----

----

I Ανακοινώσεις

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ

Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ

----

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΉΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΤΗΝ ΕΠΟΠΤΕΫΟΥΣΑΣ ΑΡΧΉΣ ΤΗΣ ΕΖΕΣ

της 14ης Ιουλίου 2004

για την ανάλυση της αγοράς και την εκτίμηση της σημαντικής ισχύος στην αγορά κατ’ εφαρμογή του κανονιστικού πλαισίου για τα δίκτυα και τις υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών που αναφέρονται στο παράρτημα XI της συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο

(2006/C 101/01)

1.   ΕΙΣΑΓΩΓΉ 

1.1.   Πεδίο εφαρμογής και σκοπός των κατευθυντήριων γραμμών

1.2.   Αρχές και στόχοι πολιτικής των ειδικών τομεακών μέτρων

1.3.   Σχέση με το δίκαιο περί ανταγωνισμού του ΕΟΧ

2.   ΟΡΙΣΜΟΊ ΤΩΝ ΑΓΟΡΏΝ

2.1.   Εισαγωγή

2.2.   Βασικά κριτήρια για τον ορισμό της σχετικής αγοράς

2.2.1.   Σχετική αγορά προϊόντων ή υπηρεσιών

2.2.1.1.   Υποκατάσταση της ζήτησης

2.2.1.2.   Υποκατάσταση της προσφοράς

2.2.2.   Γεωγραφική αγορά

2.2.3.   Άλλα θέματα σχετικά με τον ορισμό της αγοράς

2.3.   Η πρακτική της Επιτροπής

3.   ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΌΣ ΤΗΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΉΣ ΙΣΧΎΟΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΆ (ΔΕΣΠΌΖΟΥΣΑ ΘΈΣΗ)

3.1.   Κριτήρια για την αξιολόγηση της ΣΙΑ

3.1.1.   Εκμετάλλευση της ισχύος στην αγορά

3.1.2.   Συλλογική δεσπόζουσα θέση

3.1.2.1.   Η νομολογία του Πρωτοδικείου και του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

3.1.2.2.   Η πρακτική λήψεως αποφάσεων της Επιτροπής και το παράρτημα ΙΙ της οδηγίας πλαίσιο

3.1.2.3.   Συλλογική δεσπόζουσα θέση και ο τομέας των τηλεπικοινωνιών

4.   ΕΠΙΒΟΛΉ, ΔΙΑΤΉΡΗΣΗ, ΤΡΟΠΟΠΟΊΗΣΗ Ή ΆΡΣΗ ΥΠΟΧΡΕΏΣΕΩΝ ΒΆΣΕΙ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΊΟΥ

4.1.   Επιβολή, διατήρηση, τροποποίηση ή άρση υποχρεώσεων σε φορείς εκμετάλλευσης με ΣΙΑ

4.2.   Διακρατικές αγορές: αποφάσεις και κοινή ανάλυση των ΕΡΑ

4.3.   Επιβολή συγκεκριμένων ρυθμιστικών υποχρεώσεων σε φορείς εκμετάλλευσης χωρίς ΣΙΑ

5.   ΑΡΜΟΔΙΌΤΗΤΕΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΉΣ ΕΡΕΥΝΏΝ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΊΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΊΑΣ ΜΕ ΣΚΟΠΌ ΤΗΝ ΑΝΆΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΆΣ

5.1.   Επισκόπηση

5.2.   Ανάλυση της αγοράς και αρμοδιότητες διεξαγωγής ερευνών

5.3.   Διαδικασίες συνεργασίας

Μεταξύ ΕΡΑ και ΕΑΑ

Μεταξύ της Αρχής και των ΕΡΑ

Μεταξύ των ΕΡΑ: μεταξύ των ΕΡΑ στα κράτη ΕΖΕΣ και σε διαπυλωνικό επίπεδο στο πλαίσιο του ΕΟΧ

6. Διαδικασίες για τη διαβούλευση και τη δημοσίευση των αποφάσεων που προτείνονται από τις ΕΡΑ

6.1.   Μηχανισμός δημόσιας διαβούλευσης

6.2.   Μηχανισμοί για την εδραίωση της αγοράς ηλεκτρονικών επικοινωνιών του ΕΟΧ

6.3.   Εξουσία της Αρχής να απαιτεί την απόσυρση σχεδίων μέτρων των ΕΡΑ

6.4.   Επείγουσες περιπτώσεις

6.5.   Έκδοση της τελικής απόφασης

----

(1)ΕΕ C 165 της 11.7.2002, σ. 6.

(2)ΕΕ L 108 της 24.4.2002, σ. 33, όπως αναφέρεται στο σημείο 5cl του παραρτήματος XI της συμφωνίας για τον ΕΟΧ και όπως προσαρμόστηκε στη συμφωνία από τον πρωτόκολλο 1 και από τις τομεακές προσαρμογές που περιέχονται στο παράρτημα XI αυτής της συμφωνίας.

(3)  Έχει ενσωματωθεί στη συμφωνία για τον ΕΟΧ με την απόφαση αριθ. 11/2004 της Μεικτής Επιτροπής του ΕΟΧ, της 6ης Φεβρουαρίου 2004, για την τροποποίηση του παραρτήματος II (Τεχνικοί κανονισμοί, πρότυπα και μέθοδοι πιστοποίησης), του παραρτήματος X (Οπτικοακουστικές υπηρεσίες) και του παραρτήματος XI (Υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

(4)ΕΕ L 108 της 24.4.2002, σ. 21, όπως αναφέρεται στο σημείο 5ck του παραρτήματος XI της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, όπως προσαρμόστηκε στη συμφωνία από τον πρωτόκολλο 1 και από τις τομεακές προσαρμογές που περιέχονται στο παράρτημα XI της συμφωνίας αυτής.

(5)ΕΕ L 108 της 24.4.2002, σ. 7, όπως αναφέρεται στο σημείο 5ck του παραρτήματος XI της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, όπως προσαρμόστηκε στη συμφωνία από τον πρωτόκολλο 1 και από τις τομεακές προσαρμογές που περιέχονται στο παράρτημα XI αυτής της συμφωνίας.

(6)ΕΕ L 108 της 24.4.2002, σ. 51, όπως αναφέρεται στο σημείο 5cm του παραρτήματος XI της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, όπως προσαρμόστηκε στη συμφωνία από τον πρωτόκολλο 1 και από τις τομεακές προσαρμογές που περιέχονται στο παράρτημα XI της συμφωνίας αυτής.

(7)ΕΕ L 201 της 31.7.2002, σ. 37, όπως αναφέρεται στο σημείο 5ha του παραρτήματος XI της συμφωνίας για τον ΕΟΧ και όπως προσαρμόστηκε στη συμφωνία από τον πρωτόκολλο 1 και από τις τομεακές προσαρμογές που περιέχονται στο παράρτημα XI της συμφωνίας αυτής.

(8)  Με εξαίρεση τις περιπτώσεις όπου το νέο κανονιστικό πλαίσιο επιτρέπει ρητά να επιβάλλονται υποχρεώσεις ανεξάρτητα από την ανταγωνιστική κατάσταση της αγοράς.

(9)  Άρθρο 14 της οδηγίας πλαίσιο.

(10)  Επιπλέον, οι διακρατικές αγορές τα χαρακτηριστικά των οποίων είναι τέτοια που μπορούν να δικαιολογήσουν ειδική τομεακή ρύθμιση μπορούν να αναγνωριστούν από την Επιτροπή σε απόφαση για τις διακρατικές αγορές.

(11)  Αιτιολογική σκέψη 27 της οδηγίας πλαίσιο.

(12)  Νομολογία που αναπτύχθηκε βάσει του άρθρου 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 του Συμβουλίου για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (ΕΕ L 395 της 30.12.1989, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1310/97 της 30ής Ιουνίου 1997 (ΕΕ L 180 της 9.7.1997, σ. 1), όπως ενσωματώθηκε στο παράρτημα XIV κεφάλαιο Α σημείο 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, όπως τροποποιήθηκε από την απόφαση αριθ. 27/98 της Μεικτής Επιτροπής του ΕΟΧ (ΕΕ L 310 της 19.11.1998, σ. 9) και το συμπλήρωμα για τον ΕΟΧ αριθ. 48, σ. 190. Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου, της 20ής Ιανουαρίου 2004, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων («Κοινοτικός κανονισμός συγκεντρώσεων») (ΕΕ L 24 της 29.1.2004, σ. 1), όπως αναφέρεται στο σημείο 1 του παραρτήματος XIV της συμφωνίας για τον ΕΟΧ και όπως προσαρμόστηκε στη συμφωνία από το πρωτόκολλο 1 και από τις τομεακές προσαρμογές που περιέχονται στο παράρτημα XIV της εν λόγω συμφωνίας.

(13)  Κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή των κανόνων περί ανταγωνισμού του ΕΟΧ στον τομέα των τηλεπικοινωνιών (ΕΕ L 153 της 18.6.1994, σ. 35), και συμπλήρωμα για τον ΕΟΧ στην ΕΕ αριθ. 15 της 18.6.1994, σ. 34.

(14)  Ανακοίνωση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ σχετικά με τον ορισμό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του δικαίου περί ανταγωνισμού στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) (ΕΕ L 200 της 16.7.1998, σ. 48) και συμπλήρωμα για τον ΕΟΧ στην ΕΕ αριθ. 28 της 16.7.1998, σ. 3.

(15)  Ανακοίνωση για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού σε συμφωνίες πρόσβασης στον τομέα των τηλεπικοινωνιών (ΕΕ C 265 της 22.8.1998, σ. 2).

(16)  Η αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ ΕΡΑ και ΕΑΑ αναμένεται ότι θα μπορέσει να αποτρέψει την επανάληψη των διαδικασιών σχετικά με ταυτόσημα θέματα αγοράς.

(17)  Κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού του ΕΟΧ στον τηλεπικοινωνιακό τομέα.

(18)  Άρθρο 14 παράγραφος 2 της οδηγίας πλαίσιο.

(19)  Υπόθεση C-209/98, Entreprenørforeningens Affalds, Συλλογή 2000, σ. I-3743 παράγραφος 57 και υπόθεση C-242/95 GT-Link, Συλλογή 1997, σ. I-4449 παράγραφος 36. Πρέπει να αναγνωριστεί ότι ο στόχος του ορισμού της αγοράς δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά μέρος διαδικασίας, δηλαδή της αξιολόγησης του βαθμού ισχύος στην αγορά μιας επιχείρησης.

(20)  Βλέπε οδηγία 97/33/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 1999, για τη διασύνδεση στο χώρο των τηλεπικοινωνιών προκειμένου να διασφαλιστεί καθολική υπηρεσία και διαλειτουργικότητα, με εφαρμογή των αρχών παροχής ανοικτού δικτύου (ONP) (ΕΕ L 199 της 26.7.1997, σ. 32) («Οδηγία για τη διασύνδεση»)· οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 98/61/ΕΚ (ΕΕ L 268 της 3.10.1998, σ. 37) όπως προβλέπεται στο σημείο 5γβ του παραρτήματος XI της συμφωνίας για τον ΕΟΧ· οδηγία 90/387/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1990, για τη δημιουργία της εσωτερικής αγοράς στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών μέσω της εφαρμογής της παροχής ανοικτού δικτύου, (ΕΕ L 192 της 24.7.1990, σ. 1) («Οδηγία πλαίσιο ONP») οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 97/51/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 295 της 29.10.1997, σ. 23) όπως ορίζεται στο σημείο 2 του παραρτήματος XI της συμφωνίας για τον ΕΟΧ· οδηγία 92/44/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 1992, σχετικά με την εφαρμογή της παροχής ανοικτού δικτύου στις μισθωμένες γραμμές (ΕΕ L 165 της 19.6.1992, σ. 27) («Οδηγία για τις μισθωμένες γραμμές») οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 98/80/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 14 της 20.1.1998, σ. 27) όπως ορίζεται στο σημείο 5β του παραρτήματος XI της συμφωνίας για τον ΕΟΧ· οδηγία 95/62/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 1995 σχετικά με την εφαρμογή της παροχής ανοικτού δικτύου (ONP) στη φωνητική τηλεφωνία (ΕΕ L 321 της 30.12.1995, σ. 6) που αντικαταστάθηκε από την οδηγία 98/10/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 1998, για την εφαρμογή της παροχής ανοικτού δικτύου (ONP) στη φωνητική τηλεφωνία και για την καθολική υπηρεσία για τις τηλεπικοινωνίες σε ανταγωνιστικό περιβάλλον (ΕΕ L 101 της 1.4.1998, σ. 24) («οδηγία για την ONP φωνητική τηλεφωνία») όπως ορίζεται στο σημείο 5γ του παραρτήματος XI της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Οι οδηγίες αυτές οι οποίες ανήκουν στο κανονιστικό πακέτο του 1998 θα καταργηθούν με την έναρξη ισχύος της οδηγίας πλαίσιο που έχει ενσωματωθεί στη συμφωνία για τον ΕΟΧ.

(21)  Κοινές υποθέσεις C-68/94 και C-30/95, Γαλλία και λοιποί κατά Επιτροπής, Συλλογή 1998, σ. I-1375. Βλέπε επίσης ανακοίνωση για τον ορισμό της αγοράς, στην παράγραφο 12.

(22)  Στο βαθμό που ο τομέας των ηλεκτρονικών επικοινωνιών βασίζεται στην τεχνολογία και την καινοτομία, τυχόν προηγούμενοι ορισμοί των αγορών μπορεί να μην είναι κατάλληλοι σε ένα μεταγενέστερο χρονικό στάδιο.

(23)  Ανακοίνωση για τον ορισμό της αγοράς παράγραφος 12.

(24)  Βλέπε επίσης ανακοίνωση για τον ορισμό της αγοράς, παράγραφοι 20 έως 23 και απόφαση 1999/641/ΕΚ της Επιτροπής, της 25ης Νοεμβρίου 1998, με την οποία μια συγκέντρωση κηρύσσεται συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά και με την εφαρμογή της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (υπόθεση IV/M.1225 — Enso/Stora) (ΕΕ L 254 της 29.9.1999, σ. 9) αιτιολογική σκέψη 40.

(25)  Βλέπε ανακοίνωση σχετικά με τον ορισμό της αγοράς, παράγραφος 24. Η διάκριση μεταξύ υποκατάστασης από την πλευρά της προσφοράς και δυνητικού ανταγωνισμού στις αγορές ηλεκτρονικών επικοινωνιών μπορεί να είναι περισσότερο πολύπλοκη σε σχέση με άλλες αγορές, δεδομένου του δυναμικού χαρακτήρα της πρώτης. Εκείνο που έχει σημασία, ωστόσο, είναι ότι η δυνητική είσοδος άλλων προμηθευτών λαμβάνεται υπόψη σε κάποιο στάδιο της ανάλυσης της σχετικής αγοράς, δηλαδή είτε κατά το αρχικό στάδιο του ορισμού της αγοράς είτε στο μεταγενέστερο στάδιο της εκτίμησης της ισχύος στην αγορά (ΣΙΑ).

(26)  Δεν είναι απαραίτητο να στραφούν όλοι οι καταναλωτές σε ένα ανταγωνιστικό προϊόν. Για μην καταστεί κερδοφόρα η σχετική αύξηση της τιμής, αρκεί να υπάρξει επαρκής μετατόπιση των καταναλωτών. Η απαίτηση αυτή ανταποκρίνεται στην αρχή της «επαρκούς εναλλαξιμότητας» που αναφέρεται στη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Βλέπε υποσημείωση 32 παρακάτω.

(27)  Βλέπε επίσης Ανακοίνωση για την πρόσβαση, παράγραφος 46, και υπόθεση T-83/91, Tetra Pak κατά Επιτροπής, Συλλογή 1994, σ. II-755, παράγραφος 68. Το τεστ αυτό είναι επίσης γνωστό και με τα αρχικά «SSNIP» (μικρή αλλά σημαντική μη προσωρινή αύξηση της τιμής). Μολονότι το εν λόγω τεστ αποτελεί απλώς ένα παράδειγμα μεθόδων που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της σχετικής αγοράς και με την επιφύλαξη της οικονομετρικής του φύσεως, ή των περιθωρίων σφάλματος (βλέπε στη συνέχεια «cellophane fallacy») η σπουδαιότητά του έγκειται κυρίως στη χρήση του ως εννοιολογικού εργαλείου για την αξιολόγηση της ύπαρξης ανταγωνισμού μεταξύ διαφόρων προϊόντων ή υπηρεσιών.

(28)  Βλέπε ανακοίνωση σχετικά με τον ορισμό της αγοράς, παράγραφοι 17 και 18.

(29)  Δηλαδή, στην περίπτωση κατά την οποία η σταυροειδής ελαστικότητα της ζήτησης μεταξύ δύο προϊόντων είναι υψηλή, μπορεί κανείς να συμπεράνει ότι οι καταναλωτές θεωρούν τα προϊόντα αυτά ως στενά υποκατάστατα. Εάν η επιλογή του καταναλωτή επηρεάζεται από παράγοντες πλην της τιμής, το τεστ SSNIP δεν μπορεί να αποτελέσει κατάλληλη μέτρηση της δυνατότητας υποκατάστασης του προϊόντος. Βλέπε υπόθεση T-25/99, Colin Arthur Roberts και Valerie Ann Roberts κατά Επιτροπής, Συλλογή 2001, σ. II-1881.

(30)  Στο πλαίσιο του ορισμού της αγοράς βάσει του άρθρου 54 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, μία αρχή ανταγωνισμού ή μια δικαστική αρχή θα εκτιμούσε την «τιμή εκκίνησης» για την εφαρμογή του τεστ SSNIP βασιζόμενη στην τιμή που εφαρμόζει το εικαζόμενο μονοπώλιο. Ομοίως, στο πλαίσιο της προοπτικής αξιολόγησης των επιπτώσεων που μπορεί να έχει μια συγκέντρωση επί του ανταγωνισμού, η τιμή εκκίνησης θα πρέπει να βασίζεται στις τιμές που εφαρμόζονται από τα μέρη της συγχώνευσης. Ωστόσο, όταν μία ΕΡΑ διενεργεί ανάλυση της αγοράς για την εφαρμογή του άρθρου 14 της οδηγίας πλαίσιο, η υπό εξέταση υπηρεσία ή προϊόν είναι δυνατόν να προσφέρονται από περισσότερες της μιας επιχειρήσεις. Σε μια τέτοια περίπτωση, η τιμή εκκίνησης θα είναι η «μέση τιμή» που ισχύει για τον κλάδο.

(31)  Αξίζει να σημειωθεί ότι οι τιμές που είναι αποτέλεσμα ρύθμισης, σκοπός της οποίας δεν είναι να διασφαλιστεί ότι οι τιμές βασίζονται στο κόστος αλλά να εξασφαλιστεί μία εφικτή προσφορά στο πλαίσιο της παροχής καθολικής υπηρεσίας, δεν πρέπει να εκληφθεί ότι καθορίζονται σε ανταγωνιστικό επίπεδο ούτε ότι χρησιμεύουν ως σημείο εκκίνησης για την εφαρμογή του τεστ SSNIP.

(32)  Πράγματι, ένα από τα μειονεκτήματα της εφαρμογής του SSNIP είναι ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, μία υψηλή σταυροειδής ελαστικότητα της ζήτησης μπορεί να σημαίνει ότι κάποια επιχείρηση έχει ήδη ασκήσει ισχύ στην αγορά, κατάσταση γνωστή στο δίκαιο και την πρακτική ως cellophane fallacy. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η τρέχουσα τιμή δεν αντιστοιχεί στην ανταγωνιστική τιμή. Ο καθορισμός του κατά πόσον η τρέχουσα τιμή ορίζεται άνω του ανταγωνιστικού επιπέδου αποτελεί μία από τις δυσκολότερες πτυχές του τεστ SSNIP. Οι ΕΡΑ που αντιμετωπίζουν τέτοιες δυσκολίες μπορούν να στηριχθούν σε άλλα κριτήρια για την αξιολόγηση της δυνατότητας υποκατάστασης από την πλευρά της ζήτησης και της προσφοράς, όπως είναι η λειτουργικότητα των υπηρεσιών, τα τεχνικά χαρακτηριστικά, κ.λπ. Προφανώς, εάν υπάρχουν στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ότι κατά το παρελθόν μία επιχείρηση υιοθέτησε αντιανταγωνιστική συμπεριφορά (καθορισμός τιμής) ή άσκησε την ισχύ της στην αγορά, τότε αυτό μπορεί να χρησιμεύσει ως ένδειξη ότι οι τιμές της δεν υπόκεινται σε ανταγωνιστικούς περιορισμούς και κατά συνέπεια έχουν καθοριστεί σε επίπεδο υψηλότερο του ανταγωνιστικού.

(33)  Υπόθεση C-333/94 P Tetra Pak κατά Επιτροπής, Συλλογή 1996, σ. I-5951 παράγραφος 13, υπόθεση 31/80 L'Oréal, Συλλογή 1980, σ. 3775 παράγραφος 25, υπόθεση 322/81 Michelin κατά Επιτροπής, Συλλογή 1983, σ. 3461 παράγραφος 37, υπόθεση C-62/86 AkzoChemie κατά Επιτροπής, Συλλογή 1991, σ. I-3359, υπόθεση T-504/93 Tiercé Ladbroke κατά Επιτροπής, Συλλογή 1997, σ. II-923 παράγραφος 81, T-65/96, Kish Glass κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. II-1885 παράγραφος 62, υπόθεση C-475/99, σ. 8089, Ambulanz Glöckner και Landkreis Südwestpfalz, Συλλογή 2001, σ. I-0000 παράγραφος 33. Το τεστ της δυνατότητας επαρκούς υποκατάστασης ή δυνατότητας εναλλακτικής χρησιμοποίησης αναφέρθηκε πρώτη φορά από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στην υπόθεση 6/72, Europemballageκαι Continental Can κατά Επιτροπής, Συλλογή 1973. σ. 215 παράγραφος 32 και υπόθεση 85/76, Hoffmann La-Roche κατά Επιτροπής, Συλλογή 1979, σ. 461 παράγραφος 23.

(34)  Υπόθεση C-333/94 P Tetra Pak κατά Επιτροπής, Συλλογή 1996, σ. I-5951 παράγραφος 13, υπόθεση 66/86, Ahmed Saeed Συλλογή 1989, σ. 803 παράγραφοι 39 και 40, υπόθεση United Brands κατά Επιτροπής, Συλλογή 1978, σ. 207 παράγραφοι 22 και 29 και 12, υπόθεση T-229/94, Deutsche Bahn κατά Επιτροπής, Συλλογή 1997, σ. ΙΙ - 1689 παράγραφος 54. Στην υπόθεση Tetra Pak, το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων επιβεβαίωσε ότι το γεγονός ότι η ζήτηση ασηπτικών και μη ασηπτικών χάρτινων κουτιών που χρησιμοποιούνται για τη συσκευασία φρουτοχυμών ήταν περιθωριακή και διαχρονικά σταθερή σε σχέση με τη ζήτηση χάρτινων κουτιών που χρησιμοποιούνται για τη συσκευασία γάλακτος, αποτελούσε ένδειξη πολύ μικρής δυνατότητας εναλλακτικής χρησιμοποίησης μεταξύ των τομέων συσκευασίας προϊόντων γάλακτος και λοιπών προϊόντων, βλέπε σχετικά παραγράφους 13 και 15.

(35)  Για παράδειγμα, στην περίπτωση αύξησης των σχετικών τιμών, οι καταναλωτές ενός χαμηλότερης ποιότητας προϊόντος ή χαμηλότερης ποιότητας υπηρεσίας είναι δυνατόν να στραφούν σε προϊόντα ή υπηρεσίες υψηλότερης ποιότητας εφόσον το κόστος της μετάβασης αυτής, δηλαδή η διαφορά που καλούνται να καταβάλουν, αντισταθμίζεται από την αύξηση της τιμής. Αντίστροφα, οι καταναλωτές ενός προϊόντος υψηλότερης ποιότητας δεν δέχονται πλέον να καταβάλουν υψηλότερο αντίτιμο και στρέφονται σε χαμηλότερης ποιότητας υπηρεσία. Σ' αυτές τις περιπτώσεις, τα προϊόντα χαμηλής και υψηλής ποιότητας φαίνεται να είναι πραγματικά υποκατάστατα.

(36)  Ανακοίνωση της Επιτροπής —Καθεστώς των φωνητικών επικοινωνιών μέσω του Διαδικτύου βάσει του κοινοτικού δικαίου και, ειδικότερα, βάσει της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ— Συμπλήρωμα στην ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με το καθεστώς και την εφαρμογή της οδηγίας 90/388/ΕΟΚ για τον ανταγωνισμό στις αγορές των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών (ΕΕ C 369 της 22.12.2000, σ. 3). Ομοίως, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι στο μέλλον, η τεχνολογία xDSL και οι υπηρεσίες πολυσημειακής βιντεομετάδοσης που βασίζονται σε τοπικό βρόχο είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν για τη μετάδοση τηλεοπτικού υλικού σε άμεσο ανταγωνισμό με άλλα συστήματα τηλεοπτικής μετάδοσης που βασίζονται σε καλωδιακά συστήματα, τη δορυφορική μετάδοση απευθείας στο σπίτι (DTH) και επίγειες πλατφόρμες αναλογικής ή ψηφιακής μετάδοσης.

(37)  Το κόστος αλλαγής που απορρέει περισσότερο από στρατηγικές επιλογές μιας επιχείρησης παρά από εξωγενείς παράγοντες πρέπει να ληφθεί υπόψη, μαζί με οποιασδήποτε άλλης μορφής φραγμούς εισόδου, στο μεταγενέστερο στάδιο της εκτίμησης της ΣΙΑ. Στην περίπτωση κατά την οποία η αγορά εξακολουθεί να αναπτύσσεται, το συνολικό κόστος που συνεπάγεται η αλλαγή για τους ήδη «δέσμιους» καταναλωτές δεν μπορεί να είναι σημαντικό και δεν θα πρέπει κατά συνέπεια να εμποδίσει την υποκατάσταση από την πλευρά της προσφοράς ή της ζήτησης.

(38)  Το χρονικό διάστημα που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της ανταπόκρισης άλλων προμηθευτών σε περίπτωση σχετικής αύξησης της τιμής θα εξαρτάται αναπόφευκτα από τα χαρακτηριστικά κάθε αγοράς και θα αποφασίζεται κατά περίπτωση.

(39)  Βλέπε επίσης, υπόθεση C-333/94, Tetra Pak κατά Επιτροπής, παράγραφος 19. Όπως προαναφέρθηκε, οι απαιτούμενες επενδύσεις πρέπει να υλοποιηθούν εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος.

(40)  Βλέπε επίσης, υπόθεση COMP/M.2574 — Pirelli/Edizione/Olivetti/Telecom Italia, παράγραφος 58.

(41)United Brands, ο.π. παράγραφος 44, Michelin παράγραφος 26, υπόθεση 247/86 Alsatel κατά Novasam Συλλογή 1988, σ. 5987 παράγραφος 15· Tiercé Ladbroke κατά Επιτροπής, ο.π. παράγραφος 102.

(42)  Deutsche Bahn κατά Επιτροπής, ο.π. παράγραφος 92. Υπόθεση T-139/98, AAMS κατά Επιτροπής, Συλλογή 2001 σ. 3413-II παράγραφος 39.

(43)  Βλέπε για παράδειγμα, υπόθεση IV/ML.1025, Mannesmann/Olivetti/Infostrada παράγραφος 17, υπόθεση COMP/JV.23 — Telefonica Portugal Telecom/M di Telecom.

(44)  Στην πράξη, η περιοχή αυτή θα αντιστοιχεί στα όρια της περιοχής στην οποία έχει άδεια λειτουργίας ένας φορέας. Στην υπόθεση COMP/M.1650 — ACEA/Telefónica, η Επιτροπή επισήμανε ότι εφόσον η κοινοποιηθείσα κοινή επιχείρηση είχε άδεια περιορισμένη στην περιοχή της Ρώμης, η γεωγραφική αγορά μπορούσε να οριστεί ως τοπική. Βλέπε παράγραφο 16.

(45)  Το γεγονός ότι οι φορείς εκμετάλλευσης κινητού δικτύου μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες μόνο στις περιοχές για τις οποίες έχουν λάβει άδεια, αφενός, και το γεγονός ότι η αρχιτεκτονική ενός δικτύου αντικατοπτρίζει τη γεωγραφική διάσταση των αδειών κινητών επικοινωνιών, αφετέρου, εξηγεί γιατί οι αγορές κινητών επικοινωνιών θεωρούνται εθνικές από πλευράς φάσματος. Τα πρόσθετα κόστη διασύνδεσης και επικοινωνίας που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές για υπηρεσίες μεταγωγής, σε συνδυασμό με την πρόσθετη απώλεια ορισμένων λειτουργιών (για παράδειγμα έλλειψη φωνητικού ταχυδρομείου στο εξωτερικό) επιβεβαιώνουν περαιτέρω αυτόν τον ορισμό· βλέπε υπόθεση IV/M.1439 — Telia/Telenor παράγραφος 124, υπόθεση IV/M.1430 Vodafone/Airtouch, παράγραφοι 13 έως 17, υπόθεση COMP/JV.17 –Mannesmann/Bell Atlantic/Omnitel παράγραφος 15.

(46)  Για τον ορισμό του γεωγραφικού φάσματος της αγοράς μπορούν να ληφθούν υπόψη συμφωνίες φυσικής διασύνδεσης, υπόθεση IV/M.570 — TBT/BT/TeleDanmark/Telenor παράγραφος 35.

(47)  Υπόθεση IV/M.856 — British Telecom/MCI (II) παράγραφος 19s., υπόθεση IV/JV.15 — BT/AT&T παράγραφοι 84 και 92, υπόθεση COMP/M.2257 — France Telecom/Equant παράγραφος 32. Είναι ιδιαίτερα απίθανο η παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών να τμηματοποιηθεί βάσει εθνικών (ή τοπικών) διμερών διαδρομών.

(48)  Είναι δυνατόν να γίνει παραπομπή, για παράδειγμα, στην αγορά χωρητικότητας οπισθοζεύξης (backhaul) σε διεθνείς διαδρομές (δηλαδή σταθμός καλωδιακής μετάδοσης που εξυπηρετεί την κίνηση από την χώρα Α στη χώρα Ε) όπου μπορεί να υπάρχει δυνατότητα υποκατάστασης μεταξύ καλωδιακών σταθμών που εξυπηρετούν διαφορετικές χώρες (δηλαδή, καλωδιακοί σταθμοί που συνδέουν την χώρα Α με τη χώρα Β, την χώρα Α με τη χώρα Γ και τη χώρα Α με τη χώρα Δ) εφόσον ο προμηθευτής χωρητικότητας οπισθοζεύξης σε σχέση με τη διαδρομή από τη χώρα Α στη χώρα Ε αντιμετωπίζει ή είναι πιθανόν να αντιμετωπίσει περιορισμούς από τη δυνατότητα των καταναλωτών να στραφούν σε κάποια από τις άλλες «διαδρομές» οι οποίες είναι σε θέση να εξυπηρετήσουν την κίνηση από ή προς τη χώρα Ε.

(49)  Στην περίπτωση κατά την οποία μία αγορά ορίζεται βάσει μιας διμερούς διαδρομής, το γεωγραφικό της φάσμα μπορεί να είναι ευρύτερο από το εθνικό εφόσον υφίστανται προμηθευτές και στα δύο άκρα της αγοράς και είναι σε θέση να ικανοποιήσουν τη ζήτηση η οποία προέρχεται και από τα δύο άκρα της σχετικής διαδρομής.

(50)  Βλέπε ανακοίνωση σχετικά με τον ορισμό της αγοράς, σημεία 57 και 58. Για παράδειγμα, μπορούμε να έχουμε αλυσιδωτή υποκαταστησιμότητα στην περίπτωση κατά την οποία μία επιχείρηση που παρέχει υπηρεσίες σε εθνικό επίπεδο ασκεί πίεση στις τιμές τις οποίες εφαρμόζουν επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες σε διαφορετικές γεωγραφικές αγορές. Αυτό είναι δυνατό να συμβαίνει όταν οι τιμές που εφαρμόζονται από επιχειρήσεις οι οποίες παρέχουν υπηρεσίες καλωδιακού δικτύου σε συγκεκριμένες περιοχές υφίστανται πιέσεις από επιχείρηση με δεσπόζουσα θέση σε εθνικό επίπεδο. Βλέπε επίσης, υπόθεση COMP/M.4064/89 — TotalFina/Elf (ΕΕ L 143 της 29.5.2001, σ. 1) παράγραφος 188.

(51)  Τα στοιχεία πρέπει να δείχνουν σαφή τιμολογιακή αλληλεξάρτηση στα άκρα της αλύσου και ο βαθμός υποκαταστησιμότητας μεταξύ των σχετικών προϊόντων ή των γεωγραφικών περιοχών πρέπει να είναι επαρκώς ισχυρός.

(52)  Η Επιτροπή, μεταξύ άλλων, έχει αναφερθεί σε αποφάσεις της στην ύπαρξη των ακολούθων αγορών: υπηρεσίες διεθνούς φωνητικής τηλεφωνίας [υπόθεση IV/M.856 — BritishTelecommunications/MCI (II) (ΕΕ L 336 της 8.12.1997, σ. 1)], προηγμένες τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες για ομίλους επιχειρήσεων [υπόθεση IV/35.337, Atlas (ΕΕ L 239 της 19.9.1996, σ. 23) παράγραφοι 5 έως 7, υπόθεση IV/35617, Phoenix/GlobalOne, (ΕΕ L 239 της 19.9.1996, σ. 57) παράγραφος 6, υπόθεση IV/34.857, BT-MCI(I) (ΕΕ L 223 της 27.8.1994, σ. 36)], τυποποιημένες υπηρεσίες «πακέτα» για τη μετάδοση δεδομένων, πώληση ικανότητας διεθνούς μετάδοσης (υπόθεση IV/M.975 — Albacom/BT/ENI παράγραφος 24) τηλεδιάσκεψη (Albacom/BT/ENI, παράγραφος 17), δορυφορικές υπηρεσίες [υπόθεση IV/350518 — Iridium (ΕΕ L 16 της 18.1.1997, σ. 16)], (ενισχυμένες) παγκόσμιες τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες (υπόθεση IV/JV.15 — BT/AT&T, υπόθεση COMP/M.1741 — MCI WorldCom/Sprint παράγραφος 84, υπόθεση COMP/M.2257 — France Telecom/Equant παράγραφος 18), υπηρεσίες καταλόγου (υπόθεση IV/M.2468 — SEAT Pagine Gialle/ENIRO παράγραφος 19, υπόθεση COMP/M.1957 — VIAG Interkom/Telenor Media παράγραφος 8), υπηρεσίες πρόσβασης στο Διαδίκτυο για τελικούς χρήστες (υπόθεση IV/M.1439 — Telia/Telenor, υπόθεση COMP/JV.46 — Blackstone/CDPQ/Kabel Nordrhein/Westfalen παράγραφος 26, υπόθεση COMP/M.1838 — BT/Esat παράγραφος 7), παροχή σύνδεσης ανωτάτου επιπέδου ή καθολικής σύνδεσης στο Διαδίκτυο (υπόθεση COMP/M.1741 — MCI WorldCom/Sprint παράγραφος 52), ενιαίες πανευρωπαϊκές υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας σε πελάτες διεθνούς κινητής τηλεφωνίας (υπόθεση COMP/M.1975 — Vodafone Airtouch/Mannesmann, υπόθεση COMP/M.2016 — France Telecom/Orange παράγραφος 15), χονδρικές υπηρεσίες περιαγωγής (υπόθεση COMP/M.1863 — Vodafone/Airtel παράγραφος 17), και αγορά για τη συνδεσιμότητα με το διεθνές δίκτυο σηματοδότησης (υπόθεση COMP/2598 — TDC/CMG/Migway JV παράγραφοι 17 και 18).

(53)  Βλέπε επίσης κοινές υποθέσεις T-125/97 και T-127/97 The Coca-Cola Company και λοιποί κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. II-1733 παράγραφοι 81 και 82.

(54)  Βλέπε επίσης άρθρο 15 της οδηγίας πλαίσιο.

(55)  Ανακοίνωση για την πρόσβαση παράγραφος 45.

(56)  Βλέπε υπόθεση COMP/M.1439 — Telia/Telenor.

(57)  Βλέπε Telia/Telenor, BT/AT&T, France Télécom/Equant, ο.π. Βλέπε επίσης την απόφαση 1999/573/ΕΚ της Επιτροπής, της 20ής Μαΐου 1999, Cégétel + 4 (ΕΕ L 218 της 18.8.1999, σ. 14) παράγραφος 22. Σε σχέση με την αναδυόμενη αγορά για «υπηρεσίες επικοινωνιών ευρέος φάσματος για στοιχεία –GBDS» η Επιτροπή κατέληξε ότι οι υπηρεσίες αυτές μπορούν να υποστηριχτούν από τρεις βασικές αρχιτεκτονικές δικτύων: i) επίγεια καλωδιακά συστήματα, ii) επίγεια ασύρματα συστήματα και iii) δορυφορικά συστήματα και ότι από την άποψη της ζήτησης, τα δορυφορικά συστήματα GBDS μπορούν να θεωρηθούν χωριστή αγορά, υπόθεση COMP/M.1564 — Astrolink παράγραφοι 20 έως 23.

(58)  Οδηγία 96/19/EΚ (ΕΕ L 74 της 22.3.1996, σ. 13) αιτιολογική σκέψη 20. Βλέπε επίσης, ανακοίνωση της Επιτροπής: Αποδεσμοποιημένη πρόσβαση στον τοπικό βρόχο: ανταγωνιστική παροχή πλήρους φάσματος υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένων ευρυζωνικών πολυμεσικών υπηρεσιών και Internet υψηλής ταχύτητας (ΕΕ C 272 της 23.9.2000, σ. 55). Σύμφωνα με το σημείο 3.2, «ενώ οι διάφορες κατηγορίες υπηρεσιών θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά ιδίως δεδομένης της ταχύτητας των τεχνολογικών αλλαγών και να αξιολογούνται εκ νέου τακτικά κατά περίπτωση, οι υπηρεσίες αυτές συνήθως σήμερα δεν υποκαθίστανται μεταξύ τους και θα πρέπει κατά συνέπεια να θεωρηθεί ότι αποτελούν διαφορετικές σχετικές αγορές».

(59)  Η Επιτροπή εντόπισε διαφορετικές αγορές για υπηρεσίες που παρέχονται σε μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις δεδομένων των σημαντικών διαφορών στη ζήτηση (και την προσφορά) υπηρεσιών προς την εν λόγω ομάδα καταναλωτών σε σχέση με άλλους μικρής εκτάσεως καταναλωτές (επιχειρήσεις), βλέπε υπόθεση IV/JV.15 — BT/AT&T, υπόθεση COMP/M.1741 MCI WorldCom/Sprint, υπόθεση COMP/M.2257 — France Télécom/Equant.

(60)  Βλέπε ανακοίνωση για την αδεσμοποίητη πρόσβαση στον τοπικό βρόχο, ο.π., σημείο 3.2. Η αγορά υπηρεσιών επικοινωνιών «υψηλής ταχύτητας» μπορούν να αναλυθούν περαιτέρω σε διαφορετικά τμήματα ανάλογα με τη φύση των προσφερόμενων υπηρεσιών (δηλαδή, υπηρεσίες Διαδικτύου, βίντεο κατ’ αίτηση, κ.λπ.).

(61)  Βλέπε υπόθεση COMP/M.2574 – Pirelli/Edizione/Olivetti/Telecom Italia παράγραφος 33. Μπορεί επίσης να υποστηριχτεί ότι και η πρόσβαση στο Διαδίκτυο μέσω των υπαρχόντων κινητών τηλεφώνων δεύτερης γενιάς αποτελεί χωριστή αγορά σε σχέση με την πρόσβαση από το δημόσιο τηλεπικοινωνιακό δίκτυο. Κατά την Επιτροπή, η πρόσβαση στο Διαδίκτυο μέσω κινητού τηλεφώνου δεν είναι πιθανό να αποτελέσει υποκατάστατο σε σχέση με τις υπάρχουσες μεθόδους πρόσβασης στο Διαδίκτυο μέσω προσωπικού υπολογιστή λόγω της διαφοράς στο μέγεθος της οθόνης και του υλικού που μπορεί να ληφθεί από τις διάφορες πλατφόρμες. Βλέπε υπόθεση COMP/M.1982 — Telia/Oracle/Drutt παράγραφος 15, και υπόθεση COMP/JV.48 Vodafone/Vivendi/Canal+.

(62)  Υπόθεση COMP/M.2469 — Vodafone/Airtel παράγραφος 7, υπόθεση IV/M.1430 — Vodafone/Airtouch, υπόθεση IV/M.1669, Deutsche Telecom/One2One παράγραφος 7. Αν η αγορά αυτή διαχωρίζεται περαιτέρω σε αγορά φορέων του δικτύου και αγορά μεταγενέστερων υπηρεσιών θα αποφασίζεται κατά περίπτωση. Βλέπε υπόθεση IV/1760 — Mannesmann/Orange παραγράφους 8 έως 10, και υπόθεση COMP/M.2053 — Telenor/BellSouth/Sonofon παραγράφους 9 έως 10.

(63)  Για παράδειγμα, στην υπόθεση British Interactive Broadcasting/Open, η Επιτροπή παρατήρησε ότι για την παροχή των βασικών υπηρεσιών τηλεφωνίας σε καταναλωτές, η αντίστοιχη αγορά υποδομών περιλάμβανε όχι μόνο το παραδοσιακό δίκτυο της ΒΤ αλλά και καλωδιακά δίκτυα των αντίστοιχων φορέων, που ήταν ικανά να παρέχουν υπηρεσίες βασικής φωνητικής τηλεφωνίας, και πιθανόν σταθερά δίκτυα ασύρματης τηλεφωνίας, βλέπε υπόθεση IV/36.359 (ΕΕ L 312 της 6.12.1999, σ. 1) παράγραφοι 33 έως 38. Στην υπόθεση IV/M.1113 — Nortel/Norweb, η Επιτροπή αναγνώριζε ότι τα δίκτυα ηλεκτρικού ρεύματος που χρησιμοποιούσαν τεχνολογία «Digital Power Line» μπορούσαν να αποτελέσουν υποκατάστατο των υπαρχόντων παραδοσιακών τοπικών τηλεπικοινωνιακών βρόχων πρόσβασης, παράγραφοι 28 και 29.

(64)  Κατά την αξιολόγηση των συνθηκών ανταγωνισμού των δικτύων στην αγορά της Ιρλανδίας μετά την πλήρη ελευθέρωση, η Επιτροπή βασίστηκε επίσης στην ύπαρξη των τότε δυνητικών παροχέων εναλλακτικών υποδομών, δηλαδή της καλωδιακής τηλεόρασης και των δικτύων παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, Telecom Eireann, ο.π. παράγραφος 30. Η Επιτροπή άφησε ανοικτό το θέμα σχετικά με το κατά πόσο η παροχή ικανότητας μετάδοσης από υποδομή υποβρύχιου δικτύου αποτελεί χωριστή αγορά σε σχέση με τα επίγεια ή τα δορυφορικά δίκτυα, υπόθεση COMP/M.1926 — Telefonica/Tyco/JV παράγραφος 8.

(65)  Βλέπε υπόθεση COMP/M.1439 Telia/Telenor παράγραφος 79. Για παράδειγμα, μία αναδυόμενη πανευρωπαϊκή αγορά χονδρικής πρόσβασης (SMS) στην υποδομή κινητής τηλεφωνίας εντοπίστηκε από την Επιτροπή στην υπόθεση COMP/2598 — TDC/CMG/Migway JV παράγραφοι 28 και 29.

(66)  Κατά την εφαρμογή αυτών των κριτηρίων, η Επιτροπή θεώρησε ότι όσον αφορά τις σταθερές υποδομές, η ζήτηση για τη μίσθωση ικανότητας μετάδοσης και την παροχή σχετικών υπηρεσιών σε άλλους φορείς παρατηρείται στο επίπεδο χονδρικής (αγορά για φορείς υπηρεσιών. Βλέπε υπόθεση IV/M.683 — GTS-HERMES Inc./HIT Rail BV παράγραφος 14, υπόθεση IV/M.1069 — WorldCom/MCI (ΕΕ L 116 της 4.5.1999, σ. 1) υπόθεση IV/35.830 — Unisource (ΕΕ L 318 της 20.11.1997, σ. 1), Phoenix/Global One, υπόθεση IV/JV.2 — Enel/FT/DT. Στην υπόθεση COMP/M.1439 — Telia/Telenor, η Επιτροπή επισήμανε διαφορετικά πρότυπα για τη ζήτηση χονδρικής και λιανικής πρόσβασης (συνδρομητές) στις υποδομές των δικτύων (παροχή ή πρόσβαση στον τοπικό βρόχο και παροχή ή πρόσβαση στις υποδομές δικτύου για τις υπεραστικές και διεθνείς επικοινωνίες), παράγραφοι 75 έως 83.

(67)  Βλέπε υποσημείωση 58.

(68)  Σήμερα οι οπτικές ίνες είναι ανταγωνιστικές μόνο για το προγενέστερο τμήμα της αγοράς μετάδοσης, ενώ οι ασύρματοι τοπικοί βρόχοι που θα αναπτυχθούν σύντομα στοχεύουν κυρίως σε επαγγελματίες και μεμονωμένα άτομα με εξειδικευμένες ανάγκες επικοινωνίας. Με εξαίρεση ορισμένες εθνικές αγορές, τα υπάρχοντα καλωδιακά τηλεοπτικά δίκτυα απαιτούν δαπανηρές αναβαθμίσεις ώστε να προσφέρουν διαδραστικές ευρυζωνικές επικοινωνίες, και, σε σύγκριση με τις τεχνολογίες xDLS, δεν προσφέρουν εγγυημένο εύρος ζώνης δεδομένου ότι οι καταναλωτές μοιράζονται τον ίδιο καλωδιακό δίαυλο.

(69)  Βλέπε επίσης υπόθεση IV/JV.11 — @Home Benelux BV.

(70)  Αν μία επιχείρηση επιθυμεί να τερματίσει τις κλήσεις της για συνδρομητές ενός συγκεκριμένου δικτύου, καταρχάς, δεν έχει άλλη επιλογή από το να καλέσει ή να διασυνδεθεί με το δίκτυο στο οποίο είναι συνδρομητές οι αποδέκτες των κλήσεων. Για παράδειγμα, με βάση την αρχή της «χρέωσης του καλούντος», οι φορείς εκμετάλλευσης δικτύων κινητής τηλεφωνίας δεν έχουν κίνητρα να ανταγωνιστούν στις τιμές για την κίνηση τερματισμού στο δικό τους δίκτυο. Βλέπε επίσης, ΟΟΣΑ, «Θέματα ανταγωνισμού στις τηλεπικοινωνίες — Background Note for the Secretariat», DAFFE/CLP/WP2(2001)3, και ανακοίνωση τύπου της Επιτροπής IP/02/483.

(71)  Υπόθεση 27/76 United Brands κατά Επιτροπής Συλλογή 1978, σ. 207, υπόθεση 85/76 Hoffmann-La Roche, Συλλογή 1979, σ. 461, που επιβεβαιώθηκε σε μεταγενέστερες αποφάσεις.

(72)  Βλέπε επίσης αιτιολογική σκέψη 25 της οδηγίας πλαίσιο.

(73)  Βλέπε άρθρο 14 παράγραφος 2 και αιτιολογική σκέψη 28 της οδηγίας πλαίσιο.

(74)  Σημειώνεται ότι για να χαρακτηρίσουν οι ΕΡΑ επιχείρηση ως διαθέτουσα ΣΙΑ, δεν πρέπει να έχουν διαπιστώσει κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης.

(75)  Υπόθεση 85/76 Hoffmann-La Roche κατά Επιτροπής, Συλλογή 1979, σ. 461 παράγραφος 39. Υπογραμμίζεται εδώ ότι για τους σκοπούς της εκ των προτέρων ρύθμισης, εφόσον σε μία επιχείρηση έχουν ήδη επιβληθεί ρυθμιστικές υποχρεώσεις, το γεγονός ότι στη σχετική αγορά ενδέχεται να έχει αποκατασταθεί ο ανταγωνισμός ακριβώς ως αποτέλεσμα των υποχρεώσεων που επεβλήθησαν, δεν σημαίνει ότι η εν λόγω επιχείρηση δεν κατέχει πλέον δεσπόζουσα θέση και ότι δεν θα πρέπει πλέον να χαρακτηρίζεται ως διαθέτουσα ΣΙΑ.

(76)  Η απουσία υπηρεσίας ή προϊόντος με το οποίο υπάρχει δυνατότητα υποκατάστασης μπορεί να δικαιολογεί τη διαπίστωση μιας κατάστασης οικονομικής εξάρτησης η οποία χαρακτηρίζει την ύπαρξη δεσπόζουσας θέσης. Βλέπε αποφάσεις της Επιτροπής, Decca Navigator System (ΕΕ L 43 της 15.2.1987, σ. 27) και Magill TV Guide: ITP, BBC, RTE (ΕΕ L 78 της 21.3.1989, σ. 43). Βλέπε επίσης, υπόθεση 22/78 Hugin κατά Επιτροπής, Συλλογή 1979, σ. 1869, υπόθεση 226/84, British Leyland κατά Επιτροπής, Συλλογή 1986 σ. 3263.

(77)  Βλέπε επίσης αιτιολογική σκέψη 15 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89.

(78)United Brands κατά Commission, ο.π. Όσο μεγαλύτερη είναι η διαφορά μεταξύ του μεριδίου αγοράς της εξεταζόμενης επιχείρησης και εκείνων των ανταγωνιστών της, τόσο πιθανότερο είναι ότι η εν λόγω επιχείρηση κατέχει δεσπόζουσα θέση. Λόγου χάρη, στην υπόθεση COMP/M.1741 — MCI WorldCom/Sprint διαπιστώθηκε ότι η επιχείρηση που θα προέκυπτε από τη συγχώνευση θα καταλάμβανε στην αγορά παροχής διαδικτυακής συνδετικότητας ανώτατου επιπέδου απόλυτο συνδυασμένο μερίδιο αγοράς μεγαλύτερο από [35-45] %, δηλαδή αρκετές φορές μεγαλύτερο από ό,τι ο επόμενος ανταγωνιστής της, παρέχοντάς της τη δυνατότητα να συμπεριφέρεται ανεξάρτητα από τους ανταγωνιστές και τους πελάτες της (βλέπε παραγράφους 114, 123, 126, 146, 155 και 196).

(79)  Υπόθεση C-62/86 AKZO κατά Επιτροπής, Συλλογή 1991, σ. I-3359 παράγραφος 60. Υπόθεση T-228/97, Irish Sugar κατά Επιτροπής, Συλλογή 1999, σ. II-2969 παράγραφος 70, υπόθεση Hoffmann-La Roche κατά Επιτροπής, ο.π. παράγραφος 41, υπόθεση T-139/98, AAMS και λοιποί κατά Επιτροπής, Συλλογή 2001, σ. II-0000 παράγραφος 51. Ωστόσο, τα μεγάλα μερίδια αγοράς μπορούν να θεωρηθούν ακριβείς δείκτες μόνο με την υπόθεση ότι οι ανταγωνιστές δεν είναι σε θέση να επεκτείνουν την παραγωγή τους σε επαρκή βαθμό ώστε να ανταποκριθούν στη μεταβολή της ζήτησης που συνεπάγεται η αύξηση των τιμών της ανταγωνίστριας επιχείρησης.

(80)  Υπόθεση Hoffmann-La Roche κατά Επιτροπής, ο.π. παράγραφος 41, υπόθεση C-62/86, Akzo κατά Επιτροπής, Συλλογή 1991, σ. I-3359 παράγραφοι 56 και 59. «Η κατοχή ιδιαίτερα σημαντικού μεριδίου αγοράς θέτει την επιχείρηση που κατέχει το μερίδιο αυτό για περίοδο κάποιας διάρκειας, δια του όγκου παραγωγής και προσφοράς που αντιπροσωπεύει –ενώ οι κάτοχοι αισθητά μικρότερων μεριδίων δεν είναι σε θέση να ικανοποιήσουν γρήγορα τη ζήτηση που θα επιθυμούσε ενδεχομένως να εγκαταλείψει την κατέχουσα το σημαντικότερο μερίδιο επιχείρηση– σε θέση ισχύος που την καθιστά αναγκαστικό συμβαλλόμενο και, ήδη για τον λόγο αυτό, της εξασφαλίζει, τουλάχιστον επί σχετικά μεγάλες περιόδους, την ανεξαρτησία συμπεριφοράς που χαρακτηρίζει τη δεσπόζουσα θέση», υπόθεση AAMS και λοιποί κατά Επιτροπής, ο.π. παράγραφος 51.

(81)  Ανακοίνωση για τον ορισμό της αγοράς, ο.π. παράγραφος 5.

(82)  Βλέπε υπόθεση COMP/M.1741 — MCI WorlCom/Sprint παράγραφοι 239 και 240. Ωστόσο, στις συμβάσεις που ανατίθενται σε διαγωνισμό δεν έχουν σημασία τα μερίδια της αγοράς, δεδομένου ότι ενδέχεται να μην είναι αντιπροσωπευτικά της πραγματικής θέσης των επιχειρήσεων. Για περαιτέρω εξέταση, βλέπε επίσης υπόθεση COMP/M.2201 2201 — MAN/Aüwarter.

(83)  Βλέπε το σημείο 3.2 του κειμένου «Προσδιορισμός οργανώσεων με σημαντική ισχύ (ΣΙΑ) για την εφαρμογή της οδηγίας για την παροχή ανοικτού δικτύου (ΟΝΡ)», ΓΔ XIII, της 1ης Μαρτίου 1999, στην ηλεκτρονική διεύθυνση:

http://europa.eu.int/ISPO/infosoc/telecompolicy/en/SMPdeter.pdf.

(84)  Όπως ανωτέρω παράγραφος 5.2.

(85)  Όσον αφορά την αγορά διασύνδεσης σταθερών και κινητών δικτύων, η κίνηση απόληξης που πρέπει να μετρηθεί θα πρέπει να περιλαμβάνει την κίνηση του δικτύου καθώς και την κίνηση διασύνδεσης που λαμβάνεται από όλα τα άλλα σταθερά και κινητά δίκτυα, εθνικά ή διεθνή.

(86)Hoffmann-La Roche κατά Επιτροπής, ο.π. παράγραφος 48. Ένας από τους σημαντικότερους τύπους φραγμών εισόδου είναι το λανθάνον κόστος (μη ανακτήσιμες δαπάνες). Το λανθάνον κόστος είναι ιδιαίτερα σημαντικό στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών δεδομένου ότι απαιτούνται μεγάλες επενδύσεις, λόγου χάρη, για τη δημιουργία αποδοτικού δικτύου ηλεκτρονικών επικοινωνιών για την παροχή υπηρεσιών πρόσβασης ενώ πιθανότατα μικρό μόνο μέρος τους μπορεί να ανακτηθεί εφόσον ο νεοεισερχόμενος αποφασίσει να αποχωρήσει από την αγορά. Οι φραγμοί εισόδου επιτείνονται από περαιτέρω οικονομίες πεδίου και πυκνότητας που χαρακτηρίζουν εν γένει τα δίκτυα αυτά. Έτσι, ανέκαθεν αναμένεται ότι ένα μεγάλο δίκτυο θα έχει χαμηλότερα έξοδα από ένα μικρότερο, με αποτέλεσμα ότι ένας εισερχόμενος, για να καταλάβει μεγάλο μερίδιο της αγοράς και να είναι σε θέση να ανταγωνίζεται, θα πρέπει να τιμολογεί κάτω από τις τιμές του εγκατεστημένου φορέα, καθιστώντας έτσι δυσχερέστερη την ανάκτηση του λανθάνοντος κόστους.

(87)  Συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-241/91 P και C-242/91 P, RTE και ITP κατά Επιτροπής, Συλλογή 1995, σ. I-743, υπόθεση C-7/97, Oscar Bronner, Συλλογή 1998, σ. I-7791, και συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-374/94, T-375/94, T-384/94 και T-388/94, European Night Services και λοιποί κατά Επιτροπής, Συλλογή 1998. σ. II-3141.

(88)  Υπόθεση COMP/M.1741 — MCI WorldCom/Sprint παράγραφος 196.

(89)  Υπόθεση C-333/94 P, Tetra Pak κατά Επιτροπής, Συλλογή 1996, σ. I-5951.

(90)  Βλέπε επίσης υπόθεση COMP/M.2146 — Tetra Laval/Sidel παράγραφοι 325 έως 389, υπό έκδοση, T-5/02.

(91)  Βλέπε ανακοίνωση για την πρόσβαση, παράγραφος 65.

(92)  Σε περίπτωση οριζοντίων αγορών, η ανάλυση της αγοράς θα πρέπει να επικεντρώνεται στη διαπίστωση ύπαρξης στενών δεσμών σύνδεσης που επιτρέπουν σε επιχείρηση που είναι δεσπόζουσα σε μία αγορά να συμπεριφέρεται ανεξάρτητα από τους ανταγωνιστές της σε γειτονική αγορά. Ανάλογοι δεσμοί μπορούν να διαπιστωθούν αναφορικά με τον τύπο συμπεριφοράς προμηθευτών και χρηστών στις εξεταζόμενες αγορές (ορισμένοι πελάτες ή/και προμηθευτές και στις δύο αγορές, δηλαδή πελάτες που αγοράζουν τόσο λιανικές φωνητικές κλήσεις όσο και λιανική διαδικτυακή πρόσβαση) ή το γεγονός ότι το εισερχόμενο προϊόν ή υπηρεσία είναι κατ’ ουσία το ίδιο (δηλαδή παροχή υποδομής δικτύου από σταθερό φορέα εκμετάλλευσης σε πάροχο υπηρεσιών Ίντερνετ για εκκίνηση κλήσεων χονδρικής και τερματισμό κλήσεων χονδρικής). Βλέπε επίσης υπόθεση T-83/91, Tetra Pak κατά Επιτροπής, παράγραφος 120 και υπόθεση COMP/M.2416 — Tetra Laval/Sidel.

(93)  Δεν προβλέπεται η εφαρμογή του άρθρου 14 παράγραφος 3 της οδηγίας πλαίσιο αναφορικά με ισχύ στην αγορά που επηρεάζεται από «ρυθμιζόμενη» αγορά σε αναδυόμενη «μη ρυθμιζόμενη» αγορά. Στις περιπτώσεις αυτές η καταχρηστική συμπεριφορά στην «αναδυόμενη» αγορά αντιμετωπίζεται βάσει του άρθρου 82 της συνθήκης ΕΚ.

(94)  Ανακοίνωση για την πρόσβαση, παράγραφος 79.

(95)  Συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-395/96 P και C-396/96 P, Compagnie maritime Belge και λοιποί κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. I-1365.

(96)  Ό.α. παράγραφος 39.

(97)  Υπόθεση T102/96, Gencor κατά Επιτροπής, Συλλογή 1999, σ. II-753.

(98)  Βλέπε συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-68/89, T-77/89 και T-78/89, SIV και λοιποί κατά Επιτροπής, Συλλογή 1992, σ. II-1403 παράγραφος 358, υπόθεση C-393/92 Almelo, Συλλογή 1994, σ. I-1477 παράγραφος 43, υπόθεση C-96/94, Centro Servizi Spediporto, Συλλογή 1995, σ. I-2883 παράγραφος 33, συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-140/94, 141/94, και C-142/94, DIP, Συλλογή 1995, σ. I-3257 παράγραφος 62, υπόθεση C-70/95, Sodemare, Συλλογή 1997, σ. I-3395 παράγραφος 46, και συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-68/94 και C-30/95 Γαλλία και λοιποί κατά Επιτροπής, Συλλογή 1998, σ. I-1375 παράγραφος 221.

(99)  Υπόθεση IV/M.619, — Gencor Lonhro (ΕΕ L 11 της 14.1.1997, σ. 30).

(100)Gencor κατά Επιτροπής, ο.π. παράγραφος 276.

(101)  Ό.α., παράγραφος 277.

(102)  Compagnie Maritime Belge transports και λοιποί, ο.π. παράγραφος 39, βλέπε επίσης υπόθεση T-342/99 Airtours κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. II-2585 παράγραφος 76.

(103)  Βλέπε ιδιαίτερα, Γαλλία και λοιποί κατά Επιτροπής, ο.α. παράγραφος 221.

(104)  Compagnie Maritime Belge, παράγραφος 39.

(105)  Ό.α. παράγραφος 44.

(106)  Ό.α. παράγραφος 45.

(107)  Η χρήση εδώ του όρου «συντονισμένα αποτελέσματα» δεν διαφέρει από τον όρο «παράλληλη συμπεριφορά που αντιβαίνει στον ανταγωνισμό» που χρησιμοποιείται επίσης σε αποφάσεις της Επιτροπής όπου εφαρμόζεται η έννοια της συλλογικής (ολιγοπωλιακής) δεσπόζουσας θέσης.

(108)  Βλέπε ιδίως υποθέσεις COMP/M.2498 — UPM-Kymmene/Haindl και COMP/M.2499 — Norske Skog/Parenco/Walsum, υπόθεση COMP/M.2201 — MAN/Auwärter, υπόθεση COMP/M. 2097 — SCA/Matsä Tissue, υπόθεση COMP/M. 1882 — Pirelli/BICC, υπόθεση COMP/M.1741 — MCI WorldCom/Sprint, υπό έκδοση, T-310/00, υπόθεση IV/M.1524 — Airtours/First Choice (ΕΕ L 93 της 13.4.2000, σ. 1), υπό έκδοση T-342/99, υπόθεση IV/M.1383 — Exxon/Mobil, υπόθεση IV/M.1313 — Danish Crown/Vestjyske Slagterier (ΕΕ L 20 της 25.1.2000, σ. 1), υπόθεση IV/M1225 — Enso/Stora (ΕΕ L 254 της 29.9.1999, σ. 9), υπόθεση IV/M1016 Price — Price Waterhouse/Coopers & Lybrand (ΕΕ L 50 της 26.2.1999, σ. 27), υπόθεση IV/M.619 — Gencor/Lonrho, ο.π., υπόθεση IV/M.308 — Kali + Salz/MdK/Treuhand (ΕΕ L 186 της 21.7.1994, σ. 38) και υπόθεση IV/M.190 — Nestlé/Perrier (ΕΕ L 356 της 5.12.1992, σ. 1).

(109)  Αυτός είναι κατ’ ουσία ο τύπος της ανάλυσης που διεξήγαγε η Επιτροπή σε προηγούμενες αποφάσεις αναφερόμενες σε συλλογική δεσπόζουσα θέση, βλέπε λόγου χάρη, υπόθεση IV/M.190 — Nestlé/Perrier, (ΕΕ L 356 της 5.12.1992, σ. 1), Gencor/Lonrho, ο.π. υπόθεση IV/M.1383 — Exxon/Mobil παράγραφος 259, υπόθεση IV/M.1524 — Airtours/First Choice (ΕΕ L 93 της 13.4.2000, σ. 1), και υπόθεση COMP/M.2499 — Norske Skog/Parenco/Walsum παράγραφος 76. Βλέπε επίσης, Airtours κατά Επιτροπής, ο.π. παράγραφος 62.

(110)  Βλέπε επίσης την αιτιολογική σκέψη 26 της οδηγίας πλαίσιο: “δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις μπορούν να απολαμβάνουν κοινής δεσπόζουσας θέσης, όχι μόνο στις περιπτώσεις που υπάρχουν διαρθρωτικοί ή άλλοι δεσμοί μεταξύ τους, αλλά και στις περιπτώσεις που η δομή της σχετικής αγοράς προσφέρεται για συντονισμένες ενέργειες, δηλαδή ενθαρρύνει την παράλληλη ή ευθυγραμμισμένη αντιανταγωνιστική συμπεριφορά στην αγορά”.

(111)  Βλέπε υπόθεση COMP/M.2498 — UPM-Kymmene/Haindl και υπόθεση COMP/M.2499 — Norske Skog/Parenco/Walsum παράγραφος 77.

(112)  Βλέπε για παράδειγμα, υπόθεση COMP/M.2097 — SCA/Metsä Tissue.

(113)  Στην υπόθεση COMP/M.2201 — MAN/Auwärter, λόγου χάρη, παρά το γεγονός ότι δύο από τα παρόντα μέρη στη γερμανική αγορά αστικών λεωφορείων, η MAN/Auwärter και η EvoBus, θα προμήθευαν το καθένα σχεδόν το μισό της εν λόγω αγοράς, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι δεν θα υπήρχε κίνδυνος κοινής δεσπόζουσας θέσης. Η Επιτροπή διαπίστωσε, συγκεκριμένα, ότι κάθε σιωπηρή διαίρεση της αγοράς μεταξύ της EvoBus και της MAN/Auwärter δεν θα ήταν πιθανή καθώς δεν θα υπήρχε βιώσιμος μηχανισμός συντονισμού. Κατά δεύτερο λόγο, η ύπαρξη σημαντικών αποκλίσεων μεταξύ της EvoBus και της MAN/Auwärter, όπως η διαφορετική διάρθρωση κόστους, θα καθιστούσαν πιθανότερο τον ανταγωνισμό μεταξύ των εταιρειών μεταξύ τη συμφωνημένη δράση τους. Παρομοίως, στην υπόθεση Alcoa/British Aluminium, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι, παρά το γεγονός ότι δύο από τα παρόντα μέρη στην σχετική αγορά κάλυπταν ποσοστό περίπου 80 % των πωλήσεων, δεν θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι η αγορά θα έτεινε προς τη δημιουργία ολιγοπωλιακής δεσπόζουσας θέσης δεδομένου ότι i) τα μερίδια της αγοράς είναι ιδιαίτερα μεταβλητά και δεν παρουσιάζουν σταθερότητα και ii) η ζήτηση είναι αρκετά ασταθής, δυσχεραίνοντας τη δυνατότητα ανταπόκρισης ενός μέρους στις ενέργειες του άλλου, ώστε να υπάρχει σιωπηρός συντονισμός της συμπεριφοράς τους. Εξάλλου, η αγορά δεν ήταν διαφανής σε σχέση με τις τιμές και οι αγοραστές διέθεταν σημαντική εξισορροπητική δύναμη. Τα συμπεράσματα της Επιτροπής ενισχύθηκαν περαιτέρω από την απουσία αξιόπιστου μηχανισμού επιβολής αντιποίνων που θα ήταν σε θέση να αντιστοιχεί σε σιωπηρό συντονισμό και από το γεγονός ότι ο ανταγωνισμός στην αγορά δεν βασιζόταν μόνο σε τιμές, αλλά σε μεγάλο βαθμό ήταν συνάρτηση της τεχνολογικής καινοτομίας και της εξυπηρέτησης μετά την πώληση, υπόθεση COMP/M.2111 — Alcoa/British Aluminium.

(114)  Παρομοίως, στην υπόθεση COMP/M.2348 — Outokumpu/Norzink, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι ακόμη και αν η αγορά ψευδαργύρου αποτελούνταν από λίγους συντελεστές, οι φραγμοί εισόδου ήταν υψηλοί και οι προοπτικές αύξησης της ζήτησης περιορισμένες, θα ήταν απίθανο το ενδεχόμενο εμφάνισης μιας διάρθρωσης της αγοράς που θα ευνοούσε συντονισμένο αποτέλεσμα εάν μπορούσε να αποδειχθεί ότι i) τα μέρη δεν θα μπορούσαν να κατευθύνουν τον σχηματισμό των τιμών, ii) οι παραγωγοί θα είχαν διαφορετική διάρθρωση κόστους και δεν θα υφίστατο αξιόπιστος μηχανισμός επιβολής αντιποίνων.

(115)  Βλέπε υπόθεση COMP/M.1741 — MCI WorldCom/Sprint παράγραφος 263.

(116)  Ό.α. παράγραφοι 257 έως 302.

(117)  Υπόθεση COMP/M.1838 — BT/Esat.

(118)  Ό.α. παράγραφοι 10 έως 14.

(119)  Υπόθεση IV/M.1430 — Vodafone/Airtouch.

(120)  Ό.α παράγραφος 28. Η πιθανή δημιουργία δυοπωλιακής αγοράς αφορούσε μόνο τους τρεις μεγαλύτερους φορείς κινητής τηλεφωνίας, δηλαδή αφενός την D2 και την E-Plus και αφετέρου την T-Mobil, δεδομένου ότι το μερίδιο αγοράς της VIAG Interkom ήταν χαμηλότερο του 5 %. Εν τέλει, οι επιφυλάξεις της Επιτροπής άρθηκαν όταν τα μέρη πρότειναν να εκχωρήσουν το σύνολο της συμμετοχής της Vodafone στην E-Plus.

(121)  Υπόθεση COMP/M.2016 — France Telecom/Orange παράγραφος 26.

(122)  Ό.α. παράγραφοι 39 και 40. Η Επιτροπή, στο έγγραφο εργασίας «Σχετικά με τα αρχικά πορίσματα της κλαδικής έρευνας στα τέλη περιαγωγής στην κινητή τηλεφωνία», αναφέρθηκε i) στην πιθανότητα ύπαρξης οικονομικών δεσμών μεταξύ φορέων εκμετάλλευσης κινητών επικοινωνιών, συγκεκριμένα μέσω των συμφωνιών διασύνδεσής τους, της συμμετοχής τους ως μέλη της ένωσης GSM, του φόρουμ WAP και UMTS, το γεγονότος ότι είναι σχεδόν τυποποιημένοι οι όροι και οι προϋποθέσεις των συμφωνιών περιαγωγής, καθώς και ii) της πιθανότητας ύπαρξης υψηλών φραγμών εισόδου. Στην προκαταρκτική αξιολόγησή της, η Επιτροπή υπογράμμισε επίσης ότι το γεγονός ότι η αγορά κινητών επικοινωνιών κατευθύνεται εν γένει από την τεχνολογία δεν φαίνεται να έχει επηρεάσει τους όρους του ανταγωνισμού που ισχύουν στη διεθνή χονδρική αγορά περιαγωγής, βλέπε:

http://europa.eu.int/comm/competition/antitrust/others/sector_inquiries/roaming/, σελίδες 24 και 25.

(123)  Βλέπε για παράδειγμα την υπόθεση E-3/00 Εποπτεύουσα Αρχή ΕΖΕΣ κατά Βασιλείου της Νορβηγίας [2001] εκθέσεις του Δικαστηρίου ΕΖΕΣ, σ. 73, παράγραφοι 27ff.

(124)  Άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο δ) της απόφασης αριθ. 11/2004 της Μεικτής Επιτροπής του ΕΟΧ, της 6ης Φεβρουαρίου 2004, για την τροποποίηση του παρατήματος II (Τεχνικοί κανονισμοί, πρότυπα και μέθοδοι πιστοποίησης), του παρατήματος X (Οπτικοακουστικές υπηρεσίες) και του παραρτήματος XI (Υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

(125)  Η επιτροπή επικοινωνιών ΕΖΕΣ όπως προβλέπεται στην οδηγία πλαίσιο αποσκοπεί επίσης στην εξασφάλιση αποτελεσματικής συνεργασίας μεταξύ της Αρχής και των κρατών ΕΖΕΣ.

(126)  Τα ειδικά άρθρα που καλύπτονται έχουν ως εξής: άρθρα 15 και 16 της οδηγίας πλαίσιο (το τελευταίο παραπέμπει στα άρθρα 16 έως 19 της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία και στα άρθρα 7 και 8 της οδηγίας για την πρόσβαση), άρθρα 5 και 8 της οδηγίας για την πρόσβαση (το τελευταίο παραπέμπει στις υποχρεώσεις που προβλέπονται στα άρθρα 9 έως 13 της οδηγίας για την πρόσβαση) και άρθρο 16 της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία (το οποίο παραπέμπει στα άρθρα 17 έως 19 της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία). Επιπλέον, το άρθρο 6 της οδηγίας για την πρόσβαση, μολονότι δεν αναφέρεται ρητά στο άρθρο 7 της οδηγίας πλαίσιο, περιλαμβάνει το ίδιο παραπομπή στο άρθρο 7 της οδηγίας πλαίσιο και άρα καλύπτεται από τις διαδικασίες του άρθρου αυτού.

(127)  Αιτιολογική σκέψη 38 της οδηγίας πλαίσιο.

(128)  Βλέπε για παράδειγμα την υπόθεση E-7/01 Hegelstad [2002], εκθέσεις του Δικαστηρίου ΕΖΕΣ, σ. 322 παράγραφος 40.

----