaffen, waardoor het debat over het anticiperen op en het beheren van verandering met kennis van zaken kan worden gevoerd. |
| --- | --- |

2.5

Het Comité benadrukt de rol van het Europees Waarnemingscentrum voor het veranderingsproces en zijn taak om actuele informatie over economische herstructurering te verschaffen, waardoor het debat over het anticiperen op en het beheren van verandering met kennis van zaken kan worden gevoerd.

| 2.6 | Het Comité onderstreept de behoefte aan meer coördinatie van EU-beleid voor de aanpassing aan en het beheer van veranderingen en stelt voor, overeenkomstig de aanbevelingen van de Commissie, het beleid inzake onderwijs en beroepsopleiding toe te voegen aan de lijst van beleidslijnen die beter moeten worden gecoördineerd. |
| --- | --- |

2.6

Het Comité onderstreept de behoefte aan meer coördinatie van EU-beleid voor de aanpassing aan en het beheer van veranderingen en stelt voor, overeenkomstig de aanbevelingen van de Commissie, het beleid inzake onderwijs en beroepsopleiding toe te voegen aan de lijst van beleidslijnen die beter moeten worden gecoördineerd.

| 2.7 | Het Comité ziet uit naar een goed functionerende Europese Werkgelegenheidsstrategie, die een centrale rol vervult voor de aanpassing aan en het beheer van veranderingen en het scheppen van werkgelegenheid in groeisectoren. |
| --- | --- |

2.7

Het Comité ziet uit naar een goed functionerende Europese Werkgelegenheidsstrategie, die een centrale rol vervult voor de aanpassing aan en het beheer van veranderingen en het scheppen van werkgelegenheid in groeisectoren.

| 2.8 | Het Comité beklemtoont dat herstructureringen van ondernemingen vlotter verlopen indien lokale en regionale agentschappen economische ontwikkelingsstrategieën hebben uitgestippeld voor verdere groei en diversificatie van de economie. Zo kan overtollig personeel sneller een andere baan vinden. |
| --- | --- |

2.8

Het Comité beklemtoont dat herstructureringen van ondernemingen vlotter verlopen indien lokale en regionale agentschappen economische ontwikkelingsstrategieën hebben uitgestippeld voor verdere groei en diversificatie van de economie. Zo kan overtollig personeel sneller een andere baan vinden.

| 2.9 | Het Comité erkent de essentiële rol van de EU-Structuurfondsen en het Europees Sociaal Fonds bij herstructureringen en het beheer van veranderingen. Het CvdR doet een beroep op de lidstaten om een EU-budget vast te stellen waarmee lokale en regionale overheden hun economieën kunnen moderniseren en de nadelige gevolgen van herstructureringen voor de afzonderlijke bedrijven kunnen verminderen, rekening houdend met het feit dat het hier om een probleem gaat dat allerlei soorten regio's treft. |
| --- | --- |

2.9

Het Comité erkent de essentiële rol van de EU-Structuurfondsen en het Europees Sociaal Fonds bij herstructureringen en het beheer van veranderingen. Het CvdR doet een beroep op de lidstaten om een EU-budget vast te stellen waarmee lokale en regionale overheden hun economieën kunnen moderniseren en de nadelige gevolgen van herstructureringen voor de afzonderlijke bedrijven kunnen verminderen, rekening houdend met het feit dat het hier om een probleem gaat dat allerlei soorten regio's treft.

| 2.10 | Het Comité beveelt aan dat de lidstaten de oprichting van een groei- of globaliseringsfonds (als onderdeel van de EU-structuurfondsen) opnieuw overwegen, omdat de EU daarmee kan ingrijpen als een lokale of regionale economie door een crisis ten gevolge van herstructureringen getroffen wordt. Het CvdR meent dat dit fonds uitsluitend gebruikt moet worden op grond van een in de regio bereikte grens: bijv. het aantal werknemers dat slachtoffer is van herstructureringen die niet te voorzien waren, het werkloosheidspercentage in de regio en de gevolgen voor het regionale BNI. Het stemt ermee in dat het fonds maatregelen dient te omvatten voor het opvangen van de gevolgen voor werknemers, d.w.z. opleiding en herplaatsing van personeel. Het raadt aan dit fonds tot een permanent onafhankelijk onderdeel van de EU-begroting te maken met een eigen, vast jaarlijks budget. Het CvdR steunt de toewijzing van 1 miljard EUR aan dit fonds per jaar. |
| --- | --- |

2.10

Het Comité beveelt aan dat de lidstaten de oprichting van een groei- of globaliseringsfonds (als onderdeel van de EU-structuurfondsen) opnieuw overwegen, omdat de EU daarmee kan ingrijpen als een lokale of regionale economie door een crisis ten gevolge van herstructureringen getroffen wordt. Het CvdR meent dat dit fonds uitsluitend gebruikt moet worden op grond van een in de regio bereikte grens: bijv. het aantal werknemers dat slachtoffer is van herstructureringen die niet te voorzien waren, het werkloosheidspercentage in de regio en de gevolgen voor het regionale BNI. Het stemt ermee in dat het fonds maatregelen dient te omvatten voor het opvangen van de gevolgen voor werknemers, d.w.z. opleiding en herplaatsing van personeel. Het raadt aan dit fonds tot een permanent onafhankelijk onderdeel van de EU-begroting te maken met een eigen, vast jaarlijks budget. Het CvdR steunt de toewijzing van 1 miljard EUR aan dit fonds per jaar.

| 2.11 | Het Comité zou graag zien dat de Europese Unie acties overweegt voor de diversificatie van plattelandseconomieën en voor de verbetering van hun concurrentievermogen, zodat de ernstige gevolgen van herstructureringen in de landbouw verzacht kunnen worden. Met name het endogene ontwikkelingsbeleid kan hierbij een belangrijke rol spelen. |
| --- | --- |

2.11

Het Comité zou graag zien dat de Europese Unie acties overweegt voor de diversificatie van plattelandseconomieën en voor de verbetering van hun concurrentievermogen, zodat de ernstige gevolgen van herstructureringen in de landbouw verzacht kunnen worden. Met name het endogene ontwikkelingsbeleid kan hierbij een belangrijke rol spelen.

| 2.12 | Terwijl het CvdR de voorstellen voor industrie- en ondernemingsbeleid verwelkomt, beveelt het tevens aan dat de Commissie nauw samenwerkt met lokale en regionale overheden om vast te stellen welke sectoren aan snelle veranderingen onderhevig zijn. |
| --- | --- |

2.12

Terwijl het CvdR de voorstellen voor industrie- en ondernemingsbeleid verwelkomt, beveelt het tevens aan dat de Commissie nauw samenwerkt met lokale en regionale overheden om vast te stellen welke sectoren aan snelle veranderingen onderhevig zijn.

| 2.13 | Het Comité wil geraadpleegd worden als de richtsnoeren voor het redden en herstructureren van ondernemingen in 2007-2008 herzien worden. |
| --- | --- |

2.13

Het Comité wil geraadpleegd worden als de richtsnoeren voor het redden en herstructureren van ondernemingen in 2007-2008 herzien worden.

| 2.14 | Het Comité dringt er op aan dat overwegingen in verband met de Sociale agenda centraal staan in de onderhandelingen met internationale organisaties en in de Doha-ontwikkelingsronde. |
| --- | --- |

2.14

Het Comité dringt er op aan dat overwegingen in verband met de Sociale agenda centraal staan in de onderhandelingen met internationale organisaties en in de Doha-ontwikkelingsronde.

| 2.15 | Het Comité legt de nadruk op de behoefte aan verantwoord beheer van verandering en herstructureringen zowel in de ondernemingen zelf als in diverse bestuurslagen, en op de behoefte om ervoor te zorgen dat werkgevers zich van hun verplichtingen bewust zijn. Volgens het Comité kan dit binnen de EU op verschillende manieren bereikt worden: versterking van de sociale dialoog, de Mededeling over Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en de onderhandelingen over de Richtlijn Ondernemingsraden. |
| --- | --- |

2.15

Het Comité legt de nadruk op de behoefte aan verantwoord beheer van verandering en herstructureringen zowel in de ondernemingen zelf als in diverse bestuurslagen, en op de behoefte om ervoor te zorgen dat werkgevers zich van hun verplichtingen bewust zijn. Volgens het Comité kan dit binnen de EU op verschillende manieren bereikt worden: versterking van de sociale dialoog, de Mededeling over Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en de onderhandelingen over de Richtlijn Ondernemingsraden.

| 2.16 | Het Comité beveelt aan dat ondernemingen eerst uitgaan van de stimulansen voor „reflectorische herstructureringen”. Bij dat laatste valt te denken aan maatregelen als studieverlof, sabbatsjaren, deelbanen, telewerken en deeltijdarbeid; deze oplossingen zijn minder ontwrichtend dan het gedwongen ontslag waarmee „harder” herstructureren, waarbij onderdelen van ondernemingen worden gesloten, gepaard gaat. |
| --- | --- |

2.16

Het Comité beveelt aan dat ondernemingen eerst uitgaan van de stimulansen voor „reflectorische herstructureringen”. Bij dat laatste valt te denken aan maatregelen als studieverlof, sabbatsjaren, deelbanen, telewerken en deeltijdarbeid; deze oplossingen zijn minder ontwrichtend dan het gedwongen ontslag waarmee „harder” herstructureren, waarbij onderdelen van ondernemingen worden gesloten, gepaard gaat.

Brussel, 16 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

(1)  COM(2005) 120 final., blz. 12, voetnoot.

1

(2)  COM(2005) 107 final – CdR 225/2005.

2

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/32 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/32

---

Advies van het Comité van de Regio's over „De rol van de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheid in het democratisch bestel van de Unie”

(2006/C 115/07)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

GEZIEN het besluit van zijn bureau van 15 juni 2004 om de commissie Constitutionele aangelegenheden en Europese governance te verzoeken een initiatiefadvies op te stellen over „De rol van de regionale parlementen in het democratisch bestel van de Unie”;

GEZIEN het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa, en in het bijzonder de bepalingen met betrekking tot de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel;

GEZIEN zijn advies over het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa (CdR 354/2003 fin (1));

GEZIEN zijn advies van 13 oktober 2005 over „De denkpauze: structuur, onderwerpen en kader voor een evaluatie van het debat over de Europese Unie” (CdR 250/2005 fin);

GEZIEN de Verklaring van zijn bureau van 26 oktober 2001 over „De Rol van de regio's met wetgevende bevoegdheden in het communautaire besluitvormingsproces” (CdR 191/2001 fin);

GEZIEN het gezamenlijk actieplan 2003-2004 van het Comité van de Regio's en de Conferentie van Europese wetgevende regionale assemblees (CALRE);

GEZIEN de Verklaringen van de Voorzitters van de Europese regionale wetgevende assemblees van 27 en 28 oktober 2003 te Reggio Calabria, van 26 oktober 2004 te Milaan en van 24 en 25 oktober 2005 te Barcelona;

GEZIEN het document van Oviedo op basis waarvan in 1997 de Conferentie van Europese wetgevende regionale assemblees (CALRE) is opgericht en waarin de doelstellingen en beginselen van de Conferentie zijn vastgelegd;

GEZIEN het ontwerpadvies (CdR 221/2004 rév. 3) dat de commissie Constitutionele aangelegenheden en Europese governance op 22 april 2005 heeft goedgekeurd (rapporteur: de heer Luc VAN DEN BRANDE, BE-EVP, Vlaams Volksvertegenwoordiger — Senator);

| 1) | OVERWEGENDE DAT regio's in sommige lidstaten wetgevende bevoegdheden hebben en derhalve bevoegd zijn inzake toepassing van de Europese wetgeving; |
| --- | --- |

1)

OVERWEGENDE DAT regio's in sommige lidstaten wetgevende bevoegdheden hebben en derhalve bevoegd zijn inzake toepassing van de Europese wetgeving;

| 2) | OVERWEGENDE DAT het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa de regio's met wetgevende bevoegdheden expliciete bevoegdheden toekent i.v.m. de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel en de controle daarop, en dat deze regio's dus een aparte plaats innemen in het democratische besluitvormingsproces van de Europese Unie; |
| --- | --- |

2)

OVERWEGENDE DAT het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa de regio's met wetgevende bevoegdheden expliciete bevoegdheden toekent i.v.m. de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel en de controle daarop, en dat deze regio's dus een aparte plaats innemen in het democratische besluitvormingsproces van de Europese Unie;

| 3) | OVERWEGENDE DAT het bestek van dit advies beperkt blijft tot de wetgevende bevoegdheden die aan de regionale parlementen zijn toegekend bij het grondwettelijk verdrag, dat dit advies derhalve niets afdoet aan de erkenning van het belang van andere politieke beslissingsniveaus en dat de aanbevelingen van dit advies mutatis mutandis ook van toepassing kunnen zijn op die andere politieke beslissingsniveaus; |
| --- | --- |

3)

OVERWEGENDE DAT het bestek van dit advies beperkt blijft tot de wetgevende bevoegdheden die aan de regionale parlementen zijn toegekend bij het grondwettelijk verdrag, dat dit advies derhalve niets afdoet aan de erkenning van het belang van andere politieke beslissingsniveaus en dat de aanbevelingen van dit advies mutatis mutandis ook van toepassing kunnen zijn op die andere politieke beslissingsniveaus;

| 4) | OVERWEGENDE DAT de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden volledig verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van hun besluiten en in die hoedanigheid expliciet worden vermeld in het protocol betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid; |
| --- | --- |

4)

OVERWEGENDE DAT de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden volledig verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van hun besluiten en in die hoedanigheid expliciet worden vermeld in het protocol betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid;

| 5) | OVERWEGENDE DAT tijdens de hoorzitting over „De rol van regionale parlementen met wetgevende bevoegdheid en van regionale assemblees in het democratisch bestel van de Europese Unie” (georganiseerd door de commissie Constitutionele aangelegenheden en Europese governance op 3 maart 2005) duidelijk naar voren is gekomen dat de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden steeds nauwer betrokken zijn bij de politieke eenwording van Europa; |
| --- | --- |

5)

OVERWEGENDE DAT tijdens de hoorzitting over „De rol van regionale parlementen met wetgevende bevoegdheid en van regionale assemblees in het democratisch bestel van de Europese Unie” (georganiseerd door de commissie Constitutionele aangelegenheden en Europese governance op 3 maart 2005) duidelijk naar voren is gekomen dat de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden steeds nauwer betrokken zijn bij de politieke eenwording van Europa;

| 6) | OVERWEGENDE DAT de onderbreking in het proces tot ratificatie van het grondwettelijk verdrag in geen geval een rem mag zetten op de dankzij de politieke consensus ontwikkelde initiatieven om de regionale parlementen nauwer te betrekken bij het democratisch bestel van de Unie alsook bij de uitwerking, de toepassing en de controle op de naleving van de communautaire wetgeving; |
| --- | --- |

6)

OVERWEGENDE DAT de onderbreking in het proces tot ratificatie van het grondwettelijk verdrag in geen geval een rem mag zetten op de dankzij de politieke consensus ontwikkelde initiatieven om de regionale parlementen nauwer te betrekken bij het democratisch bestel van de Unie alsook bij de uitwerking, de toepassing en de controle op de naleving van de communautaire wetgeving;

heeft tijdens zijn op 16 en 17 november 2005 gehouden 62e zitting (vergadering van 16 november) het volgende advies uitgebracht:

1.   Standpunten van het Comité van de Regio's

| 1.1 | Het Comité van de Regio's beveelt aan om het protocol betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid en het protocol betreffende de rol van de nationale parlementen in de Europese Unie op te nemen in de huidige verdragen omdat deze protocollen de democratie en de deelname van de burgers in de besluitvormingsprocedure van de Europese Unie aanzienlijk vooruit kunnen helpen; |
| --- | --- |

1.1

Het Comité van de Regio's beveelt aan om het protocol betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid en het protocol betreffende de rol van de nationale parlementen in de Europese Unie op te nemen in de huidige verdragen omdat deze protocollen de democratie en de deelname van de burgers in de besluitvormingsprocedure van de Europese Unie aanzienlijk vooruit kunnen helpen;

| 1.2 | is van mening dat de regionale democratie op een wezenlijke wijze bijdraagt tot de betrokkenheid van de burger bij het beleid en bijgevolg de nodige aandacht verdient in het kader van de Europese Unie; daarom moet de bijdrage van verkozen regionale en lokale assemblees om Europa dichter bij de burgers te brengen gevaloriseerd worden, onder meer door deze gedecentraliseerde entiteiten volwaardig bij de besluitvorming te betrekken; |
| --- | --- |

1.2

is van mening dat de regionale democratie op een wezenlijke wijze bijdraagt tot de betrokkenheid van de burger bij het beleid en bijgevolg de nodige aandacht verdient in het kader van de Europese Unie; daarom moet de bijdrage van verkozen regionale en lokale assemblees om Europa dichter bij de burgers te brengen gevaloriseerd worden, onder meer door deze gedecentraliseerde entiteiten volwaardig bij de besluitvorming te betrekken;

| 1.3 | wijst erop dat de regionale parlementen een bijdrage leveren aan het ontstaan van een Europees burgerschap, daarbij de culturele en taalkundige verscheidenheid van de Unie eerbiedigend; |
| --- | --- |

1.3

wijst erop dat de regionale parlementen een bijdrage leveren aan het ontstaan van een Europees burgerschap, daarbij de culturele en taalkundige verscheidenheid van de Unie eerbiedigend;

| 1.4 | is ervan overtuigd dat de versterking van de lokale en regionale autonomie in meerdere lidstaten een belangrijke bijdrage betekent voor de opbouw van een Europa dat met name wordt geleid door de principes van democratie, nabijheid en decentralisatie; |
| --- | --- |

1.4

is ervan overtuigd dat de versterking van de lokale en regionale autonomie in meerdere lidstaten een belangrijke bijdrage betekent voor de opbouw van een Europa dat met name wordt geleid door de principes van democratie, nabijheid en decentralisatie;

| 1.5 | stelt vast dat in alle lidstaten van de Europese Unie belangrijke ontwikkelingen inzake decentralisatie hebben plaatsgevonden waardoor de regio's belangrijke politieke en economische 'spelers' zijn geworden op het Europese terrein; |
| --- | --- |

1.5

stelt vast dat in alle lidstaten van de Europese Unie belangrijke ontwikkelingen inzake decentralisatie hebben plaatsgevonden waardoor de regio's belangrijke politieke en economische 'spelers' zijn geworden op het Europese terrein;

| 1.6 | wijst erop dat de lokale en regionale assemblees integrerend deel uitmaken van de wijze waarop Europese landen vorm geven aan hun democratie; het subnationale beleidsniveau dient derhalve in het Europese debat zijn plaats te krijgen; |
| --- | --- |

1.6

wijst erop dat de lokale en regionale assemblees integrerend deel uitmaken van de wijze waarop Europese landen vorm geven aan hun democratie; het subnationale beleidsniveau dient derhalve in het Europese debat zijn plaats te krijgen;

| 1.7 | betreurt dat de intentie om rekening te houden met de decentrale bevoegdheden van de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden, waartoe de Verklaring van Laken een positieve aanzet had gegeven, in het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa niet geleid heeft tot het rechtstreeks verhaalsrecht van de betrokken regio's; |
| --- | --- |

1.7

betreurt dat de intentie om rekening te houden met de decentrale bevoegdheden van de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden, waartoe de Verklaring van Laken een positieve aanzet had gegeven, in het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa niet geleid heeft tot het rechtstreeks verhaalsrecht van de betrokken regio's;

| 1.8 | is ermee ingenomen dat het Comité van de Regio's het recht heeft gekregen om beroep in stellen bij het Hof van Justitie met betrekking tot wetgevingshandelingen waarvoor het krachtens de grondwet moet worden geraadpleegd; tezelfdertijd betreurt het Comité dat de regio's met wetgevende bevoegdheden (nog) niet het recht hebben gekregen om zaken aanhangig te maken bij het Hof van Justitie; |
| --- | --- |

1.8

is ermee ingenomen dat het Comité van de Regio's het recht heeft gekregen om beroep in stellen bij het Hof van Justitie met betrekking tot wetgevingshandelingen waarvoor het krachtens de grondwet moet worden geraadpleegd; tezelfdertijd betreurt het Comité dat de regio's met wetgevende bevoegdheden (nog) niet het recht hebben gekregen om zaken aanhangig te maken bij het Hof van Justitie;

| 1.9 | stelt vast dat m.n. de regionale assemblees met wetgevende bevoegdheden bijgevolg én het CvdR kunnen inschakelen om desgewenst beroep te kunnen instellen én, indien nodig, de nationale parlementaire weg kunnen bewandelen; |
| --- | --- |

1.9

stelt vast dat m.n. de regionale assemblees met wetgevende bevoegdheden bijgevolg én het CvdR kunnen inschakelen om desgewenst beroep te kunnen instellen én, indien nodig, de nationale parlementaire weg kunnen bewandelen;

| 1.10 | ondersteunt de inspanningen van de Conferentie van Europese wetgevende regionale assemblees (CALRE), die streeft naar de deelname van de regionale parlementaire stelsels aan het Europese besluitvormingsproces; |
| --- | --- |

1.10

ondersteunt de inspanningen van de Conferentie van Europese wetgevende regionale assemblees (CALRE), die streeft naar de deelname van de regionale parlementaire stelsels aan het Europese besluitvormingsproces;

| 1.11 | onderstreept nogmaals — overeenkomstig de aanbevelingen uit het Witboek over Europese governance — hoe belangrijk het is dat de beleidsniveaus die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de Europese wetgeving, op een volwaardige wijze bij de voorbereiding van deze wetgeving en bij de uitwerking van het Europees beleid worden betrokken; dit is des te meer van toepassing op de regionale wetgevende assemblees omdat zij hun goedkeuring moeten hechten aan regionale wetten waarmee Europese wetgeving ten uitvoer wordt gelegd; het is er dan ook voorstander van dat deze assemblees actief worden betrokken bij het overleg ter voorbereiding van de wetgeving en via hun representatieve verenigingen deelnemen aan de gestructureerde dialoog; |
| --- | --- |

1.11

onderstreept nogmaals — overeenkomstig de aanbevelingen uit het Witboek over Europese governance — hoe belangrijk het is dat de beleidsniveaus die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de Europese wetgeving, op een volwaardige wijze bij de voorbereiding van deze wetgeving en bij de uitwerking van het Europees beleid worden betrokken; dit is des te meer van toepassing op de regionale wetgevende assemblees omdat zij hun goedkeuring moeten hechten aan regionale wetten waarmee Europese wetgeving ten uitvoer wordt gelegd; het is er dan ook voorstander van dat deze assemblees actief worden betrokken bij het overleg ter voorbereiding van de wetgeving en via hun representatieve verenigingen deelnemen aan de gestructureerde dialoog;

| 1.12 | heeft kennisgenomen van de verschillende voorstellen en initiatieven om de interparlementaire samenwerking op het Europese niveau te versterken en is van mening dat interparlementaire samenwerking kan bijdragen tot de Europese integratie; |
| --- | --- |

1.12

heeft kennisgenomen van de verschillende voorstellen en initiatieven om de interparlementaire samenwerking op het Europese niveau te versterken en is van mening dat interparlementaire samenwerking kan bijdragen tot de Europese integratie;

| 1.13 | is evenwel van mening dat de wenselijkheid en haalbaarheid van deze voorstellen nader onderzocht moeten worden en dat vooral nagegaan moet worden of deze voorstellen kunnen leiden tot een versterking van de politieke impact van de regionale assemblees; |
| --- | --- |

1.13

is evenwel van mening dat de wenselijkheid en haalbaarheid van deze voorstellen nader onderzocht moeten worden en dat vooral nagegaan moet worden of deze voorstellen kunnen leiden tot een versterking van de politieke impact van de regionale assemblees;

| 1.14 | wijst er nadrukkelijk op dat de denkpauze binnen de EU over de tekst van de grondwet op generlei wijze mag inhouden dat deze ambities worden afgezwakt of losgelaten; |
| --- | --- |

1.14

wijst er nadrukkelijk op dat de denkpauze binnen de EU over de tekst van de grondwet op generlei wijze mag inhouden dat deze ambities worden afgezwakt of losgelaten;

| 1.15 | benadrukt dat het Protocol betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid, gevoegd bij het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa, een eerste belangrijke stap is in de feitelijke erkenning van de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden; dit protocol voorziet immers dat in voorkomend geval de nationale parlementen deze regionale parlementen raadplegen in het kader van de controle op de naleving van het subsidiariteitsbeginsel; |
| --- | --- |

1.15

benadrukt dat het Protocol betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid, gevoegd bij het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa, een eerste belangrijke stap is in de feitelijke erkenning van de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden; dit protocol voorziet immers dat in voorkomend geval de nationale parlementen deze regionale parlementen raadplegen in het kader van de controle op de naleving van het subsidiariteitsbeginsel;

| 1.16 | stelt overigens vast dat alle regionale assemblees, overeenkomstig de hun toegekende bevoegdheden, een rol spelen in de mechanismen voor de toepassing van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel en de controle op de naleving daarvan; |
| --- | --- |

1.16

stelt overigens vast dat alle regionale assemblees, overeenkomstig de hun toegekende bevoegdheden, een rol spelen in de mechanismen voor de toepassing van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel en de controle op de naleving daarvan;

| 1.17 | merkt op dat in de voorstellen van de Commissie inzake Europese governance en in het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa ontegensprekelijk is vastgelegd dat Europa het stelsel van multilevel governance heeft ingevoerd; dit houdt in dat de verhouding tussen de verschillende beleidsniveaus gebaseerd is op een horizontaal partnerschap en gericht is op efficiënte en geïntegreerde besluitvorming en dat de bevoegdheden tussen de verschillende beleidsniveaus duidelijk worden afgebakend, zodat er geen twijfel over bestaat wie wat doet en op welk niveau de politieke verantwoordelijkheid zich situeert; |
| --- | --- |

1.17

merkt op dat in de voorstellen van de Commissie inzake Europese governance en in het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa ontegensprekelijk is vastgelegd dat Europa het stelsel van multilevel governance heeft ingevoerd; dit houdt in dat de verhouding tussen de verschillende beleidsniveaus gebaseerd is op een horizontaal partnerschap en gericht is op efficiënte en geïntegreerde besluitvorming en dat de bevoegdheden tussen de verschillende beleidsniveaus duidelijk worden afgebakend, zodat er geen twijfel over bestaat wie wat doet en op welk niveau de politieke verantwoordelijkheid zich situeert;

| 1.18 | wijst erop dat de deelname van de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheid binnen het Comité van de Regio's een extra troef vormt doordat aldus de grote diversiteit van de subnationale bestuurslagen binnen de EU tot uitdrukking komt, en nauwere samenwerking tussen het Comité van de Regio's en de regionale wetgevende assemblees mogelijk wordt, zodat de regionale democratie in Europa wordt versterkt en de nieuwe bevoegdheden waarin het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa voorziet, beter kunnen worden uitgeoefend en het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel correct kunnen worden toegepast, een en ander in overleg met de regionale uitvoerende organen; |
| --- | --- |

1.18

wijst erop dat de deelname van de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheid binnen het Comité van de Regio's een extra troef vormt doordat aldus de grote diversiteit van de subnationale bestuurslagen binnen de EU tot uitdrukking komt, en nauwere samenwerking tussen het Comité van de Regio's en de regionale wetgevende assemblees mogelijk wordt, zodat de regionale democratie in Europa wordt versterkt en de nieuwe bevoegdheden waarin het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa voorziet, beter kunnen worden uitgeoefend en het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel correct kunnen worden toegepast, een en ander in overleg met de regionale uitvoerende organen;

| 1.19 | beschouwt de ratificatie van het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa door regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden als een belangrijke opportuniteit om de rol en de plaats van deze regionale parlementen in de Europese constructie in het licht te stellen. |
| --- | --- |

1.19

beschouwt de ratificatie van het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa door regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden als een belangrijke opportuniteit om de rol en de plaats van deze regionale parlementen in de Europese constructie in het licht te stellen.

2.   Aanbevelingen van het Comité van de Regio's

| 2.1 | Het Comité van de Regio's zou graag zien dat de regionale parlementen, de regionale assemblees en de lokale overheden, overeenkomstig de hun toegekende bevoegdheden, zich in institutioneel verband proactief opstellen en ten volle worden betrokken bij het debat over de toekomst van de Unie en het communautaire besluitvormingsproces, en dat zij hun verantwoordelijkheid ten opzichte van de burgers opnemen, zeker gezien de huidige context van de denkpauze; |
| --- | --- |

2.1

Het Comité van de Regio's zou graag zien dat de regionale parlementen, de regionale assemblees en de lokale overheden, overeenkomstig de hun toegekende bevoegdheden, zich in institutioneel verband proactief opstellen en ten volle worden betrokken bij het debat over de toekomst van de Unie en het communautaire besluitvormingsproces, en dat zij hun verantwoordelijkheid ten opzichte van de burgers opnemen, zeker gezien de huidige context van de denkpauze;

| 2.2 | pleit er in dit verband voor dat de regionale parlementen worden betrokken bij de parlementaire fora die het EP in het kader van de denkpauze wil opzetten om de Europese dialoog aan te zwengelen en zo de impasse i.v.m. de grondwet te doorbreken; |
| --- | --- |

2.2

pleit er in dit verband voor dat de regionale parlementen worden betrokken bij de parlementaire fora die het EP in het kader van de denkpauze wil opzetten om de Europese dialoog aan te zwengelen en zo de impasse i.v.m. de grondwet te doorbreken;

| 2.3 | pleit ervoor de lokale en regionale overheden en met name de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden in de prelegislatieve fase feitelijk te betrekken bij het overleg dat de wetgeving voorafgaat; ook dienen zij te worden geraadpleegd tijdens de vroegtijdige-waarschuwingsfase; |
| --- | --- |

2.3

pleit ervoor de lokale en regionale overheden en met name de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden in de prelegislatieve fase feitelijk te betrekken bij het overleg dat de wetgeving voorafgaat; ook dienen zij te worden geraadpleegd tijdens de vroegtijdige-waarschuwingsfase;

| 2.4 | dringt erop aan dat de regionale parlementen ten volle worden betrokken bij Plan D van de Commissie, zodat zij kunnen deelnemen aan de discussie over de toekomst van Europa en de verwachtingen van de burgers; dit geldt zowel voor de communautaire initiatieven als voor de nationale debatten; |
| --- | --- |

2.4

dringt erop aan dat de regionale parlementen ten volle worden betrokken bij Plan D van de Commissie, zodat zij kunnen deelnemen aan de discussie over de toekomst van Europa en de verwachtingen van de burgers; dit geldt zowel voor de communautaire initiatieven als voor de nationale debatten;

| 2.5 | is voornemens de samenwerking en het overleg met de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden te intensiveren met het oog op de optimalisering van deze betrokkenheid; |
| --- | --- |

2.5

is voornemens de samenwerking en het overleg met de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden te intensiveren met het oog op de optimalisering van deze betrokkenheid;

| 2.6 | merkt op dat het tegen de achtergrond van de samen met de regionale en lokale autoriteiten en hun verenigingen verrichte werkzaamheden en in het kader van zijn nog vast te stellen interne procedures zeker aandacht zal besteden aan verzoeken om tegen communautaire rechtshandelingen in beroep te gaan; |
| --- | --- |

2.6

merkt op dat het tegen de achtergrond van de samen met de regionale en lokale autoriteiten en hun verenigingen verrichte werkzaamheden en in het kader van zijn nog vast te stellen interne procedures zeker aandacht zal besteden aan verzoeken om tegen communautaire rechtshandelingen in beroep te gaan;

| 2.7 | zal ervoor ijveren dat de regionale wetgevende parlementen, in functie van de bevoegdheden die de Unie uitoefent, kunnen optreden als componenten van het nationaal parlementair stelsel of als kamers van het nationaal parlement, en dat zij zich ook kunnen wenden tot hun nationaal parlement om beroep in stellen bij het Hof van Justitie wegens schending van het subsidiariteitsbeginsel; |
| --- | --- |

2.7

zal ervoor ijveren dat de regionale wetgevende parlementen, in functie van de bevoegdheden die de Unie uitoefent, kunnen optreden als componenten van het nationaal parlementair stelsel of als kamers van het nationaal parlement, en dat zij zich ook kunnen wenden tot hun nationaal parlement om beroep in stellen bij het Hof van Justitie wegens schending van het subsidiariteitsbeginsel;

| 2.8 | verzoekt de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden en de regionale assemblees geregeld mee te werken aan de actualisering van de door het Comité opgestelde lijst van de „Verdeling van bevoegdheden tussen de EU, de lidstaten en de regionale en lokale overheden” (CdR 104/2004); |
| --- | --- |

2.8

verzoekt de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden en de regionale assemblees geregeld mee te werken aan de actualisering van de door het Comité opgestelde lijst van de „Verdeling van bevoegdheden tussen de EU, de lidstaten en de regionale en lokale overheden” (CdR 104/2004);

| 2.9 | dringt erop aan dat op het niveau van de regionale wetgevende parlementen wordt overwogen om een parlementaire commissie voor de controle op de naleving van het subsidiariteitsbeginsel op te richten; deze parlementaire commissie zou dan de geprivilegieerde gesprekspartner kunnen zijn in de eerder genoemde netwerken; |
| --- | --- |

2.9

dringt erop aan dat op het niveau van de regionale wetgevende parlementen wordt overwogen om een parlementaire commissie voor de controle op de naleving van het subsidiariteitsbeginsel op te richten; deze parlementaire commissie zou dan de geprivilegieerde gesprekspartner kunnen zijn in de eerder genoemde netwerken;

| 2.10 | pleit ervoor dat in lidstaten waar er een verdeling van bevoegdheden is tussen het nationale en regionale niveau, een interne dwingende afspraak wordt gemaakt in het kader van de procedure van vroegtijdige waarschuwing inzake het toezicht op de naleving van het subsidiariteitsbeginsel, zodat een duidelijke en transparante procedure verzekerd is; het Comité van de Regio's zou deze procedureafspraken, die op het niveau van de lidstaten gemaakt worden, in kaart moeten brengen; |
| --- | --- |

2.10

pleit ervoor dat in lidstaten waar er een verdeling van bevoegdheden is tussen het nationale en regionale niveau, een interne dwingende afspraak wordt gemaakt in het kader van de procedure van vroegtijdige waarschuwing inzake het toezicht op de naleving van het subsidiariteitsbeginsel, zodat een duidelijke en transparante procedure verzekerd is; het Comité van de Regio's zou deze procedureafspraken, die op het niveau van de lidstaten gemaakt worden, in kaart moeten brengen;

| 2.11 | zou graag zien dat de controle op de naleving van het subsidiariteitsbeginsel gepaard gaat met een interne hervorming in de lidstaten, zonder dat daardoor de bestaande grondwettelijke structuren met voeten worden getreden, zodat de regionale wetgevende parlementen een grotere rol kunnen gaan spelen in de in het protocol betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid vastgelegde mechanismen; |
| --- | --- |

2.11

zou graag zien dat de controle op de naleving van het subsidiariteitsbeginsel gepaard gaat met een interne hervorming in de lidstaten, zonder dat daardoor de bestaande grondwettelijke structuren met voeten worden getreden, zodat de regionale wetgevende parlementen een grotere rol kunnen gaan spelen in de in het protocol betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid vastgelegde mechanismen;

| 2.12 | pleit ervoor dat de regionale wetgevende parlementen met initiatiefrecht dit recht gebruiken in het kader van de Europese besluitvorming, niet alleen op grond van hun institutionele bevoegdheden, maar ook op grond van hun fiscale bevoegdheid; |
| --- | --- |

2.12

pleit ervoor dat de regionale wetgevende parlementen met initiatiefrecht dit recht gebruiken in het kader van de Europese besluitvorming, niet alleen op grond van hun institutionele bevoegdheden, maar ook op grond van hun fiscale bevoegdheid;

| 2.13 | dringt er ten slotte met klem op aan dat de Europese Unie zich ertoe verbindt om het regionale debat in Europa kracht bij te zetten; dit debat zou alleszins gevoerd moeten worden in samenwerking tussen het Europees Parlement, de nationale parlementen, de lokale en regionale overheden en met name de regionale wetgevende parlementen; hoe dit verder concreet vorm dient te krijgen, zal het voorwerp moeten uitmaken van verder overleg; bedoeling is in elk geval dat het samenwerkingsverband een meerwaarde heeft voor de Europese democratie. |
| --- | --- |

2.13

dringt er ten slotte met klem op aan dat de Europese Unie zich ertoe verbindt om het regionale debat in Europa kracht bij te zetten; dit debat zou alleszins gevoerd moeten worden in samenwerking tussen het Europees Parlement, de nationale parlementen, de lokale en regionale overheden en met name de regionale wetgevende parlementen; hoe dit verder concreet vorm dient te krijgen, zal het voorwerp moeten uitmaken van verder overleg; bedoeling is in elk geval dat het samenwerkingsverband een meerwaarde heeft voor de Europese democratie.

Brussel, 16 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

(1)  PB C 71 van 22.3.2005, blz. 1

1

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/35 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/35

---

Advies van het Comité van de Regio's over „De richtsnoeren inzake de toepassing van en de controle op de naleving van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel”

(2006/C 115/08)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

GEZIEN het besluit van het bureau van 20 juni 2004 om krachtens artikel 265, vijfde alinea, van het EG-Verdrag de commissie „Constitutionele aangelegenheden en Europese governance” te belasten met het opstellen van een initiatiefadvies over „De toepassing van en de controle op de naleving van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel”;

GEZIEN het door de staatshoofden en de regeringsleiders op 29 oktober 2004 ondertekende Verdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa (hierna het Grondwetsverdrag genoemd), en met name de bepalingen van het „Protocol betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid” (hierna „Subsidiariteitsprotocol” genoemd) (IGC 87/04 rév. 1, IGC 87/04 add. 1 rév. 1, IGC 87/04 add. 2 rév. 1);

GEZIEN de mededeling van de Commissie „De uitvoering van het actiekader: actualisering en vereenvoudiging van het acquis communautaire” (COM(2004) 432 final);

GEZIEN zijn advies over „De herziening van het Verdrag van de Europese Unie” (CDR 136/95) en zijn aanvullend advies over „De toepassing van het subsidiariteitsbeginsel in de Europese Unie” (CDR 136/95 bijlage);

GEZIEN zijn resolutie over de „uitkomsten van de Intergouvernementele Conferentie” (CDR 305/97 fin);

GEZIEN zijn advies getiteld „Naar een echte subsidiariteitscultuur — Een appel van het Comité van de Regio's” (CDR 302/98 fin) (1);

GEZIEN zijn advies over „De wetgeving verbeteren, een gedeelde verantwoordelijkheid” (CDR 50/99 fin) (2);

GEZIEN zijn advies over „De tenuitvoerlegging van de EU-wetgeving door regio's en plaatselijke overheden” (CDR 51/99 fin) (3);

GEZIEN zijn advies over „De Intergouvernementele Conferentie 2000” (CDR 53/99 fin) (4);

GEZIEN zijn resolutie over „De volgende Intergouvernementele Conferentie” (CDR 54/99 fin) (5);

GEZIEN zijn advies over het verslag van de Commissie aan de Raad getiteld „De wetgeving verbeteren 1999” (CDR 18/2000) (6);

GEZIEN zijn advies over het verslag van de Commissie „Een betere wetgeving 2002” en haar mededeling „Modernisering en vereenvoudiging van het acquis communautaire” (CDR 62/2003 fin) (7);

GEZIEN zijn advies van 14 juni 2005 over „Een betere wetgeving 2004” en „Betere regelgeving met het oog op economische groei en meer banen in de Europese Unie” (CDR 121/2005 fin);

GEZIEN zijn advies over „Het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa” (CDR 354/2003 fin);

GEZIEN zijn advies over „De denkpauze: structuur, onderwerpen en kader voor een evaluatie van het debat over de Europese Unie” (CDR 250/2005 fin);

GEZIEN het door de commissie CONST op 4 oktober 2005 goedgekeurde ontwerpadvies (CDR 220/2004 rév. 3) (rapporteur: de heer Straub, DE/EVP, voorzitter van het Parlement van de deelstaat Baden-Württemberg);

| 1. | OVERWEGENDE dat bij de verdere uitwerking van het subsidiariteitsbeginsel in de Verdragen gedurende de laatste jaren de voorstellen van het Comité geleidelijk in de Verdragsteksten zijn opgenomen; |
| --- | --- |

1.

OVERWEGENDE dat bij de verdere uitwerking van het subsidiariteitsbeginsel in de Verdragen gedurende de laatste jaren de voorstellen van het Comité geleidelijk in de Verdragsteksten zijn opgenomen;

| 2. | OVERWEGENDE de resultaten van het eerste seminar over subsidiariteit dat door de commissie CONST op 27 mei 2004 in Berlijn werd georganiseerd; |
| --- | --- |

2.

OVERWEGENDE de resultaten van het eerste seminar over subsidiariteit dat door de commissie CONST op 27 mei 2004 in Berlijn werd georganiseerd;

| 3. | OVERWEGENDE dat het in het Grondwetsverdrag verankerde beginsel van regionaal en lokaal zelfbestuur (artikel I-5) concreet gestalte krijgt door de uitbreiding van het subsidiariteitsbeginsel tot het regionaal en lokaal niveau (artikel I-11); |
| --- | --- |

3.

OVERWEGENDE dat het in het Grondwetsverdrag verankerde beginsel van regionaal en lokaal zelfbestuur (artikel I-5) concreet gestalte krijgt door de uitbreiding van het subsidiariteitsbeginsel tot het regionaal en lokaal niveau (artikel I-11);

| 4. | OVERWEGENDE dat de Commissie in de prelegislatieve fase brede raadplegingen onder de lokale en regionale lichamen moet organiseren (artikel 2 van het Subsidiariteitsprotocol); |
| --- | --- |

4.

OVERWEGENDE dat de Commissie in de prelegislatieve fase brede raadplegingen onder de lokale en regionale lichamen moet organiseren (artikel 2 van het Subsidiariteitsprotocol);

| 5. | OVERWEGENDE dat het Comité als spreekbuis van de regio's en gemeenten in de Unie zich ter vrijwaring van zijn prerogatieven tot het Hof van Justitie zal kunnen wenden (artikel III-365, lid 3); |
| --- | --- |

5.

OVERWEGENDE dat het Comité als spreekbuis van de regio's en gemeenten in de Unie zich ter vrijwaring van zijn prerogatieven tot het Hof van Justitie zal kunnen wenden (artikel III-365, lid 3);

| 6. | OVERWEGENDE dat het Comité zich ook tot het Hof zal kunnen wenden ter naleving van het subsidiariteitsbeginsel (artikel III-365 jo. artikel 8 van het Protocol); |
| --- | --- |

6.

OVERWEGENDE dat het Comité zich ook tot het Hof zal kunnen wenden ter naleving van het subsidiariteitsbeginsel (artikel III-365 jo. artikel 8 van het Protocol);

| 7. | OVERWEGENDE dat het Comité ex artikel 9 van het Protocol aangewezen is om evenals de andere instellingen en de nationale parlementen het verslag van de Commissie over de toepassing van artikel I-11 (subsidiariteit en evenredigheid) te ontvangen; |
| --- | --- |

7.

OVERWEGENDE dat het Comité ex artikel 9 van het Protocol aangewezen is om evenals de andere instellingen en de nationale parlementen het verslag van de Commissie over de toepassing van artikel I-11 (subsidiariteit en evenredigheid) te ontvangen;

| 8. | OVERWEGENDE dat er een vroege-waarschuwingssysteem voor de politieke controle op de naleving van het subsidiariteitsbeginsel in het leven is geroepen waarbij voor het eerst ook voor de nationale en regionale parlementen een plaats in het wetgevingsproces van de EU is ingeruimd (artikel 6 van het Protocol); |
| --- | --- |

8.

OVERWEGENDE dat er een vroege-waarschuwingssysteem voor de politieke controle op de naleving van het subsidiariteitsbeginsel in het leven is geroepen waarbij voor het eerst ook voor de nationale en regionale parlementen een plaats in het wetgevingsproces van de EU is ingeruimd (artikel 6 van het Protocol);

heeft tijdens zijn 62e zitting van 16 en 17 november 2005 (vergadering van 16 november) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen werd goedgekeurd:

Standpunten en algemene aanbevelingen van het Comité van de Regio's

1.   Opmerking vooraf over de stand van zaken betreffende de ratificatie van het grondwettelijk verdrag

| 1.1 | Het Comité neemt ervan kennis dat de meerderheid van de lidstaten het Grondwetsverdrag al hebben geratificeerd, terwijl de bevolkingen van twee lidstaten het in een referendum hebben verworpen. |
| --- | --- |

1.1

Het Comité neemt ervan kennis dat de meerderheid van de lidstaten het Grondwetsverdrag al hebben geratificeerd, terwijl de bevolkingen van twee lidstaten het in een referendum hebben verworpen.

| 1.2 | Het schaart zich achter de door de Europese Raad van 16 en 17 juni 2005 ingelaste denkpauze en vindt dat deze moet worden benut om erover na te denken hoe de Unie haar beleid beter op de verwachtingen van de burgers kan afstemmen en de communicatie met hen kan verbeteren; in dit verband kan een doorslaggevende bijdrage worden geleverd door de vertegenwoordigers van de regionale en lokale lichamen, die zeer dicht bij de burgers staan, in de vorm van onder meer voorstellen en initiatieven. |
| --- | --- |

1.2

Het schaart zich achter de door de Europese Raad van 16 en 17 juni 2005 ingelaste denkpauze en vindt dat deze moet worden benut om erover na te denken hoe de Unie haar beleid beter op de verwachtingen van de burgers kan afstemmen en de communicatie met hen kan verbeteren; in dit verband kan een doorslaggevende bijdrage worden geleverd door de vertegenwoordigers van de regionale en lokale lichamen, die zeer dicht bij de burgers staan, in de vorm van onder meer voorstellen en initiatieven.

| 1.3 | Het heeft erop gewezen hoe belangrijk het is dat de lokale en regionale overheden worden betrokken bij de „denkpauze”, en heeft aanbevelingen gedaan t.a.v. de structuur, aandachtspunten en evaluatie van het debat over de Europese Unie (CdR 250/2005). |
| --- | --- |

1.3

Het heeft erop gewezen hoe belangrijk het is dat de lokale en regionale overheden worden betrokken bij de „denkpauze”, en heeft aanbevelingen gedaan t.a.v. de structuur, aandachtspunten en evaluatie van het debat over de Europese Unie (CdR 250/2005).

| 1.4 | Het is van mening dat oriëntatie van het Europees beleid op het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel en ontwikkeling van een subsidiariteitscultuur cruciaal zijn om het vertrouwen van de burgers in de Europese samenwerking te versterken en de in de negatieve uitslagen van referenda tot uiting gekomen scepsis weg te nemen. |
| --- | --- |

1.4

Het is van mening dat oriëntatie van het Europees beleid op het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel en ontwikkeling van een subsidiariteitscultuur cruciaal zijn om het vertrouwen van de burgers in de Europese samenwerking te versterken en de in de negatieve uitslagen van referenda tot uiting gekomen scepsis weg te nemen.

| 1.5 | De instellingen en organen van de Unie worden er daarom toe opgeroepen om vooral de in het Grondwettelijk Verdrag genoemde beginselen subsidiariteit en evenredigheid en de controle op de naleving ervan, los van de ratificatie van genoemd verdrag en voor zover juridisch mogelijk, onverwijld in praktijk te brengen. |
| --- | --- |

1.5

De instellingen en organen van de Unie worden er daarom toe opgeroepen om vooral de in het Grondwettelijk Verdrag genoemde beginselen subsidiariteit en evenredigheid en de controle op de naleving ervan, los van de ratificatie van genoemd verdrag en voor zover juridisch mogelijk, onverwijld in praktijk te brengen.

| 1.6 | Het is in dit verband noodzakelijk dat, zoals bepaald in het Protocol betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid dat aan het Grondwettelijk Verdrag is gehecht, via brede raadplegingen die aan een wetgevingshandeling voorafgaan, meer rekening wordt gehouden met de lokale en regionale dimensie van de Europese Unie. Verder moet voor elke kaderwet een subsidiariteitsmemorandum worden opgesteld, waarmee de financiële gevolgen van de kaderwet en de gevolgen ervan op de regionale en lokale autoriteiten kunnen worden beoordeeld, (vgl. CdR 121/2005, par. 2.1.2). |
| --- | --- |

1.6

Het is in dit verband noodzakelijk dat, zoals bepaald in het Protocol betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid dat aan het Grondwettelijk Verdrag is gehecht, via brede raadplegingen die aan een wetgevingshandeling voorafgaan, meer rekening wordt gehouden met de lokale en regionale dimensie van de Europese Unie. Verder moet voor elke kaderwet een subsidiariteitsmemorandum worden opgesteld, waarmee de financiële gevolgen van de kaderwet en de gevolgen ervan op de regionale en lokale autoriteiten kunnen worden beoordeeld, (vgl. CdR 121/2005, par. 2.1.2).

2.   Politieke beoordeling van de in het Grondwetsverdrag opgenomen subsidiariteits- en evenredigheidsbeginselen

| 2.1 | Het Comité is er ten zeerste over te spreken dat middels de verschillende verdragsherzieningen die sinds 1996 zijn doorgevoerd en het op 29 oktober 2004 ondertekende Grondwetsverdrag nu bijna alle gedurende de laatste 10 jaren door het Comité geuite verlangens betreffende het subsidiariteitsbeginsel, met name in het kader van de werkzaamheden van de Conventie, zijn vervuld. Daarmee is aangetoond dat het Comité een vinger in de pap heeft in het Europese wetgevingsproces. |
| --- | --- |

2.1

Het Comité is er ten zeerste over te spreken dat middels de verschillende verdragsherzieningen die sinds 1996 zijn doorgevoerd en het op 29 oktober 2004 ondertekende Grondwetsverdrag nu bijna alle gedurende de laatste 10 jaren door het Comité geuite verlangens betreffende het subsidiariteitsbeginsel, met name in het kader van de werkzaamheden van de Conventie, zijn vervuld. Daarmee is aangetoond dat het Comité een vinger in de pap heeft in het Europese wetgevingsproces.

| 2.2 | Ook kan het zich vinden in de nieuwe definitie van het subsidiariteitsbeginsel en zijn betrokkenheid bij de ex-postcontrole op de naleving ervan. Voorts is het tevreden over het feit dat het, evenals de andere instellingen en de nationale parlementen, het Commissieverslag over de uitvoering van artikel I-11 van de grondwet (subsidiariteit en evenredigheid) zal ontvangen (zie ook CDR 354/2003, par. 1.12 — artikel 9 van het Subsidiariteitsprotocol). |
| --- | --- |

2.2

Ook kan het zich vinden in de nieuwe definitie van het subsidiariteitsbeginsel en zijn betrokkenheid bij de ex-postcontrole op de naleving ervan. Voorts is het tevreden over het feit dat het, evenals de andere instellingen en de nationale parlementen, het Commissieverslag over de uitvoering van artikel I-11 van de grondwet (subsidiariteit en evenredigheid) zal ontvangen (zie ook CDR 354/2003, par. 1.12 — artikel 9 van het Subsidiariteitsprotocol).

| 2.3 | Verder kan erop worden gewezen dat dankzij de in het Grondwetsverdrag doorgevoerde veranderingen het Comité een belangrijke rol krijgt bij de controle op de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel. Zijn institutionele rol in de Unie wordt daarmee verzwaard. |
| --- | --- |

2.3

Verder kan erop worden gewezen dat dankzij de in het Grondwetsverdrag doorgevoerde veranderingen het Comité een belangrijke rol krijgt bij de controle op de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel. Zijn institutionele rol in de Unie wordt daarmee verzwaard.

| 2.4 | Het zal er in dit verband alles aan doen om zich op deze nieuwe taak voor te bereiden en met de desbetreffende organen en de door hem te vertegenwoordigen regionale en lokale lichamen nog nauwer samen te werken. |
| --- | --- |

2.4

Het zal er in dit verband alles aan doen om zich op deze nieuwe taak voor te bereiden en met de desbetreffende organen en de door hem te vertegenwoordigen regionale en lokale lichamen nog nauwer samen te werken.

| 2.5 | De strikte toepassing van het bijgestelde subsidiariteitsbeginsel, dat wil zeggen meer betrokkenheid van de regionale en lokale actoren, kan cruciaal worden om het beleid en de maatregelen van de Europese instellingen concreter te maken. Deze actoren staan namelijk het dichtst bij de burger en zijn als zodanig in staat om verzoeken en suggesties inzake de concrete behoeften op het gebied van sociaal-economische ontwikkeling die er op lokaal en regionaal niveau bestaan, onder de aandacht van de Europese instellingen te brengen. Voorts kunnen de decentrale overheden helpen om het Europese ideaal onder de burgers te promoten. |
| --- | --- |

2.5

De strikte toepassing van het bijgestelde subsidiariteitsbeginsel, dat wil zeggen meer betrokkenheid van de regionale en lokale actoren, kan cruciaal worden om het beleid en de maatregelen van de Europese instellingen concreter te maken. Deze actoren staan namelijk het dichtst bij de burger en zijn als zodanig in staat om verzoeken en suggesties inzake de concrete behoeften op het gebied van sociaal-economische ontwikkeling die er op lokaal en regionaal niveau bestaan, onder de aandacht van de Europese instellingen te brengen. Voorts kunnen de decentrale overheden helpen om het Europese ideaal onder de burgers te promoten.

| 2.6 | Het Comité is zeer ingenomen met het aanbod dat Commissievoorzitter Barroso tijdens de zitting van 24 februari 2005 heeft gedaan om het politieke partnerschap tussen Commissie en CvdR te versterken en het Samenwerkingsprotocol van 2001 verder uit te werken. Het kijkt uit naar een daadwerkelijke dialoog met de Commissie, die moet worden uitgebreid tot cruciale onderwerpen (CDR 354/2003, par. 1.18). |
| --- | --- |

2.6

Het Comité is zeer ingenomen met het aanbod dat Commissievoorzitter Barroso tijdens de zitting van 24 februari 2005 heeft gedaan om het politieke partnerschap tussen Commissie en CvdR te versterken en het Samenwerkingsprotocol van 2001 verder uit te werken. Het kijkt uit naar een daadwerkelijke dialoog met de Commissie, die moet worden uitgebreid tot cruciale onderwerpen (CDR 354/2003, par. 1.18).

| 2.7 | Tevens stemt het tot tevredenheid dat in het Grondwetsverdrag voor de eerste keer, zoals herhaaldelijk door het Comité gevraagd (8), duidelijke bevoegdheidscategorieën (exclusieve, gedeelde en aanvullende — zie artikel I–12) zijn opgenomen en er een nauwkeurigere bevoegdheidsverdeling tussen de Unie, de lidstaten en de regionale en lokale lichamen is ingevoerd (art. I–13–18). |
| --- | --- |

2.7

Tevens stemt het tot tevredenheid dat in het Grondwetsverdrag voor de eerste keer, zoals herhaaldelijk door het Comité gevraagd (8), duidelijke bevoegdheidscategorieën (exclusieve, gedeelde en aanvullende — zie artikel I–12) zijn opgenomen en er een nauwkeurigere bevoegdheidsverdeling tussen de Unie, de lidstaten en de regionale en lokale lichamen is ingevoerd (art. I–13–18).

| 2.8 | Hoofddoelstelling van het subsidiariteitsbeginsel als dynamisch politiek beginsel dat de bijstelling mogelijk maakt van maatregelen uit hoofde van bevoegdheden die worden gedeeld door de openbare instellingen en organen van de Unie is ervoor te zorgen dat besluiten in Europa op het bestuursniveau worden genomen dat de beste garantie voor efficiëntie biedt en zo dicht mogelijk bij de burger ligt. |
| --- | --- |

2.8

Hoofddoelstelling van het subsidiariteitsbeginsel als dynamisch politiek beginsel dat de bijstelling mogelijk maakt van maatregelen uit hoofde van bevoegdheden die worden gedeeld door de openbare instellingen en organen van de Unie is ervoor te zorgen dat besluiten in Europa op het bestuursniveau worden genomen dat de beste garantie voor efficiëntie biedt en zo dicht mogelijk bij de burger ligt.

| 2.9 | Verder constateert het Comité dat het subsidiariteitsbeginsel een dynamisch beginsel is, dat op het ene gebied kan leiden tot „meer” en op het andere tot „minder” Europa (CDR 302/98, par. 1.1.5). |
| --- | --- |

2.9

Verder constateert het Comité dat het subsidiariteitsbeginsel een dynamisch beginsel is, dat op het ene gebied kan leiden tot „meer” en op het andere tot „minder” Europa (CDR 302/98, par. 1.1.5).

| 2.10 | Voorts benadrukt het Comité dat de EU zowel harmonisering als behoud van de bestaande diversiteit behoeft en zet het zich in voor een Europa waarin de volkeren, los van verscheidenheid en een eigen identiteit, al hun krachten kunnen ontplooien om tot positieve mededinging te komen, zonder echter afbreuk te doen aan solidariteit of samenhang binnen de Unie. (9) |
| --- | --- |

2.10

Voorts benadrukt het Comité dat de EU zowel harmonisering als behoud van de bestaande diversiteit behoeft en zet het zich in voor een Europa waarin de volkeren, los van verscheidenheid en een eigen identiteit, al hun krachten kunnen ontplooien om tot positieve mededinging te komen, zonder echter afbreuk te doen aan solidariteit of samenhang binnen de Unie. (9)

| 2.11 | Daarom wordt de aandacht van de Commissie er met name op gevestigd dat toepassing van het subsidiariteitsbeginsel vooral inhoudt dat pro-actief moet worden nagegaan of er wel EG-wetgeving geboden is. |
| --- | --- |

2.11

Daarom wordt de aandacht van de Commissie er met name op gevestigd dat toepassing van het subsidiariteitsbeginsel vooral inhoudt dat pro-actief moet worden nagegaan of er wel EG-wetgeving geboden is.

| 2.12 | Benadrukt wordt dat overeenkomstig artikel 1 van het Subsidiariteitsprotocol alle Europese instellingen gehouden zijn om gedurende het gehele wetgevingsproces, d.w.z. ook tijdens de beraadslagingen van het Europees Parlement en de Raad, het subsidiariteitsbeginsel te eerbiedigen. Daarom is het van groot belang dat het Comité, gegeven zijn nieuwe bevoegdheden, de middelen krijgt en ontwikkelt om tijdens het gehele wetgevingsproces met name te kunnen toezien op de naleving van het subsidiariteitsbeginsel en in voorkomend geval zich tot het Hof van Justitie te kunnen wenden. |
| --- | --- |

2.12

Benadrukt wordt dat overeenkomstig artikel 1 van het Subsidiariteitsprotocol alle Europese instellingen gehouden zijn om gedurende het gehele wetgevingsproces, d.w.z. ook tijdens de beraadslagingen van het Europees Parlement en de Raad, het subsidiariteitsbeginsel te eerbiedigen. Daarom is het van groot belang dat het Comité, gegeven zijn nieuwe bevoegdheden, de middelen krijgt en ontwikkelt om tijdens het gehele wetgevingsproces met name te kunnen toezien op de naleving van het subsidiariteitsbeginsel en in voorkomend geval zich tot het Hof van Justitie te kunnen wenden.

| 2.13 | Voorts mag met genoegen worden geconstateerd dat door het betrekken van het lokale bestuursniveau bij de tenuitvoerlegging van het subsidiariteitsbeginsel duidelijk wordt gemaakt dat het hierbij niet alleen om de wetgevingsrechten op nationaal en regionaal niveau gaat, maar dat de Unie ook de voorrechten van de steden, gemeenten en regio's in het kader van lokaal en regionaal zelfbestuur moet waarborgen. |
| --- | --- |

2.13

Voorts mag met genoegen worden geconstateerd dat door het betrekken van het lokale bestuursniveau bij de tenuitvoerlegging van het subsidiariteitsbeginsel duidelijk wordt gemaakt dat het hierbij niet alleen om de wetgevingsrechten op nationaal en regionaal niveau gaat, maar dat de Unie ook de voorrechten van de steden, gemeenten en regio's in het kader van lokaal en regionaal zelfbestuur moet waarborgen.

| 2.14 | Daarentegen valt het te betreuren dat de in het Subsidiariteitsprotocol bij het Verdrag van Amsterdam opgenomen criteria voor de controle van de verenigbaarheid van een EU-wetgevingsvoorstel met het beginsel niet integraal in het nieuwe Protocol zijn overgenomen. De Commissie wordt dan ook verzocht om in de toekomst ten aanzien van de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel vooral te kijken:






  — | naar de transnationale aspecten die niet m.b.v. nationale, regionale of lokale maatregelen geregeld kunnen worden, |
| --- | --- | --- |

2.14

Daarentegen valt het te betreuren dat de in het Subsidiariteitsprotocol bij het Verdrag van Amsterdam opgenomen criteria voor de controle van de verenigbaarheid van een EU-wetgevingsvoorstel met het beginsel niet integraal in het nieuwe Protocol zijn overgenomen. De Commissie wordt dan ook verzocht om in de toekomst ten aanzien van de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel vooral te kijken:

—

naar de transnationale aspecten die niet m.b.v. nationale, regionale of lokale maatregelen geregeld kunnen worden,

| — | of afzonderlijke maatregelen van de lidstaten of van hun regionale en lokale lichamen dan wel het uitblijven van Gemeenschapsmaatregelen misschien strijden met de Verdragseisen of op andere wijze de belangen van de lidstaten of hun regionale en lokale lichamen ernstig schaden, |
| --- | --- |

—

of afzonderlijke maatregelen van de lidstaten of van hun regionale en lokale lichamen dan wel het uitblijven van Gemeenschapsmaatregelen misschien strijden met de Verdragseisen of op andere wijze de belangen van de lidstaten of hun regionale en lokale lichamen ernstig schaden,

| — | of maatregelen op Gemeenschapsniveau op grond van hun omvang en effect duidelijk voordelen bieden in vergelijking met nationale, regionale of lokale maatregelen. |
| --- | --- |

—

of maatregelen op Gemeenschapsniveau op grond van hun omvang en effect duidelijk voordelen bieden in vergelijking met nationale, regionale of lokale maatregelen.

| 2.15 | Ook moet bij de subsidiariteitstoets worden bezien in hoeverre EU-maatregelen economische schaalvoordelen opleveren en via grensoverschrijdende en transnationale effecten waarde kan worden toegevoegd. |
| --- | --- |

2.15

Ook moet bij de subsidiariteitstoets worden bezien in hoeverre EU-maatregelen economische schaalvoordelen opleveren en via grensoverschrijdende en transnationale effecten waarde kan worden toegevoegd.

| 2.16 | Is Europese wetgeving krachtens het subsidiariteitsbeginsel geboden, dan dient deze zo te worden geformuleerd dat de ruimte voor nationale, regionale en gemeentelijke besluiten zo groot mogelijk blijft. Europese regelingen moeten namelijk, nog meer dan tot op heden, beperkt blijven tot hetgeen strikt noodzakelijk is voor de verwezenlijking van de Verdragsdoelstellingen (evenredigheidsbeginsel). Dit is met name noodzakelijk met het oog op behoud en creatie van arbeidsplaatsen, omdat de burgers en het bedrijfsleven niet met onnodige bureaucratie mogen worden opgezadeld. Daarom verdienen ook de maatregelen van de Commissie ter actualisering en vereenvoudiging van de communautaire verworvenheden bijval; deze moeten dan ook worden opgevoerd. |
| --- | --- |

2.16

Is Europese wetgeving krachtens het subsidiariteitsbeginsel geboden, dan dient deze zo te worden geformuleerd dat de ruimte voor nationale, regionale en gemeentelijke besluiten zo groot mogelijk blijft. Europese regelingen moeten namelijk, nog meer dan tot op heden, beperkt blijven tot hetgeen strikt noodzakelijk is voor de verwezenlijking van de Verdragsdoelstellingen (evenredigheidsbeginsel). Dit is met name noodzakelijk met het oog op behoud en creatie van arbeidsplaatsen, omdat de burgers en het bedrijfsleven niet met onnodige bureaucratie mogen worden opgezadeld. Daarom verdienen ook de maatregelen van de Commissie ter actualisering en vereenvoudiging van de communautaire verworvenheden bijval; deze moeten dan ook worden opgevoerd.

| 2.17 | Het valt in dit verband te betreuren dat de bepalingen betreffende het evenredigheidsbeginsel beknopter en onduidelijker zijn dan die met betrekking tot subsidiariteit. Zulks temeer omdat in het Grondwetsverdrag regionaal en lokaal zelfbestuur wordt erkend (artikel I-5 en deel II preambule) en de lokale en regionale lichamen voor de tenuitvoerlegging van meer dan 70 % van de EU-regelgeving bevoegd zijn. |
| --- | --- |

2.17

Het valt in dit verband te betreuren dat de bepalingen betreffende het evenredigheidsbeginsel beknopter en onduidelijker zijn dan die met betrekking tot subsidiariteit. Zulks temeer omdat in het Grondwetsverdrag regionaal en lokaal zelfbestuur wordt erkend (artikel I-5 en deel II preambule) en de lokale en regionale lichamen voor de tenuitvoerlegging van meer dan 70 % van de EU-regelgeving bevoegd zijn.

| 2.18 | Het Comité wijst op de uitspraak van het Hof van Justitie (10) dat reeds bij de beoordeling van de verenigbaarheid van een wetsontwerp met het subsidiariteitsbeginsel gekeken moet worden naar de evenredigheidsaspecten. Deze beginselen kunnen, aldus het Hof, niet volledig van elkaar worden gescheiden. |
| --- | --- |

2.18

Het Comité wijst op de uitspraak van het Hof van Justitie (10) dat reeds bij de beoordeling van de verenigbaarheid van een wetsontwerp met het subsidiariteitsbeginsel gekeken moet worden naar de evenredigheidsaspecten. Deze beginselen kunnen, aldus het Hof, niet volledig van elkaar worden gescheiden.

| 2.19 | Wat zijn actieve legitimatie in subsidiariteitszaken betreft, wijst het Comité erop dat het hem vooral gaat om een efficiënte bijdrage van het regionaal en lokaal niveau tot betere toepassing van het subsidiariteitsbeginsel vanaf het opstellen van wetgevingsvoorstellen door de Commissie tot en met de goedkeuring ervan door Europees Parlement en Raad. |
| --- | --- |

2.19

Wat zijn actieve legitimatie in subsidiariteitszaken betreft, wijst het Comité erop dat het hem vooral gaat om een efficiënte bijdrage van het regionaal en lokaal niveau tot betere toepassing van het subsidiariteitsbeginsel vanaf het opstellen van wetgevingsvoorstellen door de Commissie tot en met de goedkeuring ervan door Europees Parlement en Raad.

| 2.20 | Het Comité roept derhalve de Commissie, het Europees Parlement, de Raad en de nationale en regionale parlementen op tot het totstandbrengen van een werkelijke subsidiariteitscultuur in de Unie en samen te werken om het beginsel vast in het bewustzijn van de Europese, nationale, regionale en lokale politici te verankeren, alsook een duurzame dialoog over concrete maatregelen ten behoeve van de tenuitvoerlegging van het subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel te voeren. |
| --- | --- |

2.20

Het Comité roept derhalve de Commissie, het Europees Parlement, de Raad en de nationale en regionale parlementen op tot het totstandbrengen van een werkelijke subsidiariteitscultuur in de Unie en samen te werken om het beginsel vast in het bewustzijn van de Europese, nationale, regionale en lokale politici te verankeren, alsook een duurzame dialoog over concrete maatregelen ten behoeve van de tenuitvoerlegging van het subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel te voeren.

| 2.21 | Voorts herinnert het in dit verband aan de nauwe samenhang tussen de tenuitvoerlegging van het subsidiariteitsbeginsel en dat van good governance in Europa. Deze beginselen resulteren namelijk in meer democratische legitimatie en transparantie in de Unie. Terecht wordt, krachtens artikel 2 van het Subsidiariteitsprotocol, raadpleging van de regionale en lokale lichamen door de Commissie in de prelegislatieve fase uitgebreid. Dat zou in een echte gedachtewisseling moeten resulteren. |
| --- | --- |

2.21

Voorts herinnert het in dit verband aan de nauwe samenhang tussen de tenuitvoerlegging van het subsidiariteitsbeginsel en dat van good governance in Europa. Deze beginselen resulteren namelijk in meer democratische legitimatie en transparantie in de Unie. Terecht wordt, krachtens artikel 2 van het Subsidiariteitsprotocol, raadpleging van de regionale en lokale lichamen door de Commissie in de prelegislatieve fase uitgebreid. Dat zou in een echte gedachtewisseling moeten resulteren.

| 2.22 | De nationale parlementen, die evenals het Comité over het recht beschikken om zich tot het Hof te wenden, worden uitgenodigd een permanente dialoog met het Comité op te starten om gemeenschappelijke strategieën voor de efficiënte tenuitvoerlegging van het Subsidiariteitsprotocol te ontwikkelen en op nationaal niveau de vertegenwoordigers van het lokaal en regionaal bestuur te consulteren en vooral de in het Grondwetsverdrag genoemde raadpleging van de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheid effectief en transparant vorm te geven. |
| --- | --- |

2.22

De nationale parlementen, die evenals het Comité over het recht beschikken om zich tot het Hof te wenden, worden uitgenodigd een permanente dialoog met het Comité op te starten om gemeenschappelijke strategieën voor de efficiënte tenuitvoerlegging van het Subsidiariteitsprotocol te ontwikkelen en op nationaal niveau de vertegenwoordigers van het lokaal en regionaal bestuur te consulteren en vooral de in het Grondwetsverdrag genoemde raadpleging van de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheid effectief en transparant vorm te geven.

| 2.23 | Voorts worden de regionale parlementen uitgenodigd om de coördinatie met het Comité te blijven voortzetten en intern maatregelen te nemen ten behoeve van een snelle besluitvorming en doelmatige informatie-uitwisseling over subsidiariteitkwesties in het kader van het vroege-waarschuwingssysteem. |
| --- | --- |

2.23

Voorts worden de regionale parlementen uitgenodigd om de coördinatie met het Comité te blijven voortzetten en intern maatregelen te nemen ten behoeve van een snelle besluitvorming en doelmatige informatie-uitwisseling over subsidiariteitkwesties in het kader van het vroege-waarschuwingssysteem.

3.   De rol van het Comité bij de controle op de naleving van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid vanaf de prelegislatieve fase tot en met het inleiden van een procedure bij het Hof van Justitie

a)   De prelegislatieve fase

| 3.1 | Benadrukt dient te worden dat het Comité en de lagere overheden tijdens de voorbereidingsfase van een regeling de meeste mogelijkheden hebben om de lokale en regionale dimensie in te brengen. Ook wijst het Comité erop dat zijn betrokkenheid in een vroege fase en een welwillende houding jegens zijn standpunten de gang naar het Hof wegens schending van het subsidiariteitsbeginsel zouden kunnen voorkomen. |
| --- | --- |

3.1

Benadrukt dient te worden dat het Comité en de lagere overheden tijdens de voorbereidingsfase van een regeling de meeste mogelijkheden hebben om de lokale en regionale dimensie in te brengen. Ook wijst het Comité erop dat zijn betrokkenheid in een vroege fase en een welwillende houding jegens zijn standpunten de gang naar het Hof wegens schending van het subsidiariteitsbeginsel zouden kunnen voorkomen.

| 3.2 | Het stemt tot genoegen dat de Commissie, alvorens een wetgevingsvoorstel in te dienen, eerst de financiële en administratieve effecten ervan moet onderzoeken. Het Comité gaat ervan uit dat in de subsidiariteitsmemoranda ook de gevolgen voor de lokale en regionale lichamen zullen moeten worden aangegeven, want deze zijn dikwijls verantwoordelijk voor de regelingen in verband met en de omzetting en uitvoering van nieuwe EU-maatregelen. Het Europees Parlement wordt verzocht op soortgelijke wijze de gevolgen van zijn amendementen voor wetgevingsvoorstellen in het oog te houden (cf. CdR 354/2003, par. 1.21). |
| --- | --- |

3.2

Het stemt tot genoegen dat de Commissie, alvorens een wetgevingsvoorstel in te dienen, eerst de financiële en administratieve effecten ervan moet onderzoeken. Het Comité gaat ervan uit dat in de subsidiariteitsmemoranda ook de gevolgen voor de lokale en regionale lichamen zullen moeten worden aangegeven, want deze zijn dikwijls verantwoordelijk voor de regelingen in verband met en de omzetting en uitvoering van nieuwe EU-maatregelen. Het Europees Parlement wordt verzocht op soortgelijke wijze de gevolgen van zijn amendementen voor wetgevingsvoorstellen in het oog te houden (cf. CdR 354/2003, par. 1.21).

| 3.3 | De Commissie wordt met nadruk verzocht om zoveel mogelijk gebruik te maken van kaderwetgeving. Op die manier wordt de nationale, regionale en lokale autoriteiten de vrijheid gelaten om de manieren en middelen te kiezen die het meest geschikt zijn om het beoogde resultaat te verwezenlijken. |
| --- | --- |

3.3

De Commissie wordt met nadruk verzocht om zoveel mogelijk gebruik te maken van kaderwetgeving. Op die manier wordt de nationale, regionale en lokale autoriteiten de vrijheid gelaten om de manieren en middelen te kiezen die het meest geschikt zijn om het beoogde resultaat te verwezenlijken.

| 3.4 | Tevens wordt de Commissie verzocht om al in het kader van de raadplegingsprocedure van artikel 2 van het Subsidiariteitsprotocol, een subsidiariteitsmemorandum voor te leggen met gefundeerde gegevens over de naleving van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel, alsook over een effectbeoordeling ter zake. |
| --- | --- |

3.4

Tevens wordt de Commissie verzocht om al in het kader van de raadplegingsprocedure van artikel 2 van het Subsidiariteitsprotocol, een subsidiariteitsmemorandum voor te leggen met gefundeerde gegevens over de naleving van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel, alsook over een effectbeoordeling ter zake.

| 3.5 | Verder wordt zij verzocht om, overeenkomstig artikel 2 van het Subsidiariteitsprotocol, het Comité regelmatig bij het prelegislatieve raadplegingsproces te betrekken. |
| --- | --- |

3.5

Verder wordt zij verzocht om, overeenkomstig artikel 2 van het Subsidiariteitsprotocol, het Comité regelmatig bij het prelegislatieve raadplegingsproces te betrekken.

| 3.6 | Verder gaat het Comité ervan uit dat het zijn bijdrage kan leveren in het kader van het jaarlijks verslag dat de Commissie aan de Europese Raad zal uitbrengen over de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel. Daartoe dient de Commissie met name het advies van het Comité over haar jaarverslag betreffende de toepassing van artikel I-11 van het Grondwetsverdrag (subsidiariteit en evenredigheid) bij te voegen. |
| --- | --- |

3.6

Verder gaat het Comité ervan uit dat het zijn bijdrage kan leveren in het kader van het jaarlijks verslag dat de Commissie aan de Europese Raad zal uitbrengen over de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel. Daartoe dient de Commissie met name het advies van het Comité over haar jaarverslag betreffende de toepassing van artikel I-11 van het Grondwetsverdrag (subsidiariteit en evenredigheid) bij te voegen.

| 3.7 | Voor de verdere ontwikkeling van een subsidiariteitscultuur binnen de Unie stelt het Comité voor jaarlijks een subsidiariteitsconferentie te organiseren met deelname van vertegenwoordigers van de Commissie, de Raad, het Europees Parlement, het Hof van Justitie en de nationale en regionale parlementen. Bij die gelegenheid dienen vooruitgang, obstakels en ontwikkelingen betreffende de tenuitvoerlegging van de twee beginselen te worden besproken. |
| --- | --- |

3.7

Voor de verdere ontwikkeling van een subsidiariteitscultuur binnen de Unie stelt het Comité voor jaarlijks een subsidiariteitsconferentie te organiseren met deelname van vertegenwoordigers van de Commissie, de Raad, het Europees Parlement, het Hof van Justitie en de nationale en regionale parlementen. Bij die gelegenheid dienen vooruitgang, obstakels en ontwikkelingen betreffende de tenuitvoerlegging van de twee beginselen te worden besproken.

| 3.8 | Het Comité is ervan overtuigd dat zijn mogelijkheden om zijn zegje tijdens de prelegislatieve fase te doen, moeten worden uitgebreid en verzoekt daarom de Commissie om bij gelegenheid van de herziening van het samenwerkingsakkoord tussen Comité en Commissie (2005) vooral aandacht te schenken aan de samenwerking met betrekking tot de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel en aan zijn nieuwe rol. |
| --- | --- |

3.8

Het Comité is ervan overtuigd dat zijn mogelijkheden om zijn zegje tijdens de prelegislatieve fase te doen, moeten worden uitgebreid en verzoekt daarom de Commissie om bij gelegenheid van de herziening van het samenwerkingsakkoord tussen Comité en Commissie (2005) vooral aandacht te schenken aan de samenwerking met betrekking tot de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel en aan zijn nieuwe rol.

b)   De wetgevingsprocedure

| 3.9 | Het Comité stelt zich op het standpunt dat het op grond van zijn reeds bestaande adviesfunctie het recht heeft om een wetgevingsvoorstel van de Unie te toetsen op verenigbaarheid met het subsidiariteits- en het evenredigheidsprincipe en de resultaten van die toetsing aan de Europese instellingen en de nationale parlementen te doen toekomen. |
| --- | --- |

3.9

Het Comité stelt zich op het standpunt dat het op grond van zijn reeds bestaande adviesfunctie het recht heeft om een wetgevingsvoorstel van de Unie te toetsen op verenigbaarheid met het subsidiariteits- en het evenredigheidsprincipe en de resultaten van die toetsing aan de Europese instellingen en de nationale parlementen te doen toekomen.

| 3.10 | Het is van mening dat de subsidiariteitstoets niet beperkt hoeft te worden tot de 10 gebieden waarop het moet worden geraadpleegd, maar dat het zelf de reikwijdte van de toets moet kunnen bepalen. |
| --- | --- |

3.10

Het is van mening dat de subsidiariteitstoets niet beperkt hoeft te worden tot de 10 gebieden waarop het moet worden geraadpleegd, maar dat het zelf de reikwijdte van de toets moet kunnen bepalen.

| 3.11 | Daarnaast is het Comité zich ervan bewust dat zijn recht om zich ter waarborging van zijn prerogatieven tot het Hof te wenden, zijn positie in politiek opzicht sterker maakt. |
| --- | --- |

3.11

Daarnaast is het Comité zich ervan bewust dat zijn recht om zich ter waarborging van zijn prerogatieven tot het Hof te wenden, zijn positie in politiek opzicht sterker maakt.

| 3.12 | Verder zij erop gewezen dat het Comité, in geval van conflicten wegens schending van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel, in tegenstelling tot de nationale parlementen, in het kader van het vroege-waarschuwingssysteem niet aan een termijn is gebonden. |
| --- | --- |

3.12

Verder zij erop gewezen dat het Comité, in geval van conflicten wegens schending van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel, in tegenstelling tot de nationale parlementen, in het kader van het vroege-waarschuwingssysteem niet aan een termijn is gebonden.

| 3.13 | Het Comité zal daarom, gegeven de in het kader van het vroege-waarschuwingssysteem en bij de gang naar het Hof in acht te nemen termijnen, het bureau de bevoegdheid geven om de wetgevingsvoorstellen van de Commissie op de gebieden waarop raadpleging van het Comité verplicht is, te toetsen op subsidiariteit en evenredigheid, en vervolgens het standpunt van het Comité aan de EU-instellingen en de nationale parlementen te doen toekomen. De modaliteiten betreffende de werkzaamheden van het bureau moeten nog worden vastgesteld bij een volgende herziening van het reglement van orde van het Comité. |
| --- | --- |

3.13

Het Comité zal daarom, gegeven de in het kader van het vroege-waarschuwingssysteem en bij de gang naar het Hof in acht te nemen termijnen, het bureau de bevoegdheid geven om de wetgevingsvoorstellen van de Commissie op de gebieden waarop raadpleging van het Comité verplicht is, te toetsen op subsidiariteit en evenredigheid, en vervolgens het standpunt van het Comité aan de EU-instellingen en de nationale parlementen te doen toekomen. De modaliteiten betreffende de werkzaamheden van het bureau moeten nog worden vastgesteld bij een volgende herziening van het reglement van orde van het Comité.

| 3.14 | De commissies en de rapporteurs blijven tijdens het hele wetgevingsproces bevoegd om alle wetgevingsvoorstellen uitgebreid te behandelen. |
| --- | --- |

3.14

De commissies en de rapporteurs blijven tijdens het hele wetgevingsproces bevoegd om alle wetgevingsvoorstellen uitgebreid te behandelen.

| 3.15 | Evenwel moet in het gehele wetgevingsproces voor toezicht door het Comité op de naleving van het subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel worden gezorgd. In dit verband moeten de rapporteurs vooral oog hebben voor textuele wijzigingen die door EP en Raad worden aangebracht en een schending van het beginsel opleveren. Indien nodig moeten zij het Comité (het bureau) inlichten. |
| --- | --- |

3.15

Evenwel moet in het gehele wetgevingsproces voor toezicht door het Comité op de naleving van het subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel worden gezorgd. In dit verband moeten de rapporteurs vooral oog hebben voor textuele wijzigingen die door EP en Raad worden aangebracht en een schending van het beginsel opleveren. Indien nodig moeten zij het Comité (het bureau) inlichten.

| 3.16 | Gegeven de in het Grondwetsverdrag (artikel III-388) opgenomen verplichting om het Comité op bepaalde terreinen te raadplegen, alsmede naar aanleiding van zijn nieuwe bevoegdheden in verband met de subsidiariteitscontrole, worden EP en Raad dan ook uitgenodigd om te bezien of met het Comité geen samenwerkingsovereenkomst zou moeten worden afgesloten. In dat document moeten met name modaliteiten worden geregeld voor de raadpleging van het CvdR en voor de informatiestroom tussen Comité enerzijds en EP en Raad in het kader van de codecisieprocedure anderzijds. |
| --- | --- |

3.16

Gegeven de in het Grondwetsverdrag (artikel III-388) opgenomen verplichting om het Comité op bepaalde terreinen te raadplegen, alsmede naar aanleiding van zijn nieuwe bevoegdheden in verband met de subsidiariteitscontrole, worden EP en Raad dan ook uitgenodigd om te bezien of met het Comité geen samenwerkingsovereenkomst zou moeten worden afgesloten. In dat document moeten met name modaliteiten worden geregeld voor de raadpleging van het CvdR en voor de informatiestroom tussen Comité enerzijds en EP en Raad in het kader van de codecisieprocedure anderzijds.

| 3.17 | Ten slotte is het Comité van plan om reeds voor de inwerkingtreding van het Grondwetsverdrag, maar binnen de grenzen van de bestaande regels, gebruik te maken van de nieuwe instrumenten voor de subsidiariteitscontrole. Het denkt daarbij met name aan de opbouw van een elektronisch netwerk met de regionale en lokale lichamen. |
| --- | --- |

3.17

Ten slotte is het Comité van plan om reeds voor de inwerkingtreding van het Grondwetsverdrag, maar binnen de grenzen van de bestaande regels, gebruik te maken van de nieuwe instrumenten voor de subsidiariteitscontrole. Het denkt daarbij met name aan de opbouw van een elektronisch netwerk met de regionale en lokale lichamen.

c)   De gang naar het Hof van Justitie

| 3.18 | Geconstateerd moet worden dat het Hof van Justitie tot op heden zeer zuinig met de subsidiariteitstoets is omgesprongen. Het Hof gaat in wezen slechts na of de instellingen hebben aangegeven hun subsidiariteitsverplichtingen nagekomen te zijn. Afgezien van evidente schendingen gaat het Hof dus niet tot materiële toetsing over. Afgewacht moet worden of, gegeven het accent dat in het nieuwe verdrag op subsidiariteit en de controle daarop wordt gelegd, het Hof zijn toetsing zal opvoeren. |
| --- | --- |

3.18

Geconstateerd moet worden dat het Hof van Justitie tot op heden zeer zuinig met de subsidiariteitstoets is omgesprongen. Het Hof gaat in wezen slechts na of de instellingen hebben aangegeven hun subsidiariteitsverplichtingen nagekomen te zijn. Afgezien van evidente schendingen gaat het Hof dus niet tot materiële toetsing over. Afgewacht moet worden of, gegeven het accent dat in het nieuwe verdrag op subsidiariteit en de controle daarop wordt gelegd, het Hof zijn toetsing zal opvoeren.

| 3.19 | Verder geldt dat het Comité krachtens artikel III-365 over twee maanden beschikt na inwerkingtreding van een besluit om zich op grond van schending van het beginsel tot het Hof te wenden. |
| --- | --- |

3.19

Verder geldt dat het Comité krachtens artikel III-365 over twee maanden beschikt na inwerkingtreding van een besluit om zich op grond van schending van het beginsel tot het Hof te wenden.

| 3.20 | Het stemt uiteraard tot tevredenheid dat het Comité actieve legitimatie verkrijgt, d.w.z. dat het zich tot het Hof kan wenden om zijn prerogatieven te waarborgen of wetgevingshandelingen op subsidiariteit te kunnen laten toetsen. |
| --- | --- |

3.20

Het stemt uiteraard tot tevredenheid dat het Comité actieve legitimatie verkrijgt, d.w.z. dat het zich tot het Hof kan wenden om zijn prerogatieven te waarborgen of wetgevingshandelingen op subsidiariteit te kunnen laten toetsen.

| 3.21 | Zelfs wanneer het Comité geen negatief advies over de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel heeft uitgebracht, maar zich beperkt heeft tot het uitbrengen van een advies in het kader van een verplichte of facultatieve raadpleging, dan nog dient het de mogelijkheid te hebben om zich wegens schending van het beginsel tot het Hof te wenden. |
| --- | --- |

3.21

Zelfs wanneer het Comité geen negatief advies over de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel heeft uitgebracht, maar zich beperkt heeft tot het uitbrengen van een advies in het kader van een verplichte of facultatieve raadpleging, dan nog dient het de mogelijkheid te hebben om zich wegens schending van het beginsel tot het Hof te wenden.

| 3.22 | Het Comité beschouwt dit recht echter als ultimum remedium. Dus eerst moeten alle andere mogelijkheden zijn uitgeput. |
| --- | --- |

3.22

Het Comité beschouwt dit recht echter als ultimum remedium. Dus eerst moeten alle andere mogelijkheden zijn uitgeput.

| 3.23 | In beginsel is het aan het bureau om te beslissen of een schending inderdaad bij het Hof moet worden aangekaart. Indien zulks binnen de gestelde termijnen mogelijk is, besluit de voltallige vergadering op voorstel van het bureau. Daarbij behoudt de voltallige vergadering zich echter wel het recht voor om het besluit van het bureau te herzien. De modaliteiten betreffende de werkzaamheden van het bureau moeten nog worden vastgesteld bij een volgende herziening van het reglement van orde van het Comité. |
| --- | --- |

3.23

In beginsel is het aan het bureau om te beslissen of een schending inderdaad bij het Hof moet worden aangekaart. Indien zulks binnen de gestelde termijnen mogelijk is, besluit de voltallige vergadering op voorstel van het bureau. Daarbij behoudt de voltallige vergadering zich echter wel het recht voor om het besluit van het bureau te herzien. De modaliteiten betreffende de werkzaamheden van het bureau moeten nog worden vastgesteld bij een volgende herziening van het reglement van orde van het Comité.

| 3.24 | Het Comité zal in het kader van zijn nog vast te stellen interne procedures bij het netwerken met de regionale en lokale autoriteiten en hun verenigingen zeker aandacht besteden aan een voorgestelde inleiding van een subsidiariteitsprocedure. |
| --- | --- |

3.24

Het Comité zal in het kader van zijn nog vast te stellen interne procedures bij het netwerken met de regionale en lokale autoriteiten en hun verenigingen zeker aandacht besteden aan een voorgestelde inleiding van een subsidiariteitsprocedure.

Brussel, 16 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

(1)  PB C 198 van 14 juli 1999, blz. 73

1

(2)  PB C 374 van 23 december 1999, blz. 11

2

(3)  idem, blz. 25

3

(4)  PB C 156 van 6 juni 2000, blz. 6

4

(5)  PB C 293 van 13 oktober 1999, blz. 74

5

(6)  PB C 226 van 8 augustus 2000, blz. 60

6

(7)  PB C 73 van 23 maart 2004, blz. 38

7

(8)  Zie het advies over „Een betere verdeling en omschrijving van de bevoegdheden in de Europese Unie” (CDR 119/2002 fin)

8

(9)  CDR 308/98 fin

9

(10)  C 491/01

10

---

BIJLAGE

ONTWERP-SCHEMA VOOR DE SUBSIDIARITEITSTOETS (1)

1.   Referentie van het Commissiedocument

2.   Rechtsgrondslag

3.   Wettiging en doelstelling van de wetgevingshandeling:

| — | Situeert de wetgevingshandeling zich op het gebied van de exclusieve bevoegdheden van de Unie of is er sprake van met de lidstaten gedeelde bevoegdheden? |
| --- | --- |

—

Situeert de wetgevingshandeling zich op het gebied van de exclusieve bevoegdheden van de Unie of is er sprake van met de lidstaten gedeelde bevoegdheden?

| — | Beantwoorden de doelstellingen van de beoogde maatregel aan de verplichtingen van de Unie? |
| --- | --- |

—

Beantwoorden de doelstellingen van de beoogde maatregel aan de verplichtingen van de Unie?

| — | Brengt de communautaire maatregel meerwaarde mee? |
| --- | --- |

—

Brengt de communautaire maatregel meerwaarde mee?

| — | Is aangetoond dat de lidstaten een en ander zelf niet kunnen? |
| --- | --- |

—

Is aangetoond dat de lidstaten een en ander zelf niet kunnen?

| — | Kunnen de lagere overheden de doelstellingen in kwestie zelf niet afdoende verwezenlijken? |
| --- | --- |

—

Kunnen de lagere overheden de doelstellingen in kwestie zelf niet afdoende verwezenlijken?

4.   De lokale en regionale dimensie:

| — | Is er met betrekking tot de beoogde maatregelen aandacht aan deze dimensie besteed? |
| --- | --- |

—

Is er met betrekking tot de beoogde maatregelen aandacht aan deze dimensie besteed?

| — | Wat zal de impact van de wetgevingshandeling voor de lokale en regionale regelgeving zijn? |
| --- | --- |

—

Wat zal de impact van de wetgevingshandeling voor de lokale en regionale regelgeving zijn?

5.   Keuze van de instrumenten:

| — | Is het voorgestelde instrument (richtlijn, verordening, enz.) het meest passende? |
| --- | --- |

—

Is het voorgestelde instrument (richtlijn, verordening, enz.) het meest passende?

6.   Bestuurlijke en wetgevingstechnische vereenvoudiging:

| — | Beantwoordt de voorgestelde maatregel aan de communautaire en nationale doelstellingen inzake bestuurlijke en wetgevingstechnische vereenvoudiging? |
| --- | --- |

—

Beantwoordt de voorgestelde maatregel aan de communautaire en nationale doelstellingen inzake bestuurlijke en wetgevingstechnische vereenvoudiging?

| — | Welke voordelen ontlenen de lagere overheden, of welke juist niet, aan een voorstel? |
| --- | --- |

—

Welke voordelen ontlenen de lagere overheden, of welke juist niet, aan een voorstel?

7.   Financiële evaluatie van:

| — | Het financieel memorandum bij het Commissievoorstel; |
| --- | --- |

—

Het financieel memorandum bij het Commissievoorstel;

| — | De gevolgen voor de financiën van de lagere overheden; |
| --- | --- |

—

De gevolgen voor de financiën van de lagere overheden;

8.   Extern advies:

| — | Is er tijdens de raadpleging rekening gehouden met de lokale en regionale gevolgen van de beoogde maatregelen? |
| --- | --- |

—

Is er tijdens de raadpleging rekening gehouden met de lokale en regionale gevolgen van de beoogde maatregelen?

| — | Heeft de Commissie de lagere overheden naar behoren geraadpleegd? |
| --- | --- |

—

Heeft de Commissie de lagere overheden naar behoren geraadpleegd?

9.   Effectbeoordeling

| — | Is het voorstel aan een effectbeoordeling onderworpen geweest? |
| --- | --- |

—

Is het voorstel aan een effectbeoordeling onderworpen geweest?

| — | Is daarbij ook op de territoriale gevolgen gelet? |
| --- | --- |

—

Is daarbij ook op de territoriale gevolgen gelet?

10.   Evenredigheid

| — | Is de regeling passend, noodzakelijk en toereikend? |
| --- | --- |

—

Is de regeling passend, noodzakelijk en toereikend?

| — | Is de rechtsvorm de juiste en zijn reikwijdte en intensiteit van de regeling adequaat? |
| --- | --- |

—

Is de rechtsvorm de juiste en zijn reikwijdte en intensiteit van de regeling adequaat?

| — | Zijn de financiële en administratieve lasten niet te zwaar? |
| --- | --- |

—

Zijn de financiële en administratieve lasten niet te zwaar?

---

(1)  Dit model is uitgewerkt in het kader van maatregel B32 van de administratieve hervormingen binnen het Comité met als doel geleidelijk de adviezen te voorzien van een beoordeling van de naleving van het subsidiariteitsbeginsel en van de bestuurlijke en financiële gevolgen voor de lagere overheden (artikel 51 van het rvo). Momenteel wordt de doelmatigheid van dit schema aan de hand van een aantal adviezen bekeken, en het is de bedoeling dat dit in de loop van 2005 algemeen ingang zal vinden. De toetsing zal in de adviezen zelf worden aangevuld met een politieke evaluatie. Er zullen uitvoeringsmodaliteiten worden vastgelegd.

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/42 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/42

---

Advies van het Comité van de Regio's over „Gedecentraliseerde samenwerking bij de hervorming van het beleid voor ontwikkelingssamenwerking van de EU”

(2006/C 115/09)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

GEZIEN het besluit van zijn bureau van 5 juli 2005 om, overeenkomstig art. 265, vijfde alinea, van het EG-Verdrag, de commissie „Externe betrekkingen” (RELEX) te belasten met het opstellen van een initiatiefadvies over „Gedecentraliseerde samenwerking bij de hervorming van het beleid voor ontwikkelingssamenwerking van de EU”,

GEZIEN „De strategie van het Comité van de Regio's op het vlak van de externe betrekkingen: Richtsnoeren” (DI CdR 8/2005), die door de commissie „Externe betrekkingen” op 30 juni 2005 is goedgekeurd om te kunnen worden voorgelegd aan het bureau,

GEZIEN het werkprogramma van de commissie „Externe betrekkingen” (CdR 62/2005 pt. 8 bijlage 6), dat door het bureau tijdens zijn vergadering van 12 april 2005 is goedgekeurd, en in het bijzonder par. 1.3 van dit werkprogramma,

GEZIEN zijn advies van 23 februari 2005 over de Mededeling van de Commissie „De sociale dimensie van de globalisering” (CdR 328/2004 fin) (1),

GEZIEN zijn advies van 9 oktober 2003 over de Mededeling van de Commissie „Handel en ontwikkeling: hulp aan ontwikkelingslanden om de voordelen van handel te benutten” (CdR 100/2003 fin) (2),

GEZIEN zijn advies van 3 juli 2003 over de „Gevolgen voor de lokale en regionale overheden van de onderhandelingen over de Algemene WTO-overeenkomst inzake de handel in diensten (GATS)” (CdR 103/2003 fin) (3),

GEZIEN de artt. 177 t/m 181 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

GEZIEN de conclusies van de Raad van 23 en 24 mei 2005, waarin met name de Mededelingen van de Commissie van 12 april 2005 worden goedgekeurd,

GEZIEN de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement en het Europees Economisch en Sociaal Comité „Sneller vorderingen boeken om de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling te bereiken — De bijdrage van de Europese Unie” (COM (2005) 132 final van 12 april 2005),

GEZIEN de resultaten van het overleg over de toekomst van het EU-beleid voor ontwikkelingssamenwerking dat door de Commissie op 7 januari 2005 is gelanceerd,

GEZIEN de conclusies van de Europese Raad van 16 en 17 juni 2005 (10255/05), met name pt. IV,

GEZIEN de herziene overeenkomst van Cotonou van 25 juni 2005,

GEZIEN de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's betreffende „Een ontwerp van een gezamenlijke verklaring van de Raad, het Europees Parlement en de Commissie over het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie — De Europese consensus” (COM (2005) 311 final van 13 juli 2005),

GEZIEN het verslag dat de secretaris-generaal van de Verenigde Naties op 21 maart 2005 heeft gepresenteerd over de stand van zaken en de vooruitzichten m.b.t. de verwezenlijking van de Millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling die tijdens de Top van New York in september 2005 zijn besproken,

GEZIEN zijn ontwerpadvies (CdR 224/2005), dat door de commissie „Externe betrekkingen” op 15 september 2005 is goedgekeurd. Rapporteur was mevrouw SOULABAILLE, burgemeester van Corps-Nuds (Bretagne) (FR/PSE),

OVERWEGENDE DAT

| 1) | het tot zijn taak behoort als instelling te wijzen op het geheel eigen karakter van de door de Europese territoriale overheden gedragen projecten voor gedecentraliseerde samenwerking ten gunste van ontwikkelingssamenwerking, |
| --- | --- |

1)

het tot zijn taak behoort als instelling te wijzen op het geheel eigen karakter van de door de Europese territoriale overheden gedragen projecten voor gedecentraliseerde samenwerking ten gunste van ontwikkelingssamenwerking,

| 2) | het optreden van de EU ter verwezenlijking van de mondiale doelstellingen die voor de bestrijding van armoede zijn vastgesteld, alleen doelgericht en doeltreffend kan zijn als het belang wordt ingezien van de specifieke bijdrage van actoren die gezien de aard van hun werkzaamheden ervaring hebben met ontwikkelingshulp en het opzetten van een democratisch bestuur dat nauw aansluit bij de behoeften en verwachtingen van de bevolking, |
| --- | --- |

2)

het optreden van de EU ter verwezenlijking van de mondiale doelstellingen die voor de bestrijding van armoede zijn vastgesteld, alleen doelgericht en doeltreffend kan zijn als het belang wordt ingezien van de specifieke bijdrage van actoren die gezien de aard van hun werkzaamheden ervaring hebben met ontwikkelingshulp en het opzetten van een democratisch bestuur dat nauw aansluit bij de behoeften en verwachtingen van de bevolking,

| 3) | de Commissie het CvdR het voorstel voor „Een gezamenlijke verklaring van de Raad, het Europees Parlement en de Commissie over het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie — De Europese consensus” (COM (2005) 311 final) heeft doen toekomen, |
| --- | --- |

3)

de Commissie het CvdR het voorstel voor „Een gezamenlijke verklaring van de Raad, het Europees Parlement en de Commissie over het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie — De Europese consensus” (COM (2005) 311 final) heeft doen toekomen,

heeft tijdens zijn 62e zitting op 16 en 17 november 2005 (vergadering van 16 november) het volgende advies uitgebracht dat met algemene stemmen is goedgekeurd:

1.   Standpunten van het Comité van de Regio's

1.1   Europees beleid voor ontwikkelingssamenwerking

Het Comité van de Regio's

| 1.1.1 | herinnert eraan dat het Europees beleid voor ontwikkelingssamenwerking, dat in de artt. 177 t/m 181 van het verdrag is vastgelegd, een van de belangrijkste onderdelen vormt van het externe optreden van de Europese Unie; |
| --- | --- |

1.1.1

herinnert eraan dat het Europees beleid voor ontwikkelingssamenwerking, dat in de artt. 177 t/m 181 van het verdrag is vastgelegd, een van de belangrijkste onderdelen vormt van het externe optreden van de Europese Unie;

| 1.1.2 | staat achter de in november 2000 goedgekeurde hervorming van het Europees ontwikkelingsbeleid, waarvan het voornaamste doel is om de armoede in de wereld te bestrijden en waarin de verbintenis ten gunste van democratie en mensenrechten wordt herbevestigd, en die is opgezet in een geest van partnerschap met de ontvangende landen. Verder wijst het Comité op het belang van de Millenniumdoelstellingen van de VN en de nadruk die hierin ligt op armoedebestrijding. Deze ambitieuze doelstellingen kunnen niet worden verwezenlijkt zonder de actieve medewerking van de lokale en regionale overheden. Dit zal in alle duidelijkheid moeten worden gesteld: deze overheden zullen dan ook een helder omschreven en prominente rol moeten spelen in de ontwikkelingssamenwerking; |
| --- | --- |

1.1.2

staat achter de in november 2000 goedgekeurde hervorming van het Europees ontwikkelingsbeleid, waarvan het voornaamste doel is om de armoede in de wereld te bestrijden en waarin de verbintenis ten gunste van democratie en mensenrechten wordt herbevestigd, en die is opgezet in een geest van partnerschap met de ontvangende landen. Verder wijst het Comité op het belang van de Millenniumdoelstellingen van de VN en de nadruk die hierin ligt op armoedebestrijding. Deze ambitieuze doelstellingen kunnen niet worden verwezenlijkt zonder de actieve medewerking van de lokale en regionale overheden. Dit zal in alle duidelijkheid moeten worden gesteld: deze overheden zullen dan ook een helder omschreven en prominente rol moeten spelen in de ontwikkelingssamenwerking;

| 1.1.3 | juicht de maatregelen toe die zijn genomen om de zichtbaarheid en efficiëntie van de Europese steun te vergroten en is ingenomen met de manier waarop de ontvangende landen zich die steun eigen maken (d.m.v. echte meerjarenstrategieën voor ontwikkelingssamenwerking, de oprichting van EuropeAid, inmiddels daadwerkelijke decentralisatie van de Europese programma's naar de delegaties van de Commissie); |
| --- | --- |

1.1.3

juicht de maatregelen toe die zijn genomen om de zichtbaarheid en efficiëntie van de Europese steun te vergroten en is ingenomen met de manier waarop de ontvangende landen zich die steun eigen maken (d.m.v. echte meerjarenstrategieën voor ontwikkelingssamenwerking, de oprichting van EuropeAid, inmiddels daadwerkelijke decentralisatie van de Europese programma's naar de delegaties van de Commissie);

| 1.1.4 | stelt vast dat in totaal 151 — op een internationaal overeengekomen lijst gezette — landen en gebieden onder het Europees beleid voor ontwikkelingssamenwerking vallen, dat uitvoering krijgt via talrijke geografische en thematische programma's en, in het geval van de ACS-landen, via de Overeenkomst van Cotonou; |
| --- | --- |

1.1.4

stelt vast dat in totaal 151 — op een internationaal overeengekomen lijst gezette — landen en gebieden onder het Europees beleid voor ontwikkelingssamenwerking vallen, dat uitvoering krijgt via talrijke geografische en thematische programma's en, in het geval van de ACS-landen, via de Overeenkomst van Cotonou;

| 1.1.5 | betreurt het dat de Commissie in haar streven om de bevolking uit de ontvangende landen zich de programma's voor ontwikkelingssamenwerking eigen te laten maken, in haar Mededeling uit 2002 over „Participatie van niet-overheidsactoren in het EG-ontwikkelingsbeleid” (4) hoofdzakelijk aandacht heeft voor maatschappelijke organisaties en niet voor de bijdrage van de territoriale overheden; |
| --- | --- |

1.1.5

betreurt het dat de Commissie in haar streven om de bevolking uit de ontvangende landen zich de programma's voor ontwikkelingssamenwerking eigen te laten maken, in haar Mededeling uit 2002 over „Participatie van niet-overheidsactoren in het EG-ontwikkelingsbeleid” (4) hoofdzakelijk aandacht heeft voor maatschappelijke organisaties en niet voor de bijdrage van de territoriale overheden;

| 1.1.6 | juicht het bijgevolg toe dat die benadering is bijgestuurd aan de hand van de recente wijzigingen van de Overeenkomst van Cotonou in het kader van de tussentijdse herziening daarvan (5), met name door artikel 4, dat voorheen alleen voor niet-overheidsactoren gold, tot „gedecentraliseerde lokale overheden” uit te breiden. |
| --- | --- |

1.1.6

juicht het bijgevolg toe dat die benadering is bijgestuurd aan de hand van de recente wijzigingen van de Overeenkomst van Cotonou in het kader van de tussentijdse herziening daarvan (5), met name door artikel 4, dat voorheen alleen voor niet-overheidsactoren gold, tot „gedecentraliseerde lokale overheden” uit te breiden.

1.2   De plaats van gedecentraliseerde samenwerking in het ontwikkelingsbeleid

Het Comité van de Regio's

| 1.2.1 | verstaat onder 'gedecentraliseerde samenwerking' de internationale samenwerking tussen territoriale overheden van de landen van Europa (zoals bij wet omschreven in ieder land), aangestuurd door de democratisch verkozen uitvoerende macht van het desbetreffende land en onder mobilisatie van alle territoriale productieve krachten, anders dan de centrale overheid of het maatschappelijk middenveld; |
| --- | --- |

1.2.1

verstaat onder 'gedecentraliseerde samenwerking' de internationale samenwerking tussen territoriale overheden van de landen van Europa (zoals bij wet omschreven in ieder land), aangestuurd door de democratisch verkozen uitvoerende macht van het desbetreffende land en onder mobilisatie van alle territoriale productieve krachten, anders dan de centrale overheid of het maatschappelijk middenveld;

| 1.2.2 | betreurt het dat nog steeds zeer weinig oog is voor de bijdrage die de territoriale overheden in Europa leveren aan het Europees ontwikkelingsbeleid en andere beleidsvormen die gericht zijn op steunverlening aan derde landen; |
| --- | --- |

1.2.2

betreurt het dat nog steeds zeer weinig oog is voor de bijdrage die de territoriale overheden in Europa leveren aan het Europees ontwikkelingsbeleid en andere beleidsvormen die gericht zijn op steunverlening aan derde landen;

| 1.2.3 | stelt vast dat deze miskenning tot uiting komt in de steeds weer andere plaats die de lokale overheden wordt toebedeeld in de verschillende programma's voor ontwikkelingssamenwerking:






  a) | sommige programma's, zoals URB-AL of Asia-Urbs (nu geïntegreerd in Asia Pro Eco II) kennen de lokale overheden een specifieke plaats toe, |
| --- | --- | --- |

1.2.3

stelt vast dat deze miskenning tot uiting komt in de steeds weer andere plaats die de lokale overheden wordt toebedeeld in de verschillende programma's voor ontwikkelingssamenwerking:

a)

sommige programma's, zoals URB-AL of Asia-Urbs (nu geïntegreerd in Asia Pro Eco II) kennen de lokale overheden een specifieke plaats toe,

| b) | in de Mededeling van de Commissie van 2002 over de „Participatie van niet-overheidsactoren in het EG-ontwikkelingsbeleid” en de in juni 2000 ondertekende Overeenkomst van Cotonou staan lokale 'overheden' vermeld onder overheidsactoren, die een aparte categorie vormen ten opzichte van niet-overheidsactoren, |
| --- | --- |

b)

in de Mededeling van de Commissie van 2002 over de „Participatie van niet-overheidsactoren in het EG-ontwikkelingsbeleid” en de in juni 2000 ondertekende Overeenkomst van Cotonou staan lokale 'overheden' vermeld onder overheidsactoren, die een aparte categorie vormen ten opzichte van niet-overheidsactoren,

| c) | in de verordening betreffende de begrotingslijn 'gedecentraliseerde samenwerking' staan 'plaatselijke (waaronder ook gemeentelijke) overheden' op een lange lijst van maatschappelijke organisaties; |
| --- | --- |

c)

in de verordening betreffende de begrotingslijn 'gedecentraliseerde samenwerking' staan 'plaatselijke (waaronder ook gemeentelijke) overheden' op een lange lijst van maatschappelijke organisaties;

| 1.2.4 | zou graag zien dat er t.a.v. de plaats die niet-gouvernementele organisaties in het Europees ontwikkelingsbeleid krijgen toebedeeld, meer evenwicht komt tussen de verschillende maatschappelijke organisaties die tot de 'niet-overheidsactoren' worden gerekend enerzijds en de territoriale overheden anderzijds. Deze wens hoeft geenszins in strijd te zijn met de partnerschappen voor gedecentraliseerde samenwerking die territoriale overheden veelvuldig met niet-overheidsactoren sluiten. |
| --- | --- |

1.2.4

zou graag zien dat er t.a.v. de plaats die niet-gouvernementele organisaties in het Europees ontwikkelingsbeleid krijgen toebedeeld, meer evenwicht komt tussen de verschillende maatschappelijke organisaties die tot de 'niet-overheidsactoren' worden gerekend enerzijds en de territoriale overheden anderzijds. Deze wens hoeft geenszins in strijd te zijn met de partnerschappen voor gedecentraliseerde samenwerking die territoriale overheden veelvuldig met niet-overheidsactoren sluiten.

1.3   Lokale overheden en het beleid voor ontwikkelingssamenwerking

Het Comité van de Regio's

| 1.3.1 | onderstreept dat de lokale overheden van Europa al jaren, binnen het kader van de nationale wetgeving van de lidstaten, samenwerkingsverbanden hebben met hun tegenhangers in derde landen, met name ontwikkelingslanden; |
| --- | --- |

1.3.1

onderstreept dat de lokale overheden van Europa al jaren, binnen het kader van de nationale wetgeving van de lidstaten, samenwerkingsverbanden hebben met hun tegenhangers in derde landen, met name ontwikkelingslanden;

| 1.3.2 | merkt op dat territoriale overheden, los van de mate waarin zij uit eigen beweging kunnen handelen, vaak op diverse manieren gesteund worden door de lidstaten. Het doel van die steun is om de gedecentraliseerde samenwerking efficiënter vorm te geven en de territoriale overheden aan te moedigen om die samenwerking af te stemmen op het nationale ontwikkelingsbeleid. Hiermee geven de lidstaten te kennen dat de territoriale overheden een aanvullende bijdrage leveren aan dit beleid; |
| --- | --- |

1.3.2

merkt op dat territoriale overheden, los van de mate waarin zij uit eigen beweging kunnen handelen, vaak op diverse manieren gesteund worden door de lidstaten. Het doel van die steun is om de gedecentraliseerde samenwerking efficiënter vorm te geven en de territoriale overheden aan te moedigen om die samenwerking af te stemmen op het nationale ontwikkelingsbeleid. Hiermee geven de lidstaten te kennen dat de territoriale overheden een aanvullende bijdrage leveren aan dit beleid;

| 1.3.3 | wijst erop dat territoriale overheden in de gedecentraliseerde samenwerking bijzondere expertise inbrengen, alsook de ervaring die zij in het kader van hun uiteenlopende bevoegdheden hebben opgedaan: diensten ten behoeve van de bevolking op het gebied van onderwijs en volksgezondheid, stedelijke diensten (water, afval), territoriale economische ontwikkeling (m.i.v. de handel), maar ook institutionele ondersteuning van het lokale bestuur, ervaringen met lokale en regionale democratie en goed functionerende democratische instellingen, opwaardering van het erfgoed, en hun aandeel in de bevordering van de vrede, de zgn. „stadsdiplomatie”. Hun medewerking is daarom van groot belang om de „gedecentraliseerde lokale overheden” in ontwikkelingslanden te helpen om de hun als gevolg van de decentralisatie overgedragen taken beter te vervullen; |
| --- | --- |

1.3.3

wijst erop dat territoriale overheden in de gedecentraliseerde samenwerking bijzondere expertise inbrengen, alsook de ervaring die zij in het kader van hun uiteenlopende bevoegdheden hebben opgedaan: diensten ten behoeve van de bevolking op het gebied van onderwijs en volksgezondheid, stedelijke diensten (water, afval), territoriale economische ontwikkeling (m.i.v. de handel), maar ook institutionele ondersteuning van het lokale bestuur, ervaringen met lokale en regionale democratie en goed functionerende democratische instellingen, opwaardering van het erfgoed, en hun aandeel in de bevordering van de vrede, de zgn. „stadsdiplomatie”. Hun medewerking is daarom van groot belang om de „gedecentraliseerde lokale overheden” in ontwikkelingslanden te helpen om de hun als gevolg van de decentralisatie overgedragen taken beter te vervullen;

| 1.3.4 | benadrukt in dat verband dat territoriale overheden bij uitstek geschikt zijn om de burgers van Europa van de problematiek van de ontwikkelingshulp te doordringen en hen ertoe aan te zetten om hun handelen daarop af te stemmen; |
| --- | --- |

1.3.4

benadrukt in dat verband dat territoriale overheden bij uitstek geschikt zijn om de burgers van Europa van de problematiek van de ontwikkelingshulp te doordringen en hen ertoe aan te zetten om hun handelen daarop af te stemmen;

| 1.3.5 | erkent dat de nationale organisatievormen, alsook de terreinen waarop gedecentraliseerde samenwerking wordt toegepast, de eigenschappen van de territoriale overheden en de menselijke en financiële hulpbronnen die zij voor de gedecentraliseerde samenwerking inzetten, sterk variëren en daardoor gedecentraliseerde samenwerking tot een rijk, maar ook complex geheel maken, |
| --- | --- |

1.3.5

erkent dat de nationale organisatievormen, alsook de terreinen waarop gedecentraliseerde samenwerking wordt toegepast, de eigenschappen van de territoriale overheden en de menselijke en financiële hulpbronnen die zij voor de gedecentraliseerde samenwerking inzetten, sterk variëren en daardoor gedecentraliseerde samenwerking tot een rijk, maar ook complex geheel maken,

| 1.3.6 | is van oordeel dat het met het oog op de erkenning van de bijdrage van de territoriale overheden aan de bestrijding van armoede en de bevordering van democratie, van cruciaal belang is dat er meer inzicht komt in wat gedecentraliseerde samenwerking precies inhoudt, zodat duidelijk wordt dat deze vorm van samenwerking meer is dan een vergroting van het aantal acties of programma's: zij vormt de lokale dimensie van een globale strategie ter bevordering van de ontwikkeling van een land of regio; |
| --- | --- |

1.3.6

is van oordeel dat het met het oog op de erkenning van de bijdrage van de territoriale overheden aan de bestrijding van armoede en de bevordering van democratie, van cruciaal belang is dat er meer inzicht komt in wat gedecentraliseerde samenwerking precies inhoudt, zodat duidelijk wordt dat deze vorm van samenwerking meer is dan een vergroting van het aantal acties of programma's: zij vormt de lokale dimensie van een globale strategie ter bevordering van de ontwikkeling van een land of regio;

| 1.3.7 | staat positief tegenover de initiatieven die de lokale overheden in Europa en van ontwikkelingslanden hebben ontplooid om hun samenwerking op een thematische of geografische leest te schoeien; |
| --- | --- |

1.3.7

staat positief tegenover de initiatieven die de lokale overheden in Europa en van ontwikkelingslanden hebben ontplooid om hun samenwerking op een thematische of geografische leest te schoeien;

| 1.3.8 | juicht de oprichting in 2004 van de door de Verenigde Naties inmiddels als officiële gesprekspartner erkende mondiale organisatie „United Cities and Local governments” (UCLG) toe, die waarden als vrede, lokale autonomie en solidariteit hoog in het vaandel draagt en lokale overheden uit alle regio's ter wereld verenigt rond het thema van de internationale samenwerking. |
| --- | --- |

1.3.8

juicht de oprichting in 2004 van de door de Verenigde Naties inmiddels als officiële gesprekspartner erkende mondiale organisatie „United Cities and Local governments” (UCLG) toe, die waarden als vrede, lokale autonomie en solidariteit hoog in het vaandel draagt en lokale overheden uit alle regio's ter wereld verenigt rond het thema van de internationale samenwerking.

1.4   Voorstel voor een gezamenlijke verklaring van de Raad, het Europees Parlement en de Commissie over het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie — „De Europese consensus” (COM (2005) 311 final)

Het Comité van de Regio's

| 1.4.1 | bedankt de Commissie voor het feit dat zij het CvdR dit politiek zeer belangrijke voorstel voor een gezamenlijke verklaring heeft toegezonden; |
| --- | --- |

1.4.1

bedankt de Commissie voor het feit dat zij het CvdR dit politiek zeer belangrijke voorstel voor een gezamenlijke verklaring heeft toegezonden;

| 1.4.2 | stelt verheugd vast dat dit op zich al een erkenning is van de rol die de lokale overheden in het beleid voor ontwikkelingssamenwerking vervullen; |
| --- | --- |

1.4.2

stelt verheugd vast dat dit op zich al een erkenning is van de rol die de lokale overheden in het beleid voor ontwikkelingssamenwerking vervullen;

| 1.4.3 | is het eens met de algemene zienswijze van de tekst volgens welke de globalisering iedereen ten goede moet komen. Het Comité heeft dit standpunt zelf ook uitgewerkt in één van zijn eerdere adviezen (6). |
| --- | --- |

1.4.3

is het eens met de algemene zienswijze van de tekst volgens welke de globalisering iedereen ten goede moet komen. Het Comité heeft dit standpunt zelf ook uitgewerkt in één van zijn eerdere adviezen (6).

| 1.4.4 | staat positief tegenover het streven om meer coherentie te brengen in het ontwikkelingsbeleid van de EU door het vaststellen van een „thematisch kader” als leidraad voor de keuze van de prioriteiten, tussen het interne en externe beleid van de EU (dit is met name nodig voor de internationale handel en de landbouw) en tussen het beleid van de Commissie en dat van de lidstaten; |
| --- | --- |

1.4.4

staat positief tegenover het streven om meer coherentie te brengen in het ontwikkelingsbeleid van de EU door het vaststellen van een „thematisch kader” als leidraad voor de keuze van de prioriteiten, tussen het interne en externe beleid van de EU (dit is met name nodig voor de internationale handel en de landbouw) en tussen het beleid van de Commissie en dat van de lidstaten;

| 1.4.5 | stelt verheugd vast dat voor verschillende gekozen thematische actieterreinen expliciet verwezen wordt naar de rol die de lokale overheden spelen inzake lokale governance en gedecentraliseerde ontwikkeling en zou graag zien dat dit ook voor een aantal andere actieterreinen gebeurt (met name i.v.m. toegang tot water); |
| --- | --- |

1.4.5

stelt verheugd vast dat voor verschillende gekozen thematische actieterreinen expliciet verwezen wordt naar de rol die de lokale overheden spelen inzake lokale governance en gedecentraliseerde ontwikkeling en zou graag zien dat dit ook voor een aantal andere actieterreinen gebeurt (met name i.v.m. toegang tot water);

| 1.4.6 | kijkt met belangstelling uit naar de tekst die de Commissie heeft aangekondigd over de situatie in Afrika en de steunverlening aan dit continent. |
| --- | --- |

1.4.6

kijkt met belangstelling uit naar de tekst die de Commissie heeft aangekondigd over de situatie in Afrika en de steunverlening aan dit continent.

2.   Aanbevelingen van het Comité van de Regio's

Het Comité van de Regio's,

| 2.1 | beveelt aan de volgende punten in beschouwing te nemen als het gaat om de plaats van gedecentraliseerde samenwerking in het ontwikkelingsbeleid:






  a) | In de globale aanpak van de bestrijding van de armoede in de wereld en de inspanningen om de Millenniumdoelstellingen van de VN te verwezenlijken, zal expliciet het belang van de lokale dimensie, zowel met betrekking tot het bestaan van noden als met het oog op hun leniging, moeten worden erkend; |
| --- | --- | --- |

2.1

beveelt aan de volgende punten in beschouwing te nemen als het gaat om de plaats van gedecentraliseerde samenwerking in het ontwikkelingsbeleid:

a)

In de globale aanpak van de bestrijding van de armoede in de wereld en de inspanningen om de Millenniumdoelstellingen van de VN te verwezenlijken, zal expliciet het belang van de lokale dimensie, zowel met betrekking tot het bestaan van noden als met het oog op hun leniging, moeten worden erkend;

| b) | Van belang is dus dat erkend wordt dat lokale overheden, samen met andere actoren, op grond van hun bevoegdheden en verantwoordelijkheden tegenover de bevolking op hun grondgebied over bijzondere expertise en ervaring beschikken; |
| --- | --- |

b)

Van belang is dus dat erkend wordt dat lokale overheden, samen met andere actoren, op grond van hun bevoegdheden en verantwoordelijkheden tegenover de bevolking op hun grondgebied over bijzondere expertise en ervaring beschikken;

| c) | Om de impact van het Europees beleid voor ontwikkelingssamenwerking te vergroten, dient daarom in de strategieën rekening te worden gehouden met de bijdrage van actoren die een belangrijke rol spelen bij het bevorderen van democratie en ontwikkeling en dit doen op basis van dezelfde beginselen als de Unie, nl. het partnerschaps- en het ownershipbeginsel. |
| --- | --- |

c)

Om de impact van het Europees beleid voor ontwikkelingssamenwerking te vergroten, dient daarom in de strategieën rekening te worden gehouden met de bijdrage van actoren die een belangrijke rol spelen bij het bevorderen van democratie en ontwikkeling en dit doen op basis van dezelfde beginselen als de Unie, nl. het partnerschaps- en het ownershipbeginsel.

| d) | Internationale ontwikkelingshulp is tweerichtingsverkeer. De hulp die de lokale en regionale overheden van Europa, met ideeën en voorbeelden van beste praktijken, de ontwikkelingslanden kunnen bieden, is van onschatbare waarde, maar dat neemt niet weg dat daaraan ook voor hen zelf een voordeel kleeft: door meer wisselwerking met en een grotere betrokkenheid bij regeringen, lokale overheden en leefgemeenschappen overal ter wereld, kunnen zij leren van hún activiteiten en ervaringen; |
| --- | --- |

d)

Internationale ontwikkelingshulp is tweerichtingsverkeer. De hulp die de lokale en regionale overheden van Europa, met ideeën en voorbeelden van beste praktijken, de ontwikkelingslanden kunnen bieden, is van onschatbare waarde, maar dat neemt niet weg dat daaraan ook voor hen zelf een voordeel kleeft: door meer wisselwerking met en een grotere betrokkenheid bij regeringen, lokale overheden en leefgemeenschappen overal ter wereld, kunnen zij leren van hún activiteiten en ervaringen;

| e) | Een voorwaarde voor succesvol ontwikkelingsbeleid is beter bestuur, wat op zijn beurt weer afhangt van de erkenning dat een besluit het beste kan worden genomen op het bestuursniveau dat het dichtst bij de burgers staat. |
| --- | --- |

e)

Een voorwaarde voor succesvol ontwikkelingsbeleid is beter bestuur, wat op zijn beurt weer afhangt van de erkenning dat een besluit het beste kan worden genomen op het bestuursniveau dat het dichtst bij de burgers staat.

| 2.2 | stelt, uitgaande van de organisaties die de overheden al hebben opgezet om een structuur aan hun gedecentraliseerde ontwikkelingssamenwerking te geven (met name in het kader van de UCLG) en van de instellingen die meehelpen om van gedecentraliseerde samenwerking een succes te maken, de volgende aanpak voor: |
| --- | --- |

2.2

stelt, uitgaande van de organisaties die de overheden al hebben opgezet om een structuur aan hun gedecentraliseerde ontwikkelingssamenwerking te geven (met name in het kader van de UCLG) en van de instellingen die meehelpen om van gedecentraliseerde samenwerking een succes te maken, de volgende aanpak voor:

| 2.2.1 | ten aanzien van de lokale overheden in Europa:






  a) | Om de communautaire gesprekspartners te overtuigen van het grote nut van gedecentraliseerde samenwerking moet in de eerste plaats een lijst worden opgesteld van alle activiteiten die er op dit gebied lopen. Zo'n lijst is tevens nodig om de uitwisseling van ervaringen en de synergie tussen lokale overheden te bevorderen. Het voorbeeld van het Waarnemingscentrum voor gedecentraliseerde samenwerkingsverbanden tussen de EU en Latijns-Amerika (opgericht na een oproep om projecten in te dienen in het kader van het URB-AL-programma) valt toe te juichen en verdient navolging voor andere regio's van de wereld; |
| --- | --- | --- |

2.2.1

ten aanzien van de lokale overheden in Europa:

a)

Om de communautaire gesprekspartners te overtuigen van het grote nut van gedecentraliseerde samenwerking moet in de eerste plaats een lijst worden opgesteld van alle activiteiten die er op dit gebied lopen. Zo'n lijst is tevens nodig om de uitwisseling van ervaringen en de synergie tussen lokale overheden te bevorderen. Het voorbeeld van het Waarnemingscentrum voor gedecentraliseerde samenwerkingsverbanden tussen de EU en Latijns-Amerika (opgericht na een oproep om projecten in te dienen in het kader van het URB-AL-programma) valt toe te juichen en verdient navolging voor andere regio's van de wereld;

| b) | De oprichting van een discussieform zoals dit voor de ngo's al bestaat (CONCORD) dient te worden aangemoedigd om een politieke dialoog tot stand te brengen tussen de Europese instellingen en lokale overheden die zich met ontwikkelingssamenwerking bezighouden; |
| --- | --- |

b)

De oprichting van een discussieform zoals dit voor de ngo's al bestaat (CONCORD) dient te worden aangemoedigd om een politieke dialoog tot stand te brengen tussen de Europese instellingen en lokale overheden die zich met ontwikkelingssamenwerking bezighouden;

| c) | De uitwisseling van informatie en ideeën moet worden vergemakkelijkt, om alle lokale overheden te kunnen bereiken. Daartoe moet onder andere meer geld worden uitgetrokken voor twinning-initiatieven tussen lokale overheden in de EU en in ontwikkelingslanden; |
| --- | --- |

c)

De uitwisseling van informatie en ideeën moet worden vergemakkelijkt, om alle lokale overheden te kunnen bereiken. Daartoe moet onder andere meer geld worden uitgetrokken voor twinning-initiatieven tussen lokale overheden in de EU en in ontwikkelingslanden;

| d) | Er dient een studie te worden gedaan naar de wet- en regelgeving die in de verschillende lidstaten van toepassing is op internationale samenwerkingsprojecten van territoriale overheden; |
| --- | --- |

d)

Er dient een studie te worden gedaan naar de wet- en regelgeving die in de verschillende lidstaten van toepassing is op internationale samenwerkingsprojecten van territoriale overheden;

| 2.2.2 | ten aanzien van de overheden in ontwikkelingslanden, de algemene beginselen van het EU-ontwikkelingsbeleid decentraal toepassen:






  a) | M.b.t. de
  decentralisatie
  van de activiteiten van de Commissie dienen de delegaties van de Commissie meer bewust te worden gemaakt van de lokale dimensie. Het complementaire karakter van gedecentraliseerde samenwerking in relatie tot het beleid op nationaal niveau dient naar voren te worden gehaald alsook de relevantie van dit soort samenwerking voor de behoeften van de lokale overheden in de betrokken landen, teneinde democratie en decentralisatie te bevorderen. Overwogen zou kunnen worden om in die zin richtsnoeren op te stellen die bij de uitwerking van nieuwe programma's in alle stadia, d.w.z. vanaf de lancering tot de financiering ervan, gevolgd dienen te worden; |
| --- | --- | --- |

2.2.2

ten aanzien van de overheden in ontwikkelingslanden, de algemene beginselen van het EU-ontwikkelingsbeleid decentraal toepassen:

a)

M.b.t. de
  decentralisatie
  van de activiteiten van de Commissie dienen de delegaties van de Commissie meer bewust te worden gemaakt van de lokale dimensie. Het complementaire karakter van gedecentraliseerde samenwerking in relatie tot het beleid op nationaal niveau dient naar voren te worden gehaald alsook de relevantie van dit soort samenwerking voor de behoeften van de lokale overheden in de betrokken landen, teneinde democratie en decentralisatie te bevorderen. Overwogen zou kunnen worden om in die zin richtsnoeren op te stellen die bij de uitwerking van nieuwe programma's in alle stadia, d.w.z. vanaf de lancering tot de financiering ervan, gevolgd dienen te worden;

| b) | Ter versterking van de
  regionale integratie
  zou de oprichting van verenigingen en netwerken van lokale vertegenwoordigers van ontwikkelingslanden kunnen worden aangemoedigd, mogelijkerwijs met de steun van hun Europese tegenhangers; |
| --- | --- |

b)

Ter versterking van de
  regionale integratie
  zou de oprichting van verenigingen en netwerken van lokale vertegenwoordigers van ontwikkelingslanden kunnen worden aangemoedigd, mogelijkerwijs met de steun van hun Europese tegenhangers;

| c) | Om de
  hulpacties
  beter
  op elkaar af te stemmen,
  zouden zgn. „landenfora” kunnen worden georganiseerd om Europese overheden die in hetzelfde ontwikkelingsland actief zijn, bijeen te brengen. Gedacht kan worden aan de vier landen waar, op grond van de besluiten van de Raad van Barcelona van maart 2002, de harmonisering van de onderlinge steun tussen lidstaten getest wordt; |
| --- | --- |

c)

Om de
  hulpacties
  beter
  op elkaar af te stemmen,
  zouden zgn. „landenfora” kunnen worden georganiseerd om Europese overheden die in hetzelfde ontwikkelingsland actief zijn, bijeen te brengen. Gedacht kan worden aan de vier landen waar, op grond van de besluiten van de Raad van Barcelona van maart 2002, de harmonisering van de onderlinge steun tussen lidstaten getest wordt;

| 2.3 | beveelt aan om de lokale overheden te betrekken bij de plannen om het Europees beleid voor ontwikkelingssamenwerking nieuw leven in te blazen, zoals de Commissie dit voor ogen heeft. Met speciale acties voor hun (vooral jonge) burgers zijn zij nu al in staat om, dikwijls in samenwerking met ngo's, een rol spelen in de bewustmakingscampagnes rond het belang van de bestrijding van armoede in de wereld; |
| --- | --- |

2.3

beveelt aan om de lokale overheden te betrekken bij de plannen om het Europees beleid voor ontwikkelingssamenwerking nieuw leven in te blazen, zoals de Commissie dit voor ogen heeft. Met speciale acties voor hun (vooral jonge) burgers zijn zij nu al in staat om, dikwijls in samenwerking met ngo's, een rol spelen in de bewustmakingscampagnes rond het belang van de bestrijding van armoede in de wereld;

| 2.4 | Aanbevelingen met betrekking tot het voorstel voor „Een gezamenlijke verklaring van de Raad, het Europees Parlement en de Commissie over het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie — De Europese consensus” (COM (2005) 311 final)

  Het Comité van de Regio's, |
| --- | --- |

2.4

Aanbevelingen met betrekking tot het voorstel voor „Een gezamenlijke verklaring van de Raad, het Europees Parlement en de Commissie over het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie — De Europese consensus” (COM (2005) 311 final)

Het Comité van de Regio's,

| 2.4.1 | heeft, gezien de bijzondere aandacht voor landen die een „moeizaam partnerschap” met de Europese Unie onderhouden, zijn twijfel bij de aanpassingen van de speciaal voor die landen bestemde begrotingslijn „gedecentraliseerde samenwerking” (7) die m.i.v. 2007 van kracht zullen worden, omdat het daarvoor uitgetrokken bedrag nu al volstrekt ontoereikend is; |
| --- | --- |

2.4.1

heeft, gezien de bijzondere aandacht voor landen die een „moeizaam partnerschap” met de Europese Unie onderhouden, zijn twijfel bij de aanpassingen van de speciaal voor die landen bestemde begrotingslijn „gedecentraliseerde samenwerking” (7) die m.i.v. 2007 van kracht zullen worden, omdat het daarvoor uitgetrokken bedrag nu al volstrekt ontoereikend is;

| 2.4.2 | zou graag zien dat de begrotingssteun, die een beduidend grotere plaats zou moeten gaan innemen in de wijze waarop Europa steun verleent, de regeringen van de ontvangende landen ertoe beweegt middelen uit de nationale begroting over te hevelen naar de lokale overheden overeenkomstig de taken die in het kader van het lopende decentralisatieproces aan hen worden overgedragen; |
| --- | --- |

2.4.2

zou graag zien dat de begrotingssteun, die een beduidend grotere plaats zou moeten gaan innemen in de wijze waarop Europa steun verleent, de regeringen van de ontvangende landen ertoe beweegt middelen uit de nationale begroting over te hevelen naar de lokale overheden overeenkomstig de taken die in het kader van het lopende decentralisatieproces aan hen worden overgedragen;

| 2.4.3 | verzoekt de Commissie om, ten behoeve van deze nieuwe etappe in het Europees beleid voor ontwikkelingssamenwerking, de aanbevelingen uit dit advies in acht te nemen. |
| --- | --- |

2.4.3

verzoekt de Commissie om, ten behoeve van deze nieuwe etappe in het Europees beleid voor ontwikkelingssamenwerking, de aanbevelingen uit dit advies in acht te nemen.

Brussel, 16 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

(1)  PB C 164 van 5.7.2005, p. 82

1

(2)  PB C 23 van 27.1.2004, p. 8

2

(3)  PB C 256 van 24.10.2003, p. 83
  ownership

3

ownership

(4)  COM (2002) 598 final

4

(5)  (COM (2005) 185 final

5

(6)  CdR 328/2004 fin

6

(7)  Verordening 625/2004 van de Raad voor de periode 2004-2006 – begrotingslijn 21 02 13

7

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/47 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/47

---

Advies van het Comité van de Regio's over de „Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement tot vaststelling van een kaderprogramma voor solidariteit en beheer van de migratiestromen voor de periode 2007-2013”

(2006/C 115/10)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

GEZIEN de Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement tot vaststelling van een kaderprogramma voor solidariteit en beheer van de migratiestromen voor de periode 2007-2013 (COM(2005) 123 final),

GEZIEN het op 6 april 2005 genomen besluit van de Europese Commissie om het Comité, overeenkomstig de eerste alinea van art. 265 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, over dit onderwerp te raadplegen,

GEZIEN het besluit van het bureau van 22 februari 2005 om de commissie „Externe betrekkingen” met het opstellen van een advies over dit onderwerp te belasten,

GEZIEN zijn advies van 7 juli 2005 over het Groenboek inzake een EU-aanpak voor het beheer van de economische migratie (CdR 82/2005 fin),

GEZIEN zijn ontwerpadvies (CDR 144/2005 rév.1) dat op 15 september 2005 door de commissie „Externe betrekkingen” werd goedgekeurd (rapporteur: de heer Paleologos, lid van de gemeenteraad van Livadia (GR/PSE),

OVERWEGENDE hetgeen volgt:

met dit solidariteitsprogramma wordt een nieuw beleidsinstrument aangereikt voor de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht voor alle inwoners van de Unie;

het Comité wil zich inzetten voor alle Europese beleidsmaatregelen op het vlak van vrijheid, veiligheid en recht, maar heeft ook oog voor de nationale, regionale en lokale behoeften; het is immers zaak tot een evenwichtige verdeling van de lasten te komen;

door de wisselwerking tussen aantrekkingskracht en afstotingskracht blijven migranten uit de minst ontwikkelde en onveilige landen overal ter wereld in de Unie toestromen; criminele netwerken, racistische en xenofobe ideeën en bewegingen en de mazen in het administratieve netwerk maken het moeilijk deze migratiestromen in goede banen te leiden en staan sociale en economische integratie in de weg, wat zowel ten koste gaat van de migranten zelf als van de samenlevingen van de landen van vertrek en ontvangst;

de Unie houdt zich steeds meer bezig met beleidsmaatregelen en acties; hiervoor moeten ook de nodige financiële middelen en instrumenten beschikbaar worden gesteld;

de vergrijzing en de afname van de beroepsbevolking zullen de immigratie waarschijnlijk nog doen toenemen; er zullen steeds meer migranten nodig zijn om tegemoet te komen aan de behoeften van een uitgebreide Unie;

het kaderprogramma levert een solide wettelijke basis voor de participatie van de lokale en regionale overheden; zo wordt bepaald dat elke lidstaat overeenkomstig zijn vigerende nationale regels en gebruiken, een partnerschap moet aangaan met door hem aangewezen autoriteiten en lichamen, met name de bevoegde regionale, lokale, stedelijke en andere overheden;

heeft tijdens zijn op 16 en 17 november 2005 gehouden 62e zitting (vergadering van 16 november) met algemene stemmen het volgende advies aangenomen.

1.   Standpunten van het Comité van de Regio's

| 1.1 | Het Comité is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor de vaststelling van een kaderprogramma voor solidariteit en het beheer van migratiestromen voor de periode 2007-2013. |
| --- | --- |

1.1

Het Comité is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor de vaststelling van een kaderprogramma voor solidariteit en het beheer van migratiestromen voor de periode 2007-2013.

| 1.2 | Het Comité erkent de betekenis en de reikwijdte van de wereldwijde migratie, en het belang daarvan voor diversiteit en ontwikkeling, met name op lokaal vlak. Het is dan ook een groot voorstander van de coördinatie van de immigratie-, asiel- en integratiemaatregelen binnen de Unie, en zeker binnen de uitgebreide Unie. |
| --- | --- |

1.2

Het Comité erkent de betekenis en de reikwijdte van de wereldwijde migratie, en het belang daarvan voor diversiteit en ontwikkeling, met name op lokaal vlak. Het is dan ook een groot voorstander van de coördinatie van de immigratie-, asiel- en integratiemaatregelen binnen de Unie, en zeker binnen de uitgebreide Unie.

| 1.3 | Ook erkent het Comité dat een algemeen en duurzaam EU-beleid voor het beheer van de migratiestromen moet worden uitgestippeld. Daarbij dient te worden gedacht aan de veiligheid aan de grenzen, een doeltreffende bescherming van personen die internationale bescherming behoeven, een efficiënte terugkeerregeling voor onderdanen van derde landen die illegaal op het Europese grondgebied verblijven, en de integratie van legale migranten in het economische, sociale, culturele en politieke leven. |
| --- | --- |

1.3

Ook erkent het Comité dat een algemeen en duurzaam EU-beleid voor het beheer van de migratiestromen moet worden uitgestippeld. Daarbij dient te worden gedacht aan de veiligheid aan de grenzen, een doeltreffende bescherming van personen die internationale bescherming behoeven, een efficiënte terugkeerregeling voor onderdanen van derde landen die illegaal op het Europese grondgebied verblijven, en de integratie van legale migranten in het economische, sociale, culturele en politieke leven.

| 1.4 | Het nationale bestuursniveau is bevoegd voor de uitwerking en tenuitvoerlegging van de wetgeving, terwijl de lokale en regionale overheden zich moeten bezighouden met het onthaal, de vestiging en de integratie van immigranten. De lokale en regionale autoriteiten vervullen hierbij een belangrijke rol: zij zijn o.m. bevoegd voor ruimtelijke ordening, huisvesting, onderwijs en de arbeidsmarkt, stuk voor stuk beleidsterreinen die de integratie rechtstreeks kunnen beïnvloeden en een rol kunnen spelen in de bevordering van sociale samenhang, maatschappelijke integratie en de duurzaamheid van de samenleving. |
| --- | --- |

1.4

Het nationale bestuursniveau is bevoegd voor de uitwerking en tenuitvoerlegging van de wetgeving, terwijl de lokale en regionale overheden zich moeten bezighouden met het onthaal, de vestiging en de integratie van immigranten. De lokale en regionale autoriteiten vervullen hierbij een belangrijke rol: zij zijn o.m. bevoegd voor ruimtelijke ordening, huisvesting, onderwijs en de arbeidsmarkt, stuk voor stuk beleidsterreinen die de integratie rechtstreeks kunnen beïnvloeden en een rol kunnen spelen in de bevordering van sociale samenhang, maatschappelijke integratie en de duurzaamheid van de samenleving.

| 1.5 | De lokale en regionale autoriteiten zien zichzelf als een cruciale schakel in het solidariteitsnetwerk en willen helpen de oorzaken van migratie weg te nemen; dat kan door versterking van de financiële samenwerking en de uitwerking van een gemeenschappelijke strategie om grensoverschrijdende regionale en nationale samenwerking op het gebied van het beheer van migratiestromen aan te moedigen. Doordat zij bevoegdheden hebben op het gebied van migratie, immigratie en integratie en zij als beheerders of eigenaars verantwoordelijk zijn voor infrastructuurvoorzieningen, kunnen lokale en regionale overheden een leidende rol spelen bij de preventie, de financiering en het beheer van migratiestromen. |
| --- | --- |

1.5

De lokale en regionale autoriteiten zien zichzelf als een cruciale schakel in het solidariteitsnetwerk en willen helpen de oorzaken van migratie weg te nemen; dat kan door versterking van de financiële samenwerking en de uitwerking van een gemeenschappelijke strategie om grensoverschrijdende regionale en nationale samenwerking op het gebied van het beheer van migratiestromen aan te moedigen. Doordat zij bevoegdheden hebben op het gebied van migratie, immigratie en integratie en zij als beheerders of eigenaars verantwoordelijk zijn voor infrastructuurvoorzieningen, kunnen lokale en regionale overheden een leidende rol spelen bij de preventie, de financiering en het beheer van migratiestromen.

| 1.6 | In de EU is het veelal het nationale niveau dat de beschikking krijgt over de belastingopbrengsten, terwijl de kosten van sociale uitsluiting van immigranten moeten worden opgebracht door het lokale niveau. Het gebrek aan overleg tussen de verschillende niveaus kan een optimale benutting van de middelen in de weg staan. Door dit soort lasten beter te verdelen zouden de inspanningen van de Unie meer vruchten afwerpen. |
| --- | --- |

1.6

In de EU is het veelal het nationale niveau dat de beschikking krijgt over de belastingopbrengsten, terwijl de kosten van sociale uitsluiting van immigranten moeten worden opgebracht door het lokale niveau. Het gebrek aan overleg tussen de verschillende niveaus kan een optimale benutting van de middelen in de weg staan. Door dit soort lasten beter te verdelen zouden de inspanningen van de Unie meer vruchten afwerpen.

| 1.7 | a) | Vrouwen worden zowel op grond van hun geslacht als op grond van hun etnische afkomst gediscrimineerd. Door rekening te houden met de genderproblematiek kunnen gerichtere en doeltreffendere maatregelen voor het beheer van migratiestromen worden genomen. Men kan niet genoeg benadrukken hoe belangrijk vrouwen zijn voor het welslagen van integratie, omdat ze vaak het directe aanspreekpunt zijn als het gaat om de kinderen in het gezin. |
| --- | --- | --- |

1.7

a)

Vrouwen worden zowel op grond van hun geslacht als op grond van hun etnische afkomst gediscrimineerd. Door rekening te houden met de genderproblematiek kunnen gerichtere en doeltreffendere maatregelen voor het beheer van migratiestromen worden genomen. Men kan niet genoeg benadrukken hoe belangrijk vrouwen zijn voor het welslagen van integratie, omdat ze vaak het directe aanspreekpunt zijn als het gaat om de kinderen in het gezin.

| b) | Om het migratiebeleid tot een succes te maken mag niet alleen naar het economische aspect worden gekeken. Immigratie biedt nieuwe kansen die het leven van de individuele burgers kunnen verrijken. Daarnaast beschikken migranten ook over vaardigheden die voor de Unie in het algemeen waardevol kunnen zijn. |
| --- | --- |

b)

Om het migratiebeleid tot een succes te maken mag niet alleen naar het economische aspect worden gekeken. Immigratie biedt nieuwe kansen die het leven van de individuele burgers kunnen verrijken. Daarnaast beschikken migranten ook over vaardigheden die voor de Unie in het algemeen waardevol kunnen zijn.

| c) | Raad en Commissie moeten vaker gebruikmaken van de kennis die lokale en regionale overheden hebben opgebouwd gedurende de tientallen jaren dat deze concreet bezig zijn geweest met de praktische uitvoering van het immigratiebeleid. |
| --- | --- |

c)

Raad en Commissie moeten vaker gebruikmaken van de kennis die lokale en regionale overheden hebben opgebouwd gedurende de tientallen jaren dat deze concreet bezig zijn geweest met de praktische uitvoering van het immigratiebeleid.

| 1.8 | a) | Wil men de financiële middelen voor een gemeenschappelijk migratiebeleid doelmatig besteden, dan moet rekening worden gehouden met de verschillen tussen regio's. Er moeten stimulansen worden verleend voor het zoeken naar flexibele oplossingen en de lokale en regionale overheden moeten voldoende speelruimte krijgen. |
| --- | --- | --- |

1.8

a)

Wil men de financiële middelen voor een gemeenschappelijk migratiebeleid doelmatig besteden, dan moet rekening worden gehouden met de verschillen tussen regio's. Er moeten stimulansen worden verleend voor het zoeken naar flexibele oplossingen en de lokale en regionale overheden moeten voldoende speelruimte krijgen.

| b) | In het kader van de discussie over het toekomstige Europese cohesiebeleid zou de Commissie aandacht moeten schenken aan de inspanningen van sommige regio's waar de steun uit de structuurfondsen dreigt te worden beknot, terwijl het aantal immigranten er de laatste jaren behoorlijk is gestegen. Het gaat hierbij in het bijzonder om grote steden. |
| --- | --- |

b)

In het kader van de discussie over het toekomstige Europese cohesiebeleid zou de Commissie aandacht moeten schenken aan de inspanningen van sommige regio's waar de steun uit de structuurfondsen dreigt te worden beknot, terwijl het aantal immigranten er de laatste jaren behoorlijk is gestegen. Het gaat hierbij in het bijzonder om grote steden.

| 1.9 | Immigratie alleen zal op lange termijn niet volstaan om het tekort aan arbeidskrachten in de EU op te vangen. Het Comité verwijst in dit verband naar zijn advies over de bijdrage van ouderen aan de arbeidsmarkt. |
| --- | --- |

1.9

Immigratie alleen zal op lange termijn niet volstaan om het tekort aan arbeidskrachten in de EU op te vangen. Het Comité verwijst in dit verband naar zijn advies over de bijdrage van ouderen aan de arbeidsmarkt.

| 1.10 | Er moeten dringend strategieën worden uitgewerkt voor de grote groep immigranten die er om economische, sociale en politieke redenen niet in slaagt toegang te krijgen tot de arbeidsmarkt. |
| --- | --- |

1.10

Er moeten dringend strategieën worden uitgewerkt voor de grote groep immigranten die er om economische, sociale en politieke redenen niet in slaagt toegang te krijgen tot de arbeidsmarkt.

| 1.11 | Het probleem van het grote aantal illegaal in de EU werkende en levende arbeidskrachten moet doeltreffend worden aangepakt. Zo kunnen mechanismen worden ontwikkeld waarmee immigranten die de geldende immigratiewetgeving overtreden, eventueel de kans krijgen om hun status zonder omwegen gelegaliseerd te krijgen, zeker als blijkt dat hun illegale status te wijten is aan bestuurlijke onvolkomenheden of de specifieke geopolitieke situatie van de lidstaat in kwestie. Het moet gaan om eenmalige uitzonderingsmaatregelen, waarbij de volgende voorwaarden dienen te worden vervuld: a) gegarandeerde menswaardige opvang, b) er moet duidelijk worden gesteld dat illegale immigratie niet acceptabel is; c) er dient krachtig te worden opgetreden tegen mensenhandel en maatschappelijke uitsluiting; en d) er moet een efficiënte regelgeving komen en er dienen daadkrachtige beleidsmaatregelen te worden genomen om legale arbeidsimmigratie aan te moedigen. |
| --- | --- |

1.11

Het probleem van het grote aantal illegaal in de EU werkende en levende arbeidskrachten moet doeltreffend worden aangepakt. Zo kunnen mechanismen worden ontwikkeld waarmee immigranten die de geldende immigratiewetgeving overtreden, eventueel de kans krijgen om hun status zonder omwegen gelegaliseerd te krijgen, zeker als blijkt dat hun illegale status te wijten is aan bestuurlijke onvolkomenheden of de specifieke geopolitieke situatie van de lidstaat in kwestie. Het moet gaan om eenmalige uitzonderingsmaatregelen, waarbij de volgende voorwaarden dienen te worden vervuld: a) gegarandeerde menswaardige opvang, b) er moet duidelijk worden gesteld dat illegale immigratie niet acceptabel is; c) er dient krachtig te worden opgetreden tegen mensenhandel en maatschappelijke uitsluiting; en d) er moet een efficiënte regelgeving komen en er dienen daadkrachtige beleidsmaatregelen te worden genomen om legale arbeidsimmigratie aan te moedigen.

| 1.12 | Erkend moet worden hoe belangrijk het is voor de individuele immigrant om werk te hebben en in zijn eigen onderhoud te kunnen voorzien. Dit moet worden gestimuleerd. Nog afgezien van de economische aspecten dragen ondernemerschap en de bedrijvigheid van kleine ondernemingen bij tot een positieve sociale ontwikkeling. Als mogelijkheden worden geboden tot het oprichten en runnen van een eigen bedrijf, zal dit een gunstige invloed hebben op de integratie. Van overheidswege zou dit dan ook meer moeten worden ondersteund. |
| --- | --- |

1.12

Erkend moet worden hoe belangrijk het is voor de individuele immigrant om werk te hebben en in zijn eigen onderhoud te kunnen voorzien. Dit moet worden gestimuleerd. Nog afgezien van de economische aspecten dragen ondernemerschap en de bedrijvigheid van kleine ondernemingen bij tot een positieve sociale ontwikkeling. Als mogelijkheden worden geboden tot het oprichten en runnen van een eigen bedrijf, zal dit een gunstige invloed hebben op de integratie. Van overheidswege zou dit dan ook meer moeten worden ondersteund.

| 1.13 | Het is een goede zaak dat er in de EU meer waardering komt voor de creatieve vermogens en de ondernemerszin van immigranten. Het is van vitaal belang voor het welslagen van integratie dat zich mensen aandienen met ondernemersinitiatief en dat er nieuwe bedrijven worden gestart. Hiermee wordt ook in belangrijke mate bijgedragen aan de verwezenlijking van de Lissabonstrategie. |
| --- | --- |

1.13

Het is een goede zaak dat er in de EU meer waardering komt voor de creatieve vermogens en de ondernemerszin van immigranten. Het is van vitaal belang voor het welslagen van integratie dat zich mensen aandienen met ondernemersinitiatief en dat er nieuwe bedrijven worden gestart. Hiermee wordt ook in belangrijke mate bijgedragen aan de verwezenlijking van de Lissabonstrategie.

| 1.14 | De inspanningen die niet-gouvernementele organisaties in nauwe samenwerking met de lokale en regionale overheden verrichten, moeten worden gewaardeerd, en hun programma's, die erop gericht zijn vaart te zetten achter beleidsmaatregelen en acties op migratiegebied (zoals de integratie van immigranten in het politieke en maatschappelijke leven van het land), verdienen steun. |
| --- | --- |

1.14

De inspanningen die niet-gouvernementele organisaties in nauwe samenwerking met de lokale en regionale overheden verrichten, moeten worden gewaardeerd, en hun programma's, die erop gericht zijn vaart te zetten achter beleidsmaatregelen en acties op migratiegebied (zoals de integratie van immigranten in het politieke en maatschappelijke leven van het land), verdienen steun.

| 1.15 | Het Comité is ingenomen met het besluit tot oprichting van een Europees vluchtelingenfonds, en vooral met de bepaling inzake de integratie van de betrokken bevolkingsgroepen. Het Comité wijst erop dat het overgrote deel van de acties die in aanmerking komen voor steun — het gaat hier zowel om de verbetering van het onthaal als om de integratie van vluchtelingen — tot het bevoegdheidsgebied van de lokale en regionale autoriteiten behoren. |
| --- | --- |

1.15

Het Comité is ingenomen met het besluit tot oprichting van een Europees vluchtelingenfonds, en vooral met de bepaling inzake de integratie van de betrokken bevolkingsgroepen. Het Comité wijst erop dat het overgrote deel van de acties die in aanmerking komen voor steun — het gaat hier zowel om de verbetering van het onthaal als om de integratie van vluchtelingen — tot het bevoegdheidsgebied van de lokale en regionale autoriteiten behoren.

| 1.16 | Ook staat het Comité achter het besluit tot oprichting van een Fonds voor de buitengrenzen. Het herinnert eraan dat sommige regio's aan de buitengrenzen van de Unie door hun ligging indirect schade lijden op het vlak van ontwikkeling en sociale samenhang. Deze situatie moet in het besluit weerspiegeld worden. |
| --- | --- |

1.16

Ook staat het Comité achter het besluit tot oprichting van een Fonds voor de buitengrenzen. Het herinnert eraan dat sommige regio's aan de buitengrenzen van de Unie door hun ligging indirect schade lijden op het vlak van ontwikkeling en sociale samenhang. Deze situatie moet in het besluit weerspiegeld worden.

| 1.17 | Het mislukken van de integratie in de Europese Unie is voor een deel te wijten aan het feit dat de lokale en regionale overheden niet betrokken zijn geweest bij de uitstippeling van het beleid. Deze overheden staan het dichtst bij de burgers, maar de gevolgen van de uitvoering van het beleid op lokaal niveau zijn onvoldoende in aanmerking genomen en meestal zelfs veronachtzaamd. |
| --- | --- |

1.17

Het mislukken van de integratie in de Europese Unie is voor een deel te wijten aan het feit dat de lokale en regionale overheden niet betrokken zijn geweest bij de uitstippeling van het beleid. Deze overheden staan het dichtst bij de burgers, maar de gevolgen van de uitvoering van het beleid op lokaal niveau zijn onvoldoende in aanmerking genomen en meestal zelfs veronachtzaamd.

| 1.18 | Als we willen dat er iets terechtkomt van de sociale samenhang, moet de integratieproblematiek in het beleid op alle terreinen worden meegenomen. Het communautaire immigratie- en integratiebeleid moet aansluiten op de meer horizontale doelstellingen die de EU nastreeft op het gebied van sociaal beleid, economisch beleid, buitenlands beleid en ontwikkelingsbeleid. Het zal ook in overeenstemming moeten zijn met fundamentele Europese waarden als gelijke kansen voor iedereen, mensenrechten, menselijke waardigheid, verdraagzaamheid en respect voor verscheidenheid, alsmede met de anti-discriminatiemaatregelen en de doelstelling van meer maatschappelijke participatie. |
| --- | --- |

1.18

Als we willen dat er iets terechtkomt van de sociale samenhang, moet de integratieproblematiek in het beleid op alle terreinen worden meegenomen. Het communautaire immigratie- en integratiebeleid moet aansluiten op de meer horizontale doelstellingen die de EU nastreeft op het gebied van sociaal beleid, economisch beleid, buitenlands beleid en ontwikkelingsbeleid. Het zal ook in overeenstemming moeten zijn met fundamentele Europese waarden als gelijke kansen voor iedereen, mensenrechten, menselijke waardigheid, verdraagzaamheid en respect voor verscheidenheid, alsmede met de anti-discriminatiemaatregelen en de doelstelling van meer maatschappelijke participatie.

| 1.19 | Integratie is iets wat de hele maatschappij aangaat. Zowel de immigranten zelf als de plaatselijke bevolking zullen zich moeten inspannen om duurzame sociale samenhang en duurzame groei tot een realiteit te maken. |
| --- | --- |

1.19

Integratie is iets wat de hele maatschappij aangaat. Zowel de immigranten zelf als de plaatselijke bevolking zullen zich moeten inspannen om duurzame sociale samenhang en duurzame groei tot een realiteit te maken.

| 1.20 | Het Comité geeft toe dat kwesties die verband houden met de arbeidsmarkt van cruciaal belang zijn voor de integratie van immigranten, maar ziet een en ander liever in een breder perspectief, omdat de mate van integratie daarnaast nog afhangt van een aantal andere factoren, zoals sociale achtergrond, opleiding, talenkennis en mate van maatschappelijke participatie. Een succesvolle integratie van immigranten is een stap op weg naar een samenleving waarin iedereen zijn eigen plaats heeft, wat niet alleen in het belang van het betrokken individu is maar ook in dat van de plaatselijke gemeenschap en de maatschappij in het algemeen. |
| --- | --- |

1.20

Het Comité geeft toe dat kwesties die verband houden met de arbeidsmarkt van cruciaal belang zijn voor de integratie van immigranten, maar ziet een en ander liever in een breder perspectief, omdat de mate van integratie daarnaast nog afhangt van een aantal andere factoren, zoals sociale achtergrond, opleiding, talenkennis en mate van maatschappelijke participatie. Een succesvolle integratie van immigranten is een stap op weg naar een samenleving waarin iedereen zijn eigen plaats heeft, wat niet alleen in het belang van het betrokken individu is maar ook in dat van de plaatselijke gemeenschap en de maatschappij in het algemeen.

| 1.21 | Het Comité betreurt het dat in het programma onvoldoende aandacht wordt besteed aan de situatie van de bijna 500.000 asielzoekers in de Europese Unie die nog altijd wachten op een beslissing omtrent hun verblijfsvergunning of een vergelijkbare beslissing en die voor het overgrote deel buiten de reguliere arbeidsmarkt staan. |
| --- | --- |

1.21

Het Comité betreurt het dat in het programma onvoldoende aandacht wordt besteed aan de situatie van de bijna 500.000 asielzoekers in de Europese Unie die nog altijd wachten op een beslissing omtrent hun verblijfsvergunning of een vergelijkbare beslissing en die voor het overgrote deel buiten de reguliere arbeidsmarkt staan.

| 1.22 | Er bestaat een kloof tussen het belang dat op nationaal niveau wordt gehecht aan het opvullen van de leemten op de arbeidsmarkt door immigranten, en de inspanningen van het lokale niveau om iets te doen aan uitsluiting, marginalisering en xenofobie. Deze kloof kan alleen worden gedicht door uitbreiding van overleg en samenwerking tussen alle betrokken niveaus. |
| --- | --- |

1.22

Er bestaat een kloof tussen het belang dat op nationaal niveau wordt gehecht aan het opvullen van de leemten op de arbeidsmarkt door immigranten, en de inspanningen van het lokale niveau om iets te doen aan uitsluiting, marginalisering en xenofobie. Deze kloof kan alleen worden gedicht door uitbreiding van overleg en samenwerking tussen alle betrokken niveaus.

| 1.23 | Acties en beleidsmaatregelen die gericht zijn op de geleidelijk invoering van formeel stemrecht, waardoor immigranten meer bij het democratische leven zouden worden betrokken, moeten centraal staan in het solidariteitsprogramma. |
| --- | --- |

1.23

Acties en beleidsmaatregelen die gericht zijn op de geleidelijk invoering van formeel stemrecht, waardoor immigranten meer bij het democratische leven zouden worden betrokken, moeten centraal staan in het solidariteitsprogramma.

| 1.24 | Het Comité schaart zich achter het besluit tot oprichting van een Terugkeerfonds, en wijst erop dat een geïntegreerd terugkeerbeleid mede gebaseerd moet zijn op een regionale parameter, zeker gezien de inspanningen van de lokale en regionale overheden aan de EU-grenzen om regelingen voor vrijwillige terugkeer tot een succes te maken. |
| --- | --- |

1.24

Het Comité schaart zich achter het besluit tot oprichting van een Terugkeerfonds, en wijst erop dat een geïntegreerd terugkeerbeleid mede gebaseerd moet zijn op een regionale parameter, zeker gezien de inspanningen van de lokale en regionale overheden aan de EU-grenzen om regelingen voor vrijwillige terugkeer tot een succes te maken.

2.   Aanbevelingen van het Comité van de regio's

| 2.1 | Het is van cruciaal belang een evenwichtig beleid uit te stippelen dat een gelijkmatig niveau van legale migratie verzekert, illegale migratie ontmoedigt, en de strijd aanbindt tegen mensensmokkel en -handel. Ook beklemtoont het Comité het belang van migratie als instrument om het tekort aan geschoold personeel aan te vullen en verzoekt het de Europese Raad op dit gebied doeltreffende beleidsmaatregelen te ontwikkelen, met inbegrip van aanwerving van derdelanders voor wetenschappelijk onderzoek. |
| --- | --- |

2.1

Het is van cruciaal belang een evenwichtig beleid uit te stippelen dat een gelijkmatig niveau van legale migratie verzekert, illegale migratie ontmoedigt, en de strijd aanbindt tegen mensensmokkel en -handel. Ook beklemtoont het Comité het belang van migratie als instrument om het tekort aan geschoold personeel aan te vullen en verzoekt het de Europese Raad op dit gebied doeltreffende beleidsmaatregelen te ontwikkelen, met inbegrip van aanwerving van derdelanders voor wetenschappelijk onderzoek.

| 2.2 | De lokale en regionale autoriteiten moeten nauwer worden betrokken bij de uitwerking en tenuitvoerlegging van het asielbeleid. Daartoe kan worden gedacht aan uitbreiding van het toepassingsgebied van doelstelling 3 (territoriale samenwerking en het nieuwe nabuurschapbeleid) van de Structuurfondsen voor de periode 2007-2013. Ook zou het Comité graag zien dat er voor doeltreffende coördinatie wordt gezorgd tussen de gemeenschappelijke multilaterale programma's die in het kader van deze doelstelling ten uitvoer worden gelegd en de bilaterale actieplannen die onder het nabuurschapbeleid vallen. |
| --- | --- |

2.2

De lokale en regionale autoriteiten moeten nauwer worden betrokken bij de uitwerking en tenuitvoerlegging van het asielbeleid. Daartoe kan worden gedacht aan uitbreiding van het toepassingsgebied van doelstelling 3 (territoriale samenwerking en het nieuwe nabuurschapbeleid) van de Structuurfondsen voor de periode 2007-2013. Ook zou het Comité graag zien dat er voor doeltreffende coördinatie wordt gezorgd tussen de gemeenschappelijke multilaterale programma's die in het kader van deze doelstelling ten uitvoer worden gelegd en de bilaterale actieplannen die onder het nabuurschapbeleid vallen.

| 2.3 | Van kapitaal belang is dat de lokale en regionale overheden in de praktijk worden betrokken bij de uitwerking en tenuitvoerlegging van de acties van de vier structuurfondsen, zodat de horizontale bepaling inzake partnerschap geen dode letter blijft. |
| --- | --- |

2.3

Van kapitaal belang is dat de lokale en regionale overheden in de praktijk worden betrokken bij de uitwerking en tenuitvoerlegging van de acties van de vier structuurfondsen, zodat de horizontale bepaling inzake partnerschap geen dode letter blijft.

| 2.4 | Bij de inspanningen om de migratiestromen in goede banen te leiden moet meer aandacht uitgaan naar de acties en maatregelen op het gebied van onderwijs; dit is met name belangrijk voor de integratie van migranten en vluchtelingen. |
| --- | --- |

2.4

Bij de inspanningen om de migratiestromen in goede banen te leiden moet meer aandacht uitgaan naar de acties en maatregelen op het gebied van onderwijs; dit is met name belangrijk voor de integratie van migranten en vluchtelingen.

| 2.5 | Het CvdR stelt voor de volgende specifieke horizontale bepalingen op te nemen: |
| --- | --- |

2.5

Het CvdR stelt voor de volgende specifieke horizontale bepalingen op te nemen:

Aanbeveling 1

Artikel 3

| Tekst van de Commissie (COM(2005) 123 fin — 2005/0049 (COD) | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Artikel 3
  Specifieke doelstellingen
  1.   Het fonds draagt bij tot de volgende specifieke doelstellingen:






  a) | het vaststellen en verbeteren van de organisatie en de tenuitvoerlegging van een geïntegreerd terugkeerbeleid door de lidstaten; |

Tekst van de Commissie (COM(2005) 123 fin — 2005/0049 (COD)

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Artikel 3

Specifieke doelstellingen

1.   Het fonds draagt bij tot de volgende specifieke doelstellingen:

a)

het vaststellen en verbeteren van de organisatie en de tenuitvoerlegging van een geïntegreerd terugkeerbeleid door de lidstaten;

| (b) | het versterken van de samenwerking tussen de lidstaten in het kader van een geïntegreerd terugkeerbeleid en de tenuitvoerlegging ervan; |
| --- | --- |

(b)

het versterken van de samenwerking tussen de lidstaten in het kader van een geïntegreerd terugkeerbeleid en de tenuitvoerlegging ervan;

| (c) | het bevorderen van een doeltreffende en uniforme toepassing van gemeenschappelijke normen inzake terugkeer overeenkomstig de beleidsontwikkeling op dit gebied. |
| --- | --- |

(c)

het bevorderen van een doeltreffende en uniforme toepassing van gemeenschappelijke normen inzake terugkeer overeenkomstig de beleidsontwikkeling op dit gebied.

Artikel 3

Specifieke doelstellingen

1.   Het fonds draagt bij tot de volgende specifieke doelstellingen:

| (a) | het vaststellen en verbeteren van de organisatie en de tenuitvoerlegging van een geïntegreerd terugkeerbeleid door de lidstaten, met name door waar nodig mechanismen voor samenwerking tussen de nationale, de regionale en de lokale autoriteiten op te zetten; |
| --- | --- |

(a)

het vaststellen en verbeteren van de organisatie en de tenuitvoerlegging van een geïntegreerd terugkeerbeleid door de lidstaten, met name door waar nodig mechanismen voor samenwerking tussen de nationale, de regionale en de lokale autoriteiten op te zetten;

| (b) | het versterken van de samenwerking tussen de lidstaten in het kader van een geïntegreerd terugkeerbeleid en de tenuitvoerlegging ervan; |
| --- | --- |

(b)

het versterken van de samenwerking tussen de lidstaten in het kader van een geïntegreerd terugkeerbeleid en de tenuitvoerlegging ervan;

| (c) | het bevorderen van een doeltreffende en uniforme toepassing van gemeenschappelijke normen inzake terugkeer overeenkomstig de beleidsontwikkeling op dit gebied. |
| --- | --- |

(c)

het bevorderen van een doeltreffende en uniforme toepassing van gemeenschappelijke normen inzake terugkeer overeenkomstig de beleidsontwikkeling op dit gebied.

Motivering

Aangezien op dit Commissievoorstel de medebeslissingsprocedure van toepassing is, moet het Comité concrete wijzigingen voorstellen, en daarbij het model van het EP aanhouden.

Aanbeveling 2

Artikel 4, lid 1

| Tekst van de Commissie (COM(2005)123 fin — 2005/0049 (COD)) | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Artikel 4
  Subsidiabele acties in de lidstaten
  1.   Acties die betrekking hebben op de in artikel 3, lid 1, onder a), vastgestelde doelstelling en in het bijzonder de volgende acties, komen voor steun uit het fonds in aanmerking:






  (a) | het vaststellen en verbeteren van een doeltreffende, stabiele en blijvende operationele samenwerking tussen de instanties van de lidstaten en consulaire diensten en immigratiediensten van derde landen om terugkeerdocumenten voor onderdanen van derde landen te verkrijgen en om snelle en geslaagde uitzettingsprocedures te garanderen; |

Tekst van de Commissie (COM(2005)123 fin — 2005/0049 (COD))

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Artikel 4

Subsidiabele acties in de lidstaten

1.   Acties die betrekking hebben op de in artikel 3, lid 1, onder a), vastgestelde doelstelling en in het bijzonder de volgende acties, komen voor steun uit het fonds in aanmerking:

(a)

het vaststellen en verbeteren van een doeltreffende, stabiele en blijvende operationele samenwerking tussen de instanties van de lidstaten en consulaire diensten en immigratiediensten van derde landen om terugkeerdocumenten voor onderdanen van derde landen te verkrijgen en om snelle en geslaagde uitzettingsprocedures te garanderen;

| (b) | het bevorderen en vergemakkelijken van vrijwillige terugkeer van illegaal verblijvende onderdanen van derde landen, in het bijzonder door middel van programma's voor begeleide vrijwillige terugkeer om de duurzaamheid van de terugkeer te garanderen; |
| --- | --- |

(b)

het bevorderen en vergemakkelijken van vrijwillige terugkeer van illegaal verblijvende onderdanen van derde landen, in het bijzonder door middel van programma's voor begeleide vrijwillige terugkeer om de duurzaamheid van de terugkeer te garanderen;

| (c) | het vereenvoudigen en tenuitvoerleggen van gedwongen terugkeer van illegaal verblijvende onderdanen van derde landen om de geloofwaardigheid en integriteit van het immigratiebeleid te versterken en om de detentie van personen die wachten op hun gedwongen uitzetting in te korten. |
| --- | --- |

(c)

het vereenvoudigen en tenuitvoerleggen van gedwongen terugkeer van illegaal verblijvende onderdanen van derde landen om de geloofwaardigheid en integriteit van het immigratiebeleid te versterken en om de detentie van personen die wachten op hun gedwongen uitzetting in te korten.

Artikel 4

Subsidiabele acties in de lidstaten

1.   Acties die betrekking hebben op de in artikel 3, lid 1, onder a), vastgestelde doelstelling en in het bijzonder de volgende acties, komen voor steun uit het fonds in aanmerking:

| (a) | het vaststellen en verbeteren van een doeltreffende, stabiele en blijvende operationele samenwerking tussen de instanties van de lidstaten en consulaire diensten en immigratiediensten van derde landen om terugkeerdocumenten voor onderdanen van derde landen te verkrijgen en om snelle en geslaagde uitzettingsprocedures te garanderen; |
| --- | --- |

(a)

het vaststellen en verbeteren van een doeltreffende, stabiele en blijvende operationele samenwerking tussen de instanties van de lidstaten en consulaire diensten en immigratiediensten van derde landen om terugkeerdocumenten voor onderdanen van derde landen te verkrijgen en om snelle en geslaagde uitzettingsprocedures te garanderen;

| (b) | het bevorderen en vergemakkelijken van vrijwillige terugkeer van illegaal verblijvende onderdanen van derde landen, in het bijzonder door middel van programma's voor begeleide vrijwillige terugkeer om de duurzaamheid van de terugkeer te garanderen; |
| --- | --- |

(b)

het bevorderen en vergemakkelijken van vrijwillige terugkeer van illegaal verblijvende onderdanen van derde landen, in het bijzonder door middel van programma's voor begeleide vrijwillige terugkeer om de duurzaamheid van de terugkeer te garanderen;

| (c) | het vereenvoudigen en tenuitvoerleggen van gedwongen terugkeer van illegaal verblijvende onderdanen van derde landen om de geloofwaardigheid en integriteit van het immigratiebeleid te versterken en om de detentie van personen die wachten op hun gedwongen uitzetting in te korten. |
| --- | --- |

(c)

het vereenvoudigen en tenuitvoerleggen van gedwongen terugkeer van illegaal verblijvende onderdanen van derde landen om de geloofwaardigheid en integriteit van het immigratiebeleid te versterken en om de detentie van personen die wachten op hun gedwongen uitzetting in te korten.

| (d) | acties ter verbetering van de coördinatie tussen de nationale, regionale, lokale, stedelijke en andere autoriteiten. |
| --- | --- |

(d)

acties ter verbetering van de coördinatie tussen de nationale, regionale, lokale, stedelijke en andere autoriteiten.

Motivering

Aangezien op dit Commissievoorstel de medebeslissingsprocedure van toepassing is, moet het Comité concrete wijzigingen voorstellen, en daarbij het model van het EP aanhouden.

Aanbeveling 3

Artikel 4, lid 2

| Tekst van de Commissie (COM(2005)123 fin — 2005/0049 (COD)) | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Artikel 4
  Subsidiabele acties in de lidstaten
  (...)
  2.   Acties die betrekking hebben op de in artikel 3, lid 1, onder b), vastgestelde doelstelling en in het bijzonder de volgende acties, komen voor steun uit het fonds in aanmerking:






  (a) | samenwerking bij het verzamelen van informatie over het land van herkomst en het verstrekken van die informatie aan potentiële repatrianten; |

Tekst van de Commissie (COM(2005)123 fin — 2005/0049 (COD))

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Artikel 4

Subsidiabele acties in de lidstaten

(...)

2.   Acties die betrekking hebben op de in artikel 3, lid 1, onder b), vastgestelde doelstelling en in het bijzonder de volgende acties, komen voor steun uit het fonds in aanmerking:

(a)

samenwerking bij het verzamelen van informatie over het land van herkomst en het verstrekken van die informatie aan potentiële repatrianten;

| (b) | samenwerking bij de ontwikkeling van doeltreffende, stabiele en blijvende werkrelaties tussen de instanties van de lidstaten en consulaire diensten en immigratiediensten van derde landen om consulaire bijstand te vergemakkelijken inzake het verkrijgen van terugkeerdocumenten voor onderdanen van derde landen en om snelle en geslaagde uitzettingsprocedures te garanderen; |
| --- | --- |

(b)

samenwerking bij de ontwikkeling van doeltreffende, stabiele en blijvende werkrelaties tussen de instanties van de lidstaten en consulaire diensten en immigratiediensten van derde landen om consulaire bijstand te vergemakkelijken inzake het verkrijgen van terugkeerdocumenten voor onderdanen van derde landen en om snelle en geslaagde uitzettingsprocedures te garanderen;

| (c) | ontwerp en tenuitvoerlegging van gezamenlijke geïntegreerde terugkeerprogramma's, inclusief gezamenlijke programma's voor vrijwillige terugkeer voor specifieke landen en regio's van herkomst, vorig verblijf of doorreis |
| --- | --- |

(c)

ontwerp en tenuitvoerlegging van gezamenlijke geïntegreerde terugkeerprogramma's, inclusief gezamenlijke programma's voor vrijwillige terugkeer voor specifieke landen en regio's van herkomst, vorig verblijf of doorreis

| (d) | studies over de huidige situatie en mogelijkheden om de administratieve samenwerking tussen lidstaten op het gebied van terugkeer te verbeteren alsook over de rol die internationale en niet-gouvernementele organisaties in deze context moeten spelen |
| --- | --- |

(d)

studies over de huidige situatie en mogelijkheden om de administratieve samenwerking tussen lidstaten op het gebied van terugkeer te verbeteren alsook over de rol die internationale en niet-gouvernementele organisaties in deze context moeten spelen

| (e) | uitwisseling van informatie, bijstand en adviesverlening op het vlak van terugkeer van bijzonder kwetsbare groepen; |
| --- | --- |

(e)

uitwisseling van informatie, bijstand en adviesverlening op het vlak van terugkeer van bijzonder kwetsbare groepen;

| (f) | organisatie van studiebijeenkomsten voor mensen uit de praktijk over beproefde methoden waarbij de nadruk wordt gelegd op specifieke derde landen en/of regio's; |
| --- | --- |

(f)

organisatie van studiebijeenkomsten voor mensen uit de praktijk over beproefde methoden waarbij de nadruk wordt gelegd op specifieke derde landen en/of regio's;

| (g) | gezamenlijke maatregelen die de opvang van overgenomen personen in landen van herkomst, vorig verblijf of doorreis mogelijk maken; |
| --- | --- |

(g)

gezamenlijke maatregelen die de opvang van overgenomen personen in landen van herkomst, vorig verblijf of doorreis mogelijk maken;

| (h) | gezamenlijke ontwikkeling van acties om de duurzame herintegratie van personen in het land van herkomst of vorig verblijf te garanderen; |
| --- | --- |

(h)

gezamenlijke ontwikkeling van acties om de duurzame herintegratie van personen in het land van herkomst of vorig verblijf te garanderen;

| (i) | gezamenlijke maatregelen voor de monitoring van de situatie van repatrianten en de duurzaamheid van hun situatie na hun terugkeer |
| --- | --- |

(i)

gezamenlijke maatregelen voor de monitoring van de situatie van repatrianten en de duurzaamheid van hun situatie na hun terugkeer

Artikel 4

Subsidiabele acties in de lidstaten

(...)

2.   Acties die betrekking hebben op de in artikel 3, lid 1, onder b), vastgestelde doelstelling en in het bijzonder de volgende acties, komen voor steun uit het fonds in aanmerking:

| (a) | samenwerking bij het verzamelen van informatie over het land van herkomst en het verstrekken van die informatie aan potentiële repatrianten; |
| --- | --- |

(a)

samenwerking bij het verzamelen van informatie over het land van herkomst en het verstrekken van die informatie aan potentiële repatrianten;

| (b) | samenwerking bij de ontwikkeling van doeltreffende, stabiele en blijvende werkrelaties tussen de instanties van de lidstaten en consulaire diensten en immigratiediensten van derde landen om consulaire bijstand te vergemakkelijken inzake het verkrijgen van terugkeerdocumenten voor onderdanen van derde landen en om snelle en geslaagde uitzettingsprocedures te garanderen; |
| --- | --- |

(b)

samenwerking bij de ontwikkeling van doeltreffende, stabiele en blijvende werkrelaties tussen de instanties van de lidstaten en consulaire diensten en immigratiediensten van derde landen om consulaire bijstand te vergemakkelijken inzake het verkrijgen van terugkeerdocumenten voor onderdanen van derde landen en om snelle en geslaagde uitzettingsprocedures te garanderen;

| (c) | ontwerp en tenuitvoerlegging van gezamenlijke geïntegreerde terugkeerprogramma's, inclusief gezamenlijke programma's voor vrijwillige terugkeer voor specifieke landen en regio's van herkomst, vorig verblijf of doorreis; |
| --- | --- |

(c)

ontwerp en tenuitvoerlegging van gezamenlijke geïntegreerde terugkeerprogramma's, inclusief gezamenlijke programma's voor vrijwillige terugkeer voor specifieke landen en regio's van herkomst, vorig verblijf of doorreis;

| (d) | studies over de huidige situatie en mogelijkheden om de administratieve samenwerking tussen lidstaten op het gebied van terugkeer te verbeteren alsook over de rol die internationale en niet-gouvernementele organisaties in deze context moeten spelen; |
| --- | --- |

(d)

studies over de huidige situatie en mogelijkheden om de administratieve samenwerking tussen lidstaten op het gebied van terugkeer te verbeteren alsook over de rol die internationale en niet-gouvernementele organisaties in deze context moeten spelen;

| (e) | uitwisseling van informatie, bijstand en adviesverlening op het vlak van terugkeer van bijzonder kwetsbare groepen; |
| --- | --- |

(e)

uitwisseling van informatie, bijstand en adviesverlening op het vlak van terugkeer van bijzonder kwetsbare groepen;

| (f) | organisatie van studiebijeenkomsten voor mensen uit de praktijk over beproefde methoden waarbij de nadruk wordt gelegd op specifieke derde landen en/of regio's; |
| --- | --- |

(f)

organisatie van studiebijeenkomsten voor mensen uit de praktijk over beproefde methoden waarbij de nadruk wordt gelegd op specifieke derde landen en/of regio's;

| (g) | gezamenlijke maatregelen die de opvang van overgenomen personen in landen van herkomst, vorig verblijf of doorreis mogelijk maken; |
| --- | --- |

(g)

gezamenlijke maatregelen die de opvang van overgenomen personen in landen van herkomst, vorig verblijf of doorreis mogelijk maken;

| (h) | gezamenlijke ontwikkeling van acties om de duurzame herintegratie van personen in het land van herkomst of vorig verblijf te garanderen; |
| --- | --- |

(h)

gezamenlijke ontwikkeling van acties om de duurzame herintegratie van personen in het land van herkomst of vorig verblijf te garanderen;

| (i) | gezamenlijke maatregelen voor de monitoring van de situatie van repatrianten en de duurzaamheid van hun situatie na hun terugkeer |
| --- | --- |

(i)

gezamenlijke maatregelen voor de monitoring van de situatie van repatrianten en de duurzaamheid van hun situatie na hun terugkeer

| (j) | organisatie van seminars en gezamenlijke opleidingscursussen voor het personeel van de bevoegde nationale, regionale, lokale, stedelijke en andere bestuurlijke, handhavings- en justitiële organen; |
| --- | --- |

(j)

organisatie van seminars en gezamenlijke opleidingscursussen voor het personeel van de bevoegde nationale, regionale, lokale, stedelijke en andere bestuurlijke, handhavings- en justitiële organen;

| (k) | verspreiding van een „Handboek van praktijkvoorbeelden”, een gezamenlijk initiatief van de Raad, de Commissie, het EP en het CvdR, waarin bijdragen staan van de nationale, regionale en lokale autoriteiten, en waarin strategieën worden aangereikt voor toenadering tussen de burgers, samenwerking met verenigingen en ngo's, oprichting van lokale netwerken, gegevensverzameling en studies en samenwerking met politiekorpsen en instellingen.



  Waar nodig moet in het kader van de actie rekening worden gehouden met de regionale en de lokale autoriteiten. |
| --- | --- |

(k)

verspreiding van een „Handboek van praktijkvoorbeelden”, een gezamenlijk initiatief van de Raad, de Commissie, het EP en het CvdR, waarin bijdragen staan van de nationale, regionale en lokale autoriteiten, en waarin strategieën worden aangereikt voor toenadering tussen de burgers, samenwerking met verenigingen en ngo's, oprichting van lokale netwerken, gegevensverzameling en studies en samenwerking met politiekorpsen en instellingen.

Motivering

Aangezien op dit Commissievoorstel de medebeslissingsprocedure van toepassing is, moet het Comité concrete wijzigingen voorstellen, en daarbij het model van het EP aanhouden.

| 2.6 | Het Comité betreurt dat in de vier besluiten maar weinig middelen ter beschikking worden gesteld voor technische bijstand; voorlichtingscampagnes zijn nochtans van cruciaal belang voor het welslagen en de doeltreffendheid van beleidsmaatregelen op het vlak van vrijheid, veiligheid en recht. |
| --- | --- |

2.6

Het Comité betreurt dat in de vier besluiten maar weinig middelen ter beschikking worden gesteld voor technische bijstand; voorlichtingscampagnes zijn nochtans van cruciaal belang voor het welslagen en de doeltreffendheid van beleidsmaatregelen op het vlak van vrijheid, veiligheid en recht.

| 2.7 | De lokale en regionale autoriteiten zouden opleidingsprogramma's moeten uitwisselen en via partnerschappen met de bevoegde Europese en nationale autoriteiten moeten streven naar synergie. |
| --- | --- |

2.7

De lokale en regionale autoriteiten zouden opleidingsprogramma's moeten uitwisselen en via partnerschappen met de bevoegde Europese en nationale autoriteiten moeten streven naar synergie.

| 2.8 | De lokale en regionale autoriteiten moeten er toe bijdragen dat de maatregelen uit het kaderprogramma zo snel en doeltreffend mogelijk worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

2.8

De lokale en regionale autoriteiten moeten er toe bijdragen dat de maatregelen uit het kaderprogramma zo snel en doeltreffend mogelijk worden uitgevoerd.

| 2.9 | Het Comité wil een eigen actieplan opzetten, dat gericht is op een eerlijke taakverdeling, zowel tussen de lidstaten, als binnen de lidstaten tussen de nationale, de regionale, de lokale, de stedelijke en andere voor migratie bevoegde autoriteiten. |
| --- | --- |

2.9

Het Comité wil een eigen actieplan opzetten, dat gericht is op een eerlijke taakverdeling, zowel tussen de lidstaten, als binnen de lidstaten tussen de nationale, de regionale, de lokale, de stedelijke en andere voor migratie bevoegde autoriteiten.

| 2.10 | Het Comité wenst te worden gezien als een onmisbare, op de Gemeenschap gerichte partner, die kan bijdragen tot een duidelijker afbakening van de bevoegdheden van de lokale en regionale vertegenwoordigers op het vlak van de financiering en het beheer van de migratiestromen in de periode 2007-2013; op die manier zullen zij vlotter kunnen meewerken aan het door de Unie geplande samenwerkingsmechanisme. |
| --- | --- |

2.10

Het Comité wenst te worden gezien als een onmisbare, op de Gemeenschap gerichte partner, die kan bijdragen tot een duidelijker afbakening van de bevoegdheden van de lokale en regionale vertegenwoordigers op het vlak van de financiering en het beheer van de migratiestromen in de periode 2007-2013; op die manier zullen zij vlotter kunnen meewerken aan het door de Unie geplande samenwerkingsmechanisme.

Brussel, 16 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/53 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/53

---

Advies van het Comité van de Regio's over de Mededeling van de Commissie aan de Raad over „Een Europese toekomst voor Kosovo”

(2006/C 115/11)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gezien de Mededeling van de Commissie aan de Raad over „Een Europese toekomst voor Kosovo” (COM(2005) 156 final);

gezien het besluit van de Commissie d.d. 11 mei 2005 om het Comité van de Regio's overeenkomstig de eerste paragraaf van artikel 265 van het EG-Verdrag over die Mededeling te raadplegen;

gezien het besluit van zijn bureau d.d. 12 april 2005 om zijn commissie „Externe betrekkingen” terzake een advies te laten opstellen;

gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van 16 en 17 juni 2005 in Brussel;

gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van 19 en 20 juni 2003 in Thessaloniki;

gezien het Besluit van de Raad van 14 juni 2004 inzake de principes, prioriteiten en voorwaarden die zijn opgenomen in het Europees partnerschap met Servië en Montenegro met inbegrip van Kosovo;

gezien het verslag over de stand van de voorbereidingen van Servië en Montenegro op de onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst met de Europese Unie (SEC(2005) 478 final);

gezien het op 3 juni 2005 goedgekeurde advies van de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa over de huidige situatie in Kosovo („Current situation in Kosovo”; doc. 10572, rapporteur: mevrouw Tritz);

gezien het verslag van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties over de Missie van de Verenigde Naties voor interimbestuur in Kosovo van 23 mei 2005 (doc. 05-33918);

gezien Resolutie 1244 (1999) van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties van 10 juni 1999;

gezien de Samenwerkingsovereenkomst tussen het Comité van de Regio's en het Congres van Lokale en Regionale Overheden van de Raad van Europa van 13 april 2005 (CdR 62/2005);

gezien zijn advies over „De rol van de Europese regionale en lokale overheden bij de consolidering van de democratie in de westelijke Balkan” (CdR 101/2003 fin) (1);

gezien de conclusies van de deelnemers aan de op 22 juni 2005 in Priština gehouden conferentie (de „Verklaring van Priština”; CdR 145/2005 fin);

gezien zijn op 15 september 2005 door de commissie „Externe betrekkingen” goedgekeurde ontwerpadvies (CdR 143/2005 rev. 2 — rapporteur: de heer Štebe (SI/EVP), burgemeester van Mengeš);

geleid door de wens om de standpunten van de lokale en regionale overheden ten aanzien van de Europese toekomst voor Kosovo voor het voetlicht te brengen;

overwegende hetgeen volgt:

| 1. | met de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van 19 en 20 juni 2003 in Thessaloniki wordt de gehele westelijke Balkan een Europees toekomstperspectief geboden. Dit toekomstperspectief is in de conclusies van het voorzitterschap van de op 16 en 17 juni 2005 in Brussel gehouden Europese Raad nog eens benadrukt; |
| --- | --- |

1.

met de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van 19 en 20 juni 2003 in Thessaloniki wordt de gehele westelijke Balkan een Europees toekomstperspectief geboden. Dit toekomstperspectief is in de conclusies van het voorzitterschap van de op 16 en 17 juni 2005 in Brussel gehouden Europese Raad nog eens benadrukt;

| 2. | in alle landen van de westelijke Balkan, alsook in Kosovo, evolueren de standpunten momenteel in positieve zin. Dit geldt onder meer voor hun houding ten aanzien van het Internationaal Strafhof voor het Voormalig Joegoslavië. Deze veranderingen vormen een belangrijke stap in de richting van een mogelijke integratie in Europa. Er moet echter nog veel vooruitgang worden geboekt; |
| --- | --- |

2.

in alle landen van de westelijke Balkan, alsook in Kosovo, evolueren de standpunten momenteel in positieve zin. Dit geldt onder meer voor hun houding ten aanzien van het Internationaal Strafhof voor het Voormalig Joegoslavië. Deze veranderingen vormen een belangrijke stap in de richting van een mogelijke integratie in Europa. Er moet echter nog veel vooruitgang worden geboekt;

| 3. | de Kosovaren hebben zich vreedzaam en terughoudend opgesteld na het aftreden van voormalig premier Haradinaj, en de regering heeft tijdens de soepele overgang naar een nieuwe regering onder premier Kosumi blijk gegeven van politieke volwassenheid. Dit ging gepaard met een hernieuwd streven naar voortzetting van het programma van de vorige regering, dat gericht was op de naleving van de normen van de VN; |
| --- | --- |

3.

de Kosovaren hebben zich vreedzaam en terughoudend opgesteld na het aftreden van voormalig premier Haradinaj, en de regering heeft tijdens de soepele overgang naar een nieuwe regering onder premier Kosumi blijk gegeven van politieke volwassenheid. Dit ging gepaard met een hernieuwd streven naar voortzetting van het programma van de vorige regering, dat gericht was op de naleving van de normen van de VN;

| 4. | de regering van Kosovo heeft op 22 februari 2005 het document „Hervorming van het lokaal bestuur — werkprogramma 2005” goedgekeurd. Deze hervorming heeft tot doel de dienstverlening op lokaal niveau te verbeteren en aldus een bijdrage te leveren aan a) het waarborgen van een stabiel bestuur en duurzame levensomstandigheden voor alle Kosovaren, b) de integratie van alle gemeenschappen in de democratische structuren van Kosovo, en c) de opbouw en instandhouding van goed functionerende democratische instellingen in Kosovo, overeenkomstig de geldende normen; |
| --- | --- |

4.

de regering van Kosovo heeft op 22 februari 2005 het document „Hervorming van het lokaal bestuur — werkprogramma 2005” goedgekeurd. Deze hervorming heeft tot doel de dienstverlening op lokaal niveau te verbeteren en aldus een bijdrage te leveren aan a) het waarborgen van een stabiel bestuur en duurzame levensomstandigheden voor alle Kosovaren, b) de integratie van alle gemeenschappen in de democratische structuren van Kosovo, en c) de opbouw en instandhouding van goed functionerende democratische instellingen in Kosovo, overeenkomstig de geldende normen;

| 5. | de activiteiten die gericht zijn op de economische integratie van Kosovo in de regio worden voortgezet. Met deze voortdurende inspanningen wordt gestreefd naar oplossingen voor de aanhoudende economische problemen waarmee Kosovo te kampen heeft, zoals het lage inkomensniveau, de hoge werkloosheid en de aanzienlijke infrastructurele tekortkomingen. Een rechtskader met duidelijk omschreven eigendomsrechten is dringend noodzakelijk; |
| --- | --- |

5.

de activiteiten die gericht zijn op de economische integratie van Kosovo in de regio worden voortgezet. Met deze voortdurende inspanningen wordt gestreefd naar oplossingen voor de aanhoudende economische problemen waarmee Kosovo te kampen heeft, zoals het lage inkomensniveau, de hoge werkloosheid en de aanzienlijke infrastructurele tekortkomingen. Een rechtskader met duidelijk omschreven eigendomsrechten is dringend noodzakelijk;

| 6. | in het kader van de ambitieuze en uitgebreide beoordeling van de naleving van de normen die momenteel plaatsvindt, moet een realistisch proces op gang worden gebracht dat tot de regeling van de toekomstige status van Kosovo leidt. Krachtige, autonome en uit meerdere etnische groepen bestaande lokale overheden vormen een essentiële voorwaarde voor duurzame vrede en voorspoed in Kosovo, en zijn een belangrijke factor bij alle onderhandelingen over de toekomstige status van Kosovo; |
| --- | --- |

6.

in het kader van de ambitieuze en uitgebreide beoordeling van de naleving van de normen die momenteel plaatsvindt, moet een realistisch proces op gang worden gebracht dat tot de regeling van de toekomstige status van Kosovo leidt. Krachtige, autonome en uit meerdere etnische groepen bestaande lokale overheden vormen een essentiële voorwaarde voor duurzame vrede en voorspoed in Kosovo, en zijn een belangrijke factor bij alle onderhandelingen over de toekomstige status van Kosovo;

| 7. | in de slotverklaring van de conferentie over „De rol van de lokale en regionale overheden van de EU bij de consolidering van de democratie in de westelijke Balkan”, die op 22 juni 2005 in Priština werd georganiseerd door het Comité van de Regio's, de Europese Commissie, het Congres van Lokale en Regionale Overheden van de Raad van Europa en het Stabiliteitspact voor Zuidoost-Europa, wordt beklemtoond dat het voor een toekomst van de Kosovaren binnen de Europese Unie van cruciaal belang is te komen tot daadwerkelijke decentralisatie en tot een participatiedemocratie waarin de democratische waarden en de rechten van minderheden volledig worden geëerbiedigd; |
| --- | --- |

7.

in de slotverklaring van de conferentie over „De rol van de lokale en regionale overheden van de EU bij de consolidering van de democratie in de westelijke Balkan”, die op 22 juni 2005 in Priština werd georganiseerd door het Comité van de Regio's, de Europese Commissie, het Congres van Lokale en Regionale Overheden van de Raad van Europa en het Stabiliteitspact voor Zuidoost-Europa, wordt beklemtoond dat het voor een toekomst van de Kosovaren binnen de Europese Unie van cruciaal belang is te komen tot daadwerkelijke decentralisatie en tot een participatiedemocratie waarin de democratische waarden en de rechten van minderheden volledig worden geëerbiedigd;

heeft tijdens zijn op 16 en 17 november gehouden 62e zitting (vergadering van 16 november) het volgende advies uitgebracht:

1.   Standpunten van het Comité van de Regio's

Het Comité van de Regio's

| 1.1 | is ingenomen met de verslaglegging door de Commissie in de Mededeling Een Europese toekomst voor Kosovo (COM(2005) 156 final) en met de conclusies daarvan. Hiermee wordt een constructief kader geschapen voor het beëindigen van de huidige impasse bij de totstandbrenging van een democratische, multi-etnische samenleving in Kosovo, zodat het in een context van vrede en voorspoed een volwaardige rol kan spelen in de regio; |
| --- | --- |

1.1

is ingenomen met de verslaglegging door de Commissie in de Mededeling Een Europese toekomst voor Kosovo (COM(2005) 156 final) en met de conclusies daarvan. Hiermee wordt een constructief kader geschapen voor het beëindigen van de huidige impasse bij de totstandbrenging van een democratische, multi-etnische samenleving in Kosovo, zodat het in een context van vrede en voorspoed een volwaardige rol kan spelen in de regio;

| 1.2 | is ingenomen met het verslag over de stand van de voorbereidingen van Servië en Montenegro op de onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst met de Europese Unie (SEC(2005) 478 final), dat besluit met een positieve aanbeveling voor het starten van onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst mits Servië en Montenegro gestaag doorgaan met hun voorbereidingen; |
| --- | --- |

1.2

is ingenomen met het verslag over de stand van de voorbereidingen van Servië en Montenegro op de onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst met de Europese Unie (SEC(2005) 478 final), dat besluit met een positieve aanbeveling voor het starten van onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst mits Servië en Montenegro gestaag doorgaan met hun voorbereidingen;

| 1.3 | is ingenomen met de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van 16 en 17 juni 2005 in Brussel, alsook met de aangehechte verklaring inzake Kosovo, waarin erop wordt gewezen dat de uitkomst van de integrale beoordeling niet vooraf vaststaat: de naleving van de normen, met name van de als prioritair aangemerkte maatstaven, en het decentralisatieproces zijn in dat opzicht van groot belang; |
| --- | --- |

1.3

is ingenomen met de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van 16 en 17 juni 2005 in Brussel, alsook met de aangehechte verklaring inzake Kosovo, waarin erop wordt gewezen dat de uitkomst van de integrale beoordeling niet vooraf vaststaat: de naleving van de normen, met name van de als prioritair aangemerkte maatstaven, en het decentralisatieproces zijn in dat opzicht van groot belang;

| 1.4 | is van mening dat de lokale en regionale overheden van Kosovo en de EU een bijdrage moeten leveren aan de vormgeving van de Europese toekomst voor Kosovo; |
| --- | --- |

1.4

is van mening dat de lokale en regionale overheden van Kosovo en de EU een bijdrage moeten leveren aan de vormgeving van de Europese toekomst voor Kosovo;

| 1.5 | vindt het een goede zaak dat de Commissie constant de specifieke situatie en bijzondere behoeften van Kosovo voor ogen houdt, zodat er vooruitgang kan worden geboekt in het stabilisatie- en associatieproces; |
| --- | --- |

1.5

vindt het een goede zaak dat de Commissie constant de specifieke situatie en bijzondere behoeften van Kosovo voor ogen houdt, zodat er vooruitgang kan worden geboekt in het stabilisatie- en associatieproces;

| 1.6 | juicht toe dat het streven van de Commissie actief gericht is op de Kosovaarse behoeften op het vlak van ontwikkeling en hervorming, en dat zij de nodige middelen wil vrijmaken om een en ander te versnellen; |
| --- | --- |

1.6

juicht toe dat het streven van de Commissie actief gericht is op de Kosovaarse behoeften op het vlak van ontwikkeling en hervorming, en dat zij de nodige middelen wil vrijmaken om een en ander te versnellen;

| 1.7 | staat achter het voorstel van de Europese Commissie om op zoek te gaan naar creatieve manieren om ervoor te zorgen dat Kosovo volledig kan profiteren van alle passende EU- instrumenten; |
| --- | --- |

1.7

staat achter het voorstel van de Europese Commissie om op zoek te gaan naar creatieve manieren om ervoor te zorgen dat Kosovo volledig kan profiteren van alle passende EU- instrumenten;

| 1.8 | hecht groot belang aan de politieke dialoog tussen de Kosovaarse gemeenschappen en tussen de autoriteiten uit Belgrado en Priština, omdat alleen via overleg verder vorm kan worden gegeven aan het stabiliseringsproces, de allereerste voorwaarde voor Europese integratie van de gehele westelijke Balkan; |
| --- | --- |

1.8

hecht groot belang aan de politieke dialoog tussen de Kosovaarse gemeenschappen en tussen de autoriteiten uit Belgrado en Priština, omdat alleen via overleg verder vorm kan worden gegeven aan het stabiliseringsproces, de allereerste voorwaarde voor Europese integratie van de gehele westelijke Balkan;

| 1.9 | verwelkomt de eerste inspanningen die door de voorlopige instellingen voor zelfbestuur (PISG) in Kosovo zijn geleverd om het lokale bestuur in Kosovo te hervormen; |
| --- | --- |

1.9

verwelkomt de eerste inspanningen die door de voorlopige instellingen voor zelfbestuur (PISG) in Kosovo zijn geleverd om het lokale bestuur in Kosovo te hervormen;

| 1.10 | onderstreept dat decentralisatie gepaard moet gaan met een reële overdracht van bevoegdheden aan de lokale en regionale overheden, en vooral dat deze voldoende financiële middelen en eigendommen moeten krijgen om zich van de overgehevelde taken te kwijten; |
| --- | --- |

1.10

onderstreept dat decentralisatie gepaard moet gaan met een reële overdracht van bevoegdheden aan de lokale en regionale overheden, en vooral dat deze voldoende financiële middelen en eigendommen moeten krijgen om zich van de overgehevelde taken te kwijten;

| 1.11 | steunt de fundamentele rol die de verenigingen van lokale en regionale overheden moeten spelen als woordvoerders van de decentrale bestuurslagen bij hun regeringen en als essentiële pleitbezorgers voor de beleidsmogelijkheden van de lokale en regionale volksvertegenwoordigers; |
| --- | --- |

1.11

steunt de fundamentele rol die de verenigingen van lokale en regionale overheden moeten spelen als woordvoerders van de decentrale bestuurslagen bij hun regeringen en als essentiële pleitbezorgers voor de beleidsmogelijkheden van de lokale en regionale volksvertegenwoordigers;

| 1.12 | vindt het een goede zaak dat de Commissie zich wil inzetten voor overleg op hoog niveau met de voornaamste internationale actoren teneinde tot een gecoördineerde beleidsaanpak voor Kosovo te komen, en is ingenomen met het besluit om de geboekte vooruitgang inzake de naleving van de Kosovo-normen uitgebreid te evalueren; |
| --- | --- |

1.12

vindt het een goede zaak dat de Commissie zich wil inzetten voor overleg op hoog niveau met de voornaamste internationale actoren teneinde tot een gecoördineerde beleidsaanpak voor Kosovo te komen, en is ingenomen met het besluit om de geboekte vooruitgang inzake de naleving van de Kosovo-normen uitgebreid te evalueren;

2.   Aanbevelingen van het Comité van de Regio's

Het Comité van de Regio's

| 2.1 | roept de Commissie op om de lokale overheden van Kosovo actief te betrekken bij de doorvoering van politieke, sociale en economische hervormingen aan de basis, waarbij de beginselen van subsidiariteit, evenredigheid en goed bestuur volledig moeten worden nageleefd; |
| --- | --- |

2.1

roept de Commissie op om de lokale overheden van Kosovo actief te betrekken bij de doorvoering van politieke, sociale en economische hervormingen aan de basis, waarbij de beginselen van subsidiariteit, evenredigheid en goed bestuur volledig moeten worden nageleefd;

| 2.2 | moedigt de Commissie aan om — in nauwe samenwerking met lokale overheden — voorlichtingscampagnes te bevorderen en te steunen die de burgers van de EU moeten informeren over de betrekkingen met Kosovo en die de burgers van Kosovo vertrouwd moeten maken met de waarden van de EU; |
| --- | --- |

2.2

moedigt de Commissie aan om — in nauwe samenwerking met lokale overheden — voorlichtingscampagnes te bevorderen en te steunen die de burgers van de EU moeten informeren over de betrekkingen met Kosovo en die de burgers van Kosovo vertrouwd moeten maken met de waarden van de EU;

| 2.3 | moedigt de Commissie aan om — in nauwe samenwerking met lokale overheden — programma's voor uitwisseling en samenwerking te ondersteunen die bijdragen aan het wederzijdse begrip tussen de burgers en de overheden van de EU en Kosovo, en die de bestuurscapaciteit op lokaal en regionaal niveau vergroten; |
| --- | --- |

2.3

moedigt de Commissie aan om — in nauwe samenwerking met lokale overheden — programma's voor uitwisseling en samenwerking te ondersteunen die bijdragen aan het wederzijdse begrip tussen de burgers en de overheden van de EU en Kosovo, en die de bestuurscapaciteit op lokaal en regionaal niveau vergroten;

| 2.4 | bepleit dat er bij de steun van de Commissie voor institutionele opbouw speciale aandacht wordt geschonken aan de lokale bestuurscapaciteit, met name om de tenuitvoerlegging van wetgeving te ondersteunen en de communicatie en samenwerking tussen de centrale en de lokale overheid te verbeteren; |
| --- | --- |

2.4

bepleit dat er bij de steun van de Commissie voor institutionele opbouw speciale aandacht wordt geschonken aan de lokale bestuurscapaciteit, met name om de tenuitvoerlegging van wetgeving te ondersteunen en de communicatie en samenwerking tussen de centrale en de lokale overheid te verbeteren;

| 2.5 | roept op tot nauwere samenwerking en tot uitwisseling van ervaringen en voorbeelden van beste praktijken die de lokale en regionale overheden uit de huidige lidstaten, de kandidaat-lidstaten en de westelijke Balkanlanden hebben verzameld met betrekking tot het pretoetredingsbeleid; |
| --- | --- |

2.5

roept op tot nauwere samenwerking en tot uitwisseling van ervaringen en voorbeelden van beste praktijken die de lokale en regionale overheden uit de huidige lidstaten, de kandidaat-lidstaten en de westelijke Balkanlanden hebben verzameld met betrekking tot het pretoetredingsbeleid;

| 2.6 | benadrukt dat actieve grensoverschrijdende samenwerking tussen lokale en regionale overheden het vertrouwen en de stabiliteit in Kosovo en de westelijke Balkan kan helpen bevorderen; |
| --- | --- |

2.6

benadrukt dat actieve grensoverschrijdende samenwerking tussen lokale en regionale overheden het vertrouwen en de stabiliteit in Kosovo en de westelijke Balkan kan helpen bevorderen;

| 2.7 | roept alle verantwoordelijken voor de naleving van de normen, in het bijzonder de voorlopige instellingen voor zelfbestuur (PISG) in Kosovo, op om door te gaan met de hervorming van het lokaal bestuur in geheel Kosovo, en om de lokale overheden in Kosovo te helpen voldoen aan het Handvest van lokale autonomie, met name door de lokale overheden van Kosovo te voorzien van de financiële, ruimtelijke en personele middelen die zij nodig hebben om zich van hun sociale en economische taken te kwijten; |
| --- | --- |

2.7

roept alle verantwoordelijken voor de naleving van de normen, in het bijzonder de voorlopige instellingen voor zelfbestuur (PISG) in Kosovo, op om door te gaan met de hervorming van het lokaal bestuur in geheel Kosovo, en om de lokale overheden in Kosovo te helpen voldoen aan het Handvest van lokale autonomie, met name door de lokale overheden van Kosovo te voorzien van de financiële, ruimtelijke en personele middelen die zij nodig hebben om zich van hun sociale en economische taken te kwijten;

| 2.8 | wijst alle verantwoordelijken voor de naleving van de normen, in het bijzonder de voorlopige instellingen voor zelfbestuur (PISG) in Kosovo, erop dat het behoud en de bevordering van regionale en minderheidstalen, alsook het culturele erfgoed van alle gemeenschappen, essentieel zijn voor tolerantie en wederzijds begrip in een pluriform, multi- etnisch en multicultureel Kosovo; |
| --- | --- |

2.8

wijst alle verantwoordelijken voor de naleving van de normen, in het bijzonder de voorlopige instellingen voor zelfbestuur (PISG) in Kosovo, erop dat het behoud en de bevordering van regionale en minderheidstalen, alsook het culturele erfgoed van alle gemeenschappen, essentieel zijn voor tolerantie en wederzijds begrip in een pluriform, multi- etnisch en multicultureel Kosovo;

| 2.9 | roept alle verantwoordelijken voor de naleving van de normen, in het bijzonder de voorlopige instellingen voor zelfbestuur (PISG) in Kosovo, op om de deelname door burgers van alle etnische groepen en gemeenschappen aan het besluitvormingproces te vergemakkelijken, met name op lokaal en regionaal niveau, en benadrukt dat multi-etnische gemeenschappen een grote rol spelen bij het stabiliserings- en verzoeningsproces in Kosovo; |
| --- | --- |

2.9

roept alle verantwoordelijken voor de naleving van de normen, in het bijzonder de voorlopige instellingen voor zelfbestuur (PISG) in Kosovo, op om de deelname door burgers van alle etnische groepen en gemeenschappen aan het besluitvormingproces te vergemakkelijken, met name op lokaal en regionaal niveau, en benadrukt dat multi-etnische gemeenschappen een grote rol spelen bij het stabiliserings- en verzoeningsproces in Kosovo;

| 2.10 | adviseert alle verantwoordelijken voor de naleving van de normen, in het bijzonder de voorlopige instellingen voor zelfbestuur (PISG) in Kosovo, om zich met verdubbelde kracht in te spannen om spoedig concrete resultaten te boeken, met name wat betreft de terugkeer van vluchtelingen en ontheemden, en de bewegingsvrijheid van alle gemeenschappen; |
| --- | --- |

2.10

adviseert alle verantwoordelijken voor de naleving van de normen, in het bijzonder de voorlopige instellingen voor zelfbestuur (PISG) in Kosovo, om zich met verdubbelde kracht in te spannen om spoedig concrete resultaten te boeken, met name wat betreft de terugkeer van vluchtelingen en ontheemden, en de bewegingsvrijheid van alle gemeenschappen;

| 2.11 | verzoekt alle verantwoordelijken voor de naleving van de normen, in het bijzonder de voorlopige instellingen voor zelfbestuur (PISG) in Kosovo, om in samenwerking met de EU en met internationale instanties verder te kijken dan de naleving van normen en zich voor te bereiden op tenuitvoerlegging van communautaire wetgeving (ook op lokaal niveau); |
| --- | --- |

2.11

verzoekt alle verantwoordelijken voor de naleving van de normen, in het bijzonder de voorlopige instellingen voor zelfbestuur (PISG) in Kosovo, om in samenwerking met de EU en met internationale instanties verder te kijken dan de naleving van normen en zich voor te bereiden op tenuitvoerlegging van communautaire wetgeving (ook op lokaal niveau);

| 2.12 | doet de aanbeveling om nauw samen te werken met het Congres van Lokale en Regionale Overheden van Europa (CLRAE) van de Raad van Europa, en een bredere deelname van de Kosovaarse overheden aan het Europese democratiseringsproces te bevorderen; |
| --- | --- |

2.12

doet de aanbeveling om nauw samen te werken met het Congres van Lokale en Regionale Overheden van Europa (CLRAE) van de Raad van Europa, en een bredere deelname van de Kosovaarse overheden aan het Europese democratiseringsproces te bevorderen;

| 2.13 | doet de aanbeveling om Kosovo voldoende financiële steun toe te kennen in het kader van de Financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013. |
| --- | --- |

2.13

doet de aanbeveling om Kosovo voldoende financiële steun toe te kennen in het kader van de Financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013.

Brussel, 16 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

(1)  PB C 73 van 23 maart 2004, blz. 1.

1

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/56 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/56

---

Advies van het Comité van de Regio's over het Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautaire actie voor het evenement „Culturele Hoofdstad van Europa in de periode 2007-2019”

(2006/C 115/12)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

GEZIEN het voorstel van de Europese Commissie voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautaire actie voor het evenement „Culturele Hoofdstad van Europa” in de periode 2007-2019 (COM(2005 209 final — 2005/102 (COD));

GEZIEN het besluit van de Europese Commissie van 30 mei 2005 om het Comité, overeenkomstig art. 265 (1) van het EG-Verdrag, hierover te raadplegen;

GEZIEN het besluit van zijn voorzitter van 25 juli 2005 om de commissie „Cultuur en opleiding” te belasten met het opstellen van een desbetreffend advies;

GEZIEN zijn advies over het „Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair initiatief ten behoeve van het evenement Cultuurstad van Europa” (CDR 448/97 fin.) (1);

GEZIEN zijn advies over het „Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Besluit 1419/1999/EG tot vaststelling van een communautaire actie voor het evenement” Culturele Hoofdstad van Europa „voor het tijdvak 2005 tot 2019” (CDR 393/2003 fin.) (2);

GEZIEN zijn advies over „Cultuur en culturele verschillen en hun betekenis voor de toekomst van Europa” (CDR 447/97 fin.) (3), en

GEZIEN het advies van de commissie „Cultuur en opleiding”, dat is goedgekeurd op 22 september 2005 (CdR 251/2005 rev. 1) — rapporteur: de heer Murray, lid van de graafschapsraad van Meath en van de regioraad „Mid East” — IE-EA),

heeft tijdens zijn 62e zitting van 16 en 17 november 2005 (vergadering van 17 november) het volgende advies goedgekeurd:

1.   Standpunten van het Comité van de Regio's

Over de Culturele Hoofdstad van Europa

| 1.1 | Het initiatief „Culturele Hoofdstad van Europa” (European Capital of Culture — ECOC) is een doeltreffend instrument om de Europese cultuur en de lokale culturen onder de aandacht te brengen, te ondersteunen, te verrijken en te ondergaan. Het is een goede zaak dat aanwijzing tot ECOC zeer positieve gevolgen voor de steden in kwestie met zich mee brengt, niet alleen op cultureel gebied, maar ook dankzij de economische en werkgelegenheidskansen die daardoor in de sectoren toerisme, recreatie en sport worden geschapen, en dankzij de belangrijke katalyserende rol die dit initiatief speelt bij het streven om steden nieuw leven in te blazen. |
| --- | --- |

1.1

Het initiatief „Culturele Hoofdstad van Europa” (European Capital of Culture — ECOC) is een doeltreffend instrument om de Europese cultuur en de lokale culturen onder de aandacht te brengen, te ondersteunen, te verrijken en te ondergaan. Het is een goede zaak dat aanwijzing tot ECOC zeer positieve gevolgen voor de steden in kwestie met zich mee brengt, niet alleen op cultureel gebied, maar ook dankzij de economische en werkgelegenheidskansen die daardoor in de sectoren toerisme, recreatie en sport worden geschapen, en dankzij de belangrijke katalyserende rol die dit initiatief speelt bij het streven om steden nieuw leven in te blazen.

| 1.2 | De ECOC zou een nog belangrijker rol kunnen spelen als het evenement zou worden geïntegreerd in de langetermijnstrategie voor culturele ontwikkeling van de betrokken steden. Het evenement zou moeten bijdragen tot een meer duurzame benadering van culturele ontwikkeling. Het Comité constateert met genoegen dat er in de ECOC steeds meer rekening wordt gehouden met de regionale dimensie, wat betekent dat de omliggende regio door de steden wordt betrokken bij de ontwikkeling en uitvoering van de culturele programma's. |
| --- | --- |

1.2

De ECOC zou een nog belangrijker rol kunnen spelen als het evenement zou worden geïntegreerd in de langetermijnstrategie voor culturele ontwikkeling van de betrokken steden. Het evenement zou moeten bijdragen tot een meer duurzame benadering van culturele ontwikkeling. Het Comité constateert met genoegen dat er in de ECOC steeds meer rekening wordt gehouden met de regionale dimensie, wat betekent dat de omliggende regio door de steden wordt betrokken bij de ontwikkeling en uitvoering van de culturele programma's.

| 1.3 | Er is te weinig aandacht geweest voor de grote waarde en mogelijkheden van de ECOC, wat vooral te wijten is aan een ontoereikende financiering door de EU, aan onvoldoende aandacht voor de ontwikkeling van de Europese dimensie van de ECOC en verbetering van de zichtbaarheid van de steden en aan het feit dat de steden geen steun hebben gekregen bij het voorbereiden en uitvoeren van hun culturele programma's. |
| --- | --- |

1.3

Er is te weinig aandacht geweest voor de grote waarde en mogelijkheden van de ECOC, wat vooral te wijten is aan een ontoereikende financiering door de EU, aan onvoldoende aandacht voor de ontwikkeling van de Europese dimensie van de ECOC en verbetering van de zichtbaarheid van de steden en aan het feit dat de steden geen steun hebben gekregen bij het voorbereiden en uitvoeren van hun culturele programma's.

| 1.4 | De Europese Unie heeft in de voorbije jaren nagelaten het ECOC-initiatief te gebruiken voor het bevorderen van de Europese integratie en identiteit. Dit is een gemiste kans, gezien de vele publiciteit rond het evenement en de brede bekendheid die het geniet. Naar de mening van het Comité zou de ECOC ertoe kunnen bijdragen dat de burgers zich meer gaan identificeren met de Europese Unie. |
| --- | --- |

1.4

De Europese Unie heeft in de voorbije jaren nagelaten het ECOC-initiatief te gebruiken voor het bevorderen van de Europese integratie en identiteit. Dit is een gemiste kans, gezien de vele publiciteit rond het evenement en de brede bekendheid die het geniet. Naar de mening van het Comité zou de ECOC ertoe kunnen bijdragen dat de burgers zich meer gaan identificeren met de Europese Unie.

Over de voorgestelde procedures voor selectie en toezicht

| 1.5 | Het valt toe te juichen dat de Commissie is gekomen met een voorstel om de procedure voor het selecteren van de ECOC te veranderen en toezicht te houden op de culturele programma's zoals die door de aangewezen steden worden voorbereid. |
| --- | --- |

1.5

Het valt toe te juichen dat de Commissie is gekomen met een voorstel om de procedure voor het selecteren van de ECOC te veranderen en toezicht te houden op de culturele programma's zoals die door de aangewezen steden worden voorbereid.

| 1.6 | Met haar voorstel probeert de Commissie oplossingen te vinden voor een groot aantal tekortkomingen in de huidige selectieprocedure. De voorgestelde aanpak getuigt van een goed gevoel voor evenwicht tussen verschillende behoeften: introductie van echte competitie tussen de steden; versterking van de rol van de jury; meer nadruk op de Europese dimensie van de ECOC, en erkenning van de inbreng van de lidstaten en de rol van de Raad in het proces van voordracht en aanwijzing van de steden. |
| --- | --- |

1.6

Met haar voorstel probeert de Commissie oplossingen te vinden voor een groot aantal tekortkomingen in de huidige selectieprocedure. De voorgestelde aanpak getuigt van een goed gevoel voor evenwicht tussen verschillende behoeften: introductie van echte competitie tussen de steden; versterking van de rol van de jury; meer nadruk op de Europese dimensie van de ECOC, en erkenning van de inbreng van de lidstaten en de rol van de Raad in het proces van voordracht en aanwijzing van de steden.

| 1.7 | De volgende onderdelen van de voorgestelde procedures voor selectie en toezicht zijn stappen in de goede richting:






  — | vroegtijdige aanwijzing van de ECOC en verlenging van de voorbereidingstijd die de steden krijgen om hun culturele programma's op te stellen; |
| --- | --- | --- |

1.7

De volgende onderdelen van de voorgestelde procedures voor selectie en toezicht zijn stappen in de goede richting:

—

vroegtijdige aanwijzing van de ECOC en verlenging van de voorbereidingstijd die de steden krijgen om hun culturele programma's op te stellen;

| — | meer duidelijkheid voor de steden door het onder de noemers „Europese dimensie” en „stad en burgers” samenvatten van de criteria voor de culturele programma's en door in beide gevallen concrete doelstellingen te formuleren; |
| --- | --- |

—

meer duidelijkheid voor de steden door het onder de noemers „Europese dimensie” en „stad en burgers” samenvatten van de criteria voor de culturele programma's en door in beide gevallen concrete doelstellingen te formuleren;

| — | meer transparantie in het selectieproces en nadruk op de Europese toegevoegde waarde in dit proces; |
| --- | --- |

—

meer transparantie in het selectieproces en nadruk op de Europese toegevoegde waarde in dit proces;

| — | introductie van een competitie-element als stimulans en aansporing voor de aangewezen steden, waardoor hun culturele programma's op een kwalitatief en artistiek hoger niveau worden gebracht, en |
| --- | --- |

—

introductie van een competitie-element als stimulans en aansporing voor de aangewezen steden, waardoor hun culturele programma's op een kwalitatief en artistiek hoger niveau worden gebracht, en

| — | regelmatig contact tussen de aangewezen steden en het monitoringpanel, bedoeld om na te gaan welke vooruitgang er is geboekt, om de voorbereidingen te begeleiden en om eventuele problemen in een zo vroeg mogelijk stadium van de voorbereiding aan te pakken. |
| --- | --- |

—

regelmatig contact tussen de aangewezen steden en het monitoringpanel, bedoeld om na te gaan welke vooruitgang er is geboekt, om de voorbereidingen te begeleiden en om eventuele problemen in een zo vroeg mogelijk stadium van de voorbereiding aan te pakken.

| 1.8 | De Europese Commissie zou ten volle rekening moeten houden met de cruciale rol die steden gaan spelen tijdens het proces van selectie en toezicht. Wat dit betreft, laat het voorstel in zijn huidige vorm aan de ene kant te veel vragen open en biedt het aan de andere kant te weinig ruimte voor de steden, waardoor gegadigden voor de ECOC niet goed weten waar ze aan toe zijn. |
| --- | --- |

1.8

De Europese Commissie zou ten volle rekening moeten houden met de cruciale rol die steden gaan spelen tijdens het proces van selectie en toezicht. Wat dit betreft, laat het voorstel in zijn huidige vorm aan de ene kant te veel vragen open en biedt het aan de andere kant te weinig ruimte voor de steden, waardoor gegadigden voor de ECOC niet goed weten waar ze aan toe zijn.

| 1.9 | Voorts zijn vraagtekens te zetten bij de volgende punten:






  — | de eventuele administratieve belasting voor de aangewezen steden, die tussentijdse, monitoring- en evaluatierapporten moeten overleggen; deze kan onevenredig groot zijn in relatie tot de zeer bescheiden financiële bijdrage die de EU levert aan het totale budget waarover steden beschikken voor het organiseren van de ECOC; vooral kleinere steden die Culturele Hoofdstad van Europa willen worden, raken daardoor in de problemen; |
| --- | --- | --- |

1.9

Voorts zijn vraagtekens te zetten bij de volgende punten:

—

de eventuele administratieve belasting voor de aangewezen steden, die tussentijdse, monitoring- en evaluatierapporten moeten overleggen; deze kan onevenredig groot zijn in relatie tot de zeer bescheiden financiële bijdrage die de EU levert aan het totale budget waarover steden beschikken voor het organiseren van de ECOC; vooral kleinere steden die Culturele Hoofdstad van Europa willen worden, raken daardoor in de problemen;

| — | de mogelijkheden die het monitoringpanel o.g.v. vroegere ervaringen heeft om de steden met eigen expertise bij te staan inzake de voorbereiding van hun programma's en praktische raad te geven bij het uitvoeren van ECOC-activiteiten, en |
| --- | --- |

—

de mogelijkheden die het monitoringpanel o.g.v. vroegere ervaringen heeft om de steden met eigen expertise bij te staan inzake de voorbereiding van hun programma's en praktische raad te geven bij het uitvoeren van ECOC-activiteiten, en

| — | het gevaar van vertraging dat ook bij de nieuwe aanwijzingsprocedure nog blijft bestaan, waarbij vooral wordt gedacht aan de periode tussen de voordracht van een stad door de lidstaat en de definitieve aanwijzing door de Raad. |
| --- | --- |

—

het gevaar van vertraging dat ook bij de nieuwe aanwijzingsprocedure nog blijft bestaan, waarbij vooral wordt gedacht aan de periode tussen de voordracht van een stad door de lidstaat en de definitieve aanwijzing door de Raad.

| 1.10 | Met name de volgende onderdelen van de voorgestelde procedures voor selectie en toezicht behoeven nadere toelichting:






  — | de definitie van „onafhankelijke deskundigen” die door de Europese instellingen worden benoemd als leden van de jury en het monitoringpanel, en de mogelijke implicaties hiervan voor de instellingen bij hun voordrachtenbeleid, en |
| --- | --- | --- |

1.10

Met name de volgende onderdelen van de voorgestelde procedures voor selectie en toezicht behoeven nadere toelichting:

—

de definitie van „onafhankelijke deskundigen” die door de Europese instellingen worden benoemd als leden van de jury en het monitoringpanel, en de mogelijke implicaties hiervan voor de instellingen bij hun voordrachtenbeleid, en

| — | de procedure voor het toekennen van de prijs (zoals genoemd in art. 11) aan de aangewezen steden die voldoen aan de criteria en aanbevelingen van de jury en het monitoringpanel. |
| --- | --- |

—

de procedure voor het toekennen van de prijs (zoals genoemd in art. 11) aan de aangewezen steden die voldoen aan de criteria en aanbevelingen van de jury en het monitoringpanel.

| 1.11 | Op de in art. 5 voorgestelde samenstelling van de jury — dertien leden, waarvan zeven vertegenwoordigers zijn van de Europese instellingen en zes worden voorgedragen door de lidstaten in kwestie — is niets aan te merken. Wel zouden de lidstaten één afgevaardigde van de betreffende nationale vereniging van lokale en/of stedelijke overheden als lid moeten benoemen. |
| --- | --- |

1.11

Op de in art. 5 voorgestelde samenstelling van de jury — dertien leden, waarvan zeven vertegenwoordigers zijn van de Europese instellingen en zes worden voorgedragen door de lidstaten in kwestie — is niets aan te merken. Wel zouden de lidstaten één afgevaardigde van de betreffende nationale vereniging van lokale en/of stedelijke overheden als lid moeten benoemen.

| 1.12 | Het is goed als criterium te hanteren dat de programma's van de twee aangewezen steden raakvlakken met elkaar dienen te hebben. Het monitoringpanel speelt in dit verband een cruciale rol en zal erop moeten toezien dat er in de fase van voorbereiding van de programma's ook werkelijk sprake is van een dergelijke wisselwerking. |
| --- | --- |

1.12

Het is goed als criterium te hanteren dat de programma's van de twee aangewezen steden raakvlakken met elkaar dienen te hebben. Het monitoringpanel speelt in dit verband een cruciale rol en zal erop moeten toezien dat er in de fase van voorbereiding van de programma's ook werkelijk sprake is van een dergelijke wisselwerking.

| 1.13 | Alle lidstaten moeten t.a.v. het ECOC-initiatief op voet van gelijkheid worden behandeld, ongeacht het tijdstip van hun toetreding. Het valt te betreuren dat de Europese Commissie opnieuw heeft nagelaten in te spelen op toekomstige uitbreidingen van de EU. Het Comité verzoekt de Commissie dan ook op dit punt opheldering te verschaffen tegenover de landen die momenteel over toetreding onderhandelen. |
| --- | --- |

1.13

Alle lidstaten moeten t.a.v. het ECOC-initiatief op voet van gelijkheid worden behandeld, ongeacht het tijdstip van hun toetreding. Het valt te betreuren dat de Europese Commissie opnieuw heeft nagelaten in te spelen op toekomstige uitbreidingen van de EU. Het Comité verzoekt de Commissie dan ook op dit punt opheldering te verschaffen tegenover de landen die momenteel over toetreding onderhandelen.

Over het subsidiëren en ondersteunen van de Culturele Hoofdsteden van Europa

| 1.14 | Het in het programma „Cultuur 2007” vervatte voorstel om de financiële bijdrage van de EU aan alle Culturele Hoofdsteden te verdrievoudigen stemt tot voldoening, omdat hierdoor de betrokkenheid van de EU het best onder de aandacht wordt gebracht, recht wordt gedaan aan de nieuwe nadruk die in de culturele programma's van de steden op de Europese dimensie wordt gelegd, en beter tegemoet kan worden gekomen aan de verwachtingen van de aangewezen steden zelf. |
| --- | --- |

1.14

Het in het programma „Cultuur 2007” vervatte voorstel om de financiële bijdrage van de EU aan alle Culturele Hoofdsteden te verdrievoudigen stemt tot voldoening, omdat hierdoor de betrokkenheid van de EU het best onder de aandacht wordt gebracht, recht wordt gedaan aan de nieuwe nadruk die in de culturele programma's van de steden op de Europese dimensie wordt gelegd, en beter tegemoet kan worden gekomen aan de verwachtingen van de aangewezen steden zelf.

| 1.15 | Op de begroting voor de Culturele Hoofdstad voor Europa mag op generlei wijze worden gesnoeid, net zomin als er bezuinigingen mogen worden doorgevoerd binnen het programma „Cultuur 2007” en in het kader van de lopende onderhandelingen over de Financiële Vooruitzichten voor 2007-2013. |
| --- | --- |

1.15

Op de begroting voor de Culturele Hoofdstad voor Europa mag op generlei wijze worden gesnoeid, net zomin als er bezuinigingen mogen worden doorgevoerd binnen het programma „Cultuur 2007” en in het kader van de lopende onderhandelingen over de Financiële Vooruitzichten voor 2007-2013.

| 1.16 | De Commissie dient zo snel mogelijk duidelijkheid te verschaffen omtrent bepaalde punten in haar voorstel: hoe stelt ze zich voor om aangewezen steden d.m.v. een „prijs” financieel te ondersteunen, en in hoeverre is een dergelijke aanpak voor deze steden gunstiger dan de huidige gang van zaken? Verder zou de Commissie voor een dergelijke vorm van ondersteuning beter een andere term dan „prijs” kunnen gebruiken, omdat dit woord associaties wekt met een beloning of eerbewijs voor het winnen van een wedstrijd, terwijl hier toch sprake is van een bedrag dat wordt uitbetaald als wordt voldaan aan bepaalde programmacriteria. |
| --- | --- |

1.16

De Commissie dient zo snel mogelijk duidelijkheid te verschaffen omtrent bepaalde punten in haar voorstel: hoe stelt ze zich voor om aangewezen steden d.m.v. een „prijs” financieel te ondersteunen, en in hoeverre is een dergelijke aanpak voor deze steden gunstiger dan de huidige gang van zaken? Verder zou de Commissie voor een dergelijke vorm van ondersteuning beter een andere term dan „prijs” kunnen gebruiken, omdat dit woord associaties wekt met een beloning of eerbewijs voor het winnen van een wedstrijd, terwijl hier toch sprake is van een bedrag dat wordt uitbetaald als wordt voldaan aan bepaalde programmacriteria.

| 1.17 | Het is zorgwekkend dat steden na hun aanwijzing tot Culturele Hoofdstad vaak zo lang moeten wachten op de uitkering van de subsidies door de Commissie. Pas na afloop van het jaar waarin ze aangewezen zijn, kunnen ze rekenen op een behoorlijk bedrag. |
| --- | --- |

1.17

Het is zorgwekkend dat steden na hun aanwijzing tot Culturele Hoofdstad vaak zo lang moeten wachten op de uitkering van de subsidies door de Commissie. Pas na afloop van het jaar waarin ze aangewezen zijn, kunnen ze rekenen op een behoorlijk bedrag.

| 1.18 | Andere voorstellen over alternatieve manieren waarop de Europese Commissie de aangewezen steden kan financieren en ondersteunen bij de voorbereiding en uitvoering van hun culturele programma's zouden worden toegejuicht. |
| --- | --- |

1.18

Andere voorstellen over alternatieve manieren waarop de Europese Commissie de aangewezen steden kan financieren en ondersteunen bij de voorbereiding en uitvoering van hun culturele programma's zouden worden toegejuicht.

| 1.19 | Verder zou het aan te bevelen zijn als de Europese Commissie de steden ook nog na het jaar van aanwijzing blijft steunen, zodat de ECOC nog lange tijd kan nawerken en voor een blijvend cultureel resultaat kan zorgen. Het monitoringpanel zou er in dit verband op kunnen toezien dat de programma's van steden duurzame resultaten hebben, wat met geld van de EU gemakkelijk te verwezenlijken is. |
| --- | --- |

1.19

Verder zou het aan te bevelen zijn als de Europese Commissie de steden ook nog na het jaar van aanwijzing blijft steunen, zodat de ECOC nog lange tijd kan nawerken en voor een blijvend cultureel resultaat kan zorgen. Het monitoringpanel zou er in dit verband op kunnen toezien dat de programma's van steden duurzame resultaten hebben, wat met geld van de EU gemakkelijk te verwezenlijken is.

Over de deelname van derde landen

| 1.20 | Het algemene voorstel van de Commissie om derde landen bij de ECOC te betrekken door terug te grijpen op het initiatief „Cultuurmaand”, verdient ondersteuning. Deze aanpak verdient de voorkeur boven de praktijk van aanwijzing van een extra ECOC uit een derde land. Wel zal uitsluitsel moeten worden gegeven over de wijze waarop het initiatief „Cultuurmaand” op EU-niveau gefinancierd zal worden. |
| --- | --- |

1.20

Het algemene voorstel van de Commissie om derde landen bij de ECOC te betrekken door terug te grijpen op het initiatief „Cultuurmaand”, verdient ondersteuning. Deze aanpak verdient de voorkeur boven de praktijk van aanwijzing van een extra ECOC uit een derde land. Wel zal uitsluitsel moeten worden gegeven over de wijze waarop het initiatief „Cultuurmaand” op EU-niveau gefinancierd zal worden.

| 1.21 | Steden die worden aangewezen als Culturele Hoofdstad, en de (minstens twee) voor de „Cultuurmaand” aan te wijzen steden, moeten bepaalde activiteiten op elkaar afstemmen, waarbij speciale nadruk dient te liggen op grensoverschrijdende en interregionale culturele samenwerking. Deze activiteiten en de raakvlakken met het initiatief „Cultuurmaand” zouden een centrale plaats moeten innemen in de culturele programma's van de ECOC. Naar de mening van het Comité zal een dergelijke aanpak de Europese dimensie van de ECOC ten goede komen. |
| --- | --- |

1.21

Steden die worden aangewezen als Culturele Hoofdstad, en de (minstens twee) voor de „Cultuurmaand” aan te wijzen steden, moeten bepaalde activiteiten op elkaar afstemmen, waarbij speciale nadruk dient te liggen op grensoverschrijdende en interregionale culturele samenwerking. Deze activiteiten en de raakvlakken met het initiatief „Cultuurmaand” zouden een centrale plaats moeten innemen in de culturele programma's van de ECOC. Naar de mening van het Comité zal een dergelijke aanpak de Europese dimensie van de ECOC ten goede komen.

| 1.22 | Het voorstel over de toekomstige deelname van derde landen had in verbinding met het huidige voorstel inzake de ECOC moeten worden opgesteld, zodat de aanwijzingen tot ECOC en voor de „Cultuurmaand” gelijktijdig hadden kunnen plaatsvinden. |
| --- | --- |

1.22

Het voorstel over de toekomstige deelname van derde landen had in verbinding met het huidige voorstel inzake de ECOC moeten worden opgesteld, zodat de aanwijzingen tot ECOC en voor de „Cultuurmaand” gelijktijdig hadden kunnen plaatsvinden.

Over de betrokkenheid van het Comité van de Regio's

| 1.23 | Het CvdR voelt zich sterk betrokken bij het ECOC-initiatief en verklaart zich bereid een actieve rol te spelen in het proces van selectie en toezicht, zoals voorgesteld door de Europese Commissie. |
| --- | --- |

1.23

Het CvdR voelt zich sterk betrokken bij het ECOC-initiatief en verklaart zich bereid een actieve rol te spelen in het proces van selectie en toezicht, zoals voorgesteld door de Europese Commissie.

| 1.24 | Wat de benoeming van de juryleden betreft (art. 5), moet duidelijker worden geformuleerd dat ook tijdens de aanwijzing van de Culturele Hoofdsteden een vertegenwoordiger van het CvdR in de jury zit. Het Comité zou ook graag vast willen houden aan de mogelijkheid om een persoonlijke plaatsvervanger te benoemen, zodat het een actieve rol kan blijven spelen in het geval zijn vertegenwoordiger in de jury verhinderd is de vergaderingen bij te wonen. |
| --- | --- |

1.24

Wat de benoeming van de juryleden betreft (art. 5), moet duidelijker worden geformuleerd dat ook tijdens de aanwijzing van de Culturele Hoofdsteden een vertegenwoordiger van het CvdR in de jury zit. Het Comité zou ook graag vast willen houden aan de mogelijkheid om een persoonlijke plaatsvervanger te benoemen, zodat het een actieve rol kan blijven spelen in het geval zijn vertegenwoordiger in de jury verhinderd is de vergaderingen bij te wonen.

2.   Aanbevelingen van het Comité van de Regio's

Over de procedure voor selectie en toezicht

| 2.1 | De ECOC moet door de steden worden geïntegreerd in een lange-termijnstrategie inzake culturele ontwikkeling, zulks ter bevordering van een duurzamer benadering van culturele ontwikkeling en versterking van de invloed en nawerking van de ECOC in de steden. |
| --- | --- |

2.1

De ECOC moet door de steden worden geïntegreerd in een lange-termijnstrategie inzake culturele ontwikkeling, zulks ter bevordering van een duurzamer benadering van culturele ontwikkeling en versterking van de invloed en nawerking van de ECOC in de steden.

| 2.2 | Het Europees Parlement, de Raad en de Europese Commissie worden verzocht de tijdspanne tussen de voordracht van steden door de lidstaten en de aanwijzing tot Culturele Hoofdstad door de Raad zo kort mogelijk te houden, zodat de steden zoveel mogelijk tijd overhouden voor de voorbereiding van hun programma's. |
| --- | --- |

2.2

Het Europees Parlement, de Raad en de Europese Commissie worden verzocht de tijdspanne tussen de voordracht van steden door de lidstaten en de aanwijzing tot Culturele Hoofdstad door de Raad zo kort mogelijk te houden, zodat de steden zoveel mogelijk tijd overhouden voor de voorbereiding van hun programma's.

| 2.3 | De lidstaten wordt verzocht als één van hun zes kandidaten voor de ECOC-jury een vertegenwoordiger van hun nationale vereniging van lokale en/of stedelijke overheden aan te wijzen. |
| --- | --- |

2.3

De lidstaten wordt verzocht als één van hun zes kandidaten voor de ECOC-jury een vertegenwoordiger van hun nationale vereniging van lokale en/of stedelijke overheden aan te wijzen.

Over de financiële bijstand aan de Culturele Hoofdsteden van Europa

| 2.4 | De Europese Commissie wordt verzocht een oplossing te zoeken ter vermindering van de administratieve lasten waarmee de aangewezen steden tijdens de periode van voorbereiding door de invoering van de nieuwe toezichtregelingen te maken krijgen. |
| --- | --- |

2.4

De Europese Commissie wordt verzocht een oplossing te zoeken ter vermindering van de administratieve lasten waarmee de aangewezen steden tijdens de periode van voorbereiding door de invoering van de nieuwe toezichtregelingen te maken krijgen.

| 2.5 | De aangewezen steden zouden, ter vergemakkelijking van hun planning, ruimschoots vóór de uitvoering van hun programma op de hoogte moeten worden gesteld van het bedrag dat ze aan EU-subsidies toegekend krijgen. Het is een goede zaak dat de Commissie de „prijs” aan steden die voldoen aan de criteria, zes maanden voor het begin van het jaar waarin de aanwijzing plaatsvindt, toekent, maar ze zou meer duidelijkheid moeten verschaffen over de wijze en onder welke voorwaarden deze „prijs” wordt toegekend. |
| --- | --- |

2.5

De aangewezen steden zouden, ter vergemakkelijking van hun planning, ruimschoots vóór de uitvoering van hun programma op de hoogte moeten worden gesteld van het bedrag dat ze aan EU-subsidies toegekend krijgen. Het is een goede zaak dat de Commissie de „prijs” aan steden die voldoen aan de criteria, zes maanden voor het begin van het jaar waarin de aanwijzing plaatsvindt, toekent, maar ze zou meer duidelijkheid moeten verschaffen over de wijze en onder welke voorwaarden deze „prijs” wordt toegekend.

| 2.6 | De Europese Commissie dient zo snel mogelijk de procedures voor de toewijzing van de fondsen te stroomlijnen en meer vaart te zetten achter de uitbetaling van de bedragen aan de Culturele Hoofdsteden. |
| --- | --- |

2.6

De Europese Commissie dient zo snel mogelijk de procedures voor de toewijzing van de fondsen te stroomlijnen en meer vaart te zetten achter de uitbetaling van de bedragen aan de Culturele Hoofdsteden.

| 2.7 | De Europese Commissie zou er goed aan doen om, in het kader van het monitoringproces, de aangewezen steden de kans te geven via een nieuw op te zetten raadgevend orgaan te profiteren van de praktische ervaringen en expertise. Bij deze vorm van dienstverlening moet aandacht zijn voor en moet worden uitgegaan van de behoeften van de steden; ze zou bedoeld moeten zijn als aanvulling op de informatie die de steden reeds krijgen via de website van de Commissie. Een en ander kan op twee verschillende manieren gestalte krijgen:






  a) | door de steden de beschikking te geven over een adressenbestand van mentoren, zoals bestuurders, en technische specialisten uit steden die eerder Culturele Hoofdstad van Europa zijn geweest; |
| --- | --- | --- |

2.7

De Europese Commissie zou er goed aan doen om, in het kader van het monitoringproces, de aangewezen steden de kans te geven via een nieuw op te zetten raadgevend orgaan te profiteren van de praktische ervaringen en expertise. Bij deze vorm van dienstverlening moet aandacht zijn voor en moet worden uitgegaan van de behoeften van de steden; ze zou bedoeld moeten zijn als aanvulling op de informatie die de steden reeds krijgen via de website van de Commissie. Een en ander kan op twee verschillende manieren gestalte krijgen:

a)

door de steden de beschikking te geven over een adressenbestand van mentoren, zoals bestuurders, en technische specialisten uit steden die eerder Culturele Hoofdstad van Europa zijn geweest;

| b) | door het netwerk van Culturele Hoofdsteden van Europa en Cultuurmaanden nieuw leven in te blazen; via dit netwerk wordt het gemakkelijker om ervaringen uit te wisselen en pas aangewezen steden te ondersteunen |
| --- | --- |

b)

door het netwerk van Culturele Hoofdsteden van Europa en Cultuurmaanden nieuw leven in te blazen; via dit netwerk wordt het gemakkelijker om ervaringen uit te wisselen en pas aangewezen steden te ondersteunen

| 2.8 | De Europese Commissie wordt verzocht aanvullende voorstellen te doen over andere manieren om de aangewezen steden te steunen en te helpen bij het voorbereiden en uitvoeren van hun culturele programma's. Daarbij wordt met name gedacht aan:






  a) | het verlenen van rechtstreekse bijstand aan steden om hun marketing te verbeteren, hun promotiemateriaal breder te verspreiden en de zichtbaarheid van de ECOC te vergroten, en |
| --- | --- | --- |

2.8

De Europese Commissie wordt verzocht aanvullende voorstellen te doen over andere manieren om de aangewezen steden te steunen en te helpen bij het voorbereiden en uitvoeren van hun culturele programma's. Daarbij wordt met name gedacht aan:

a)

het verlenen van rechtstreekse bijstand aan steden om hun marketing te verbeteren, hun promotiemateriaal breder te verspreiden en de zichtbaarheid van de ECOC te vergroten, en

| b) | het opstellen van richtsnoeren voor de steden waarin wordt aangegeven hoe deze kunnen voldoen aan de uitgebreide eisen op het gebied van evaluatie en monitoring. |
| --- | --- |

b)

het opstellen van richtsnoeren voor de steden waarin wordt aangegeven hoe deze kunnen voldoen aan de uitgebreide eisen op het gebied van evaluatie en monitoring.

| 2.9 | De Europese Commissie zou de steden na afloop van het jaar waarin ze aangewezen zijn als Culturele Hoofdstad financieel en anderszins moeten blijven steunen, teneinde te waarborgen dat de ECOC langere tijd doorwerkt en in de stad voor een blijvend cultureel resultaat zorgen. |
| --- | --- |

2.9

De Europese Commissie zou de steden na afloop van het jaar waarin ze aangewezen zijn als Culturele Hoofdstad financieel en anderszins moeten blijven steunen, teneinde te waarborgen dat de ECOC langere tijd doorwerkt en in de stad voor een blijvend cultureel resultaat zorgen.

Over de uitbreiding van het aantal deelnemers aan het initiatief „Culturele Hoofdstad van Europa”

| 2.11 | De Europese Commissie moet zo snel mogelijk duidelijkheid verschaffen over de mogelijkheden die de ECOC biedt t.a.v. toekomstige uitbreidingen van de EU. |
| --- | --- |

2.11

De Europese Commissie moet zo snel mogelijk duidelijkheid verschaffen over de mogelijkheden die de ECOC biedt t.a.v. toekomstige uitbreidingen van de EU.

| 2.12 | Het verdient aanbeveling om twee steden uit derde landen uit te kiezen in het kader van het „Cultuurmaand-initiatief”, en wel tegelijk met de aanwijzing van steden tot ECOC, zodat er al in een vroeg stadium van de voorbereiding door deze steden kan worden samengewerkt en de Europese dimensie van de culturele programma's van de ECOC kan worden versterkt. |
| --- | --- |

2.12

Het verdient aanbeveling om twee steden uit derde landen uit te kiezen in het kader van het „Cultuurmaand-initiatief”, en wel tegelijk met de aanwijzing van steden tot ECOC, zodat er al in een vroeg stadium van de voorbereiding door deze steden kan worden samengewerkt en de Europese dimensie van de culturele programma's van de ECOC kan worden versterkt.

Over de betrokkenheid van het Comité van de Regio's

| 2.13 | De vertegenwoordiger van het Comité van de Regio's in de jury zal, zoals dat tot nu toe ook gebruikelijk is geweest, een eigen gekozen lid moeten blijven. Vanuit een oogpunt van interne coördinatie zou deze vertegenwoordiger bij voorkeur voor twee en niet voor drie jaar moeten worden benoemd. |
| --- | --- |

2.13

De vertegenwoordiger van het Comité van de Regio's in de jury zal, zoals dat tot nu toe ook gebruikelijk is geweest, een eigen gekozen lid moeten blijven. Vanuit een oogpunt van interne coördinatie zou deze vertegenwoordiger bij voorkeur voor twee en niet voor drie jaar moeten worden benoemd.

Aanbeveling 1

Artikel 5(3)

| Tekst, voorgesteld door de Commissie | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Twee juryleden zullen worden benoemd door het Europees Parlement, twee door de Raad, twee door de Commissie en één door het Comité van de Regio's.
  Deze juryleden dienen onafhankelijke deskundigen te zijn zonder belangen die hieraan afbreuk doen, en met een grote ervaring en kennis van zaken op cultureel gebied, op het gebied van de culturele ontwikkeling van steden of op het gebied van de organisatie van activiteiten in het kader van de Culturele Hoofdstad van Europa.
  In het eerste jaar na het van kracht worden van dit besluit zullen er, in afwijking van het in lid 1 bepaalde, twee deskundigen voor één jaar door de Commissie worden benoemd, twee door het Europees Parlement voor twee jaar, twee door de Raad voor drie jaar en één door het Comité van de Regio's voor drie jaar. | Twee juryleden zullen worden benoemd door het Europees Parlement, twee door de Raad, twee door de Commissie en één door het Comité van de Regio's.
  Deze juryleden dienen onafhankelijke deskundigen
  prominente figuren te zijn zonder belangen die hieraan afbreuk doen, en met een grote ervaring en kennis van zaken op cultureel gebied, op het gebied van de culturele ontwikkeling van steden of op het gebied van de organisatie van activiteiten in het kader van de Culturele Hoofdstad van Europa.
  In het eerste jaar na het van kracht worden van dit besluit zullen er, in afwijking van het in lid 1 bepaalde, twee deskundigen
  leden voor één jaar door de Commissie worden benoemd, twee door het Europees Parlement voor twee jaar, twee door de Raad voor drie jaar en één door het Comité van de Regio's voor drie
  twee jaar. |

Tekst, voorgesteld door de Commissie

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Twee juryleden zullen worden benoemd door het Europees Parlement, twee door de Raad, twee door de Commissie en één door het Comité van de Regio's.

Deze juryleden dienen onafhankelijke deskundigen te zijn zonder belangen die hieraan afbreuk doen, en met een grote ervaring en kennis van zaken op cultureel gebied, op het gebied van de culturele ontwikkeling van steden of op het gebied van de organisatie van activiteiten in het kader van de Culturele Hoofdstad van Europa.

In het eerste jaar na het van kracht worden van dit besluit zullen er, in afwijking van het in lid 1 bepaalde, twee deskundigen voor één jaar door de Commissie worden benoemd, twee door het Europees Parlement voor twee jaar, twee door de Raad voor drie jaar en één door het Comité van de Regio's voor drie jaar.

Twee juryleden zullen worden benoemd door het Europees Parlement, twee door de Raad, twee door de Commissie en één door het Comité van de Regio's.

Deze juryleden dienen onafhankelijke deskundigen
  prominente figuren te zijn zonder belangen die hieraan afbreuk doen, en met een grote ervaring en kennis van zaken op cultureel gebied, op het gebied van de culturele ontwikkeling van steden of op het gebied van de organisatie van activiteiten in het kader van de Culturele Hoofdstad van Europa.

In het eerste jaar na het van kracht worden van dit besluit zullen er, in afwijking van het in lid 1 bepaalde, twee deskundigen
  leden voor één jaar door de Commissie worden benoemd, twee door het Europees Parlement voor twee jaar, twee door de Raad voor drie jaar en één door het Comité van de Regio's voor drie
  twee jaar.

| 2.14 | In het voorstel voor een besluit zou de rol van het Comité van de Regio's in het monitoringpanel moeten worden bevestigd. Ook zou hierin moeten worden opgenomen dat dit panel de taak krijgt er actief toe bij te dragen dat er in de fase van voorbereiding meer wisselwerking komt tussen de culturele programma's van de aangewezen steden. |
| --- | --- |

2.14

In het voorstel voor een besluit zou de rol van het Comité van de Regio's in het monitoringpanel moeten worden bevestigd. Ook zou hierin moeten worden opgenomen dat dit panel de taak krijgt er actief toe bij te dragen dat er in de fase van voorbereiding meer wisselwerking komt tussen de culturele programma's van de aangewezen steden.

Aanbeveling 2

Artikel 9(2)

| Tekst, voorgesteld door de Commissie | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Uiterlijk 24 maanden na het beoogde begin van het evenement zal de Commissie een bijeenkomst beleggen van de zeven deskundigen die zijn benoemd door het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, alsmede de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de programma's van de steden die zijn aangewezen als Culturele Hoofdstad van Europa.
  Vanaf dat moment zullen de deskundigen een „monitoringpanel” vormen.
  Ze zullen bijeenkomen om te beoordelen hoe de voorbereidingen van het evenement verlopen, waarbij vooral zal worden gekeken naar de Europese toegevoegde waarde van de programma's. | Uiterlijk 24 maanden na het beoogde begin van het evenement zal de Commissie een bijeenkomst beleggen van de zeven deskundigen
  leden die zijn benoemd door het Europees Parlement, de Raad,
  en de Commissie en het Comité van de Regio's, alsmede de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de programma's van de steden die zijn aangewezen als Culturele Hoofdstad van Europa.
  Vanaf dat moment zullen de deskundigen
  leden een „monitoringpanel” vormen.
  Ze zullen bijeenkomen om te beoordelen hoe de voorbereidingen van het evenement verlopen, waarbij vooral zal worden gekeken naar de Europese toegevoegde waarde van de programma's van de twee steden en de wisselwerking daartussen. |

Tekst, voorgesteld door de Commissie

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Uiterlijk 24 maanden na het beoogde begin van het evenement zal de Commissie een bijeenkomst beleggen van de zeven deskundigen die zijn benoemd door het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, alsmede de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de programma's van de steden die zijn aangewezen als Culturele Hoofdstad van Europa.

Vanaf dat moment zullen de deskundigen een „monitoringpanel” vormen.

Ze zullen bijeenkomen om te beoordelen hoe de voorbereidingen van het evenement verlopen, waarbij vooral zal worden gekeken naar de Europese toegevoegde waarde van de programma's.

Uiterlijk 24 maanden na het beoogde begin van het evenement zal de Commissie een bijeenkomst beleggen van de zeven deskundigen
  leden die zijn benoemd door het Europees Parlement, de Raad,
  en de Commissie en het Comité van de Regio's, alsmede de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de programma's van de steden die zijn aangewezen als Culturele Hoofdstad van Europa.

Vanaf dat moment zullen de deskundigen
  leden een „monitoringpanel” vormen.

Ze zullen bijeenkomen om te beoordelen hoe de voorbereidingen van het evenement verlopen, waarbij vooral zal worden gekeken naar de Europese toegevoegde waarde van de programma's van de twee steden en de wisselwerking daartussen.

Brussel, 17 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

(1)  PB C 180, 11.6.1998, blz. 70.

1

(2)  PB C 121, 30.4.2004, blz. 15.

2

(3)  PB C 180, 11.6.1998, blz. 63.

3

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/61 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/61

---

Advies van het Comité van de Regio's over het Groenboek „Demografische veranderingen: naar een solidariteit tussen de generaties”

(2006/C 115/13)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

Gezien de Mededeling van de Commissie over het Groenboek „Demografische veranderingen: naar een nieuwe solidariteit tussen de generaties”, COM(2005) 94 final,

Gezien het besluit van de Commissie van 16 maart 2005 om het Comité, overeenkomstig artikel 265, eerste alinea, van het EG-Verdrag, hierover te raadplegen,

Gezien het besluit van de voorzitter van 10 januari 2005 om de commissie „Economisch en sociaal beleid” te belasten met de opstelling van een advies ter zake,

Gezien de Mededeling van de Commissie „Een Europa voor alle leeftijden — Meer welvaart en solidariteit tussen de generaties”, COM(1999) 221 final,

Gezien zijn advies over het door de Europese Raad van Stockholm gevraagde verslag van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's: „Vergroting van de arbeidsparticipatie en bevordering van beroepsactiviteit op oudere leeftijd”, COM (2002) 9 final (CdR 94/2002 fin) (1),

Gezien de Mededeling van de Commissie „Het antwoord van Europa op de wereldwijde vergrijzing: bevordering van sociaal-economische vooruitgang in een vergrijzende wereld, een bijdrage van de Europese Commissie aan de 2e Wereldvergadering over de vergrijzing”, COM (2002) 143 final,

Gezien zijn advies over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over immigratie, integratie en werkgelegenheid, COM (2003) 336 final (CdR 223/2003 fin) (2),

Gezien zijn advies over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over „Langere deelname aan en latere uittreding uit het arbeidsproces van oudere werknemers”, COM(2004) 146 final (CdR 151/2004 fin) (3),

Gezien zijn advies over het Groenboek „het beheer van de economische migratie: een EU-aanpak”, COM (2004) 811 final (CdR 82/2005 fin),

Gezien zijn ontwerpadvies CdR 152/2005 rev. 1, goedgekeurd op 23 september 2005 door de commissie „Economisch en sociaal beleid” (Rapporteur: Roman Línek, vice-gouverneur van de Regio Pardubice (CS/EVP),

heeft tijdens zijn op 16 en 17 november 2005 gehouden 62e zitting (vergadering van 17 november) het volgende advies uitgebracht:

1.   Opmerkingen van het Comité van de Regio's

Het Comité van de Regio's formuleert onderstaande opmerkingen bij enkele belangrijke punten die aan de orde worden gesteld in het Groenboek:

De uitdagingen van de Europese demografie

| 1.1 | Beleid op Europees, nationaal, maar ook op regionaal en gemeentelijk niveau moet rekening houden met de huidige demografische veranderingen in Europa. |
| --- | --- |

1.1

Beleid op Europees, nationaal, maar ook op regionaal en gemeentelijk niveau moet rekening houden met de huidige demografische veranderingen in Europa.

| 1.2 | Discussies over de demografische ontwikkelingen en de zoektocht naar oplossingen voor de consequenties daarvan dienen zich af te spelen op Europees, nationaal, regionaal en gemeentelijk niveau, zijn onderdeel van de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon en dienen antwoorden op te leveren op de vraag hoe






  — | de solidariteit tussen de generaties kan worden vergroot door een betere maatschappelijke integratie van jongeren, ouderen en gepensioneerden; |
| --- | --- | --- |

1.2

Discussies over de demografische ontwikkelingen en de zoektocht naar oplossingen voor de consequenties daarvan dienen zich af te spelen op Europees, nationaal, regionaal en gemeentelijk niveau, zijn onderdeel van de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon en dienen antwoorden op te leveren op de vraag hoe

—

de solidariteit tussen de generaties kan worden vergroot door een betere maatschappelijke integratie van jongeren, ouderen en gepensioneerden;

| — | de kwaliteit van het bestaan, een goede gezondheid voor iedereen en levenslang leren, ook na pensionering, kunnen worden bevorderd; |
| --- | --- |

—

de kwaliteit van het bestaan, een goede gezondheid voor iedereen en levenslang leren, ook na pensionering, kunnen worden bevorderd;

| — | de productiesystemen en de socialezekerheidsstelsels kunnen voldoen aan de vereisten van een vergrijzende samenleving; |
| --- | --- |

—

de productiesystemen en de socialezekerheidsstelsels kunnen voldoen aan de vereisten van een vergrijzende samenleving;

| — | ervoor kan worden gezorgd dat met de vergrijzing in alle beleidsvormen terdege rekening wordt gehouden; |
| --- | --- |

—

ervoor kan worden gezorgd dat met de vergrijzing in alle beleidsvormen terdege rekening wordt gehouden;

| — | de maatschappelijke positie van gezinnen en alleenstaande ouders kan worden verbeterd. |
| --- | --- |

—

de maatschappelijke positie van gezinnen en alleenstaande ouders kan worden verbeterd.

Het hebben van een goed functionerend gezin zou in de EU gezien moeten worden als de best mogelijke leefstijl. Er moet over de hele linie een voor kinderen en hun opvoeders, alsmede voor afhankelijke personen en hun familieleden, vriendelijker maatschappelijk klimaat worden gecreëerd, waarbinnen mensen hun eigen levensstrategie kunnen realiseren door middel van de vervulling van hun wensen op het vlak van partnerkeus en ouderschap, waarbij tegelijkertijd de specifieke belangen en behoeften van de verschillende gezinstypen en gezinsleden gerespecteerd worden. Een belangrijke voorwaarde daarvoor is dat gezinnen bestaanszekerheid en perspectieven worden geboden. In dat opzicht worden economisch en werkgelegenheidsbeleid conditio sine qua non voor een succesvol gezinsbeleid.

| 1.3 | Een betere afstemming van carrière en gezin kan ertoe bijdragen dat de opvoeding van kinderen en de zorg voor afhankelijke personen een minder gecompliceerde aangelegenheid wordt; te denken is bijvoorbeeld aan gezinsondersteunende dienstverlening en nieuwe vormen van ouderschapsverlof voor moeders én vaders. |
| --- | --- |

1.3

Een betere afstemming van carrière en gezin kan ertoe bijdragen dat de opvoeding van kinderen en de zorg voor afhankelijke personen een minder gecompliceerde aangelegenheid wordt; te denken is bijvoorbeeld aan gezinsondersteunende dienstverlening en nieuwe vormen van ouderschapsverlof voor moeders én vaders.

| 1.4 | Dankzij dienstverlening door publieke en private instanties kan natuurlijk een evenwichtigere verdeling van de taken in het huishouden en in het gezin tussen man en vrouw bereikt worden. Er mag echter niet getornd worden aan de bijdrage van beide partners, voortvloeiend uit beider mogelijkheden en gebaseerd op wederzijdse afspraken, niettegenstaande het feit dat er onverkort uitgegaan dient te worden van het principe van gelijkheid van man en vrouw. |
| --- | --- |

1.4

Dankzij dienstverlening door publieke en private instanties kan natuurlijk een evenwichtigere verdeling van de taken in het huishouden en in het gezin tussen man en vrouw bereikt worden. Er mag echter niet getornd worden aan de bijdrage van beide partners, voortvloeiend uit beider mogelijkheden en gebaseerd op wederzijdse afspraken, niettegenstaande het feit dat er onverkort uitgegaan dient te worden van het principe van gelijkheid van man en vrouw.

| 1.5 | De arbeidsparticipatie van vrouwen zou gestimuleerd moeten worden. Daartoe zouden doeltreffende maatregelen moeten worden genomen, met daarnaast flankerende maatregelen om de discriminatie van eenoudergezinnen tegen te gaan. |
| --- | --- |

1.5

De arbeidsparticipatie van vrouwen zou gestimuleerd moeten worden. Daartoe zouden doeltreffende maatregelen moeten worden genomen, met daarnaast flankerende maatregelen om de discriminatie van eenoudergezinnen tegen te gaan.

| 1.6 | De ontwikkeling van sociaal-educatieve dienstverlening voor baby's en peuters en van zorgvoorzieningen voor ouderen en voor hulpbehoevenden door zowel de overheid als de private sector kan verbeterd worden door de invoering van een wettelijk kader ter stimulering van het particulier initiatief bij dit soort activiteiten — voor zover een dergelijk kader al niet bestaat. Men denke hierbij aan tegemoetkomingen voor de aanbieders en de gebruikers van deze diensten. |
| --- | --- |

1.6

De ontwikkeling van sociaal-educatieve dienstverlening voor baby's en peuters en van zorgvoorzieningen voor ouderen en voor hulpbehoevenden door zowel de overheid als de private sector kan verbeterd worden door de invoering van een wettelijk kader ter stimulering van het particulier initiatief bij dit soort activiteiten — voor zover een dergelijk kader al niet bestaat. Men denke hierbij aan tegemoetkomingen voor de aanbieders en de gebruikers van deze diensten.

| 1.7 | Wat de toegang van ouders, en dan vooral van jonge stellen, tot de arbeidsmarkt en wat de keuze van het aantal kinderen betreft, dient eerst en vooral uitgegaan te worden van het eigen initiatief, echter wel op voorwaarde dat discriminerende omstandigheden en bepalingen weggenomen worden. |
| --- | --- |

1.7

Wat de toegang van ouders, en dan vooral van jonge stellen, tot de arbeidsmarkt en wat de keuze van het aantal kinderen betreft, dient eerst en vooral uitgegaan te worden van het eigen initiatief, echter wel op voorwaarde dat discriminerende omstandigheden en bepalingen weggenomen worden.

| 1.8 | De huidige demografische veranderingen in Europa zorgen voor druk op de arbeidsmarkt en de sociale voorzieningen. Daarom is het van het allergrootste belang dat er positieve maatregelen genomen worden ter verbetering van de positie van oudere werknemers op de arbeidsmarkt en dat er passende politieke stappen worden ondernomen om de tendens te doen keren én om nieuwe mogelijkheden te creëren voor een kwalitatief betere loopbaan, het recht op levenslang leren, een grotere flexibiliteit bij de keuze van publieke of particuliere pensioensvoorzieningen, de integratie van sociaal zwakkeren of andere kansarmen op de arbeidsmarkt en, zo nodig, stimulansen om de mensen geleidelijk aan te motiveren wat langer door te blijven werken. Er dient een brede discussie op gang te worden gebracht over de rechten van eenieder op een redelijk pensioen, dus ook voor werknemers in atypische beroepen en mensen uit groepen met een sterk verhoogd risico. |
| --- | --- |

1.8

De huidige demografische veranderingen in Europa zorgen voor druk op de arbeidsmarkt en de sociale voorzieningen. Daarom is het van het allergrootste belang dat er positieve maatregelen genomen worden ter verbetering van de positie van oudere werknemers op de arbeidsmarkt en dat er passende politieke stappen worden ondernomen om de tendens te doen keren én om nieuwe mogelijkheden te creëren voor een kwalitatief betere loopbaan, het recht op levenslang leren, een grotere flexibiliteit bij de keuze van publieke of particuliere pensioensvoorzieningen, de integratie van sociaal zwakkeren of andere kansarmen op de arbeidsmarkt en, zo nodig, stimulansen om de mensen geleidelijk aan te motiveren wat langer door te blijven werken. Er dient een brede discussie op gang te worden gebracht over de rechten van eenieder op een redelijk pensioen, dus ook voor werknemers in atypische beroepen en mensen uit groepen met een sterk verhoogd risico.

| 1.9 | Om ondanks het teruglopen van de bevolking op arbeidsleeftijd toch verzekerd te kunnen zijn van een nieuwe generatie vakmensen zullen er, volgens het Comité, arbeidsmarktanalyses moeten worden gemaakt om de behoeften in kaart te brengen en zullen alle maatschappelijke groeperingen intensiever moeten samenwerken. Het bedrijfsleven moet vooral zijn verantwoordelijkheid nemen op het gebied van scholing en opleiding door op de behoeften afgestemde opleidingsplaatsen beschikbaar te stellen: er moet doelgericht aangeworven worden; er zijn flankerende maatregelen nodig, zoals minder theoretisch en meer praktisch georiënteerde leerplannen; verhoging van het aantal leerlingen/studenten; en maatregelen om afgestudeerden langer in economisch zwakkere regio's te houden. |
| --- | --- |

1.9

Om ondanks het teruglopen van de bevolking op arbeidsleeftijd toch verzekerd te kunnen zijn van een nieuwe generatie vakmensen zullen er, volgens het Comité, arbeidsmarktanalyses moeten worden gemaakt om de behoeften in kaart te brengen en zullen alle maatschappelijke groeperingen intensiever moeten samenwerken. Het bedrijfsleven moet vooral zijn verantwoordelijkheid nemen op het gebied van scholing en opleiding door op de behoeften afgestemde opleidingsplaatsen beschikbaar te stellen: er moet doelgericht aangeworven worden; er zijn flankerende maatregelen nodig, zoals minder theoretisch en meer praktisch georiënteerde leerplannen; verhoging van het aantal leerlingen/studenten; en maatregelen om afgestudeerden langer in economisch zwakkere regio's te houden.

| 1.10 | Het Comité wijst op het belang van een behoorlijke voorlichting van migranten, niet alleen over praktische zaken, maar ook over de specifieke kenmerken van de samenleving waarvan zij deel willen uitmaken. |
| --- | --- |

1.10

Het Comité wijst op het belang van een behoorlijke voorlichting van migranten, niet alleen over praktische zaken, maar ook over de specifieke kenmerken van de samenleving waarvan zij deel willen uitmaken.

| 1.11 | Immigratie is op zich geen antwoord op alle mogelijke problemen die het gevolg zijn van de vergrijzing van de bevolking en kan ook niet een vervanging zijn voor economische hervormingen of voor de vereiste grotere flexibiliteit van de arbeidsmarkt, maar is wel een van de mogelijke elementen in een mix van oplossingen voor de huidige demografische ontwikkelingen in Europa. |
| --- | --- |

1.11

Immigratie is op zich geen antwoord op alle mogelijke problemen die het gevolg zijn van de vergrijzing van de bevolking en kan ook niet een vervanging zijn voor economische hervormingen of voor de vereiste grotere flexibiliteit van de arbeidsmarkt, maar is wel een van de mogelijke elementen in een mix van oplossingen voor de huidige demografische ontwikkelingen in Europa.

| 1.12 | Immigratie moet worden gezien als een bron van rijkdom voor de Europese samenleving, maar niet als de énige oplossing voor het probleem van de vergrijzing. Integratiebeleid voor immigranten, en dan voornamelijk voor jongeren en oudere migranten, dat van doorslaggevend belang is als het erom gaat de maatschappelijke samenhang te garanderen in een steeds multiculturelere context zoals die van het Europa van de 21ste eeuw, dient zich te richten op alle mogelijke economische, maatschappelijke en culturele aspecten. Het risico bestaat echter dat de sociale uitgaven op korte termijn stijgen als gevolg van onvoldoende integratie van immigranten. Verder dient de strijd tegen discriminatie (van in hoofdzaak etnische minderheden) versterkt te worden en dienen lidstaten en lokale en regionale overheden aangespoord te worden om informatie uit te wisselen over goede praktijkvoorbeelden. |
| --- | --- |

1.12

Immigratie moet worden gezien als een bron van rijkdom voor de Europese samenleving, maar niet als de énige oplossing voor het probleem van de vergrijzing. Integratiebeleid voor immigranten, en dan voornamelijk voor jongeren en oudere migranten, dat van doorslaggevend belang is als het erom gaat de maatschappelijke samenhang te garanderen in een steeds multiculturelere context zoals die van het Europa van de 21ste eeuw, dient zich te richten op alle mogelijke economische, maatschappelijke en culturele aspecten. Het risico bestaat echter dat de sociale uitgaven op korte termijn stijgen als gevolg van onvoldoende integratie van immigranten. Verder dient de strijd tegen discriminatie (van in hoofdzaak etnische minderheden) versterkt te worden en dienen lidstaten en lokale en regionale overheden aangespoord te worden om informatie uit te wisselen over goede praktijkvoorbeelden.

| 1.13 | Door middel van het beleidsinstrumentarium van de EU, en met name van de antidiscriminatiewetgeving, de Structuurfondsen en de werkgelegenheidsstrategie, kan de integratie van immigranten in het Europese waardensysteem actief worden versterkt. |
| --- | --- |

1.13

Door middel van het beleidsinstrumentarium van de EU, en met name van de antidiscriminatiewetgeving, de Structuurfondsen en de werkgelegenheidsstrategie, kan de integratie van immigranten in het Europese waardensysteem actief worden versterkt.

| 1.14 | Een volwaardig Europees migratiebeleid kan de lidstaten helpen het migratievraagstuk op een adequate manier aan te pakken, kan legaal in de Unie verblijvende migranten helpen zich in de Europese samenleving te integreren, kan een belangrijke bijdrage leveren aan de strijd tegen illegale immigratie en maakt het mogelijk te voorzien in eventuele behoeften aan buitenlandse arbeidskrachten. |
| --- | --- |

1.14

Een volwaardig Europees migratiebeleid kan de lidstaten helpen het migratievraagstuk op een adequate manier aan te pakken, kan legaal in de Unie verblijvende migranten helpen zich in de Europese samenleving te integreren, kan een belangrijke bijdrage leveren aan de strijd tegen illegale immigratie en maakt het mogelijk te voorzien in eventuele behoeften aan buitenlandse arbeidskrachten.

Nieuwe intergenerationele solidariteit

| 1.15 | Het is onontbeerlijk dat kinderen een zodanig veelzijdige en zorgvuldige opvoeding krijgen dat zij zich ontwikkelen tot op waarden gerichte persoonlijkheden met sociaal-culturele aanknopingspunten, die in staat zijn een volwaardig leven te leiden en die vanuit een eigen levensvisie kunnen reageren op verschillende gebeurtenissen. Het gezin dient de noodzakelijke voorwaarden voor een gezonde lichamelijke en psychische ontwikkeling van het kind te creëren. |
| --- | --- |

1.15

Het is onontbeerlijk dat kinderen een zodanig veelzijdige en zorgvuldige opvoeding krijgen dat zij zich ontwikkelen tot op waarden gerichte persoonlijkheden met sociaal-culturele aanknopingspunten, die in staat zijn een volwaardig leven te leiden en die vanuit een eigen levensvisie kunnen reageren op verschillende gebeurtenissen. Het gezin dient de noodzakelijke voorwaarden voor een gezonde lichamelijke en psychische ontwikkeling van het kind te creëren.

| 1.16 | Ook minderjarigen moeten worden gezien als actieve en creatieve leden van onze samenleving, die in staat zijn hun persoonlijke en maatschappelijke omgeving te veranderen en in hun eigen en andermans behoeften te helpen voorzien. Aan de essentiële rechten van minderjarigen mag geen afbreuk worden gedaan vanwege hun zwakkere maatschappelijke positie. |
| --- | --- |

1.16

Ook minderjarigen moeten worden gezien als actieve en creatieve leden van onze samenleving, die in staat zijn hun persoonlijke en maatschappelijke omgeving te veranderen en in hun eigen en andermans behoeften te helpen voorzien. Aan de essentiële rechten van minderjarigen mag geen afbreuk worden gedaan vanwege hun zwakkere maatschappelijke positie.

| 1.17 | In veel lidstaten spelen de lokale en regionale overheden een niet te onderschatten rol op het gebied van opleiding. Veranderingen in de basisopleiding vloeien voort uit nieuwe opvattingen over levenslang leren: het scheppen van gelijke kansen op onderwijs en scholing en het faciliteren van een volwaardige aansluiting op de maatschappij staan voorop. De scholing van volwassenen dient aan te sluiten op de basisopleiding en dient de veelzijdigheid van de scholingsbehoeften van de verschillende groepen te respecteren. |
| --- | --- |

1.17

In veel lidstaten spelen de lokale en regionale overheden een niet te onderschatten rol op het gebied van opleiding. Veranderingen in de basisopleiding vloeien voort uit nieuwe opvattingen over levenslang leren: het scheppen van gelijke kansen op onderwijs en scholing en het faciliteren van een volwaardige aansluiting op de maatschappij staan voorop. De scholing van volwassenen dient aan te sluiten op de basisopleiding en dient de veelzijdigheid van de scholingsbehoeften van de verschillende groepen te respecteren.

| 1.18 | Het onderwijssysteem kan de juiste voorwaarden scheppen voor een soepele overgang van school naar bedrijfsleven, door de basisopleiding te koppelen aan werk of een vervolgstudie en d.m.v. een goed opgezet informatie- en adviessysteem, voornamelijk op regionaal en lokaal niveau, onderwijs en praktijkervaring in het bedrijfsleven te combineren. |
| --- | --- |

1.18

Het onderwijssysteem kan de juiste voorwaarden scheppen voor een soepele overgang van school naar bedrijfsleven, door de basisopleiding te koppelen aan werk of een vervolgstudie en d.m.v. een goed opgezet informatie- en adviessysteem, voornamelijk op regionaal en lokaal niveau, onderwijs en praktijkervaring in het bedrijfsleven te combineren.

| 1.19 | Mogelijkheden voor mannen en vrouwen om flexibel te switchen tussen deeltijdwerk en voltijdwerk, flexibele werktijden en ook nieuwe vormen van werken — zoals telewerken — kunnen een bijdrage leveren aan de modernisering van de arbeidsverhoudingen, aangezien zo rekening kan worden gehouden met de specifieke behoeften van de verschillende leeftijdscategorieën. |
| --- | --- |

1.19

Mogelijkheden voor mannen en vrouwen om flexibel te switchen tussen deeltijdwerk en voltijdwerk, flexibele werktijden en ook nieuwe vormen van werken — zoals telewerken — kunnen een bijdrage leveren aan de modernisering van de arbeidsverhoudingen, aangezien zo rekening kan worden gehouden met de specifieke behoeften van de verschillende leeftijdscategorieën.

| 1.20 | Het doel dat de Europese Raad zich op 23 en 24 maart 2001 in Stockholm heeft gesteld, nl. om vóór 2010 de arbeidsparticipatie voor de leeftijdsgroep van 55 tot 64 jaar (mannen en vrouwen samen) tot 50 % op te voeren, kan alleen worden bereikt als de stijging van de gemiddelde leeftijd van werknemers gelijk opgaat met een verbetering van de arbeidsorganisatie, met name op het gebied van levenslang leren. |
| --- | --- |

1.20

Het doel dat de Europese Raad zich op 23 en 24 maart 2001 in Stockholm heeft gesteld, nl. om vóór 2010 de arbeidsparticipatie voor de leeftijdsgroep van 55 tot 64 jaar (mannen en vrouwen samen) tot 50 % op te voeren, kan alleen worden bereikt als de stijging van de gemiddelde leeftijd van werknemers gelijk opgaat met een verbetering van de arbeidsorganisatie, met name op het gebied van levenslang leren.

| 1.21 | Senioren moeten meer worden betrokken bij projecten en maatregelen die met maatschappelijk engagement te maken hebben. Gedacht kan worden aan kinderopvang en activiteiten voor de jeugd, aan hulp aan ouderen, aan culturele projecten en aan de zorg voor hoogbejaarden. Maatschappelijke solidariteit (waaronder burenhulp) tussen ouderen onderling voorkomt vereenzaming en bevordert de gezondheid en de maatschappelijke integratie van ouderen. |
| --- | --- |

1.21

Senioren moeten meer worden betrokken bij projecten en maatregelen die met maatschappelijk engagement te maken hebben. Gedacht kan worden aan kinderopvang en activiteiten voor de jeugd, aan hulp aan ouderen, aan culturele projecten en aan de zorg voor hoogbejaarden. Maatschappelijke solidariteit (waaronder burenhulp) tussen ouderen onderling voorkomt vereenzaming en bevordert de gezondheid en de maatschappelijke integratie van ouderen.

| 1.22 | Deelname door senioren aan het sociaal-economisch leven kan bewerkstelligd worden door middel van aanpassingen op de werkvloer, zodat zij in hun eigen tempo en naar eigen kunnen hun arbeid kunnen verrichten. Het is echter geen algemene regel dat oudere burgers minder productief zijn dan jongeren. Verder is het noodzakelijk dat ouderen gestimuleerd worden hun persoonlijke kennis en ervaring aan hun kinderen over te dragen. |
| --- | --- |

1.22

Deelname door senioren aan het sociaal-economisch leven kan bewerkstelligd worden door middel van aanpassingen op de werkvloer, zodat zij in hun eigen tempo en naar eigen kunnen hun arbeid kunnen verrichten. Het is echter geen algemene regel dat oudere burgers minder productief zijn dan jongeren. Verder is het noodzakelijk dat ouderen gestimuleerd worden hun persoonlijke kennis en ervaring aan hun kinderen over te dragen.

| 1.23 | Ten behoeve van de mobiliteit van gepensioneerden tussen de lidstaten is er, als het gaat om migratie binnen de EU, wetgeving nodig die oplossingen biedt op het gebied van sociale zekerheid en gezondheidszorg. |
| --- | --- |

1.23

Ten behoeve van de mobiliteit van gepensioneerden tussen de lidstaten is er, als het gaat om migratie binnen de EU, wetgeving nodig die oplossingen biedt op het gebied van sociale zekerheid en gezondheidszorg.

| 1.24 | Er dient onderscheid te worden gemaakt tussen ouderdomspensioenen en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen. |
| --- | --- |

1.24

Er dient onderscheid te worden gemaakt tussen ouderdomspensioenen en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen.

| 1.25 | De ongelijkheid tussen vrouwen en mannen wat pensioen betreft is het gevolg van de grote verschillen in beloning tijdens hun werkende bestaan, seksediscriminatie bij de beroepskeuze, de omstandigheid dat vrouwen minder kansen hebben op een opleiding, de teleurstellende resultaten van beleidsmaatregelen om werk en privé-leven beter te combineren, en de tekortschietende sociale voorzieningen in de meeste EU-lidstaten. Een echt gelijke-kansenbeleid, gekoppeld aan stimulansen voor mannen om ouderschapsverlof op te nemen om voor kinderen of ouderen te zorgen, kan ertoe bijdragen dat vrouwen onder gunstigere voorwaarden met pensioen gaan. De nationale overheden moeten maatregelen toezeggen tegen de „vervrouwelijking van de armoede”. |
| --- | --- |

1.25

De ongelijkheid tussen vrouwen en mannen wat pensioen betreft is het gevolg van de grote verschillen in beloning tijdens hun werkende bestaan, seksediscriminatie bij de beroepskeuze, de omstandigheid dat vrouwen minder kansen hebben op een opleiding, de teleurstellende resultaten van beleidsmaatregelen om werk en privé-leven beter te combineren, en de tekortschietende sociale voorzieningen in de meeste EU-lidstaten. Een echt gelijke-kansenbeleid, gekoppeld aan stimulansen voor mannen om ouderschapsverlof op te nemen om voor kinderen of ouderen te zorgen, kan ertoe bijdragen dat vrouwen onder gunstigere voorwaarden met pensioen gaan. De nationale overheden moeten maatregelen toezeggen tegen de „vervrouwelijking van de armoede”.

| 1.26 | Bij het treffen van ondersteunende maatregelen voor senioren dient uitgegaan te worden van traditionele en moderne vormen van levenslang leren (bijvoorbeeld e-learning). Wat de invoering van nieuwe arbeidsvormen betreft, dient thuiswerken ondersteund te worden, alsmede het gebruik van internet en andere moderne technologieën. Ouderen dienen meer deel te nemen aan het openbare leven en er moet voor gezorgd worden dat ze langer op de arbeidsmarkt blijven. Dit laatste kan de maatschappij heel wat extra arbeidskracht en economische middelen opleveren. |
| --- | --- |

1.26

Bij het treffen van ondersteunende maatregelen voor senioren dient uitgegaan te worden van traditionele en moderne vormen van levenslang leren (bijvoorbeeld e-learning). Wat de invoering van nieuwe arbeidsvormen betreft, dient thuiswerken ondersteund te worden, alsmede het gebruik van internet en andere moderne technologieën. Ouderen dienen meer deel te nemen aan het openbare leven en er moet voor gezorgd worden dat ze langer op de arbeidsmarkt blijven. Dit laatste kan de maatschappij heel wat extra arbeidskracht en economische middelen opleveren.

2.   Aanbevelingen van het Comité van de Regio's

| 2.1 | Het Comité van de Regio's deelt de mening dat in het Europees sociaal- en werkgelegenheidsbeleid op systematische wijze uitgegaan dient te worden van de levensloopoptiek ter ondersteuning van de hervorming en implementatie van de Lissabon-agenda. |
| --- | --- |

2.1

Het Comité van de Regio's deelt de mening dat in het Europees sociaal- en werkgelegenheidsbeleid op systematische wijze uitgegaan dient te worden van de levensloopoptiek ter ondersteuning van de hervorming en implementatie van de Lissabon-agenda.

| 2.2 | Het Comité beveelt aan dat de lokale en regionale overheden binnen het kader van hun bevoegdheden en met de hun ter beschikking staande middelen een integraal jongerenbeleid voeren, uitgaande van de rechten zoals die worden gewaarborgd door de wetgeving van de betrokken lidstaat en door het Handvest van de grondrechten van de Unie. |
| --- | --- |

2.2

Het Comité beveelt aan dat de lokale en regionale overheden binnen het kader van hun bevoegdheden en met de hun ter beschikking staande middelen een integraal jongerenbeleid voeren, uitgaande van de rechten zoals die worden gewaarborgd door de wetgeving van de betrokken lidstaat en door het Handvest van de grondrechten van de Unie.

| 2.3 | Het is ervan overtuigd dat de EU het bewustzijn van politieke en private actoren met betrekking tot de mogelijke levensloopeffecten van beleidsmaatregelen moet verhogen, en wel door invoering van een „levensloopeffectbeoordeling” voor initiatieven op het vlak van arbeidskwaliteit, de afstemming van privé-leven en werk, arbeidstijd, levenslang leren, de zorg voor kinderen en andere afhankelijke personen, levenskwaliteit, gelijke kansen, sociale integratie en de modernisering van sociale voorzieningen. |
| --- | --- |

2.3

Het is ervan overtuigd dat de EU het bewustzijn van politieke en private actoren met betrekking tot de mogelijke levensloopeffecten van beleidsmaatregelen moet verhogen, en wel door invoering van een „levensloopeffectbeoordeling” voor initiatieven op het vlak van arbeidskwaliteit, de afstemming van privé-leven en werk, arbeidstijd, levenslang leren, de zorg voor kinderen en andere afhankelijke personen, levenskwaliteit, gelijke kansen, sociale integratie en de modernisering van sociale voorzieningen.

| 2.4 | Het benadrukt dat de EU, in aansluiting op het Groenboek over demografische veranderingen, het debat over het belang van een levensloopbeleid moet stimuleren op de verschillende niveaus: Raad van Ministers, tijdens de sociale en civiele dialoog, bij relevante EU-agentschappen, enz. |
| --- | --- |

2.4

Het benadrukt dat de EU, in aansluiting op het Groenboek over demografische veranderingen, het debat over het belang van een levensloopbeleid moet stimuleren op de verschillende niveaus: Raad van Ministers, tijdens de sociale en civiele dialoog, bij relevante EU-agentschappen, enz.

| 2.5 | Het Comité is ervan overtuigd dat de EU meer financiële steun dient te verlenen aan onderzoek om zo meer kennis te verkrijgen over het loopbaanverloop van mensen en de invloed ervan tijdens de levensloop op inkomen, sociale zekerheid en de afstemming werk-privé-leven. |
| --- | --- |

2.5

Het Comité is ervan overtuigd dat de EU meer financiële steun dient te verlenen aan onderzoek om zo meer kennis te verkrijgen over het loopbaanverloop van mensen en de invloed ervan tijdens de levensloop op inkomen, sociale zekerheid en de afstemming werk-privé-leven.

| 2.6 | Het roept zowel Europese als nationale instanties ertoe op te zorgen voor een beter sociaal klimaat en betere voorwaarden voor gezinnen, dwz. kinderen, ouders en verzorgers. |
| --- | --- |

2.6

Het roept zowel Europese als nationale instanties ertoe op te zorgen voor een beter sociaal klimaat en betere voorwaarden voor gezinnen, dwz. kinderen, ouders en verzorgers.

| 2.7 | Het Comité onderstreept ten slotte dat het bevorderen van gezinsvorming en steunverlening aan gezinnen dé sleutel is tot omkering van de huidige demografische trends in de EU, welke een bedreiging vormen voor de toekomstige Europese economie en sociale vrede. Doeltreffend gezinsbeleid dient echter altijd gebaseerd te zijn op het subsidiariteitsbeginsel en dient gedragen te worden door een breed scala aan maatschappelijk organisaties op zowel regionaal als lokaal niveau. |
| --- | --- |

2.7

Het Comité onderstreept ten slotte dat het bevorderen van gezinsvorming en steunverlening aan gezinnen dé sleutel is tot omkering van de huidige demografische trends in de EU, welke een bedreiging vormen voor de toekomstige Europese economie en sociale vrede. Doeltreffend gezinsbeleid dient echter altijd gebaseerd te zijn op het subsidiariteitsbeginsel en dient gedragen te worden door een breed scala aan maatschappelijk organisaties op zowel regionaal als lokaal niveau.

Brussel, 17 november 2005

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

(1)  Publicatieblad C 287 van 22.11.2002, blz. 1

1

(2)  Publicatieblad C 109 van 30.4.2004, blz. 46

2

(3)  Publicatieblad C 43 van 18.2.2005, blz. 7

3

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/65 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/65

---

Advies van het Comité van de Regio's over de „Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's Non-discriminatie en gelijke kansen voor iedereen — Een raamstrategie” en het „Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen (2007) Voor een rechtvaardige samenleving”

(2006/C 115/14)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

Gezien de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Non-discriminatie en gelijke kansen voor iedereen — Een raamstrategie (COM(2005) 224 final) en het Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen (2007) — Voor een rechtvaardige samenleving (COM(2005) 225 final),

Gezien het besluit van de Commissie op 1 juni 2005 om het Comité van de Regio's overeenkomstig artikel 265, lid 1, van het EG-Verdrag over dit vraagstuk te raadplegen,

Gezien de resolutie van het Europees Parlement over de bescherming van minderheden en anti-discriminatiebeleid in een uitgebreide Europese Unie en het advies dat het Comité van de Regio's daarover zal opstellen,

Gezien het besluit van de voorzitter van het Comité van de Regio's op 25 juli 2005 om de commissie „Economisch en sociaal beleid” met de voorbereiding van het desbetreffende advies te belasten,

Gezien zijn advies over gelijke behandeling (CdR 513/99 fin (1)),

Gezien Richtlijn 2000/43/EG houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming en Richtlijn 2000/78/EG tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep,

Gezien zijn advies over de uitvoering van het beginsel van gelijke behandeling van vrouwen en mannen bij de toegang tot en de levering van goederen en diensten (CdR 19/2004 fin (2)),

Gezien zijn advies over het Groenboek „Gelijkheid en non-discriminatie in een uitgebreide Europese Unie” (COM(2004) 379 final) (CdR 241/2004 fin (3)),

Gezien het op 23 september 2005 door zijn commissie „Economisch en sociaal beleid” goedgekeurde ontwerpadvies (CdR 226/2005 rév.1) (rapporteur: de heer MOORE, lid van de Sheffield Metropolitan Borough Council, UK-ALDE),

Overwegende dat

| 1) | in artikel 13 van het Verdrag betreffende de Europese Unie de bestrijding van discriminatie op grond van geslacht, ras of etnische afstamming, religie of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid als een fundamentele doelstelling is vastgelegd, |
| --- | --- |

1)

in artikel 13 van het Verdrag betreffende de Europese Unie de bestrijding van discriminatie op grond van geslacht, ras of etnische afstamming, religie of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid als een fundamentele doelstelling is vastgelegd,

| 2) | met de volgende bepaling van het in december 2000 door de Europese Raad te Nice goedgekeurde Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, die is overgenomen in artikel II-81 van het Verdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa, een breed verbod op discriminatie wordt ingevoerd: „Iedere discriminatie, met name op grond van geslacht, ras, kleur, etnische of sociale afkomst, genetische kenmerken, taal, godsdienst of overtuiging, politieke of andere denkbeelden, het behoren tot een nationale minderheid, vermogen, geboorte, een handicap, leeftijd of seksuele gerichtheid, is verboden”, |
| --- | --- |

2)

met de volgende bepaling van het in december 2000 door de Europese Raad te Nice goedgekeurde Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, die is overgenomen in artikel II-81 van het Verdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa, een breed verbod op discriminatie wordt ingevoerd: „Iedere discriminatie, met name op grond van geslacht, ras, kleur, etnische of sociale afkomst, genetische kenmerken, taal, godsdienst of overtuiging, politieke of andere denkbeelden, het behoren tot een nationale minderheid, vermogen, geboorte, een handicap, leeftijd of seksuele gerichtheid, is verboden”,

| 3) | Richtlijn 2000/43/EG inzake gelijke behandeling ongeacht ras of etnische afstamming en Richtlijn 2000/78/EG tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep in alle lidstaten al vóór eind 2003 in nationaal recht hadden moeten zijn omgezet, |
| --- | --- |

3)

Richtlijn 2000/43/EG inzake gelijke behandeling ongeacht ras of etnische afstamming en Richtlijn 2000/78/EG tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep in alle lidstaten al vóór eind 2003 in nationaal recht hadden moeten zijn omgezet,

| 4) | de sociale agenda voor de periode 2005-2010, waarmee de strategie van Lissabon wordt aangevuld en kracht bijgezet, een sleutelrol speelt bij de bevordering van de sociale dimensie van economische groei en dat de bevordering van gelijke kansen voor iedereen een prioriteit van de sociale agenda is, |
| --- | --- |

4)

de sociale agenda voor de periode 2005-2010, waarmee de strategie van Lissabon wordt aangevuld en kracht bijgezet, een sleutelrol speelt bij de bevordering van de sociale dimensie van economische groei en dat de bevordering van gelijke kansen voor iedereen een prioriteit van de sociale agenda is,

heeft onderstaand advies uitgebracht, dat op zijn 62e zitting op 16 en 17 november 2005 (vergadering van 16 november) met algemene stemmen is goedgekeurd.

1.   Standpunten van het Comité van de Regio's

I)   Resultaat van het overleg over het Groenboek

| 1.1 | De Commissie heeft getracht om de op- en aanmerkingen die de ruim 1500 organisaties tijdens het overleg over het door de Commissie in mei 2004 goedgekeurde Groenboek „Gelijkheid en non-discriminatie in een uitgebreide Europese Unie” hebben gemaakt, in onderhavige documenten te verwerken. Die inspanning is prijzenswaardig. |
| --- | --- |

1.1

De Commissie heeft getracht om de op- en aanmerkingen die de ruim 1500 organisaties tijdens het overleg over het door de Commissie in mei 2004 goedgekeurde Groenboek „Gelijkheid en non-discriminatie in een uitgebreide Europese Unie” hebben gemaakt, in onderhavige documenten te verwerken. Die inspanning is prijzenswaardig.

| 1.2 | Behalve het Comité zelf heeft een groot aantal lokale en regionale overheden en hun organisaties aan dat overleg deelgenomen. |
| --- | --- |

1.2

Behalve het Comité zelf heeft een groot aantal lokale en regionale overheden en hun organisaties aan dat overleg deelgenomen.

| 1.3 | De belangstelling die de lokale en regionale overheden voor dit Groenboek hebben getoond, is tekenend voor hun belangrijke rol bij de toepassing van strategieën voor de bestrijding van discriminatie en de bevordering van gelijke kansen voor iedereen. De verklaring daarvoor is dat lokale en regionale overheden zelf veel personeel in dienst hebben en verantwoordelijkheid dragen als producenten van goederen en diensten. |
| --- | --- |

1.3

De belangstelling die de lokale en regionale overheden voor dit Groenboek hebben getoond, is tekenend voor hun belangrijke rol bij de toepassing van strategieën voor de bestrijding van discriminatie en de bevordering van gelijke kansen voor iedereen. De verklaring daarvoor is dat lokale en regionale overheden zelf veel personeel in dienst hebben en verantwoordelijkheid dragen als producenten van goederen en diensten.

| 1.4 | De Commissie heeft terecht een aantal van de opmerkingen die het Comité in zijn advies over het Groenboek maakt, grotendeels overgenomen. Daarbij gaat het met name om pogingen om de toepassing van non-discriminatie-wetten te verbeteren, voorlichtings- en bewustmakingscampagnes te organiseren, belanghebbenden inspraak te geven en de instrumenten voor toezicht en verslaglegging te verbeteren. |
| --- | --- |

1.4

De Commissie heeft terecht een aantal van de opmerkingen die het Comité in zijn advies over het Groenboek maakt, grotendeels overgenomen. Daarbij gaat het met name om pogingen om de toepassing van non-discriminatie-wetten te verbeteren, voorlichtings- en bewustmakingscampagnes te organiseren, belanghebbenden inspraak te geven en de instrumenten voor toezicht en verslaglegging te verbeteren.

II)   Doeltreffende wettelijke bescherming tegen discriminatie

| 1.5 | Het Comité staat achter het voorstel dat er ieder jaar een uitvoerig verslag over de nationale uitvoeringsmaatregelen ter omzetting van de bepalingen van de Richtlijnen 2000/43/EG en 2000/78/EG wordt opgesteld. |
| --- | --- |

1.5

Het Comité staat achter het voorstel dat er ieder jaar een uitvoerig verslag over de nationale uitvoeringsmaatregelen ter omzetting van de bepalingen van de Richtlijnen 2000/43/EG en 2000/78/EG wordt opgesteld.

| 1.6 | Ook is het ingenomen met de voor begin 2006 aangekondigde publicatie van Commissieverslagen aan de Raad en het Europees Parlement waarin de omzetting van bovengenoemde richtlijnen wordt geanalyseerd. |
| --- | --- |

1.6

Ook is het ingenomen met de voor begin 2006 aangekondigde publicatie van Commissieverslagen aan de Raad en het Europees Parlement waarin de omzetting van bovengenoemde richtlijnen wordt geanalyseerd.

| 1.7 | Betreurenswaardig is dat de toepassing van het anti-discriminatiebeleid door de lidstaten nog te wensen overlaat. |
| --- | --- |

1.7

Betreurenswaardig is dat de toepassing van het anti-discriminatiebeleid door de lidstaten nog te wensen overlaat.

III)   Verdere benodigde maatregelen om het huidige rechtskader te vervolledigen

| 1.8 | Het Comité vindt het jammer dat er bij de door artikel 13 van het EG-Verdrag geboden bescherming van doelgroepen een volgorde van belangrijkheid is aangebracht. Ook moet het kader voor EU-beleid nog worden aangevuld met verdere beleidsmaatregelen tegen discriminatie op grond van leeftijd, geslacht, etnische herkomst, handicap, religie of overtuiging, en seksuele geaardheid. |
| --- | --- |

1.8

Het Comité vindt het jammer dat er bij de door artikel 13 van het EG-Verdrag geboden bescherming van doelgroepen een volgorde van belangrijkheid is aangebracht. Ook moet het kader voor EU-beleid nog worden aangevuld met verdere beleidsmaatregelen tegen discriminatie op grond van leeftijd, geslacht, etnische herkomst, handicap, religie of overtuiging, en seksuele geaardheid.

| 1.9 | Alhoewel het beter gaat met de werkgelegenheid van vrouwen, verdienen (ook hoog opgeleide) vrouwen, bij gelijke functie en rol, nog steeds minder dan mannen. Ook gaan werkgevers nog niet goed om met het genderverschil t.a.v. zwanger- en moederschap. |
| --- | --- |

1.9

Alhoewel het beter gaat met de werkgelegenheid van vrouwen, verdienen (ook hoog opgeleide) vrouwen, bij gelijke functie en rol, nog steeds minder dan mannen. Ook gaan werkgevers nog niet goed om met het genderverschil t.a.v. zwanger- en moederschap.

| 1.10 | Het Comité vestigt de aandacht op het specifieke vraagstuk van migrantenvrouwen in beroepskringen, op de arbeidsmarkt, in hun persoonlijke contacten en in het gezin. Daaraan zou met het oog op 2008 een speciale studie moeten worden gewijd. |
| --- | --- |

1.10

Het Comité vestigt de aandacht op het specifieke vraagstuk van migrantenvrouwen in beroepskringen, op de arbeidsmarkt, in hun persoonlijke contacten en in het gezin. Daaraan zou met het oog op 2008 een speciale studie moeten worden gewijd.

| 1.11 | Het voorstel van de Commissie om een haalbaarheidsstudie te verrichten naar mogelijke nieuwe initiatieven om het huidige rechtskader aan te vullen, heeft de belangstelling van het Comité. |
| --- | --- |

1.11

Het voorstel van de Commissie om een haalbaarheidsstudie te verrichten naar mogelijke nieuwe initiatieven om het huidige rechtskader aan te vullen, heeft de belangstelling van het Comité.

IV)   Mainstreaming van non-discriminatie en gelijke kansen voor iedereen

| 1.12 | Diep ingewortelde patronen van ongelijke behandeling zoals die door sommige groepen wordt ondervonden, kunnen moeilijk door wetgeving alléén uit de wereld worden geholpen. Daarom zouden er mainstreaming-instrumenten moeten worden ontwikkeld waardoor non-discriminatie altijd in beleid wordt verwerkt. Op die manier moet het ook gemakkelijker worden om meer aandacht te schenken aan situaties waarin meerdere vormen van discriminatie tegelijkertijd plaatsvinden. |
| --- | --- |

1.12

Diep ingewortelde patronen van ongelijke behandeling zoals die door sommige groepen wordt ondervonden, kunnen moeilijk door wetgeving alléén uit de wereld worden geholpen. Daarom zouden er mainstreaming-instrumenten moeten worden ontwikkeld waardoor non-discriminatie altijd in beleid wordt verwerkt. Op die manier moet het ook gemakkelijker worden om meer aandacht te schenken aan situaties waarin meerdere vormen van discriminatie tegelijkertijd plaatsvinden.

| 1.13 | Het Comité heeft al eerder naar voren gebracht dat er, om gelijke behandeling algemeen ingang te doen vinden, regelingen moeten komen die ervoor zorgen dat vraagstukken en beginselen omtrent gelijke behandeling bij het uitstippelen, toepassen en evalueren van beleid naar behoren in aanmerking worden genomen. |
| --- | --- |

1.13

Het Comité heeft al eerder naar voren gebracht dat er, om gelijke behandeling algemeen ingang te doen vinden, regelingen moeten komen die ervoor zorgen dat vraagstukken en beginselen omtrent gelijke behandeling bij het uitstippelen, toepassen en evalueren van beleid naar behoren in aanmerking worden genomen.

| 1.14 | Het Verdrag tot vaststelling van de Grondwet voor Europa versterkt opnieuw het anti-discriminatie-instrumentarium van de EU door het verbod op discriminatie te verbreden, nl. in artikel II-81 (discriminatieverbod), artikel III-118 (horizontaal karakter van anti-discriminatie) en artikel III-125 (versterking van de rol van het Europees Parlement bij de vaststelling van anti-discriminatiewetgeving). Of dit verdrag nu wordt geratificeerd of niet, artikel 13 van het EG-Verdrag biedt nu al de rechtsgrondslag voor de ontwikkeling van een mainstreaming-benadering van alle gronden van discriminatie. |
| --- | --- |

1.14

Het Verdrag tot vaststelling van de Grondwet voor Europa versterkt opnieuw het anti-discriminatie-instrumentarium van de EU door het verbod op discriminatie te verbreden, nl. in artikel II-81 (discriminatieverbod), artikel III-118 (horizontaal karakter van anti-discriminatie) en artikel III-125 (versterking van de rol van het Europees Parlement bij de vaststelling van anti-discriminatiewetgeving). Of dit verdrag nu wordt geratificeerd of niet, artikel 13 van het EG-Verdrag biedt nu al de rechtsgrondslag voor de ontwikkeling van een mainstreaming-benadering van alle gronden van discriminatie.

V)   Innovatie en voorbeelden van goede praktijken — hoe die te bevorderen en wat kan daarvan worden geleerd?

| 1.15 | Onderwijs is een belangrijk weermiddel tegen discriminatie. Lokale en regionale overheden spelen op het gebied van onderwijs een doorslaggevende rol. |
| --- | --- |

1.15

Onderwijs is een belangrijk weermiddel tegen discriminatie. Lokale en regionale overheden spelen op het gebied van onderwijs een doorslaggevende rol.

| 1.16 | Het Comité steunt het voornemen van de Commissie om de uitwisseling van ervaring en van voorbeelden van goede praktijken tussen allerlei belanghebbenden te stimuleren en is ervan overtuigd dat daarbij voor lokale en regionale overheden een belangrijke rol is weggelegd. |
| --- | --- |

1.16

Het Comité steunt het voornemen van de Commissie om de uitwisseling van ervaring en van voorbeelden van goede praktijken tussen allerlei belanghebbenden te stimuleren en is ervan overtuigd dat daarbij voor lokale en regionale overheden een belangrijke rol is weggelegd.

| 1.17 | De Commissie legt in haar voorstellen voor de structuurfondsen vanaf 2006 meer dan vroeger de nadruk op gender-gelijkheid. Het Comité juicht dit toe, maar ziet ook het belang in van de horizontale benadering van anti-discriminatie. |
| --- | --- |

1.17

De Commissie legt in haar voorstellen voor de structuurfondsen vanaf 2006 meer dan vroeger de nadruk op gender-gelijkheid. Het Comité juicht dit toe, maar ziet ook het belang in van de horizontale benadering van anti-discriminatie.

| 1.18 | Het Comité is er vast van overtuigd dat steunprogramma's waarmee de uitwisseling van voorbeelden van goede praktijken en het „leren van anderen” wordt gestimuleerd, niet te bureaucratisch mogen zijn, omdat een overmaat aan administratieve formaliteiten huiverig kan maken om subsidiemogelijkheden daadwerkelijk te benutten. |
| --- | --- |

1.18

Het Comité is er vast van overtuigd dat steunprogramma's waarmee de uitwisseling van voorbeelden van goede praktijken en het „leren van anderen” wordt gestimuleerd, niet te bureaucratisch mogen zijn, omdat een overmaat aan administratieve formaliteiten huiverig kan maken om subsidiemogelijkheden daadwerkelijk te benutten.

| 1.19 | Het Comité neemt kennis van het voornemen om het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat, waarvan de werkzaamheden alle lof verdienen, door een nieuw Bureau voor de grondrechten te vervangen. Er moeten voor dat nieuwe bureau beslist voldoende middelen worden uitgetrokken, zodat het zijn taak in de strijd tegen discriminatie volledig kan vervullen. |
| --- | --- |

1.19

Het Comité neemt kennis van het voornemen om het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat, waarvan de werkzaamheden alle lof verdienen, door een nieuw Bureau voor de grondrechten te vervangen. Er moeten voor dat nieuwe bureau beslist voldoende middelen worden uitgetrokken, zodat het zijn taak in de strijd tegen discriminatie volledig kan vervullen.

VI)   Samenwerking met belanghebbenden en bewustmaking

| 1.20 | Bewustmakingsacties zijn onontbeerlijk om de burgers meer kennis van hun rechten in EU-verband bij te brengen. Het Comité ziet in dat het belangrijk is om de aandacht daarbij vooral op kinderen en jongeren te richten. |
| --- | --- |

1.20

Bewustmakingsacties zijn onontbeerlijk om de burgers meer kennis van hun rechten in EU-verband bij te brengen. Het Comité ziet in dat het belangrijk is om de aandacht daarbij vooral op kinderen en jongeren te richten.

| 1.21 | Vooral in plattelandsgebieden en in gebieden waar bijvoorbeeld een kleine groep van een bepaalde etnische minderheid woont, komt het erop aan om contact te leggen met minderheids- en gemeenschapsgroepen. |
| --- | --- |

1.21

Vooral in plattelandsgebieden en in gebieden waar bijvoorbeeld een kleine groep van een bepaalde etnische minderheid woont, komt het erop aan om contact te leggen met minderheids- en gemeenschapsgroepen.

| 1.22 | Het initiatief om 2007 tot Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen uit te roepen, valt toe te juichen, vooral vanwege het zeer goed gekozen tijdstip, nl. tien jaar na het Europees Jaar tegen racisme en het Verdrag van Amsterdam. Dat verdrag is in dit verband belangrijk, omdat het aanleiding heeft gegeven tot nieuwe wetgeving voor gelijke behandeling. |
| --- | --- |

1.22

Het initiatief om 2007 tot Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen uit te roepen, valt toe te juichen, vooral vanwege het zeer goed gekozen tijdstip, nl. tien jaar na het Europees Jaar tegen racisme en het Verdrag van Amsterdam. Dat verdrag is in dit verband belangrijk, omdat het aanleiding heeft gegeven tot nieuwe wetgeving voor gelijke behandeling.

| 1.23 | Als vooral grootschalige, vérstrekkende activiteiten in de schijnwerper worden gezet, ontstaat het risico dat die aandacht voor de meest in het oog springende evenementen ten koste gaat van lokale of gemeenschapsevenementen. |
| --- | --- |

1.23

Als vooral grootschalige, vérstrekkende activiteiten in de schijnwerper worden gezet, ontstaat het risico dat die aandacht voor de meest in het oog springende evenementen ten koste gaat van lokale of gemeenschapsevenementen.

| 1.24 | De voor dit Europees Jaar gekozen thema's, nl. rechten, erkenning, vertegenwoordiging en respect, krijgen de instemming van het Comité. |
| --- | --- |

1.24

De voor dit Europees Jaar gekozen thema's, nl. rechten, erkenning, vertegenwoordiging en respect, krijgen de instemming van het Comité.

| 1.25 | Er zou een rechtstreeks verband moeten worden gelegd met het voorstel om 2008 tot Europees Jaar van de interculturele dialoog uit te roepen: activiteiten in het kader van het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen en in het kader van dát Europees Jaar zouden een synergiewerking moeten vertonen. |
| --- | --- |

1.25

Er zou een rechtstreeks verband moeten worden gelegd met het voorstel om 2008 tot Europees Jaar van de interculturele dialoog uit te roepen: activiteiten in het kader van het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen en in het kader van dát Europees Jaar zouden een synergiewerking moeten vertonen.

| 1.26 | Het welslagen van het Europees Jaar staat of valt met wat de media doen, waarbij het belang van de rol van de plaatselijke media niet mag worden onderschat. Contacten van lokale of regionale overheden met de lokale media dragen bij tot meer bewustmaking in de loop van het jaar. |
| --- | --- |

1.26

Het welslagen van het Europees Jaar staat of valt met wat de media doen, waarbij het belang van de rol van de plaatselijke media niet mag worden onderschat. Contacten van lokale of regionale overheden met de lokale media dragen bij tot meer bewustmaking in de loop van het jaar.

| 1.27 | De noodzaak van de raadpleging van de lokale en regionale overheden, die voor de toepassing van veel EU-beleid zorgen, betekent vaak dat niet valt te ontkomen aan veel administratieve formaliteiten en een grote financiële inzet. Om behoorlijk beleid te kunnen uitstippelen en tot goede wetgeving te kunnen komen, is de medewerking van de voornaamste betrokkenen onontbeerlijk. |
| --- | --- |

1.27

De noodzaak van de raadpleging van de lokale en regionale overheden, die voor de toepassing van veel EU-beleid zorgen, betekent vaak dat niet valt te ontkomen aan veel administratieve formaliteiten en een grote financiële inzet. Om behoorlijk beleid te kunnen uitstippelen en tot goede wetgeving te kunnen komen, is de medewerking van de voornaamste betrokkenen onontbeerlijk.

VII)   Discriminatie en maatschappelijke uitsluiting van achtergestelde etnische minderheden

| 1.28 | De Commissie noemt vooral de situatie van de Roma zorgwekkend. Het Comité deelt die mening en steunt de Commissie in haar streven om een adviesgroep op hoog niveau op te zetten die zich bezig moet houden met de inburgering en integratie op de arbeidsmarkt van achtergestelde etnische minderheden. |
| --- | --- |

1.28

De Commissie noemt vooral de situatie van de Roma zorgwekkend. Het Comité deelt die mening en steunt de Commissie in haar streven om een adviesgroep op hoog niveau op te zetten die zich bezig moet houden met de inburgering en integratie op de arbeidsmarkt van achtergestelde etnische minderheden.

2.   Aanbevelingen van het Comité van de Regio's

Toepassing van de vigerende wetgeving

| 2.1 | Het Comité herhaalt zijn verzoek aan de secretaris-generaal van het Comité om het personeelsbeleid en de samenstelling van het personeelsbestand van het secretariaat-generaal aan de nieuwe wetgeving te toetsen. Hij zou hiervan binnen zes maanden bij het bureau en de commissie ECOS verslag moeten uitbrengen. |
| --- | --- |

2.1

Het Comité herhaalt zijn verzoek aan de secretaris-generaal van het Comité om het personeelsbeleid en de samenstelling van het personeelsbestand van het secretariaat-generaal aan de nieuwe wetgeving te toetsen. Hij zou hiervan binnen zes maanden bij het bureau en de commissie ECOS verslag moeten uitbrengen.

| 2.2 | De nationale delegaties moeten er beslist voor zorgen dat de lijst van personen die voor 2006 als lid worden voorgedragen, qua sekse en etnische achtergrond een evenwicht vertoont. De Raad wordt met klem verzocht om daarmee bij zijn besluiten over de benoemingen rekening te houden. |
| --- | --- |

2.2

De nationale delegaties moeten er beslist voor zorgen dat de lijst van personen die voor 2006 als lid worden voorgedragen, qua sekse en etnische achtergrond een evenwicht vertoont. De Raad wordt met klem verzocht om daarmee bij zijn besluiten over de benoemingen rekening te houden.

Voorbeelden van goede praktijken promoten en daarvan leren

| 2.3 | Ook herhaalt het Comité dat de secretaris-generaal een vademecum van voorbeelden van goede praktijken voor lokale overheden als werkgevers, als producenten van goederen en diensten en als instanties met een voortrekkersrol bij het streven naar cohesie en anti-discriminatie in de EU, moet laten opstellen en publiceren. Daarbij moeten uit alle lidstaten bekende voorbeelden van goede praktijken m.b.t. alle in artikel 13 van het EG-Verdrag genoemde vormen van discriminatie worden gebundeld. Vooral welkom zijn voorbeelden van partnerschappen, waarbij lokale of regionale overheden met andere partners samenwerken om dit soort diensten te verlenen. De publicatie van dit vademecum zou moeten samenvallen met de officiële start, begin 2007, van het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen. Het Comité zal er zorgvuldig op toezien dat overlappingen met initiatieven van de Commissie op dit gebied worden voorkomen. |
| --- | --- |

2.3

Ook herhaalt het Comité dat de secretaris-generaal een vademecum van voorbeelden van goede praktijken voor lokale overheden als werkgevers, als producenten van goederen en diensten en als instanties met een voortrekkersrol bij het streven naar cohesie en anti-discriminatie in de EU, moet laten opstellen en publiceren. Daarbij moeten uit alle lidstaten bekende voorbeelden van goede praktijken m.b.t. alle in artikel 13 van het EG-Verdrag genoemde vormen van discriminatie worden gebundeld. Vooral welkom zijn voorbeelden van partnerschappen, waarbij lokale of regionale overheden met andere partners samenwerken om dit soort diensten te verlenen. De publicatie van dit vademecum zou moeten samenvallen met de officiële start, begin 2007, van het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen. Het Comité zal er zorgvuldig op toezien dat overlappingen met initiatieven van de Commissie op dit gebied worden voorkomen.

| 2.4 | De Commissie zou op zoek moeten gaan naar creatieve manieren om kleine ngo's toegang tot financieringsmogelijkheden op kleinere schaal te bieden, met de nodige aandacht voor de administratieve procedures en de instrumenten voor verslaglegging. |
| --- | --- |

2.4

De Commissie zou op zoek moeten gaan naar creatieve manieren om kleine ngo's toegang tot financieringsmogelijkheden op kleinere schaal te bieden, met de nodige aandacht voor de administratieve procedures en de instrumenten voor verslaglegging.

| 2.5 | Van belang is dat er verbetering komt in de wijze waarop gegevens worden vergaard, opgevolgd en geanalyseerd, zodat met kennis van zaken doeltreffend beleid vóór gelijke behandeling en tegen discriminatie kan worden uitgestippeld. De lokale en regionale overheden moeten kunnen meepraten in de met de Commissie gevoerde discussies over de vraag met welke vergelijkbare kwantitatieve gegevens de omvang van de gevallen van ongelijke behandeling het beste kan worden vastgesteld en duidelijk gemaakt. De gegevenscontrole moet zoveel mogelijk gebieden van mogelijke discriminatie bestrijken, en mag dus niet alleen betrekking hebben op gender-discriminatie of discriminatie op grond van etnische achtergrond. Ook komt het erop aan de impact van de verschillende soorten maatregelen te meten en uit te maken waar veranderingen nodig zijn. |
| --- | --- |

2.5

Van belang is dat er verbetering komt in de wijze waarop gegevens worden vergaard, opgevolgd en geanalyseerd, zodat met kennis van zaken doeltreffend beleid vóór gelijke behandeling en tegen discriminatie kan worden uitgestippeld. De lokale en regionale overheden moeten kunnen meepraten in de met de Commissie gevoerde discussies over de vraag met welke vergelijkbare kwantitatieve gegevens de omvang van de gevallen van ongelijke behandeling het beste kan worden vastgesteld en duidelijk gemaakt. De gegevenscontrole moet zoveel mogelijk gebieden van mogelijke discriminatie bestrijken, en mag dus niet alleen betrekking hebben op gender-discriminatie of discriminatie op grond van etnische achtergrond. Ook komt het erop aan de impact van de verschillende soorten maatregelen te meten en uit te maken waar veranderingen nodig zijn.

Extra initiatieven om het huidige rechtskader te vervolledigen

| 2.6 | Net als in zijn eerdere advies over het Groenboek, dringt het Comité er ook hier weer op aan dat de wetgeving inzake goederen en diensten op alle door art. 13 bestreken gebieden wordt toegepast. |
| --- | --- |

2.6

Net als in zijn eerdere advies over het Groenboek, dringt het Comité er ook hier weer op aan dat de wetgeving inzake goederen en diensten op alle door art. 13 bestreken gebieden wordt toegepast.

| 2.7 | De Commissie zou voor haar haalbaarheidsstudie naar mogelijke nieuwe initiatieven om het huidige rechtskader aan te vullen, moeten uitgaan van het bewijsmateriaal dat het Comité voor zijn vademecum van voorbeelden van goede non-discriminatie praktijken heeft vergaard. |
| --- | --- |

2.7

De Commissie zou voor haar haalbaarheidsstudie naar mogelijke nieuwe initiatieven om het huidige rechtskader aan te vullen, moeten uitgaan van het bewijsmateriaal dat het Comité voor zijn vademecum van voorbeelden van goede non-discriminatie praktijken heeft vergaard.

Inspraak van belanghebbenden

| 2.8 | Telkens als het in de Mededeling over de raamstrategie of in het voorstel voor een besluit betreffende het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen om de voornaamste belanghebbenden gaat, zou de Commissie de lokale en regionale overheden uitdrukkelijk moeten noemen. |
| --- | --- |

2.8

Telkens als het in de Mededeling over de raamstrategie of in het voorstel voor een besluit betreffende het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen om de voornaamste belanghebbenden gaat, zou de Commissie de lokale en regionale overheden uitdrukkelijk moeten noemen.

| 2.9 | De lokale en regionale overheden en het Comité zelf moeten volledig worden betrokken bij alle follow-up-acties van de raamstrategie. |
| --- | --- |

2.9

De lokale en regionale overheden en het Comité zelf moeten volledig worden betrokken bij alle follow-up-acties van de raamstrategie.

| 2.10 | Zo zou het Comité met name willen deelnemen aan de jaarlijkse „Equality Summit” op hoog niveau, waarvan de organisatie in het ontwerp voor de raamstrategie wordt voorgesteld. |
| --- | --- |

2.10

Zo zou het Comité met name willen deelnemen aan de jaarlijkse „Equality Summit” op hoog niveau, waarvan de organisatie in het ontwerp voor de raamstrategie wordt voorgesteld.

| 2.11 | Aan de door de Commissie voorgestane adviesgroep op hoog niveau voor de inburgering en integratie op de arbeidsmarkt van achtergestelde etnische groepen moet een lokale/regionale dimensie worden toegevoegd. |
| --- | --- |

2.11

Aan de door de Commissie voorgestane adviesgroep op hoog niveau voor de inburgering en integratie op de arbeidsmarkt van achtergestelde etnische groepen moet een lokale/regionale dimensie worden toegevoegd.

Bewustmakingsacties, met inbegrip van het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen

| 2.12 | Het VK-voorzitterschap moet erop toezien dat dit vraagstuk snel door de Raad wordt afgehandeld, zodat het Europees Jaar op tijd van een rechtsgrondslag wordt voorzien. |
| --- | --- |

2.12

Het VK-voorzitterschap moet erop toezien dat dit vraagstuk snel door de Raad wordt afgehandeld, zodat het Europees Jaar op tijd van een rechtsgrondslag wordt voorzien.

| 2.13 | Het Comité stemt in met de voor dat jaar voorgestelde prioritaire doelstellingen, te weten:






  i) | rechten — de burgers moeten worden doordrongen van hun recht op gelijke behandeling en non-discriminatie. Voor de lokale en regionale overheden, die als verkozen lichamen het dichtst bij de burgers staan, is daarbij een doorslaggevende rol weggelegd, vooral als het erom gaat hieraan in de regio's buiten de grote stadsagglomeraties bekendheid te geven. Met de bus die de Commissie gebruikt om informatie over het recht van de burgers op gelijke kansen te verspreiden, worden uitstekende resultaten bereikt en het Comité pleit ervoor dat daarmee nu ook buiten de hoofdsteden van de lidstaten wordt gereden. Er zou een pro-actieve benadering moeten worden gevolgd waarbij de lokale en regionale overheden en het Comité zelf worden betrokken, met als doel te promoten dat de bus ook het platteland gaat aandoen; |
| --- | --- | --- |

2.13

Het Comité stemt in met de voor dat jaar voorgestelde prioritaire doelstellingen, te weten:

i)

rechten — de burgers moeten worden doordrongen van hun recht op gelijke behandeling en non-discriminatie. Voor de lokale en regionale overheden, die als verkozen lichamen het dichtst bij de burgers staan, is daarbij een doorslaggevende rol weggelegd, vooral als het erom gaat hieraan in de regio's buiten de grote stadsagglomeraties bekendheid te geven. Met de bus die de Commissie gebruikt om informatie over het recht van de burgers op gelijke kansen te verspreiden, worden uitstekende resultaten bereikt en het Comité pleit ervoor dat daarmee nu ook buiten de hoofdsteden van de lidstaten wordt gereden. Er zou een pro-actieve benadering moeten worden gevolgd waarbij de lokale en regionale overheden en het Comité zelf worden betrokken, met als doel te promoten dat de bus ook het platteland gaat aandoen;

| ii) | vertegenwoordiging — de discussie over methoden om de participatie in het maatschappelijk leven van alle minderheidsgroepen en met name van de Roma en moslims te vergroten, moet worden gestimuleerd; |
| --- | --- |

ii)

vertegenwoordiging — de discussie over methoden om de participatie in het maatschappelijk leven van alle minderheidsgroepen en met name van de Roma en moslims te vergroten, moet worden gestimuleerd;

| iii) | erkenning — verscheidenheid moet als rijkdom worden aangemerkt en het moet mogelijk worden gemaakt om daaraan uiting te geven; |
| --- | --- |

iii)

erkenning — verscheidenheid moet als rijkdom worden aangemerkt en het moet mogelijk worden gemaakt om daaraan uiting te geven;

| iv) | respect en verdraagzaamheid — er moet worden gewerkt aan een hechtere samenleving zonder stereotypen en vooroordelen, met name door muziek-, toneel- en sportevenementen te organiseren. De Commissie zou die evenementen kunnen sponsoren en er, samen met lokale, regionale en nationale instanties en maatschappelijke organisaties, voor kunnen zorgen dat evenementen overal in de deelnemende landen plaatsvinden, met als kroon op het werk een groots Europees festival op het kruispunt van het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen (2007) en het Europees jaar van de interculturele dialoog (2008). Dat festival zou kunnen plaatsvinden in een van de twee landen die in 2008 het EU-voorzitterschap bekleden (dus in Slovenië of in Frankrijk). |
| --- | --- |

iv)

respect en verdraagzaamheid — er moet worden gewerkt aan een hechtere samenleving zonder stereotypen en vooroordelen, met name door muziek-, toneel- en sportevenementen te organiseren. De Commissie zou die evenementen kunnen sponsoren en er, samen met lokale, regionale en nationale instanties en maatschappelijke organisaties, voor kunnen zorgen dat evenementen overal in de deelnemende landen plaatsvinden, met als kroon op het werk een groots Europees festival op het kruispunt van het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen (2007) en het Europees jaar van de interculturele dialoog (2008). Dat festival zou kunnen plaatsvinden in een van de twee landen die in 2008 het EU-voorzitterschap bekleden (dus in Slovenië of in Frankrijk).

| 2.14 | De Commissie pleit ervoor dat deelnemende landen voor de coördinatie een nationale instantie aanwijzen waarin vertegenwoordigers van de nationale overheid, van de sociale partners en van specifieke doelgroepen uit de samenleving en/of geledingen van de maatschappij zitting hebben. Alhoewel het Comité ook voorstander van die instantie is, wil het dan wel dat de lokale en regionale overheden daarin ook vertegenwoordigd zijn. |
| --- | --- |

2.14

De Commissie pleit ervoor dat deelnemende landen voor de coördinatie een nationale instantie aanwijzen waarin vertegenwoordigers van de nationale overheid, van de sociale partners en van specifieke doelgroepen uit de samenleving en/of geledingen van de maatschappij zitting hebben. Alhoewel het Comité ook voorstander van die instantie is, wil het dan wel dat de lokale en regionale overheden daarin ook vertegenwoordigd zijn.

| 2.15 | Lokale en regionale overheden die in 2007 evenementen ten gunste van gelijke kansen organiseren, worden aangemoedigd om daaraan publiciteit te geven met gebruikmaking van het logo van het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen. |
| --- | --- |

2.15

Lokale en regionale overheden die in 2007 evenementen ten gunste van gelijke kansen organiseren, worden aangemoedigd om daaraan publiciteit te geven met gebruikmaking van het logo van het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen.

| 2.16 | Het Comité zou begin 2007 een conferentie moeten organiseren waarmee, zoals te doen gebruikelijk, het Europees Jaar wordt ingeluid. |
| --- | --- |

2.16

Het Comité zou begin 2007 een conferentie moeten organiseren waarmee, zoals te doen gebruikelijk, het Europees Jaar wordt ingeluid.

Brussel, 16 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

(1)  PB C 226 van 8 augustus 2000, blz. 1.

1

(2)  PB C 121 van 30 april 2004, blz. 25.

2

(3)  PB C 71 van 22 maart 2005, blz. 62.

3

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/69 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/69

---

Resolutie van het Comité van de Regio's over het werkprogramma van de Europese Commissie en de prioriteiten van het Comité van de Regio's voor 2006

(2006/C 115/15)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

GEZIEN het werkprogramma van de Commissie voor 2006, getiteld „Het Europese potentieel volledig benutten” (COM(2005) 531 final),

GEZIEN de strategische doelstellingen 2005-2009 (COM(2005) 12 final),

GEZIEN het strategisch meerjarenprogramma van de Raad voor de periode 2004-2006 (zes achtereenvolgende voorzitterschappen),

GEZIEN de Mededeling van de Commissie „De bijdrage van de Commissie voor de periode van bezinning en daarna: Plan D voor Democratie, Dialoog en Debat” (COM(2005) 494 final),

GEZIEN het Protocol betreffende de wijze van samenwerking tussen de Europese Commissie en het Comité van de Regio's (DI CdR 81/2001 rév. 2),

GEZIEN de resolutie van het Comité van de Regio's over „Een nieuw elan voor de strategie van Lissabon” (CdR 518/2004),

GEZIEN de resolutie over de toekomst van de financiële perspectieven voor 2007/2013 (CdR 203/2005),

OVERWEGENDE dat de lokale en regionale overheden een belangrijk deel van de uitvoering van het EU-beleid op zich nemen;

OVERWEGENDE dat de democratische legitimiteit van het EU-beleid sterk zou toenemen als de lokale en regionale overheden zouden worden betrokken bij het vaststellen van de prioriteiten van de EU;

OVERWEGENDE dat het Comité van de Regio's in februari 2006, bij het begin van zijn vierde mandaatperiode (2006-2010) zijn prioriteiten voor de komende vier jaar zal vaststellen;

heeft tijdens zijn op 16 en 17 november 2005 gehouden 62e zitting (vergadering van 17 november) de volgende resolutie goedgekeurd.

FINANCIËLE VOORUITZICHTEN

Het Comité van de Regio's is van mening dat de goedkeuring tijdens het Britse voorzitterschap van ambitieuze financiële vooruitzichten van essentieel belang is om de Europese Unie de middelen te geven om haar mandaat uit te voeren en een sterkere burgerbetrokkenheid te bewerkstelligen, om voort te gaan met de ingezette hervormingen, om de Europese meerwaarde van het gemeenschappelijk cohesie- en landbouwbeleid te waarborgen en om de weg voor te bereiden voor een echt communautair onderzoek- en innovatiebeleid.

PERIODE VAN BEZINNING

Het Comité herhaalt dat het grote waarde hecht aan het grondwettelijk verdrag en aan de vooruitgang die hiermee wordt geboekt, in die zin dat het verdrag garant staat voor een betere Europese governance. De EU die ermee wordt beoogd, zal aanzienlijk beter, eenvoudiger en transparanter kunnen functioneren dan op grond van de huidige verdragen mogelijk is.

Het beveelt de Europese Commissie aan zijn voorstel voor een routekaart ter harte te nemen, waarin het ervoor pleit om tijdens de periode van bezinning een werkelijk decentraal debat van de grond te krijgen, dat op het „nabijheidsbeginsel” is gebaseerd en daarom in de Europese regio's en steden moet worden gevoerd. Er moet worden gediscussieerd over de meerwaarde, de fundamentele waarden en het beleid van de EU en over de vraag waar we met de Unie naartoe willen.

Het nodigt de Europese Commissie uit om in het kader van haar Plan D, maar ook van haar toekomstige informatie- en communicatiebeleid, een ambitieuze, proactieve en vooral decentrale benadering te volgen, om de verbondenheid van de burgers met Europa te stimuleren.

Het is bereid zijn verantwoordelijkheid op zich te nemen ten aanzien van de regionale en lokale overheden en de regionale en lokale pers, die onmisbare intermediairs zijn voor de communicatie met de burgers. Het hoopt derhalve over meer financiële middelen te kunnen beschikken, om een doeltreffende bijdrage tot de denkpauze te kunnen leveren.

EUROPESE GOVERNANCE

Het Comité is ingenomen met het standpunt van de Europese Commissie dat de Europese Unie haar doelstellingen alleen zal kunnen verwezenlijken als de Europese instellingen, de nationale, regionale en lokale overheden en de burgers ieder hun bijdrage leveren. Het hoopt dat dit partnerschap voor de opstelling en uitvoering van het EU-beleid de volgende resultaten oplevert:

| — | dat wordt nagedacht over de vraag hoe doelgerichte tripartiete overeenkomsten en contracten kunnen helpen om de Lissabon-strategie nieuw elan te geven; |
| --- | --- |

—

dat wordt nagedacht over de vraag hoe doelgerichte tripartiete overeenkomsten en contracten kunnen helpen om de Lissabon-strategie nieuw elan te geven;

| — | dat de lokale en regionale overheden stelselmatig vroegtijdig geraadpleegd worden over de uitwerking van Europese wetgeving, hoe de ratificatie van het grondwettelijk verdrag ook verder zal verlopen; |
| --- | --- |

—

dat de lokale en regionale overheden stelselmatig vroegtijdig geraadpleegd worden over de uitwerking van Europese wetgeving, hoe de ratificatie van het grondwettelijk verdrag ook verder zal verlopen;

| — | dat verder wordt gegaan met de stelselmatige toepassing van de nieuwe methode voor effectbeoordeling bij belangrijke wetgevingsinitiatieven van de Commissie, en dat het CvdR wordt betrokken bij effectbeoordelingen; |
| --- | --- |

—

dat verder wordt gegaan met de stelselmatige toepassing van de nieuwe methode voor effectbeoordeling bij belangrijke wetgevingsinitiatieven van de Commissie, en dat het CvdR wordt betrokken bij effectbeoordelingen;

| — | dat in de nationale actieplannen ter vereenvoudiging van de regelgeving specifiek aandacht wordt besteed aan de regionale dimensie; |
| --- | --- |

—

dat in de nationale actieplannen ter vereenvoudiging van de regelgeving specifiek aandacht wordt besteed aan de regionale dimensie;

| — | dat bijzondere aandacht uitgaat naar de omzetting van de communautaire wetgeving en de gevolgen voor de lokale en regionale wetgeving. |
| --- | --- |

—

dat bijzondere aandacht uitgaat naar de omzetting van de communautaire wetgeving en de gevolgen voor de lokale en regionale wetgeving.

Het Comité is ermee ingenomen dat de Commissie in het kader van haar streven om de wetgeving te verbeteren van plan is om de raadpleging en de effectbeoordeling van wetgeving te intensiveren. Met het oog op eventuele gevolgen van het gemeenschappelijke handelsbeleid voor regio's en gemeenten wordt de Commissie verzocht het Comité ook over initiatieven op dit beleidsterrein te raadplegen, en dan vooral over de uitwerking van de aanbevelingen voor onderhandelingsmandaten voor internationale handelsverdragen.

Het verzoekt de Commissie derhalve om te bevorderen dat het Comité in een vroeg stadium van het EU-optreden een proactievere rol kan spelen, zowel door het uitbrengen van verkennende adviezen over toekomstig EU-beleid waarin op de gevolgen daarvan voor de lokale en regionale overheden wordt ingegaan, als door het opstellen van verslagen over de gevolgen van bepaalde richtlijnen voor lokale en regionale overheden.

Wat de pogingen van de Commissie betreft om wetgevingsvoorstellen te codificeren en te herschikken: „betere wetgeving” mag niet uitsluitend neerkomen op „minder wetgeving”. Telkens als zij een wettekst intrekt zou zij dat moeten motiveren met een beoordeling van de Europese meerwaarde van een wetgevingsvoorstel.

WELVAART

Het Comité van de Regio's herhaalt dat elk van de drie pijlers van de strategie van Lissabon — de economische, de sociale en de milieupijler — evenveel aandacht moet krijgen.

Het verzoekt de Europese Commissie rekening te houden met de belangrijke rol van de lokale en regionale overheden voor de verwezenlijking van meer groei en werkgelegenheid in het kader van de herziening en tenuitvoerlegging van de geïntegreerde richtsnoeren voor groei en werkgelegenheid.

Het is van mening dat cohesie en concurrentievermogen twee elkaar versterkende doelstellingen zijn, die niet los van elkaar mogen worden gezien. Door gebruik te maken van het nog onvoldoende benutte lokale en regionale potentieel en kapitaal, kan men het concurrentievermogen van een gebied verbeteren en positief bijdragen tot de doelstelling van territoriaal evenwicht en samenhang. Bovendien is het Comité het ermee eens dat het concurrentievermogen afhangt van een goed functionerende interne markt, en dringt het aan op bijzondere aandacht voor grensoverschrijdende regio's.

Het Comité van de Regio's is van oordeel dat de bestuursstructuren in de lidstaten, waarvan sprake is in de strategie van Lissabon, moeten worden aangepast om de steun uit de structuurfondsen en de Lissabonstrategie rechtstreeks en formeel aan elkaar te koppelen.

Het is het volledig met de Commissie eens dat de mondialisering een realiteit is die moet worden omarmd om een dynamische groei en een verbetering van de werkgelegenheid mogelijk te maken, met name door te anticiperen en te reageren op de gevolgen van herstructureringen in verband met de mondialisering.

Het Comité dringt er met klem bij de Europese Commissie op aan belemmeringen voor de mobiliteit van burgers verder weg te nemen en burgers aan te moedigen in heel de Unie mogelijkheden aan te grijpen, aangezien zulks essentieel is voor een dynamische economie.

Het erkent dat onderwijs en opleiding belangrijke instrumenten zijn om de Lissabondoelstellingen te verwezenlijken en om ervoor te zorgen dat alle Europeanen worden opgenomen in de kennismaatschappij. In dit verband stelt het tevreden vast dat de Commissie zich zal inspannen voor de erkenning van diploma's, de bevordering van de mobiliteit en investeringen ter verbetering van het ondernemingsklimaat.

Het Comité van de Regio's hecht veel belang aan de bevordering van een regionaal evenwichtige en sociaal rechtvaardige informatiemaatschappij, waarin alle burgers over de vaardigheden beschikken die nodig zijn om te leven en te werken in dit nieuwe digitale tijdperk. Het heeft veel bijgedragen (en zal dat blijven doen) tot de ontwikkeling van lokale en regionale e-diensten en de elektronische overheid, en heeft altijd benadrukt dat lokale en regionale acties op dit gebied het meest doeltreffend zijn.

Het is het met de Commissie eens dat het trans-Europese netwerk en het groei-initiatief gecombineerd moeten worden, en wel door omvangrijke extra middelen te koppelen aan nieuwe maatregelen om de netwerken operationeler te maken en beter te coördineren.

Het is van mening dat de trans-Europese netwerken in de sectoren vervoer, telecommunicatie en energie van essentieel belang zijn om het potentieel van de Europese economie volledig te benutten, om alle landen van het uitgebreide Europa met elkaar te verbinden en de territoriale samenhang te verbeteren.

SOLIDARITEIT

Het Comité steunt het streven om de inspanningen te richten op de invoering van een passende programmering voor de nieuwe generatie structuurfondsen, maar wijst in dit verband op de administratieve en financiële problemen voor de lokale en regionale overheden, die het gevolg zijn van het uitblijven van overeenstemming over de financiële vooruitzichten.

Het zal de verwezenlijking van de doelstelling inzake „Europese territoriale samenwerking” nauwlettend volgen, met name de omschrijving van de voor steun in aanmerking komende gebieden, de vereenvoudiging van de administratieve procedures en de samenhang tussen de betreffende maatregelen en de Europese strategische beleidslijnen.

Het doet de dringende aanbeveling in de toekomstige, uit de structuurfondsen gefinancierde programma's aandacht te besteden aan stadsvernieuwing, sociale achterstand, specifieke huisvestingsmaatregelen, economische hervormingen en openbaar vervoer. Het gaat hierbij om zaken die met name in stedelijke agglomeraties een rol spelen, al erkent het Comité het belang hiervan voor alle Europese regio's en ziet het de noodzaak in van evenwicht in dit opzicht tussen stad en platteland in de toekomstige programma's.

Ook verzoekt het Comité de lidstaten en hun lokale en regionale overheden om de ESF-middelen doelgericht te gebruiken en zo gebieden die te kampen hebben met stedelijk geweld te helpen. Verder verzoekt het de Commissie erover te waken dat het URBAN-initiatief en de daarbij behorende doelstellingen in de toekomstige regeling voor de structuurfondsen overeind blijven.

Het Comité staat volledig achter de toegevoegde waarde van het nieuwe rechtsinstrument „Europese groepering voor territoriale samenwerking” (EGTS) voor het aanmoedigen van samenwerking tussen lokale en regionale overheden, en wijst erop dat de controleprocedures tijdens de oprichtingsfase van een EGTS niet mogen worden verzwaard. Het Comité heeft een platform opgericht voor actoren op het gebied van lokale en regionale samenwerking, dat moet toezien op de procedure voor goedkeuring van de verordening en voor het operationeel maken van de eerste EGTS.

Het wijst nogmaals op de noodzaak om in alle Europese regio's multifunctionele landbouw te handhaven, aangezien het platteland 90 % van het grondgebied van de EU beslaat. Het Comité is ingenomen met de voortgang van de herziening van het GLB in sectoren waar nog niet is hervormd. De herziening van het GLB moet derhalve niet alleen worden aangegrepen om nieuwe maatregelen uit te stippelen ter compensatie van de natuurlijke handicaps voor met name landbouwbedrijven, maar ook om middelen te zoeken om het beheer van grote gebieden aan te moedigen en meer in het algemeen hun economische ontwikkeling te bevorderen.

Het Comité acht het onontbeerlijk dat de werkzaamheden op het gebied van diensten van algemeen belang, die van strategisch belang zijn voor de lokale en regionale overheden, worden voortgezet. Het benadrukt m.n. de behoefte aan een horizontaal en multisectoraal referentiekader op communautair niveau om te kunnen vaststellen welke diensten van algemeen belang aan de marktwerking moeten worden onttrokken, en zal in deze context met bijzondere belangstelling kennis nemen van de in 2006 te verschijnen mededeling over sociale diensten van algemeen belang.

Het Comité herinnert eraan dat de demografische veranderingen voor de decentrale overheden in Europa een politieke, economische en sociale uitdaging vormen. Er moet op alle terreinen van het openbare leven handelend worden opgetreden, want alleen door op de demografische veranderingen vooruit te lopen, kunnen wij onze samenlevingen bestendigen. Het verzoekt de Commissie dan ook in de loop van 2006 met een vervolg op het Groenboek over de demografische ontwikkeling te komen.

Het is verheugd over de initiatieven van de Commissie om een nieuwe strategie voor gezondheid en veiligheid op het werk uit te werken, die de Europese Unie in staat zal stellen om een samenhangender kader op dit gebied te definiëren. Het Comité beklemtoont de noodzaak om de daadwerkelijke betrokkenheid van regionale en lokale overheden, met name bij het vaststellen van gezondheidsindicatoren en toekomstige benchmarking, te waarborgen.

Het wijst met klem op het belang van gelijke kansen. Dit is een terrein waarop de lokale en regionale overheden een sleutelrol moeten spelen, met name op grond van hun functie als belangrijke werkgevers en vanwege hun verantwoordelijkheid voor het aanbieden van goederen en diensten. Wat dit betreft kijkt het Comité uit naar de mededeling van de Europese Commissie over de strategie voor gelijke kansen voor mannen en vrouwen.

Het verwelkomt het voorstel om 2008 uit te roepen tot Jaar van de interculturele dialoog, en herinnert eraan dat eerbiediging van de culturele en linguïstische diversiteit voor het CvdR een van de basisbeginselen is die aan de Europese eenwording ten grondslag liggen. Doel is niet om verschillen weg te nemen of te zorgen voor een uniforme identiteit, maar om een intensievere samenwerking en een beter begrip tussen de Europese volkeren te bevorderen.

Het Comité is het met de Europese Commissie eens dat de strijd tegen de klimaatverandering een van de grootste uitdagingen van de toekomst is. Dit probleem moet worden aangepakt door middel van een integrale benadering waarbij alle bestuurslagen niet alleen met elkaar samenwerken, maar ook met het bedrijfsleven, organisaties uit de gezondheidszorg, maatschappelijke groeperingen, het onderwijs en energie-efficiëntie-organisaties.

Het roept de Commissie ertoe op om in het Actieplan meer maatregelen op te nemen gericht op leveranciers en distributeurs van energie, en stelt voor om energie-efficiëntiemaatregelen financieel aantrekkelijker te maken — met name ten gunste van het gebruik van hernieuwbare energiebronnen — en toe te staan dat de lidstaten milieu-innovaties en tot grotere energie-efficiëntie leidende productiviteitsverbeteringen subsidiëren; hierdoor wordt innovatie bevorderd, wordt Europa concurrerender en worden de duurzaamheid en de continuïteit van de energievoorziening gewaarborgd.

Het benadrukt dat moet worden gezorgd voor een dynamische maritieme sector die gebaseerd is op duurzame ontwikkeling. Hierbij moet de bijdrage van de lokale en regionale overheden aan het beheer van maritieme hulpbronnen volledig worden erkend en worden verankerd in het nieuwe beleid van de EU.

VEILIGHEID

Het Comité steunt de tenuitvoerlegging van de tien prioriteiten van het Haags programma voor de komende vijf jaar, waaruit blijkt dat Europa vastbesloten is de Ruimte van vrijheid, veiligheid en recht te versterken, en het verzoekt de Commissie een specifiek actieplan voor de plaatselijke en regionale autoriteiten uit te werken, zodat de plaatselijke en regionale dimensie een grotere plaats krijgt in het communautaire optreden.

Het Comité sluit zich aan bij de strijd van de Commissie tegen georganiseerde misdaad en terrorisme, en herinnert aan zijn voorstel om een Europees waarnemingscentrum voor stadsveiligheid op te richten, waaraan o.m. ook zou worden deelgenomen door vertegenwoordigers van de plaatselijke en regionale overheden van de lidstaten, die beschikken over alle gegevens die nuttig kunnen zijn bij het uitstippelen van beleidsmaatregelen, de bevordering en coördinatie van onderzoek, en het verzamelen, ordenen en verwerken van veiligheidsgegevens. Men denke hier m.n. aan de verspreiding van goede praktijkvoorbeelden en de totstandbrenging van plaatselijke en regionale partnerschappen.

Om de nodige instrumenten voor de totstandkoming van een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht te kunnen ontwikkelen, dient volgens het Comité gebruik te worden gemaakt van de structuurfondsen. Het dringt er daarom op aan dat de Commissie in het kader van de nieuwe financiële vooruitzichten werk maakt van de richtsnoeren terzake die in het derde cohesieverslag worden uiteengezet.

De veiligheid van vervoersystemen is voor de vervoerders en de belangrijkste betrokkenen als overheden en passagiers een punt van groot belang. De recente terroristische aanslagen in Londen en Madrid hebben nogmaals duidelijk gemaakt dat de beveiliging van vervoersystemen in de hele EU meer aandacht moet krijgen.

De Commissie zou grensoverschrijdende maatregelen moeten uitwerken waarin de grensregio's zelf een actieve rol spelen. Ook dienen het nieuwe Solidariteitsfonds en de structuurfondsen beter op elkaar te worden afgestemd. Verder stelt het Comité voor de coördinatie van het communautair mechanisme voor civiele bescherming te verbeteren door in alle risicogebieden regionale centra voor civiele bescherming op te zetten. Deze zouden dan worden belast met het verzamelen van gegevens, met controle en met het opzetten van een mechanisme voor vroegtijdige waarschuwing.

EUROPA, SPELER OP HET INTERNATIONALE TONEEL

Het Comité wil zich blijven inzetten voor de interculturele politieke dialoog tussen de vertegenwoordigers van de plaatselijke en regionale autoriteiten van de lidstaten en van de huidige en toekomstige kandidaat-lidstaten en wijst erop dat een gemengd raadgevend comité met Turkije in dit verband nuttig zou zijn. Het verzoekt de Commissie nogmaals zo vlug mogelijk een werkbare oplossing voor te stellen voor het gebrek aan rechtsgrond voor de oprichting van een paritair raadgevend comité in het kader van de stabilisatie- en associatieovereenkomst met Kroatië en de landen van de Westelijke Balkan.

De Commissie moet de lidstaten en de huidige en toekomstige kandidaat-lidstaten steun bieden bij het op lokaal en regionaal niveau opzetten van informatiecampagnes over de uitbreiding van de EU, in nauwe samenwerking met de lokale en regionale overheden en het maatschappelijk middenveld.

Het Comité staat achter de nieuwe actieplannen ter versterking van het nabuurschapsbeleid en verzoekt de Commissie niet voorbij te gaan aan de inbreng van de grensoverschrijdende en regionale samenwerking in dit verband. Het wenst te worden betrokken bij de uitwerking, de tenuitvoerlegging en de beoordeling van de actieplannen.

Het Comité herhaalt dat het zich wil inzetten voor de versterking van het Euromediterraan partnerschap en dringt er eens te meer op aan dat de plaatselijke en regionale autoriteiten hier nauwer bij worden betrokken. Het zou graag zien dat de Euromediterrane instellingen worden aangevuld met een nieuw forum dat zich zou bezighouden met de bevordering van territoriale en gedecentraliseerde samenwerking. Daarnaast zou het forum ook het aangaan van partnerschappen moeten stimuleren en operationele programma's voor het hele Middellandse-Zeegebied moeten ontwikkelen.

Het Comité betreurt dat de bijdrage van de Europese lokale en regionale overheden aan het Europese ontwikkelingsbeleid ook vandaag nog zwaar wordt onderschat en pleit er dan ook voor de rol van gedecentraliseerde samenwerking opnieuw te bekijken. Zo dient te worden erkend dat ook de lokale en regionale overheden over de nodige knowhow en ervaring beschikking om een bijdrage te leveren aan de bestrijding van armoede in de wereld en de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen van de VN.

Het Comité verzoekt zijn voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, het Europees Parlement, de Raad en het Oostenrijkse en Finse voorzitterschap.

Brussel, 17 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/73 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/73

---

Resolutie „Hoe nu verder met de financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013”

(2006/C 115/16)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

GEZIEN zijn advies over de financiële vooruitzichten „Bouwen aan onze gemeenschappelijke toekomst — Beleidsuitdagingen en begrotingsmiddelen in de uitgebreide Unie 2007-2013” (CdR 162/2004 fin),

GEZIEN de resolutie van het Europees Parlement over de beleidsuitdagingen en begrotingsmiddelen in de uitgebreide Unie 2007-2013 (A6-0153/2005),

| 1) | OVERWEGENDE dat de Europese Raad het tijdens de Top van 16 en 17 juni 2005 niet eens is kunnen worden over de meerjarenbegroting van de EU voor de periode 2007-2013, |
| --- | --- |

1)

OVERWEGENDE dat de Europese Raad het tijdens de Top van 16 en 17 juni 2005 niet eens is kunnen worden over de meerjarenbegroting van de EU voor de periode 2007-2013,

| 2) | OVERWEGENDE dat het Britse voorzitterschap van de Raad verzocht is de discussie aan de hand van de geboekte vooruitgang voort te zetten teneinde zo snel mogelijk een akkoord te bereiken, |
| --- | --- |

2)

OVERWEGENDE dat het Britse voorzitterschap van de Raad verzocht is de discussie aan de hand van de geboekte vooruitgang voort te zetten teneinde zo snel mogelijk een akkoord te bereiken,

| 3) | OVERWEGENDE dat de meerjarenbegroting nog in 2005 moet worden goedgekeurd, zodat er vanaf 2007 een doeltreffend beleid kan worden gevoerd dat tot meer solidariteit, territoriale samenhang, groei en banen leidt, |
| --- | --- |

3)

OVERWEGENDE dat de meerjarenbegroting nog in 2005 moet worden goedgekeurd, zodat er vanaf 2007 een doeltreffend beleid kan worden gevoerd dat tot meer solidariteit, territoriale samenhang, groei en banen leidt,

heeft tijdens zijn op 16 en 17 november 2005 gehouden 62e zitting (vergadering van 17 november) onderstaande resolutie aangenomen.

| 1. | Het Comité van de Regio's wijst erop dat het in een eerder advies (CdR 162/2004 fin) al zijn steun heeft uitgesproken voor de oorspronkelijke, evenwichtige Commissievoorstellen, die op basis van een realistische inschatting van de behoeften en na uitvoerig overleg met de lokale en regionale overheden gedurende een periode van vier jaar tot stand zijn gekomen. Ook heeft het Comité zijn steun hiervoor bekrachtigd in de op 6 april 2005 aangenomen gezamenlijke verklaring met het Europees Parlement en in de Verklaring van Wroclaw van 20 mei 2005. |
| --- | --- |

1.

Het Comité van de Regio's wijst erop dat het in een eerder advies (CdR 162/2004 fin) al zijn steun heeft uitgesproken voor de oorspronkelijke, evenwichtige Commissievoorstellen, die op basis van een realistische inschatting van de behoeften en na uitvoerig overleg met de lokale en regionale overheden gedurende een periode van vier jaar tot stand zijn gekomen. Ook heeft het Comité zijn steun hiervoor bekrachtigd in de op 6 april 2005 aangenomen gezamenlijke verklaring met het Europees Parlement en in de Verklaring van Wroclaw van 20 mei 2005.

| 2. | Het Comité neemt nota van de voorstellen die het Luxemburgse voorzitterschap heeft gedaan en is het vooral met het Europees Parlement eens dat de meerjarenbegroting de EU voldoende middelen in handen moet geven om de doelstellingen inzake groei en concurrentievermogen aan te vullen en om alle Europese regio's in aanmerking te laten komen voor steun uit de regionale en structuurfondsen. Dit is voor de EU van cruciaal belang om haar toezeggingen te kunnen nakomen en om te voorkomen dat de burgers nog meer teleurgesteld in haar raken. Iedere verlaging van de begroting zal de uitgangspunten van het cohesiebeleid op de helling zetten en daarmee het solidariteitsbeginsel ondermijnen dat onlosmakelijk met de Europese integratie en met het Europese samenlevingsmodel is verbonden. Bezuinigingen op dit gebied kunnen ertoe leiden dat het regionale-steunbeleid voor de meeste van de 15 „oude” lidstaten voortaan weer op nationale leest zal worden geschoeid. De regionale en lokale overheden van de EU zijn hier allesbehalve voorstander van. |
| --- | --- |

2.

Het Comité neemt nota van de voorstellen die het Luxemburgse voorzitterschap heeft gedaan en is het vooral met het Europees Parlement eens dat de meerjarenbegroting de EU voldoende middelen in handen moet geven om de doelstellingen inzake groei en concurrentievermogen aan te vullen en om alle Europese regio's in aanmerking te laten komen voor steun uit de regionale en structuurfondsen. Dit is voor de EU van cruciaal belang om haar toezeggingen te kunnen nakomen en om te voorkomen dat de burgers nog meer teleurgesteld in haar raken. Iedere verlaging van de begroting zal de uitgangspunten van het cohesiebeleid op de helling zetten en daarmee het solidariteitsbeginsel ondermijnen dat onlosmakelijk met de Europese integratie en met het Europese samenlevingsmodel is verbonden. Bezuinigingen op dit gebied kunnen ertoe leiden dat het regionale-steunbeleid voor de meeste van de 15 „oude” lidstaten voortaan weer op nationale leest zal worden geschoeid. De regionale en lokale overheden van de EU zijn hier allesbehalve voorstander van.

| 3. | De standpunten van het Comité en het Europees Parlement gaan in dezelfde richting. Het Comité onderstreept dat het EP een belangrijke rol speelt als gelijkwaardige partner in de begrotingsonderhandelingen. |
| --- | --- |

3.

De standpunten van het Comité en het Europees Parlement gaan in dezelfde richting. Het Comité onderstreept dat het EP een belangrijke rol speelt als gelijkwaardige partner in de begrotingsonderhandelingen.

| 4. | Het Comité dringt er bij de lidstaten op aan om niet te zwichten voor druk om het budget van de EU in te krimpen. Het stelt voor dat de lidstaten ervoor zorgen dat de EU een begroting krijgt waarmee doeltreffend kan worden opgetreden op gebieden waar dat optreden een duidelijke meerwaarde gehad heeft en zal blijven hebben voor het leven van de Europese burgers en voor de plaatsen waar zij wonen en werken. Daartoe is sterk leiderschap nodig, dient er dwars door alle sectoren heen te worden samengewerkt, en moet de komende maanden een permanent openbaar debat worden gevoerd om uit te maken op welke sleutelgebieden de EU die meerwaarde biedt. |
| --- | --- |

4.

Het Comité dringt er bij de lidstaten op aan om niet te zwichten voor druk om het budget van de EU in te krimpen. Het stelt voor dat de lidstaten ervoor zorgen dat de EU een begroting krijgt waarmee doeltreffend kan worden opgetreden op gebieden waar dat optreden een duidelijke meerwaarde gehad heeft en zal blijven hebben voor het leven van de Europese burgers en voor de plaatsen waar zij wonen en werken. Daartoe is sterk leiderschap nodig, dient er dwars door alle sectoren heen te worden samengewerkt, en moet de komende maanden een permanent openbaar debat worden gevoerd om uit te maken op welke sleutelgebieden de EU die meerwaarde biedt.

| 5. | Het wijst de lidstaten erop dat het cohesiebeleid een terrein is waar EU-optreden een daadwerkelijke meerwaarde heeft. Cohesie-uitgaven op EU-niveau leveren immers meer op en hebben een groter hefboomeffect dan die welke in nationaal verband worden gedaan. Het cohesiebeleid is onontbeerlijk gebleken om de tussen Europese regio's bestaande economische en sociale verschillen, die de voltooiing en een efficiënte werking van de Europese interne markt flink in de weg staan, te verkleinen. Het cohesiebeleid is van essentieel belang om regio's die achterlopen op het Europese gemiddelde te helpen de doelstellingen van Lissabon te halen. Daarom moet dit beleid impliciet erkend worden als een onmisbaar instrument dat alle strategieën voor groei en werkgelegenheid in Europa aanvult. |
| --- | --- |

5.

Het wijst de lidstaten erop dat het cohesiebeleid een terrein is waar EU-optreden een daadwerkelijke meerwaarde heeft. Cohesie-uitgaven op EU-niveau leveren immers meer op en hebben een groter hefboomeffect dan die welke in nationaal verband worden gedaan. Het cohesiebeleid is onontbeerlijk gebleken om de tussen Europese regio's bestaande economische en sociale verschillen, die de voltooiing en een efficiënte werking van de Europese interne markt flink in de weg staan, te verkleinen. Het cohesiebeleid is van essentieel belang om regio's die achterlopen op het Europese gemiddelde te helpen de doelstellingen van Lissabon te halen. Daarom moet dit beleid impliciet erkend worden als een onmisbaar instrument dat alle strategieën voor groei en werkgelegenheid in Europa aanvult.

| 6. | Het Comité steunt de inspanningen van de Commissievoorzitter om de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten vlot te trekken. Het is van mening dat dit ook discussies over de modernisering van de EU-begroting vooruit kan helpen, maar dringt erop aan dat alle daarop gerichte voorstellen binnen een minimaal toereikend financieel raamwerk moeten blijven. In dit verband neemt het kennis van de voorstellen betreffende een nieuw fonds voor aanpassingen aan de mondialisering (Globalisation Adjustment Fund) en betreffende de regelingen JEREMIE en JASPERS. Deze instrumenten zouden van aanvullende aard moeten zijn en niet mogen fungeren als alternatieven voor begrotingslijnen die bestemd zijn om de doelstellingen inzake convergentie, concurrentievermogen en werkgelegenheid te verwezenlijken. |
| --- | --- |

6.

Het Comité steunt de inspanningen van de Commissievoorzitter om de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten vlot te trekken. Het is van mening dat dit ook discussies over de modernisering van de EU-begroting vooruit kan helpen, maar dringt erop aan dat alle daarop gerichte voorstellen binnen een minimaal toereikend financieel raamwerk moeten blijven. In dit verband neemt het kennis van de voorstellen betreffende een nieuw fonds voor aanpassingen aan de mondialisering (Globalisation Adjustment Fund) en betreffende de regelingen JEREMIE en JASPERS. Deze instrumenten zouden van aanvullende aard moeten zijn en niet mogen fungeren als alternatieven voor begrotingslijnen die bestemd zijn om de doelstellingen inzake convergentie, concurrentievermogen en werkgelegenheid te verwezenlijken.

| 7. | Het Comité wil voorts waarschuwen voor het gevaar dat EU-middelen uitsluitend worden ingezet voor nationale maatregelen om voor groei en concurrentievermogen te zorgen. Het is namelijk van mening dat EU-middelen het best binnen een waarlijk Europees cohesiebeleid kunnen worden gericht op vergroting van de territoriale samenhang in het kader van een plan voor groei en concurrentievermogen dat dwars door alle sectoren heenloopt. Bovendien dringt het erop aan dat de regels uit de structuurfondsen voor cofinanciering de mogelijkheid blijven bieden voor particuliere cofinanciering. |
| --- | --- |

7.

Het Comité wil voorts waarschuwen voor het gevaar dat EU-middelen uitsluitend worden ingezet voor nationale maatregelen om voor groei en concurrentievermogen te zorgen. Het is namelijk van mening dat EU-middelen het best binnen een waarlijk Europees cohesiebeleid kunnen worden gericht op vergroting van de territoriale samenhang in het kader van een plan voor groei en concurrentievermogen dat dwars door alle sectoren heenloopt. Bovendien dringt het erop aan dat de regels uit de structuurfondsen voor cofinanciering de mogelijkheid blijven bieden voor particuliere cofinanciering.

| 8. | Het Comité betreurt dat het tijdens de informele Top in Hampton Court niet gelukt is om de discussie over de financiële vooruitzichten nieuw leven in te blazen. |
| --- | --- |

8.

Het Comité betreurt dat het tijdens de informele Top in Hampton Court niet gelukt is om de discussie over de financiële vooruitzichten nieuw leven in te blazen.

| 9. | Wordt er niet tijdig een akkoord bereikt, dan is het Comité bezorgd dat de manier waarop de burgers Europa zien ongunstig zal worden beïnvloed, dat een vlotte start van de komende programmeringsperiode wordt bemoeilijkt, en dat alle regionale en lokale overheden met een financieel onstabiele situatie te maken zullen krijgen, hetgeen negatieve economische gevolgen zal hebben, vooral in de nieuwe lidstaten. Deze kunnen voor ernstige problemen komen te staan bij het nakomen van de uit de overgangsperiodes voortgevloeide verplichtingen, die ze in de toetredingsverdragen voor de meest recente EU-uitbreiding zijn aangegaan. |
| --- | --- |

9.

Wordt er niet tijdig een akkoord bereikt, dan is het Comité bezorgd dat de manier waarop de burgers Europa zien ongunstig zal worden beïnvloed, dat een vlotte start van de komende programmeringsperiode wordt bemoeilijkt, en dat alle regionale en lokale overheden met een financieel onstabiele situatie te maken zullen krijgen, hetgeen negatieve economische gevolgen zal hebben, vooral in de nieuwe lidstaten. Deze kunnen voor ernstige problemen komen te staan bij het nakomen van de uit de overgangsperiodes voortgevloeide verplichtingen, die ze in de toetredingsverdragen voor de meest recente EU-uitbreiding zijn aangegaan.

| 10. | Het Comité dringt er bij het Britse voorzitterschap nogmaals op aan alles in het werk te stellen om ervoor te zorgen dat vóór het eind van dit jaar overeenstemming wordt bereikt. |
| --- | --- |

10.

Het Comité dringt er bij het Britse voorzitterschap nogmaals op aan alles in het werk te stellen om ervoor te zorgen dat vóór het eind van dit jaar overeenstemming wordt bereikt.

Brussel, 17 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/75 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/75

---

Verkennend Advies van het Comité van de Regio's over „De beveiliging van alle vervoersmodaliteiten, inclusief de financieringsaspecten daarvan”

(2006/C 115/17)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

Gezien de brief van 3 juni 2005 van Commissaris Wallström aan CvdR-voorzitter Straub waarin het CvdR wordt verzocht overeenkomstig artikel 265, eerste alinea, van het EG-Verdrag een advies over „De beveiliging van alle vervoersmodaliteiten, inclusief de financieringsaspecten daarvan” uit te brengen;

Gezien het Witboek van de Europese Commissie over Europese governance (2001) waarin het Comité ertoe wordt opgeroepen „een meer pro-actieve rol [te] spelen bij het onderzoeken van beleid, bijvoorbeeld door middel van de voorbereiding van verkennende verslagen voorafgaand aan voorstellen van de Commissie”;

Gezien het protocol voor samenwerking tussen de Europese Commissie en het Comité van de Regio's (september 2001) waarin wordt opgemerkt dat „de Commissie (...) het opstellen van strategische documenten door het Comité over onderwerpen die zij van belang acht [stimuleert]; in deze” oriënterende rapporten „zal de analyse worden verdiept van problemen op gebieden waarop het Comité veel praktische kennis in huis heeft”;

Gezien het besluit van zijn voorzitter van 25 juli 2005 om zijn commissie Beleid inzake territoriale samenhang met het opstellen van het advies te belasten;

Gezien zijn ontwerpadvies over de Mededelingen van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement „Terreuraanslagen — preventie, paraatheid en reactie”„De voorkoming en bestrijding van terrorismefinanciering door maatregelen om informatie-uitwisseling, transparantie en traceerbaarheid van financiële transacties te verbeteren”, „Terrorismebestrijding: paraatheid en beheersing van de gevolgen” en „Terrorismebestrijding: bescherming van kritieke infrastructuur” COM(2004) 698 def. — COM(2004) 700 def. — COM(2004) 701 def. — COM(2004) 702 def.. CdR 465/2004 fin;

Gezien zijn op 30 september 2005 door zijn commissie „Beleid inzake territoriale samenhang” goedgekeurde ontwerpadvies (CdR 209/2005 rev.1) (rapporteur: de heer Robert Neill, lid van het stadsparlement van Londen (UK, EVP));

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | De veiligheid van vervoersystemen is voor vervoerders en belangrijke betrokken partijen als overheden en passagiers altijd al een zeer belangrijk punt geweest. Met de terroristische aanslagen in Londen en Madrid is echter overduidelijk gebleken dat de beveiliging van vervoersystemen in de EU meer aandacht moet krijgen. Het Comité van de Regio's is verheugd over het voornemen van de Europese Commissie om hierover eind 2005 een mededeling uit te brengen, waarin ook de financieringsaspecten van beveiligingsmaatregelen aan de orde komen. Het is van prioritair belang dat lidstaten en hun regionale en lokale overheden dan bekijken wat zij naar aanleiding van die Mededeling kunnen ondernemen. |
| --- | --- |

(1)

De veiligheid van vervoersystemen is voor vervoerders en belangrijke betrokken partijen als overheden en passagiers altijd al een zeer belangrijk punt geweest. Met de terroristische aanslagen in Londen en Madrid is echter overduidelijk gebleken dat de beveiliging van vervoersystemen in de EU meer aandacht moet krijgen. Het Comité van de Regio's is verheugd over het voornemen van de Europese Commissie om hierover eind 2005 een mededeling uit te brengen, waarin ook de financieringsaspecten van beveiligingsmaatregelen aan de orde komen. Het is van prioritair belang dat lidstaten en hun regionale en lokale overheden dan bekijken wat zij naar aanleiding van die Mededeling kunnen ondernemen.

| (2) | Het Comité is eveneens verheugd dat de EU en de lidstaten maatregelen ter beveiliging van de luchtvaart, de zeevaart en het vrachtvervoer treffen of overwegen te treffen. |
| --- | --- |

(2)

Het Comité is eveneens verheugd dat de EU en de lidstaten maatregelen ter beveiliging van de luchtvaart, de zeevaart en het vrachtvervoer treffen of overwegen te treffen.

| (3) | Volgens de regeringen van de EU-lidstaten zal de dreiging van terroristische aanslagen op burgerdoelen voorlopig nog blijven bestaan. Vervoersystemen zijn in dit verband extra kwetsbaar omdat zij steeds grote aantallen mensen bijeenbrengen en stelselmatige beveiligingscontroles vaak onmogelijk zijn. |
| --- | --- |

(3)

Volgens de regeringen van de EU-lidstaten zal de dreiging van terroristische aanslagen op burgerdoelen voorlopig nog blijven bestaan. Vervoersystemen zijn in dit verband extra kwetsbaar omdat zij steeds grote aantallen mensen bijeenbrengen en stelselmatige beveiligingscontroles vaak onmogelijk zijn.

| (4) | Aangezien de regionale en lokale overheden en aanverwante instanties voor allerlei aspecten van het vervoer verantwoordelijk zijn, is voor hen een sleutelrol weggelegd bij inspanningen om deze dreiging af te wenden en de gevolgen van terroristische acties te verminderen. |
| --- | --- |

(4)

Aangezien de regionale en lokale overheden en aanverwante instanties voor allerlei aspecten van het vervoer verantwoordelijk zijn, is voor hen een sleutelrol weggelegd bij inspanningen om deze dreiging af te wenden en de gevolgen van terroristische acties te verminderen.

| (5) | Geen enkel vervoersysteem kan ooit 100 % veilig zijn. Er zal altijd gevaar voor terroristische aanslagen zijn en daarom moeten risicobeheerstrategieën ontwikkeld en/of geactualiseerd worden. In de hele wereld bestaat inmiddels de nodige deskundigheid op het gebied van risicobeheer als reactie op de terroristische aanslagen van de afgelopen decennia en de aanslagen die sinds 9 september zijn gepleegd. Het gaat er nu om van deze deskundigheid gebruik te maken in complexe netwerken als vervoersystemen, waarbij het nodig kan zijn allerlei actoren uit de publieke sector en het bedrijfsleven te betrekken, en na te gaan hoe de noodzakelijke aanpassingen van de huidige praktijken gefinancierd kunnen worden. |
| --- | --- |

(5)

Geen enkel vervoersysteem kan ooit 100 % veilig zijn. Er zal altijd gevaar voor terroristische aanslagen zijn en daarom moeten risicobeheerstrategieën ontwikkeld en/of geactualiseerd worden. In de hele wereld bestaat inmiddels de nodige deskundigheid op het gebied van risicobeheer als reactie op de terroristische aanslagen van de afgelopen decennia en de aanslagen die sinds 9 september zijn gepleegd. Het gaat er nu om van deze deskundigheid gebruik te maken in complexe netwerken als vervoersystemen, waarbij het nodig kan zijn allerlei actoren uit de publieke sector en het bedrijfsleven te betrekken, en na te gaan hoe de noodzakelijke aanpassingen van de huidige praktijken gefinancierd kunnen worden.

| (6) | Gemakkelijk en voor een redelijke prijs gebruik kunnen maken van een efficiënte vervoersinfrastructuur maakt een wezenlijk deel uit van het leven in de EU-lidstaten. Niet alleen maken burgers in de EU vaak gebruik van het plaatselijk vervoer, zij verlaten zich ook op een wereldwijd logistiek en vervoersnetwerk dat niet alleen banen oplevert en ondernemingskansen biedt, maar essentieel is voor de aanvoer van basisgoederen, waaronder voedsel. Nadere maatregelen tegen terrorisme zijn weliswaar noodzakelijk, maar mogen er niet toe leiden dat het vervoersnetwerk niet goed meer kan functioneren. Ontwrichting van het vervoer, doel van de terroristen, zou ernstige gevolgen hebben voor het economische en maatschappelijke leven in de EU. |
| --- | --- |

(6)

Gemakkelijk en voor een redelijke prijs gebruik kunnen maken van een efficiënte vervoersinfrastructuur maakt een wezenlijk deel uit van het leven in de EU-lidstaten. Niet alleen maken burgers in de EU vaak gebruik van het plaatselijk vervoer, zij verlaten zich ook op een wereldwijd logistiek en vervoersnetwerk dat niet alleen banen oplevert en ondernemingskansen biedt, maar essentieel is voor de aanvoer van basisgoederen, waaronder voedsel. Nadere maatregelen tegen terrorisme zijn weliswaar noodzakelijk, maar mogen er niet toe leiden dat het vervoersnetwerk niet goed meer kan functioneren. Ontwrichting van het vervoer, doel van de terroristen, zou ernstige gevolgen hebben voor het economische en maatschappelijke leven in de EU.

| (7) | In dit rapport wordt geenszins getracht in te gaan op alle maatregelen waaruit een antiterrorismestrategie zou moeten bestaan. Het CvdR richt zich op die kwesties die onder de bevoegdheid van regionale en lokale overheden vallen en dan vooral die, welke betrekking hebben op het functioneren van het openbaar vervoer. Concreet wordt getracht na te gaan op welke aspecten die overheden zich onder meer moeten concentreren (wat zij vaak al doen) en welke voordelen samenwerking met andere lidstaten in EU-verband kan bieden. |
| --- | --- |

(7)

In dit rapport wordt geenszins getracht in te gaan op alle maatregelen waaruit een antiterrorismestrategie zou moeten bestaan. Het CvdR richt zich op die kwesties die onder de bevoegdheid van regionale en lokale overheden vallen en dan vooral die, welke betrekking hebben op het functioneren van het openbaar vervoer. Concreet wordt getracht na te gaan op welke aspecten die overheden zich onder meer moeten concentreren (wat zij vaak al doen) en welke voordelen samenwerking met andere lidstaten in EU-verband kan bieden.

heeft tijdens zijn 62e zitting op 16 en 17 november 2005 (vergadering van 17 november) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd:

Standpunten van het Comité van de Regio's

Belangrijkste aspecten

1.   Samenwerking

| 1.1 | Willen vervoersnetwerken goed beveiligd kunnen worden, dan moeten alle betrokkenen — van uitvoerend personeel, hun managers en de (lokale, regionale of landelijke) politici aan wie zij verantwoording afleggen, tot politie en veiligheidsdiensten — zo nauw mogelijk samenwerken. Alleen dan kan worden gezorgd voor een consequent afschrikkingsbeleid en doeltreffend optreden wanneer er iets is gebeurd, bijvoorbeeld passagiers hulp verlenen en tegelijkertijd bewijs veiligstellen en het vervoer zo snel mogelijk weer hervatten. Het is van cruciaal belang dat in alle instanties het hogere kader daarbij wordt betrokken. |
| --- | --- |

1.1

Willen vervoersnetwerken goed beveiligd kunnen worden, dan moeten alle betrokkenen — van uitvoerend personeel, hun managers en de (lokale, regionale of landelijke) politici aan wie zij verantwoording afleggen, tot politie en veiligheidsdiensten — zo nauw mogelijk samenwerken. Alleen dan kan worden gezorgd voor een consequent afschrikkingsbeleid en doeltreffend optreden wanneer er iets is gebeurd, bijvoorbeeld passagiers hulp verlenen en tegelijkertijd bewijs veiligstellen en het vervoer zo snel mogelijk weer hervatten. Het is van cruciaal belang dat in alle instanties het hogere kader daarbij wordt betrokken.

| 1.2 | Binnen een dergelijk samenwerkingsverband dient een evenwicht te worden gevonden tussen enerzijds vertrouwelijkheid waar dat noodzakelijk is en anderzijds uitwisseling van informatie tussen overheidsinstanties en tussen lidstaten en publieksvoorlichting waar dat mogelijk is. Ook het bedrijfsleven dient volledig bij de beveiligingsstrategieën te worden betrokken voor zover het een rol in het vervoer speelt, bijvoorbeeld als vervoerder of als verlener van diensten in de naaste omgeving van vervoersknooppunten (bijv. schoonmaakbedrijven of winkeliers/andere bedrijven op stations). |
| --- | --- |

1.2

Binnen een dergelijk samenwerkingsverband dient een evenwicht te worden gevonden tussen enerzijds vertrouwelijkheid waar dat noodzakelijk is en anderzijds uitwisseling van informatie tussen overheidsinstanties en tussen lidstaten en publieksvoorlichting waar dat mogelijk is. Ook het bedrijfsleven dient volledig bij de beveiligingsstrategieën te worden betrokken voor zover het een rol in het vervoer speelt, bijvoorbeeld als vervoerder of als verlener van diensten in de naaste omgeving van vervoersknooppunten (bijv. schoonmaakbedrijven of winkeliers/andere bedrijven op stations).

| 1.3 | Ook is samenwerking tussen regio's — al dan niet van dezelfde lidstaat — noodzakelijk om best practices uit te wisselen en ervoor te zorgen dat in geval van een terroristische aanslag alle betrokken instanties, van hulpdiensten tot bevoegde autoriteiten, onmiddellijk in kennis worden gesteld en in actie kunnen komen. |
| --- | --- |

1.3

Ook is samenwerking tussen regio's — al dan niet van dezelfde lidstaat — noodzakelijk om best practices uit te wisselen en ervoor te zorgen dat in geval van een terroristische aanslag alle betrokken instanties, van hulpdiensten tot bevoegde autoriteiten, onmiddellijk in kennis worden gesteld en in actie kunnen komen.

| 1.4 | Niet alleen moet worden gekeken naar de aanslagen die binnen de EU zijn gepleegd, met name de bomaanslagen in treinen in Madrid; ook moet worden getracht te leren van de ervaringen met terroristische aanslagen elders in de wereld, zoals New York, Tokio en Moskou (1). Verder zouden de ervaringen in andere sectoren benut moeten worden (bijv. de reactie van de luchtvaart en die van het vervoer over land met elkaar vergelijken). |
| --- | --- |

1.4

Niet alleen moet worden gekeken naar de aanslagen die binnen de EU zijn gepleegd, met name de bomaanslagen in treinen in Madrid; ook moet worden getracht te leren van de ervaringen met terroristische aanslagen elders in de wereld, zoals New York, Tokio en Moskou (1). Verder zouden de ervaringen in andere sectoren benut moeten worden (bijv. de reactie van de luchtvaart en die van het vervoer over land met elkaar vergelijken).

| 1.5 | De basis voor Europese samenwerking ter beveiliging van het vervoer bestaat reeds, maar er moet méér worden gedaan. Vervoerders werken samen via fora als de werkgroep Beveiliging van de UITP (Union Internationale des Transports Publics), spoorwegpolitiekorpsen en spoorwegmaatschappijen in Europa werken samen via COLPOFER (Collaboration des services de police ferroviaire et de sécurité), een orgaan dat verbonden is aan de Internationale spoorwegunie (UIC) (2). Spoorweg- en metropolitiediensten in Nederland, Duitsland, België, Italië en het VK via RAILPOL wisselen informatie en best practices uit en bekijken op welke terreinen zij kunnen samenwerken. De Nederlandse politie verzorgt het voorzitterschap en het secretariaat van RAILPOL, dat deels door de EU gefinancierd wordt. Een aantal andere lidstaten wil graag meedoen, iets wat aangemoedigd zou moeten worden. |
| --- | --- |

1.5

De basis voor Europese samenwerking ter beveiliging van het vervoer bestaat reeds, maar er moet méér worden gedaan. Vervoerders werken samen via fora als de werkgroep Beveiliging van de UITP (Union Internationale des Transports Publics), spoorwegpolitiekorpsen en spoorwegmaatschappijen in Europa werken samen via COLPOFER (Collaboration des services de police ferroviaire et de sécurité), een orgaan dat verbonden is aan de Internationale spoorwegunie (UIC) (2). Spoorweg- en metropolitiediensten in Nederland, Duitsland, België, Italië en het VK via RAILPOL wisselen informatie en best practices uit en bekijken op welke terreinen zij kunnen samenwerken. De Nederlandse politie verzorgt het voorzitterschap en het secretariaat van RAILPOL, dat deels door de EU gefinancierd wordt. Een aantal andere lidstaten wil graag meedoen, iets wat aangemoedigd zou moeten worden.

2.   Training en planning

| 2.1 | Na de aanslagen in Londen oogstten de betrokken vervoerders en hulpdiensten lof omdat zij op een goed georganiseerde wijze wisten te reageren. Dit lijkt te danken te zijn aan adequate training en rampenplannen bij de verschillende diensten. Om menselijke hulpbronnen doeltreffend in te zetten kan het wenselijk zijn teams van deskundig personeel te vormen die o.m. gericht toezicht op vervoersnetwerken houden, of vervoers- of politiemedewerkers speciaal op te leiden om met CCTV-beelden te werken. |
| --- | --- |

2.1

Na de aanslagen in Londen oogstten de betrokken vervoerders en hulpdiensten lof omdat zij op een goed georganiseerde wijze wisten te reageren. Dit lijkt te danken te zijn aan adequate training en rampenplannen bij de verschillende diensten. Om menselijke hulpbronnen doeltreffend in te zetten kan het wenselijk zijn teams van deskundig personeel te vormen die o.m. gericht toezicht op vervoersnetwerken houden, of vervoers- of politiemedewerkers speciaal op te leiden om met CCTV-beelden te werken.

| 2.2 | Vervoerspersoneel moet regelmatig trainingen volgen, waaronder simulaties van terroristische aanslagen waaraan alle betrokken partijen deelnemen. Dit is van onschatbare waarde, met name om onmiddellijk na een aanslag adequaat te kunnen optreden. |
| --- | --- |

2.2

Vervoerspersoneel moet regelmatig trainingen volgen, waaronder simulaties van terroristische aanslagen waaraan alle betrokken partijen deelnemen. Dit is van onschatbare waarde, met name om onmiddellijk na een aanslag adequaat te kunnen optreden.

| 2.3 | Rampenplannen kunnen variëren van het weer op gang brengen van het vervoer tot voortzetting van de bedrijfsvoering in ruimere zin. De plannen kunnen regelmatig worden geoefend en worden aangepast naar aanleiding van alledaagse gebeurtenissen als uitvallend materieel of voorvallen die door derden worden veroorzaakt (bijv. gesprongen hoofdwaterleiding en/of ernstige verkeersongevallen). Ook zouden rampenplannen een grensoverschrijdend aspect moeten hebben. Zo zou duidelijk moeten worden aangegeven wie welke verantwoordelijkheid heeft bij een voorval bij een grens en zou specialistische hulp verleend moeten kunnen worden aan andere lidstaten die hierover niet beschikken. |
| --- | --- |

2.3

Rampenplannen kunnen variëren van het weer op gang brengen van het vervoer tot voortzetting van de bedrijfsvoering in ruimere zin. De plannen kunnen regelmatig worden geoefend en worden aangepast naar aanleiding van alledaagse gebeurtenissen als uitvallend materieel of voorvallen die door derden worden veroorzaakt (bijv. gesprongen hoofdwaterleiding en/of ernstige verkeersongevallen). Ook zouden rampenplannen een grensoverschrijdend aspect moeten hebben. Zo zou duidelijk moeten worden aangegeven wie welke verantwoordelijkheid heeft bij een voorval bij een grens en zou specialistische hulp verleend moeten kunnen worden aan andere lidstaten die hierover niet beschikken.

| 2.4 | Risicoanalyse maakt een essentieel deel uit van planning en training en omvat monitoring van wereldwijde dreigingen, systematische analyse van eerdere voorvallen om er lering uit te trekken en beoordeling van afzonderlijke voorvallen (zoals onbeheerde bagage) om het verkeer zo min mogelijk te verstoren. |
| --- | --- |

2.4

Risicoanalyse maakt een essentieel deel uit van planning en training en omvat monitoring van wereldwijde dreigingen, systematische analyse van eerdere voorvallen om er lering uit te trekken en beoordeling van afzonderlijke voorvallen (zoals onbeheerde bagage) om het verkeer zo min mogelijk te verstoren.

| 2.5 | Passagiers die gebruik maken van het openbaar vervoer, en ook zakelijke gebruikers van vervoer, komt eveneens een belangrijke rol toe. Er moet duidelijke en gemakkelijk verkrijgbare informatie worden gegeven over bijv. hoe zij kunnen voorkomen dat er alarm wordt geslagen, wat zij moeten doen als zij iemand zich verdacht zien gedragen en wat zij moeten doen in geval van een aanslag. De belangrijkste informatie zou op de plaats van het vervoer zelf moeten worden aangeboden en een uitvoerige versie zou op relevante websites geplaatst moeten worden. Daarnaast moeten passagiers gerust worden gesteld over de veiligheid van het netwerk, bijv. via zichtbare aanwezigheid van personeel/politie of door middel van reclamecampagnes (3). |
| --- | --- |

2.5

Passagiers die gebruik maken van het openbaar vervoer, en ook zakelijke gebruikers van vervoer, komt eveneens een belangrijke rol toe. Er moet duidelijke en gemakkelijk verkrijgbare informatie worden gegeven over bijv. hoe zij kunnen voorkomen dat er alarm wordt geslagen, wat zij moeten doen als zij iemand zich verdacht zien gedragen en wat zij moeten doen in geval van een aanslag. De belangrijkste informatie zou op de plaats van het vervoer zelf moeten worden aangeboden en een uitvoerige versie zou op relevante websites geplaatst moeten worden. Daarnaast moeten passagiers gerust worden gesteld over de veiligheid van het netwerk, bijv. via zichtbare aanwezigheid van personeel/politie of door middel van reclamecampagnes (3).

| 2.6 | In scholen en andere onderwijsinstellingen, evenals in bedrijven dient training te worden gegeven over wat men moet doen in het geval van een terroristische aanslag; ook het verspreiden van folders en andere documenten voor pedagogisch gebruik is nuttig voor een verscherpte aandacht en het beperken van de gevolgen bij paniek. |
| --- | --- |

2.6

In scholen en andere onderwijsinstellingen, evenals in bedrijven dient training te worden gegeven over wat men moet doen in het geval van een terroristische aanslag; ook het verspreiden van folders en andere documenten voor pedagogisch gebruik is nuttig voor een verscherpte aandacht en het beperken van de gevolgen bij paniek.

3.   Gebruik van informatietechnologie

| 3.1 | Goede televisiesystemen met een gesloten circuit (CCTV) en monitoring zijn als afschrikmiddel én voor het opsporen van misdaden van cruciaal belang gebleken. Voor deze systemen dienen bepaalde normen en duidelijke operationele eisen te gelden zodat bijv. monitoring tijdens het downloaden van gegevens mogelijk blijft. Daarnaast beschikken bedrijven op en in de nabijheid van stations of vervoersinfrastructuur wellicht over een eigen CCTV-systeem. Met de juiste instructies en training kan hiervan een paar extra „ogen en oren” worden gemaakt om de beveiliging van de naaste omgeving van vervoersystemen op te voeren zonder dat de betrokken bedrijven daar verder veel last van ondervinden. |
| --- | --- |

3.1

Goede televisiesystemen met een gesloten circuit (CCTV) en monitoring zijn als afschrikmiddel én voor het opsporen van misdaden van cruciaal belang gebleken. Voor deze systemen dienen bepaalde normen en duidelijke operationele eisen te gelden zodat bijv. monitoring tijdens het downloaden van gegevens mogelijk blijft. Daarnaast beschikken bedrijven op en in de nabijheid van stations of vervoersinfrastructuur wellicht over een eigen CCTV-systeem. Met de juiste instructies en training kan hiervan een paar extra „ogen en oren” worden gemaakt om de beveiliging van de naaste omgeving van vervoersystemen op te voeren zonder dat de betrokken bedrijven daar verder veel last van ondervinden.

| 3.2 | Mobieletelefonienetwerken die tegen een stootje kunnen zijn eveneens van levensbelang. Hoewel het in sommige omstandigheden noodzakelijk zou kunnen zijn mobiele netwerken uit te schakelen of alleen voor hulpdiensten open te stellen, zullen deze netwerken normaal gesproken een belangrijke rol spelen wanneer zich iets voordoet. Zo kan het zijn dat vervoerspersoneel ter plaatse mobiele telefoons moet gebruiken om met het controlecentrum te communiceren. En ook passagiers willen wellicht dringend in contact komen met vrienden of familie, hetgeen bezorgdheid en verwarring kan beperken. |
| --- | --- |

3.2

Mobieletelefonienetwerken die tegen een stootje kunnen zijn eveneens van levensbelang. Hoewel het in sommige omstandigheden noodzakelijk zou kunnen zijn mobiele netwerken uit te schakelen of alleen voor hulpdiensten open te stellen, zullen deze netwerken normaal gesproken een belangrijke rol spelen wanneer zich iets voordoet. Zo kan het zijn dat vervoerspersoneel ter plaatse mobiele telefoons moet gebruiken om met het controlecentrum te communiceren. En ook passagiers willen wellicht dringend in contact komen met vrienden of familie, hetgeen bezorgdheid en verwarring kan beperken.

4.   Ontwerp

| 4.1 | Het is belangrijk dat er bij de verlening van openbaarvervoersdiensten of aanschaf van infrastructuurvoorzieningen daarvoor goed op wordt gelet dat in de desbetreffende contracten verplichtingen op het gebied van beveiliging worden opgenomen. Daarbij zou een zekere mate van flexibiliteit toegestaan kunnen worden om deze verplichtingen aan te passen indien zich veranderingen in de veiligheidssituatie voordoen. |
| --- | --- |

4.1

Het is belangrijk dat er bij de verlening van openbaarvervoersdiensten of aanschaf van infrastructuurvoorzieningen daarvoor goed op wordt gelet dat in de desbetreffende contracten verplichtingen op het gebied van beveiliging worden opgenomen. Daarbij zou een zekere mate van flexibiliteit toegestaan kunnen worden om deze verplichtingen aan te passen indien zich veranderingen in de veiligheidssituatie voordoen.

| 4.2 | Bevoegde vervoersautoriteiten en andere partijen die op het terrein van de vervoerder zijn gevestigd, moeten worden aangemoedigd om het ontwerp van bestaande voorzieningen, zoals terminals en transportvoertuigen, onder de loep te nemen, om het zo moeilijker te maken bommen te verbergen en om mensen in geval van explosies of andere terroristische aanslagen gemakkelijker te kunnen evacueren en het aantal slachtoffers en de schade te beperken. Te denken valt bijvoorbeeld aan het grootschalige gebruik van glas en lichtgewichtmaterialen in recente bouwwerken — met name daar waar een mix van vervoersvoorzieningen en winkels bestaat, is dit wellicht niet langer wenselijk. Bewezen doeltreffende maatregelen zijn het zorgen voor goede richtlijnen en het uitbannen van mogelijkheden om dingen te verbergen. |
| --- | --- |

4.2

Bevoegde vervoersautoriteiten en andere partijen die op het terrein van de vervoerder zijn gevestigd, moeten worden aangemoedigd om het ontwerp van bestaande voorzieningen, zoals terminals en transportvoertuigen, onder de loep te nemen, om het zo moeilijker te maken bommen te verbergen en om mensen in geval van explosies of andere terroristische aanslagen gemakkelijker te kunnen evacueren en het aantal slachtoffers en de schade te beperken. Te denken valt bijvoorbeeld aan het grootschalige gebruik van glas en lichtgewichtmaterialen in recente bouwwerken — met name daar waar een mix van vervoersvoorzieningen en winkels bestaat, is dit wellicht niet langer wenselijk. Bewezen doeltreffende maatregelen zijn het zorgen voor goede richtlijnen en het uitbannen van mogelijkheden om dingen te verbergen.

5.   Financiering en middelen

| 5.1 | Maatregelen om de beveiliging van vervoersnetwerken op te voeren zullen extra middelen vergen. Het zal vaak om aanzienlijke en/of langetermijninvesteringen gaan, bijv. geavanceerde informatietechnologie, extra rangeerpunten, meer bussen, meer vervoerspersoneel en gericht toezicht, meer training en meer grootschalige voorlichtingscampagnes. Het is heel goed mogelijk dat dergelijke nieuwe initiatieven boven op bestaande investeringsplannen komen die hoofdzakelijk gericht zijn op vernieuwing van de vervoersinfrastructuur en -netwerken. Het is zelfs mogelijk dat de huidige financiële procedures rond investeringen in het vervoer in sommige gevallen ongeschikt zijn om de financiering van beveiligingsmaatregelen rond te krijgen. |
| --- | --- |

5.1

Maatregelen om de beveiliging van vervoersnetwerken op te voeren zullen extra middelen vergen. Het zal vaak om aanzienlijke en/of langetermijninvesteringen gaan, bijv. geavanceerde informatietechnologie, extra rangeerpunten, meer bussen, meer vervoerspersoneel en gericht toezicht, meer training en meer grootschalige voorlichtingscampagnes. Het is heel goed mogelijk dat dergelijke nieuwe initiatieven boven op bestaande investeringsplannen komen die hoofdzakelijk gericht zijn op vernieuwing van de vervoersinfrastructuur en -netwerken. Het is zelfs mogelijk dat de huidige financiële procedures rond investeringen in het vervoer in sommige gevallen ongeschikt zijn om de financiering van beveiligingsmaatregelen rond te krijgen.

| 5.2 | Exploitanten van vervoersnetwerken in de publieke en particuliere sector en andere betrokkenen moeten nauwkeurig bepalen hoe zij het best kunnen reageren. Als de prioriteiten echter eenmaal zijn overeengekomen is het van cruciaal belang dat de uitvoering van de maatregelen geen vertraging oploopt door onenigheid over de financiering ervan. Commissie, lidstaten en regionale en lokale overheden moeten erop toezien dat deze centrale kwestie goed wordt geregeld. |
| --- | --- |

5.2

Exploitanten van vervoersnetwerken in de publieke en particuliere sector en andere betrokkenen moeten nauwkeurig bepalen hoe zij het best kunnen reageren. Als de prioriteiten echter eenmaal zijn overeengekomen is het van cruciaal belang dat de uitvoering van de maatregelen geen vertraging oploopt door onenigheid over de financiering ervan. Commissie, lidstaten en regionale en lokale overheden moeten erop toezien dat deze centrale kwestie goed wordt geregeld.

| 5.3 | De financiering moet daarom van meet af aan gelijktijdig met andere kwesties worden behandeld. Nader onderzoek naar de potentiële kosten is noodzakelijk, maar het is denkbaar dat de beveiligingsmaatregelen zo omvangrijk moeten zijn dat de kosten ervan niet volledig aan de passagiers doorberekend kunnen worden zonder de aantrekkelijkheid van het openbaar vervoer serieuze schade toe te brengen. Nu het om uiteenlopende politieke redenen (die verband houden met milieu, gezondheid, economie) cruciaal is om het gebruik van het openbaar vervoer te bevorderen, moeten forse tariefverhogingen worden voorkomen. |
| --- | --- |

5.3

De financiering moet daarom van meet af aan gelijktijdig met andere kwesties worden behandeld. Nader onderzoek naar de potentiële kosten is noodzakelijk, maar het is denkbaar dat de beveiligingsmaatregelen zo omvangrijk moeten zijn dat de kosten ervan niet volledig aan de passagiers doorberekend kunnen worden zonder de aantrekkelijkheid van het openbaar vervoer serieuze schade toe te brengen. Nu het om uiteenlopende politieke redenen (die verband houden met milieu, gezondheid, economie) cruciaal is om het gebruik van het openbaar vervoer te bevorderen, moeten forse tariefverhogingen worden voorkomen.

| 5.4 | Bij de raming van de beveiligingskosten dienen lidstaten en overheidsinstanties ook te kijken naar de kosten die ontstaan indien niet alles in het werk wordt gesteld om de dreiging en de gevolgen van terroristische aanslagen te beperken. Daarbij gaat het niet alleen om de directe kosten in de vorm van gewonden en schade, maar ook om verlies van inkomen wanneer toerisme, reizen, investeringen en andere economische activiteiten gedurende een langere periode op een lager peil komen te liggen. |
| --- | --- |

5.4

Bij de raming van de beveiligingskosten dienen lidstaten en overheidsinstanties ook te kijken naar de kosten die ontstaan indien niet alles in het werk wordt gesteld om de dreiging en de gevolgen van terroristische aanslagen te beperken. Daarbij gaat het niet alleen om de directe kosten in de vorm van gewonden en schade, maar ook om verlies van inkomen wanneer toerisme, reizen, investeringen en andere economische activiteiten gedurende een langere periode op een lager peil komen te liggen.

| 5.5 | De potentiële gevolgen kunnen aanzienlijk groter uitvallen indien aanslagen op bepaalde cruciale onderdelen van één of meer infrastructuurvoorzieningen gecoördineerd en mogelijk gelijktijdig uitgevoerd worden om voor een zo groot mogelijke ontwrichting en/of verlies aan mensenlevens en paniek te zorgen. Uit onderstaande tabel wordt duidelijk hoezeer de verliezen kunnen oplopen.
  Verliezen bij aanslagen







  Beschrijving | kosten |
| --- | --- | --- |
| Geraamde kosten voor de hele toeleveringsketen van een massavernietigingswapen, vervoerd per container | 770 miljard euro |
| Daling van de Europese aandelenbeurzen (FTSE) meteen na de bomaanslagen in Madrid | 42 miljard euro |
| Kosten van cyberaanvallen tegen bedrijven in 2003 wereldwijd | 9,6 miljard euro |
| Kosten van de aanslagen van 11 september op het World Trade Center (directe en indirecte kosten) | 64 miljard euro |
| Bron: Deloitte Research (omrekeningskoers: 1 € = 1,3 $) |

5.5

De potentiële gevolgen kunnen aanzienlijk groter uitvallen indien aanslagen op bepaalde cruciale onderdelen van één of meer infrastructuurvoorzieningen gecoördineerd en mogelijk gelijktijdig uitgevoerd worden om voor een zo groot mogelijke ontwrichting en/of verlies aan mensenlevens en paniek te zorgen. Uit onderstaande tabel wordt duidelijk hoezeer de verliezen kunnen oplopen.

Verliezen bij aanslagen

Beschrijving

kosten

Geraamde kosten voor de hele toeleveringsketen van een massavernietigingswapen, vervoerd per container

770 miljard euro

Daling van de Europese aandelenbeurzen (FTSE) meteen na de bomaanslagen in Madrid

42 miljard euro

Kosten van cyberaanvallen tegen bedrijven in 2003 wereldwijd

9,6 miljard euro

Kosten van de aanslagen van 11 september op het World Trade Center (directe en indirecte kosten)

64 miljard euro

Bron: Deloitte Research (omrekeningskoers: 1 € = 1,3 $)

| 5.6 | Er zijn echter ook potentiële voordelen verbonden aan verbetering van de beveiliging van het vervoer. Maatregelen om terroristen af te schrikken zullen ook dieven, vandalen en agressievelingen afschrikken. Beter ontworpen terminals met een betere monitoring vergroten het vertrouwen van gebruikers en passagiers, en leiden mogelijk ook tot een grootschaliger gebruik van het openbaar vervoer in het algemeen. Betere rampenplannen en rampenoefeningen zullen ook nuttig zijn bij ernstige voorvallen die niet door terroristen zijn veroorzaakt. |
| --- | --- |

5.6

Er zijn echter ook potentiële voordelen verbonden aan verbetering van de beveiliging van het vervoer. Maatregelen om terroristen af te schrikken zullen ook dieven, vandalen en agressievelingen afschrikken. Beter ontworpen terminals met een betere monitoring vergroten het vertrouwen van gebruikers en passagiers, en leiden mogelijk ook tot een grootschaliger gebruik van het openbaar vervoer in het algemeen. Betere rampenplannen en rampenoefeningen zullen ook nuttig zijn bij ernstige voorvallen die niet door terroristen zijn veroorzaakt.

Aanbevelingen van het Comité van de Regio's

| 1. | Het CvdR roept de Commissie en alle lidstaten op de hoogste prioriteit toe te kennen aan de beveiliging van het vervoer. Alle overheidsniveaus — EU, nationaal, regionaal en lokaal — moeten, overeenkomstig hun verantwoordelijkheden, beschikken over geïntegreerde en met elkaar verenigbare strategieën om veiligheidsdreigingen aan te pakken en de gevolgen van gebeurtenissen die zich toch voordoen te beperken. |
| --- | --- |

1.

Het CvdR roept de Commissie en alle lidstaten op de hoogste prioriteit toe te kennen aan de beveiliging van het vervoer. Alle overheidsniveaus — EU, nationaal, regionaal en lokaal — moeten, overeenkomstig hun verantwoordelijkheden, beschikken over geïntegreerde en met elkaar verenigbare strategieën om veiligheidsdreigingen aan te pakken en de gevolgen van gebeurtenissen die zich toch voordoen te beperken.

| 2. | Hoewel beveiligingsstrategieën ontwikkeld c.q. verbeterd moeten worden, is het van cruciaal belang dat het openbaar vervoer efficiënt blijft functioneren, gezien de schadelijke gevolgen voor samenleving, economie en milieu die anders zouden ontstaan. |
| --- | --- |

2.

Hoewel beveiligingsstrategieën ontwikkeld c.q. verbeterd moeten worden, is het van cruciaal belang dat het openbaar vervoer efficiënt blijft functioneren, gezien de schadelijke gevolgen voor samenleving, economie en milieu die anders zouden ontstaan.

| 3. | Het CvdR roept de EU en de lidstaten op openbaarvervoerbedrijven en alle verantwoordelijke instanties aan te moedigen om met behulp van de bestaande netwerken van vervoerders en politiediensten in het vervoer meer binnen en tussen lidstaten samen te werken. |
| --- | --- |

3.

Het CvdR roept de EU en de lidstaten op openbaarvervoerbedrijven en alle verantwoordelijke instanties aan te moedigen om met behulp van de bestaande netwerken van vervoerders en politiediensten in het vervoer meer binnen en tussen lidstaten samen te werken.

| 4. | Een dergelijke samenwerking zou zich kunnen richten op uitwisseling van informatie om het besef van terroristische dreigingen te vergroten, risicobeoordelingen uit te kunnen voeren, lering te kunnen trekken uit eerdere voorvallen en succesvolle praktijkvoorbeelden in allerlei sectoren te achterhalen. |
| --- | --- |

4.

Een dergelijke samenwerking zou zich kunnen richten op uitwisseling van informatie om het besef van terroristische dreigingen te vergroten, risicobeoordelingen uit te kunnen voeren, lering te kunnen trekken uit eerdere voorvallen en succesvolle praktijkvoorbeelden in allerlei sectoren te achterhalen.

| 5. | Het CvdR prijst de hulpdiensten, de vervoerders en het publiek voor de manier waarop zij op de recente terroristische gruweldaden hebben gereageerd. Het benadrukt dat deze reactie niet in de laatste plaats mogelijk werd gemaakt door goede training, rampenplannen en uitwisseling van informatie, en meent dat deze onderdelen, naast een goed ontwerp van voorzieningen en gebruik van de juiste informatietechnologie, een wezenlijk deel van iedere beveiligingsstrategie voor het vervoer uitmaken. |
| --- | --- |

5.

Het CvdR prijst de hulpdiensten, de vervoerders en het publiek voor de manier waarop zij op de recente terroristische gruweldaden hebben gereageerd. Het benadrukt dat deze reactie niet in de laatste plaats mogelijk werd gemaakt door goede training, rampenplannen en uitwisseling van informatie, en meent dat deze onderdelen, naast een goed ontwerp van voorzieningen en gebruik van de juiste informatietechnologie, een wezenlijk deel van iedere beveiligingsstrategie voor het vervoer uitmaken.

| 6. | Het CvdR roept de Commissie en de lidstaten op samen te werken met providers van mobiele telefonienetwerken en openbaarvervoerbedrijven om de ontwikkeling aan te moedigen van mobiele telefoniediensten die bij ernstige voorvallen beschikbaar blijven voor exploitanten en passagiers. Bovendien zouden EU-voorstellen voor de opslag van elektronische en telefonische gegevens om veiligheidsredenen nooit de desbetreffende wetgeving van de lidstaten mogen verzwakken. |
| --- | --- |

6.

Het CvdR roept de Commissie en de lidstaten op samen te werken met providers van mobiele telefonienetwerken en openbaarvervoerbedrijven om de ontwikkeling aan te moedigen van mobiele telefoniediensten die bij ernstige voorvallen beschikbaar blijven voor exploitanten en passagiers. Bovendien zouden EU-voorstellen voor de opslag van elektronische en telefonische gegevens om veiligheidsredenen nooit de desbetreffende wetgeving van de lidstaten mogen verzwakken.

| 7. | Het CvdR wijst de EU en de lidstaten erop hoe kwetsbaar het wegtransport is voor terroristische aanslagen. Waar dat kan moeten bovenstaande aanbevelingen dan ook in deze sector worden uitgevoerd. Het CvdR is voornemens in een ander advies, dat thans wordt voorbereid, hierop nader in te gaan. |
| --- | --- |

7.

Het CvdR wijst de EU en de lidstaten erop hoe kwetsbaar het wegtransport is voor terroristische aanslagen. Waar dat kan moeten bovenstaande aanbevelingen dan ook in deze sector worden uitgevoerd. Het CvdR is voornemens in een ander advies, dat thans wordt voorbereid, hierop nader in te gaan.

| 8. | Aangezien de terroristische dreiging waarschijnlijk zal aanhouden, ziet het ernaar uit dat noodzakelijke verbeteringen van de beveiligingsstrategieën in het vervoer alleen mogelijk zijn als hiervoor aanzienlijk meer middelen worden uitgetrokken. Het CvdR doet daarom een beroep op Commissie en lidstaten om deze kwestie als een dringende zaak te beschouwen om ervoor te zorgen dat cruciale verbeteringen van de beveiliging niet worden uitgesteld omdat de financiële planning te wensen overlaat. |
| --- | --- |

8.

Aangezien de terroristische dreiging waarschijnlijk zal aanhouden, ziet het ernaar uit dat noodzakelijke verbeteringen van de beveiligingsstrategieën in het vervoer alleen mogelijk zijn als hiervoor aanzienlijk meer middelen worden uitgetrokken. Het CvdR doet daarom een beroep op Commissie en lidstaten om deze kwestie als een dringende zaak te beschouwen om ervoor te zorgen dat cruciale verbeteringen van de beveiliging niet worden uitgesteld omdat de financiële planning te wensen overlaat.

Brussel, 17 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

(1)  Zie de lijst van recente terroristische aanslagen in bijlage 1

1

(2)  Zie bijvoorbeeld de gezamenlijke verklaring van UITP en UIC over openbaar vervoer en beveiliging tegen terrorisme: http://www.uitp.com/mediaroom/june-2004/full-declaration-geneva-en.cfm

2

(3)  Een voorbeeld hiervan in de VS is de campagne van de Washington Metropolitan Area Transit Authority over de rol die haar personeel bij de handhaving van de veiligheid speelt. Zie Public Transport International, mei 2004.

3

Public Transport International, mei 2004.

---

BIJLAGE 1

Voorbeelden van recente terroristische aanslagen op het openbaar vervoer met verregaande, dramatische gevolgen (excl. meest recente aanslagen in Londen):

| 1986 | Parijs | RER lijn A, explosief in een sporttas ontploft nadat een passagier de tas uit de trein heeft gegooid. |
| --- | --- | --- |
| 1994 | Bakoe | Twee bomaanslagen in de metro leiden tot 19 doden en 90 gewonden |
| 1995 | Tokio | Aanval met saringas in de metro, met als gevolg 12 doden en 5 600 gewonden |
| | Parijs | Bomaanslag in het station Saint Michel leidt tot 8 doden en 120 gewonden |
| 1996 | Parijs | Explosie in het station Port-Royal leidt tot 4 doden en 91 gewonden |
| | Moskou | Explosie in metro leidt tot 4 doden en 12 gewonden |
| 2000 | Moskou | Explosie in een voetgangerstunnel bij een metrostation leidt tot 11 doden en 60 gewonden |
| 2003 | Daegu | Een melkpak met een brandbare vloeistof wordt in een wagon in brand gestoken. Het vuur leidt tot 120 doden en 100 gewonden |
| 2004 | Moskou | Een zelfmoordaanslag verwoest een metrotreinstel tijdens de ochtendspits en leidt tot 40 doden en ca. 140 gewonden |
| 2004 | Madrid | 10 bommen die in rugzakken zijn verborgen ontploffen enkele minuten na elkaar in forensentreinen tijdens de ochtendspits. De explosies leiden tot 190 doden en ca. 1 400 gewonden. 3 andere bommen worden onschadelijk gemaakt. |

1986

Parijs

RER lijn A, explosief in een sporttas ontploft nadat een passagier de tas uit de trein heeft gegooid.

1994

Bakoe

Twee bomaanslagen in de metro leiden tot 19 doden en 90 gewonden

1995

Tokio

Aanval met saringas in de metro, met als gevolg 12 doden en 5 600 gewonden

Parijs

Bomaanslag in het station Saint Michel leidt tot 8 doden en 120 gewonden

1996

Parijs

Explosie in het station Port-Royal leidt tot 4 doden en 91 gewonden

Moskou

Explosie in metro leidt tot 4 doden en 12 gewonden

2000

Moskou

Explosie in een voetgangerstunnel bij een metrostation leidt tot 11 doden en 60 gewonden

2003

Daegu

Een melkpak met een brandbare vloeistof wordt in een wagon in brand gestoken. Het vuur leidt tot 120 doden en 100 gewonden

2004

Moskou

Een zelfmoordaanslag verwoest een metrotreinstel tijdens de ochtendspits en leidt tot 40 doden en ca. 140 gewonden

2004

Madrid

10 bommen die in rugzakken zijn verborgen ontploffen enkele minuten na elkaar in forensentreinen tijdens de ochtendspits. De explosies leiden tot 190 doden en ca. 1 400 gewonden. 3 andere bommen worden onschadelijk gemaakt.

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/81 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/81

---

Advies van het Comité van de Regio's over het Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling voor de periode 2007-2013 van het programma „Burgers voor Europa” ter bevordering van een actief Europees burgerschap

(2006/C 115/18)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

GEZIEN het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling voor de periode 2007-2013 van het programma „Burgers voor Europa” ter bevordering van een actief Europees burgerschap (COM(2005) 116 final);

GEZIEN het besluit van de Europese Commissie van 6 april 2005 om, overeenkomstig artikel 151, artikel 265, lid 1 en artikel 308 van het EG-Verdrag, het CvdR over bovengenoemd document te raadplegen;

GEZIEN het besluit van zijn voorzitter van 20 januari 2005 om de commissie „Constitutionele aangelegenheden en Europese governance” met de voorbereiding van een advies over dit document te belasten;

GEZIEN het op 29 oktober 2004 ondertekende Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa, in het bijzonder de artikelen I-10 en III-280;

GEZIEN het Besluit 2004/100/EG van de Raad van 26 januari 2004 tot instelling van een communautair actieprogramma ter bevordering van actief Europees burgerschap („civic participation”) (1);

GEZIEN zijn advies van 20 november 2003 over het „Voorstel voor een besluit van de Raad tot instelling van een communautair actieprogramma ter bevordering van actief Europees burgerschap (civic participation)”, en de „Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad inzake de door de lidstaten te nemen maatregelen om ervoor te zorgen dat alle burgers van de Unie in 2004 deelnemen aan de verkiezingen voor het Europees Parlement in een uitgebreide Unie” (CdR 170/2003 fin) (2);

GEZIEN zijn advies van 21 november 2002 over de „Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over een voorlichtings- en communicatiestrategie voor de Europese Unie” (COM(2002) 350 final) (CdR 124/2002 fin) (3);

GEZIEN het Vierde verslag van de Commissie over het burgerschap van de Unie (1 mei 2001- 30 april 2004) — (COM(2004) 695 final);

GEZIEN de Mededeling van de Europese Commissie „Naar een actief burgerschap: cultuur en verscheidenheid in Europa bevorderen door programma's voor jeugd, cultuur, de audiovisuele sector en participatie van de burgers” (COM(2004) 154 final);

GEZIEN het door de commissie „Constitutionele aangelegenheden en Europese governance” op 4 oktober 2005 goedgekeurde ontwerpadvies (CdR 120/2005 rév. 2) (rapporteur: mevrouw DU GRANRUT, lid van de regioraad van Picardië en loco-burgemeester van Senlis (FR/EVP));

| 1) | OVERWEGENDE dat in het tweede deel van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap een burgerschap van de Unie wordt ingesteld, en dat dit burgerschap krachtens artikel 17 van dat Verdrag het nationale burgerschap aanvult doch niet in de plaats daarvan komt; dat deze bepalingen zijn overgenomen in artikel I-10 van het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa; dat titel VI van dit Verdrag aan „Het democratische bestel van de Unie” is gewijd; |
| --- | --- |

1)

OVERWEGENDE dat in het tweede deel van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap een burgerschap van de Unie wordt ingesteld, en dat dit burgerschap krachtens artikel 17 van dat Verdrag het nationale burgerschap aanvult doch niet in de plaats daarvan komt; dat deze bepalingen zijn overgenomen in artikel I-10 van het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa; dat titel VI van dit Verdrag aan „Het democratische bestel van de Unie” is gewijd;

| 2) | OVERWEGENDE dat het burgerschap in de eerste plaats het bestuur dat het dichtst bij de burger staat aanbelangt; dat de lokale en regionale overheden overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel een actieve rol moeten spelen bij de bevordering van dat burgerschap; |
| --- | --- |

2)

OVERWEGENDE dat het burgerschap in de eerste plaats het bestuur dat het dichtst bij de burger staat aanbelangt; dat de lokale en regionale overheden overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel een actieve rol moeten spelen bij de bevordering van dat burgerschap;

| 3) | OVERWEGENDE dat het Comité van de Regio's als spreekbuis van de regionale en lokale overheden en pleitbezorger van inspraak van de burger in het communautaire besluitvormingsproces als eerste belang heeft bij de bevordering en concretisering van het Europees burgerschap; |
| --- | --- |

3)

OVERWEGENDE dat het Comité van de Regio's als spreekbuis van de regionale en lokale overheden en pleitbezorger van inspraak van de burger in het communautaire besluitvormingsproces als eerste belang heeft bij de bevordering en concretisering van het Europees burgerschap;

| 4) | OVERWEGENDE dat de Raad met bovengenoemd besluit van 26 januari 2004, een driejarig communautair actieprogramma ter bevordering van actief Europees burgerschap heeft ingesteld; dat de acties die onder dit programma vallen voor een referentiebedrag van 72 miljoen euro, moeten worden voortgezet; |
| --- | --- |

4)

OVERWEGENDE dat de Raad met bovengenoemd besluit van 26 januari 2004, een driejarig communautair actieprogramma ter bevordering van actief Europees burgerschap heeft ingesteld; dat de acties die onder dit programma vallen voor een referentiebedrag van 72 miljoen euro, moeten worden voortgezet;

| 5) | OVERWEGENDE dat in het kader van de uitbreiding van de EU een bijzondere inspanning moet worden geleverd voor de bevordering van het Europees burgerschap in de nieuwe lidstaten; |
| --- | --- |

5)

OVERWEGENDE dat in het kader van de uitbreiding van de EU een bijzondere inspanning moet worden geleverd voor de bevordering van het Europees burgerschap in de nieuwe lidstaten;

| 6) | OVERWEGENDE dat het jaar 2005 door de Raad van Europa is uitgeroepen tot Europees jaar van het burgerschap via het onderwijs, waarbij het belang van onderwijs voor de bevordering en bescherming van de mensenrechten centraal staat; dat tijdens de derde topconferentie van de Raad van Europa in 2005 te Warschau een jongerentop heeft plaatsgevonden, die heeft laten zien dat een actieve jeugd, die zich bewust is van haar nieuwe identiteit, de beste promotie voor een actief burgerschap is; |
| --- | --- |

6)

OVERWEGENDE dat het jaar 2005 door de Raad van Europa is uitgeroepen tot Europees jaar van het burgerschap via het onderwijs, waarbij het belang van onderwijs voor de bevordering en bescherming van de mensenrechten centraal staat; dat tijdens de derde topconferentie van de Raad van Europa in 2005 te Warschau een jongerentop heeft plaatsgevonden, die heeft laten zien dat een actieve jeugd, die zich bewust is van haar nieuwe identiteit, de beste promotie voor een actief burgerschap is;

heeft tijdens zijn 62e zitting op 16 en 17 november 2005 (vergadering van 17 november) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd:

1.   Standpunten van het Comité van de Regio's

| 1.1 | Het CvdR is van mening dat de EU haar burgers meer bewust moet maken van de Europese dimensie van hun burgerschap. |
| --- | --- |

1.1

Het CvdR is van mening dat de EU haar burgers meer bewust moet maken van de Europese dimensie van hun burgerschap.

| 1.2 | Het is ervan overtuigd dat de toegenomen verscheidenheid binnen de Unie als gevolg van de toetreding in mei 2004 van tien (en later nog meer) nieuwe lidstaten, specifieke inspanningen vereist om een actief burgerschap te bevorderen. Dit geldt zowel voor de nieuwe lidstaten als de vijftien oude lidstaten, waar bij de bevordering van een actief burgerschap ook moet worden gekeken naar de culturele, sociale en taalkundige verrijking als gevolg van de uitbreiding. |
| --- | --- |

1.2

Het is ervan overtuigd dat de toegenomen verscheidenheid binnen de Unie als gevolg van de toetreding in mei 2004 van tien (en later nog meer) nieuwe lidstaten, specifieke inspanningen vereist om een actief burgerschap te bevorderen. Dit geldt zowel voor de nieuwe lidstaten als de vijftien oude lidstaten, waar bij de bevordering van een actief burgerschap ook moet worden gekeken naar de culturele, sociale en taalkundige verrijking als gevolg van de uitbreiding.

| 1.3 | Het maakt zich zorgen over het feit dat de Europese burgers het gevoel hebben dat zij buiten de besluitvormingscentra in de EU worden gehouden en over het gebrek aan informatie, waardoor zij een afwijzende houding aannemen tegenover de politieke ontwikkeling van de EU. |
| --- | --- |

1.3

Het maakt zich zorgen over het feit dat de Europese burgers het gevoel hebben dat zij buiten de besluitvormingscentra in de EU worden gehouden en over het gebrek aan informatie, waardoor zij een afwijzende houding aannemen tegenover de politieke ontwikkeling van de EU.

| 1.4 | Het hamert op de fundamentele rol van de lokale en regionale overheden bij de ontwikkeling van een actief Europees burgerschap. |
| --- | --- |

1.4

Het hamert op de fundamentele rol van de lokale en regionale overheden bij de ontwikkeling van een actief Europees burgerschap.

| 1.5 | Het is ingenomen met het voorstel voor een besluit tot instelling van een communautair actieprogramma ter bevordering van actief Europees burgerschap, dat voor de periode 2007-2013 een budget van 235 miljoen euro krijgt toebedeeld. Dit actieprogramma volgt op het programma 2004-2006, waarvoor het budget van 72 miljoen euro volgens het CvdR te laag was (advies CdR 170/2003). |
| --- | --- |

1.5

Het is ingenomen met het voorstel voor een besluit tot instelling van een communautair actieprogramma ter bevordering van actief Europees burgerschap, dat voor de periode 2007-2013 een budget van 235 miljoen euro krijgt toebedeeld. Dit actieprogramma volgt op het programma 2004-2006, waarvoor het budget van 72 miljoen euro volgens het CvdR te laag was (advies CdR 170/2003).

| 1.6 | De bevordering van het burgerschap is een horizontaal thema waarmee ook op andere beleidsterreinen van de Europese Unie rekening moet worden gehouden; zo zouden de programma's op het gebied van onderwijs, cultuur en jeugd aandacht moeten besteden aan het Europees burgerschap, evenals de acties die DG Justitie, vrijheid en veiligheid ontplooit in het kader van het programma voor grondrechten en het burgerschap voor de periode 2007-2013. |
| --- | --- |

1.6

De bevordering van het burgerschap is een horizontaal thema waarmee ook op andere beleidsterreinen van de Europese Unie rekening moet worden gehouden; zo zouden de programma's op het gebied van onderwijs, cultuur en jeugd aandacht moeten besteden aan het Europees burgerschap, evenals de acties die DG Justitie, vrijheid en veiligheid ontplooit in het kader van het programma voor grondrechten en het burgerschap voor de periode 2007-2013.

| 1.7 | Wel is het CvdR van mening dat sommige programmaonderdelen, zoals die met betrekking tot de gemeenschappelijke waarden van de Europese burgers en de mijlpalen in hun geschiedenis, een sterke „burgerschapdimensie” hebben en dus beter in het programma „Burgers voor Europa” zouden kunnen worden ondergebracht. |
| --- | --- |

1.7

Wel is het CvdR van mening dat sommige programmaonderdelen, zoals die met betrekking tot de gemeenschappelijke waarden van de Europese burgers en de mijlpalen in hun geschiedenis, een sterke „burgerschapdimensie” hebben en dus beter in het programma „Burgers voor Europa” zouden kunnen worden ondergebracht.

| 1.8 | Ten einde de kwaliteit van de burgerprojecten te verhogen moeten tevens maatregelen worden genomen om lokale en regionale betrokkenen te steunen bij de uitwisseling van beste praktijken en ervaringen. |
| --- | --- |

1.8

Ten einde de kwaliteit van de burgerprojecten te verhogen moeten tevens maatregelen worden genomen om lokale en regionale betrokkenen te steunen bij de uitwisseling van beste praktijken en ervaringen.

| 1.9 | Het CvdR is ermee ingenomen dat de Europese Commissie, in het kader van de totstandkoming van het onderhavige voorstel, een brede openbare raadpleging heeft gehouden die is uitgemond in een raadplegend forum op 3 en 4 februari jl., waartoe het zelf heeft bijgedragen. |
| --- | --- |

1.9

Het CvdR is ermee ingenomen dat de Europese Commissie, in het kader van de totstandkoming van het onderhavige voorstel, een brede openbare raadpleging heeft gehouden die is uitgemond in een raadplegend forum op 3 en 4 februari jl., waartoe het zelf heeft bijgedragen.

| 1.10 | Het CvdR stemt in met de prioriteit die in het actieprogramma wordt gegeven aan jumelages van steden, waarvoor bijna een derde van de middelen wordt uitgetrokken. |
| --- | --- |

1.10

Het CvdR stemt in met de prioriteit die in het actieprogramma wordt gegeven aan jumelages van steden, waarvoor bijna een derde van de middelen wordt uitgetrokken.

| 1.11 | Te oordelen naar de financiële perspectieven van het nieuwe programma vreest het CvdR echter dat het aantal gefinancierde projecten zal dalen, en dat er tevens nadelige gevolgen zullen zijn voor bestaande projecten. |
| --- | --- |

1.11

Te oordelen naar de financiële perspectieven van het nieuwe programma vreest het CvdR echter dat het aantal gefinancierde projecten zal dalen, en dat er tevens nadelige gevolgen zullen zijn voor bestaande projecten.

| 1.12 | Het is van mening dat de jumelage van andere lokale en regionale overheden eveneens moet worden aangemoedigd, met inachtneming van de nationale wetgeving. |
| --- | --- |

1.12

Het is van mening dat de jumelage van andere lokale en regionale overheden eveneens moet worden aangemoedigd, met inachtneming van de nationale wetgeving.

| 1.13 | Grensoverschrijdende gebieden staan in contact met meerdere nationale culturen; hier heeft de ontwikkeling van een Europese identiteit de meeste kans van slagen. Het CvdR is ingenomen met de discussie die met name in DG Regio op gang is gebracht over de totstandkoming van grensoverschrijdende samenwerkingsstructuren waarin de burgerdimensie wordt geïntegreerd. |
| --- | --- |

1.13

Grensoverschrijdende gebieden staan in contact met meerdere nationale culturen; hier heeft de ontwikkeling van een Europese identiteit de meeste kans van slagen. Het CvdR is ingenomen met de discussie die met name in DG Regio op gang is gebracht over de totstandkoming van grensoverschrijdende samenwerkingsstructuren waarin de burgerdimensie wordt geïntegreerd.

| 1.14 | Het CvdR stemt in met het beginsel dat het programma overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Thessaloniki van 19 en 20 juni 2003 wordt opengesteld voor de EVA-landen die partij zijn bij de EER-overeenkomst, de kandidaat-lidstaten waarvoor een pretoetredingsstrategie is opgestart en de landen van de westelijke Balkan. Het betreurt echter dat in dit voorstel geen rekening wordt gehouden met onderdanen van de Unie die buiten het grondgebied van de Unie verblijven. |
| --- | --- |

1.14

Het CvdR stemt in met het beginsel dat het programma overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Thessaloniki van 19 en 20 juni 2003 wordt opengesteld voor de EVA-landen die partij zijn bij de EER-overeenkomst, de kandidaat-lidstaten waarvoor een pretoetredingsstrategie is opgestart en de landen van de westelijke Balkan. Het betreurt echter dat in dit voorstel geen rekening wordt gehouden met onderdanen van de Unie die buiten het grondgebied van de Unie verblijven.

| 1.15 | Het juicht de bevordering van een „actieve civiele samenleving” in Europa toe, en vindt dat projecten van het maatschappelijk middenveld prioriteit verdienen. |
| --- | --- |

1.15

Het juicht de bevordering van een „actieve civiele samenleving” in Europa toe, en vindt dat projecten van het maatschappelijk middenveld prioriteit verdienen.

| 1.16 | Het onderstreept het belang van een actief voorlichtings- en communicatiebeleid voor de lange termijn, dat het verkiest boven de organisatie van evenementen die weliswaar erg zichtbaar zijn maar waarvan de impact niet altijd even groot is. |
| --- | --- |

1.16

Het onderstreept het belang van een actief voorlichtings- en communicatiebeleid voor de lange termijn, dat het verkiest boven de organisatie van evenementen die weliswaar erg zichtbaar zijn maar waarvan de impact niet altijd even groot is.

| 1.17 | Het is ingenomen met de inspanningen om de restricties voor begunstigden te reduceren zonder inbreuk te plegen op de bestaande financiële voorschriften, die overigens nog voor verbetering vatbaar zijn. |
| --- | --- |

1.17

Het is ingenomen met de inspanningen om de restricties voor begunstigden te reduceren zonder inbreuk te plegen op de bestaande financiële voorschriften, die overigens nog voor verbetering vatbaar zijn.

| 1.18 | Het staat positief tegenover het voorgenomen follow-up- en evaluatieproces, en met name de toezending van drie verslagen in 2010, 2011 en 2015, maar betreurt dat er nog altijd geen tussentijdse evaluatie is gemaakt van het driejarenprogramma 2004-2006. |
| --- | --- |

1.18

Het staat positief tegenover het voorgenomen follow-up- en evaluatieproces, en met name de toezending van drie verslagen in 2010, 2011 en 2015, maar betreurt dat er nog altijd geen tussentijdse evaluatie is gemaakt van het driejarenprogramma 2004-2006.

2.   Aanbevelingen van het Comité van de Regio's

| 2.1 | Het CvdR hoopt dat het Europees Parlement en de Raad dit besluit zonder vertraging zullen goedkeuren, zodat de continuïteit van de activiteiten in het kader van het driejarenprogramma 2004-2006 gewaarborgd is. |
| --- | --- |

2.1

Het CvdR hoopt dat het Europees Parlement en de Raad dit besluit zonder vertraging zullen goedkeuren, zodat de continuïteit van de activiteiten in het kader van het driejarenprogramma 2004-2006 gewaarborgd is.

| 2.2 | De Commissie zou in al haar voorstellen — en met name die op het gebied van onderwijs, cultuur, jongeren en bescherming van de grondrechten — aandacht moeten besteden aan het Europees burgerschap. Ook zou zij bepaalde onderdelen van andere programma's naar dit programma moeten overhevelen, als deze onderdelen althans hoofdzakelijk de bevordering van het burgerschap tot doel hebben. |
| --- | --- |

2.2

De Commissie zou in al haar voorstellen — en met name die op het gebied van onderwijs, cultuur, jongeren en bescherming van de grondrechten — aandacht moeten besteden aan het Europees burgerschap. Ook zou zij bepaalde onderdelen van andere programma's naar dit programma moeten overhevelen, als deze onderdelen althans hoofdzakelijk de bevordering van het burgerschap tot doel hebben.

| 2.3 | Het CvdR is van mening dat de geplande financiering voor de bevordering van een actief burgerschap in de nieuwe lidstaten naar boven moet worden bijgesteld en van een specifieke begrotingslijn moet worden voorzien. |
| --- | --- |

2.3

Het CvdR is van mening dat de geplande financiering voor de bevordering van een actief burgerschap in de nieuwe lidstaten naar boven moet worden bijgesteld en van een specifieke begrotingslijn moet worden voorzien.

| 2.4 | Het CvdR benadrukt dat er meer jumelages van steden moeten komen, en stelt voor nog meer lokale en regionale overheden aan te sporen zich in te zetten voor nieuwe en bestaande jumelages, en zich daarbij te spiegelen aan de beste praktijkvoorbeelden. |
| --- | --- |

2.4

Het CvdR benadrukt dat er meer jumelages van steden moeten komen, en stelt voor nog meer lokale en regionale overheden aan te sporen zich in te zetten voor nieuwe en bestaande jumelages, en zich daarbij te spiegelen aan de beste praktijkvoorbeelden.

| 2.5 | De bevordering van het Europees burgerschap in grensoverschrijdende gebieden verdient speciale aandacht. |
| --- | --- |

2.5

De bevordering van het Europees burgerschap in grensoverschrijdende gebieden verdient speciale aandacht.

| 2.6 | Het CvdR dringt aan op een bezinning over de vraag hoe het Europees burgerschap van Europese onderdanen die buiten het grondgebied van de EU wonen, kan worden bevorderd. |
| --- | --- |

2.6

Het CvdR dringt aan op een bezinning over de vraag hoe het Europees burgerschap van Europese onderdanen die buiten het grondgebied van de EU wonen, kan worden bevorderd.

| 2.7 | Volgens het CvdR is er behoefte aan een voorlichtings- en communicatiebeleid voor de lange termijn, dat voornamelijk is gericht op jongeren en dat een duidelijke Europese stempel draagt. |
| --- | --- |

2.7

Volgens het CvdR is er behoefte aan een voorlichtings- en communicatiebeleid voor de lange termijn, dat voornamelijk is gericht op jongeren en dat een duidelijke Europese stempel draagt.

| 2.8 | Het CvdR dringt erop aan dat de inspanningen om de administratieve rompslomp te verminderen, worden voortgezet. |
| --- | --- |

2.8

Het CvdR dringt erop aan dat de inspanningen om de administratieve rompslomp te verminderen, worden voortgezet.

| 2.9 | De lokale en regionale overheden zouden als dragers van dat voorlichtings- en communicatiebeleid moeten kunnen optreden. |
| --- | --- |

2.9

De lokale en regionale overheden zouden als dragers van dat voorlichtings- en communicatiebeleid moeten kunnen optreden.

| 2.10 | Het CvdR stelt voor dat er een aanbeveling wordt uitgewerkt waarvan het doel is om educatie t.a.v. het Europees burgerschap op school en in de universiteiten te bevorderen, waarbij de Commissie het voortouw neemt, maar waarbij ook het CvdR betrokken wordt als vertegenwoordiger van de overheden die bevoegd zijn voor onderwijs. |
| --- | --- |

2.10

Het CvdR stelt voor dat er een aanbeveling wordt uitgewerkt waarvan het doel is om educatie t.a.v. het Europees burgerschap op school en in de universiteiten te bevorderen, waarbij de Commissie het voortouw neemt, maar waarbij ook het CvdR betrokken wordt als vertegenwoordiger van de overheden die bevoegd zijn voor onderwijs.

Brussel, 17 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

(1)  PB L 30 van 4-2-2004, blz. 6.

1

(2)  PB C 73 van 23-3-2004, blz. 46

2

(3)  PB C 73 van 26-3-2003, blz. 46.

3

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/84 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/84

---

Advies van het Comité van de Regio's over de „Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement — Verslag over de tenuitvoerlegging van de bosbouwstrategie van de EU”

(2006/C 115/19)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

Gezien de „Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement — Verslag over de tenuitvoerlegging van de bosbouwstrategie van de EU” (COM(2005) 84 final),

Gezien het besluit van de Commissie van 17 maart 2005 om het Comité hierover overeenkomstig art. 265, lid 1, van het EG-Verdrag te raadplegen,

Gezien het besluit van zijn bureau van 16 november 2004 om de commissie „Duurzame ontwikkeling” met het opstellen van een advies terzake te belasten;

Gezien de resolutie van de Raad van 15 december 1998 over een bosbouwstrategie voor de Europese Unie,

Gezien zijn advies van 19 november 1997 over „Beheer, gebruik en bescherming van bossen in de EU” (CdR 268/1997) (1),

Gezien zijn advies van 18 november 1999 over de „Mededeling van de Commissie aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de Regio's over een bosbouwstrategie voor de Europese Unie” (CdR 184/1999) (2),

Gezien zijn advies van 12 februari 2003 over het „Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de bewaking van bossen en milieu-interacties in de Gemeenschap (Forest Focus)” (CdR 345/2002) (3),

Gezien zijn op 6 oktober 2005 door de commissie „Duurzame ontwikkeling” goedgekeurde ontwerpadvies (CdR 213/2005 rév. 1 — rapporteur: de heer Borghi, gemeenteraadslid van Vogogna (IT, ALDE)),

heeft tijdens zijn op 16 en 17 november 2005 gehouden 62e zitting (vergadering van 17 november) het volgende advies goedgekeurd:

1.   Standpunten van het Comité van de Regio's

| 1.1 | Het CvdR is ermee ingenomen dat de Commissie, gevolg gevend aan de resolutie van de Raad van 15 december 1998, een verslag over de tenuitvoerlegging van de bosbouwstrategie heeft ingediend. |
| --- | --- |

1.1

Het CvdR is ermee ingenomen dat de Commissie, gevolg gevend aan de resolutie van de Raad van 15 december 1998, een verslag over de tenuitvoerlegging van de bosbouwstrategie heeft ingediend.

| 1.2 | Het juicht toe dat dit document momenteel door alle EU-instellingen wordt bestudeerd. Hieruit blijkt dat de belangstelling voor de bosbouw nog altijd groeiende is. |
| --- | --- |

1.2

Het juicht toe dat dit document momenteel door alle EU-instellingen wordt bestudeerd. Hieruit blijkt dat de belangstelling voor de bosbouw nog altijd groeiende is.

| 1.3 | De Commissie:






  — | velt geen expliciet oordeel over de met de bosbouwstrategie behaalde resultaten; |
| --- | --- | --- |

1.3

De Commissie:

—

velt geen expliciet oordeel over de met de bosbouwstrategie behaalde resultaten;

| — | houdt vast aan de drie beginselen en hoofdelementen die aan deze strategie ten grondslag liggen: het streven naar een duurzaam bosbeheer, de multifunctionele rol van de bossen, en de nationale bosbouwprogramma's; |
| --- | --- |

—

houdt vast aan de drie beginselen en hoofdelementen die aan deze strategie ten grondslag liggen: het streven naar een duurzaam bosbeheer, de multifunctionele rol van de bossen, en de nationale bosbouwprogramma's;

| — | acht het noodzakelijk om de strategie aan de „veranderende beleidscontext” aan te passen; |
| --- | --- |

—

acht het noodzakelijk om de strategie aan de „veranderende beleidscontext” aan te passen;

| — | stelt voor om een Europees actieplan voor duurzaam bosbeheer op te stellen, de bestaande instrumenten opnieuw te bezien teneinde de coördinatie en samenwerking tussen de verschillende beleidssectoren die van invloed zijn op de bosbouw te vergemakkelijken, en ook het Permanent comité voor de bosbouw te evalueren. |
| --- | --- |

—

stelt voor om een Europees actieplan voor duurzaam bosbeheer op te stellen, de bestaande instrumenten opnieuw te bezien teneinde de coördinatie en samenwerking tussen de verschillende beleidssectoren die van invloed zijn op de bosbouw te vergemakkelijken, en ook het Permanent comité voor de bosbouw te evalueren.

| 1.4 | Noch in het vigerende Verdrag betreffende de Unie, noch in het recente grondwetsverdrag wordt voorzien in een gemeenschappelijk bosbeleid en valt hout onder de landbouwproducten. De EU kan terzake dus alleen maar coördinerend optreden, de instrumenten van het milieubeleid inzetten, of via de landbouwwetgeving maatregelen voor de bossen treffen. De Commissie heeft geen gebruik willen maken van haar initiatiefrecht om een wetgevingsbasis voor te stellen. |
| --- | --- |

1.4

Noch in het vigerende Verdrag betreffende de Unie, noch in het recente grondwetsverdrag wordt voorzien in een gemeenschappelijk bosbeleid en valt hout onder de landbouwproducten. De EU kan terzake dus alleen maar coördinerend optreden, de instrumenten van het milieubeleid inzetten, of via de landbouwwetgeving maatregelen voor de bossen treffen. De Commissie heeft geen gebruik willen maken van haar initiatiefrecht om een wetgevingsbasis voor te stellen.

| 1.5 | Mede onder verwijzing naar de strategieën van Lissabon en Göteborg stelt de Commissie voor om de bosbouwstrategie verder te ontwikkelen door een Europees actieplan voor een duurzaam bosbeheer uit te werken. Zij hoopt hiermee te bereiken dat er meer gestructureerde en duidelijker gedefinieerde instrumenten komen die in de lidstaten beter worden toegepast dan nu het geval is. |
| --- | --- |

1.5

Mede onder verwijzing naar de strategieën van Lissabon en Göteborg stelt de Commissie voor om de bosbouwstrategie verder te ontwikkelen door een Europees actieplan voor een duurzaam bosbeheer uit te werken. Zij hoopt hiermee te bereiken dat er meer gestructureerde en duidelijker gedefinieerde instrumenten komen die in de lidstaten beter worden toegepast dan nu het geval is.

| 1.6 | De ontwikkeling van de Europese strategie dient in mondiaal verband te worden gezien. Daarom is het goed dat er in de Mededeling naar alle relevante bestaande documenten en overeenkomsten wordt verwezen. Wel moet ook hier het subsidiariteitsbeginsel in acht worden genomen. Dit betekent ofwel dat de EU-lidstaten de internationale overeenkomsten moeten ratificeren, ofwel dat de communautaire instanties tot coördinatie moeten overgaan. |
| --- | --- |

1.6

De ontwikkeling van de Europese strategie dient in mondiaal verband te worden gezien. Daarom is het goed dat er in de Mededeling naar alle relevante bestaande documenten en overeenkomsten wordt verwezen. Wel moet ook hier het subsidiariteitsbeginsel in acht worden genomen. Dit betekent ofwel dat de EU-lidstaten de internationale overeenkomsten moeten ratificeren, ofwel dat de communautaire instanties tot coördinatie moeten overgaan.

| 1.7 | Bossen vormen net als water — beide kunnen overigens niet los van elkaar worden gezien — hulpbronnen die op wereldniveau van strategisch belang zijn. In plaats van een beleid dat een optelsom is van allerlei losse puzzelstukjes die moeilijk aan elkaar kunnen worden gelegd, is er een communautair beleid nodig om tot een echt gemeenschappelijke aanpak te komen, met name gezien het oorzakelijk verband tussen ontbossing en overstromingen. |
| --- | --- |

1.7

Bossen vormen net als water — beide kunnen overigens niet los van elkaar worden gezien — hulpbronnen die op wereldniveau van strategisch belang zijn. In plaats van een beleid dat een optelsom is van allerlei losse puzzelstukjes die moeilijk aan elkaar kunnen worden gelegd, is er een communautair beleid nodig om tot een echt gemeenschappelijke aanpak te komen, met name gezien het oorzakelijk verband tussen ontbossing en overstromingen.

Onderdelen van de bosbouwstrategie

| 1.8 | In het Europese beleid voor economische ontwikkeling is er nog steeds onvoldoende oog voor bossen en hout. Deze sector vertegenwoordigt vele arbeidsplaatsen en een grote omzet, maar blijft in het beleid stiefmoederlijk bedeeld. |
| --- | --- |

1.8

In het Europese beleid voor economische ontwikkeling is er nog steeds onvoldoende oog voor bossen en hout. Deze sector vertegenwoordigt vele arbeidsplaatsen en een grote omzet, maar blijft in het beleid stiefmoederlijk bedeeld.

| 1.9 | Er dient een communautaire langetermijnstrategie te worden uitgewerkt voor het gebruik van de verschillende kwaliteiten hout die in Europa worden geproduceerd, met inbegrip van hout uit bossen die voor energiedoeleinden zijn aangeplant. Om het gebruik van hout te bevorderen moeten er informatie- en communicatiecampagnes worden opgezet waarin de aandacht op de technische kenmerken en op niet-traditionele toepassingen wordt gevestigd. Hout kan als alternatief dienen voor andere materialen die, doordat zij aan het eind van hun levensduur moeten worden verwerkt, globaal gezien steeds duurder in het gebruik zijn. |
| --- | --- |

1.9

Er dient een communautaire langetermijnstrategie te worden uitgewerkt voor het gebruik van de verschillende kwaliteiten hout die in Europa worden geproduceerd, met inbegrip van hout uit bossen die voor energiedoeleinden zijn aangeplant. Om het gebruik van hout te bevorderen moeten er informatie- en communicatiecampagnes worden opgezet waarin de aandacht op de technische kenmerken en op niet-traditionele toepassingen wordt gevestigd. Hout kan als alternatief dienen voor andere materialen die, doordat zij aan het eind van hun levensduur moeten worden verwerkt, globaal gezien steeds duurder in het gebruik zijn.

| 1.10 | Via het economische-ontwikkelingsbeleid zouden ook andere bosproducten dan hout een impuls moeten krijgen. Sommige daarvan worden in het verslag genoemd (kurk, hars, geneeskrachtige planten, paddenstoelen en bessen), andere niet (producten van de jacht en de bijenteelt, pijnboompitten, kastanjes en aromatische planten). |
| --- | --- |

1.10

Via het economische-ontwikkelingsbeleid zouden ook andere bosproducten dan hout een impuls moeten krijgen. Sommige daarvan worden in het verslag genoemd (kurk, hars, geneeskrachtige planten, paddenstoelen en bessen), andere niet (producten van de jacht en de bijenteelt, pijnboompitten, kastanjes en aromatische planten).

| 1.11 | Het CvdR is voorstander van verdere ontwikkeling van de certificering van bossen. De producenten moeten hiermee een middel in handen krijgen om hun hout op de interne markt in de schijnwerpers te zetten. Certificering kan het concurrentievermogen ten goede komen, mits een en ander onder de aandacht van consumenten en burgers wordt gebracht. Producenten moeten de vrijheid houden om zich al dan niet bij certificeringsregelingen aan te sluiten. Wat deze regelingen inhouden, moet worden bepaald door de diverse organisaties die ze voorstellen. De overheid mag zich niet mengen in de uitwerking van de regelingen door normen op te leggen, behalve waar het gaat om voorschriften die nodig zijn om de transparantie te waarborgen en misleiding tegen te gaan. |
| --- | --- |

1.11

Het CvdR is voorstander van verdere ontwikkeling van de certificering van bossen. De producenten moeten hiermee een middel in handen krijgen om hun hout op de interne markt in de schijnwerpers te zetten. Certificering kan het concurrentievermogen ten goede komen, mits een en ander onder de aandacht van consumenten en burgers wordt gebracht. Producenten moeten de vrijheid houden om zich al dan niet bij certificeringsregelingen aan te sluiten. Wat deze regelingen inhouden, moet worden bepaald door de diverse organisaties die ze voorstellen. De overheid mag zich niet mengen in de uitwerking van de regelingen door normen op te leggen, behalve waar het gaat om voorschriften die nodig zijn om de transparantie te waarborgen en misleiding tegen te gaan.

| 1.12 | Het is nuttig dat de maatregelen om minder waardevol hout, afvalhout en hout afkomstig uit voor energiedoeleinden aangeplante bossen, in de buurt van de productiezones te gebruiken voor de productie van warmte en energie, versterkt worden voortgezet, ter vervanging van andere minerale brandstoffen. Er zijn maatregelen nodig om de afzet van met hout geproduceerde energie mogelijk te maken. |
| --- | --- |

1.12

Het is nuttig dat de maatregelen om minder waardevol hout, afvalhout en hout afkomstig uit voor energiedoeleinden aangeplante bossen, in de buurt van de productiezones te gebruiken voor de productie van warmte en energie, versterkt worden voortgezet, ter vervanging van andere minerale brandstoffen. Er zijn maatregelen nodig om de afzet van met hout geproduceerde energie mogelijk te maken.

| 1.13 | Met het toekomstige actieplan moet steun worden verleend voor de verschillende organisaties uit de bosbouwsector — van grondeigenaars en gebruikers — waarbij de aandacht in het bijzonder moet uitgaan naar het consolideren of het nieuw leven inblazen van onderdelen van de sector; tegelijkertijd moet gestimuleerd en ondersteund worden dat eigenaars en/of beheerders van bossen zich aaneensluiten. |
| --- | --- |

1.13

Met het toekomstige actieplan moet steun worden verleend voor de verschillende organisaties uit de bosbouwsector — van grondeigenaars en gebruikers — waarbij de aandacht in het bijzonder moet uitgaan naar het consolideren of het nieuw leven inblazen van onderdelen van de sector; tegelijkertijd moet gestimuleerd en ondersteund worden dat eigenaars en/of beheerders van bossen zich aaneensluiten.

| 1.14 | Het is tegenwoordig algemeen bekend dat wouden en bossen in vele opzichten een belangrijke rol spelen (multifunctionaliteit). Veelal echter komt deze multifunctionele rol gezien het potentieel ervan onvoldoende tot uiting in de economie van de betrokken gebieden en in het inkomen van de mensen die er wonen. In veel gevallen hebben de eigenaars zelfs af te rekenen met van overheidswege opgelegde beperkingen waardoor ze met handen en voeten zijn gebonden. Dit probleem is nog niet opgelost en met het cohesie- en plattelandsontwikkelingsbeleid is men er nog niet in geslaagd om de economie van bosrijke gebieden adequaat te stimuleren. Om hier iets aan te doen is het van belang dat de in Commissiedocument COM(2004) 490 final vervatte maatregelen op het snijvlak van het bosbouwbeleid en het plattelandsontwikkelingsbeleid worden goedgekeurd. |
| --- | --- |

1.14

Het is tegenwoordig algemeen bekend dat wouden en bossen in vele opzichten een belangrijke rol spelen (multifunctionaliteit). Veelal echter komt deze multifunctionele rol gezien het potentieel ervan onvoldoende tot uiting in de economie van de betrokken gebieden en in het inkomen van de mensen die er wonen. In veel gevallen hebben de eigenaars zelfs af te rekenen met van overheidswege opgelegde beperkingen waardoor ze met handen en voeten zijn gebonden. Dit probleem is nog niet opgelost en met het cohesie- en plattelandsontwikkelingsbeleid is men er nog niet in geslaagd om de economie van bosrijke gebieden adequaat te stimuleren. Om hier iets aan te doen is het van belang dat de in Commissiedocument COM(2004) 490 final vervatte maatregelen op het snijvlak van het bosbouwbeleid en het plattelandsontwikkelingsbeleid worden goedgekeurd.

| 1.15 | Met de doelstellingen van Lissabon en Göteborg die erop gericht zijn meer en betere banen te scheppen en de sociale samenhang steeds verder te verbeteren, moet ook in de opzet van het actieplan terdege rekening worden gehouden, zowel wat de banen in de bosbouw zèlf als de betrokken gebieden betreft. |
| --- | --- |

1.15

Met de doelstellingen van Lissabon en Göteborg die erop gericht zijn meer en betere banen te scheppen en de sociale samenhang steeds verder te verbeteren, moet ook in de opzet van het actieplan terdege rekening worden gehouden, zowel wat de banen in de bosbouw zèlf als de betrokken gebieden betreft.

| 1.16 | Het actieplan moet bevorderen dat de sector op de bijstand kan rekenen van de nodige bosbouwdeskundigen van wie verwacht mag worden dat zij bij de verdere ontwikkeling van het bosbeheer kunnen helpen. Deze deskundigen zullen er ook toe kunnen bijdragen om de bedrijfstak en verenigingen van eigenaars en producenten te organiseren en te ondersteunen. Voorts moet het actieplan voorzien in programma's en initiatieven voor adequate loopbaanondersteuning en opleidingsmaatregelen voor werknemers. |
| --- | --- |

1.16

Het actieplan moet bevorderen dat de sector op de bijstand kan rekenen van de nodige bosbouwdeskundigen van wie verwacht mag worden dat zij bij de verdere ontwikkeling van het bosbeheer kunnen helpen. Deze deskundigen zullen er ook toe kunnen bijdragen om de bedrijfstak en verenigingen van eigenaars en producenten te organiseren en te ondersteunen. Voorts moet het actieplan voorzien in programma's en initiatieven voor adequate loopbaanondersteuning en opleidingsmaatregelen voor werknemers.

| 1.17 | In de betrokken regio's moet er op het gebied van duurzaam bosbeheer, bosbouw- en milieuwetgeving, formulering en implementatie van programma's sprake zijn van goede voorlichtings- en bewustwordingsmaatregelen, zodat er bij de plaatselijke bevolking draagvlak voor het beleid ontstaat en zij hieraan gaat meewerken. Dit kan de sociale en culturele ontwikkeling van de lokale gemeenschappen alleen maar ten goede komen. |
| --- | --- |

1.17

In de betrokken regio's moet er op het gebied van duurzaam bosbeheer, bosbouw- en milieuwetgeving, formulering en implementatie van programma's sprake zijn van goede voorlichtings- en bewustwordingsmaatregelen, zodat er bij de plaatselijke bevolking draagvlak voor het beleid ontstaat en zij hieraan gaat meewerken. Dit kan de sociale en culturele ontwikkeling van de lokale gemeenschappen alleen maar ten goede komen.

| 1.18 | Het CvdR steunt de lopende FLEGT-initiatieven waarmee beoogd wordt de illegale houtkap tegen te gaan en ervoor te zorgen dat internationale overeenkomsten worden nageleefd. Het zou graag zien dat deze initiatieven worden voortgezet en op wetgevingsgebied volledig ten uitvoer worden gelegd. |
| --- | --- |

1.18

Het CvdR steunt de lopende FLEGT-initiatieven waarmee beoogd wordt de illegale houtkap tegen te gaan en ervoor te zorgen dat internationale overeenkomsten worden nageleefd. Het zou graag zien dat deze initiatieven worden voortgezet en op wetgevingsgebied volledig ten uitvoer worden gelegd.

| 1.19 | Het verzoekt de EU-instellingen om initiatieven op touw te zetten die Europese producenten beschermen tegen oneerlijke concurrentie van producten uit streken waar de werknemers en de lokale bevolking in de praktijk niet worden beschermd en vaak zelfs ernstig worden uitgebuit. |
| --- | --- |

1.19

Het verzoekt de EU-instellingen om initiatieven op touw te zetten die Europese producenten beschermen tegen oneerlijke concurrentie van producten uit streken waar de werknemers en de lokale bevolking in de praktijk niet worden beschermd en vaak zelfs ernstig worden uitgebuit.

| 1.20 | Het spreekt zijn steun uit voor de EU-milieubeleidsmaatregelen inzake bosgebieden, en juicht toe dat in Europa steeds meer gebieden worden beschermd en steeds meer maatregelen worden getroffen om de biodiversiteit te beschermen en woestijnvorming tegen te gaan. |
| --- | --- |

1.20

Het spreekt zijn steun uit voor de EU-milieubeleidsmaatregelen inzake bosgebieden, en juicht toe dat in Europa steeds meer gebieden worden beschermd en steeds meer maatregelen worden getroffen om de biodiversiteit te beschermen en woestijnvorming tegen te gaan.

| 1.21 | Het is verheugd dat milieubeleidsmaatregelen in Europa maatschappelijk steeds breder worden gedragen en dat het EU-optreden tot deze positieve resultaten heeft bijgedragen. |
| --- | --- |

1.21

Het is verheugd dat milieubeleidsmaatregelen in Europa maatschappelijk steeds breder worden gedragen en dat het EU-optreden tot deze positieve resultaten heeft bijgedragen.

| 1.22 | Het actieplan moet een andere kijk op bosgebieden bevorderen, teneinde het multifunctionele karakter ervan beter te doen uitkomen, de biodiversiteit te stimuleren, typische landschapselementen te creëren, en vooral de waterreserves en de luchtkwaliteit te beschermen. Het is hoe dan ook zaak dat werk wordt gemaakt van de in Rio de Janeiro overeengekomen beginselen inzake een duurzaam bosbeheer en tegelijkertijd van strategische richtsnoeren om de bossen en de gehele sector aan te passen aan de klimaatverandering. |
| --- | --- |

1.22

Het actieplan moet een andere kijk op bosgebieden bevorderen, teneinde het multifunctionele karakter ervan beter te doen uitkomen, de biodiversiteit te stimuleren, typische landschapselementen te creëren, en vooral de waterreserves en de luchtkwaliteit te beschermen. Het is hoe dan ook zaak dat werk wordt gemaakt van de in Rio de Janeiro overeengekomen beginselen inzake een duurzaam bosbeheer en tegelijkertijd van strategische richtsnoeren om de bossen en de gehele sector aan te passen aan de klimaatverandering.

| 1.23 | Het CvdR maakt zich zorgen over de milieuschade die veroorzaakt kan worden door bosbouw- en aanverwante activiteiten in vanuit milieuopzicht kwetsbare gebieden. Met name hoogveengebieden moeten specifiek worden beschermd. |
| --- | --- |

1.23

Het CvdR maakt zich zorgen over de milieuschade die veroorzaakt kan worden door bosbouw- en aanverwante activiteiten in vanuit milieuopzicht kwetsbare gebieden. Met name hoogveengebieden moeten specifiek worden beschermd.

| 1.24 | Het actieplan moet absoluut ook initiatieven omvatten op het gebied van wetenschappelijk en technologisch onderzoek, vooral met betrekking tot:






  — | een innovatief gebruik van hout, vooral in de bouwsector, en voor andere materialen waarin hout is verwerkt; |
| --- | --- | --- |

1.24

Het actieplan moet absoluut ook initiatieven omvatten op het gebied van wetenschappelijk en technologisch onderzoek, vooral met betrekking tot:

—

een innovatief gebruik van hout, vooral in de bouwsector, en voor andere materialen waarin hout is verwerkt;

| — | innovatie inzake bosbouwmachines en -technologie; |
| --- | --- |

—

innovatie inzake bosbouwmachines en -technologie;

| — | een bosbeheer dat gericht is op multifunctionaliteit. |
| --- | --- |

—

een bosbeheer dat gericht is op multifunctionaliteit.

| 1.25 | Op onderzoeksgebied moet de aandacht prioritair uitgaan naar de wijze van bosaanplant, naar herstel door herbebossing, en naar een bosbeheer dat de koolstofopslag op korte en lange termijn ten goede komt. Voor deze onderzoeksthema's moet in het zevende kaderprogramma de nodige plaats worden ingeruimd, met inachtneming van de verschillende milieu- en klimaatsomstandigheden in de diverse Europese regio's. |
| --- | --- |

1.25

Op onderzoeksgebied moet de aandacht prioritair uitgaan naar de wijze van bosaanplant, naar herstel door herbebossing, en naar een bosbeheer dat de koolstofopslag op korte en lange termijn ten goede komt. Voor deze onderzoeksthema's moet in het zevende kaderprogramma de nodige plaats worden ingeruimd, met inachtneming van de verschillende milieu- en klimaatsomstandigheden in de diverse Europese regio's.

| 1.26 | Het CvdR rekent erop dat er met het actieplan duurzame Europese initiatieven van de grond zullen komen om het publiek beter te informeren over allerlei aspecten en voordelen van de bossen in de EU. Sommige voorlichtingsacties moeten op het algemene publiek gericht zijn, andere op specifieke doelgroepen, zoals jongeren. Ook moeten er programma's komen om beschermde gebieden, plaatsen waar aan bosbouw wordt gedaan en bedrijven die hout als grondstof gebruiken, te kunnen bezoeken. |
| --- | --- |

1.26

Het CvdR rekent erop dat er met het actieplan duurzame Europese initiatieven van de grond zullen komen om het publiek beter te informeren over allerlei aspecten en voordelen van de bossen in de EU. Sommige voorlichtingsacties moeten op het algemene publiek gericht zijn, andere op specifieke doelgroepen, zoals jongeren. Ook moeten er programma's komen om beschermde gebieden, plaatsen waar aan bosbouw wordt gedaan en bedrijven die hout als grondstof gebruiken, te kunnen bezoeken.

| 1.27 | In het actieplan moet duidelijk worden aangegeven hoe bossen en wouden beschermd kunnen worden tegen schade door brand, verontreiniging en levende organismen, en hoe hun beschermende rol tegen aardverschuivingen, lawines en overstromingen kan worden geaccentueerd. |
| --- | --- |

1.27

In het actieplan moet duidelijk worden aangegeven hoe bossen en wouden beschermd kunnen worden tegen schade door brand, verontreiniging en levende organismen, en hoe hun beschermende rol tegen aardverschuivingen, lawines en overstromingen kan worden geaccentueerd.

| 1.28 | De lidstaten kunnen fiscale instrumenten inzetten om passend geachte maatregelen op bosbouwgebied te stimuleren, met name die welke betrekking hebben op sociale en milieuaspecten en op netwerkvorming. In het actieplan zou kunnen worden aangegeven wat er op dit vlak in de lidstaten al wordt gedaan en zouden initiatieven om de handen ineen te slaan, kunnen worden aangemoedigd. |
| --- | --- |

1.28

De lidstaten kunnen fiscale instrumenten inzetten om passend geachte maatregelen op bosbouwgebied te stimuleren, met name die welke betrekking hebben op sociale en milieuaspecten en op netwerkvorming. In het actieplan zou kunnen worden aangegeven wat er op dit vlak in de lidstaten al wordt gedaan en zouden initiatieven om de handen ineen te slaan, kunnen worden aangemoedigd.

2.   Aanbevelingen van het Comité van de Regio's

| 2.1 | Het CvdR stelt voor dat alle mogelijkheden worden onderzocht om een rechtsgrond voor de communautaire bosbouwstrategie vast te stellen, in het besef dat de hele problematiek rond bossen en wouden inmiddels van planetaire betekenis is. |
| --- | --- |

2.1

Het CvdR stelt voor dat alle mogelijkheden worden onderzocht om een rechtsgrond voor de communautaire bosbouwstrategie vast te stellen, in het besef dat de hele problematiek rond bossen en wouden inmiddels van planetaire betekenis is.

| 2.2 | Het verzoekt de communautaire instellingen eraan mee te werken dat het (al dan niet gewijzigde) Commissievoorstel snel ten uitvoer wordt gelegd, en ervoor te zorgen dat het actieplan niet louter een leidraad voor de lidstaten wordt, maar ook duidelijk maakt wie waarvoor verantwoordelijk is en welke middelen er beschikbaar zijn. |
| --- | --- |

2.2

Het verzoekt de communautaire instellingen eraan mee te werken dat het (al dan niet gewijzigde) Commissievoorstel snel ten uitvoer wordt gelegd, en ervoor te zorgen dat het actieplan niet louter een leidraad voor de lidstaten wordt, maar ook duidelijk maakt wie waarvoor verantwoordelijk is en welke middelen er beschikbaar zijn.

| 2.3 | Het actieplan moet worden goedgekeurd met de zekerheid dat de nationale bosprogramma's binnen de gestelde termijnen worden vastgesteld en in overeenstemming zijn met het Europese plan. |
| --- | --- |

2.3

Het actieplan moet worden goedgekeurd met de zekerheid dat de nationale bosprogramma's binnen de gestelde termijnen worden vastgesteld en in overeenstemming zijn met het Europese plan.

| 2.4 | In het actieplan zouden voorstellen ter bevordering van de verschillende onderdelen van de bosbouwsector moeten worden opgenomen. Daarbij zouden er prikkels moeten worden gegeven om te garanderen dat de sector goed functioneert, dat bossen die economisch niet of nauwelijks waardevol zijn toch worden onderhouden, dat er eigenaars- en beheerdersverenigingen worden opgericht waar ook bosbouwdeskundigen deel van uitmaken, en dat er blijvend werk wordt gemaakt van de activiteiten, initiatieven en diensten op sociaal en milieugebied en op het vlak van bosbescherming die vervat zijn in de programma's van de regionale of lokale overheden. |
| --- | --- |

2.4

In het actieplan zouden voorstellen ter bevordering van de verschillende onderdelen van de bosbouwsector moeten worden opgenomen. Daarbij zouden er prikkels moeten worden gegeven om te garanderen dat de sector goed functioneert, dat bossen die economisch niet of nauwelijks waardevol zijn toch worden onderhouden, dat er eigenaars- en beheerdersverenigingen worden opgericht waar ook bosbouwdeskundigen deel van uitmaken, en dat er blijvend werk wordt gemaakt van de activiteiten, initiatieven en diensten op sociaal en milieugebied en op het vlak van bosbescherming die vervat zijn in de programma's van de regionale of lokale overheden.

| 2.5 | Om op mondiaal niveau tot haalbare afspraken te komen, dringt het CvdR erop aan dat alles in het werk wordt gesteld om een nieuwe internationale bosovereenkomst uit te werken die een wereldwijd geldend instrument voor duurzaam beheer vormt, conform de conclusies van de Raad van 26 april 2005. |
| --- | --- |

2.5

Om op mondiaal niveau tot haalbare afspraken te komen, dringt het CvdR erop aan dat alles in het werk wordt gesteld om een nieuwe internationale bosovereenkomst uit te werken die een wereldwijd geldend instrument voor duurzaam beheer vormt, conform de conclusies van de Raad van 26 april 2005.

| 2.6 | Het CvdR beveelt nogmaals aan om zoveel mogelijk prioriteit te schenken aan de verhouding tussen de bosbouw en de houtverwerkende industrie, de afzet van de verschillende soorten Europees hout, en de ondersteuning van de gehele bosbouwsector. Hierbij moet gezorgd worden voor optimale coördinatie tussen de betrokken diensten van de Commissie. |
| --- | --- |

2.6

Het CvdR beveelt nogmaals aan om zoveel mogelijk prioriteit te schenken aan de verhouding tussen de bosbouw en de houtverwerkende industrie, de afzet van de verschillende soorten Europees hout, en de ondersteuning van de gehele bosbouwsector. Hierbij moet gezorgd worden voor optimale coördinatie tussen de betrokken diensten van de Commissie.

| 2.7 | De mogelijkheden om bosbouwproducten te gebruiken voor hernieuwbare energie moeten verbeterd en verder ontwikkeld worden, en een grotere rol krijgen in de thematische strategie van de Commissie op het gebied van hernieuwbare energie. Een en ander moet de betrokkenen uit de bosbouwsector concrete voordelen opleveren. |
| --- | --- |

2.7

De mogelijkheden om bosbouwproducten te gebruiken voor hernieuwbare energie moeten verbeterd en verder ontwikkeld worden, en een grotere rol krijgen in de thematische strategie van de Commissie op het gebied van hernieuwbare energie. Een en ander moet de betrokkenen uit de bosbouwsector concrete voordelen opleveren.

| 2.8 | In het actieplan moet worden ingegaan op de „diensten” die bossen op toeristisch, cultureel, sociaal en milieugebied verlenen, zodat zij naar waarde worden geschat. Ook moet worden onderzocht hoe deze dienstverlening economisch kan worden benut, teneinde boseigenaars en -beheerders te stimuleren om vrijwillig tot deze vormen van dienstverlening over te gaan. Als deze markt niet bestaat, moet het actieplan methodes en maatregelen voorstellen om ervoor te zorgen dat de milieubaten zich in het inkomen van de eigenaar of beheerder van het bos vertalen. |
| --- | --- |

2.8

In het actieplan moet worden ingegaan op de „diensten” die bossen op toeristisch, cultureel, sociaal en milieugebied verlenen, zodat zij naar waarde worden geschat. Ook moet worden onderzocht hoe deze dienstverlening economisch kan worden benut, teneinde boseigenaars en -beheerders te stimuleren om vrijwillig tot deze vormen van dienstverlening over te gaan. Als deze markt niet bestaat, moet het actieplan methodes en maatregelen voorstellen om ervoor te zorgen dat de milieubaten zich in het inkomen van de eigenaar of beheerder van het bos vertalen.

| 2.9 | In het actieplan zou aangegeven moeten worden dat door de overheid gefinancierde acties uitgevoerd kunnen worden door de organisaties van eigenaars en producenten, als zij dat willen en kunnen. |
| --- | --- |

2.9

In het actieplan zou aangegeven moeten worden dat door de overheid gefinancierde acties uitgevoerd kunnen worden door de organisaties van eigenaars en producenten, als zij dat willen en kunnen.

| 2.10 | Het is absoluut zaak dat het actieplan uitgangspunten bevat op basis waarvan de nationale en andere overheden de momenteel van kracht zijnde wetgeving kunnen toetsen, omdat bepaalde aspecten daarvan de verwezenlijking van de EU-doelstellingen zeker in de weg staan. Er zijn maatregelen nodig om de administratieve procedures op alle niveaus te vereenvoudigen. |
| --- | --- |

2.10

Het is absoluut zaak dat het actieplan uitgangspunten bevat op basis waarvan de nationale en andere overheden de momenteel van kracht zijnde wetgeving kunnen toetsen, omdat bepaalde aspecten daarvan de verwezenlijking van de EU-doelstellingen zeker in de weg staan. Er zijn maatregelen nodig om de administratieve procedures op alle niveaus te vereenvoudigen.

| 2.11 | Het CvdR stemt in met het voorstel van de Commissie om het Permanent comité voor de bosbouw opnieuw te bezien, teneinde dit comité in staat te stellen om aan de formulering en tenuitvoerlegging van het actieplan mee te doen en om met het nodige gezag betrekkingen met de lidstaten te onderhouden. |
| --- | --- |

2.11

Het CvdR stemt in met het voorstel van de Commissie om het Permanent comité voor de bosbouw opnieuw te bezien, teneinde dit comité in staat te stellen om aan de formulering en tenuitvoerlegging van het actieplan mee te doen en om met het nodige gezag betrekkingen met de lidstaten te onderhouden.

| 2.12 | Het is onontbeerlijk dat de belangen van de bosbouw binnen de Commissie beter gestructureerd en met inzet van meer mankracht worden behartigd, zodat het actieplan van de EU effectief in praktijk kan worden gebracht. |
| --- | --- |

2.12

Het is onontbeerlijk dat de belangen van de bosbouw binnen de Commissie beter gestructureerd en met inzet van meer mankracht worden behartigd, zodat het actieplan van de EU effectief in praktijk kan worden gebracht.

| 2.13 | Het CvdR stelt voor dat de Commissie en de lidstaten een wetenschappelijk en technologisch forum voor de bosbouw in het leven roepen, bestaande uit vertegenwoordigers van universiteiten, onderzoeksinstellingen en organisaties van deskundigen. Dit forum zou tot taak moeten krijgen om de kennis over de toestand, de soorten en de problemen van de verschillende bosgebieden in de Unie te vergroten, en om initiatieven en programma's inzake wetenschappelijk en technologisch onderzoek voor te stellen. De activiteiten van het forum zouden gecoördineerd en gefinancierd moeten worden door de Commissie. |
| --- | --- |

2.13

Het CvdR stelt voor dat de Commissie en de lidstaten een wetenschappelijk en technologisch forum voor de bosbouw in het leven roepen, bestaande uit vertegenwoordigers van universiteiten, onderzoeksinstellingen en organisaties van deskundigen. Dit forum zou tot taak moeten krijgen om de kennis over de toestand, de soorten en de problemen van de verschillende bosgebieden in de Unie te vergroten, en om initiatieven en programma's inzake wetenschappelijk en technologisch onderzoek voor te stellen. De activiteiten van het forum zouden gecoördineerd en gefinancierd moeten worden door de Commissie.

| 2.14 | Aangezien het bosbouwbeleid van strategisch belang is voor de toekomst van de lokale gemeenschappen, zou het CvdR graag over het ontwerpactieplan worden geraadpleegd, ook al omdat het bosbouwbeleid in veel lidstaten tot de bevoegdheid van de lokale en regionale overheden behoort. |
| --- | --- |

2.14

Aangezien het bosbouwbeleid van strategisch belang is voor de toekomst van de lokale gemeenschappen, zou het CvdR graag over het ontwerpactieplan worden geraadpleegd, ook al omdat het bosbouwbeleid in veel lidstaten tot de bevoegdheid van de lokale en regionale overheden behoort.

Brussel, 17 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

(1)  PB C 64 van 27-2-1998, blz. 25

1

(2)  PB C 57 van 29-2-2000, blz. 96

2

(3)  PB C 128 van 29-5-2003, blz. 41

3

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/88 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/88

---

Advies van het Comité van de Regio's over „De bijdrage van lokale en regionale overheden aan de bestrijding van klimaatveranderingen”

(2006/C 115/20)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

GEZIEN het verzoek van het Britse voorzitterschap van de EU van 30 juni 2005 om een rapport op te stellen over het onderwerp „De bijdrage van lokale en regionale overheden aan de bestrijding van klimaatveranderingen”, conform artikel 265(1) van het EG-Verdrag;

GEZIEN het door de voorzitter op 25 juli 2005 genomen besluit om de commissie „Duurzame ontwikkeling” hiermee te belasten;

GEZIEN de conclusies van de Raad van 22 en 23 maart 2005 en van de Raad milieu van 7 maart 2005;

GEZIEN het CvdR-advies van 21 september 2000 over het Groenboek over de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Europese Unie en de Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement inzake het beleid en de maatregelen van de EU om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen — Naar een Europees programma inzake klimaatverandering (EPK) (COM(2000) 87 final en COM(2000) 88 final; CDR 189/2000 fin (1) );

GEZIEN het op 28 juni 2005 door de commissie „duurzame ontwikkeling” goedgekeurde ontwerpadvies (CDR 65/2005 rev.1) over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's Naar de zege in de strijd tegen de wereldwijde klimaatverandering (COM(2005) 35 final);

GEZIEN het ontwerpadvies (CdR 215/2005 rév.1), dat op 6 oktober 2005 door de commissie „Duurzame ontwikkeling” is goedgekeurd (rapporteur: de heer Bodfish (VK/PSE), voorzitter van de Brighton and Hove Council);

Overwegende hetgeen volgt:

| 1. | Het klimaat verandert. Wetenschappers zijn het erover eens dat de temperatuur in 2100 wereldwijd tussen de 1,4 en 5,8 °C zal zijn gestegen. |
| --- | --- |

1.

Het klimaat verandert. Wetenschappers zijn het erover eens dat de temperatuur in 2100 wereldwijd tussen de 1,4 en 5,8 °C zal zijn gestegen.

| 2. | De Raad van Ministers van de EU verklaarde in 1996 van mening te zijn dat de gemiddelde wereldwijde temperatuur niet meer dan twee graden boven het pre-industriële niveau mag komen te liggen; |
| --- | --- |

2.

De Raad van Ministers van de EU verklaarde in 1996 van mening te zijn dat de gemiddelde wereldwijde temperatuur niet meer dan twee graden boven het pre-industriële niveau mag komen te liggen;

| 3. | De gevolgen van klimaatveranderingen zullen zich in de hele wereld doen voelen, vooral op lokaal niveau: geringere landbouwproductie, overstromingen, bosbranden, schade aan en erosie van de bodem, beperkingen van het watergebruik, schade aan (spoor)wegen, afnemende soortenrijkdom, verstoorde energieleveringen, teruglopende reserves van fossiele brandstoffen, structurele schade en verzakkingen, en problemen in verband met warmte-eilanden (2) en luchtkwaliteit. |
| --- | --- |

3.

De gevolgen van klimaatveranderingen zullen zich in de hele wereld doen voelen, vooral op lokaal niveau: geringere landbouwproductie, overstromingen, bosbranden, schade aan en erosie van de bodem, beperkingen van het watergebruik, schade aan (spoor)wegen, afnemende soortenrijkdom, verstoorde energieleveringen, teruglopende reserves van fossiele brandstoffen, structurele schade en verzakkingen, en problemen in verband met warmte-eilanden (2) en luchtkwaliteit.

| 4. | Extreme weersomstandigheden zoals overstromingen hebben al een grote invloed op de Europese economie en zouden catastrofale vormen kunnen aannemen als de voorspelde klimaatveranderingen bewaarheid worden. |
| --- | --- |

4.

Extreme weersomstandigheden zoals overstromingen hebben al een grote invloed op de Europese economie en zouden catastrofale vormen kunnen aannemen als de voorspelde klimaatveranderingen bewaarheid worden.

| 5. | Men is het erover eens dat het voorkomen van klimaatveranderingen werkt, maar daarnaast zijn vermindering van én aanpassing aan de nu al optredende gevolgen van klimaatveranderingen geboden. |
| --- | --- |

5.

Men is het erover eens dat het voorkomen van klimaatveranderingen werkt, maar daarnaast zijn vermindering van én aanpassing aan de nu al optredende gevolgen van klimaatveranderingen geboden.

| 6. | Voor lokale en regionale overheden is een belangrijke rol weggelegd bij het toezicht houden op en het evalueren van klimaatveranderingen, het informeren van de lokale bevolking over eventuele gevolgen, het ontwikkelen van strategieën om te zorgen voor vermindering van en aanpassing aan de gevolgen van klimaatveranderingen en het bevorderen van duurzaam energiegebruik. |
| --- | --- |

6.

Voor lokale en regionale overheden is een belangrijke rol weggelegd bij het toezicht houden op en het evalueren van klimaatveranderingen, het informeren van de lokale bevolking over eventuele gevolgen, het ontwikkelen van strategieën om te zorgen voor vermindering van en aanpassing aan de gevolgen van klimaatveranderingen en het bevorderen van duurzaam energiegebruik.

heeft tijdens zijn 62e zitting op 16 en 17 november 2005 (vergadering van 17 november) het volgende advies uitgebracht:

1.   Standpunten van het Comité van de Regio's

Inleiding

| 1.1 | Het CvdR is tevreden over de voortrekkersrol die de Commissie en de Raad tot dusverre hebben gespeeld bij het bestrijden van klimaatveranderingen en dringt er bij hen op aan om zich hiervoor ook na 2012 te blijven inzetten. |
| --- | --- |

1.1

Het CvdR is tevreden over de voortrekkersrol die de Commissie en de Raad tot dusverre hebben gespeeld bij het bestrijden van klimaatveranderingen en dringt er bij hen op aan om zich hiervoor ook na 2012 te blijven inzetten.

| 1.2 | Het is een goede zaak dat de Raad in maart 2005 nieuwe doelstellingen voor het terugdringen van emissies heeft goedgekeurd. De EU zou er nu op moeten toezien dat deze stappen internationaal navolging vinden. |
| --- | --- |

1.2

Het is een goede zaak dat de Raad in maart 2005 nieuwe doelstellingen voor het terugdringen van emissies heeft goedgekeurd. De EU zou er nu op moeten toezien dat deze stappen internationaal navolging vinden.

| 1.3 | Voor lokale en regionale overheden is in dit verband een cruciale rol weggelegd. Zij zijn namelijk verantwoordelijk voor het welzijn van de plaatselijke bevolking en voor het verlenen van essentiële diensten, zij drukken een stempel op het dagelijks leven van de mensen en hun werkomstandigheden, zij zien toe op de naleving van wet- en regelgeving, én zij bezitten praktische kennis en democratische legitimiteit. Zij kunnen als geen enkele andere organisatie een stabiel klimaat helpen handhaven door duurzame energie te gebruiken. |
| --- | --- |

1.3

Voor lokale en regionale overheden is in dit verband een cruciale rol weggelegd. Zij zijn namelijk verantwoordelijk voor het welzijn van de plaatselijke bevolking en voor het verlenen van essentiële diensten, zij drukken een stempel op het dagelijks leven van de mensen en hun werkomstandigheden, zij zien toe op de naleving van wet- en regelgeving, én zij bezitten praktische kennis en democratische legitimiteit. Zij kunnen als geen enkele andere organisatie een stabiel klimaat helpen handhaven door duurzame energie te gebruiken.

| 1.4 | De grote rol die lokale en regionale overheden kunnen spelen bij de bestrijding van klimaatverandering moet veel breder onderkend worden. Zij zouden daarvoor ook van de nodige middelen moeten worden voorzien. |
| --- | --- |

1.4

De grote rol die lokale en regionale overheden kunnen spelen bij de bestrijding van klimaatverandering moet veel breder onderkend worden. Zij zouden daarvoor ook van de nodige middelen moeten worden voorzien.

| 1.5 | In de EU en elders in de wereld hebben de armste bevolkingsgroepen doorgaans het meest te lijden hebben van klimaatveranderingen, en hun aanpassingsvermogen is vaak gering. Bij de bestrijding van klimaatveranderingen moet er meer worden gedaan om brandstofschaarste aan te pakken, de energie-efficiëntie te verbeteren en bevolkingsgroepen weerbaarder te maken tegen de verwachte gevolgen. |
| --- | --- |

1.5

In de EU en elders in de wereld hebben de armste bevolkingsgroepen doorgaans het meest te lijden hebben van klimaatveranderingen, en hun aanpassingsvermogen is vaak gering. Bij de bestrijding van klimaatveranderingen moet er meer worden gedaan om brandstofschaarste aan te pakken, de energie-efficiëntie te verbeteren en bevolkingsgroepen weerbaarder te maken tegen de verwachte gevolgen.

| 1.6 | De volgende energiehiërarchie moet de kern vormen van het hele beleidsspectrum:






  a) | verminder de behoefte aan energie; |
| --- | --- | --- |

1.6

De volgende energiehiërarchie moet de kern vormen van het hele beleidsspectrum:

a)

verminder de behoefte aan energie;

| b) | maak efficiënter gebruik van energie; |
| --- | --- |

b)

maak efficiënter gebruik van energie;

| c) | gebruik duurzame energie; |
| --- | --- |

c)

gebruik duurzame energie;

| d) | zorg ervoor dat verder gebruik van fossiele brandstoffen schoon en efficiënt is. |
| --- | --- |

d)

zorg ervoor dat verder gebruik van fossiele brandstoffen schoon en efficiënt is.

| 1.7 | De aanpak van klimaatveranderingen kan voor regio's en gemeenten vaak ook voordelen opleveren, zoals een groter concurrentievermogen van de regionale economie. |
| --- | --- |

1.7

De aanpak van klimaatveranderingen kan voor regio's en gemeenten vaak ook voordelen opleveren, zoals een groter concurrentievermogen van de regionale economie.

2.   Klimaatverandering: niet alleen een gevaar, maar ook een kans

| 2.1 | Klimaatverandering vormt een rechtstreeks gevaar voor Europa: de basis van de voorzieningszekerheid wordt steeds wankeler doordat de fossiele brandstoffen opraken, en de veranderende weerspatronen hebben negatieve gevolgen. Heel Europa krijgt te maken met hogere verzekeringsbedragen; veel onroerend goed zal onverzekerbaar worden. |
| --- | --- |

2.1

Klimaatverandering vormt een rechtstreeks gevaar voor Europa: de basis van de voorzieningszekerheid wordt steeds wankeler doordat de fossiele brandstoffen opraken, en de veranderende weerspatronen hebben negatieve gevolgen. Heel Europa krijgt te maken met hogere verzekeringsbedragen; veel onroerend goed zal onverzekerbaar worden.

| 2.2 | Klimaatverandering vormt een van de grootste gevaren voor onze manier van leven, maar biedt ook een uitgelezen kans om te werken aan een duurzamere toekomst waarin Europa zich economisch beter kan weren en niemand buiten de boot valt. |
| --- | --- |

2.2

Klimaatverandering vormt een van de grootste gevaren voor onze manier van leven, maar biedt ook een uitgelezen kans om te werken aan een duurzamere toekomst waarin Europa zich economisch beter kan weren en niemand buiten de boot valt.

| 2.3 | In haar toekomstige beleid ter bestrijding van klimaatverandering kan de EU veel leren van de ervaringen die decentrale overheden hebben opgedaan. In dit verband passeert hieronder een aantal case studies de revue waarin belangrijke aspecten van de bestrijding van klimaatverandering aan de orde komen en aanbevelingen worden gedaan. |
| --- | --- |

2.3

In haar toekomstige beleid ter bestrijding van klimaatverandering kan de EU veel leren van de ervaringen die decentrale overheden hebben opgedaan. In dit verband passeert hieronder een aantal case studies de revue waarin belangrijke aspecten van de bestrijding van klimaatverandering aan de orde komen en aanbevelingen worden gedaan.

3.   Voorbeelden van locale en regionale initiatieven (3)

3.1   Goede prestaties steunen en uitwisselen

Samenwerkingsverbanden om de expertise te vergroten kunnen de uitvoering van lokale en regionale klimaatveranderingstrategieën verbeteren en coördineren én kennis en goede praktijken verspreiden. Decentrale samenwerkingsverbanden hebben goede resultaten geboekt, iets waar Europese en nationale beleidsmakers rekening mee zouden moeten houden.

De door de Climate Alliance in het leven geroepen
  Climate Star

  -prijzen gaan naar steden die zich bij de bestrijding van klimaatverandering hebben onderscheiden en schetsen zo een beeld van de successen die in Europa worden geboekt. Ze zetten niet alleen succesvolle projecten in het zonnetje, maar geven ook een impuls aan de uitwisseling van ervaringen tussen decentrale overheden. In nationale programma's, zoals dat van Beacon Council voor duurzame energie (Engeland en Wales), ligt de nadruk eveneens op de uitwisseling van kennis over de problemen die zich op lokale schaal voordoen.

3.2   Meer duurzame energie

Gezien de dreigende klimaatveranderingen moeten we energie steeds meer op lokaal niveau proberen op te wekken. Dat is vaak efficiënter omdat de vervoersafstanden dan korter zijn. Voor het vergroten van de duurzame-energiecapaciteit zijn lokale en regionale overheden van cruciaal belang. Met hun rol bij aanbestedingen en bij het ontwikkelen van plannen drukken zij een duidelijk stempel op de lokale energiecapaciteit en -consumptie. Het ontwikkelen van lokale duurzame energie is ook essentieel om op lokaal niveau een technologische basis (met de bijbehorende vaardigheden) te kunnen leggen. De inspanningen die decentrale overheden tentoonspreiden worden door de EU niet met soortgelijke inspanningen ondersteund. Hier moet verandering in komen, want anders kunnen we niet zorgen voor de deskundigheid en de technologie die straks nodig zijn in een concurrerende, op koolstofarme brandstoffen draaiende samenleving.

De Zweedse stad Malmö heeft in het kader van het programma Steden voor klimaatbescherming van de Internationale Raad voor Plaatselijke Milieu-initiatieven een nieuwe wijk van duizend woningen gebouwd die voor honderd procent wordt voorzien van duurzame energie. Het gaat om stroom die lokaal wordt opgewekt uit zonne-energie, wind- en waterkracht en afval(water). Alle woningen hebben hun eigen elektriciteitsmeter, zodat de stad verbruikspatronen in kaart kan brengen en de duurzame-energiecapaciteit daaraan kan aanpassen.

3.3   De lokale CO2-uitstoot meten en omlaag brengen

Gemeenten en regio's kunnen een grote bijdrage leveren aan het vaststellen en sturen van het energieverbruik en de CO2-uitstoot door zowel huishoudens als bedrijven op hun grondgebied. Een voorwaarde hiervoor is wel dat er meer aandacht wordt besteed aan het ontwikkelen van beoordelingsinstrumenten en aan de beschikbaarheid van betrouwbare gegevens over het energieverbruik.

De Europa-brede

  Display

  -campagne helpt gemeenten om met speciale software het energieverbruik van hun openbare gebouwen in het oog te houden. De gemeenten worden ook aangespoord om dit verbruik in de gebouwen zelf op een voor het publiek duidelijke manier aan te geven en zo de mensen ervan te doordringen hoe belangrijk een zuinig energiegebruik is.

3.4   Klimaatverandering aanpakken — een hele reeks sociale, economische en milieuvoordelen

Als burgers overstappen op consumptie- en productiepatronen waarvoor relatief weinig energie nodig is, gaat hun kwaliteit van leven erop vooruit: ze staan minder bloot aan risico's, op straat is het veiliger dankzij meer duurzame mobiliteit, en huizen worden comfortabeler ongeacht de weersomstandigheden. Al deze verbeteringen zullen het werk zijn van decentrale overheden die proberen lokale activiteiten te stimuleren, markten met een meer lokaal karakter te realiseren en het beheer van energiebronnen op hun grondgebied te verbeteren.

De Engelse stad Brighton and Hove wil met haar Energy Action Partnership zorgen voor comfortabelere huizen voor degenen die het meeste gevaar lopen, zoals ouderen, bewoners van kleine huizen en mensen die net uit het ziekenhuis zijn ontslagen. In 2005, nog maar twee jaar na de start van het partnership, zijn inmiddels 361 particuliere woningen aangepakt, en per jaar is 128 ton CO2 minder uitgestoten. Dankzij de gestroomlijnde subsidie- en de zorgvuldige aanbestedingsprocedures heeft de plaatselijke bevolking al veel baat gehad bij het partnership.

Samen met de Schotse stad Midlothian onderzoekt de stad Heerlen (Nederland) of warm water uit de voormalige steenkolenmijnen gebruikt kan worden voor de verwarming van nieuwbouwprojecten. Tegelijkertijd heeft Heerlen het gebruik van zonne-energie in onder meer gemeentelijke gebouwen een enorme impuls gegeven. De bedoeling hiervan is innovaties ruim baan te geven in de stad zelf en in de Duitse buurtgemeenten en de mensen zo bewust te maken van de mogelijkheden van duurzame energie.

3.5   Meer lokale maatregelen op tal van beleidsterreinen

We moeten niet alleen gebouwen en dorpen, maar ook onze manier van leven en de kost verdienen aanpassen, zodat we opgewassen zijn tegen onvoorspelbare, uiteenlopende en mogelijk extreme weersomstandigheden. Met een eenvoudige, krachtige houding en aanvoer over korte afstanden kunnen gemeenten een en ander gemakkelijker verwezenlijken. Het vermogen om klimaatveranderingen op te vangen gaat erop vooruit als basisbehoeften als voedsel, warmte en licht zo dichtbij mogelijk geproduceerd worden en er voorzieningen zoals winkels in de buurt zijn.

De stad Bristol (Engeland) voert samen met de Primary Healthcare Trust en de Soil Association een proefproject (Food for Life) uit waarbij onbewerkte, verse en gezonde voedingsmiddelen van het seizoen worden ingekocht voor schoolmaaltijden.

3.6   Meer banen

Klimaatveranderingen en duurzame-energiestrategieën bieden een kans om de grootste gevaren voor onze leefomgeving aan te pakken en een sterke technologische basis (met de bijbehorende vaardigheden) te leggen voor de toekomst. Samenwerkingsverbanden tussen lokale bevolkingsgroepen, decentrale overheden, de onderwijssector en de gezondheidszorg en vooral het bedrijfsleven zullen het gevoel van een gezamenlijk doel versterken en tot meer „besparende investeringen” leiden.

In het district Newark and Sherwood (Engeland) zitten bijna geen bewoners van huizen uit de sociale sector nog maar zelden in de kou doordat zij de brandstof niet kunnen betalen. In 1984 was slechts 6 % van de huishoudens hiertoe in staat en tegenwoordig 98,4 %, dankzij investeringen in energie-efficiëntie. De programma's in kwestie hebben 18 jaar lang jaarlijks 30 nieuwe banen opgeleverd. In totaal zal er in de periode 1988-2008 ongeveer 24 miljoen euro voor 7 500 huizen worden uitgegeven. De nieuwe arbeidsplaatsen in Newark zijn niet het enige voordeel; op school presteren de leerlingen beter en de geestelijke gezondheid van de bewoners is erop vooruitgegaan. Volgens de gemeente betaalden deze voordelen zich binnen vier jaar terug.

3.7   Een (mentaal) gezondere plaatselijke bevolking

Veel Europese huishoudens hebben niet genoeg geld om hun woning warm te stoken, wat een groot gevaar inhoudt voor de volksgezondheid. Tegelijkertijd zijn er in de afgelopen zomers meer mensen dan gemiddeld overleden door hitte-uitputting als gevolg van extreme warmte. Gemeenten en regio's kunnen er met bouwvoorschriften en (onder meer) efficiëntere verwarmingssystemen voor zorgen dat woningen comfortabeler en minder gevoelig voor de weersomstandigheden worden. Daarbij dienen zij ook zorg te dragen voor betere ventilatie en een hoger energierendement, zodat de totale CO2-uitstoot omlaag gaat.

In de Engelse streek Carrick heeft de regioraad samen met huurdersorganisaties en andere leden van de Beacon Community Regeneration Partnership de energie-efficiëntie verbeterd van de wijk Beacon Housing Estate in Falmouth, vroeger een van de armste gebieden van Cornwall. De resultaten mogen er zijn: 900 woningen hebben nu een hoger energierendement; in het eerste jaar zijn 300 woningen voorzien van centrale verwarming en isolatiemateriaal; in totaal geven de bewoners 274 000 euro minder aan brandstof uit. Volgens de Regeneration Partnership zijn ook andere veranderingen te danken aan de opgeknapte woningen: de bewoners zijn gezonder (het aantal astmapatiënten is bijvoorbeeld met 50 % gedaald); bij toetsen op de plaatselijke school presteren de jongens twee keer zo goed als voorheen, de criminaliteit is spectaculair gedaald (ook het aantal gevallen van huishoudelijk geweld en het aantal door de kinderbescherming in het oog gehouden kinderen liggen lager); er is nog nooit zo weinig vandalisme geweest; er zijn meer banen; de animo om in de wijk te gaan wonen is gegroeid en de gemeenschapszin is sterker dan ooit.

Veel inwoners van de wijk Lewenborg in Groningen (Nederland) hadden gezondheidsklachten door hun vochtige, tochtige en slecht verwarmde huizen. Samen met een projectontwikkelingbureau, een adviesbureau en een grote bank hebben de provincie en de stad Groningen de energie-efficiëntie van de huizen onderzocht en de bewoners voordelige leningen aangeboden, zodat ze zonder extra kosten het binnenklimaat van hun woningen konden verbeteren. Het resultaat: een betere gezondheid en lagere energierekeningen.

3.8   Gedragsverandering

Lokale en regionale overheden moeten samen met andere partijen uit de publieke sector en het bedrijfsleven werken aan een „energiebesparende” toekomstvisie. Dit is al gedaan in Engeland en Wales, waar de nationale vereniging van gemeenten de visie „Anytown 2025” heeft ontwikkeld, een plan om met behulp van bestaande technologie duurzamer te gaan leven. Deze duurzame toekomst, waarvoor geen nieuwe technologie nodig is, wordt gekenmerkt door elektrische voertuigen, meer groen, warmtekrachtkoppeling en een stratenprofiel dat het gebruik van auto's ontmoedigt. Soortgelijke visies zouden ook deel moeten uitmaken van bijvoorbeeld de toekomstige thematische strategie voor het stadsmilieu, om decentrale overheden te helpen bij het nemen van besluiten die, met bestaande technologie en knowhow, een duurzamere toekomst mogelijk maken.

De burgemeester van Londen heeft als eerste Europese burgemeester in februari 2002 een dagelijkse tolheffing ingevoerd. Dankzij deze vorm van rekeningrijden is de verkeerscongestie met 30 % gedaald en ligt de CO2-uitstoot 20 % lager dan in 2002. Doordat er minder auto's rijden kan het openbaar vervoer beter doorstromen en gaan steeds meer Londenaars op de fiets naar het werk. Met de extra inkomsten is het openbaar vervoer verbeterd. Een ander initiatief van de burgemeester om klimaatverandering te bestrijden is de oprichting van de London Climate Change Agency, dat samen met het bedrijfsleven in heel Londen energieprojecten gaat opzetten waarbij door het gebruik van de schoonste technologie weinig of geen CO2 vrijkomt en nieuwe economische ontwikkelingskansen ontstaan. Verder wil hij er met de invoering van een Low Emission Zone voor zorgen dat in 2008 de meest verontreinigende vrachtwagens, touringcars, bussen en taxi's uit Londen worden geweerd.

In Italië hebben meer dan 350 lokale overheden (gemeenten en provincies) een lokale Agenda 21 goedgekeurd en uitgevoerd. In 1999 hebben zij een Vereniging opgericht om deze benadering uit te breiden en de resultaten van de geïntegreerde lokale plannen meer bekendheid te geven. Aan de hand van een reeks indicatoren heeft iedere stad een strategie uitgewerkt om de CO2-emissies terug te dringen door het energieverbruik te verminderen, door verschillende categorieën en doelgroepen van burgers, zoals scholieren, meer bewust te maken, door een „milieucultuur” te bevorderen en door acties te ondernemen en voorlichtingscampagnes te voeren die zijn gericht op de korte, middellange en lange termijn.

3.9   De voordelen van energie, niet de energie zelf

De samenleving moet inzien dat het mensen niet om het verbruik van energie zelf gaat; het enige wat zij willen zijn de voorzieningen of voordelen die energie kan bieden, zoals warmte, verlichting en openbaar vervoer. Voor sommige van deze voordelen is geen extra energie nodig: huizen kunnen zo worden ontworpen dat ze verwarmd worden door de zon, en voorzieningen kunnen worden gevestigd op plaatsen die zonder auto goed bereikbaar zijn.

Het beginsel van „energiecontracting” zou in de EU een bredere toepassing moeten krijgen; iedereen zou moeten kunnen profiteren van de besparingen die energiebesparende bedrijven (ESCO's) kunnen bieden. Klanten krijgen een modern energiesysteem zonder ervoor te hoeven betalen of dit zelf te moeten regelen. De ESCO's leveren niet alleen energie, maar ook energiediensten, bijvoorbeeld in de vorm van besparingsmaatregelen. Voor lokale overheden is een cruciale rol weggelegd als betrouwbare bemiddelaars bij energieprojecten: zij zorgen voor de installatie van energiezuinige apparatuur en geven subsidies voor energiebesparende ingrepen in door de gemeente beheerde woningen. Zij zijn ook als geen ander in staat om het energiebesparingpotentieel uit te breiden door ESCO's op te richten en door bestaande energiebedrijven ertoe aan te zetten als ESCO's te gaan functioneren door speciale energiebesparende apparatuur in huishoudens te installeren en de kosten hiervoor terug te winnen. Om ervoor te zorgen dat alle huishoudens en bedrijven kunnen profiteren van energiebesparingen dienen lokale en regionale overheden absoluut bij een en ander te worden betrokken.

3.10   Efficiënter energieverbruik

De EU moet erop toezien dat het rendement van ons energieverbruik omhoog gaat, bijvoorbeeld door het gebruik van zuiniger apparaten, warmtekrachtkoppeling en warmte-isolatie van gebouwen.

In 1990 besloot de Engelse stad Leicester dat haar energieverbruik en CO2-uitstoot in 2025 met 50 % moeten zijn gedaald. Zij installeerde „intelligente” meettoestellen in diverse gebouwen die elk halfuur gegevens doorsturen naar het nieuw opgerichte energiecentrum van de gemeenteraad. Dit centrum levert ook een breed scala aan energiediensten aan alle geïnteresseerden, die bijvoorbeeld zuinige en door duurzame energie gevoede apparaten kunnen kopen. Verder heeft het de weg bereid voor koolstofarme technologieën door zich hier sterk voor te maken en op te treden als bemiddelaar tussen aannemers en klanten. Plaatselijke neringdoenden hebben bijvoorbeeld geleerd hoe ze deze technologieën moeten installeren.

3.11   Waar mogelijk duurzame energie

Lokale en regionale overheden zijn goed voor 16 % van het Europese BBP. Veel decentrale overheden stellen inmiddels een bepaalde vorm van duurzame energie verplicht voor nieuwe woningen en voor (een gedeelte van) hun eigen energiebehoefte.

In Lewisham (Londen) wordt sinds 1999 een beleid voor groene energie gevoerd. In november 2000 werd alle elektriciteit al uit duurzame energie opgewekt en was Lewisham de op twee na grootste inkoper van groene energie in West-Europa. Door de niet al te stabiele aanvoer van groene stroom kwam in 2004, ten tijde van de tweede aanbesteding, nog maar 80 % van de elektriciteit uit duurzame bronnen. Lewishams streven was om een markt door groene energie te creëren en tal van overheden volgen nu dit goede voorbeeld.

3.12   Bestrijding van klimaatverandering als vast beleidsonderdeel

Er moet op worden toegezien dat beleidsmaatregelen op EU-, nationaal, regionaal en lokaal niveau nooit bijdragen aan klimaatveranderingen, bijvoorbeeld aan de hand van procedures waarbij de eventuele gevolgen van nieuwe regelgeving worden beoordeeld. Ook zou er bij de lidstaten op kunnen worden aangedrongen om duurzame vormen van energieverbruik fiscaal aantrekkelijk te maken.

Het district Middlesbrough (Engeland) heeft een procedure uitgewerkt om na te kunnen gaan welke weerslag klimaatveranderingen hebben op allerlei plaatselijke diensten. Dankzij een samen met een NGO ontwikkelde module hebben alle diensten in het district een beeld kunnen krijgen van het mogelijke effect van veranderende weerpatronen op hun activiteiten. De 16 diensten die de potentiële gevolgen in kaart hebben gebracht zijn overgegaan tot veranderingen in hun dienstverlening. Zo gaat er meer geld naar het onderhoud van wegen in geval van overstromingen, worden gemeentelijke gebouwen voorzien van zonwering om grote hitte en verblindend licht te voorkomen, en worden asfaltwegen zo behandeld dat zij de naar verwachting in de komende 20 jaar toenemende hitte kunnen verwerken.

3.13   Een zaak van de hele gemeenschap

De aanpassing aan en vermindering van klimaatveranderingen kunnen alleen effect sorteren als de hele samenleving — van decentrale overheden tot consumenten en bedrijven — eraan meewerkt. Er is ook een volledig pakket maatregelen nodig om ervoor te zorgen dat we zoveel mogelijk ons voordeel kunnen doen met de verbeterde levenskwaliteit waar de bestrijding van klimaatveranderingen toe kan leiden. Veel van de hier genoemde oplossingen hebben alleen kans van slagen als ze deel uitmaken van een uitgebalanceerd pakket maatregelen. De meeste mensen zijn bijvoorbeeld alleen bereid om hun auto voortaan te laten staan als daar goede lokale voorzieningen en goed en duurzaam openbaar vervoer tegenover staan. Door het geringere aantal auto's zouden transporteurs, dienstverleners en het openbaar vervoer vervolgens minder vaak in het verkeer komen vast te zitten; het tolheffingsgebied in het centrum van Londen is wat dit betreft een lichtend voorbeeld. En als gevolg daarvan worden andere vormen van duurzame mobiliteit zoals fietsen ook weer aantrekkelijker. Om tot zo'n „heilzame cirkel” te komen moet de hele gemeenschap worden gemobiliseerd.

Het Londense district Islington werkt met „energie-ambassadeurs” die cursussen over energie-efficiëntie hebben gevolgd en andere inwoners tot energiebesparend gedrag proberen aan te zetten. Zij gaan op bezoek bij particulieren, kleine en middelgrote bedrijven en scholen om te vertellen hoeveel energie er in Islington wordt verbruikt en op welke manier dit kan worden verminderd, bijvoorbeeld door gebouwen op hun energiezuinigheid te toetsen.

4.   Aanbevelingen van het Comité van de Regio's

| 4.1 | De Commissie dient te beseffen dat de bestrijding van klimaatverandering een gezamenlijke inspanning moet zijn waarbij alle bestuurslagen niet alleen met elkaar samenwerken, maar ook met het bedrijfsleven, organisaties uit de gezondheidszorg, maatschappelijke groeperingen, het onderwijs en energie-efficiëntie-organisaties. |
| --- | --- |

4.1

De Commissie dient te beseffen dat de bestrijding van klimaatverandering een gezamenlijke inspanning moet zijn waarbij alle bestuurslagen niet alleen met elkaar samenwerken, maar ook met het bedrijfsleven, organisaties uit de gezondheidszorg, maatschappelijke groeperingen, het onderwijs en energie-efficiëntie-organisaties.

| 4.2 | De Commissie doet er goed aan de unieke rol van lokale en regionale overheden te erkennen, genoeg middelen uit te trekken voor projecten op het gebied van demonstratie en verspreiding, en expliciet gewag te maken van deze rol in beleidsdocumenten als het komende witboek over energie-efficiëntie. |
| --- | --- |

4.2

De Commissie doet er goed aan de unieke rol van lokale en regionale overheden te erkennen, genoeg middelen uit te trekken voor projecten op het gebied van demonstratie en verspreiding, en expliciet gewag te maken van deze rol in beleidsdocumenten als het komende witboek over energie-efficiëntie.

| 4.3 | De EU zou moeten toezeggen minimaal te streven naar een emissiereductie van 60-80 % in 2050, zoals afgesproken door de Raad in maart 2005, en ervoor moeten zorgen dat internationale fora als het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering deze ambitieuze doelstelling overnemen. |
| --- | --- |

4.3

De EU zou moeten toezeggen minimaal te streven naar een emissiereductie van 60-80 % in 2050, zoals afgesproken door de Raad in maart 2005, en ervoor moeten zorgen dat internationale fora als het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering deze ambitieuze doelstelling overnemen.

| 4.4 | Het CvdR verheugt zich erover dat het huidige voorzitterschap van de EU en de G8 oog hebben voor klimaatveranderingen, en hoopt dat ook de toekomstige EU-voorzitters deze weg zullen blijven bewandelen. |
| --- | --- |

4.4

Het CvdR verheugt zich erover dat het huidige voorzitterschap van de EU en de G8 oog hebben voor klimaatveranderingen, en hoopt dat ook de toekomstige EU-voorzitters deze weg zullen blijven bewandelen.

| 4.5 | De Commissie en de lidstaten zouden hun eigen beleid en dat van de Wereldhandelsorganisatie en internationale financiële instellingen als de Wereldbank moeten ontdoen van alle elementen die bijdragen aan klimaatveranderingen. |
| --- | --- |

4.5

De Commissie en de lidstaten zouden hun eigen beleid en dat van de Wereldhandelsorganisatie en internationale financiële instellingen als de Wereldbank moeten ontdoen van alle elementen die bijdragen aan klimaatveranderingen.

| 4.6 | De Commissie moet proberen de minst zuinige producten van de markt te weren door het minimaal toegestane niveau van energie-efficiëntie om de zoveel jaar met 10 of 20 % te verhogen voor alle categorieën apparaten waarin sprake is van een groot verschil in energieverbruik tussen het zuinigste en het minst zuinige apparaat. |
| --- | --- |

4.6

De Commissie moet proberen de minst zuinige producten van de markt te weren door het minimaal toegestane niveau van energie-efficiëntie om de zoveel jaar met 10 of 20 % te verhogen voor alle categorieën apparaten waarin sprake is van een groot verschil in energieverbruik tussen het zuinigste en het minst zuinige apparaat.

| 4.7 | Het moet de Commissie duidelijk zijn dat het nu, gezien het grote aantal nieuwe woningen dat door de bevolkingsgroei vooral in steden nodig is, een goede gelegenheid is om normen voor de energie-efficiëntie van gebouwen vast te stellen die veel strenger zijn dan de Richtlijn over de energieprestaties van gebouwen (2002). Deze kans moet gegrepen worden. Bouwvoorschriften zouden ook meer betrekking moeten hebben op natuurlijke zonwering en ventilatie, zodat gebouwen voor hun binnenklimaat minder afhankelijk zijn van airconditioning. |
| --- | --- |

4.7

Het moet de Commissie duidelijk zijn dat het nu, gezien het grote aantal nieuwe woningen dat door de bevolkingsgroei vooral in steden nodig is, een goede gelegenheid is om normen voor de energie-efficiëntie van gebouwen vast te stellen die veel strenger zijn dan de Richtlijn over de energieprestaties van gebouwen (2002). Deze kans moet gegrepen worden. Bouwvoorschriften zouden ook meer betrekking moeten hebben op natuurlijke zonwering en ventilatie, zodat gebouwen voor hun binnenklimaat minder afhankelijk zijn van airconditioning.

| 4.8 | De bestrijding van klimaatveranderingen zou deel moeten uitmaken van waterbeheerplannen. |
| --- | --- |

4.8

De bestrijding van klimaatveranderingen zou deel moeten uitmaken van waterbeheerplannen.

| 4.9 | De Commissie zou in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven nieuwe verzekeringsvormen moeten ontwikkelen die de gevolgen van klimaatveranderingen dekken. |
| --- | --- |

4.9

De Commissie zou in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven nieuwe verzekeringsvormen moeten ontwikkelen die de gevolgen van klimaatveranderingen dekken.

| 4.10 | De Commissie dient ervoor te zorgen dat decentrale overheden tot op postcodeniveau steeds precies kunnen nagaan hoeveel energie er wordt verbruikt zonder dat hierdoor de privacy van individuele gebruikers wordt aangetast. Zonder zulke informatie zijn deze overheden niet in staat om de omschakeling naar een koolstofarme economie in goede banen te leiden. |
| --- | --- |

4.10

De Commissie dient ervoor te zorgen dat decentrale overheden tot op postcodeniveau steeds precies kunnen nagaan hoeveel energie er wordt verbruikt zonder dat hierdoor de privacy van individuele gebruikers wordt aangetast. Zonder zulke informatie zijn deze overheden niet in staat om de omschakeling naar een koolstofarme economie in goede banen te leiden.

| 4.11 | De Commissie zou aandacht moeten besteden aan de bijdrage van lokale strategieën en activiteiten ter bestrijding van klimaatverandering aan de verwezenlijking van de Lissabondoelstellingen: banen, groei en concurrentievermogen. Zij zou het Lissabonbeleid en de bestrijding van klimaatverandering beter op elkaar af moeten stemmen. |
| --- | --- |

4.11

De Commissie zou aandacht moeten besteden aan de bijdrage van lokale strategieën en activiteiten ter bestrijding van klimaatverandering aan de verwezenlijking van de Lissabondoelstellingen: banen, groei en concurrentievermogen. Zij zou het Lissabonbeleid en de bestrijding van klimaatverandering beter op elkaar af moeten stemmen.

| 4.12 | Samen met lokale en regionale overheden moeten de Commissie en de lidstaten nagaan of er onmiddellijke maatregelen tegen klimaatverandering nodig zijn en hierover via een gezamenlijke communicatiecampagne verslag uitbrengen. |
| --- | --- |

4.12

Samen met lokale en regionale overheden moeten de Commissie en de lidstaten nagaan of er onmiddellijke maatregelen tegen klimaatverandering nodig zijn en hierover via een gezamenlijke communicatiecampagne verslag uitbrengen.

| 4.13 | De Commissie doet er goed aan om voort te bouwen op de maatregelen die decentrale overheden hebben genomen om te voorkomen dat vrouwen en bepaalde lagen van de samenleving onevenredig zwaar worden getroffen door klimaatveranderingen (4). |
| --- | --- |

4.13

De Commissie doet er goed aan om voort te bouwen op de maatregelen die decentrale overheden hebben genomen om te voorkomen dat vrouwen en bepaalde lagen van de samenleving onevenredig zwaar worden getroffen door klimaatveranderingen (4).

| 4.14 | Het CvdR steunt het voorstel om de middelen voor regionaal beleid ook in ruime mate beschikbaar te stellen voor duurzame ontwikkeling (en bestrijding van klimaatverandering). |
| --- | --- |

4.14

Het CvdR steunt het voorstel om de middelen voor regionaal beleid ook in ruime mate beschikbaar te stellen voor duurzame ontwikkeling (en bestrijding van klimaatverandering).

| 4.15 | De Commissie zou de op handen zijnde thematische strategie voor het stadsmilieu en de thematische strategie voor de luchtkwaliteit goed op elkaar af moeten stemmen om er zeker van te zijn dat de bestrijding van klimaatveranderingen op alle beleidsterreinen ter hand worden genomen. |
| --- | --- |

4.15

De Commissie zou de op handen zijnde thematische strategie voor het stadsmilieu en de thematische strategie voor de luchtkwaliteit goed op elkaar af moeten stemmen om er zeker van te zijn dat de bestrijding van klimaatveranderingen op alle beleidsterreinen ter hand worden genomen.

| 4.16 | De Raad zou strengere en meer op de lange termijn gerichte duurzame-energiedoelstellingen moeten vaststellen om lokale bestuurslagen in de gelegenheid te stellen hun capaciteit aan duurzame energie op te voeren. |
| --- | --- |

4.16

De Raad zou strengere en meer op de lange termijn gerichte duurzame-energiedoelstellingen moeten vaststellen om lokale bestuurslagen in de gelegenheid te stellen hun capaciteit aan duurzame energie op te voeren.

| 4.17 | De Commissie zou samen met lokale en regionale overheden en hun Europese netwerken een krachtig koolstofarm toekomstbeeld voor verschillende soorten gemeenten en natuurlijke milieus moeten uitwerken, waarbij bestaande technologie zo goed mogelijk gebruikt wordt en een basis van deskundigheid wordt gelegd die nodig is om dit toekomstbeeld te verwezenlijken. De Commissie moet dit bevorderen door meer aandacht te besteden aan de uitwisseling van goede praktijken tussen decentrale overheden. |
| --- | --- |

4.17

De Commissie zou samen met lokale en regionale overheden en hun Europese netwerken een krachtig koolstofarm toekomstbeeld voor verschillende soorten gemeenten en natuurlijke milieus moeten uitwerken, waarbij bestaande technologie zo goed mogelijk gebruikt wordt en een basis van deskundigheid wordt gelegd die nodig is om dit toekomstbeeld te verwezenlijken. De Commissie moet dit bevorderen door meer aandacht te besteden aan de uitwisseling van goede praktijken tussen decentrale overheden.

Brussel, 17 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

(1)  PB C 22, 24-1-2001, blz. 30

1

(2)  Op warme dagen is het in steden soms wel 4 graden warmer dan op het omliggende platteland. Door het uitgestrekte stedelijke landschap, weinig wind en weinig bewolking ontstaan er warmte-eilanden.

2

(3)  De voorbeelden zijn door de rapporteur zelf of met hulp van EU-netwerken van decentrale overheden bijeengebracht. Veel komen uit het Verenigd Koninkrijk en zijn het resultaat van nationale, door verenigingen van decentrale overheden opgezette klimaatveranderingsprojecten. De rapporteur beseft dat er nog veel meer voorbeelden in de EU zijn en zou graag zien dat de EU deze uitwisselt met voorbeelden uit de rest van de wereld.

3

(4)  Volgens onlangs door de Climate Alliance verricht onderzoek (www.klimabuendnis.org)

4

---

| 16.5.2006 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 115/95 |
| --- | --- | --- | --- |

16.5.2006

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 115/95

---

Verkennend Rapport van het Comité van de Regio's over „De omzetting van Richtlijn 1999/31/EG betreffende het storten van afvalstoffen op lokaal en regionaal niveau”

(2006/C 115/21)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S:

Gezien het verzoek van de Europese Commissie van 10 december 2004 om een verkennend rapport op te stellen over de omzetting van Richtlijn 1999/31/EG betreffende het storten van afvalstoffen op lokaal en regionaal niveau, overeenkomstig artikel 265, eerste alinea, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap;

Gezien het Samenwerkingsprotocol van Comité en Commissie (september 2001), waarin wordt opgemerkt dat „de Commissie (...) het opstellen van strategische documenten door het Comité over onderwerpen die zij van belang acht [stimuleert]; in deze” oriënterende rapporten „zal de analyse worden verdiept van problemen op gebieden waarop het Comité veel praktische kennis in huis heeft”;

Gezien het besluit van zijn voorzitter van 20 januari 2005 om de commissie „Duurzame ontwikkeling” te belasten met het opstellen van dit verkennend rapport;

Gezien Richtlijn 1999/31/EG van de Raad van 26 april 1999 betreffende het storten van afvalstoffen;

Gezien het Verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: Over de nationale strategieën voor de vermindering van de naar stortplaatsen over te brengen biologisch afbreekbare afvalstoffen, overeenkomstig artikel 5, lid 1, van Richtlijn 1999/31/EG betreffende het storten van afvalstoffen (COM(2005) 105 final);

Gezien Richtlijn 75/442/EEG van de Raad van 15 juli 1975 betreffende afvalstoffen (Kaderrichtlijn afvalstoffen) zoals gewijzigd bij de Richtlijnen 91/156/EEG en 91/692/EEG, en bij de besluiten 76/431/EEG, 94/3/EG en 96/350/EG;

Gezien zijn advies over de Mededeling van de Commissie: Naar een thematische strategie inzake afvalpreventie en afvalrecycling (COM(2003) 301 final — CdR 239/2003 (1));

Gezien de uitkomsten van de enquête over de omzetting van Richtlijn 1999/31/EG betreffende het storten van afvalstoffen op lokaal en regionaal niveau, dat het CvdR heeft laten uitvoeren (2);

Gezien zijn ontwerp van verkennend rapport (CdR 254/2005 rév. 1), dat op 6 oktober 2005 is goedgekeurd door de commissie „Duurzame ontwikkeling” (rapporteur: de heer Van Gelder, commissaris van de Koningin in de provincie Zeeland (NL/EVP));

OVERWEGENDE HETGEEN VOLGT:

| 1) | De hoeveelheid in Europa geproduceerde afvalstoffen is de afgelopen decennia sterk toegenomen. De preventie, verwerking en verwijdering van afval behoren tot de voornaamste milieuproblemen waarmee de EU te kampen heeft. In het Zesde milieuactieprogramma van de EU zijn preventie en beheer van afval dan ook aangemerkt als topprioriteit. |
| --- | --- |

1)

De hoeveelheid in Europa geproduceerde afvalstoffen is de afgelopen decennia sterk toegenomen. De preventie, verwerking en verwijdering van afval behoren tot de voornaamste milieuproblemen waarmee de EU te kampen heeft. In het Zesde milieuactieprogramma van de EU zijn preventie en beheer van afval dan ook aangemerkt als topprioriteit.

| 2) | Het storten van afval is in grote delen van de EU nog de meest gangbare vorm van afvalverwijdering. Stortingen volgens lage milieunormen vormen vanwege de vervuiling van lucht, water en bodem, alsook vanwege hun aandeel in de opwarming van de aarde als gevolg van de uitstoot van broeikasgassen, vaak een bedreiging voor volksgezondheid en milieu. |
| --- | --- |

2)

Het storten van afval is in grote delen van de EU nog de meest gangbare vorm van afvalverwijdering. Stortingen volgens lage milieunormen vormen vanwege de vervuiling van lucht, water en bodem, alsook vanwege hun aandeel in de opwarming van de aarde als gevolg van de uitstoot van broeikasgassen, vaak een bedreiging voor volksgezondheid en milieu.

| 3) | Overeenkomstig de zogenoemde afvalhiërarchie mag afval slechts in uiterste gevallen worden gestort. De voorkeur moet worden gegeven aan afvalpreventie, hergebruik en –recycling. |
| --- | --- |

3)

Overeenkomstig de zogenoemde afvalhiërarchie mag afval slechts in uiterste gevallen worden gestort. De voorkeur moet worden gegeven aan afvalpreventie, hergebruik en –recycling.

| 4) | Het beginsel van nabijheid en het streven naar zelfverzorging bij de verwijdering van afvalstoffen op elk niveau zijn aangemerkt als kernpunten van het communautaire afvalbeleid. |
| --- | --- |

4)

Het beginsel van nabijheid en het streven naar zelfverzorging bij de verwijdering van afvalstoffen op elk niveau zijn aangemerkt als kernpunten van het communautaire afvalbeleid.

heeft tijdens zijn 62e zitting op 16 en 17 november 2005 (vergadering van 17 november) het volgende verkennend rapport uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd.

1.   Standpunten van het Comité van de Regio's

Het Comité van de Regio's

Algemene opmerkingen

| 1.1 | verwelkomt het verzoek van de Europese Commissie tot het opstellen van dit rapport, dat immers het eerste in zijn soort is dat de tenuitvoerlegging van een EU-richtlijn inzake milieubeleid op regionaal en lokaal niveau als onderwerp heeft. Hierdoor wordt de samenwerking tussen de Commissie en het Comité van de Regio's geïntensiveerd; |
| --- | --- |

1.1

verwelkomt het verzoek van de Europese Commissie tot het opstellen van dit rapport, dat immers het eerste in zijn soort is dat de tenuitvoerlegging van een EU-richtlijn inzake milieubeleid op regionaal en lokaal niveau als onderwerp heeft. Hierdoor wordt de samenwerking tussen de Commissie en het Comité van de Regio's geïntensiveerd;

| 1.2 | is ingenomen met de sterke respons van regionale en lokale overheden op de CvdR-enquête naar de omzetting van de richtlijn inzake het storten van afvalstoffen op regionaal en lokaal niveau, waaruit kan worden afgeleid dat deze richtlijn voor de regionale en lokale bestuurslagen van groot belang is; |
| --- | --- |

1.2

is ingenomen met de sterke respons van regionale en lokale overheden op de CvdR-enquête naar de omzetting van de richtlijn inzake het storten van afvalstoffen op regionaal en lokaal niveau, waaruit kan worden afgeleid dat deze richtlijn voor de regionale en lokale bestuurslagen van groot belang is;

| 1.3 | wijst erop dat de richtlijn betreffende het storten van afval op regionaal en lokaal niveau in de EU van 25 op uiteenlopende wijze ten uitvoer wordt gelegd, dit vanwege de verschillende demografische en geografische omstandigheden en vanwege de uiteenlopende organisatiestructuren en afvalbeheerssystemen in de lidstaten en hun regio's en gemeenten; |
| --- | --- |

1.3

wijst erop dat de richtlijn betreffende het storten van afval op regionaal en lokaal niveau in de EU van 25 op uiteenlopende wijze ten uitvoer wordt gelegd, dit vanwege de verschillende demografische en geografische omstandigheden en vanwege de uiteenlopende organisatiestructuren en afvalbeheerssystemen in de lidstaten en hun regio's en gemeenten;

| 1.4 | benadrukt dat binnen de EU van 25 de lokale en regionale overheden belast zijn met de tenuitvoerlegging van een aanzienlijk deel van het communautaire milieubeleid, waarvan afvalbeheer een van de belangrijkste onderdelen is. De bevoegdheden voor afgifte van vergunningen voor het storten van afval, goedkeuring van exploitatieplannen voor stortplaatsen, sluiting van stortplaatsen, en controle en toezicht berusten doorgaans bij regionale overheden, terwijl lokale overheden over het algemeen een hoofdrol spelen bij het aanwijzen van stortplaatsen en verantwoordelijk zijn voor de infrastructuur voor de inzameling van huishoudelijk afval. Hieruit blijkt de noodzaak van nauwe samenwerking tussen alle bestuurslagen bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn; |
| --- | --- |

1.4

benadrukt dat binnen de EU van 25 de lokale en regionale overheden belast zijn met de tenuitvoerlegging van een aanzienlijk deel van het communautaire milieubeleid, waarvan afvalbeheer een van de belangrijkste onderdelen is. De bevoegdheden voor afgifte van vergunningen voor het storten van afval, goedkeuring van exploitatieplannen voor stortplaatsen, sluiting van stortplaatsen, en controle en toezicht berusten doorgaans bij regionale overheden, terwijl lokale overheden over het algemeen een hoofdrol spelen bij het aanwijzen van stortplaatsen en verantwoordelijk zijn voor de infrastructuur voor de inzameling van huishoudelijk afval. Hieruit blijkt de noodzaak van nauwe samenwerking tussen alle bestuurslagen bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn;

| 1.5 | wijst erop dat de nagestreefde verschuiving van afvalverwijdering in de richting van een duurzamer beleid dat gericht is op preventie, hergebruik en recycling grote inspanningen vergt waarvoor binnen de regionale en lokale overheden extra personele en financiële middelen moeten worden vrijgemaakt; |
| --- | --- |

1.5

wijst erop dat de nagestreefde verschuiving van afvalverwijdering in de richting van een duurzamer beleid dat gericht is op preventie, hergebruik en recycling grote inspanningen vergt waarvoor binnen de regionale en lokale overheden extra personele en financiële middelen moeten worden vrijgemaakt;

| 1.6 | stelt vast dat de gevolgen van afvalbeleid in het algemeen en van beleid inzake het storten van afval in het bijzonder het sterkst voelbaar zijn op lokaal niveau, waardoor een nauwe betrokkenheid van lokale belanghebbenden vereist is. De meeste regionale en lokale overheden raadplegen de lokale bevolking over de voorgenomen aanwijzing van stortplaatsen en tijdens de vergunningsprocedure. Terwijl NGO's door ongeveer de helft van de overheden worden geraadpleegd, wordt met plaatselijke bedrijven zelden overleg gevoerd; |
| --- | --- |

1.6

stelt vast dat de gevolgen van afvalbeleid in het algemeen en van beleid inzake het storten van afval in het bijzonder het sterkst voelbaar zijn op lokaal niveau, waardoor een nauwe betrokkenheid van lokale belanghebbenden vereist is. De meeste regionale en lokale overheden raadplegen de lokale bevolking over de voorgenomen aanwijzing van stortplaatsen en tijdens de vergunningsprocedure. Terwijl NGO's door ongeveer de helft van de overheden worden geraadpleegd, wordt met plaatselijke bedrijven zelden overleg gevoerd;

Inspanningen op het gebied van de omzetting/stand van zaken

| 1.7 | is van mening dat er in de meeste lidstaten op nationaal en/of regionaal niveau sterk voor is geijverd de afvalstortrichtlijn om te zetten in nationale en/of regionale wetgeving. Niettemin heeft een aantal lidstaten de uiterste datum (3) voor het formuleren van een nationale strategie voor de vermindering van te storten biologisch afbreekbare afvalstoffen niet in acht genomen, waardoor de streefcijfers voor de vermindering hiervan niet zijn gehaald; |
| --- | --- |

1.7

is van mening dat er in de meeste lidstaten op nationaal en/of regionaal niveau sterk voor is geijverd de afvalstortrichtlijn om te zetten in nationale en/of regionale wetgeving. Niettemin heeft een aantal lidstaten de uiterste datum (3) voor het formuleren van een nationale strategie voor de vermindering van te storten biologisch afbreekbare afvalstoffen niet in acht genomen, waardoor de streefcijfers voor de vermindering hiervan niet zijn gehaald;

| 1.8 | stelt vast dat uit de antwoorden op de vragenlijst en uit aanvullend onderzoek is gebleken dat er binnen de EU grote verschillen bestaan in de mate waarin de richtlijn is omgezet. Veel lidstaten — en daarmee een groot aantal lokale en regionale overheden — ondervinden moeilijkheden bij de inachtneming van de richtlijn, terwijl andere lidstaten zonder veel problemen aan de vereisten kunnen voldoen; |
| --- | --- |

1.8

stelt vast dat uit de antwoorden op de vragenlijst en uit aanvullend onderzoek is gebleken dat er binnen de EU grote verschillen bestaan in de mate waarin de richtlijn is omgezet. Veel lidstaten — en daarmee een groot aantal lokale en regionale overheden — ondervinden moeilijkheden bij de inachtneming van de richtlijn, terwijl andere lidstaten zonder veel problemen aan de vereisten kunnen voldoen;

| 1.9 | wijst erop dat er volgens regionale en lokale overheden veel is gedaan om stortplaatsen te laten voldoen aan de technische eisen. In een aantal lidstaten blijven vervolgmaatregelen echter nodig. Van een grote meerderheid van de bestaande stortplaatsen wordt aangegeven dat ze reeds voldoen aan de in de richtlijn gestelde eisen of dat ze in 2007 zullen worden verbeterd. De stortplaatsen die dan nog niet aan de vereisten voldoen, zullen worden gesloten; |
| --- | --- |

1.9

wijst erop dat er volgens regionale en lokale overheden veel is gedaan om stortplaatsen te laten voldoen aan de technische eisen. In een aantal lidstaten blijven vervolgmaatregelen echter nodig. Van een grote meerderheid van de bestaande stortplaatsen wordt aangegeven dat ze reeds voldoen aan de in de richtlijn gestelde eisen of dat ze in 2007 zullen worden verbeterd. De stortplaatsen die dan nog niet aan de vereisten voldoen, zullen worden gesloten;

| 1.10 | merkt op dat de stortplaatsen in de nieuwe lidstaten momenteel doorgaans in mindere mate aan de eisen van de afvalstortrichtlijn voldoen dan die in de oude lidstaten, wat voornamelijk is terug te voeren op het feit dat er in de nieuwe lidstaten nog maar een korte traditie is wat het oplossen van afvalproblemen betreft, en dat er pas recentelijk nationale afvalstrategieën zijn geformuleerd; |
| --- | --- |

1.10

merkt op dat de stortplaatsen in de nieuwe lidstaten momenteel doorgaans in mindere mate aan de eisen van de afvalstortrichtlijn voldoen dan die in de oude lidstaten, wat voornamelijk is terug te voeren op het feit dat er in de nieuwe lidstaten nog maar een korte traditie is wat het oplossen van afvalproblemen betreft, en dat er pas recentelijk nationale afvalstrategieën zijn geformuleerd;

| 1.11 | betreurt dat de meeste lokale en regionale overheden van mening zijn dat ze onvoldoende zijn geïnformeerd of geraadpleegd over de omzettings- en tenuitvoerleggingsprocedure in hun lidstaat. In de oude lidstaten vindt over het algemeen meer overleg plaats, terwijl in de nieuwe lidstaten meer informatie wordt verstrekt; |
| --- | --- |

1.11

betreurt dat de meeste lokale en regionale overheden van mening zijn dat ze onvoldoende zijn geïnformeerd of geraadpleegd over de omzettings- en tenuitvoerleggingsprocedure in hun lidstaat. In de oude lidstaten vindt over het algemeen meer overleg plaats, terwijl in de nieuwe lidstaten meer informatie wordt verstrekt;

| 1.12 | is verheugd dat de afvalstortrichtlijn in diverse (vooral nieuwe) lidstaten heeft bijgedragen aan de overdracht aan regionale en lokale overheden van bevoegdheden op het gebied van stortplaatsen. Het Comité betreurt echter dat deze overdracht van bevoegdheden slechts in enkele gevallen gepaard is gegaan met een overdracht van financiële of personele middelen om de nieuwe taken te kunnen vervullen. Dit betekent een extra belasting voor regionale en lokale overheden; |
| --- | --- |

1.12

is verheugd dat de afvalstortrichtlijn in diverse (vooral nieuwe) lidstaten heeft bijgedragen aan de overdracht aan regionale en lokale overheden van bevoegdheden op het gebied van stortplaatsen. Het Comité betreurt echter dat deze overdracht van bevoegdheden slechts in enkele gevallen gepaard is gegaan met een overdracht van financiële of personele middelen om de nieuwe taken te kunnen vervullen. Dit betekent een extra belasting voor regionale en lokale overheden;

| 1.13 | beaamt dat de hoeveelheid gestort biologisch afbreekbaar afval mede dankzij de tenuitvoerlegging van de afvalstortrichtlijn is afgenomen. Een grotere afname valt waar te nemen in gebieden waar regionale en lokale overheden reeds vóór de inwerkingtreding van de afvalstortrichtlijn maatregelen hadden genomen om de hoeveelheid gestorte biologisch afbreekbare afvalstoffen te verminderen. Voorbeelden van deze maatregelen zijn voorlichtingscampagnes, het opzetten van aparte infrastructuurvoorzieningen voor afvalinzameling, en wettelijke voorschriften (bijv. voorschriften inzake gescheiden inzameling); |
| --- | --- |

1.13

beaamt dat de hoeveelheid gestort biologisch afbreekbaar afval mede dankzij de tenuitvoerlegging van de afvalstortrichtlijn is afgenomen. Een grotere afname valt waar te nemen in gebieden waar regionale en lokale overheden reeds vóór de inwerkingtreding van de afvalstortrichtlijn maatregelen hadden genomen om de hoeveelheid gestorte biologisch afbreekbare afvalstoffen te verminderen. Voorbeelden van deze maatregelen zijn voorlichtingscampagnes, het opzetten van aparte infrastructuurvoorzieningen voor afvalinzameling, en wettelijke voorschriften (bijv. voorschriften inzake gescheiden inzameling);

| 1.14 | beklemtoont dat de richtlijn uitsluitend streefcijfers bevat die aangeven hoeveel afval niet mag worden gestort, maar geen doelstellingen bevat voor alternatieve verwerkingsmethoden, zoals de streefcijfers voor recycling die worden genoemd in de Richtlijn betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA-richtlijn); |
| --- | --- |

1.14

beklemtoont dat de richtlijn uitsluitend streefcijfers bevat die aangeven hoeveel afval niet mag worden gestort, maar geen doelstellingen bevat voor alternatieve verwerkingsmethoden, zoals de streefcijfers voor recycling die worden genoemd in de Richtlijn betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA-richtlijn);

De frequentie waarmee afval wordt gestort

| 1.15 | wijst er nogmaals op dat er binnen de EU grote verschillen bestaan in de productie en verwerking van afval in het algemeen en de mate waarin afval wordt gedumpt in het bijzonder. Diverse lidstaten zijn erin geslaagd om de afvalproductie los te koppelen van economische groei, hebben de hoeveelheid te storten biologisch afbreekbare afvalstoffen drastisch verminderd en voldoen nu al aan de in de richtlijn genoemde streefcijfers voor afvalvermindering. In andere lidstaten groeit de geproduceerde hoeveelheid afval echter gestaag en is het storten van afval nog wijdverbreid; |
| --- | --- |

1.15

wijst er nogmaals op dat er binnen de EU grote verschillen bestaan in de productie en verwerking van afval in het algemeen en de mate waarin afval wordt gedumpt in het bijzonder. Diverse lidstaten zijn erin geslaagd om de afvalproductie los te koppelen van economische groei, hebben de hoeveelheid te storten biologisch afbreekbare afvalstoffen drastisch verminderd en voldoen nu al aan de in de richtlijn genoemde streefcijfers voor afvalvermindering. In andere lidstaten groeit de geproduceerde hoeveelheid afval echter gestaag en is het storten van afval nog wijdverbreid;

| 1.16 | wijst erop dat in de toekomst mag worden verwacht dat het storten van afval — althans gemeentelijk afval — in de gehele EU zal afnemen. Ondanks maatregelen op het gebied van afvalpreventie en –recycling zal echter behoefte blijven bestaan aan de verwijdering van onbrandbare en niet-recycleerbare afvalstoffen, zodat het storten van afval naar verwachting een rol zal blijven spelen bij de afvalverwijdering; |
| --- | --- |

1.16

wijst erop dat in de toekomst mag worden verwacht dat het storten van afval — althans gemeentelijk afval — in de gehele EU zal afnemen. Ondanks maatregelen op het gebied van afvalpreventie en –recycling zal echter behoefte blijven bestaan aan de verwijdering van onbrandbare en niet-recycleerbare afvalstoffen, zodat het storten van afval naar verwachting een rol zal blijven spelen bij de afvalverwijdering;

Voornaamste problemen bij de tenuitvoerlegging

| 1.17 | wijst de volgende thema's aan als grootste belemmering voor lokale en regionale overheden bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn:






  a. | De verwezenlijking van de doelstellingen inzake het terugdringen van de hoeveelheid te storten biologisch afbreekbaar afval: Regionale en lokale overheden — met name in lidstaten waar de nationale strategie voor de vermindering van de hoeveelheid biologisch afval nog niet of pas onlangs is goedgekeurd — zien dit als een knelpunt. Dit probleem is vaak terug te voeren op het ontbreken van een goed uitgeruste markt voor hergebruik van biologisch afbreekbaar afval in deze landen. Bovendien wordt als een probleem ervaren dat in de nationale strategie doeltreffende instrumenten voor het terugdringen van de hoeveelheid te storten biologisch afbreekbaar afval ontbreken. |
| --- | --- | --- |

1.17

wijst de volgende thema's aan als grootste belemmering voor lokale en regionale overheden bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn:

a.

De verwezenlijking van de doelstellingen inzake het terugdringen van de hoeveelheid te storten biologisch afbreekbaar afval: Regionale en lokale overheden — met name in lidstaten waar de nationale strategie voor de vermindering van de hoeveelheid biologisch afval nog niet of pas onlangs is goedgekeurd — zien dit als een knelpunt. Dit probleem is vaak terug te voeren op het ontbreken van een goed uitgeruste markt voor hergebruik van biologisch afbreekbaar afval in deze landen. Bovendien wordt als een probleem ervaren dat in de nationale strategie doeltreffende instrumenten voor het terugdringen van de hoeveelheid te storten biologisch afbreekbaar afval ontbreken.

| b. | De inrichting, de exploitatie en de nazorg van stortplaatsen: De meeste overheden beschouwen de inrichting, de exploitatie en de nazorg van stortplaatsen als moeilijk of in sommige gevallen moeilijk, waarbij de nazorg als het meest problematisch wordt aangemerkt. De starre technische eisen leveren soms problemen op omdat ze geen ruimte laten voor een specifieke aanpassing aan geologische omstandigheden, innovatieve technieken of voortschrijdende kennis. |
| --- | --- |

b.

De inrichting, de exploitatie en de nazorg van stortplaatsen: De meeste overheden beschouwen de inrichting, de exploitatie en de nazorg van stortplaatsen als moeilijk of in sommige gevallen moeilijk, waarbij de nazorg als het meest problematisch wordt aangemerkt. De starre technische eisen leveren soms problemen op omdat ze geen ruimte laten voor een specifieke aanpassing aan geologische omstandigheden, innovatieve technieken of voortschrijdende kennis.

| c. | Het gebrek aan financiële middelen en personeel: De verschuiving van het afvalbeleid van (voornamelijk) storten in de richting van een duurzamere aanpak vereist aanzienlijke financiële en personele middelen. De meeste regionale en lokale overheden — met name die in de nieuwe lidstaten en met name waar het gaat om de verwezenlijking van de doelstellingen inzake biologisch afbreekbaar afval — zien het gebrek aan deze middelen als een groot probleem. |
| --- | --- |

c.

Het gebrek aan financiële middelen en personeel: De verschuiving van het afvalbeleid van (voornamelijk) storten in de richting van een duurzamere aanpak vereist aanzienlijke financiële en personele middelen. De meeste regionale en lokale overheden — met name die in de nieuwe lidstaten en met name waar het gaat om de verwezenlijking van de doelstellingen inzake biologisch afbreekbaar afval — zien het gebrek aan deze middelen als een groot probleem.

| d. | De gebrekkige bewustwording van het publiek: Veel regionale en lokale overheden werken er hard aan om het publiek van de ernst van deze problematiek te doordringen en hun burgers en bedrijven ertoe te bewegen om afval gescheiden te helpen inzamelen. |
| --- | --- |

d.

De gebrekkige bewustwording van het publiek: Veel regionale en lokale overheden werken er hard aan om het publiek van de ernst van deze problematiek te doordringen en hun burgers en bedrijven ertoe te bewegen om afval gescheiden te helpen inzamelen.

| e. | De complexiteit van procedures: De afvalstortrichtlijn heeft ingewikkeldere en langere vergunningsprocedures met zich meegebracht, met name in landen waar voorheen geen specifiek stortingsbeleid bestond. |
| --- | --- |

e.

De complexiteit van procedures: De afvalstortrichtlijn heeft ingewikkeldere en langere vergunningsprocedures met zich meegebracht, met name in landen waar voorheen geen specifiek stortingsbeleid bestond.

| f. | Illegale stort: Storten was vaak een goedkope manier om afval te verwijderen. De afvalstortbelasting gaat omhoog, en de illegale stort neemt toe, wat in veel gevallen tot strenger optreden noopt. |
| --- | --- |

f.

Illegale stort: Storten was vaak een goedkope manier om afval te verwijderen. De afvalstortbelasting gaat omhoog, en de illegale stort neemt toe, wat in veel gevallen tot strenger optreden noopt.

| g. | Afvalvervoer: De afvalstortrichtlijn brengt met zich mee dat veel lokale stortplaatsen worden gesloten en dat nieuwe stortplaatsen grotere gebieden bedienen. Dit leidt vaak tot een grotere vervoersactiviteit, wat kosten veroorzaakt en nadelige gevolgen heeft voor het milieu. Dit probleem doet zich vooral voor in dunbevolkte gebieden. |
| --- | --- |

g.

Afvalvervoer: De afvalstortrichtlijn brengt met zich mee dat veel lokale stortplaatsen worden gesloten en dat nieuwe stortplaatsen grotere gebieden bedienen. Dit leidt vaak tot een grotere vervoersactiviteit, wat kosten veroorzaakt en nadelige gevolgen heeft voor het milieu. Dit probleem doet zich vooral voor in dunbevolkte gebieden.

| h. | Het ontbreken van een uniforme situatie: Vanwege de uiteenlopende tijdschema's voor de omzetting, de uiteenlopende milieunormen, de verschillen in de kosten van afvalverwijdering, en de deels verschillende definities van recycling komt de situatie in de lidstaten (en soms binnen een lidstaat zelf) onderling nog niet overeen. Als gevolg hiervan is er vaak sprake van een sterke financiële prikkel om afval legaal of illegaal naar buurlanden te vervoeren, wat indruist tegen het beginsel van nabijheid en het streven naar zelfverzorging bij de verwijdering van afvalstoffen. Verder leidt deze situatie tot een toename van het vervoer van afval over langere afstanden. |
| --- | --- |

h.

Het ontbreken van een uniforme situatie: Vanwege de uiteenlopende tijdschema's voor de omzetting, de uiteenlopende milieunormen, de verschillen in de kosten van afvalverwijdering, en de deels verschillende definities van recycling komt de situatie in de lidstaten (en soms binnen een lidstaat zelf) onderling nog niet overeen. Als gevolg hiervan is er vaak sprake van een sterke financiële prikkel om afval legaal of illegaal naar buurlanden te vervoeren, wat indruist tegen het beginsel van nabijheid en het streven naar zelfverzorging bij de verwijdering van afvalstoffen. Verder leidt deze situatie tot een toename van het vervoer van afval over langere afstanden.

| i. | Het gevaar van een te eenzijdige aanpak: Het gevaar bestaat dat de richtlijn alleen aanzet tot vermindering van de hoeveelheid gemeentelijk afval, maar voorbijgaat aan andere categorieën afval waarvan de vermindering eveneens van groot belang is, bijv. industrieel afval. |
| --- | --- |

i.

Het gevaar van een te eenzijdige aanpak: Het gevaar bestaat dat de richtlijn alleen aanzet tot vermindering van de hoeveelheid gemeentelijk afval, maar voorbijgaat aan andere categorieën afval waarvan de vermindering eveneens van groot belang is, bijv. industrieel afval.

| j. | Het ontbreken van richtsnoeren: Doordat richtsnoeren of aanknopingspunten ontbreken, kan het problematisch zijn om de gescheiden inzameling van biologisch afbreekbaar afval te bevorderen en een markt voor het hergebruiken van dit afval te creëren. |
| --- | --- |

j.

Het ontbreken van richtsnoeren: Doordat richtsnoeren of aanknopingspunten ontbreken, kan het problematisch zijn om de gescheiden inzameling van biologisch afbreekbaar afval te bevorderen en een markt voor het hergebruiken van dit afval te creëren.

Kosten en baten

| 1.18 | stelt vast dat regionale en lokale overheden melden dat de kosten van het storten van afval als gevolg van de tenuitvoerlegging van de richtlijn zijn gestegen. Het grootste deel van de kosten wordt echter niet gedragen door overheden, maar door exploitanten van stortplaatsen, burgers, en bedrijven waaraan de exploitanten de kostenstijging doorberekenen; |
| --- | --- |

1.18

stelt vast dat regionale en lokale overheden melden dat de kosten van het storten van afval als gevolg van de tenuitvoerlegging van de richtlijn zijn gestegen. Het grootste deel van de kosten wordt echter niet gedragen door overheden, maar door exploitanten van stortplaatsen, burgers, en bedrijven waaraan de exploitanten de kostenstijging doorberekenen;

| 1.19 | stelt vast dat slechts een minderheid van de lokale en regionale overheden specifieke financiële middelen ontvangt waarmee de kosten van de tenuitvoerlegging van de afvalstortrichtlijn geheel of gedeeltelijk worden gedekt, en dat de overheden die extra gelden ontvingen over het algemeen minder problemen blijken te ondervinden bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn; |
| --- | --- |

1.19

stelt vast dat slechts een minderheid van de lokale en regionale overheden specifieke financiële middelen ontvangt waarmee de kosten van de tenuitvoerlegging van de afvalstortrichtlijn geheel of gedeeltelijk worden gedekt, en dat de overheden die extra gelden ontvingen over het algemeen minder problemen blijken te ondervinden bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn;

| 1.20 | benadrukt de positieve milieueffecten van de richtlijn: een ruime meerderheid van de regionale en lokale overheden is van mening dat de tenuitvoerlegging van de richtlijn een positieve uitwerking op het milieu heeft. Deze positieve effecten hebben betrekking op het oppervlaktewater, het grondwater, de bodem, de lucht en de volksgezondheid. Verder kan de richtlijn een bijdrage leveren aan het verminderen van broeikasgassen. Overheden die weinig of geen positieve milieueffecten waarnemen, bevinden zich vaak in lidstaten waar reeds wetgeving van kracht was die vergelijkbaar is met de richtlijn; |
| --- | --- |

1.20

benadrukt de positieve milieueffecten van de richtlijn: een ruime meerderheid van de regionale en lokale overheden is van mening dat de tenuitvoerlegging van de richtlijn een positieve uitwerking op het milieu heeft. Deze positieve effecten hebben betrekking op het oppervlaktewater, het grondwater, de bodem, de lucht en de volksgezondheid. Verder kan de richtlijn een bijdrage leveren aan het verminderen van broeikasgassen. Overheden die weinig of geen positieve milieueffecten waarnemen, bevinden zich vaak in lidstaten waar reeds wetgeving van kracht was die vergelijkbaar is met de richtlijn;

| 1.21 | wijst erop dat dankzij de afvalstortrichtlijn de totale kosten van het saneren van bodem en grondwater in de toekomst omlaag gaan; |
| --- | --- |

1.21

wijst erop dat dankzij de afvalstortrichtlijn de totale kosten van het saneren van bodem en grondwater in de toekomst omlaag gaan;

| 1.22 | beklemtoont dat een meerderheid van de lokale en regionale overheden van oordeel is dat — in vergelijking met de situatie van vóór de tenuitvoerlegging van de afvalstortrichtlijn — de richtlijn heeft bijgedragen aan de bevordering van meer vooruitstrevende afvalverwerkingsmethoden. De richtlijn heeft dan ook financiële en milieuvoordelen met zich meegebracht, zoals de terugwinning van gas uit gestort afval ten behoeve van energieproductie. Niettemin laat de richtlijn geen ruimte voor de toepassing van innovatieve technieken, waardoor in de hand wordt gewerkt dat de aanvankelijke technologische vooruitgang tot stilstand komt; |
| --- | --- |

1.22

beklemtoont dat een meerderheid van de lokale en regionale overheden van oordeel is dat — in vergelijking met de situatie van vóór de tenuitvoerlegging van de afvalstortrichtlijn — de richtlijn heeft bijgedragen aan de bevordering van meer vooruitstrevende afvalverwerkingsmethoden. De richtlijn heeft dan ook financiële en milieuvoordelen met zich meegebracht, zoals de terugwinning van gas uit gestort afval ten behoeve van energieproductie. Niettemin laat de richtlijn geen ruimte voor de toepassing van innovatieve technieken, waardoor in de hand wordt gewerkt dat de aanvankelijke technologische vooruitgang tot stilstand komt;

| 1.23 | wijst erop dat de richtlijn kan helpen om werkgelegenheid te scheppen in de afvalstoffensector als daarmee een bijdrage wordt geleverd aan de diversificatie van de afvalverwerkingsmethoden; |
| --- | --- |

1.23

wijst erop dat de richtlijn kan helpen om werkgelegenheid te scheppen in de afvalstoffensector als daarmee een bijdrage wordt geleverd aan de diversificatie van de afvalverwerkingsmethoden;

| 1.24 | merkt op dat een ruime meerderheid van de regionale en lokale overheden aangeeft dat met het bedrag dat door de exploitanten wordt ontvangen de kosten voor het afvalstorten volledig worden gedekt, zodat wordt voldaan aan de in de richtlijn gestelde eisen. Het Comité waarschuwt echter dat stortplaatsen die niet aan deze vereisten voldoen en de mogelijkheid bieden om afval tegen lagere kosten te verwijderen, de export van afval waarschijnlijk in de hand werken. Bovendien gaan van lage afvalstortbelastingen onvoldoende prikkels uit voor een duurzamere afvalverwijdering; |
| --- | --- |

1.24

merkt op dat een ruime meerderheid van de regionale en lokale overheden aangeeft dat met het bedrag dat door de exploitanten wordt ontvangen de kosten voor het afvalstorten volledig worden gedekt, zodat wordt voldaan aan de in de richtlijn gestelde eisen. Het Comité waarschuwt echter dat stortplaatsen die niet aan deze vereisten voldoen en de mogelijkheid bieden om afval tegen lagere kosten te verwijderen, de export van afval waarschijnlijk in de hand werken. Bovendien gaan van lage afvalstortbelastingen onvoldoende prikkels uit voor een duurzamere afvalverwijdering;

| 1.25 | stelt vast dat sturing van de markt voor afval(verwijdering) met behulp van financiële instrumenten (zoals belastingen op het storten van afval of andere prikkels) een stap in de richting van afvalverwijdering door alternatieve verwerkingsmethoden kan betekenen; |
| --- | --- |

1.25

stelt vast dat sturing van de markt voor afval(verwijdering) met behulp van financiële instrumenten (zoals belastingen op het storten van afval of andere prikkels) een stap in de richting van afvalverwijdering door alternatieve verwerkingsmethoden kan betekenen;

| 1.26 | merkt op dat de meeste lidstaten belasting op het storten van afval heffen, en dat de hoogte van deze belasting sterk verschilt. Desondanks kent ruim een derde van de regionale en lokale overheden geen afvalstortbelasting of andere financiële prikkels om de hoeveelheid te storten biologisch afbreekbaar afval te verminderen. In de meeste lidstaten waar afvalstortbelasting wordt geheven, is deze belasting bestemd voor een algemene „belastingpot”. In sommige gevallen wordt ze echter in een speciale „milieupot” gestopt waarmee de bevordering van afvalpreventie en recyclingprogramma's worden gefinancierd; |
| --- | --- |

1.26

merkt op dat de meeste lidstaten belasting op het storten van afval heffen, en dat de hoogte van deze belasting sterk verschilt. Desondanks kent ruim een derde van de regionale en lokale overheden geen afvalstortbelasting of andere financiële prikkels om de hoeveelheid te storten biologisch afbreekbaar afval te verminderen. In de meeste lidstaten waar afvalstortbelasting wordt geheven, is deze belasting bestemd voor een algemene „belastingpot”. In sommige gevallen wordt ze echter in een speciale „milieupot” gestopt waarmee de bevordering van afvalpreventie en recyclingprogramma's worden gefinancierd;

Succesfactoren

| 1.27 | stelt vast dat de volgende factoren kunnen worden onderscheiden die noodzakelijk zijn voor een succesvolle tenuitvoerlegging van de afvalstortrichtlijn:






  a. | Een pro-actieve houding: Het is duidelijk dat bepaalde ontwikkelingen die zouden leiden tot de afvalstortrichtlijn, in sommige lidstaten al in de eerste helft van het afgelopen decennium (zoniet eerder) in gang zijn gezet. Nadat de richtlijn was omgezet in nationale of regionale wetgeving konden veel regionale en lokale overheden dankzij deze pro-actieve houding relatief gemakkelijk en op tijd aan de eisen voldoen. |
| --- | --- | --- |

1.27

stelt vast dat de volgende factoren kunnen worden onderscheiden die noodzakelijk zijn voor een succesvolle tenuitvoerlegging van de afvalstortrichtlijn:

a.

Een pro-actieve houding: Het is duidelijk dat bepaalde ontwikkelingen die zouden leiden tot de afvalstortrichtlijn, in sommige lidstaten al in de eerste helft van het afgelopen decennium (zoniet eerder) in gang zijn gezet. Nadat de richtlijn was omgezet in nationale of regionale wetgeving konden veel regionale en lokale overheden dankzij deze pro-actieve houding relatief gemakkelijk en op tijd aan de eisen voldoen.

| b. | Het plaatsen van de tenuitvoerlegging van de richtlijn in een breder kader: De tenuitvoerlegging van de richtlijn moet niet worden beschouwd als een geïsoleerde beleidsmaatregel. Afvalverwijdering maakt deel uit van het beheer van materiële hulpbronnen en moet op beleidsniveau dan ook als zodanig worden bezien. Het is derhalve zaak om geïntegreerde strategieën op nationaal, regionaal en lokaal niveau te ontwikkelen die afvalverwijdering niet alleen aan alternatieve afvalverwerkingsprogramma's, maar ook aan andere beleidsterreinen (zoals het beleid inzake overheidsopdrachten en inzake efficiënt gebruik van hulpbronnen) koppelen. |
| --- | --- |

b.

Het plaatsen van de tenuitvoerlegging van de richtlijn in een breder kader: De tenuitvoerlegging van de richtlijn moet niet worden beschouwd als een geïsoleerde beleidsmaatregel. Afvalverwijdering maakt deel uit van het beheer van materiële hulpbronnen en moet op beleidsniveau dan ook als zodanig worden bezien. Het is derhalve zaak om geïntegreerde strategieën op nationaal, regionaal en lokaal niveau te ontwikkelen die afvalverwijdering niet alleen aan alternatieve afvalverwerkingsprogramma's, maar ook aan andere beleidsterreinen (zoals het beleid inzake overheidsopdrachten en inzake efficiënt gebruik van hulpbronnen) koppelen.

| c. | Beschikbaarstelling van middelen aan regionale en lokale overheden, zodat deze hun taken kunnen vervullen: Het ontwikkelen van nieuwe recyclingprogramma's en programma's voor alternatieve afvalverwerking, het opzetten van voorlichtingscampagnes, het verbeteren van stortplaatsen etc. vereisen dat regionale en lokale overheden beschikken over de nodige kennis en personele en financiële middelen. Overdracht van financiële middelen vanaf hogere bestuursniveaus of mogelijkheden voor overheden om fiscale instrumenten in te voeren, vormen dan ook in veel gevallen een voorwaarde om de doelstellingen van de afvalstortrichtlijn te kunnen verwezenlijken. |
| --- | --- |

c.

Beschikbaarstelling van middelen aan regionale en lokale overheden, zodat deze hun taken kunnen vervullen: Het ontwikkelen van nieuwe recyclingprogramma's en programma's voor alternatieve afvalverwerking, het opzetten van voorlichtingscampagnes, het verbeteren van stortplaatsen etc. vereisen dat regionale en lokale overheden beschikken over de nodige kennis en personele en financiële middelen. Overdracht van financiële middelen vanaf hogere bestuursniveaus of mogelijkheden voor overheden om fiscale instrumenten in te voeren, vormen dan ook in veel gevallen een voorwaarde om de doelstellingen van de afvalstortrichtlijn te kunnen verwezenlijken.

| d. | Samenwerking op alle bestuursniveaus en uitwisseling van informatie: Aangezien de toepassing van de richtlijn in vrijwel alle lidstaten de taak is van meerdere bestuurslagen, is een nauwe samenwerking tussen deze niveaus van cruciaal belang voor een goede tenuitvoerlegging. Deze samenwerking omvat uitwisseling van informatie over de wijze waarop kan worden voldaan aan de nieuwe, strengere voorschriften voor de aanleg, exploitatie, sluiting en nazorg van een stortplaats, en over de wijze waarop alternatieve verwerkingsmethoden kunnen worden ingevoerd. Afvalbeleid moet bovendien vaak bestuurlijke grenzen van naburige gemeenten en regio's overschrijden, bijv. bij de invoering van gemeenschappelijke faciliteiten voor afvalverwerking of gemeenschappelijke recyclingprogramma's. |
| --- | --- |

d.

Samenwerking op alle bestuursniveaus en uitwisseling van informatie: Aangezien de toepassing van de richtlijn in vrijwel alle lidstaten de taak is van meerdere bestuurslagen, is een nauwe samenwerking tussen deze niveaus van cruciaal belang voor een goede tenuitvoerlegging. Deze samenwerking omvat uitwisseling van informatie over de wijze waarop kan worden voldaan aan de nieuwe, strengere voorschriften voor de aanleg, exploitatie, sluiting en nazorg van een stortplaats, en over de wijze waarop alternatieve verwerkingsmethoden kunnen worden ingevoerd. Afvalbeleid moet bovendien vaak bestuurlijke grenzen van naburige gemeenten en regio's overschrijden, bijv. bij de invoering van gemeenschappelijke faciliteiten voor afvalverwerking of gemeenschappelijke recyclingprogramma's.

| e. | Financiële prikkels: Aangezien economische belangen meestal overwegen in het handelen van bedrijven zouden prikkels moeten worden afgegeven voor het verminderen van de hoeveelheid te storten afval, bijv. in de vorm van afvalstortbelasting, waardoor dat storten duurder wordt. |
| --- | --- |

e.

Financiële prikkels: Aangezien economische belangen meestal overwegen in het handelen van bedrijven zouden prikkels moeten worden afgegeven voor het verminderen van de hoeveelheid te storten afval, bijv. in de vorm van afvalstortbelasting, waardoor dat storten duurder wordt.

| f. | Steun voor alternatieven: Om te voorkomen dat afval wordt gestort, moeten eigenaars van afval de beschikking krijgen over economisch levensvatbare alternatieven voor afvalverwerking. De beschikbaarheid van deze alternatieven — wanneer ze ontbreken of ontoereikend zijn — moet dan ook worden bevorderd. Om een toename van het vervoer van afval te voorkomen, moeten plaatselijke oplossingen zoals het thuis composteren van afval of het plaatsen van afvalverwerkingsinstallaties op bedrijfsterreinen worden gestimuleerd. |
| --- | --- |

f.

Steun voor alternatieven: Om te voorkomen dat afval wordt gestort, moeten eigenaars van afval de beschikking krijgen over economisch levensvatbare alternatieven voor afvalverwerking. De beschikbaarheid van deze alternatieven — wanneer ze ontbreken of ontoereikend zijn — moet dan ook worden bevorderd. Om een toename van het vervoer van afval te voorkomen, moeten plaatselijke oplossingen zoals het thuis composteren van afval of het plaatsen van afvalverwerkingsinstallaties op bedrijfsterreinen worden gestimuleerd.

| g. | Bestrijding van illegale stort: Stijging van de kosten van afvalverwerking kan leiden tot meer illegale stort. Door een combinatie van maatregelen kan worden voorkomen en ontmoedigd dat afval illegaal wordt gedumpt. Deze maatregelen vereisen — althans tijdens een overgangsperiode — de inzet van extra personele middelen. |
| --- | --- |

g.

Bestrijding van illegale stort: Stijging van de kosten van afvalverwerking kan leiden tot meer illegale stort. Door een combinatie van maatregelen kan worden voorkomen en ontmoedigd dat afval illegaal wordt gedumpt. Deze maatregelen vereisen — althans tijdens een overgangsperiode — de inzet van extra personele middelen.

| h. | Voorlichting aan het publiek en raadpleging van belanghebbenden: Een actieve betrokkenheid van burgers en bedrijven is onontbeerlijk voor het verminderen van de hoeveelheid afval die wordt geproduceerd en gestort. Voorlichtingscampagnes en overleg met belanghebbenden — in combinatie met efficiënte infrastructuurvoorzieningen — zijn dan ook noodzakelijk. |
| --- | --- |

h.

Voorlichting aan het publiek en raadpleging van belanghebbenden: Een actieve betrokkenheid van burgers en bedrijven is onontbeerlijk voor het verminderen van de hoeveelheid afval die wordt geproduceerd en gestort. Voorlichtingscampagnes en overleg met belanghebbenden — in combinatie met efficiënte infrastructuurvoorzieningen — zijn dan ook noodzakelijk.

Voorbeelden van goede praktijken

| 1.28 | benadrukt dat er in de gehele EU vele voorbeelden van goede praktijken inzake de tenuitvoerlegging van de afvalstortrichtlijn te vinden zijn. Deze hebben betrekking op innovatieve technieken en op beleidsmaatregelen die succesvol zijn gebleken. Om er enkele te noemen: |
| --- | --- |

1.28

benadrukt dat er in de gehele EU vele voorbeelden van goede praktijken inzake de tenuitvoerlegging van de afvalstortrichtlijn te vinden zijn. Deze hebben betrekking op innovatieve technieken en op beleidsmaatregelen die succesvol zijn gebleken. Om er enkele te noemen:

a)   Voorlichtingscampagnes

De Devon Authorities Recycling Partnership heeft in het hele district een voorlichtingscampagne met een looptijd van zes maanden gehouden. Een verzoek om financiële steun voor een voorlichtingscampagne dat door dit samenwerkingsverband van lokale overheden was ingediend bij het Ministerie van Milieu, Voedsel en Plattelandsontwikkeling (Department for the Environment, Food and Rural Development; DEFRA), werd gehonoreerd met een bedrag van £1,119 miljoen.

De doelstellingen van deze campagne waren de volgende:

| — | Het tonnage van de gerecyclede materialen verhogen, met name door middel van intensievere deelname aan recyclingprogramma's en/of door middel van verhoging van de kwaliteit en de kwantiteit van de voor inzameling bestemde materialen; |
| --- | --- |

—

Het tonnage van de gerecyclede materialen verhogen, met name door middel van intensievere deelname aan recyclingprogramma's en/of door middel van verhoging van de kwaliteit en de kwantiteit van de voor inzameling bestemde materialen;

| — | Informatie verzamelen over het gebruik van de huidige recyclingfaciliteiten, nagaan waarom mensen wel of niet deelnemen aan beschikbare recyclingprogramma's, en hen aansporen om dit wel te doen; |
| --- | --- |

—

Informatie verzamelen over het gebruik van de huidige recyclingfaciliteiten, nagaan waarom mensen wel of niet deelnemen aan beschikbare recyclingprogramma's, en hen aansporen om dit wel te doen;

| — | De verzamelde informatie gebruiken om de doeltreffendheid van toekomstige voorlichting aan de bevolking te vergroten. |
| --- | --- |

—

De verzamelde informatie gebruiken om de doeltreffendheid van toekomstige voorlichting aan de bevolking te vergroten.

De campagne bestond uit vier onderdelen: afvalanalyse, onderzoek naar deelname, het huis-aan-huis verspreiden van informatie, en media/voorlichting.

De belangrijkste resultaten van de campagne waren de volgende:

| — | De burgers staan positief tegenover recycling en willen hieraan meedoen; |
| --- | --- |

—

De burgers staan positief tegenover recycling en willen hieraan meedoen;

| — | Een te wensen overlatende deelname is niet terug te voeren op desinteresse, maar heeft voornamelijk praktische oorzaken, zoals het ontbreken van afvalbakken op straat, van vervoersmogelijkheden en van opslagruimte; |
| --- | --- |

—

Een te wensen overlatende deelname is niet terug te voeren op desinteresse, maar heeft voornamelijk praktische oorzaken, zoals het ontbreken van afvalbakken op straat, van vervoersmogelijkheden en van opslagruimte;

| — | Recycling in de vorm van afvalophaal op straat is de favoriete recyclingmethode; |
| --- | --- |

—

Recycling in de vorm van afvalophaal op straat is de favoriete recyclingmethode;

| — | Afvalophaal langs de straat is ten opzichte van het voorgaande jaar toegenomen met maar liefst 31 %; |
| --- | --- |

—

Afvalophaal langs de straat is ten opzichte van het voorgaande jaar toegenomen met maar liefst 31 %;

| — | De groei van de hoeveelheid gestort restafval is in 2002/2003 teruggelopen tot 0,88 %, tegen 3,3 % in 2001/2002; |
| --- | --- |

—

De groei van de hoeveelheid gestort restafval is in 2002/2003 teruggelopen tot 0,88 %, tegen 3,3 % in 2001/2002;

| — | De bevolking wil karton en plastic recyclen, en zoekt naar mogelijkheden om deze op straat de laten ophalen (wanneer de mogelijkheid daartoe nog niet bestaat); |
| --- | --- |

—

De bevolking wil karton en plastic recyclen, en zoekt naar mogelijkheden om deze op straat de laten ophalen (wanneer de mogelijkheid daartoe nog niet bestaat);

| — | De televisie is het meest doeltreffende medium gebleken voor informatie-spotjes. |
| --- | --- |

—

De televisie is het meest doeltreffende medium gebleken voor informatie-spotjes.

b)   Bestrijding van illegale stort

In de gemeente Pezinok (Slowakije) heeft de sluiting van gemeentelijke stortplaatsen en de heffing van hogere afvalstortbelastingen geleid tot meer illegale stort.

Om dit tegen te gaan, zijn de volgende maatregelen genomen:

| — | Het publiek is beter geïnformeerd dankzij goede voorlichting; |
| --- | --- |

—

Het publiek is beter geïnformeerd dankzij goede voorlichting;

| — | Op scholen wordt meer aandacht besteed aan het milieu; |
| --- | --- |

—

Op scholen wordt meer aandacht besteed aan het milieu;

| — | Bij de politie is een milieukorps opgericht dat nauwlettend toeziet op de wijze waarop de bevolking met haar afval omgaat; |
| --- | --- |

—

Bij de politie is een milieukorps opgericht dat nauwlettend toeziet op de wijze waarop de bevolking met haar afval omgaat;

| — | Instanties hebben meer bevoegdheden gekregen om degenen te straffen die de afvalregelgeving overtreden; |
| --- | --- |

—

Instanties hebben meer bevoegdheden gekregen om degenen te straffen die de afvalregelgeving overtreden;

| — | De strafmaat voor personen en bedrijven is verhoogd, en de procedures voor het opleggen van sancties zijn vereenvoudigd; |
| --- | --- |

—

De strafmaat voor personen en bedrijven is verhoogd, en de procedures voor het opleggen van sancties zijn vereenvoudigd;

| — | Bij de stortplaatsen zijn punten voor de inzameling van schroot ingericht om storten tegen te gaan; |
| --- | --- |

—

Bij de stortplaatsen zijn punten voor de inzameling van schroot ingericht om storten tegen te gaan;

| — | Bij winkels die artikelen volgens de PET-methode verpakken, zijn persmachines voor de verwerking van deze producten geplaatst; |
| --- | --- |

—

Bij winkels die artikelen volgens de PET-methode verpakken, zijn persmachines voor de verwerking van deze producten geplaatst;

| — | Burgers krijgen voorlichting over hoe ze thuis afval kunnen composteren; |
| --- | --- |

—

Burgers krijgen voorlichting over hoe ze thuis afval kunnen composteren;

| — | Er wordt samengewerkt met lagere scholen om samengestelde verpakkingen in te zamelen; |
| --- | --- |

—

Er wordt samengewerkt met lagere scholen om samengestelde verpakkingen in te zamelen;

| — | Er wordt betaald voor het inleveren van glasafval; |
| --- | --- |

—

Er wordt betaald voor het inleveren van glasafval;

| — | De heffingen op gemeente zijn verhoogd; |
| --- | --- |

—

De heffingen op gemeente zijn verhoogd;

| — | De heffingen op gesorteerd afval zijn verlaagd. |
| --- | --- |

—

De heffingen op gesorteerd afval zijn verlaagd.

c)   Overdracht van gelden ten behoeve van projecten voor afvalpreventie en afvalvermindering

De Italiaanse regio Marche, een doelstelling 2-regio, heeft gelden uit de communautaire structuurfondsen gebruikt voor de tenuitvoerlegging van haar strategie voor preventie en vermindering van gemeentelijk afval. Deze strategie was voornamelijk gericht op de financiering van lokale projecten. Aangezien veel gemeenten aan deze projecten deelnamen en de voorlopige resultaten positief waren, heeft de regio besloten om de financiering ervan voort te zetten nadat de communautaire steun was beëindigd.

d)   Vormgeving van het landschap na sluiting van een stortplaats

In het tamelijk vlakke landschap van Nederland lopen stortplaatsen met hun hoogte van 30 tot 45 meter sterk in het oog. Uit esthetisch oogpunt wordt speciale zorg besteed aan de vormgeving van de stortplaatsen. Bovendien krijgen gesloten stortplaatsen vaak een recreatieve functie, aangezien in Nederland ruimte schaars en dus duur is. Om deze reden — en om meer maatschappelijk draagvlak voor stortplaatsen te creëren — wordt de lokatie in de nazorgfase vaak opgeknapt.

Een voorbeeld hiervan is de lokatie van de voormalige stortplaats bij Spaarnwoude. Na de sluiting van de stortplaats werd deze lokatie omgevormd tot een recreatiegebied met de volgende faciliteiten:

| — | overdekte skipiste |
| --- | --- |

—

overdekte skipiste

| — | klimwand |
| --- | --- |

—

klimwand

| — | wandelgebied |
| --- | --- |

—

wandelgebied

| — | mountainbikeroute |
| --- | --- |

—

mountainbikeroute

| — | snowboardbaan. |
| --- | --- |

—

snowboardbaan.

Verder zijn in dit gebied bomen en struiken geplant om het aan te passen aan de omgeving.

2.   Aanbevelingen

Het Comité van de Regio's

| 2.1 | adviseert de Commissie, de lidstaten en de regionale en lokale overheden om bovengenoemde succesfactoren in brede kring onder de aandacht te brengen en aldus bij te dragen aan een betere tenuitvoerlegging van de afvalstortrichtlijn; |
| --- | --- |

2.1

adviseert de Commissie, de lidstaten en de regionale en lokale overheden om bovengenoemde succesfactoren in brede kring onder de aandacht te brengen en aldus bij te dragen aan een betere tenuitvoerlegging van de afvalstortrichtlijn;

| 2.2 | doet de aanbeveling om een expertisecentrum in het leven te roepen dat door nationale, regionale en lokale overheden, exploitanten van stortplaatsen, NGO's en andere belanghebbenden kan worden benaderd voor informatie, voor advies over specifieke (technische en organisatorische) problemen en voor de uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden. Ook kan dit centrum een rol spelen bij het in praktijk brengen van de in dit rapport gedane aanbevelingen. Het verdient aanbeveling om dit expertisecentrum als nieuwe taak te integreren in een bestaande organisatie; |
| --- | --- |

2.2

doet de aanbeveling om een expertisecentrum in het leven te roepen dat door nationale, regionale en lokale overheden, exploitanten van stortplaatsen, NGO's en andere belanghebbenden kan worden benaderd voor informatie, voor advies over specifieke (technische en organisatorische) problemen en voor de uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden. Ook kan dit centrum een rol spelen bij het in praktijk brengen van de in dit rapport gedane aanbevelingen. Het verdient aanbeveling om dit expertisecentrum als nieuwe taak te integreren in een bestaande organisatie;

| 2.3 | zou graag zien dat innovatieve technieken en voortschrijdende kennis periodiek worden geactualiseerd en doorgegeven aan belanghebbenden; |
| --- | --- |

2.3

zou graag zien dat innovatieve technieken en voortschrijdende kennis periodiek worden geactualiseerd en doorgegeven aan belanghebbenden;

| 2.4 | doet de aanbeveling om de afvalstortrichtlijn beter te integreren in het communautaire afvalbeleid en om te bevorderen dat de richtlijn geïntegreerd in plaats van per sector ten uitvoer wordt gelegd; |
| --- | --- |

2.4

doet de aanbeveling om de afvalstortrichtlijn beter te integreren in het communautaire afvalbeleid en om te bevorderen dat de richtlijn geïntegreerd in plaats van per sector ten uitvoer wordt gelegd;

| 2.5 | roept de Commissie op om de verdere ontwikkeling van recyclingprojecten te vergemakkelijken (met name door middel van de ophanden zijnde strategie voor afvalpreventie en –recycling), en om zonodig ondersteunende maatregelen te nemen, vooral in kleine lidstaten waar het moeilijker is om de noodzakelijke schaalvoordelen te behalen; |
| --- | --- |

2.5

roept de Commissie op om de verdere ontwikkeling van recyclingprojecten te vergemakkelijken (met name door middel van de ophanden zijnde strategie voor afvalpreventie en –recycling), en om zonodig ondersteunende maatregelen te nemen, vooral in kleine lidstaten waar het moeilijker is om de noodzakelijke schaalvoordelen te behalen;

| 2.6 | dringt er bij de Commissie op aan om „afvaltoerisme”, dat wordt veroorzaakt doordat de milieunormen en de verwerking/verwijdering van afval per lidstaat verschillen, te ontmoedigen. Ook moet worden gestreefd naar een snellere invoering van uniforme voorwaarden; |
| --- | --- |

2.6

dringt er bij de Commissie op aan om „afvaltoerisme”, dat wordt veroorzaakt doordat de milieunormen en de verwerking/verwijdering van afval per lidstaat verschillen, te ontmoedigen. Ook moet worden gestreefd naar een snellere invoering van uniforme voorwaarden;

| 2.7 | roept op tot meer coördinatie tussen de bevoegde nationale autoriteiten op het gebied van afvalstortbelastingen. Aangezien belastingmaatregelen over het algemeen politiek zeer gevoelig liggen, betekent dit natuurlijk niet noodzakelijkerwijs dat er een op communautair niveau geharmoniseerde afvalstortbelasting moet komen; |
| --- | --- |

2.7

roept op tot meer coördinatie tussen de bevoegde nationale autoriteiten op het gebied van afvalstortbelastingen. Aangezien belastingmaatregelen over het algemeen politiek zeer gevoelig liggen, betekent dit natuurlijk niet noodzakelijkerwijs dat er een op communautair niveau geharmoniseerde afvalstortbelasting moet komen;

| 2.8 | adviseert de Commissie om nauwlettend toe te zien op de tenuitvoerlegging van de richtlijn met behulp van onderzoeken en andere preventieve maatregelen, zodat nationale, regionale en lokale overheden gemakkelijker aan de eisen kunnen voldoen en procedures wegens overtredingen kunnen worden voorkomen. Hiervoor moeten dan voldoende personele middelen worden ingezet; |
| --- | --- |

2.8

adviseert de Commissie om nauwlettend toe te zien op de tenuitvoerlegging van de richtlijn met behulp van onderzoeken en andere preventieve maatregelen, zodat nationale, regionale en lokale overheden gemakkelijker aan de eisen kunnen voldoen en procedures wegens overtredingen kunnen worden voorkomen. Hiervoor moeten dan voldoende personele middelen worden ingezet;

| 2.9 | verzoekt de Commissie om na te gaan of de afname van de hoeveelheid gestort biologisch afbreekbaar afval heeft geleid tot een verschuiving in de richting van maatregelen die de milieueffecten doeltreffender verminderen; |
| --- | --- |

2.9

verzoekt de Commissie om na te gaan of de afname van de hoeveelheid gestort biologisch afbreekbaar afval heeft geleid tot een verschuiving in de richting van maatregelen die de milieueffecten doeltreffender verminderen;

| 2.10 | dringt er bij de Commissie op aan om bij een herziening van de afvalstortrichtlijn te zorgen voor meer flexibiliteit ten aanzien van:






  — | de eisen die worden gesteld aan de inrichting en de aanleg van stortplaatsen, zodat deze kunnen worden aangepast aan de lokale geologische omstandigheden. Dit kan worden gerealiseerd door de doelstelling (een minimum aan bescherming) te omschrijven in plaats van vast te stellen op welke wijze die doelstelling moet worden bereikt; |
| --- | --- | --- |

2.10

dringt er bij de Commissie op aan om bij een herziening van de afvalstortrichtlijn te zorgen voor meer flexibiliteit ten aanzien van:

—

de eisen die worden gesteld aan de inrichting en de aanleg van stortplaatsen, zodat deze kunnen worden aangepast aan de lokale geologische omstandigheden. Dit kan worden gerealiseerd door de doelstelling (een minimum aan bescherming) te omschrijven in plaats van vast te stellen op welke wijze die doelstelling moet worden bereikt;

| — | innovatieve technieken, zodat kan worden voorkomen dat er een impasse ontstaat waarbij geen gebruik kan worden gemaakt van nieuwe ontwikkelingen; |
| --- | --- |

—

innovatieve technieken, zodat kan worden voorkomen dat er een impasse ontstaat waarbij geen gebruik kan worden gemaakt van nieuwe ontwikkelingen;

| 2.11 | roept de Commissie op om de regionale en lokale aspecten op te nemen in het toekomstige communautaire beleid inzake afvalbeheer in het algemeen en het storten van afval in het bijzonder; |
| --- | --- |

2.11

roept de Commissie op om de regionale en lokale aspecten op te nemen in het toekomstige communautaire beleid inzake afvalbeheer in het algemeen en het storten van afval in het bijzonder;

| 2.12 | doet een beroep op de lidstaten om te waarborgen dat hun nationale strategieën voor de vermindering van de hoeveelheid te storten biologisch afval er niet alleen toe leiden dat afval wordt verbrand in plaats van gedumpt, maar dat er ook maatregelen worden genomen waarmee de milieueffecten doeltreffender worden beperkt; |
| --- | --- |

2.12

doet een beroep op de lidstaten om te waarborgen dat hun nationale strategieën voor de vermindering van de hoeveelheid te storten biologisch afval er niet alleen toe leiden dat afval wordt verbrand in plaats van gedumpt, maar dat er ook maatregelen worden genomen waarmee de milieueffecten doeltreffender worden beperkt;

| 2.13 | pleit er bij de lidstaten voor dat de regionale en lokale overheden intensief worden betrokken bij maatregelen inzake de omzetting van communautaire wetgeving, aangezien zij in hoofdzaak verantwoordelijk zijn voor de tenuitvoerlegging hiervan (zoals in het geval van de afvalstortrichtlijn); |
| --- | --- |

2.13

pleit er bij de lidstaten voor dat de regionale en lokale overheden intensief worden betrokken bij maatregelen inzake de omzetting van communautaire wetgeving, aangezien zij in hoofdzaak verantwoordelijk zijn voor de tenuitvoerlegging hiervan (zoals in het geval van de afvalstortrichtlijn);

| 2.14 | roept de lidstaten op om erop toe te zien dat een overdracht van bevoegdheden aan regionale en lokale overheden gepaard gaat met een overdracht van middelen; |
| --- | --- |

2.14

roept de lidstaten op om erop toe te zien dat een overdracht van bevoegdheden aan regionale en lokale overheden gepaard gaat met een overdracht van middelen;

| 2.15 | zou graag zien dat de lidstaten een nauwe samenwerking op alle bestuursniveaus bevorderen met het oog op een probleemloze tenuitvoerlegging van de richtlijn; |
| --- | --- |

2.15

zou graag zien dat de lidstaten een nauwe samenwerking op alle bestuursniveaus bevorderen met het oog op een probleemloze tenuitvoerlegging van de richtlijn;

| 2.16 | dringt er bij de regionale en lokale overheden op aan om alle belanghebbenden volledig te betrekken bij de besluitvorming inzake het afvalbeleid in het algemeen en het storten van afval in het bijzonder; |
| --- | --- |

2.16

dringt er bij de regionale en lokale overheden op aan om alle belanghebbenden volledig te betrekken bij de besluitvorming inzake het afvalbeleid in het algemeen en het storten van afval in het bijzonder;

| 2.17 | biedt aan een belangrijke rol te spelen bij het overleg waarmee de verdere evaluatie van het afvalbeleid in het algemeen en de afvalstortrichtlijn in het bijzonder gepaard moet gaan. |
| --- | --- |

2.17

biedt aan een belangrijke rol te spelen bij het overleg waarmee de verdere evaluatie van het afvalbeleid in het algemeen en de afvalstortrichtlijn in het bijzonder gepaard moet gaan.

Brussel, 17 november 2005.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Peter STRAUB

---

(1)  PB C 73, 23.3.2004, blz. 63

1

(2)  De studie en de uitkomsten van de enquête zullen eind 2005 worden gepubliceerd. Bijna 200 regionale overheden van 23 lidstaten hebben deelgenomen aan deze in juni en juli 2005 gehouden enquête. Meer bijzonderheden over de resultaten ervan treft u aan in de bijlage (alleen in het Engels beschikbaar).

2

(3)  16 juli 2003 voor de oude lidstaten en 1 mei 2004 voor de nieuwe lidstaten.

3

---