# Publicatieblad C 141/2012

| | ISSN 1977-0995
  doi:10.3000/19770995.C_2012.141.nld |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 141 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 55e jaargang17 mei 2012 |

ISSN 1977-0995

doi:10.3000/19770995.C_2012.141.nld

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 141

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

55e jaargang17 mei 2012

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | II   Mededelingen |
| | MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2012/C 141/01 | Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU — Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt (
  1
  ) | 1 |
| 2012/C 141/02 | Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU — Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt (
  2
  ) | 5 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

II   Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2012/C 141/01

Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU — Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt (
  1
  )

1

1

2012/C 141/02

Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU — Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt (
  2
  )

2

5

| | III   Voorbereidende handelingen |
| --- | --- |
| | Europese Centrale Bank |
| 2012/C 141/03 | Advies van de Europese Centrale Bank van 7 maart 2012 inzake versterkte economische governance van het eurogebied (CON/2012/18) | 7 |

III   Voorbereidende handelingen

Europese Centrale Bank

2012/C 141/03

Advies van de Europese Centrale Bank van 7 maart 2012 inzake versterkte economische governance van het eurogebied (CON/2012/18)

7

| | IV   Informatie |
| --- | --- |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Raad |
| 2012/C 141/04 | Ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2012 — Standpunt van de Raad | 25 |
| | Europese Commissie |
| 2012/C 141/05 | Wisselkoersen van de euro | 26 |

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Raad

2012/C 141/04

Ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2012 — Standpunt van de Raad

25

Europese Commissie

2012/C 141/05

Wisselkoersen van de euro

26

| | V   Adviezen |
| --- | --- |
| | BESTUURLIJKE PROCEDURES |
| | Europese Commissie |
| 2012/C 141/06 | Uitnodiging tot het indienen van voorstellen in het kader van het werkprogramma van het zevende kaderprogramma van de EG voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie | 27 |
| | PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID |
| | Europese Commissie |
| 2012/C 141/07 | Steunmaatregel van de staten — Duitsland — Steunmaatregel SA.23129 (12/C) (ex 12/NN) — Verkoop en lease-back van woonblokken in Neubrandenburg — Uitnodiging tot het indienen van opmerkingen overeenkomstig artikel 108, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (
  1
  ) | 28 |

V   Adviezen

BESTUURLIJKE PROCEDURES

Europese Commissie

2012/C 141/06

Uitnodiging tot het indienen van voorstellen in het kader van het werkprogramma van het zevende kaderprogramma van de EG voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie

27

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

2012/C 141/07

Steunmaatregel van de staten — Duitsland — Steunmaatregel SA.23129 (12/C) (ex 12/NN) — Verkoop en lease-back van woonblokken in Neubrandenburg — Uitnodiging tot het indienen van opmerkingen overeenkomstig artikel 108, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (
  1
  )

1

28

| | Rectificaties |
| --- | --- |
| 2012/C 141/08 | Rectificatie van MEDIA 2007 — Ontwikkeling, distributie, promotie en opleiding — Oproep tot het indienen van voorstellen — EACEA/7/12 — Steun voor de transnationale distributie van Europese films — Het automatische programma 2012 (PB C 60 van 29.2.2012) | 38 |

Rectificaties

2012/C 141/08

Rectificatie van MEDIA 2007 — Ontwikkeling, distributie, promotie en opleiding — Oproep tot het indienen van voorstellen — EACEA/7/12 — Steun voor de transnationale distributie van Europese films — Het automatische programma 2012 (PB C 60 van 29.2.2012)

38

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst |
| | (2)   Voor de EER relevante tekst, behalve voor de producten die onder bijlage I van het Verdrag vallen |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst

1

(2)   Voor de EER relevante tekst, behalve voor de producten die onder bijlage I van het Verdrag vallen

2

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

II Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 17.5.2012 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 141/1 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2012

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 141/1

---

Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU

Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt

(Voor de EER relevante tekst)

2012/C 141/01

| Datum waarop het besluit is genomen | 4.8.2011 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | SA.32465 (11/N) |
| Lidstaat | Verenigd Koninkrijk |
| Regio | Wales |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Wales Screen Fund |
| Rechtsgrondslag | Sections 60, 61 and 70 of the Government of Wales Act 2006. Section 1 of the Welsh Development Agency Act 1975 provides that the Welsh Ministers may provide finance for persons carrying on or intending to carry on businesses to further the economic and social development of Wales or any part of Wales or to promote efficiency in business and international competitiveness in Wales |
| Type maatregel | Steunregeling |
| Doelstelling | Cultuurbevordering |
| Vorm van de steun | Directe subsidie, Zachte lening |
| Begrotingsmiddelen | | Voorziene jaarlijkse uitgaven: 3 miljoen GBP |

Datum waarop het besluit is genomen

4.8.2011

Referentienummer staatssteun

SA.32465 (11/N)

Lidstaat

Verenigd Koninkrijk

Regio

Wales

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Wales Screen Fund

Rechtsgrondslag

Sections 60, 61 and 70 of the Government of Wales Act 2006. Section 1 of the Welsh Development Agency Act 1975 provides that the Welsh Ministers may provide finance for persons carrying on or intending to carry on businesses to further the economic and social development of Wales or any part of Wales or to promote efficiency in business and international competitiveness in Wales

Type maatregel

Steunregeling

Doelstelling

Cultuurbevordering

Vorm van de steun

Directe subsidie, Zachte lening

Begrotingsmiddelen

Voorziene jaarlijkse uitgaven: 3 miljoen GBP

| | Totaal van de voorziene steun: 9 miljoen GBP |
| --- | --- |

Totaal van de voorziene steun: 9 miljoen GBP

Maximale steunintensiteit

20 %

Looptijd (periode)

4.8.2011-4.8.2014

Economische sectoren

Beperkt tot de media

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

| Welsh Government |
| --- |
| Rhodfa Padarn |
| Llanbadarn Fawr |
| Aberystwyth |
| Ceredigion |
| Wales |
| SY23 3UR |
| UNITED KINGDOM |

Welsh Government

Rhodfa Padarn

Llanbadarn Fawr

Aberystwyth

Ceredigion

Wales

SY23 3UR

UNITED KINGDOM

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

| Datum waarop het besluit is genomen | 15.12.2011 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | SA.34032 (11/N) |
| Lidstaat | Italië |
| Regio | — |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Reintroduction of the Italian Guarantee Scheme |
| Rechtsgrondslag | Decreto-Legge 6 dicembre 2011, n. 201 |
| Type maatregel | Steunregeling |
| Doelstelling | Opheffing van een ernstige verstoring van de economie |
| Vorm van de steun | Garantie |
| Begrotingsmiddelen | Totaal van de voorziene steun: 80 000 miljoen EUR |
| Maximale steunintensiteit | — |
| Looptijd (periode) | tot 30.6.2012 |
| Economische sectoren | Beperkt tot de financiële dienstverlening |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | Ministero dell'Economia e delle Finanze |
| Via XX Settembre 97 |
| 00187 Roma RM |
| ITALIA |

Datum waarop het besluit is genomen

15.12.2011

Referentienummer staatssteun

SA.34032 (11/N)

Lidstaat

Italië

Regio

—

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Reintroduction of the Italian Guarantee Scheme

Rechtsgrondslag

Decreto-Legge 6 dicembre 2011, n. 201

Type maatregel

Steunregeling

Doelstelling

Opheffing van een ernstige verstoring van de economie

Vorm van de steun

Garantie

Begrotingsmiddelen

Totaal van de voorziene steun: 80 000 miljoen EUR

Maximale steunintensiteit

—

Looptijd (periode)

tot 30.6.2012

Economische sectoren

Beperkt tot de financiële dienstverlening

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

Ministero dell'Economia e delle Finanze

Via XX Settembre 97

00187 Roma RM

ITALIA

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

| Datum waarop het besluit is genomen | 22.2.2012 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | SA.34280 (N/12) |
| Lidstaat | Finland |
| Regio | — |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Valtiontuki miehistön matka- javaihtokustannuksiin;
  Statligt stöd för kostnader för besättnings resor och avlösning |
| Rechtsgrondslag | Merityöaikalaki 9.4.1976/296, Merimiesten vuosilomalaki 1.6.1984/433; Merityösopimuslaki 17.6.2011/756.
  Sjöarbetstidslag 9.4.1976/296; Semesterlag för sjömän 1.6.1984/433; Lag om sjöarbetsavtal 17.6.2011/756 |
| Type maatregel | Steunregeling |
| Doelstelling | Sectorale ontwikkeling |
| Vorm van de steun | Directe subsidie |
| Begrotingsmiddelen | Voorziene jaarlijkse uitgaven: 1,5 miljoen EUR |
| Maximale steunintensiteit | — |
| Looptijd (periode) | vanaf 1.1.2012 |
| Economische sectoren | Beperkt tot de transportsector |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | Liikenne- ja viestintäministeriö |
| Valtioneuvosto |
| Eteläesplanadi 16 |
| PL 31 |
| FI-00023 Helsinki |
| SUOMI/FINLAND |

Datum waarop het besluit is genomen

22.2.2012

Referentienummer staatssteun

SA.34280 (N/12)

Lidstaat

Finland

Regio

—

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Valtiontuki miehistön matka- javaihtokustannuksiin;

Statligt stöd för kostnader för besättnings resor och avlösning

Rechtsgrondslag

Merityöaikalaki 9.4.1976/296, Merimiesten vuosilomalaki 1.6.1984/433; Merityösopimuslaki 17.6.2011/756.

Sjöarbetstidslag 9.4.1976/296; Semesterlag för sjömän 1.6.1984/433; Lag om sjöarbetsavtal 17.6.2011/756

Type maatregel

Steunregeling

Doelstelling

Sectorale ontwikkeling

Vorm van de steun

Directe subsidie

Begrotingsmiddelen

Voorziene jaarlijkse uitgaven: 1,5 miljoen EUR

Maximale steunintensiteit

—

Looptijd (periode)

vanaf 1.1.2012

Economische sectoren

Beperkt tot de transportsector

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

Liikenne- ja viestintäministeriö

Valtioneuvosto

Eteläesplanadi 16

PL 31

FI-00023 Helsinki

SUOMI/FINLAND

| Kommunikationsministeriet |
| --- |
| Statsrådet |
| Södra esplanaden 16 |
| PB 31 |
| FI-00023 Helsinki |
| SUOMI/FINLAND |

Kommunikationsministeriet

Statsrådet

Södra esplanaden 16

PB 31

FI-00023 Helsinki

SUOMI/FINLAND

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

| Datum waarop het besluit is genomen | 22.2.2012 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | SA.34344 (12/N) |
| Lidstaat | Italië |
| Regio | — |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Amendment of the Italian Guarantee Scheme |
| Rechtsgrondslag | Decreto-Legge 6 dicembre 2011, n. 201 |
| Type maatregel | Steunregeling |
| Doelstelling | Opheffing van een ernstige verstoring van de economie |
| Vorm van de steun | Garantie |
| Begrotingsmiddelen | Totaal van de voorziene steun: 110 000 miljoen EUR |
| Maximale steunintensiteit | — |
| Looptijd (periode) | tot 30.6.2012 |
| Economische sectoren | Beperkt tot de financiële dienstverlening |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | Ministero dell'Economia e delle Finanze |
| Via XX Settembre 97 |
| 00187 Roma RM |
| ITALIA |

Datum waarop het besluit is genomen

22.2.2012

Referentienummer staatssteun

SA.34344 (12/N)

Lidstaat

Italië

Regio

—

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Amendment of the Italian Guarantee Scheme

Rechtsgrondslag

Decreto-Legge 6 dicembre 2011, n. 201

Type maatregel

Steunregeling

Doelstelling

Opheffing van een ernstige verstoring van de economie

Vorm van de steun

Garantie

Begrotingsmiddelen

Totaal van de voorziene steun: 110 000 miljoen EUR

Maximale steunintensiteit

—

Looptijd (periode)

tot 30.6.2012

Economische sectoren

Beperkt tot de financiële dienstverlening

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

Ministero dell'Economia e delle Finanze

Via XX Settembre 97

00187 Roma RM

ITALIA

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

---

| 17.5.2012 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 141/5 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2012

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 141/5

---

Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU

Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt

(Voor de EER relevante tekst, behalve voor de producten die onder bijlage I van het Verdrag vallen)

2012/C 141/02

| Datum waarop het besluit is genomen | 10.4.2012 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | SA.33403 (11/N) |
| Lidstaat | Nederland |
| Regio | Nederland | — |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Verhoging van de parafiscale heffingen ter financiering van gezondheids- en onderzoeksmaatregelen in de pluimveesector |
| Rechtsgrondslag | 1. | Wet op de bedrijfsorganisatie (artikel 126); |

Datum waarop het besluit is genomen

10.4.2012

Referentienummer staatssteun

SA.33403 (11/N)

Lidstaat

Nederland

Regio

Nederland

—

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Verhoging van de parafiscale heffingen ter financiering van gezondheids- en onderzoeksmaatregelen in de pluimveesector

Rechtsgrondslag

1.

Wet op de bedrijfsorganisatie (artikel 126);

| 2. | Instellingsbesluit Productschap Pluimvee en Eieren (artikel 6 en 8); |
| --- | --- |

2.

Instellingsbesluit Productschap Pluimvee en Eieren (artikel 6 en 8);

| 3. | Verordening algemene bepalingen heffingen (PPE) 2005; |
| --- | --- |

3.

Verordening algemene bepalingen heffingen (PPE) 2005;

| 4. | Verordening bestemmingsheffingen pluimveevleessector (PPE); |
| --- | --- |

4.

Verordening bestemmingsheffingen pluimveevleessector (PPE);

| 5. | Verordening bestemmingsheffingen legsector; |
| --- | --- |

5.

Verordening bestemmingsheffingen legsector;

| 6. | Verordening fonds gezondheidszorg (PPE) 2011; |
| --- | --- |

6.

Verordening fonds gezondheidszorg (PPE) 2011;

| 7. | Verordening fonds onderzoek en ontwikkeling (PPE) 2011. |
| --- | --- |

7.

Verordening fonds onderzoek en ontwikkeling (PPE) 2011.

Type maatregel

Regeling

—

Doelstelling

Dierziekten, Onderzoek en ontwikkeling

Vorm van de steun

Gesubsidieerde diensten

Begrotingsmiddelen

Totaalbudget: 23,22 EUR (in miljoen)

Maximale steunintensiteit

100 %

Looptijd (periode)

tot 1.7.2017

Economische sectoren

Fokken van pluimvee

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

| Productschap voor Pluimvee en Eieren |
| --- |
| Postbus 460 |
| 2700 AL Zoetermeer |
| NEDERLAND |

Productschap voor Pluimvee en Eieren

Postbus 460

2700 AL Zoetermeer

NEDERLAND

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

| Datum waarop het besluit is genomen | 4.4.2012 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | SA.33628 (11/N) |
| Lidstaat | Polen |
| Regio | — |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Aid scheme for compensation for damage caused by floods in Poland |
| Rechtsgrondslag | Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz.U. nr 234, poz. 1385) |
| Type maatregel | Regeling | — |
| Doelstelling | Natuurrampen of uitzonderlijke gebeurtenissen |
| Vorm van de steun | Rentesubsidie, Vermindering socialezekerheidsbijdragen, Zachte lening, Belastinguitstel, Afboeking schulden, Rechtstreekse subsidie |
| Begrotingsmiddelen | Jaarbudget: 54 PLN (in miljoen) |
| Maximale steunintensiteit | 100 % |
| Looptijd (periode) | — |
| Economische sectoren | Landbouw, bosbouw en visserij |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | — |
| Andere informatie | — |

Datum waarop het besluit is genomen

4.4.2012

Referentienummer staatssteun

SA.33628 (11/N)

Lidstaat

Polen

Regio

—

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Aid scheme for compensation for damage caused by floods in Poland

Rechtsgrondslag

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz.U. nr 234, poz. 1385)

Type maatregel

Regeling

—

Doelstelling

Natuurrampen of uitzonderlijke gebeurtenissen

Vorm van de steun

Rentesubsidie, Vermindering socialezekerheidsbijdragen, Zachte lening, Belastinguitstel, Afboeking schulden, Rechtstreekse subsidie

Begrotingsmiddelen

Jaarbudget: 54 PLN (in miljoen)

Maximale steunintensiteit

100 %

Looptijd (periode)

—

Economische sectoren

Landbouw, bosbouw en visserij

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

—

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

---

III Voorbereidende handelingen

Europese Centrale Bank

| 17.5.2012 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 141/7 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2012

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 141/7

---

ADVIES VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK

van 7 maart 2012

inzake versterkte economische governance van het eurogebied

(CON/2012/18)

2012/C 141/03

Inleiding en rechtsgrondslag

Op 21 december 2011 ontving de Europese Centrale Bank (ECB) een verzoek van de Raad van de Europese Unie voor een advies inzake een voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende gemeenschappelijke voorschriften voor het monitoren en evalueren van ontwerpbegrotingsplannen en voor het garanderen van de correctie van buitensporige tekorten van de lidstaten van het eurogebied (1) (hierna de „ontwerpverordening betreffende het monitoren van ontwerpbegrotingsplannen”) en inzake een voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de versterking van het economische en budgettaire toezicht op lidstaten die ernstige moeilijkheden ondervinden of dreigen te ondervinden ten aanzien van hun financiële stabiliteit in het eurogebied (2) (hierna de „ontwerpverordening betreffende het versterken van toezichtprocedures”) (hierna samen aangeduid als de „ontwerpverordeningen”).

De bevoegdheid van de ECB om een advies uit te brengen is gebaseerd op artikel 127, lid 4, en artikel 282, lid 5 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, aangezien de ontwerpverordeningen relevant zijn voor het hoofddoel van het Europees Stelsel van centrale banken om prijsstabiliteit te handhaven, zoals bedoeld in artikel 127, lid 1 en artikel 282, lid 2 van het Verdrag en artikel 2 van de Statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank. Overeenkomstig de eerste volzin van artikel 17.5 van het Reglement van orde van de Europese Centrale Bank is dit advies door de Raad van bestuur van de ECB goedgekeurd.

Algemene overwegingen

Zoals gesteld in Advies CON/2011/13 (3), heeft de huidige crisis heel duidelijk laten zien dat een ambitieuze hervorming van het kader voor economische governance van essentieel en overweldigend belang is voor de Europese Unie, de lidstaten en, met name, het eurogebied. De versterking van het stabiliteits- en groeipact (SGP), die is verankerd in het wetgevingspakket van zes rechtshandelingen (4) die op 13 december 2011 in werking zijn getreden, heeft een robuuster Uniekader gecreëerd voor de coordinatie van en het toezicht op economisch en fiscaal beleid. Aangezien deel uitmaken van een monetaire unie verstrekkende implicaties heeft en vraagt om veel nauwere coördinatie en toezicht om de stabiliteit en houdbaarheid van het eurogebied als geheel te verzekeren, heeft de Eurotop van 26 oktober 2011 zich verbonden tot het treffen van aanvullende maatregelen.

Overeenkomstig haar in de context van de vaststelling van de bovengenoemde rechtshandelingen verwoorde standpunt, waarbij gevraagd wordt om een kwantumsprong voor het eurogebied, verwelkomt de ECB de ontwerpverordeningen en beveelt ze enkele wijzigingen aan die gericht zijn op: a) het verder versterken van de begrotingsdiscipline van de lidstaten van het eurogebied; en b) het verder versterken van het toezicht op de lidstaten van het eurogebied die ernstige moeilijkheden ondervinden of dreigen te ondervinden ten aanzien van hun financiële stabiliteit, ongeacht of ze financiële bijstand ontvangen of dergelijke bijstand nodig mochten hebben.

De ECB beschouwt de ontwerpverordeningen als compatibel met en aanvullend op het nieuwe Verdrag inzake Stabiliteit, Coördinatie en Bestuur in de Economische en Monetaire Unie (hierna het „VSCB”) zoals overeengekomen in de vergadering van de Europese Raad van 30 januari 2012.

Tenslotte is het, om voortgang te maken met de bovengenoemde kwantumsprong, een voorwaarde dat lidstaten tijdig en krachtig uitvoering geven aan hun verplichtingen onder het VSCB, alsook aan de ontwerpverordeningen zodra ze zijn vastgesteld.

I.   Ontwerpverordening betreffende het monitoren van ontwerpbegrotingsplannen

Deze ontwerpverordening bevat bepalingen die het begrotingstoezicht door de Europese Commissie op ontwerpbegrotingsplannen zullen versterken, en voorziet in nauwlettendere bewakingsprocedures om de correctie van buitensporige tekorten te verzekeren. De ECB verwelkomt de ontwerpverordening die, na vaststelling, het versterkte SGP zal aanvullen. De verordening betekent een stap voorwaarts naar het versterken van het economisch bestuur van de Unie met betrekking tot de lidstaten van het eurogebied en tot het verzekeren van de goede werking van de Economische en Monetaire Unie. Met name zou de ontwerpverordening: a) vereisen dat lidstaten van het eurogebied beschikken over cijfermatige begrotingsregels inzake het begrotingssaldo die in het kader van de nationale begrotingsprocedure uitvoering geven aan hun middellangetermijndoelstellingen, en over een onafhankelijke nationale begrotingsraad om onafhankelijke macro-economische en/of budgettaire prognoses te produceren voor jaarlijkse begrotingsplannen voor de middellange termijn en ontwerpbegrotingswetten; b) de bewaking en evaluatie van de ontwerpbegrotingsplannen van alle lidstaten van het eurogebied versterken, met inbegrip van het uitstippelen van een gemeenschappelijk budgettair tijdpad, het verstrekken van aanvullende informatie verlangen, en de mogelijkheid invoeren voor de Commissie om een advies vast te stellen betreffende een ontwerpbegrotingsplan en om een herzien plan te verzoeken indien een bijzonder ernstig geval van niet-nakoming met de verplichtingen van het SGP wordt vastgesteld; c) de tijdige correctie van buitensporige tekorten helpen verzekeren door middel van nauwgezettere bewaking van lidstaten waartegen een buitensporigtekortprocedure loopt en waaraan aanbevelingen van de Commissie zijn gericht betreffende de vaststelling van verdere maatregelen in het geval van risico van niet-nakoming van aanbevelingen van de Raad; en d) de hoge kwaliteit van overheidsrekeningen verzekeren door middel van een alomvattende onafhankelijke audit, die de recentelijk ingevoerde minimumvereisten betreffende de onafhankelijkheid van nationale statistische autoriteiten en de mogelijkheid van sancties in het geval van vervalsing van begrotingsstatistieken aanvult.

Tegelijkertijd is er ruimte voor verbetering om de ontwerpverordening krachtiger en effectiever te maken. In deze context heeft de ECB verscheidene opmerkingen.

| 1. | Om de verordening verder te versterken, dient de Commissie — om vroege deelname aan stabiliteitsprogramma's te verzekeren (5) — lidstaten van het eurogebied niet alleen te verzoeken een ontwerpbegrotingsplan in te dienen (6), maar ook bijgewerkte begrotingsplannen voor de middellange termijn. Deze plannen dienen ook de ontwikkeling van de overheidsschuld, impliciete en voorwaardelijke overheidsverplichtingen en overige gegevens te bestrijken die van belang zijn voor een beoordeling van de houdbaarheid van de openbare financiën op de lange termijn (7). Hiermee kan de Commissie de ontwerpbegrotingsplannen voor het komende jaar bewaken en evalueren, rekening houdend met de implicaties van nieuwe maatregelen voor de begroting op de middellange termijn, alsook met eventuele landspecifieke risico's voor de houdbaarheid van de openbare financiën. |
| --- | --- |

1.

Om de verordening verder te versterken, dient de Commissie — om vroege deelname aan stabiliteitsprogramma's te verzekeren (5) — lidstaten van het eurogebied niet alleen te verzoeken een ontwerpbegrotingsplan in te dienen (6), maar ook bijgewerkte begrotingsplannen voor de middellange termijn. Deze plannen dienen ook de ontwikkeling van de overheidsschuld, impliciete en voorwaardelijke overheidsverplichtingen en overige gegevens te bestrijken die van belang zijn voor een beoordeling van de houdbaarheid van de openbare financiën op de lange termijn (7). Hiermee kan de Commissie de ontwerpbegrotingsplannen voor het komende jaar bewaken en evalueren, rekening houdend met de implicaties van nieuwe maatregelen voor de begroting op de middellange termijn, alsook met eventuele landspecifieke risico's voor de houdbaarheid van de openbare financiën.

| 2. | De ECB stelt voor dat de Commissie een advies uitbrengt indien het ontwerpbegrotingsplan zou leiden tot niet-nakoming van de in het stabiliteits- en groeipact neergelegde verplichtingen ten aanzien van begrotingsbeleid en tot een structureel tekort dat hoger is dan voorzien in het stabiliteitsprogramma van een lidstaat; of indien de overheidsschuldquote hoger is dan 60 % van het bruto binnenlands product en niet snel genoeg afneemt zoals bepaald in het stabiliteits- en groeipact; of indien de Commissie risico's voor de houdbaarheid van de begroting vaststelt. De Commissie dient hierbij rekening te houden met een eventueel advies van de Raad betreffende het stabiliteitsprogramma. De ECB beveelt ook aan om (in artikel 6, lid 1) expliciet aan te geven dat de Commissie de kwaliteit van het proces voor het verzamelen van de onderliggende gegevens evalueert, hetgeen bijvoorbeeld zou kunnen leiden tot een advies over de kwaliteit van begrotingsstatistieken of het ontbreken van onafhankelijkheid van macro-economische en/of begrotingsprognoses (8). |
| --- | --- |

2.

De ECB stelt voor dat de Commissie een advies uitbrengt indien het ontwerpbegrotingsplan zou leiden tot niet-nakoming van de in het stabiliteits- en groeipact neergelegde verplichtingen ten aanzien van begrotingsbeleid en tot een structureel tekort dat hoger is dan voorzien in het stabiliteitsprogramma van een lidstaat; of indien de overheidsschuldquote hoger is dan 60 % van het bruto binnenlands product en niet snel genoeg afneemt zoals bepaald in het stabiliteits- en groeipact; of indien de Commissie risico's voor de houdbaarheid van de begroting vaststelt. De Commissie dient hierbij rekening te houden met een eventueel advies van de Raad betreffende het stabiliteitsprogramma. De ECB beveelt ook aan om (in artikel 6, lid 1) expliciet aan te geven dat de Commissie de kwaliteit van het proces voor het verzamelen van de onderliggende gegevens evalueert, hetgeen bijvoorbeeld zou kunnen leiden tot een advies over de kwaliteit van begrotingsstatistieken of het ontbreken van onafhankelijkheid van macro-economische en/of begrotingsprognoses (8).

| 3. | In haar advies dient de Commissie lidstaten van het eurogebied om een herzien ontwerpbegrotingsplan te verzoeken in het geval van niet-nakoming van de in het stabiliteits- en groeipact neergelegde verplichtingen ten aanzien van het begrotingsbeleid. Daarnaast dient de Commissie lidstaten om een herzien ontwerpbegrotingsplan te verzoeken in het geval een ontwerpbegroting zich niet houdt aan het tekort en/of de schuldontwikkeling zoals gespecificeerd in het stabiliteitsprogramma van een lidstaat, rekening houdend met een eventueel advies van de Raad betreffende het stabiliteitsprogramma, of wanneer ze risico's vaststelt voor houdbaarheid van de begroting (d.w.z. hier dient niet alleen om te worden verzocht in „bijzonder ernstige gevallen van niet-nakoming” van de in het SGP neergelegde verplichtingen ten aanzien van het begrotingsbeleid voor het komende jaar, maar zodra sprake is van enigerlei niet-nakoming of wanneer andere risico's voor houdbaarheid van de begroting zijn vastgesteld) (9). |
| --- | --- |

3.

In haar advies dient de Commissie lidstaten van het eurogebied om een herzien ontwerpbegrotingsplan te verzoeken in het geval van niet-nakoming van de in het stabiliteits- en groeipact neergelegde verplichtingen ten aanzien van het begrotingsbeleid. Daarnaast dient de Commissie lidstaten om een herzien ontwerpbegrotingsplan te verzoeken in het geval een ontwerpbegroting zich niet houdt aan het tekort en/of de schuldontwikkeling zoals gespecificeerd in het stabiliteitsprogramma van een lidstaat, rekening houdend met een eventueel advies van de Raad betreffende het stabiliteitsprogramma, of wanneer ze risico's vaststelt voor houdbaarheid van de begroting (d.w.z. hier dient niet alleen om te worden verzocht in „bijzonder ernstige gevallen van niet-nakoming” van de in het SGP neergelegde verplichtingen ten aanzien van het begrotingsbeleid voor het komende jaar, maar zodra sprake is van enigerlei niet-nakoming of wanneer andere risico's voor houdbaarheid van de begroting zijn vastgesteld) (9).

| 4. | De ontwerpverordening bepaalt dat de Commissie om een herzien ontwerpbegrotingsplan verzoekt in het geval van „bijzonder ernstige gevallen van niet-nakoming” van de in het SGP neergelegde verplichtingen ten aanzien van het begrotingsbeleid. De ECB stelt voor deze formulering te wijzigen in „niet-nakoming” om tijdige herziening van het ontwerpbegrotingsplan te verzekeren. |
| --- | --- |

4.

De ontwerpverordening bepaalt dat de Commissie om een herzien ontwerpbegrotingsplan verzoekt in het geval van „bijzonder ernstige gevallen van niet-nakoming” van de in het SGP neergelegde verplichtingen ten aanzien van het begrotingsbeleid. De ECB stelt voor deze formulering te wijzigen in „niet-nakoming” om tijdige herziening van het ontwerpbegrotingsplan te verzekeren.

Om het correctieve deel van het SGP te versterken, acht de ECB ook een nauwgezettere follow-up van de toereikendheid van corrigerende maatregelen gerechtvaardigd — indien de tijdige correctie van het buitensporig tekort twijfelachtig lijkt — door middel van krachtiger gebruik van groepsdruk in de Eurogroep, de Raad en, uiteindelijk, de Europese Raad, alsook een groter gebruik van (reputatiebeïnvloedende) sancties (10).

II.   Ontwerpverordening betreffende het versterken van toezichtprocedures

Deze ontwerpverordening legt een toezichtmechanisme vast dat van toepassing is op lidstaten van het eurogebied die spanningen op de financiële markt ondervinden of dreigen te ondervinden en/of die financiële bijstand ontvangen. In het algemeen is de ontwerpverordening welkom, aangezien ze een expliciete basis verschaft voor de praktijk van het sterker bewaken van lidstaten die spanningen op de financiële markt ondervinden of financiële bijstand ontvangen. De betrokkenheid van de ECB en Europese toezichthoudende autoriteiten is ook welkom. Niettemin heeft de ECB verscheidene opmerkingen.

| 1. | De ECB verwelkomt het feit dat, zelfs indien een lidstaat geen enkele financiële ondersteuning ontvangt, de Commissie kan besluiten die lidstaat onder verscherpt toezicht te plaatsen indien hij ernstige financiële moeilijkheden ondervindt (het zou te prefereren zijn dezelfde terminologie te gebruiken door de hele ontwerpverordening heen, die thans zowel naar „serious difficulties” (bijv. artikel 1) als naar „severe difficulties” (bijv. artikel 2) verwijst). Daarnaast zou het geven van voorbeelden van wat een ernstige moeilijkheid zou kunnen vormen, het begrip van de ontwerpverordening vergemakkelijken, in tegenstelling tot het ontwikkelen van een uitputtende definitie, hetgeen niet verstandig zou zijn. Een dergelijke definitie zou in feite de toepassing van de ontwerpverordening op door latere marktontwikkelingen veroorzaakte situaties die niet konden zijn voorzien ten tijde van de vaststelling van de verordening, verhinderen (11). |
| --- | --- |

1.

De ECB verwelkomt het feit dat, zelfs indien een lidstaat geen enkele financiële ondersteuning ontvangt, de Commissie kan besluiten die lidstaat onder verscherpt toezicht te plaatsen indien hij ernstige financiële moeilijkheden ondervindt (het zou te prefereren zijn dezelfde terminologie te gebruiken door de hele ontwerpverordening heen, die thans zowel naar „serious difficulties” (bijv. artikel 1) als naar „severe difficulties” (bijv. artikel 2) verwijst). Daarnaast zou het geven van voorbeelden van wat een ernstige moeilijkheid zou kunnen vormen, het begrip van de ontwerpverordening vergemakkelijken, in tegenstelling tot het ontwikkelen van een uitputtende definitie, hetgeen niet verstandig zou zijn. Een dergelijke definitie zou in feite de toepassing van de ontwerpverordening op door latere marktontwikkelingen veroorzaakte situaties die niet konden zijn voorzien ten tijde van de vaststelling van de verordening, verhinderen (11).

| 2. | Aangezien de bronnen van moeilijkheden van de lidstaten onder verscherpt toezicht gemakkelijk systeemrisico's zouden kunnen inhouden of genereren, zou actie op dit gebied profijt kunnen hebben van de betrokkenheid van het Europees Comité voor systeemrisico's (ESRB). Het zou daarom nuttig zijn het ESRB, in voorkomend geval, te informeren over de resultaten van het verscherpte toezicht. |
| --- | --- |

2.

Aangezien de bronnen van moeilijkheden van de lidstaten onder verscherpt toezicht gemakkelijk systeemrisico's zouden kunnen inhouden of genereren, zou actie op dit gebied profijt kunnen hebben van de betrokkenheid van het Europees Comité voor systeemrisico's (ESRB). Het zou daarom nuttig zijn het ESRB, in voorkomend geval, te informeren over de resultaten van het verscherpte toezicht.

| 3. | Een ander cruciaal kenmerk van de ontwerpverordening is dat de Raad kan aanbevelen dat een lidstaat die onder verscherpt toezicht staat, om financiële bijstand vraagt en een macro-economisch aanpassingsprogramma opstelt indien meer maatregelen nodig worden geacht en de financiële situatie van de lidstaat aanzienlijke negatieve gevolgen heeft voor de financiële stabiliteit van het eurogebied als geheel (12). Dit is een belangrijke bepaling aangezien die een lidstaat sterk aanmoedigt om financiële bijstand te vragen en onnodige vertragingen te vermijden indien dit nadelige gevolgen zou kunnen hebben voor de financiële stabiliteit in het eurogebied als geheel. Deze bepaling zou kunnen worden versterkt door de Raad te verplichten („de Raad beveelt aan”) een dergelijke aanbeveling te doen. |
| --- | --- |

3.

Een ander cruciaal kenmerk van de ontwerpverordening is dat de Raad kan aanbevelen dat een lidstaat die onder verscherpt toezicht staat, om financiële bijstand vraagt en een macro-economisch aanpassingsprogramma opstelt indien meer maatregelen nodig worden geacht en de financiële situatie van de lidstaat aanzienlijke negatieve gevolgen heeft voor de financiële stabiliteit van het eurogebied als geheel (12). Dit is een belangrijke bepaling aangezien die een lidstaat sterk aanmoedigt om financiële bijstand te vragen en onnodige vertragingen te vermijden indien dit nadelige gevolgen zou kunnen hebben voor de financiële stabiliteit in het eurogebied als geheel. Deze bepaling zou kunnen worden versterkt door de Raad te verplichten („de Raad beveelt aan”) een dergelijke aanbeveling te doen.

| 4. | Wat betreft het onderscheid tussen anticiperende bijstand met verscherpt toezicht en financiële bijstand met fors versterkte monitoring, is het belangrijk te benadrukken dat aanpassingsvereisten bij beide vormen van bijstand ambitieus moeten zijn. Lidstaten dienen te worden aangemoedigd een meer ambitieus aanpassingsprogramma niet te vermijden door anticiperende bijstand in plaats van directe financiële bijstand aan te vragen. |
| --- | --- |

4.

Wat betreft het onderscheid tussen anticiperende bijstand met verscherpt toezicht en financiële bijstand met fors versterkte monitoring, is het belangrijk te benadrukken dat aanpassingsvereisten bij beide vormen van bijstand ambitieus moeten zijn. Lidstaten dienen te worden aangemoedigd een meer ambitieus aanpassingsprogramma niet te vermijden door anticiperende bijstand in plaats van directe financiële bijstand aan te vragen.

| 5. | Het is bijzonder welkom dat de ontwerpverordening lidstaten verplicht de Raad, de Commissie en de ECB te raadplegen alvorens internationale geldgevers te benaderen voor financiële bijstand (13). De ECB merkt op dat de verplichtingen van de lidstaten van het eurogebied die financiële bijstand wensen te verkrijgen, meer dienen in te houden dan alleen het delen van informatie. Dergelijke lidstaten dienen de mogelijkheden te bespreken die beschikbaar zijn op grond van bestaande financiële instrumenten van de Unie of het eurogebied, en de voorzieningen van internationale financiële instellingen en geldgevers. De voorgestelde verscherpte toezichtprocedure zou op verschillende manieren verder kunnen worden versterkt. De specifieke aard van anticiperende financiële bijstand wordt erkend (14), aangezien lidstaten waaraan dergelijke bijstand is verstrekt, worden vrijgesteld van verscherpt toezicht, zolang op de kredietlijn geen beroep wordt gedaan, mits toegang tot dergelijke anticiperende bijstand niet afhankelijk is gesteld van het vaststellen van nieuwe beleidsmaatregelen. Echter, het voortdurend bewaken door de Commissie van de verkiesbaarheidscriteria neergelegd in intergouvernementele financiële-bijstandinstrumenten en instrumenten van de Unie dient ook te gelden voor lidstaten waaraan toegang is verleend tot anticiperende financiële bijstand, zelfs indien deze bijstand niet is gekoppeld aan de vaststelling van nieuwe beleidsmaatregelen. Hoe dan ook, indien een lidstaat het nodig oordeelt te verzoeken om anticiperende financiële bijstand, lijkt nauwlettendere bewaking gerechtvaardigd. |
| --- | --- |

5.

Het is bijzonder welkom dat de ontwerpverordening lidstaten verplicht de Raad, de Commissie en de ECB te raadplegen alvorens internationale geldgevers te benaderen voor financiële bijstand (13). De ECB merkt op dat de verplichtingen van de lidstaten van het eurogebied die financiële bijstand wensen te verkrijgen, meer dienen in te houden dan alleen het delen van informatie. Dergelijke lidstaten dienen de mogelijkheden te bespreken die beschikbaar zijn op grond van bestaande financiële instrumenten van de Unie of het eurogebied, en de voorzieningen van internationale financiële instellingen en geldgevers. De voorgestelde verscherpte toezichtprocedure zou op verschillende manieren verder kunnen worden versterkt. De specifieke aard van anticiperende financiële bijstand wordt erkend (14), aangezien lidstaten waaraan dergelijke bijstand is verstrekt, worden vrijgesteld van verscherpt toezicht, zolang op de kredietlijn geen beroep wordt gedaan, mits toegang tot dergelijke anticiperende bijstand niet afhankelijk is gesteld van het vaststellen van nieuwe beleidsmaatregelen. Echter, het voortdurend bewaken door de Commissie van de verkiesbaarheidscriteria neergelegd in intergouvernementele financiële-bijstandinstrumenten en instrumenten van de Unie dient ook te gelden voor lidstaten waaraan toegang is verleend tot anticiperende financiële bijstand, zelfs indien deze bijstand niet is gekoppeld aan de vaststelling van nieuwe beleidsmaatregelen. Hoe dan ook, indien een lidstaat het nodig oordeelt te verzoeken om anticiperende financiële bijstand, lijkt nauwlettendere bewaking gerechtvaardigd.

| 6. | De ECB merkt op dat de ontwerpverordening lidstaten die profiteren van anticiperende financiële bijstand en van met het oog op herkapitalisatie van financiële instellingen verstrekte leningen, onvoorwaardelijk uitsluit van het beoordelen van de houdbaarheid van overheidsschuld en van de plicht een macro-economisch aanpassingsprogramma op te stellen (15). De ECB beveelt aan de mogelijkheid van het beoordelen van de houdbaarheid van overheidsschuld ook open te houden met betrekking tot lidstaten waarvoor een anticiperend programma geldt. Dit is zelfs meer aangewezen indien een lidstaat een lening ontvangt voor de herkapitalisatie van financiële instellingen, gezien het nauwe verband tussen houdbaarheid van de begroting en instabiliteit van de financiële sector en het effect van de lening op het algemene schuldpositieniveau van de lidstaat. De ontheffing van het opstellen van een macro-economisch aanpassingsprogramma dient niet het verlenen van technische bijstand en de betrokkenheid van parlementen uit te sluiten (16). |
| --- | --- |

6.

De ECB merkt op dat de ontwerpverordening lidstaten die profiteren van anticiperende financiële bijstand en van met het oog op herkapitalisatie van financiële instellingen verstrekte leningen, onvoorwaardelijk uitsluit van het beoordelen van de houdbaarheid van overheidsschuld en van de plicht een macro-economisch aanpassingsprogramma op te stellen (15). De ECB beveelt aan de mogelijkheid van het beoordelen van de houdbaarheid van overheidsschuld ook open te houden met betrekking tot lidstaten waarvoor een anticiperend programma geldt. Dit is zelfs meer aangewezen indien een lidstaat een lening ontvangt voor de herkapitalisatie van financiële instellingen, gezien het nauwe verband tussen houdbaarheid van de begroting en instabiliteit van de financiële sector en het effect van de lening op het algemene schuldpositieniveau van de lidstaat. De ontheffing van het opstellen van een macro-economisch aanpassingsprogramma dient niet het verlenen van technische bijstand en de betrokkenheid van parlementen uit te sluiten (16).

| 7. | Het vermijden van overloopeffecten is een kerndoelstelling van verscherpt toezicht op lidstaten van het eurogebied die financiële spanningen ondervinden, en het is daarom belangrijk ook de Raad de bevoegdheid te geven de verscherpt toezichtprocedures in werking te stellen en na te streven door de Commissie te verzoeken tot verscherpt toezicht over te gaan, aanvullende informatie te vragen betreffende de situatie van financiële instellingen, aanvullende stresstests uit te voeren of om aanvullende actie te verzoeken (17). |
| --- | --- |

7.

Het vermijden van overloopeffecten is een kerndoelstelling van verscherpt toezicht op lidstaten van het eurogebied die financiële spanningen ondervinden, en het is daarom belangrijk ook de Raad de bevoegdheid te geven de verscherpt toezichtprocedures in werking te stellen en na te streven door de Commissie te verzoeken tot verscherpt toezicht over te gaan, aanvullende informatie te vragen betreffende de situatie van financiële instellingen, aanvullende stresstests uit te voeren of om aanvullende actie te verzoeken (17).

| 8. | De ontwerpverordening vereist dat een lidstaat waarvoor een aanpassingsprogramma loopt en die over onvoldoende administratieve capaciteit beschikt voor, dan wel ernstige problemen ondervindt bij de tenuitvoerlegging van het programma, verzoekt om technische bijstand van de Commissie (18). De zware last die een macro-economisch aanpassingsprogramma inhoudt voor de betrokken lidstaat, geeft ook aanleiding tot de noodzaak voor dergelijke bijstand, en het zou daarom nuttig zijn de mogelijkheid toe te voegen dat andere instellingen van de Unie en lidstaten dergelijke bijstand verlenen en hun expertise bijdragen. |
| --- | --- |

8.

De ontwerpverordening vereist dat een lidstaat waarvoor een aanpassingsprogramma loopt en die over onvoldoende administratieve capaciteit beschikt voor, dan wel ernstige problemen ondervindt bij de tenuitvoerlegging van het programma, verzoekt om technische bijstand van de Commissie (18). De zware last die een macro-economisch aanpassingsprogramma inhoudt voor de betrokken lidstaat, geeft ook aanleiding tot de noodzaak voor dergelijke bijstand, en het zou daarom nuttig zijn de mogelijkheid toe te voegen dat andere instellingen van de Unie en lidstaten dergelijke bijstand verlenen en hun expertise bijdragen.

| 9. | Daarnaast zou het nuttig zijn in de betrokken lidstaat een permanente ingezeten adviseur te vestigen, die de autoriteiten van deze lidstaat zou adviseren over de tenuitvoerlegging van het aanpassingsprogramma en in coördinatie met de bij de technische bijstand betrokken instellingen en lidstaten van de Unie zou handelen. |
| --- | --- |

9.

Daarnaast zou het nuttig zijn in de betrokken lidstaat een permanente ingezeten adviseur te vestigen, die de autoriteiten van deze lidstaat zou adviseren over de tenuitvoerlegging van het aanpassingsprogramma en in coördinatie met de bij de technische bijstand betrokken instellingen en lidstaten van de Unie zou handelen.

| 10. | De ECB begrijpt dat indien een lidstaat alleen een beroep doet op financiële bijstand van het Europees financieel stabilisatiemechanisme, de Europese faciliteit voor financiële stabiliteit en het Europees stabiliteitsmechanisme, in plaats van op financiële bijstand van derde landen of financiële instellingen, het macro-economisch aanpassingsprogramma de facto de tussen alle partijen in de context van het verlenen van toegang tot dergelijke financiële bijstand overeengekomen voorwaarden ten aanzien van economisch beleid zal weergeven. Met het oog op juridische duidelijkheid beveelt de ECB aan deze interpretatie uitdrukkelijk in artikel 6 van de ontwerpverordening tot uitdrukking te brengen. |
| --- | --- |

10.

De ECB begrijpt dat indien een lidstaat alleen een beroep doet op financiële bijstand van het Europees financieel stabilisatiemechanisme, de Europese faciliteit voor financiële stabiliteit en het Europees stabiliteitsmechanisme, in plaats van op financiële bijstand van derde landen of financiële instellingen, het macro-economisch aanpassingsprogramma de facto de tussen alle partijen in de context van het verlenen van toegang tot dergelijke financiële bijstand overeengekomen voorwaarden ten aanzien van economisch beleid zal weergeven. Met het oog op juridische duidelijkheid beveelt de ECB aan deze interpretatie uitdrukkelijk in artikel 6 van de ontwerpverordening tot uitdrukking te brengen.

III.   Relatie met het VSCB

De vaststelling van het VSCB heeft wijziging van de ontwerpverordening betreffende het monitoren van ontwerpbegrotingsplannen tot gevolg. De ECB suggereert dat deze verordening onder andere voor zover mogelijk het volgende dient te bestrijken: a) de bepalingen betreffende cijfermatige begrotingsregels, met inbegrip van het tijdschema voor snelle convergentie tot de middellangetermijndoelstelling, waaronder de ruimte voor tijdelijke afwijkingen vanwege uitzonderlijke omstandigheden; b) de belangrijkste elementen van het automatisch correctiemechanisme; c) het vereiste voor lidstaten waartegen een buitensporigtekortprocedure loopt, om te beschikken over budgetaire en economische partnerschapsprogramma's; en d) de rapportage vooraf over plannen voor de uitgifte van overheidsschuldpapier.

Indien dergelijke wijzigingen niet worden ingevoerd in de ontwerpverordening, zou de ECB er een sterk voorstander van zijn dat bijkomende wetgevingsvoorstellen worden ingediend. Ze merkt daarbij op dat het voornemen van de Commissie om wetgevingsvoorstellen in te dienen inzake aangelegenheden c) en d) hierboven, samen met voorstellen betreffende de coördinatie van grote hervormingsplannen van de lidstaten ten aanzien van economisch beleid, werd vastgelegd in de achtste overweging van het VSCB. De ECB is een sterk voorstander van deze benadering.

Betreffende de invoering van een nieuwe marge voor middellangetermijndoelstellingen zoals genoemd in de negende overweging van het VSCB, merkt de ECB op dat indien deze marge niet in de ontwerpverordening wordt geïntroduceerd, de Commissie een wetgevingsvoorstel zou kunnen indienen om die marge te introduceren. De ECB zou een dergelijk voorstel verwelkomen.

Betreffende het automatisch correctiemechanisme, zal de Commissie, in aanvulling op het noemen van de belangrijkste elementen ervan in de ontwerpverordening zoals de ECB suggereert, voorzien in alle overige noodzakelijke elementen overeenkomstig artikel 3.1, onder e), en artikel 3.2 van het VSCB.

Wanneer verdere wijzigingen in de ontwerpverordeningen of bijkomende wetgevende initiatieven worden voorgesteld als gevolg van het VSCB via het juridisch kader van de Unie en via bepalingen die verdere taken aan de Raad toewijzen, dient waar van toepassing de stemprocedure met een omgekeerde gekwalificeerde meerderheid te worden gebruikt. Een besluit inzake niet-nakoming van de beleidsvereisten in een programma op grond van artikel 6, lid 5 van de ontwerpverordening betreffende het versterken van toezichtprocedures is een acuut geval waarin de toepassing van de stemprocedure met een omgekeerde gekwalificeerde meerderheid is aan te bevelen.

Hoe dan ook, indien de bepalingen van het VSCB niet gedetailleerd genoeg zijn, bijv. de bepaling inzake het beter coördineren van het plannen van de uitgifte van overheidsschuldpapier, ook gelet op recente ervaring tijdens de overheidsschuldencrisis van het eurogebied, dient de ontwerpverordening meer specifieke bepalingen te bevatten. Deze dienen de reeds opgezette coördinatie door de nationale agentschappen voor het schuldbeheer in het kader van het EFC-subcomité voor de EU-markten voor staatsschuldpapier als voorbeeld te nemen, en duidelijk verder te gaan dan de huidige ad-hoccoördinatie en informatie-uitwisseling.

Tenslotte, betreffende de uiterste termijnen die zijn voorzien in het VSCB en de ontwerpverordening betreffende het monitoren van ontwerpbegrotingsplannen, zal een snelle ratificatieprocedure van het VSCB en de ermee verbandhoudende wijzigingen van de grondwet of van equivalente rechtshandelingen verzekeren dat effectief kan worden voldaan aan de uiterste termijn voor naleving van de in de ontwerpverordening voorziene begrotingsregels, bijv. zes maanden na de inwerkingtreding ervan (19).

Formuleringsvoorstellen

Door de ECB aanbevolen wijzigingen van de voorstellen van de Commissie gaan in de bijlage vergezeld van specifieke formuleringsvoorstellen met een uitleg.

Gedaan te Frankfurt am Main, 7 maart 2012.

De president van de ECB

Mario DRAGHI

---

(1)  COM(2011) 821 definitief.

1

(2)  COM(2011) 819 definitief.

2

(3)  Advies CON/2011/13 van 16 februari 2011 inzake hervorming van de economische governance in de Europese Unie.

3

(4)  Verordening (EU) nr. 1173/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 inzake de effectieve handhaving van het begrotingstoezicht in het eurogebied (PB L 306 van 23.11.2011, blz. 1); Verordening (EU) nr. 1174/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende handhavingsmaatregelen voor de correctie van buitensporige macro-economische onevenwichtigheden in het eurogebied (PB L 306 van 23.11.2011, blz. 8); Verordening (EU) nr. 1175/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (PB L 306 van 23.11.2011, blz. 12); Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden (PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25); Verordening (EU) nr. 1177/2011 van de Raad van 8 november 2011 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1467/97 over de bespoediging en verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten (PB L 306 van 23.11.2011, blz. 33); en Richtlijn 2011/85/EU van de Raad van 8 november 2011 tot vaststelling van voorschriften voor de begrotingskaders van de lidstaten (PB L 306 van 23.11.2011, blz. 41).

4

(5)  Zie artikel 2, dat verwijst naar Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1).

5

(6)  Zie artikel 5, lid 1.

6

(7)  Zie artikel 5, lid 3, en de voorgestelde wijziging 3 in de bijlage bij dit advies.

7

(8)  Zie de voorgestelde wijziging 5 in de bijlage bij dit advies.

8

(9)  Zie de voorgestelde wijziging 4 in de bijlage bij dit advies.

9

(10)  Zie de voorgestelde wijzigingen 6 en 9 in de bijlage bij dit advies.

10

(11)  Zie de voorgestelde wijziging 4 in de bijlage bij dit advies.

11

(12)  Zie wijziging 8 in de bijlage bij dit advies.

12

(13)  Zie artikel 4.

13

(14)  Zie artikel 2, lid 3.

14

(15)  Zie artikel 13 van de ontwerpverordening.

15

(16)  Zie artikel 6, lid 6 t/m 8 van de ontwerpverordening en de voorgestelde wijziging 10 in de bijlage bij dit advies.

16

(17)  Zie de voorgestelde wijziging 7 in de bijlage bij dit advies.

17

(18)  Zie artikel 6, lid 6.

18

(19)  Zie artikel 12, lid 3 van de ontwerpverordening.

19

---

BIJLAGE

Formuleringsvoorstellen voor de ontwerpverordening betreffende het monitoren van ontwerpbegrotingsplannen

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Door de ECB voorgestelde wijzigingen (1) |
| --- | --- |
| Wijziging 1 |
| Artikel 2, lid 1, onder a), f) (nieuw) en g) (nieuw) |
| „a)   „onafhankelijke begrotingsraad”: een instantie die ten overstaan van de begrotingsautoriteiten van de lidstaat functioneel autonoom is en met het monitoren van de toepassing van nationale begrotingsregels is belast;” | „a)   „onafhankelijke begrotingsraad”: een instantie die ten overstaan van de begrotingsautoriteiten van de lidstaat functioneel autonoom is en met het monitoren en beoordelen van de toepassing van nationale begrotingsregels is belast, en waaraan technische taken in verband met budgettaire beleidsvorming zijn toevertrouwd [verder te specificeren door de Commissie];
  ...

  f)   „jaarlijks structureel saldo van de overheid”:
  het jaarlijks conjunctuur-gezuiverde saldo, ongerekend eenmalige en tijdelijke maatregelen;

  g)   „uitzonderlijke omstandigheden”:
  een buiten de macht van de lidstaat vallende ongewone gebeurtenis die een aanzienlijke invloed heeft op de financiële positie van de overheid, of perioden van ernstige economische neergang voor het eurogebied [of de Unie] als geheel.” |
| Uitleg


  De taken van de onafhankelijke begrotingsraad moeten duidelijk door de Commissie worden afgebakend. De definities dienen die in het VSCB (artikel 3, lid 3) te reflecteren. De ECB stelt voor deze termen te gebruiken in artikel 4. |
| Wijziging 2 |
| Artikel 4, lid 1, lid 1a (nieuw), 1b (nieuw) en 1c (nieuw) |
| „1.   De lidstaten beschikken over cijfermatige begrotingsregels inzake het begrotingssaldo die in het kader van de nationale begrotingsprocedure uitvoering geven aan hun middellange-termijndoelstelling voor de begroting als omschreven in artikel 2 bis van Verordening (EG) nr. 1466/97. Deze regels hebben betrekking op de overheid als geheel en hebben een bindend, en bij voorkeur constitutioneel, karakter.” | „1.   De lidstaten beschikken over cijfermatige begrotingsregels inzake het begrotingssaldo die in het kader van de nationale begrotingsprocedure uitvoering geven aan hun middellange-termijndoelstelling voor de begroting als omschreven in artikel 2 bis van Verordening (EG) nr. 1466/97. Deze regels hebben betrekking op de overheid als geheel en hebben een bindend, en bij voorkeur constitutioneel, karakter. Lidstaten mogen alleen in uitzonderlijke omstandigheden tijdelijk afwijken van de middellange-termijndoelstelling of van het aanpassingstraject in die richting, mits dit de houdbaarheid van de begroting op de middellange termijn niet in gevaar brengt.

  1a.   Lidstaten zorgen ervoor dat de jaarlijkse begrotingssituatie van de overheid in evenwicht is of een overschot vertoont. Hiertoe dient, als een speciaal akkoord onder lidstaten om verder te gaan dan Verordening (EG) nr. 1466/97, het jaarlijks structureel saldo van de overheid een landspecifieke referentiewaarde niet te overschrijden, met als limiet een structureel tekort van 0,5 % van het BNP. Indien het niveau van de overheidsschuld significant lager is dan 60 % vanhet BNP en de risico's voor houdbaarheid van de begroting op de lange termijn klein zijn, mag de landspecifieke referentiewaarde voor het jaarlijks structureel saldo van de overheid een limiet bereiken van een structureel tekort van ten hoogste 1 % van het nominale BNP.


  1b.   Lidstaten voeren een correctiemechanisme in dat automatisch in werking treedt, met als doel het corrigeren van significante, waargenomen afwijkingen van de middellange-termijndoelstelling of van het aanpassingstraject in die richting, met inbegrip van het gecumuleerde effect daarvan op de dynamiek van de overheidsschuld. [Aard, omvang en tijdskader van het correctiemechanisme, waaronder in het geval van uitzonderlijke omstandigheden, worden vastgelegd in een bijlage bij deze verordening.]


  1c.   Lidstaten zorgen voor snelle convergentie naar hun middellange-termijndoelstellingen op basis van ambitieuze en bindende, door de Commissie voorgestelde tijdskaders, die landspecifieke risico's voor houdbaarheid van de begroting in aanmerking nemen. De voorgestelde tijdskaders worden openbaar gemaakt.” |
| Uitleg


  De ontwerpverordening dient de belangrijkste beginselen van het VSCB te bevatten (artikel 3 in dit geval). |
| Wijziging 3 |
| Artikel 5, lid 3, onder g), en lid 3a (nieuw) |
| | „g) | gedetailleerde informatie betreffende de ontwikkeling van de overheidsschuld, alsook andere gegevens die van belang zijn voor een beoordeling van de landspecifieke risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, met name een overzicht van impliciete verplichtingen en van voorwaardelijke verplichtingen met mogelijk grote gevolgen voor de overheidsbegrotingen, zoals gedefinieerd in artikel 14, lid 3 van Richtlijn 2011/85/EU van de Raad. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de ECB voorgestelde wijzigingen (1)

Wijziging 1

Artikel 2, lid 1, onder a), f) (nieuw) en g) (nieuw)

„a)   „onafhankelijke begrotingsraad”: een instantie die ten overstaan van de begrotingsautoriteiten van de lidstaat functioneel autonoom is en met het monitoren van de toepassing van nationale begrotingsregels is belast;”

„a)   „onafhankelijke begrotingsraad”: een instantie die ten overstaan van de begrotingsautoriteiten van de lidstaat functioneel autonoom is en met het monitoren en beoordelen van de toepassing van nationale begrotingsregels is belast, en waaraan technische taken in verband met budgettaire beleidsvorming zijn toevertrouwd [verder te specificeren door de Commissie];

...

f)   „jaarlijks structureel saldo van de overheid”:

g)   „uitzonderlijke omstandigheden”:

Uitleg

Uitleg

De taken van de onafhankelijke begrotingsraad moeten duidelijk door de Commissie worden afgebakend. De definities dienen die in het VSCB (artikel 3, lid 3) te reflecteren. De ECB stelt voor deze termen te gebruiken in artikel 4.

De taken van de onafhankelijke begrotingsraad moeten duidelijk door de Commissie worden afgebakend. De definities dienen die in het VSCB (artikel 3, lid 3) te reflecteren. De ECB stelt voor deze termen te gebruiken in artikel 4.

Wijziging 2

Wijziging 2

Artikel 4, lid 1, lid 1a (nieuw), 1b (nieuw) en 1c (nieuw)

„1.   De lidstaten beschikken over cijfermatige begrotingsregels inzake het begrotingssaldo die in het kader van de nationale begrotingsprocedure uitvoering geven aan hun middellange-termijndoelstelling voor de begroting als omschreven in artikel 2 bis van Verordening (EG) nr. 1466/97. Deze regels hebben betrekking op de overheid als geheel en hebben een bindend, en bij voorkeur constitutioneel, karakter.”

„1.   De lidstaten beschikken over cijfermatige begrotingsregels inzake het begrotingssaldo die in het kader van de nationale begrotingsprocedure uitvoering geven aan hun middellange-termijndoelstelling voor de begroting als omschreven in artikel 2 bis van Verordening (EG) nr. 1466/97. Deze regels hebben betrekking op de overheid als geheel en hebben een bindend, en bij voorkeur constitutioneel, karakter. Lidstaten mogen alleen in uitzonderlijke omstandigheden tijdelijk afwijken van de middellange-termijndoelstelling of van het aanpassingstraject in die richting, mits dit de houdbaarheid van de begroting op de middellange termijn niet in gevaar brengt.

1a.   Lidstaten zorgen ervoor dat de jaarlijkse begrotingssituatie van de overheid in evenwicht is of een overschot vertoont. Hiertoe dient, als een speciaal akkoord onder lidstaten om verder te gaan dan Verordening (EG) nr. 1466/97, het jaarlijks structureel saldo van de overheid een landspecifieke referentiewaarde niet te overschrijden, met als limiet een structureel tekort van 0,5 % van het BNP. Indien het niveau van de overheidsschuld significant lager is dan 60 % vanhet BNP en de risico's voor houdbaarheid van de begroting op de lange termijn klein zijn, mag de landspecifieke referentiewaarde voor het jaarlijks structureel saldo van de overheid een limiet bereiken van een structureel tekort van ten hoogste 1 % van het nominale BNP.

1b.   Lidstaten voeren een correctiemechanisme in dat automatisch in werking treedt, met als doel het corrigeren van significante, waargenomen afwijkingen van de middellange-termijndoelstelling of van het aanpassingstraject in die richting, met inbegrip van het gecumuleerde effect daarvan op de dynamiek van de overheidsschuld. [Aard, omvang en tijdskader van het correctiemechanisme, waaronder in het geval van uitzonderlijke omstandigheden, worden vastgelegd in een bijlage bij deze verordening.]

1c.   Lidstaten zorgen voor snelle convergentie naar hun middellange-termijndoelstellingen op basis van ambitieuze en bindende, door de Commissie voorgestelde tijdskaders, die landspecifieke risico's voor houdbaarheid van de begroting in aanmerking nemen. De voorgestelde tijdskaders worden openbaar gemaakt.”

Uitleg

Uitleg

De ontwerpverordening dient de belangrijkste beginselen van het VSCB te bevatten (artikel 3 in dit geval).

De ontwerpverordening dient de belangrijkste beginselen van het VSCB te bevatten (artikel 3 in dit geval).

Wijziging 3

Wijziging 3

Artikel 5, lid 3, onder g), en lid 3a (nieuw)

„g)

„g)

gedetailleerde informatie betreffende de ontwikkeling van de overheidsschuld, alsook andere gegevens die van belang zijn voor een beoordeling van de landspecifieke risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, met name een overzicht van impliciete verplichtingen en van voorwaardelijke verplichtingen met mogelijk grote gevolgen voor de overheidsbegrotingen, zoals gedefinieerd in artikel 14, lid 3 van Richtlijn 2011/85/EU van de Raad.

gedetailleerde informatie betreffende de ontwikkeling van de overheidsschuld, alsook andere gegevens die van belang zijn voor een beoordeling van de landspecifieke risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, met name een overzicht van impliciete verplichtingen en van voorwaardelijke verplichtingen met mogelijk grote gevolgen voor de overheidsbegrotingen, zoals gedefinieerd in artikel 14, lid 3 van Richtlijn 2011/85/EU van de Raad

3a.   Lidstaten rapporteren hun plannen voor de uitgifte van overheidsschuldpapier tijdig vooraf aan de Commissie en de Eurogroep met het oog op een betere coördinatie en bewaking ervan”.

3a.

Lidstaten rapporteren hun plannen voor de uitgifte van overheidsschuldpapier tijdig vooraf aan de Commissie en de Eurogroep met het oog op een betere coördinatie en bewaking ervan”.

Uitleg

Uitleg

De monitoringeisen dienen een verwijzing te bevatten naar overheidsschuld en naar impliciete en voorwaardelijke verplichtingen teneinde risico's voor houdbaarheid van de begroting op lange termijn mee te nemen. Voorts dient de ontwerpverordening ook te verwijzen naar de rapportage vooraf van plannen voor de uitgifte van overheidsschuldpapier overeenkomstig artikel 6 en overweging 8 van het VSCB.

De monitoringeisen dienen een verwijzing te bevatten naar overheidsschuld en naar impliciete en voorwaardelijke verplichtingen teneinde risico's voor houdbaarheid van de begroting op lange termijn mee te nemen. Voorts dient de ontwerpverordening ook te verwijzen naar de rapportage vooraf van plannen voor de uitgifte van overheidsschuldpapier overeenkomstig artikel 6 en overweging 8 van het VSCB.

Wijziging 4

Wijziging 4

Artikel 5, lid 5

„5.   Ingeval de Commissie bijzonder ernstige gevallen van niet-nakoming van de in het stabiliteits- en groeipact neergelegde verplichtingen ten aanzien van het begrotingsbeleid vaststelt, verzoekt zij de betrokken lidstaat binnen twee weken na de indiening van het ontwerpbegrotingsplan om een herzien ontwerpbegrotingsplan. Dit verzoek wordt openbaar gemaakt.”

„5.   Ingeval de Commissie gevallen van niet-nakoming van de in het stabiliteits- en groeipact neergelegde verplichtingen ten aanzien van het begrotingsbeleid vaststelt, verzoekt zij de betrokken lidstaat binnen twee weken na de indiening van het ontwerpbegrotingsplan om een herzien ontwerpbegrotingsplan. Dit verzoek wordt openbaar gemaakt. Bovendien verzoekt deCommissie lidstaten om een herzien ontwerpbegrotingsplan indien een ontwerpbegroting zich niet houdt aan het in het stabiliteitsprogramma van de betrokken lidstaat aangegeven tekort en/of schuldtraject, rekening houdend met een eventueel advies van de Raad betreffende het stabiliteitsprogramma, of wanneer de Commissie risico's voor houdbaarheid van de begroting vaststelt.”

Uitleg

Uitleg

De ontwerpverordening dient te verzekeren dat ontwerpbegrotingsplannen volledig in overeenstemming zijn met de in het SGP neergelegde verplichtingen ten aanzien van het begrotingsbeleid voor het komende jaar, alsook met de doelen van het stabiliteitsprogramma, rekening houdend met een eventueel advies van de Raad betreffende het stabiliteitsprogramma. Ook dient de Commissie om een herzien ontwerpbegrotingsplan te verzoeken, wanneer ze risico's vaststelt voor de houdbaarheid van de begroting.

De ontwerpverordening dient te verzekeren dat ontwerpbegrotingsplannen volledig in overeenstemming zijn met de in het SGP neergelegde verplichtingen ten aanzien van het begrotingsbeleid voor het komende jaar, alsook met de doelen van het stabiliteitsprogramma, rekening houdend met een eventueel advies van de Raad betreffende het stabiliteitsprogramma. Ook dient de Commissie om een herzien ontwerpbegrotingsplan te verzoeken, wanneer ze risico's vaststelt voor de houdbaarheid van de begroting.

Wijziging 5

Wijziging 5

Artikel 6, lid 1

„1.   Indien nodig brengt de Commissie uiterlijk op 30 november een advies uit over het ontwerpbegrotingsplan.”

„1.   De Commissie evalueert de ontwerpbegrotingsplannen, rekening houdend met de implicaties van nieuwe maatregelen voor de begroting op de middellange termijn, en beoordeelt de implicaties op houdbaarheid van de begroting. Ze beoordeelt ook de kwaliteit van het proces voor het verzamelen van de onderliggende gegevens. Indien nodig brengt de Commissie uiterlijk op 30 november een advies uit over het ontwerpbegrotingsplan. In een van de volgende situaties wordt altijd een advies vastgesteld: a) indien de ontwerpbegrotingsplannen zouden leiden tot niet-nakoming van de in het stabiliteits- en groeipact neergelegde verplichtingen ten aanzien van het begrotingsbeleid; b) indien de ontwerpbegrotingsplannen zouden leiden tot een structureel tekort dat hoger is dan voorzien in het stabiliteitsprogramma van een lidstaat; c) indien de overheidsschuldquote hoger is dan 60 % van het BNP en niet snel genoeg afneemt zoals bepaald in het stabiliteits- en groeipact; of d) indien de Commissie risico's voor de houdbaarheid van de begroting vaststelt.”

Uitleg

Uitleg

Voor de effectiviteit van de ontwerpverordening is het belangrijk de omstandigheden te specificeren waarin de Commissie een advies zal moeten vaststellen.

Voor de effectiviteit van de ontwerpverordening is het belangrijk de omstandigheden te specificeren waarin de Commissie een advies zal moeten vaststellen.

Wijziging 6

Wijziging 6

Artikel 6, lid 4

„4.   Op basis van de overeenkomstig lid 3 door de Commissie uitgevoerde algehele evaluatie bespreekt de Eurogroep de adviezen van de Commissie over de nationale begrotingsplannen en de begrotingssituatie en -vooruitzichten in het eurogebied als geheel. De evaluatie wordt openbaar gemaakt.”

„4.   De Eurogroep en, in het geval van herhaalde niet-nakoming door lidstaten, de Europese Raad, bespreken de adviezen van de Commissie over de nationale begrotingsplannen. Op basis van de overeenkomstig lid 3 door de Commissie uitgevoerde algehele evaluatie, bespreken de Eurogroep en, in het geval van herhaalde niet-nakoming door lidstaten, de Europese Raad, ook de begrotingssituatie en -vooruitzichten in het eurogebied als geheel. De evaluatie wordt openbaar gemaakt.”

Uitleg

Uitleg

De wijziging dient groepsdruk te bevorderen in het geval van herhaalde niet-nakoming door lidstaten.

De wijziging dient groepsdruk te bevorderen in het geval van herhaalde niet-nakoming door lidstaten.

Wijziging 7

Wijziging 7

Artikel 7, lid 1, lid 1a (nieuw), en lid 2

„1.   Wanneer de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 6 van het Verdrag besluit dat er in een lidstaat een buitensporig tekort bestaat, worden de leden 2 tot en met 5 van dit artikel op de betrokken lidstaat toegepast tot de stopzetting van de tegen hem lopende buitensporigtekortprocedure.

2.   De lidstaat die onder nauwlettender monitoring staat, gaat onverwijld over tot een alomvattende toetsing voor de overheid en de subsectoren ervan van de begrotingsuitvoering in de loop van het jaar. ...”

„1.   Wanneer de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 6 van het Verdrag besluit dat er in een lidstaat een buitensporig tekort bestaat, worden de leden 1a tot en met 6 van dit artikel op de betrokken lidstaat toegepast tot de stopzetting van de tegen hem lopende buitensporigtekortprocedure.

1a.   Een lidstaat waartegen een buitensporigtekortprocedure loopt, beschikt over een budgetair en economisch partnerschapsprogramma met een gedetailleerde beschrijving van de structurele hervormingen die noodzakelijk zijn om een effectieve en duurzame correctie van de buitensporige tekorten te verzekeren.

2.   Een lidstaat die onder nauwlettender monitoring staat, gaat onverwijld over tot een alomvattende toetsing voor de overheid en de subsectoren ervan van de begrotingsuitvoering in de loop van het jaar.”

Uitleg

Uitleg

De ontwerpverordening dient de belangrijkste beginselen van het VSCB te bevatten (artikel 5 in dit geval).

De ontwerpverordening dient de belangrijkste beginselen van het VSCB te bevatten (artikel 5 in dit geval).

Wijziging 8

Wijziging 8

Artikel 7, lid 3

„3.   De lidstaat brengt regelmatig verslag uit aan de Commissie en aan het Economisch en Financieel Comité, of een subcomité dat daardoor daartoe wordt aangewezen, over de overheid en de subsectoren ervan, de begrotingsuitvoering in de loop van het jaar, de gevolgen voor de begroting van discretionaire maatregelen aan zowel de ontvangsten- als de uitgavenzijde en de doelstellingen voor de overheidsuitgaven en -ontvangsten, alsook over de genomen maatregelen en over de aard van de voorgenomen maatregelen om de doelstellingen te bereiken. Het verslag wordt openbaar gemaakt.”

„3.   De lidstaat brengt regelmatig verslag uit aan de Commissie en aan het Economisch en Financieel Comité, of een subcomité dat daardoor daartoe wordt aangewezen, over de overheid en de subsectoren ervan, de begrotingsuitvoering in de loop van het jaar, de gevolgen voor de begroting van discretionaire maatregelen aan zowel de ontvangsten- als de uitgavenzijde en de doelstellingen voor de overheidsuitgaven en -ontvangsten, alsook over de genomen maatregelen en over de aard van de voorgenomen maatregelen om de doelstellingen te bereiken. De lidstaat rapporteert ook over de tenuitvoerlegging van het budgetaire en economische partnerschapsprogramma en de structurele hervormingen die noodzakelijk zijn om een effectieve en duurzame correctie van het buitensporig tekort te verzekeren. Het verslag wordt openbaar gemaakt.”

Uitleg

Uitleg

Overeenkomstig wijziging 7.

Overeenkomstig wijziging 7.

Wijziging 9

Wijziging 9

Artikel 8, lid 3a (nieuw)

„3a.   De Eurogroep en de Raad bespreken de toereikendheid van de door de lidstaat genomen maatregelen en, indien nodig, stelt de Raad bijkomende maatregelen voor om nakoming te verzekeren van de uiterste termijn voor de correctie van het buitensporig tekortof een aanpassing van het budgetaire en economische partnerschapsprogramma. Indien de lidstaat dergelijke bijkomende maatregelen niet ten uitvoer legt, bespreekt de Europese Raad de situatie en stelt hij eventuele verdere actie voor die hij noodzakelijk acht.”

Uitleg

Uitleg

De wijziging dient groepsdruk in de Eurogroep en de Raad te bevorderen, en in het geval van herhaalde niet-nakoming de mogelijkheid te openen voor de Europese Raad om verdere, door de lidstaat te ondernemen actie voor te stellen.

De wijziging dient groepsdruk in de Eurogroep en de Raad te bevorderen, en in het geval van herhaalde niet-nakoming de mogelijkheid te openen voor de Europese Raad om verdere, door de lidstaat te ondernemen actie voor te stellen.

Ontwerpverordening betreffende het versterken van toezichtprocedures

Ontwerpverordening betreffende het versterken van toezichtprocedures

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Door de ECB voorgestelde wijzigingen (2) |
| --- | --- |
| Wijziging 1 |
| Overweging 1 |
| „1. | De ongekende mondiale crisis die de wereld de afgelopen drie jaar in haar greep heeft gehouden, heeft de economische groei en de financiële stabiliteit ernstig geschaad en een sterke verslechtering van het overheidstekort en de schuldpositie van de lidstaten tot gevolg gehad, waardoor een aantal onder hen een beroep heeft gedaan op financiële bijstand buiten het Uniekader.” |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de ECB voorgestelde wijzigingen (2)

2

Wijziging 1

Wijziging 1

Overweging 1

„1.

De ongekende mondiale crisis die de wereld de afgelopen drie jaar in haar greep heeft gehouden, heeft de economische groei en de financiële stabiliteit ernstig geschaad en een sterke verslechtering van het overheidstekort en de schuldpositie van de lidstaten tot gevolg gehad, waardoor een aantal onder hen een beroep heeft gedaan op financiële bijstand buiten het Uniekader.”

| „1. | De ongekende mondiale crisis die de wereld de afgelopen drie jaar in haar greep heeft gehouden, heeft de economische groei en de financiële stabiliteit ernstig geschaad en een sterke verslechtering van het overheidstekort en de schuldpositie van de lidstaten tot gevolg gehad, waardoor een aantal onder hen een beroep heeft gedaan op financiële bijstand zowel binnen als buiten het Uniekader.” |
| --- | --- |

„1.

De ongekende mondiale crisis die de wereld de afgelopen drie jaar in haar greep heeft gehouden, heeft de economische groei en de financiële stabiliteit ernstig geschaad en een sterke verslechtering van het overheidstekort en de schuldpositie van de lidstaten tot gevolg gehad, waardoor een aantal onder hen een beroep heeft gedaan op financiële bijstand zowel binnen als buiten het Uniekader.”

Uitleg

Uitleg

Financiële bijstand werd ook verleend door het Europees financieel stabilisatiemechanisme (EFSM), hetgeen een instrument van de Unie is.

Financiële bijstand werd ook verleend door het Europees financieel stabilisatiemechanisme (EFSM), hetgeen een instrument van de Unie is.

Wijziging 2

Wijziging 2

Overweging 4

| „4. | Wanneer een lidstaat die de euro als munt heeft, een ernstige financiële verstoring ondervindt of dreigt te ondervinden, moet hij onder verscherpt toezicht worden gesteld opdat de toestand in de betrokken lidstaat snel wederom wordt genormaliseerd en de overige lidstaten van het eurogebied tegen mogelijke negatieve overloopeffecten worden beschermd. Dit verscherpte toezicht dient onder meer ruimere toegang te behelzen tot de informatie die nodig is voor een nauwlettende bewaking van de economische, budgettaire en financiele situatie, alsook regelmatige rapportage aan het Economisch en Financieel Comité (EFC) of aan een subcomité dat daardoor daartoe kan worden aangewezen. Voor lidstaten die om anticiperende bijstand van de Europese Faciliteit voor financiële stabiliteit (EFSF), het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM), het Internationaal Monetair Fonds (IMF) of een andere internationale financiële instelling verzoeken, dienen dezelfde toezichtregelingen te gelden.” |
| --- | --- |

„4.

Wanneer een lidstaat die de euro als munt heeft, een ernstige financiële verstoring ondervindt of dreigt te ondervinden, moet hij onder verscherpt toezicht worden gesteld opdat de toestand in de betrokken lidstaat snel wederom wordt genormaliseerd en de overige lidstaten van het eurogebied tegen mogelijke negatieve overloopeffecten worden beschermd. Dit verscherpte toezicht dient onder meer ruimere toegang te behelzen tot de informatie die nodig is voor een nauwlettende bewaking van de economische, budgettaire en financiele situatie, alsook regelmatige rapportage aan het Economisch en Financieel Comité (EFC) of aan een subcomité dat daardoor daartoe kan worden aangewezen. Voor lidstaten die om anticiperende bijstand van de Europese Faciliteit voor financiële stabiliteit (EFSF), het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM), het Internationaal Monetair Fonds (IMF) of een andere internationale financiële instelling verzoeken, dienen dezelfde toezichtregelingen te gelden.”

| „4. | Wanneer een lidstaat die de euro als munt heeft, een ernstige financiële verstoring ondervindt of dreigt te ondervinden, moet hij onder verscherpt toezicht worden gesteld opdat de toestand in de betrokken lidstaat snel wederom wordt genormaliseerd en de overige lidstaten van het eurogebied tegen mogelijke negatieve overloopeffecten worden beschermd. Dit verscherpte toezicht dient onder meer ruimere toegang te behelzen tot de informatie die nodig is voor een nauwlettende bewaking van de economische, budgettaire en financiele situatie, alsook regelmatige rapportage aan het Economisch en Financieel Comité (EFC) of aan een subcomité dat daardoor daartoe kan worden aangewezen. Voor lidstaten die om anticiperende bijstand van de Europese Faciliteit voor financiële stabiliteit (EFSF), het Europees financieel stabilisatiemechanisme (EFSM), het Europees stabiliteitsmechanisme (ESM), het Internationaal Monetair Fonds (IMF) of een andere internationale financiële instelling verzoeken dienen dezelfde toezichtregelingen te gelden.” |
| --- | --- |

„4.

Wanneer een lidstaat die de euro als munt heeft, een ernstige financiële verstoring ondervindt of dreigt te ondervinden, moet hij onder verscherpt toezicht worden gesteld opdat de toestand in de betrokken lidstaat snel wederom wordt genormaliseerd en de overige lidstaten van het eurogebied tegen mogelijke negatieve overloopeffecten worden beschermd. Dit verscherpte toezicht dient onder meer ruimere toegang te behelzen tot de informatie die nodig is voor een nauwlettende bewaking van de economische, budgettaire en financiele situatie, alsook regelmatige rapportage aan het Economisch en Financieel Comité (EFC) of aan een subcomité dat daardoor daartoe kan worden aangewezen. Voor lidstaten die om anticiperende bijstand van de Europese Faciliteit voor financiële stabiliteit (EFSF), het Europees financieel stabilisatiemechanisme (EFSM), het Europees stabiliteitsmechanisme (ESM), het Internationaal Monetair Fonds (IMF) of een andere internationale financiële instelling verzoeken dienen dezelfde toezichtregelingen te gelden.”

Uitleg

Uitleg

Volgens artikel 1 omvat het toepassingsgebied van de ontwerpverordening het EFSM.

Volgens artikel 1 omvat het toepassingsgebied van de ontwerpverordening het EFSM.

Wijziging 3

Wijziging 3

Artikel 1

„1.   In deze verordening worden voorschriften vastgesteld ter versterking van het economische en budgettaire toezicht op lidstaten die ernstige moeilijkheden ondervinden of dreigen te ondervinden ten aanzien van hun financiële stabiliteit en/of die financiële bijstand van een of meer andere staten, de Europese Faciliteit voor financiële stabiliteit (EFSF), het Europees financieel stabilisatiemechanisme(EFSM), het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) of andere internationale financiële instellingen, zoals het Internationaal Monetair Fonds (IMF), ontvangen of kunnen ontvangen.”

„1.   In deze verordening worden voorschriften vastgesteld ter versterking van het economische en budgettaire toezicht op lidstaten die ernstige moeilijkheden ondervinden of dreigen te ondervinden ten aanzien van hun financiële stabiliteit en/of die hebben verzocht om financiële bijstand van een of meer andere staten, de Europese Faciliteit voor financiële stabiliteit (EFSF), het Europeesfinancieel stabilisatiemechanisme (EFSM), het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) of andere internationale financiele instellingen, zoals het Internationaal Monetair Fonds (IMF), of daarvan dergelijke bijstand ontvangen .”

Uitleg

Uitleg

Omwille van rechtszekerheid is het te verkiezen door de hele ontwerpverordening heen dezelfde termen te gebruiken.

Omwille van rechtszekerheid is het te verkiezen door de hele ontwerpverordening heen dezelfde termen te gebruiken.

Wijziging 4

Wijziging 4

Artikel 2, lid 1

„1.   De Commissie kan besluiten een lidstaat die ernstige moeilijkheden ten aanzien van zijn financiële stabiliteit ondervindt, onder verscherpt toezicht te stellen. De betrokken lidstaat wordt vooraf de mogelijkheid geboden zijn standpunten kenbaar te maken. De Commissie besluit om de zes maanden of het verscherpte toezicht wordt verlengd.”

„1.   De Commissie besluit een lidstaat die ernstige moeilijkheden ten aanzien van zijn financiële stabiliteit ondervindt of dreigt te ondervinden, die waarschijnlijk negatieve overloopeffecten hebben op andere lidstaten van het eurogebied, onder verscherpt toezicht te stellen. De betrokken lidstaat wordt vooraf de mogelijkheid geboden in het EFC, of aan een subcomité dat daardoor daartoe kan worden aangewezen, zijn standpunten kenbaar te maken. De Commissie besluit om de zes maanden of het verscherpte toezicht wordt verlengd en rapporteert haar bevindingen aan het EFC, of aan een subcomité dat daardoor daartoe kan worden aangewezen. De Raad kan de Commissie verzoeken het verscherpt toezicht in te stellen, voort te zetten of te beëindigen.”

Uitleg

Uitleg

Omwille van de rechtszekerheid is het te verkiezen door de hele ontwerpverordening heen dezelfde termen te gebruiken. Een dreiging van ernstige moeilijkheden zou ook verscherpt toezicht rechtvaardigen om te voorkomen dat de situatie in een vroeg stadium verslechtert.

Omwille van de rechtszekerheid is het te verkiezen door de hele ontwerpverordening heen dezelfde termen te gebruiken. Een dreiging van ernstige moeilijkheden zou ook verscherpt toezicht rechtvaardigen om te voorkomen dat de situatie in een vroeg stadium verslechtert.

Gelet op potentieel ernstige overloopeffecten en risico's voor de stabiliteit van het eurogebied, dient de discretionaire bevoegdheid van de Commissie bij het besluiten of een lidstaat onder verscherpt toezicht wordt geplaatst, te worden ingeperkt, hetgeen wordt bereikt met het gebruik van „besluit” in plaats van „kan besluiten”. Daarbij dient het EFC of een daartoe aangewezen subcomité op de hoogte te worden gehouden van het besluit om een lidstaat onder verscherpt toezicht te stellen, en van de voortgang van lidstaten onder verscherpt toezicht. Dit zou het EFC in staat stellen een onderbouwd besluit op te stellen voor de Raad met betrekking tot eventuele in de procedure te nemen stappen. Zonder afbreuk te doen aan de bevoegdheid van de Commissie, dient de Raad de bevoegdheid te hebben de Commissie te verzoeken verscherpt toezicht in te stellen of voort te zetten.

Gelet op potentieel ernstige overloopeffecten en risico's voor de stabiliteit van het eurogebied, dient de discretionaire bevoegdheid van de Commissie bij het besluiten of een lidstaat onder verscherpt toezicht wordt geplaatst, te worden ingeperkt, hetgeen wordt bereikt met het gebruik van „besluit” in plaats van „kan besluiten”. Daarbij dient het EFC of een daartoe aangewezen subcomité op de hoogte te worden gehouden van het besluit om een lidstaat onder verscherpt toezicht te stellen, en van de voortgang van lidstaten onder verscherpt toezicht. Dit zou het EFC in staat stellen een onderbouwd besluit op te stellen voor de Raad met betrekking tot eventuele in de procedure te nemen stappen. Zonder afbreuk te doen aan de bevoegdheid van de Commissie, dient de Raad de bevoegdheid te hebben de Commissie te verzoeken verscherpt toezicht in te stellen of voort te zetten.

Wijziging 5

Wijziging 5

Artikel 2, lid 2

„2.   De Commissie besluit om een lidstaat die van een of meer andere staten, de EFSF, het ESM of een andere internationale financiële instelling, zoals het IMF, anticiperende financiële bijstand ontvangt, onder verscherpt toezicht te stellen. De Commissie stelt een lijst op van de betrokken anticiperende financiële-bijstandinstrumenten en houdt deze actueel, zodat rekening wordt gehouden met mogelijke wijzigingen in het financiële steunbeleid van de EFSF, het ESM of een andere relevante internationale financiële instelling.”

„2.   De Commissie besluit om een lidstaat die verzoekt om toegang tot anticiperende financiële bijstand van een of meer andere staten, de EFSF, het EFSM, het ESM of een andere internationale financiële instelling, zoals het IMF, of daarvan anticiperende financiële bijstand ontvangt, onder verscherpt toezicht te stellen. De Commissie stelt een lijst op van de betrokken anticiperende financiële-bijstandinstrumenten en houdt deze actueel, zodat rekening wordt gehouden met mogelijke wijzigingen in het financiële steunbeleid van de EFSF, het ESM of een andere relevante internationale financiële instelling.”

Uitleg

Uitleg

Nogmaals, verscherpt toezicht dient in een vroeg stadium te worden ingesteld, zodra een lidstaat om financiële bijstand heeft verzocht. Bepalingen dienen duidelijker te zijn om twijfel te vermijden betreffende het automatisme waarmee een lidstaat onder verscherpt toezicht komt vanaf het moment waarop hij om de bijstand heeft gevraagd. Volgens artikel 1 omvat het toepassingsgebied van de ontwerpverordening door het EFSM verstrekte financiële bijstand.

Nogmaals, verscherpt toezicht dient in een vroeg stadium te worden ingesteld, zodra een lidstaat om financiële bijstand heeft verzocht. Bepalingen dienen duidelijker te zijn om twijfel te vermijden betreffende het automatisme waarmee een lidstaat onder verscherpt toezicht komt vanaf het moment waarop hij om de bijstand heeft gevraagd. Volgens artikel 1 omvat het toepassingsgebied van de ontwerpverordening door het EFSM verstrekte financiële bijstand.

Wijziging 6

Wijziging 6

Artikel 2, lid 3

„3.   Lid 2 is niet van toepassing op een lidstaat die anticiperende financiële bijstand ontvangt in de vorm van een kredietlijn die niet van de vaststelling van nieuwe beleidsmaatregelen door de betrokken lidstaat afhankelijk is gesteld, zolang op de kredietlijn geen beroep wordt gedaan.”

„3.   Lid 2 is niet van toepassing op een lidstaat die anticiperende financiële bijstand ontvangt in de vorm van een kredietlijn die niet van de vaststelling van nieuwe beleidsmaatregelen door de betrokken lidstaat afhankelijk is gesteld, zolang op de kredietlijn geen beroep wordt gedaan. De Commissie houdt controle op de voortdurende naleving van de verkiesbaarheidscriteria neergelegd in intergouvernementele financiële-bijstandinstrumenten en instrumenten van de Unie nadat de genoemde financiële bijstand is verleend.”

Uitleg

Uitleg

De vrijstelling van lidstaten die anticiperende financiële bijstand ontvangen in de vorm van een kredietlijn die niet afhankelijk is gesteld van de vaststelling van nieuwe beleidsmaatregelen door de betrokken lidstaat, zolang op de kredietlijn geen beroep wordt gedaan, dient hen niet vrij te stellen van controle betreffende naleving van de verkiesbaarheidscriteria.

De vrijstelling van lidstaten die anticiperende financiële bijstand ontvangen in de vorm van een kredietlijn die niet afhankelijk is gesteld van de vaststelling van nieuwe beleidsmaatregelen door de betrokken lidstaat, zolang op de kredietlijn geen beroep wordt gedaan, dient hen niet vrij te stellen van controle betreffende naleving van de verkiesbaarheidscriteria.

Wijziging 7

Wijziging 7

Artikel 3, lid 3

„3.   Op verzoek van de Commissie is de lidstaat onder verscherpt toezicht ertoe gehouden:

”

„3.   Op verzoek van de Commissie is de lidstaat onder verscherpt toezicht ertoe gehouden:

...

De Raad kan de Commissie verzoeken de onder verscherpt toezicht staande lidstaat te vragen de in de punten a), b) en d) uiteengezette acties uit te voeren en/of zich te onderwerpen aan het in punt c) uiteengezette vereiste.”

Uitleg

Uitleg

Gelet op mogelijke grote overloopeffecten, zou het nuttig zijn indien de Raad, via de tussenkomst van de Commissie, om aanvullende informatie of om de in artikel 3, lid 3, opgesomde specifieke acties zou kunnen verzoeken.

Gelet op mogelijke grote overloopeffecten, zou het nuttig zijn indien de Raad, via de tussenkomst van de Commissie, om aanvullende informatie of om de in artikel 3, lid 3, opgesomde specifieke acties zou kunnen verzoeken.

Wijziging 8

Wijziging 8

Artikel 3, lid 5

„5.   Wanneer op basis van de in lid 4 bedoelde evaluatie wordt geconcludeerd dat verdere maatregelen vereist zijn en dat de financiële situatie van de betrokken lidstaat aanzienlijke negatieve gevolgen heeft voor de financiële stabiliteit van het eurogebied, kan de Raad op voorstel van deCommissie met gekwalificeerde meerderheid van stemmen de betrokken lidstaat aanbevelen financiële bijstand te vragen en een macro-economisch aanpassingsprogramma op te stellen. De Raad kan besluiten deze aanbeveling openbaar te maken.”

„5.   Wanneer op basis van de in lid 4 bedoelde evaluatie wordt geconcludeerd dat verdere maatregelen vereist zijn en dat de financiële situatie van de betrokken lidstaat aanzienlijke negatieve gevolgen heeft voor de financiële stabiliteit van het eurogebied, beveelt de Raad op voorstelvan de Commissie met gekwalificeerde meerderheid van stemmen de betrokken lidstaat aan financiële bijstand te vragen en een macro-economisch aanpassingsprogramma op te stellen. De Raad kan besluiten deze aanbeveling openbaar te maken.”

Uitleg

Uitleg

Artikel 3, lid 5, dient te worden versterkt door de Raad te verplichten een aanbeveling te doen om financiële bijstand te vragen indien de situatie van de betrokken lidstaat aanzienlijke negatieve gevolgen heeft op de financiële stabiliteit van het eurogebied, hetgeen inderdaad een zeer sterke rechtvaardiging inhoudt.

Artikel 3, lid 5, dient te worden versterkt door de Raad te verplichten een aanbeveling te doen om financiële bijstand te vragen indien de situatie van de betrokken lidstaat aanzienlijke negatieve gevolgen heeft op de financiële stabiliteit van het eurogebied, hetgeen inderdaad een zeer sterke rechtvaardiging inhoudt.

Wijziging 9

Wijziging 9

Artikel 4

„Een lidstaat die van een of meer andere staten, de EFSF, het ESM, het Internationaal Monetair Fonds (IMF) of een andere instelling buiten het Uniekader financiële bijstand wenst te verkrijgen, stelt de Raad, de Commissie en de ECB onmiddellijk van zijn voornemen in kennis. Het EFC, of een subcomité dat daardoor daartoe kan worden aangewezen, houdt een discussie over dit geplande verzoek, na een beoordeling van de Commissie te hebben ontvangen.”

„Een lidstaat die voornemens is van een of meer andere staten, de EFSF, het EFSM, het ESM, het Internationaal Monetair Fonds (IMF) of een andere instelling buiten het Uniekader om financiële bijstand te verzoeken, stelt de Raad, de Commissie en de ECB onmiddellijk van zijn voornemen in kennis. Het EFC, of een subcomité dat daardoor daartoe kan worden aangewezen, houdt een discussie over dit geplande verzoek, na een beoordeling van de Commissie te hebben ontvangen, teneinde onder meer de mogelijkheden te onderzoeken die beschikbaar zijn onder bestaande financiële instrumenten van de Unie of het eurogebied en faciliteiten van internationale financiële instellingen en geldgevers, voordat de lidstaat potentiële geldgevers aanspreekt.”

Uitleg

Uitleg

De verplichtingen van lidstaten van het eurogebied dienen meer in te houden dan alleen het delen van informatie met hun Europese partners en expliciet de verplichting te bevatten om het gebruikmaken van de verschillende faciliteiten voor financiële bijstand die beschikbaar zijn op Europees en internationaal niveau, te bespreken. Volgens artikel 1 omvat het toepassingsgebied van de ontwerpverordening ook het EFSM.

De verplichtingen van lidstaten van het eurogebied dienen meer in te houden dan alleen het delen van informatie met hun Europese partners en expliciet de verplichting te bevatten om het gebruikmaken van de verschillende faciliteiten voor financiële bijstand die beschikbaar zijn op Europees en internationaal niveau, te bespreken. Volgens artikel 1 omvat het toepassingsgebied van de ontwerpverordening ook het EFSM.

Wijziging 10

Wijziging 10

Artikel 5

„Ingeval om financiële bijstand van de EFSF of het ESM wordt verzocht, stelt de Commissie — in samenwerking met de ECB en, steeds als dit mogelijk is, het IMF — een analyse op van de houdbaarheid van de overheidsschuld van de betrokken lidstaat, met inbegrip van het vermogen van de lidstaat om de beoogde financiële bijstand terug te betalen, en doet zij deze analyse toekomen aan het EFC of aan een subcomité dat daardoor daartoe kan worden aangewezen.”

„Ingeval om financiële bijstand van de EFSF of het ESM wordt verzocht, stelt de Commissie — in samenwerking met de ECB en, waar aangewezen, het IMF — een analyse op van de houdbaarheid van de overheidsschuld van de betrokken lidstaat, met inbegrip van het vermogen van de lidstaat om de beoogde financiële bijstand terug te betalen, en doet zij deze analyse toekomen aan het EFC of aan een subcomité dat daardoor daartoe kan worden aangewezen.”

Uitleg

Uitleg

In lijn met de huidige praktijk, dient het IMF betrokken te worden bij het analyseren van de houdbaarheid van overheidsschuld. Omwille van de rechtszekerheid dient in de gehele tekst dezelfde formulering te worden gebruikt.

In lijn met de huidige praktijk, dient het IMF betrokken te worden bij het analyseren van de houdbaarheid van overheidsschuld. Omwille van de rechtszekerheid dient in de gehele tekst dezelfde formulering te worden gebruikt.

Wijziging 11

Wijziging 11

Artikel 6

„1.   Een lidstaat die van een of meer andere staten, het IMF, de EFSF of het ESM financiële bijstand ontvangt, stelt in overleg met de Commissie — handelend in samenwerking met de ECB — een ontwerpaanpassingsprogramma op dat erop gericht is wederom een gezonde en houdbare economische en financiële situatie tot stand te brengen en tevens zijn vermogen te herstellen om zich volledig op de financiële markten te financieren. In het ontwerpaanpassingsprogramma wordt naar behoren rekening gehouden met de geldende aanbevelingen die overeenkomstig de artikelen 121, 126 en/of 148 van het Verdrag tot de betrokken lidstaat zijn gericht — alsook met de acties die hij heeft ondernomen om daaraan gevolg te geven —, en wordt er tegelijkertijd naar gestreefd de vereiste beleidsmaatregelen te verruimen, te versterken en te verdiepen.

2.   Op voorstel van de Commissie hecht de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen zijn goedkeuring aan het aanpassingsprogramma.

3.   In samenwerking met de ECB monitort de Commissie de vorderingen die bij de tenuitvoerlegging van het aanpassingsprogramma worden gemaakt; zij stelt het EFC, of een subcomité dat daardoor daartoe kan worden aangewezen, daarvan in kennis. De betrokken lidstaat verleent de Commissie zijn volledige medewerking. Hij verstrekt de Commissie met name alle informatie die zij nodig acht voor het monitoren van het programma. Artikel 3, lid 3, is van toepassing.

4.   In samenwerking met de ECB gaat de Commissie samen met de betrokken lidstaat na welke wijzigingen eventueel in zijn aanpassingsprogramma moeten worden aangebracht. Op voorstel van de Commissie neemt de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen een besluit over alle wijzigingen die in het aanpassingsprogramma moeten worden aangebracht.

...

6.   Een lidstaat waarvoor een aanpassingsprogramma loopt en die over onvoldoende administratieve capaciteit beschikt voor, dan wel ernstige problemen ondervindt bij de tenuitvoerlegging van zijn aanpassingsprogramma, verzoekt om technische bijstand van de Commissie.”

„1.   Een lidstaat die verzoekt om financiële bijstand van een of meer andere staten, het IMF, de EFSF, het EFSM of het ESM , stelt in overleg met de Commissie — handelend in samenwerking met de ECB en, waar aangewezen, het IMF — een ontwerpaanpassingsprogramma op dat erop gericht is wederom een gezonde en houdbare economische en financiele situatie tot stand te brengen en tevens zijn vermogen te herstellen om zich volledig op de financiële markten te financieren. In het ontwerpaanpassingsprogramma wordt naar behoren rekening gehouden met de geldende aanbevelingen die overeenkomstig de artikelen 121, 126, 136 en/of 148 van het Verdrag tot de betrokken lidstaat zijn gericht — alsook met de acties die hij heeft ondernomen om daaraan gevolg te geven —, en wordt er tegelijkertijd naar gestreefd de vereiste beleidsmaatregelen te verruimen, te versterken en te verdiepen.

2.   Op voorstel van de Commissie hecht de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen zijn goedkeuring aan het macro-economische aanpassingsprogramma. Indien het EFSM, de EFSF of het ESM de bron zijn van de financiële bijstand, zijn de voorwaarden van het voorstel van de Commissie volledig in overeenstemming met de tussen de betrokken partijen overeengekomen voorwaarden in de context van het verlenen van toegang tot de bovengenoemde intergouvernementele faciliteiten en faciliteiten van de Unie.

3.   In samenwerking met de ECB en, waar aangewezen, het IMF monitort de Commissie de vorderingen die bij de tenuitvoerlegging van het aanpassingsprogramma worden gemaakt. Zij stelt het EFC, of een subcomité dat daardoor daartoe kan worden aangewezen, daarvan in kennis. De betrokken lidstaat verleent de Commissie zijn volledige medewerking. Hij verstrekt de Commissie met name alle informatie die zij nodig acht voor het monitoren van het programma. Artikel 3, lid 3, is van toepassing. In het geval van ontoereikende medewerking, kan de Raad, op voorstel van de Commissie, een openbaar verzoek richten tot de betrokken lidstaat met daarin de door die lidstaat te ondernemen actie.

4.   In samenwerking met de ECB en, waar aangewezen, het IMF gaat de Commissie samen met de betrokken lidstaat na welke wijzigingen eventueel in zijn aanpassingsprogramma moeten worden aangebracht. Op voorstel van de Commissie neemt de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen een besluit over alle wijzigingen die in het aanpassingsprogramma moeten worden aangebracht.

...

6.   Een lidstaat waarvoor een aanpassingsprogramma loopt en die over onvoldoende administratieve capaciteit beschikt voor, dan wel ernstige problemen ondervindt bij de tenuitvoerlegging van zijn aanpassingsprogramma, verzoekt om technische bijstand van de Commissie, die voor dit doel met lidstaten en andere instellingen vande Europese Unie en/of met desbetreffende internationale instellingen groepen van deskundigen kan samenstellen. Technische bijstand kan het vestigen van een permanente ingezeten adviseur en ondersteunend personeel van de instellingen van de Europese Unie in de betrokken lidstaat omvatten, die de autoriteiten van de betrokken lidstaat zou adviseren over de tenuitvoerlegging van het aanpassingsprogramma en in coördinatie met de betrokken instellingen zou handelen.”

Uitleg

Uitleg

Volgens artikel 1 omvat het toepassingsgebied van de ontwerpverordening het EFSM. Het formuleringsvoorstel beoogt ook de verantwoordelijkheden van de betrokken instellingen te verduidelijken.

Volgens artikel 1 omvat het toepassingsgebied van de ontwerpverordening het EFSM. Het formuleringsvoorstel beoogt ook de verantwoordelijkheden van de betrokken instellingen te verduidelijken.

Lid 2 beoogt te verduidelijken dat lidstaten die voordeel hebben van financiële bijstand onder de regelingen met het EFSM, de EFSF en het ESM niet gevraagd zullen worden twee verschillende macro-economische aanpassingsprogramma's op te stellen, maar dat in plaats daarvan alle met de betrokken lidstaat overeengekomen voorwaarden van economisch beleid in de context van het verlenen van toegang tot het EFSM, de EFSF en het ESM ten volle zullen worden gerespecteerd in het macro-economische aanpassingsprogramma op grond van dit artikel.

Lid 2 beoogt te verduidelijken dat lidstaten die voordeel hebben van financiële bijstand onder de regelingen met het EFSM, de EFSF en het ESM niet gevraagd zullen worden twee verschillende macro-economische aanpassingsprogramma's op te stellen, maar dat in plaats daarvan alle met de betrokken lidstaat overeengekomen voorwaarden van economisch beleid in de context van het verlenen van toegang tot het EFSM, de EFSF en het ESM ten volle zullen worden gerespecteerd in het macro-economische aanpassingsprogramma op grond van dit artikel.

In lid 3 kan de dreiging met publiciteit, indien een lidstaat niet wil meewerken, een aansporing zijn voor de lidstaat om verdere actie te ondernemen.

In lid 3 kan de dreiging met publiciteit, indien een lidstaat niet wil meewerken, een aansporing zijn voor de lidstaat om verdere actie te ondernemen.

Andere instellingen met relevante expertise en lidstaten zouden naast de Commissie op een nuttige manier technische bijstand kunnen verlenen. Een permanente ingezeten adviseur zou de waarschijnlijkheid van een adequate tenuitvoerlegging van het programma aanzienlijk verhogen.

Andere instellingen met relevante expertise en lidstaten zouden naast de Commissie op een nuttige manier technische bijstand kunnen verlenen. Een permanente ingezeten adviseur zou de waarschijnlijkheid van een adequate tenuitvoerlegging van het programma aanzienlijk verhogen.

Wijziging 12

Wijziging 12

Artikel 11, lid 1, lid 5 (nieuw), en lid 6 (nieuw)

„1.   Een lidstaat blijft onder post-programmatoezicht staan zolang niet minimaal 75 % van de van een of meer andere lidstaten, het EFSM, de EFSF of het ESM ontvangen financiële bijstand is terugbetaald. Op voorstel van de Commissie kan de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen de duur van het post-programmatoezicht verlengen.”

„1.   Een lidstaat blijft onder post-programmatoezicht staan zolang niet minimaal 75 % van de van een of meer andere staten, het EFSM, de EFSF, het ESM of andere internationale financiele instellingen ontvangen financiele bijstand is terugbetaald. Op voorstel van de Commissie kan de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen de duur van het post-programmatoezicht verlengen.

...

5.   De relevante commissie van het Europees Parlement kan vertegenwoordigers van de betrokken lidstaat uitnodigen deel te nemen aan een gedachtewisseling over de monitoring na afloop van het programma.

6.   Het parlement van de betrokken lidstaat kan vertegenwoordigers van de Commissie uitnodigen deel te nemen aan een gedachtewisseling over de monitoring na afloop van het programma .”

Uitleg

Uitleg

De eerste opmerking beoogt de formulering van dit artikel in overeenstemming te brengen met artikel 1, lid 1.

De eerste opmerking beoogt de formulering van dit artikel in overeenstemming te brengen met artikel 1, lid 1.

Het opvoeren van de openbare druk door de Europese en nationale parlementen draagt ertoe bij betrokken lidstaten aan te sporen een deugdelijk beleid te voeren. Deze betrokkenheid dient ook te worden voorzien voor het post-programmatoezicht, zoals het wordt voorzien in verband met verscherpt toezicht (artikel 3) en het macro-economisch aanpassingsprogramma (artikel 6).

Het opvoeren van de openbare druk door de Europese en nationale parlementen draagt ertoe bij betrokken lidstaten aan te sporen een deugdelijk beleid te voeren. Deze betrokkenheid dient ook te worden voorzien voor het post-programmatoezicht, zoals het wordt voorzien in verband met verscherpt toezicht (artikel 3) en het macro-economisch aanpassingsprogramma (artikel 6).

Wijziging 13

Wijziging 13

Artikel 12

„Met betrekking tot de in artikel 2, lid 1, artikel 3, artikel 6, leden 2 en 4, en artikel 11, lid 4, bedoelde maatregelen hebben alleen de leden van de Raad stemrecht die lidstaten vertegenwoordigen welke de euro als munt hebben, en besluit de Raad zonder rekening te houden met de stem van het lid van de Raad dat de betrokken lidstaat vertegenwoordigt.

Een gekwalificeerde meerderheid van de in de eerste alinea bedoelde leden van de Raad wordt bepaald overeenkomstig artikel 238, lid 3, onder b) van het Verdrag.”

„Met betrekking tot de in , artikel 3, lid 5, artikel 6, leden 2, 4, en 5, artikel 11, leden 1 en 4, bedoelde maatregelen hebben alleen de leden van de Raad stemrecht die lidstaten vertegenwoordigen welke de euro als munt hebben, en besluit de Raad zonder rekening te houden met de stem van het lid van de Raad dat de betrokken lidstaat vertegenwoordigt.

Een gekwalificeerde meerderheid van de in de eerste alinea bedoelde leden van de Raad wordt bepaald overeenkomstig artikel 238, lid 3, onder b) van het Verdrag.”

Uitleg

Uitleg

Artikel 12 moet verwijzen naar alle door de Raad te nemen besluiten.

Artikel 12 moet verwijzen naar alle door de Raad te nemen besluiten.

Wijziging 14

Wijziging 14

Artikel 13

„Het bepaalde in de artikelen 5 en 6 is niet van toepassing op anticiperende financiële bijstand en evenmin op leningen met het oog op herkapitalisatie van financiële instellingen.”

„Het bepaalde in de leden 1 tot en met 5 van artikel 6 is niet van toepassing op anticiperende financiële bijstand en evenmin op leningen met het oog op herkapitalisatie van financiële instellingen. Dit doet geen afbreuk aan de voorwaarden verbonden aan die soorten financiële bijstand op grond van de respectieve intergouvernementele financiële-bijstandinstrumenten en instrumenten van de Unie.”

Uitleg

Uitleg

De ontheffing van het macro-economisch aanpassingsprogramma (artikel 6) dient te worden beperkt om het verlenen van technische bijstand en de betrokkenheid van parlementen niet uit te sluiten. Het dient alleen de specifieke situatie van een anticiperend programma en met het oog op de herkapitalisatie van financiële instellingen verstrekte leningen te betreffen en geen afbreuk te doen aan de desbetreffende bepalingen van de EFSF-Raamovereenkomst, het ESM-Verdrag en financiële-bijstandinstrumenten die dergelijke financiële bijstand ten uitvoer leggen. Het is waardevol de mogelijkheid open te houden om de houdbaarheid van overheidsschuld te beoordelen ingeval een lidstaat een anticiperend programma ontvangt, teneinde de verkiesbaarheidscriteria van de lidstaat voor dit programma te verifiëren. Ook is, in het geval van ondersteuning voor de herkapitalisatie van financiële instellingen, een beoordeling van de houdbaarheid van de overheidsschuld gerechtvaardigd, gezien het nauwe verband tussen houdbaarheid van de begroting en instabiliteit van de financiële sector. Als alternatief zou het lid voor meer duidelijkheid aan artikel 6 kunnen worden toegevoegd en artikel 13 kunnen worden geschrapt.

De ontheffing van het macro-economisch aanpassingsprogramma (artikel 6) dient te worden beperkt om het verlenen van technische bijstand en de betrokkenheid van parlementen niet uit te sluiten. Het dient alleen de specifieke situatie van een anticiperend programma en met het oog op de herkapitalisatie van financiële instellingen verstrekte leningen te betreffen en geen afbreuk te doen aan de desbetreffende bepalingen van de EFSF-Raamovereenkomst, het ESM-Verdrag en financiële-bijstandinstrumenten die dergelijke financiële bijstand ten uitvoer leggen. Het is waardevol de mogelijkheid open te houden om de houdbaarheid van overheidsschuld te beoordelen ingeval een lidstaat een anticiperend programma ontvangt, teneinde de verkiesbaarheidscriteria van de lidstaat voor dit programma te verifiëren. Ook is, in het geval van ondersteuning voor de herkapitalisatie van financiële instellingen, een beoordeling van de houdbaarheid van de overheidsschuld gerechtvaardigd, gezien het nauwe verband tussen houdbaarheid van de begroting en instabiliteit van de financiële sector. Als alternatief zou het lid voor meer duidelijkheid aan artikel 6 kunnen worden toegevoegd en artikel 13 kunnen worden geschrapt.

---

(1)  Vetgedrukte tekst geeft aan waar de ECB voorstelt nieuwe tekst in te voegen. Doorgehaalde tekst geeft aan waar de ECB voorstelt tekst te schrappen.

1

(2)  Vetgedrukte tekst geeft aan waar de ECB voorstelt nieuwe tekst in te voegen. Doorgehaalde tekst geeft aan waar de ECB voorstelt tekst te schrappen.

2

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Raad

| 17.5.2012 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 141/25 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2012

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 141/25

---

Ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2012 — Standpunt van de Raad

2012/C 141/04

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 314, in samenhang met het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, en met name artikel 106 bis,

Gezien Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (1), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EU, Euratom) nr. 1081/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010 (2), en met name artikel 37,

Overwegende hetgeen volgt:

| — | De begroting van de Unie voor het begrotingsjaar 2012 is definitief vastgesteld op 1 december 2011 (3). |
| --- | --- |

—

De begroting van de Unie voor het begrotingsjaar 2012 is definitief vastgesteld op 1 december 2011 (3).

| — | De Commissie heeft op 16 maart 2012 een voorstel ingediend met het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2 bij de algemene begroting voor het begrotingsjaar 2012, |
| --- | --- |

—

De Commissie heeft op 16 maart 2012 een voorstel ingediend met het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2 bij de algemene begroting voor het begrotingsjaar 2012,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Enig artikel

Het standpunt van de Raad betreffende het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2012 is vastgesteld op 15 mei 2012.

De volledige tekst kan worden geraadpleegd op of gedownload van de website van de Raad: http://www.consilium.europa.eu/

Gedaan te Brussel, 15 mei 2012.

Voor de Raad

De voorzitter

M. VESTAGER

---

(1)  PB L 248 van 16.9.2002, blz. 1, met rectificaties in PB L 25 van 30.1.2003, blz. 43, en in PB L 99 van 14.4.2007, blz. 18.

1

(2)  PB L 311 van 26.11.2010, blz. 9.

2

(3)  PB L 56 van 29.2.2012, met rectificatie in PB L 79 van 19.3.2012.

3

---

Europese Commissie

| 17.5.2012 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 141/26 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2012

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 141/26

---

Wisselkoersen van de euro (1)

16 mei 2012

2012/C 141/05

1 euro =

| | Munteenheid | Koers |
| --- | --- | --- |
| USD | US-dollar | 1,2738 |
| JPY | Japanse yen | 102,53 |
| DKK | Deense kroon | 7,4331 |
| GBP | Pond sterling | 0,79925 |
| SEK | Zweedse kroon | 9,0970 |
| CHF | Zwitserse frank | 1,2011 |
| ISK | IJslandse kroon | |
| NOK | Noorse kroon | 7,6210 |
| BGN | Bulgaarse lev | 1,9558 |
| CZK | Tsjechische koruna | 25,460 |
| HUF | Hongaarse forint | 294,32 |
| LTL | Litouwse litas | 3,4528 |
| LVL | Letlandse lat | 0,6976 |
| PLN | Poolse zloty | 4,3500 |
| RON | Roemeense leu | 4,4400 |
| TRY | Turkse lira | 2,3180 |
| AUD | Australische dollar | 1,2813 |
| CAD | Canadese dollar | 1,2832 |
| HKD | Hongkongse dollar | 9,8959 |
| NZD | Nieuw-Zeelandse dollar | 1,6601 |
| SGD | Singaporese dollar | 1,6136 |
| KRW | Zuid-Koreaanse won | 1 488,00 |
| ZAR | Zuid-Afrikaanse rand | 10,5861 |
| CNY | Chinese yuan renminbi | 8,0527 |
| HRK | Kroatische kuna | 7,5440 |
| IDR | Indonesische roepia | 11 772,46 |
| MYR | Maleisische ringgit | 3,9689 |
| PHP | Filipijnse peso | 54,786 |
| RUB | Russische roebel | 39,3562 |
| THB | Thaise baht | 40,048 |
| BRL | Braziliaanse real | 2,5355 |
| MXN | Mexicaanse peso | 17,5848 |
| INR | Indiase roepie | 69,4160 |

Munteenheid

Koers

USD

US-dollar

1,2738

JPY

Japanse yen

102,53

DKK

Deense kroon

7,4331

GBP

Pond sterling

0,79925

SEK

Zweedse kroon

9,0970

CHF

Zwitserse frank

1,2011

ISK

IJslandse kroon

NOK

Noorse kroon

7,6210

BGN

Bulgaarse lev

1,9558

CZK

Tsjechische koruna

25,460

HUF

Hongaarse forint

294,32

LTL

Litouwse litas

3,4528

LVL

Letlandse lat

0,6976

PLN

Poolse zloty

4,3500

RON

Roemeense leu

4,4400

TRY

Turkse lira

2,3180

AUD

Australische dollar

1,2813

CAD

Canadese dollar

1,2832

HKD

Hongkongse dollar

9,8959

NZD

Nieuw-Zeelandse dollar

1,6601

SGD

Singaporese dollar

1,6136

KRW

Zuid-Koreaanse won

1 488,00

ZAR

Zuid-Afrikaanse rand

10,5861

CNY

Chinese yuan renminbi

8,0527

HRK

Kroatische kuna

7,5440

IDR

Indonesische roepia

11 772,46

MYR

Maleisische ringgit

3,9689

PHP

Filipijnse peso

54,786

RUB

Russische roebel

39,3562

THB

Thaise baht

40,048

BRL

Braziliaanse real

2,5355

MXN

Mexicaanse peso

17,5848

INR

Indiase roepie

69,4160

---

(1)  Bron: door de Europese Centrale Bank gepubliceerde referentiekoers.

---

V Adviezen

BESTUURLIJKE PROCEDURES

Europese Commissie

| 17.5.2012 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 141/27 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2012

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 141/27

---

Uitnodiging tot het indienen van voorstellen in het kader van het werkprogramma van het zevende kaderprogramma van de EG voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie

2012/C 141/06

Hierbij wordt kennis gegeven van de lancering van een uitnodiging tot het indienen van voorstellen in het kader van het werkprogramma van het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007 tot 2013).

Er worden voorstellen ingewacht voor de volgende uitnodiging in het specifiek programma Samenwerking: Informatie- en communicatietechnologieën: FP7-2012-ICT-FI.

Documentatie betreffende de uitnodiging inclusief de deadline en het budget staan vermeld in de uitnodigingstekst, die gepubliceerd wordt op de website

http://ec.europa.eu/research/participants/portal/page/home

---

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

| 17.5.2012 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 141/28 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2012

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 141/28

---

STEUNMAATREGEL VAN DE STATEN — DUITSLAND

Steunmaatregel SA.23129 (12/C) (ex 12/NN) — Verkoop en lease-back van woonblokken in Neubrandenburg

Uitnodiging tot het indienen van opmerkingen overeenkomstig artikel 108, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie

(Voor de EER relevante tekst)

2012/C 141/07

De Commissie heeft Duitsland bij schrijven van 21 maart 2012, dat na deze samenvatting in de authentieke taal is weergegeven, in kennis gesteld van haar besluit tot inleiding van de procedure van artikel 108, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie ten aanzien van bovengenoemde steunmaatregel.

Belanghebbenden kunnen hun opmerkingen kenbaar maken door deze binnen één maand vanaf de datum van de bekendmaking van deze samenvatting en de bijbehorende brief aan het volgende adres te zenden:

| Europese Commissie |
| --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie Staatssteun |
| J-70 3/232 |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |
| Fax +32 22961242 |

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie Staatssteun

J-70 3/232

1049 Brussel

BELGIË

Fax +32 22961242

Deze opmerkingen zullen ter kennis van Duitsland worden gebracht. Een belanghebbende die opmerkingen maakt, kan, met opgave van redenen, schriftelijk verzoeken om vertrouwelijke behandeling van zijn identiteit.

TEKST VAN DE SAMENVATTING

PROCEDURE

| (1) | Op 30 maart 2007 heeft de Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft een klacht bij de Commissie ingediend wegens vermeende staatssteun voor Bavaria Immobiliengesellschaft (hierna „Bavaria” genoemd), een fonds voor de ontwikkeling van eigendom, door middel van een reeks tussen Bavaria en haarzelf gesloten contracten. |
| --- | --- |

(1)

Op 30 maart 2007 heeft de Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft een klacht bij de Commissie ingediend wegens vermeende staatssteun voor Bavaria Immobiliengesellschaft (hierna „Bavaria” genoemd), een fonds voor de ontwikkeling van eigendom, door middel van een reeks tussen Bavaria en haarzelf gesloten contracten.

| (2) | In 2007 heeft de klager tevens gelijktijdig een procedure aangespannen bij de rechtbank van Rostock (Landgericht Rostock, hierna „LG Rostock” genoemd) met als doel de contracten nietig te laten verklaren. Op 28 november 2008 heeft LG Rostock het beroep verworpen, daar het van oordeel was dat de contracten geen inbreuk vormden op de nationale wetgeving, noch op de wetgeving inzake staatssteun van de EU. |
| --- | --- |

(2)

In 2007 heeft de klager tevens gelijktijdig een procedure aangespannen bij de rechtbank van Rostock (Landgericht Rostock, hierna „LG Rostock” genoemd) met als doel de contracten nietig te laten verklaren. Op 28 november 2008 heeft LG Rostock het beroep verworpen, daar het van oordeel was dat de contracten geen inbreuk vormden op de nationale wetgeving, noch op de wetgeving inzake staatssteun van de EU.

| (3) | De Commissie heeft de klager bij brief van 29 juli 2009 haar voorlopige beoordeling meegedeeld en is, op basis van de toen beschikbare informatie, tot het besluit gekomen dat de maatregel geen steun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU behelsde. |
| --- | --- |

(3)

De Commissie heeft de klager bij brief van 29 juli 2009 haar voorlopige beoordeling meegedeeld en is, op basis van de toen beschikbare informatie, tot het besluit gekomen dat de maatregel geen steun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU behelsde.

| (4) | Op 9 oktober 2009 heeft de klager beroep bij het Gerecht ingesteld tegen de voorlopige beoordeling van de Commissie. Bovendien heeft de klager op grond van artikel 265, VWEU, beroep wegens nalaten tegen de Commissie ingesteld omdat deze heeft verzuimd de formele onderzoekprocedure overeenkomstig artikel 108, lid 2, VWEU in te leiden. Op 12 januari 2012 heeft het Gerecht het beroep als niet-ontvankelijk afgewezen. |
| --- | --- |

(4)

Op 9 oktober 2009 heeft de klager beroep bij het Gerecht ingesteld tegen de voorlopige beoordeling van de Commissie. Bovendien heeft de klager op grond van artikel 265, VWEU, beroep wegens nalaten tegen de Commissie ingesteld omdat deze heeft verzuimd de formele onderzoekprocedure overeenkomstig artikel 108, lid 2, VWEU in te leiden. Op 12 januari 2012 heeft het Gerecht het beroep als niet-ontvankelijk afgewezen.

| (5) | Op 19 januari 2012 verzocht de klager de Commissie binnen de twee maanden stappen in de zaak te ondernemen en dreigde hij ermee opnieuw beroep wegens nalaten in te stellen. |
| --- | --- |

(5)

Op 19 januari 2012 verzocht de klager de Commissie binnen de twee maanden stappen in de zaak te ondernemen en dreigde hij ermee opnieuw beroep wegens nalaten in te stellen.

OMSCHRIJVING VAN DE MAATREGELEN

| (6) | In 1998 sloot de klager een reeks contracten die een regeling voor verkoop en lease-back vormden voor 12 flatgebouwen met een totale capaciteit van 557 individuele flats in Neubrandenburg. |
| --- | --- |

(6)

In 1998 sloot de klager een reeks contracten die een regeling voor verkoop en lease-back vormden voor 12 flatgebouwen met een totale capaciteit van 557 individuele flats in Neubrandenburg.

| (7) | Meer bepaald bevatte de transactie de twee belangrijkste elementen van een erfpachtovereenkomst (Erbbaurechtsvertrag, hierna „EBV” genoemd) en van een administratiefrechtelijke overeenkomst (Generalverwaltervertrag, hierna „GVV” genoemd):






  — | De EBV vormt het eerste element van de transactie; hierin wordt bepaald dat Bavaria de gebouwen in kwestie moet kopen en een vaste huurprijs dient te betalen (gedeeltelijk als een gekapitaliseerde vooruitbetaling) voor het gebruik van de grond waarop deze werden gebouwd. |
| --- | --- | --- |

(7)

Meer bepaald bevatte de transactie de twee belangrijkste elementen van een erfpachtovereenkomst (Erbbaurechtsvertrag, hierna „EBV” genoemd) en van een administratiefrechtelijke overeenkomst (Generalverwaltervertrag, hierna „GVV” genoemd):

—

De EBV vormt het eerste element van de transactie; hierin wordt bepaald dat Bavaria de gebouwen in kwestie moet kopen en een vaste huurprijs dient te betalen (gedeeltelijk als een gekapitaliseerde vooruitbetaling) voor het gebruik van de grond waarop deze werden gebouwd.

| — | De GVV vormt het tweede element van de deal en verplicht Bavaria ertoe de gebouwen volledig te renoveren. Als tegenprestatie stemt de klager in met een langetermijnlease van de gebouwen voor een maandelijkse vergoeding die na voltooiing van de renovatiewerken zou verdubbelen. |
| --- | --- |

—

De GVV vormt het tweede element van de deal en verplicht Bavaria ertoe de gebouwen volledig te renoveren. Als tegenprestatie stemt de klager in met een langetermijnlease van de gebouwen voor een maandelijkse vergoeding die na voltooiing van de renovatiewerken zou verdubbelen.

STANDPUNT VAN DE KLAGER

| (8) | De klager betoogt dat de tussen hemzelf en Bavaria gesloten contracten een onrechtmatig economisch voordeel aan die laatste toekenden. De klager meent dat de voorwaarden van beide contracten niet aan het beginsel van de particuliere investeerder voldeden en niet in overeenstemming waren met de staatssteunregels. Met de contracten werden veeleer doelstellingen van regionaal beleid nagestreefd en werd uit hoofde van dat beleid druk uitgeoefend om door de overheid gesteunde schuldvermindering te krijgen zoals gestipuleerd in de Altschuldenhilfegesetz
   (1). |
| --- | --- |

(8)

De klager betoogt dat de tussen hemzelf en Bavaria gesloten contracten een onrechtmatig economisch voordeel aan die laatste toekenden. De klager meent dat de voorwaarden van beide contracten niet aan het beginsel van de particuliere investeerder voldeden en niet in overeenstemming waren met de staatssteunregels. Met de contracten werden veeleer doelstellingen van regionaal beleid nagestreefd en werd uit hoofde van dat beleid druk uitgeoefend om door de overheid gesteunde schuldvermindering te krijgen zoals gestipuleerd in de Altschuldenhilfegesetz
   (1).

| (9) | De klager voert aan dat beide contracten tot aanzienlijke verliezen voor zijn onderneming leiden. Wat de GVV betreft, voert de klager aan dat de vaste leasebetalingen van het administratieve contract wezenlijk hoger zijn dan de inkomsten die de klager uit de gebouwen kan genereren. Wat de EBV betreft, is de klager van mening dat de verkoopprijs van het gebouw ver onder de reële waarde van de gebouwen lag, wat tot verdere verliezen leidde. |
| --- | --- |

(9)

De klager voert aan dat beide contracten tot aanzienlijke verliezen voor zijn onderneming leiden. Wat de GVV betreft, voert de klager aan dat de vaste leasebetalingen van het administratieve contract wezenlijk hoger zijn dan de inkomsten die de klager uit de gebouwen kan genereren. Wat de EBV betreft, is de klager van mening dat de verkoopprijs van het gebouw ver onder de reële waarde van de gebouwen lag, wat tot verdere verliezen leidde.

STANDPUNT VAN DUITSLAND EN PARALLELLE ONDERZOEKEN VOOR NATIONALE RECHTBANKEN

| (10) | Duitsland verwijst naar artikel 20, lid 2, van de Procedureverordening van 1999 (2) en verklaart dat de Commissie zich ervan dient te onthouden een standpunt in te nemen omdat er onvoldoende informatie in het publieke domein beschikbaar is. Duitsland benadrukt dat enkel de klager zelf over de nodige gegevens voor een dergelijke analyse zou kunnen beschikken. |
| --- | --- |

(10)

Duitsland verwijst naar artikel 20, lid 2, van de Procedureverordening van 1999 (2) en verklaart dat de Commissie zich ervan dient te onthouden een standpunt in te nemen omdat er onvoldoende informatie in het publieke domein beschikbaar is. Duitsland benadrukt dat enkel de klager zelf over de nodige gegevens voor een dergelijke analyse zou kunnen beschikken.

| (11) | Gelijktijdig met de aanmelding bij de Commissie heeft de klager op nationaal niveau een procedure bij LG Rostock aangespannen met als doel de nietigverklaring van de transactie of de samenstellende delen ervan. De klager bepleitte daarbij 1) een inbreuk op de goede zeden op grond van §138 van het Duits burgerlijk wetboek (Bürgerliches Gesetzbuch) en 2) een inbreuk op artikel 107, lid 1, VWEU. |
| --- | --- |

(11)

Gelijktijdig met de aanmelding bij de Commissie heeft de klager op nationaal niveau een procedure bij LG Rostock aangespannen met als doel de nietigverklaring van de transactie of de samenstellende delen ervan. De klager bepleitte daarbij 1) een inbreuk op de goede zeden op grond van §138 van het Duits burgerlijk wetboek (Bürgerliches Gesetzbuch) en 2) een inbreuk op artikel 107, lid 1, VWEU.

| (12) | In november 2008 verwierp LG Rostock het beroep in zijn geheel en kwam het tot de bevinding dat de overeenkomst diende te worden gehandhaafd. Met betrekking tot het eerste middel was het Gerecht van oordeel dat de contracten geen ongelijkheid vertoonden qua contractuele verplichtingen tussen de klager en de gedaagde ten opzichte van de door nationaal recht voorgeschreven norm van 200 % (3) boven de huidige marktwaarde van de door de klager ontvangen goederen of diensten (4). Met betrekking tot het tweede middel paste LG Rostock een soortgelijke redenering voor de beoordeling van staatssteun toe en besloot dat het voordeel dat de contracten Bavaria verleenden niet van dien aard was dat het een inbreuk op het beginsel van de particuliere marktinvesteerder vormde. |
| --- | --- |

(12)

In november 2008 verwierp LG Rostock het beroep in zijn geheel en kwam het tot de bevinding dat de overeenkomst diende te worden gehandhaafd. Met betrekking tot het eerste middel was het Gerecht van oordeel dat de contracten geen ongelijkheid vertoonden qua contractuele verplichtingen tussen de klager en de gedaagde ten opzichte van de door nationaal recht voorgeschreven norm van 200 % (3) boven de huidige marktwaarde van de door de klager ontvangen goederen of diensten (4). Met betrekking tot het tweede middel paste LG Rostock een soortgelijke redenering voor de beoordeling van staatssteun toe en besloot dat het voordeel dat de contracten Bavaria verleenden niet van dien aard was dat het een inbreuk op het beginsel van de particuliere marktinvesteerder vormde.

BEOORDELING

| (13) | Een maatregel vormt pas staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU indien bewezen wordt dat deze 1) een voordeel verleent aan een onderneming, 2) bekostigd werd door de staat met staatsmiddelen en 3) de mededinging zodanig vervalst of dreigt te vervalsen dat 4) het handelsverkeer tussen de lidstaten verstoord wordt of dreigt te worden verstoord. |
| --- | --- |

(13)

Een maatregel vormt pas staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU indien bewezen wordt dat deze 1) een voordeel verleent aan een onderneming, 2) bekostigd werd door de staat met staatsmiddelen en 3) de mededinging zodanig vervalst of dreigt te vervalsen dat 4) het handelsverkeer tussen de lidstaten verstoord wordt of dreigt te worden verstoord.

| (14) | Om het bestaan van een voordeel in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU vast te stellen, dient te worden aangetoond dat de begunstigde van een maatregel een voordeel heeft genoten dat hij onder normale marktvoorwaarden niet zou hebben genoten, dat zijn financiële positie verbeterde of hem van een last bevrijdde die hij anders had moeten dragen (5). In zaken waarbij een beweerde steunmaatregel bestaat uit een door een overheidsonderneming ondernomen commerciële activiteit is de geschikte test om een voordeel vast te stellen het zogenoemde beginsel van de particuliere marktinvesteerder, dat bepaalt dat een maatregel steun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU vormt indien de voorwaarden van de overeenkomst verder gaan dan die waarmee een particuliere investeerder zou hebben ingestemd onder de normale voorwaarden van een markteconomie met betrekking tot de beschikbare informatie en de op dat moment te voorziene gebeurtenissen (6). |
| --- | --- |

(14)

Om het bestaan van een voordeel in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU vast te stellen, dient te worden aangetoond dat de begunstigde van een maatregel een voordeel heeft genoten dat hij onder normale marktvoorwaarden niet zou hebben genoten, dat zijn financiële positie verbeterde of hem van een last bevrijdde die hij anders had moeten dragen (5). In zaken waarbij een beweerde steunmaatregel bestaat uit een door een overheidsonderneming ondernomen commerciële activiteit is de geschikte test om een voordeel vast te stellen het zogenoemde beginsel van de particuliere marktinvesteerder, dat bepaalt dat een maatregel steun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU vormt indien de voorwaarden van de overeenkomst verder gaan dan die waarmee een particuliere investeerder zou hebben ingestemd onder de normale voorwaarden van een markteconomie met betrekking tot de beschikbare informatie en de op dat moment te voorziene gebeurtenissen (6).

| (15) | Om een inbreuk op het beginsel van de particuliere marktinvesteerder aan te tonen, moet de Commissie bijgevolg vaststellen dat de voorwaarden van de twee contracten die de beweerde steunmaatregel vormen, verder gingen dan die waarmee een particuliere investeerder in 1998 zou hebben ingestemd. |
| --- | --- |

(15)

Om een inbreuk op het beginsel van de particuliere marktinvesteerder aan te tonen, moet de Commissie bijgevolg vaststellen dat de voorwaarden van de twee contracten die de beweerde steunmaatregel vormen, verder gingen dan die waarmee een particuliere investeerder in 1998 zou hebben ingestemd.

| (16) | Wat de reikwijdte van de maatregelen betreft, is de Commissie van mening dat, in tegenstelling tot wat de klager beweert, maar in overeenstemming met de conclusies van LG Rostock, zowel de EBV als de GVV één enkele economische entiteit vormen, rekening houdende met het feit dat het ene contract niet zou zijn gesloten zonder het andere. Bijgevolg dient elke beoordeling van staatssteun zich te richten op de regeling voor verkoop en lease-back in haar geheel, veeleer dan de samenstellende delen ervan afzonderlijk te onderzoeken. Tevens dient rekening te worden gehouden met het voordeel dat werd verkregen via de vermindering van de overheidsschuld op grond van de Altschuldenhilfegesetz. |
| --- | --- |

(16)

Wat de reikwijdte van de maatregelen betreft, is de Commissie van mening dat, in tegenstelling tot wat de klager beweert, maar in overeenstemming met de conclusies van LG Rostock, zowel de EBV als de GVV één enkele economische entiteit vormen, rekening houdende met het feit dat het ene contract niet zou zijn gesloten zonder het andere. Bijgevolg dient elke beoordeling van staatssteun zich te richten op de regeling voor verkoop en lease-back in haar geheel, veeleer dan de samenstellende delen ervan afzonderlijk te onderzoeken. Tevens dient rekening te worden gehouden met het voordeel dat werd verkregen via de vermindering van de overheidsschuld op grond van de Altschuldenhilfegesetz.

| (17) | Wat de marktvoorwaarden in 1998 betreft, vindt de Commissie het gepast de beweerde steunmaatregel te onderzoeken aan de hand van een vergelijking met soortgelijke regelingen die op hetzelfde moment tot stand kwamen, om te kunnen bepalen of de voorwaarden van de overeenkomst tussen de klager en Bavaria verder gingen dan die van andere, in soortgelijke omstandigheden gesloten overeenkomsten. |
| --- | --- |

(17)

Wat de marktvoorwaarden in 1998 betreft, vindt de Commissie het gepast de beweerde steunmaatregel te onderzoeken aan de hand van een vergelijking met soortgelijke regelingen die op hetzelfde moment tot stand kwamen, om te kunnen bepalen of de voorwaarden van de overeenkomst tussen de klager en Bavaria verder gingen dan die van andere, in soortgelijke omstandigheden gesloten overeenkomsten.

| (18) | Op basis van de jurisprudentie van het Hof van Justitie (7) is de Commissie op zoek gegaan naar vergelijkbare contracten die rond die tijd in Oost-Duitsland werden gesloten. Op basis van een voorlopige beoordeling van die contracten is de Commissie op dit moment van mening dat de voorwaarden van de regeling voor verkoop en lease-back in kwestie de marktvoorwaarden weerspiegelen. De klager houdt echter vol dat de voorwaarden van beide contracten duidelijk verder gingen dan die van vergelijkbare overeenkomsten en betwijfelt tegelijk de geschiktheid van de vergelijkende aanpak van de Commissie, vooral in het licht van de speciale kenmerken van de woningmarkt in Neubrandenburg, zoals de geïsoleerde ligging en de leeftijdsopbouw van de stad. |
| --- | --- |

(18)

Op basis van de jurisprudentie van het Hof van Justitie (7) is de Commissie op zoek gegaan naar vergelijkbare contracten die rond die tijd in Oost-Duitsland werden gesloten. Op basis van een voorlopige beoordeling van die contracten is de Commissie op dit moment van mening dat de voorwaarden van de regeling voor verkoop en lease-back in kwestie de marktvoorwaarden weerspiegelen. De klager houdt echter vol dat de voorwaarden van beide contracten duidelijk verder gingen dan die van vergelijkbare overeenkomsten en betwijfelt tegelijk de geschiktheid van de vergelijkende aanpak van de Commissie, vooral in het licht van de speciale kenmerken van de woningmarkt in Neubrandenburg, zoals de geïsoleerde ligging en de leeftijdsopbouw van de stad.

| (19) | De Commissie nodigt belanghebbenden dan ook uit opmerkingen over haar onderzoek te maken en alle relevante informatie te verstrekken, in het bijzonder met betrekking tot de in 1998 beschikbare marktinformatie, om het beeld te vervolledigen dat de Commissie heeft van de relevante markt voor regelingen inzake verkoop en lease-back van grote meerpartijenwoningcomplexen in Oost-Duitsland in 1998. |
| --- | --- |

(19)

De Commissie nodigt belanghebbenden dan ook uit opmerkingen over haar onderzoek te maken en alle relevante informatie te verstrekken, in het bijzonder met betrekking tot de in 1998 beschikbare marktinformatie, om het beeld te vervolledigen dat de Commissie heeft van de relevante markt voor regelingen inzake verkoop en lease-back van grote meerpartijenwoningcomplexen in Oost-Duitsland in 1998.

TEKST VAN DE BRIEF

„Hiermit teilt die Kommission Deutschland mit, dass sie nach Prüfung der Angaben Deutschlands zu der vorgenannten Maßnahme beschlossen hat, das Prüfverfahren nach Art. 108 Abs. 2 des Vertrages über die Arbeitsweisen der Europäischen Union (im Folgenden: AEUV) zu eröffnen.

1.   VERFAHREN

| (1) | Mit Schreiben vom 30. März 2007 legte die Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft mbH (im Folgenden: Beschwerdeführerin) bei der Kommission in Bezug auf staatliche Beihilfen, die sie angeblich der Bavaria Immobilien Beteiligungsgesellschaft mbH & Co. Objekte Neubrandenburg KG und der Bavaria Immobilien Trading GmbH & Co, Immobilien Leasing Objekt Neubrandenburg KG (im Folgenden: Bavaria) durch einen Erbbaurechtsvertrag (im Folgenden: EBV) und einen Generalverwaltervertrag (im Folgenden: GVV) gewährt haben soll, eine auf Art. 20 Abs. 2 der Verordnung (EG) Nr. 659/1999 des Rates vom 22. März 1999 über besondere Vorschriften für die Anwendung von Art. 108 AEUV (8) (im Folgenden: Verfahrensverordnung) gestützte Beschwerde ein. Sie beantragte die Einleitung eines förmlichen Prüfverfahrens nach Art. 108 Abs. 2 AEUV. |
| --- | --- |

(1)

Mit Schreiben vom 30. März 2007 legte die Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft mbH (im Folgenden: Beschwerdeführerin) bei der Kommission in Bezug auf staatliche Beihilfen, die sie angeblich der Bavaria Immobilien Beteiligungsgesellschaft mbH & Co. Objekte Neubrandenburg KG und der Bavaria Immobilien Trading GmbH & Co, Immobilien Leasing Objekt Neubrandenburg KG (im Folgenden: Bavaria) durch einen Erbbaurechtsvertrag (im Folgenden: EBV) und einen Generalverwaltervertrag (im Folgenden: GVV) gewährt haben soll, eine auf Art. 20 Abs. 2 der Verordnung (EG) Nr. 659/1999 des Rates vom 22. März 1999 über besondere Vorschriften für die Anwendung von Art. 108 AEUV (8) (im Folgenden: Verfahrensverordnung) gestützte Beschwerde ein. Sie beantragte die Einleitung eines förmlichen Prüfverfahrens nach Art. 108 Abs. 2 AEUV.

| (2) | Die Kommission richtete mit Schreiben vom 06. August 2007 ein Auskunftsersuchen an das Bundesministerium für Wirtschaft und Technologie. Die Antworten des Ministeriums vom 04. September 2007, 12. Oktober 2007, 17. Oktober 2007, 11. Juli 2008, 12. Dezember 2008 und 30. Juni 2009 wurden der Beschwerdeführerin übermittelt, die dazu am 5. November 2007, 26. Februar 2008, 15. Juli 2008, 30. September 2008, 18. Dezember 2008 und 6. März 2009 Stellung nahm. |
| --- | --- |

(2)

Die Kommission richtete mit Schreiben vom 06. August 2007 ein Auskunftsersuchen an das Bundesministerium für Wirtschaft und Technologie. Die Antworten des Ministeriums vom 04. September 2007, 12. Oktober 2007, 17. Oktober 2007, 11. Juli 2008, 12. Dezember 2008 und 30. Juni 2009 wurden der Beschwerdeführerin übermittelt, die dazu am 5. November 2007, 26. Februar 2008, 15. Juli 2008, 30. September 2008, 18. Dezember 2008 und 6. März 2009 Stellung nahm.

| (3) | Am 28. November 2008 verkündete das LG Rostock seine Entscheidung im nationalen Rechtsstreit zwischen Bavaria und der Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft. Dabei kommt das Gericht zu dem Schluss, dass es an einer Begünstigung zugunsten von Bavaria mangelt und daher keine Verletzung von Art. 107 Abs. 1 AEUV vorliegt. |
| --- | --- |

(3)

Am 28. November 2008 verkündete das LG Rostock seine Entscheidung im nationalen Rechtsstreit zwischen Bavaria und der Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft. Dabei kommt das Gericht zu dem Schluss, dass es an einer Begünstigung zugunsten von Bavaria mangelt und daher keine Verletzung von Art. 107 Abs. 1 AEUV vorliegt.

| (4) | Mit Schreiben vom 4. Juni 2009 forderte die Beschwerdeführerin die Kommission gemäß Art. 265 Abs. 2 AEUV auf, binnen zwei Monaten, also bis zum 4. August 2009, das förmliche Prüfverfahren nach Art. 108 Abs. 2 EG einzuleiten. |
| --- | --- |

(4)

Mit Schreiben vom 4. Juni 2009 forderte die Beschwerdeführerin die Kommission gemäß Art. 265 Abs. 2 AEUV auf, binnen zwei Monaten, also bis zum 4. August 2009, das förmliche Prüfverfahren nach Art. 108 Abs. 2 EG einzuleiten.

| (5) | Mit Schreiben von 29. Juli 2009 teilten die Dienststellen der Kommission der Beschwerdeführerin ihre vorläufige Ansicht mit, dass weder der EBV noch der GVV eine staatliche Beihilfe im Sinne des Art. 107 Abs. 1 AEUV darzustellen scheinen. |
| --- | --- |

(5)

Mit Schreiben von 29. Juli 2009 teilten die Dienststellen der Kommission der Beschwerdeführerin ihre vorläufige Ansicht mit, dass weder der EBV noch der GVV eine staatliche Beihilfe im Sinne des Art. 107 Abs. 1 AEUV darzustellen scheinen.

| (6) | Mit Schreiben vom 26. August 2009 beanstandete die Beschwerdeführerin die von den Dienststellen der Kommission vorgenommene Würdigung des Sachverhalts und forderte die Kommission auf, das förmliche Prüfverfahren binnen zwei Wochen, also bis zum 9. September 2009, einzuleiten. |
| --- | --- |

(6)

Mit Schreiben vom 26. August 2009 beanstandete die Beschwerdeführerin die von den Dienststellen der Kommission vorgenommene Würdigung des Sachverhalts und forderte die Kommission auf, das förmliche Prüfverfahren binnen zwei Wochen, also bis zum 9. September 2009, einzuleiten.

| (7) | Die Kommission informierte die Beschwerdeführerin mit Schreiben vom 15. September 2009, dass ihr nach einer Analyse ihrer Ausführungen in den nächsten Wochen eine Stellungnahme zugehen werde. Mit Schreiben vom 22. September 2009 teilte die Beschwerdeführerin mit, dass sie mit dem von der Kommission vorgeschlagenen Vorgehen nicht einverstanden sei. |
| --- | --- |

(7)

Die Kommission informierte die Beschwerdeführerin mit Schreiben vom 15. September 2009, dass ihr nach einer Analyse ihrer Ausführungen in den nächsten Wochen eine Stellungnahme zugehen werde. Mit Schreiben vom 22. September 2009 teilte die Beschwerdeführerin mit, dass sie mit dem von der Kommission vorgeschlagenen Vorgehen nicht einverstanden sei.

| (8) | Am 09. Oktober 2009 erhob die Beschwerdeführerin Klage vor dem Gericht und forderte dieses auf, die im Schreiben der Kommission vom 29. Juli 2009 enthaltene Entscheidung für nichtig zu erklären oder hilfsweise, gemäß Art. 265 AEUV, festzustellen, dass die Kommission es rechtswidrig unterlassen hat, das förmliche Prüfverfahren gemäß Art. 108 Abs. 2 AEUV einzuleiten. Am 12. Januar 2012 wies das Gericht zu Klage als unzulässig ab. (9) |
| --- | --- |

(8)

Am 09. Oktober 2009 erhob die Beschwerdeführerin Klage vor dem Gericht und forderte dieses auf, die im Schreiben der Kommission vom 29. Juli 2009 enthaltene Entscheidung für nichtig zu erklären oder hilfsweise, gemäß Art. 265 AEUV, festzustellen, dass die Kommission es rechtswidrig unterlassen hat, das förmliche Prüfverfahren gemäß Art. 108 Abs. 2 AEUV einzuleiten. Am 12. Januar 2012 wies das Gericht zu Klage als unzulässig ab. (9)

| (9) | Mit Schreiben vom 19. Januar 2012 fordert die Beschwerdeführerin die Kommission erneut gemäß Art. 265 Abs. 2 AEUV auf, binnen zwei Monaten, also bis zum 20. März 2012, das förmliche Prüfverfahren gemäß Art. 108 Abs. 2 AEUV einzuleiten. |
| --- | --- |

(9)

Mit Schreiben vom 19. Januar 2012 fordert die Beschwerdeführerin die Kommission erneut gemäß Art. 265 Abs. 2 AEUV auf, binnen zwei Monaten, also bis zum 20. März 2012, das förmliche Prüfverfahren gemäß Art. 108 Abs. 2 AEUV einzuleiten.

2.   BESCHREIBUNG DER MASSNAHMEN

| (10) | Die Beschwerdeführerin, die Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft mbH, ist eine kommunale Eigengesellschaft nach deutschem Recht, deren Gesellschaftsanteile zu 100 % von der Stadt Neubrandenburg (Deutschland) gehalten werden. Sie verfolgt das Ziel einer ausreichenden Wohnungsversorgung in der Stadt Neubrandenburg nebst Umland. |
| --- | --- |

(10)

Die Beschwerdeführerin, die Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft mbH, ist eine kommunale Eigengesellschaft nach deutschem Recht, deren Gesellschaftsanteile zu 100 % von der Stadt Neubrandenburg (Deutschland) gehalten werden. Sie verfolgt das Ziel einer ausreichenden Wohnungsversorgung in der Stadt Neubrandenburg nebst Umland.

| (11) | Die Beschwerdeführerin ist unter anderem Eigentümerin einer Reihe von Grundstücken in Neubrandenburg, auf denen insgesamt zwölf Mietshäuser mit 557 Wohnungen stehen. Die Beschwerdeführerin schloss am 21.01.1998 mit der Bavaria den EBV und den GVV (im Folgenden: fragliche Verträge) ab, um im Rahmen eines Immobilienleasings die genannten 12 Mietshäuser weiter zu bewirtschaften. Die fraglichen Verträge wurden nicht vorab bei der Kommission angemeldet. |
| --- | --- |

(11)

Die Beschwerdeführerin ist unter anderem Eigentümerin einer Reihe von Grundstücken in Neubrandenburg, auf denen insgesamt zwölf Mietshäuser mit 557 Wohnungen stehen. Die Beschwerdeführerin schloss am 21.01.1998 mit der Bavaria den EBV und den GVV (im Folgenden: fragliche Verträge) ab, um im Rahmen eines Immobilienleasings die genannten 12 Mietshäuser weiter zu bewirtschaften. Die fraglichen Verträge wurden nicht vorab bei der Kommission angemeldet.

2.1.   Erbbaurechtsvertrag (EBV)

| (12) | Am 21.01.1998 schlossen die Beschwerdeführerin und Bavaria, als sogenannte Zwischenerwerberin, den EBV über die Bestellung von Erbbaurechten für die 12 Mietshäuser mit insgesamt 557 Wohnungseinheiten zugunsten der Bavaria für die Dauer von 75 Jahren. Der EBV gliedert sich in zwei Hauptbestandteile:






  a. | Bavaria verpflichtete sich zur Zahlung eines Betrages in Höhe von [...] (10) EUR an die Beschwerdeführerin, wovon [...] EUR als kapitalisierter Erbbauzins auf Grund und Boden für die Zeit bis zum 31. Dezember 2028 und [...] EUR als Kaufpreis für die Altbausubstanz entfielen. |
| --- | --- | --- |

(12)

Am 21.01.1998 schlossen die Beschwerdeführerin und Bavaria, als sogenannte Zwischenerwerberin, den EBV über die Bestellung von Erbbaurechten für die 12 Mietshäuser mit insgesamt 557 Wohnungseinheiten zugunsten der Bavaria für die Dauer von 75 Jahren. Der EBV gliedert sich in zwei Hauptbestandteile:

a.

Bavaria verpflichtete sich zur Zahlung eines Betrages in Höhe von [...] (10) EUR an die Beschwerdeführerin, wovon [...] EUR als kapitalisierter Erbbauzins auf Grund und Boden für die Zeit bis zum 31. Dezember 2028 und [...] EUR als Kaufpreis für die Altbausubstanz entfielen.

| b. | Ab 01. Januar 2029 hat Bavaria außerdem über einen Zeitraum von 10 Jahren jährlich einen Erbbauzins in Höhe von [...] % des derzeitigen Grundstückwertes, der auf [...] EUR pro Quadratmeter beziffert wurde, zu entrichten. Für die nachfolgende Restlaufzeit ist eine Anpassung des Erbbauzinses an den Preisindex für die Gesamtlebenshaltungskosten vorgesehen, sofern sich dieser um mehr als [...] % verändert. |
| --- | --- |

b.

Ab 01. Januar 2029 hat Bavaria außerdem über einen Zeitraum von 10 Jahren jährlich einen Erbbauzins in Höhe von [...] % des derzeitigen Grundstückwertes, der auf [...] EUR pro Quadratmeter beziffert wurde, zu entrichten. Für die nachfolgende Restlaufzeit ist eine Anpassung des Erbbauzinses an den Preisindex für die Gesamtlebenshaltungskosten vorgesehen, sofern sich dieser um mehr als [...] % verändert.

| (13) | Vor Abschluss des EBV mit Bavaria hat die Beschwerdeführerin den Wert des Grundbesitzes durch hausinterne Sachverständige 1997 ermitteln lassen. Laut diesem Gutachten betrug der Wert der Objekte [...] EUR. Im Jahr 2007 beauftragte die Beschwerdeführerin zusätzlich den externen Sachverständigen Hr. Hecht, rückwirkend ein weiteres Verkehrswertgutachten der Gebäudesubstanz für das Jahr 1997 zu erstellen. Daraus geht ein Schätzwert von [...] EUR hervor. |
| --- | --- |

(13)

Vor Abschluss des EBV mit Bavaria hat die Beschwerdeführerin den Wert des Grundbesitzes durch hausinterne Sachverständige 1997 ermitteln lassen. Laut diesem Gutachten betrug der Wert der Objekte [...] EUR. Im Jahr 2007 beauftragte die Beschwerdeführerin zusätzlich den externen Sachverständigen Hr. Hecht, rückwirkend ein weiteres Verkehrswertgutachten der Gebäudesubstanz für das Jahr 1997 zu erstellen. Daraus geht ein Schätzwert von [...] EUR hervor.

| (14) | Bavaria verpflichtete sich außerdem zur Sanierung und Erhaltung der Gebäude. Ferner übernahm Bavaria die Verpflichtung der Beschwerdeführerin aus dem Altschuldenhilfegesetz (im Folgenden: AltSchG) (11), einer lex specialis zur Teilentlastung der ostdeutschen Gemeinden vom strukturellen Erbe der DDR Wohnungspolitik, wonach die Beschwerdeführerin 15 % der Wohnfläche in ihrem Besitz bis zum 31. Dezember 2003 zu privatisieren hatte, um eine Entlastung von ihren Altverbindlichkeiten zu erhalten. (12) |
| --- | --- |

(14)

Bavaria verpflichtete sich außerdem zur Sanierung und Erhaltung der Gebäude. Ferner übernahm Bavaria die Verpflichtung der Beschwerdeführerin aus dem Altschuldenhilfegesetz (im Folgenden: AltSchG) (11), einer lex specialis zur Teilentlastung der ostdeutschen Gemeinden vom strukturellen Erbe der DDR Wohnungspolitik, wonach die Beschwerdeführerin 15 % der Wohnfläche in ihrem Besitz bis zum 31. Dezember 2003 zu privatisieren hatte, um eine Entlastung von ihren Altverbindlichkeiten zu erhalten. (12)

| (15) | Neben dem erzielten Kaufpreis hat die Beschwerdeführerin von einer Entlastung in Höhe von [...] EUR aus dem Altschuldenhilfegesetz profitiert. Nach dem AltSchG wurden kommunalen Wohnungsunternehmen, Kommunen, Wohnungsgenossenschaften und privaten Vermietern von Wohnraum auf Antrag - sachlich und zeitlich begrenzt - staatliche Altschuldenhilfen gewährt. Diese Hilfen dienen dem Abbau der Schuldenlast aus Krediten, die aufgrund von Rechtsvorschriften der ehemaligen Deutschen Demokratischen Republik im Rahmen des volkseigenen und genossenschaftlichen Wohnungsbaus sowie zur Schaffung und Erhaltung oder Besserung von privatem Wohnraum gewährt worden sind (sogenannte Altverbindlichkeiten gemäß § 3 AltSchG). Die Anträge auf Altschuldenhilfe mussten spätestens bis zum 31. Dezember 1993 bei der kreditgebenden Bank gestellt werden (§ 9 AltSchG). |
| --- | --- |

(15)

Neben dem erzielten Kaufpreis hat die Beschwerdeführerin von einer Entlastung in Höhe von [...] EUR aus dem Altschuldenhilfegesetz profitiert. Nach dem AltSchG wurden kommunalen Wohnungsunternehmen, Kommunen, Wohnungsgenossenschaften und privaten Vermietern von Wohnraum auf Antrag - sachlich und zeitlich begrenzt - staatliche Altschuldenhilfen gewährt. Diese Hilfen dienen dem Abbau der Schuldenlast aus Krediten, die aufgrund von Rechtsvorschriften der ehemaligen Deutschen Demokratischen Republik im Rahmen des volkseigenen und genossenschaftlichen Wohnungsbaus sowie zur Schaffung und Erhaltung oder Besserung von privatem Wohnraum gewährt worden sind (sogenannte Altverbindlichkeiten gemäß § 3 AltSchG). Die Anträge auf Altschuldenhilfe mussten spätestens bis zum 31. Dezember 1993 bei der kreditgebenden Bank gestellt werden (§ 9 AltSchG).

| (16) | Als Formen der Altschuldenhilfe sieht das Gesetz zum einen die Übernahme eines Teils der am 1. Januar 1994 bestehenden Altverbindlichkeiten ab dem 1. Juli 1995 (sogenannte Teilentlastung gemäß § 4 AltSchG) vor. Die Schulden, für die eine Teilentlastung gewährt wird, übernimmt der sogenannte Erblastentilgungsfonds (§ 4 Abs. 1 Satz 1 AltSchG). |
| --- | --- |

(16)

Als Formen der Altschuldenhilfe sieht das Gesetz zum einen die Übernahme eines Teils der am 1. Januar 1994 bestehenden Altverbindlichkeiten ab dem 1. Juli 1995 (sogenannte Teilentlastung gemäß § 4 AltSchG) vor. Die Schulden, für die eine Teilentlastung gewährt wird, übernimmt der sogenannte Erblastentilgungsfonds (§ 4 Abs. 1 Satz 1 AltSchG).

| (17) | Die Höhe der Teilentlastung errechnet sich aus der Altschuldenlast je Quadratmeter der beim Wohnungsunternehmen vorhandenen gesamten Wohnfläche nach dem Stand vom 1. Januar 1993. Übernommen wird der Teil der Kreditbelastung, der 76,69 EUR (150 DM) je Quadratmeter Wohnfläche übersteigt. Bei der Berechnung dieses Betrags werden höchstens 511,29 EUR (1 000 DM) Kreditbelastung je Quadratmeter Wohnfläche berücksichtigt. |
| --- | --- |

(17)

Die Höhe der Teilentlastung errechnet sich aus der Altschuldenlast je Quadratmeter der beim Wohnungsunternehmen vorhandenen gesamten Wohnfläche nach dem Stand vom 1. Januar 1993. Übernommen wird der Teil der Kreditbelastung, der 76,69 EUR (150 DM) je Quadratmeter Wohnfläche übersteigt. Bei der Berechnung dieses Betrags werden höchstens 511,29 EUR (1 000 DM) Kreditbelastung je Quadratmeter Wohnfläche berücksichtigt.

| (18) | Für die Gewährung einer Teilentlastung muss ein Wohnungsunternehmen nach § 5 Abs. 1 AltSchG mindestens 15 Prozent seines zahlenmäßigen Wohnungsbestandes mit mindestens 15 Prozent seiner Wohnfläche nach dem Stand vom 1. Januar 1993 bis 31. Dezember 2003 privatisieren oder im Falle der Wohnungsgenossenschaften veräußern. Weiterhin wird in § 5 Abs.2 AltSchG festgelegt, dass das betreffende Wohnungsunternehmen einen Teil des Verkaufserlöses an den Erblastentilgungsfonds zurückerstatten muss, wenn der Verkaufserlös 76,69 EUR je Quadratmeter verkaufter Wohnfläche zuzüglich der in Verbindung mit dem Verkauf entstandenen Sanierungskosten übersteigt. Der abzuführende Prozentsatz des Verkaufserlöses ist abhängig vom Datum des Verkaufs und liegt bei 20 % für Verkäufe bis 1994 und bei 55 % für Verkäufe bis 2003. |
| --- | --- |

(18)

Für die Gewährung einer Teilentlastung muss ein Wohnungsunternehmen nach § 5 Abs. 1 AltSchG mindestens 15 Prozent seines zahlenmäßigen Wohnungsbestandes mit mindestens 15 Prozent seiner Wohnfläche nach dem Stand vom 1. Januar 1993 bis 31. Dezember 2003 privatisieren oder im Falle der Wohnungsgenossenschaften veräußern. Weiterhin wird in § 5 Abs.2 AltSchG festgelegt, dass das betreffende Wohnungsunternehmen einen Teil des Verkaufserlöses an den Erblastentilgungsfonds zurückerstatten muss, wenn der Verkaufserlös 76,69 EUR je Quadratmeter verkaufter Wohnfläche zuzüglich der in Verbindung mit dem Verkauf entstandenen Sanierungskosten übersteigt. Der abzuführende Prozentsatz des Verkaufserlöses ist abhängig vom Datum des Verkaufs und liegt bei 20 % für Verkäufe bis 1994 und bei 55 % für Verkäufe bis 2003.

| (19) | Durch das Bavaria-Geschäft wurden der Beschwerdeführerin Altlasten in Höhe von [...] EUR erlassen. Nach Berücksichtigung der Abführungen an den Erblastentilgungsfonds von [...] EUR ergibt sich eine Gesamtentlastung der Beschwerdeführerin von [...] EUR. |
| --- | --- |

(19)

Durch das Bavaria-Geschäft wurden der Beschwerdeführerin Altlasten in Höhe von [...] EUR erlassen. Nach Berücksichtigung der Abführungen an den Erblastentilgungsfonds von [...] EUR ergibt sich eine Gesamtentlastung der Beschwerdeführerin von [...] EUR.

2.2.   Generalverwaltervertrag (GVV)

| (20) | Ebenfalls am 21. Januar 1998 unterzeichneten Bavaria und die Beschwerdeführerin einen Generalverwaltervertrag. Danach obliegt der Beschwerdeführerin die Verwaltung und ordnungsgemäße Bewirtschaftung des seitens der Bavaria zu sanierenden streitgegenständlichen Wohnungsbestandes über einen Zeitraum von 30 Jahren. Die Beschwerdeführerin verpflichtete sich für die Zeit bis zum Abschluss der Sanierungsarbeiten zur Zahlung eines monatlichen Festbetrages über [...] EUR ([...] EUR p.a.). Nach Beendigung der Sanierungsarbeiten erhöht sich dieser Betrag auf [...] EUR ([...] EUR p.a.). Ab 01. Januar 2000 steigt dieser Festgeldbetrag um jährlich [...] % wobei Bezugsgröße der zuletzt vertraglich geschuldete Betrag ist. Im Gegenzug trat Bavaria der Beschwerdeführerin alle Ansprüche aus den Mietverhältnissen über die streitgegenständlichen Wohnungen ab. |
| --- | --- |

(20)

Ebenfalls am 21. Januar 1998 unterzeichneten Bavaria und die Beschwerdeführerin einen Generalverwaltervertrag. Danach obliegt der Beschwerdeführerin die Verwaltung und ordnungsgemäße Bewirtschaftung des seitens der Bavaria zu sanierenden streitgegenständlichen Wohnungsbestandes über einen Zeitraum von 30 Jahren. Die Beschwerdeführerin verpflichtete sich für die Zeit bis zum Abschluss der Sanierungsarbeiten zur Zahlung eines monatlichen Festbetrages über [...] EUR ([...] EUR p.a.). Nach Beendigung der Sanierungsarbeiten erhöht sich dieser Betrag auf [...] EUR ([...] EUR p.a.). Ab 01. Januar 2000 steigt dieser Festgeldbetrag um jährlich [...] % wobei Bezugsgröße der zuletzt vertraglich geschuldete Betrag ist. Im Gegenzug trat Bavaria der Beschwerdeführerin alle Ansprüche aus den Mietverhältnissen über die streitgegenständlichen Wohnungen ab.

3.   POSITION DER BESCHWERDEFÜHRERIN

| (21) | Um einen wirtschaftlichen Vorteil der Bavaria zu begründen und somit das Vorliegen einer Beihilfe nach Art. 107 Abs. (1) AEUV festzustellen, argumentiert die Beschwerdeführerin, dass die geschlossenen Verträge marktunüblich sind, weil ihr aufgrund marktfremder Vertragsbestandteile Verluste entstehen und kein Bieterverfahren zur Auswahl von Bavaria stattgefunden hat. Laut der Beschwerdeführerin, müssen die Verträge bei der Bewertung ihrer Marktüblichkeit getrennt betrachtet werden. |
| --- | --- |

(21)

Um einen wirtschaftlichen Vorteil der Bavaria zu begründen und somit das Vorliegen einer Beihilfe nach Art. 107 Abs. (1) AEUV festzustellen, argumentiert die Beschwerdeführerin, dass die geschlossenen Verträge marktunüblich sind, weil ihr aufgrund marktfremder Vertragsbestandteile Verluste entstehen und kein Bieterverfahren zur Auswahl von Bavaria stattgefunden hat. Laut der Beschwerdeführerin, müssen die Verträge bei der Bewertung ihrer Marktüblichkeit getrennt betrachtet werden.

3.1.   Erbbaurechtsvertrag (EBV)

| (22) | In Bezug auf den EBV argumentiert die Beschwerdeführerin, dass sowohl der vertraglich vereinbarte Erbbauzins als auch der vereinbarte Kaufpreis unangemessen niedrig sind. |
| --- | --- |

(22)

In Bezug auf den EBV argumentiert die Beschwerdeführerin, dass sowohl der vertraglich vereinbarte Erbbauzins als auch der vereinbarte Kaufpreis unangemessen niedrig sind.

| (23) | Aus dem EBV sind der Beschwerdeführerin nach eigenen Angaben Verluste in Höhe von [...] EUR entstanden. Dies ergibt sich aus der Differenz des Verkehrswertes laut dem Gutachten von 1997, dessen Schätzwert [...] EUR betrug, und den gezahlten Kaufpreis von [...] EUR. |
| --- | --- |

(23)

Aus dem EBV sind der Beschwerdeführerin nach eigenen Angaben Verluste in Höhe von [...] EUR entstanden. Dies ergibt sich aus der Differenz des Verkehrswertes laut dem Gutachten von 1997, dessen Schätzwert [...] EUR betrug, und den gezahlten Kaufpreis von [...] EUR.

| (24) | Laut Beschwerdeführerin müssen bei der Berechnung der Verluste die Entlastungen durch das AltSchG außer Acht gelassen werden. Denn unter Berücksichtigung aller ihrer AltSchG-Privatisierungsmaßnahmen habe sie bezogen auf die Zahl der nach dem AltSchG zu privatisierenden Wohnungseinheiten einen Erfüllungsstand von [...] % erreicht. Das Bavaria-Geschäft habe hieran nur einen geringen Anteil von lediglich [...] % und sei demzufolge für ihre Entlastung nach dem AltSchG irrelevant. Hätte kein Vertragsabschluss mit Bavaria stattgefunden, hätte man sich auch nach anderen Vertragspartnern bis Ende 2003 umsehen können. Vor diesem Hintergrund sei eine anteilige Zuordnung der lediglich zum Teil durch das Bavaria-Geschäft ermöglichten Altschuldenentlastung abwegig. Selbst bei Berücksichtigung der AltSchG-Entlastung bleibe ein deutlicher Verlust zu Lasten der Beschwerdeführerin bestehen. |
| --- | --- |

(24)

Laut Beschwerdeführerin müssen bei der Berechnung der Verluste die Entlastungen durch das AltSchG außer Acht gelassen werden. Denn unter Berücksichtigung aller ihrer AltSchG-Privatisierungsmaßnahmen habe sie bezogen auf die Zahl der nach dem AltSchG zu privatisierenden Wohnungseinheiten einen Erfüllungsstand von [...] % erreicht. Das Bavaria-Geschäft habe hieran nur einen geringen Anteil von lediglich [...] % und sei demzufolge für ihre Entlastung nach dem AltSchG irrelevant. Hätte kein Vertragsabschluss mit Bavaria stattgefunden, hätte man sich auch nach anderen Vertragspartnern bis Ende 2003 umsehen können. Vor diesem Hintergrund sei eine anteilige Zuordnung der lediglich zum Teil durch das Bavaria-Geschäft ermöglichten Altschuldenentlastung abwegig. Selbst bei Berücksichtigung der AltSchG-Entlastung bleibe ein deutlicher Verlust zu Lasten der Beschwerdeführerin bestehen.

3.2.   Generalverwaltervertrag (GVV)

3.2.1.   
  Marktüblichkeit

| (25) | Laut der Beschwerdeführerin ist der GVV marktunüblich, da er Bavaria überhöhte Garantiezahlungen in Verbindung mit einer inflationsunabhängigen jährlichen fixen Erhöhung sowie einer festen Vertragslaufzeit von 30 Jahren gewährt. Vergleichbare Verträge habe es nicht gegeben. |
| --- | --- |

(25)

Laut der Beschwerdeführerin ist der GVV marktunüblich, da er Bavaria überhöhte Garantiezahlungen in Verbindung mit einer inflationsunabhängigen jährlichen fixen Erhöhung sowie einer festen Vertragslaufzeit von 30 Jahren gewährt. Vergleichbare Verträge habe es nicht gegeben.

| (26) | Durch die vereinbarte fixe Mietgarantie und ihre ebenfalls bereits festgelegte Erhöhung, liege das gesamte zu tragende Risiko bei der Beschwerdeführerin selbst. |
| --- | --- |

(26)

Durch die vereinbarte fixe Mietgarantie und ihre ebenfalls bereits festgelegte Erhöhung, liege das gesamte zu tragende Risiko bei der Beschwerdeführerin selbst.

| (27) | Bavaria sei es nur möglich gewesen diese marktunüblichen Konditionen durchzusetzen, weil seitens der Beschwerdeführerin ein Zeitdruck zum Abschluss der Verträge bestand, um von einer Entlastung der Altschulden Gebrauch machen zu können. Durch zusätzliche regionalpolitische Zielvorgaben und mangelnder Kenntnis der Beihilferegelungen, habe die Beschwerdeführerin nach eigenen Angaben weder wirtschaftlich handeln können noch die daraus resultierende Begünstigung erkannt. |
| --- | --- |

(27)

Bavaria sei es nur möglich gewesen diese marktunüblichen Konditionen durchzusetzen, weil seitens der Beschwerdeführerin ein Zeitdruck zum Abschluss der Verträge bestand, um von einer Entlastung der Altschulden Gebrauch machen zu können. Durch zusätzliche regionalpolitische Zielvorgaben und mangelnder Kenntnis der Beihilferegelungen, habe die Beschwerdeführerin nach eigenen Angaben weder wirtschaftlich handeln können noch die daraus resultierende Begünstigung erkannt.

| (28) | Weiterhin gibt die Beschwerdeführerin an, dass Bavaria nicht in einem Bieterverfahren ausgewählt worden sei. Laut der Beschwerdeführerin wurden 72 mögliche Firmen angeschrieben, die an einer Zusammenarbeit interessiert waren. Allerdings habe es keinen offenen Aufruf zur Abgabe von Angeboten im Rahmen präziser Vorgaben gegeben. Mangels jener präzisen Vorgaben wäre eine wirkliche Vergleichbarkeit der eingesandten Interessenbekundungen nicht gewährleistet gewesen. Zudem war Bavaria nicht unter den 72 angeschriebenen Unternehmen. Ein offizielles Bieterverfahren habe somit nicht stattgefunden. |
| --- | --- |

(28)

Weiterhin gibt die Beschwerdeführerin an, dass Bavaria nicht in einem Bieterverfahren ausgewählt worden sei. Laut der Beschwerdeführerin wurden 72 mögliche Firmen angeschrieben, die an einer Zusammenarbeit interessiert waren. Allerdings habe es keinen offenen Aufruf zur Abgabe von Angeboten im Rahmen präziser Vorgaben gegeben. Mangels jener präzisen Vorgaben wäre eine wirkliche Vergleichbarkeit der eingesandten Interessenbekundungen nicht gewährleistet gewesen. Zudem war Bavaria nicht unter den 72 angeschriebenen Unternehmen. Ein offizielles Bieterverfahren habe somit nicht stattgefunden.

3.2.2.   
  Wirtschaftlichkeitsanalyse

| (29) | Die Beschwerdeführerin saldiert den ihr entstehenden Verlust durch den GVV auf [...] EUR und legt zum Beweis eine Cashflow-Analyse vor. Als Grund für den Verlust gibt sie die einnahmeunabhängigen Garantiezahlungen, die jährliche Steigerung derselben um [...] % sowie die 30 jährige Laufzeit an. |
| --- | --- |

(29)

Die Beschwerdeführerin saldiert den ihr entstehenden Verlust durch den GVV auf [...] EUR und legt zum Beweis eine Cashflow-Analyse vor. Als Grund für den Verlust gibt sie die einnahmeunabhängigen Garantiezahlungen, die jährliche Steigerung derselben um [...] % sowie die 30 jährige Laufzeit an.

| (30) | Die Cashflow-Analyse der Beschwerdeführerin beruht auf Nominalwerten. Es wird keine Abzinsung vorgenommen. Die verwendeten Werte für die ersten 7 Jahre beruhen auf bereits realisierten Zahlen. |
| --- | --- |

(30)

Die Cashflow-Analyse der Beschwerdeführerin beruht auf Nominalwerten. Es wird keine Abzinsung vorgenommen. Die verwendeten Werte für die ersten 7 Jahre beruhen auf bereits realisierten Zahlen.

| (31) | Damit ergibt sich nach Ansicht der Beschwerdeführerin ein Gesamtverlust von [...] EUR aus dem EBV und dem GVV. |
| --- | --- |

(31)

Damit ergibt sich nach Ansicht der Beschwerdeführerin ein Gesamtverlust von [...] EUR aus dem EBV und dem GVV.

4.   POSITION DER BUNDESREGIERUNG

| (32) | Die Bundesregierung ist der Ansicht, dass für die Kommission in Anbetracht der vorliegenden Informationen keine ausreichenden Gründe bestehen, zu dem Fall eine Auffassung zu vertreten. Die Verfahrensordnung Nr. 659/1999 sieht in Art. 20 Abs. 2 Satz 2 die Möglichkeit ausdrücklich vor, von einer Entscheidung über ein vom Beschwerdeführer behauptetes Vorliegen einer staatlichen Beihilfe abzusehen. Voraussetzung ist eine unzureichende Informationslage. Diese unzureichende Informationslage kann vorliegend selbst durch ein Auskunftsersuchen oder eine Auskunftsanordnung nicht verbessert werden. Weder die Bundesregierung noch die Regierungen der beteiligten Länder Berlin und Mecklenburg-Vorpommern haben originäre Kenntnisse über das Bieterverfahren und den Verlauf der Privatisierung. Über diese Informationen verfügt nur die Beschwerdeführerin selbst. Da Informationen zur wirtschaftlichen Lage, zur Marktsicherung, zum Bieterverfahren und zu den Handlungsoptionen der Beschwerdeführerin zum Entscheidungszeitpunkt sowie zur evtl. Einflussnahme staatlicher Stellen auf die Entscheidungsfindung nicht vollumfänglich zu ermitteln sind, ist das Verfahren mangels ausreichender Informationen zur Beurteilung des Falls einzustellen. |
| --- | --- |

(32)

Die Bundesregierung ist der Ansicht, dass für die Kommission in Anbetracht der vorliegenden Informationen keine ausreichenden Gründe bestehen, zu dem Fall eine Auffassung zu vertreten. Die Verfahrensordnung Nr. 659/1999 sieht in Art. 20 Abs. 2 Satz 2 die Möglichkeit ausdrücklich vor, von einer Entscheidung über ein vom Beschwerdeführer behauptetes Vorliegen einer staatlichen Beihilfe abzusehen. Voraussetzung ist eine unzureichende Informationslage. Diese unzureichende Informationslage kann vorliegend selbst durch ein Auskunftsersuchen oder eine Auskunftsanordnung nicht verbessert werden. Weder die Bundesregierung noch die Regierungen der beteiligten Länder Berlin und Mecklenburg-Vorpommern haben originäre Kenntnisse über das Bieterverfahren und den Verlauf der Privatisierung. Über diese Informationen verfügt nur die Beschwerdeführerin selbst. Da Informationen zur wirtschaftlichen Lage, zur Marktsicherung, zum Bieterverfahren und zu den Handlungsoptionen der Beschwerdeführerin zum Entscheidungszeitpunkt sowie zur evtl. Einflussnahme staatlicher Stellen auf die Entscheidungsfindung nicht vollumfänglich zu ermitteln sind, ist das Verfahren mangels ausreichender Informationen zur Beurteilung des Falls einzustellen.

| (33) | Die Bundesregierung vertritt zudem die Auffassung, dass das anhängige zivilrechtliche Verfahren vor dem LG Rostock Vorrang vor dem Prüfverfahren der Kommission haben sollte. Eine beihilferechtliche Rechtschutzlücke zu Lasten der Beschwerdeführerin besteht in diesem Fall nicht, da die beihilferechtliche Würdigung der streitgegenständlichen Verträge Gegenstand des zivilrechtlichen Berufungsverfahrens ist. Durch ein Eingreifen der Kommission wird dagegen die in der Mitteilung der Kommission über die Durchsetzung des Beihilferechts durch die einzelstaatlichen Gerichte (13) als sachgerecht erachtete Arbeitsteilung unterlaufen. Nach Abschnitt 2.2 der Mitteilung ist es insbesondere Aufgabe der Gerichte, über die Einhaltung von Art. 108 Abs. 3 AEUV zu wachen und damit über das Vorliegen einer Beihilfe zu entscheiden. |
| --- | --- |

(33)

Die Bundesregierung vertritt zudem die Auffassung, dass das anhängige zivilrechtliche Verfahren vor dem LG Rostock Vorrang vor dem Prüfverfahren der Kommission haben sollte. Eine beihilferechtliche Rechtschutzlücke zu Lasten der Beschwerdeführerin besteht in diesem Fall nicht, da die beihilferechtliche Würdigung der streitgegenständlichen Verträge Gegenstand des zivilrechtlichen Berufungsverfahrens ist. Durch ein Eingreifen der Kommission wird dagegen die in der Mitteilung der Kommission über die Durchsetzung des Beihilferechts durch die einzelstaatlichen Gerichte (13) als sachgerecht erachtete Arbeitsteilung unterlaufen. Nach Abschnitt 2.2 der Mitteilung ist es insbesondere Aufgabe der Gerichte, über die Einhaltung von Art. 108 Abs. 3 AEUV zu wachen und damit über das Vorliegen einer Beihilfe zu entscheiden.

5.   GERICHTSVERFAHREN IN DEUTSCHLAND

| (34) | Am 28. November 2008 verkündete das LG Rostock seine Entscheidung im Rechtsstreit zwischen Bavaria und der Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft. Ausgangspunkt aller rechtlichen Erwägung des LG Rostocks ist, dass der GVV nicht isoliert von dem EBV betrachtet werden kann. Diese Betrachtungsweise weicht von der Auffassung der Beschwerdeführerin ab, begründet sich laut dem Gericht aber wie folgt: Der GVV ist ein Bestandteil eines Immobilienleasingvertrages in der "sale-and-lease-back"-Variante. Die Verträge stehen im Zusammenhang miteinander und keiner der Verträge wäre ohne den anderen geschlossen worden. Dies verdeutlicht der Umstand, dass sowohl der GVV und der EBV am gleichen Tag, dem 21. Januar 1998, unterzeichnet wurden und wechselseitig aufeinander Bezug nehmen. |
| --- | --- |

(34)

Am 28. November 2008 verkündete das LG Rostock seine Entscheidung im Rechtsstreit zwischen Bavaria und der Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft. Ausgangspunkt aller rechtlichen Erwägung des LG Rostocks ist, dass der GVV nicht isoliert von dem EBV betrachtet werden kann. Diese Betrachtungsweise weicht von der Auffassung der Beschwerdeführerin ab, begründet sich laut dem Gericht aber wie folgt: Der GVV ist ein Bestandteil eines Immobilienleasingvertrages in der "sale-and-lease-back"-Variante. Die Verträge stehen im Zusammenhang miteinander und keiner der Verträge wäre ohne den anderen geschlossen worden. Dies verdeutlicht der Umstand, dass sowohl der GVV und der EBV am gleichen Tag, dem 21. Januar 1998, unterzeichnet wurden und wechselseitig aufeinander Bezug nehmen.

5.1.   Erbbaurechtsvertrag (EBV)

| (35) | Für die Betrachtung des Verkaufserlöses berücksichtigt das LG Rostock die Befreiung von Altverbindlichkeiten, weil durch das abgeschlossene Immobilienleasingmodell mit Bavaria erst die Voraussetzungen dafür geschaffen worden sind, dass die Beschwerdeführerin eine Befreiung von Altverbindlichkeiten erlangt. Somit ergibt sich ein Gesamtkaufpreis von [...] EUR. Verglichen mit dem geschätzten Wert der Gesamtgebäudesubstanz von [...] EUR durch den Sachverständigen Hecht ergibt sich eine Differenz von nur [...] %. |
| --- | --- |

(35)

Für die Betrachtung des Verkaufserlöses berücksichtigt das LG Rostock die Befreiung von Altverbindlichkeiten, weil durch das abgeschlossene Immobilienleasingmodell mit Bavaria erst die Voraussetzungen dafür geschaffen worden sind, dass die Beschwerdeführerin eine Befreiung von Altverbindlichkeiten erlangt. Somit ergibt sich ein Gesamtkaufpreis von [...] EUR. Verglichen mit dem geschätzten Wert der Gesamtgebäudesubstanz von [...] EUR durch den Sachverständigen Hecht ergibt sich eine Differenz von nur [...] %.

| (36) | Dies rechtfertige nicht die Annahme, dass eine Begünstigung Bavarias vorliegt. Die Argumentation der Beschwerdeführerin, dass ihr wegen der Regelung des § 5 Abs. 3 AltSchG die Teilentlastung von ihren Altverbindlichkeiten auch bei Scheitern des Bavaria-Geschäftes zugutegekommen wäre, überzeugte das Gericht nicht. Maßgebend sind laut dem LG Rostock allein die Verhältnisse bei Vertragsabschluss, auf eine spätere tatsächliche Entwicklung bzw. Übererfüllung des AltSchG kommt es nicht an. Im Übrigen ist der Teil des § 5 Abs. 3 S.1 AltSchG, wonach Privatisierungsverpflichtungen noch bis 31. Dezember 2003 hätten erfüllt werden können, erst am 01. September 2000 in Kraft getreten und galt damit bei Abschluss der streitgegenständlichen Verträge im Jahr 1998 noch gar nicht. Auch der Einwand der Beschwerdeführerin, dass sie auch ohne das Bavaria-Geschäft, welches nur [...] % des privatisierten Wohnungsbestandes ausgemacht habe, die Voraussetzungen des AltSchG erfüllt habe, ist wegen der Maßgeblichkeit der Verhältnisse bei Vertragsabschluss ohne rechtliche Relevanz. |
| --- | --- |

(36)

Dies rechtfertige nicht die Annahme, dass eine Begünstigung Bavarias vorliegt. Die Argumentation der Beschwerdeführerin, dass ihr wegen der Regelung des § 5 Abs. 3 AltSchG die Teilentlastung von ihren Altverbindlichkeiten auch bei Scheitern des Bavaria-Geschäftes zugutegekommen wäre, überzeugte das Gericht nicht. Maßgebend sind laut dem LG Rostock allein die Verhältnisse bei Vertragsabschluss, auf eine spätere tatsächliche Entwicklung bzw. Übererfüllung des AltSchG kommt es nicht an. Im Übrigen ist der Teil des § 5 Abs. 3 S.1 AltSchG, wonach Privatisierungsverpflichtungen noch bis 31. Dezember 2003 hätten erfüllt werden können, erst am 01. September 2000 in Kraft getreten und galt damit bei Abschluss der streitgegenständlichen Verträge im Jahr 1998 noch gar nicht. Auch der Einwand der Beschwerdeführerin, dass sie auch ohne das Bavaria-Geschäft, welches nur [...] % des privatisierten Wohnungsbestandes ausgemacht habe, die Voraussetzungen des AltSchG erfüllt habe, ist wegen der Maßgeblichkeit der Verhältnisse bei Vertragsabschluss ohne rechtliche Relevanz.

| (37) | Das Gericht hat ebenfalls die Marktüblichkeit des EBV überprüft mit dem Ergebnis, dass der vertraglich vereinbarte Erbbauzins nicht unangemessen niedrig ist. Als Vergleich zieht das Gericht den geschätzten Liegenschaftszins des Sachverständigen Hecht heran, der diesen auf [...] % p.a. schätzt. Zudem fließen der Beschwerdeführerin durch die Kapitalisierung des Erbbauzinses und dessen Entrichtung im Voraus Vorteile zu, die sie in die Lage versetzt hat, die Summe sofort gewinnbringend anzulegen. |
| --- | --- |

(37)

Das Gericht hat ebenfalls die Marktüblichkeit des EBV überprüft mit dem Ergebnis, dass der vertraglich vereinbarte Erbbauzins nicht unangemessen niedrig ist. Als Vergleich zieht das Gericht den geschätzten Liegenschaftszins des Sachverständigen Hecht heran, der diesen auf [...] % p.a. schätzt. Zudem fließen der Beschwerdeführerin durch die Kapitalisierung des Erbbauzinses und dessen Entrichtung im Voraus Vorteile zu, die sie in die Lage versetzt hat, die Summe sofort gewinnbringend anzulegen.

5.2.   Generalverwaltervertrag (GVV)

| (38) | Was die Laufzeit des GVV betrifft, so stellt das LG Rostock fest, dass das Immobilienleasing eine besondere Form des Finanzierungsleasings mit langer Vertragsdauer bis zu 30 Jahre ist. Immobilienleasingverträge zeichnen sich durch lange Vertragslaufzeiten aus, innerhalb derer der Leasingnehmer für die Voll- bzw. Teilamortisation der vom Leasinggeber für die Anschaffung der Leasingsache getätigten Aufwendungen und Kosten einzustehen hat. |
| --- | --- |

(38)

Was die Laufzeit des GVV betrifft, so stellt das LG Rostock fest, dass das Immobilienleasing eine besondere Form des Finanzierungsleasings mit langer Vertragsdauer bis zu 30 Jahre ist. Immobilienleasingverträge zeichnen sich durch lange Vertragslaufzeiten aus, innerhalb derer der Leasingnehmer für die Voll- bzw. Teilamortisation der vom Leasinggeber für die Anschaffung der Leasingsache getätigten Aufwendungen und Kosten einzustehen hat.

| (39) | Dem Argument der Beschwerdeführerin, dass die Leasingraten unangemessen hoch sind, setzt das Gericht einen Vergleich der Leasingraten mit dem Marktzins entgegen. Dabei kommt das Gericht zu dem Schluss, dass die Leasingraten nicht als unangemessen hoch anzusehen sind. |
| --- | --- |

(39)

Dem Argument der Beschwerdeführerin, dass die Leasingraten unangemessen hoch sind, setzt das Gericht einen Vergleich der Leasingraten mit dem Marktzins entgegen. Dabei kommt das Gericht zu dem Schluss, dass die Leasingraten nicht als unangemessen hoch anzusehen sind.

| (40) | Gleiches gilt für die vorgesehene jährliche Erhöhung um [...] %. Nach Berechnungen des Gerichts ist die jährliche Steigerung des Mietzinses aber schon im Hinblick auf die jährliche Inflation gerechtfertigt. So lag nach Kenntnis des Gerichts die Inflationsrate im Zeitraum von 1970 bis 1998 bei durchschnittlich 3,52 % p.a. Hinzu kommt, dass sich die tatsächliche Mietzinsentwicklung über den sehr langen Zeitraum von 30 Jahren nur schwer prognostizieren lässt, was für beide Vertragspartner auf der Hand gelegen hat. Das Gericht schlussfolgert, das nicht davon ausgegangen werden kann, dass dies schon bei Vertragsabschluss außer Verhältnis zu der für die gesamte Laufzeit zu prognostizierten Zinsentwicklung stand. |
| --- | --- |

(40)

Gleiches gilt für die vorgesehene jährliche Erhöhung um [...] %. Nach Berechnungen des Gerichts ist die jährliche Steigerung des Mietzinses aber schon im Hinblick auf die jährliche Inflation gerechtfertigt. So lag nach Kenntnis des Gerichts die Inflationsrate im Zeitraum von 1970 bis 1998 bei durchschnittlich 3,52 % p.a. Hinzu kommt, dass sich die tatsächliche Mietzinsentwicklung über den sehr langen Zeitraum von 30 Jahren nur schwer prognostizieren lässt, was für beide Vertragspartner auf der Hand gelegen hat. Das Gericht schlussfolgert, das nicht davon ausgegangen werden kann, dass dies schon bei Vertragsabschluss außer Verhältnis zu der für die gesamte Laufzeit zu prognostizierten Zinsentwicklung stand.

5.3.   Zusammenfassung

| (41) | Das Gericht kommt in seiner Gesamtbetrachtung zu dem Schluss, dass sich keine Nichtigkeit der Verträge aus Art. 107 AEUV ergibt, da es am Vorliegen einer Begünstigung der Bavaria fehlt. |
| --- | --- |

(41)

Das Gericht kommt in seiner Gesamtbetrachtung zu dem Schluss, dass sich keine Nichtigkeit der Verträge aus Art. 107 AEUV ergibt, da es am Vorliegen einer Begünstigung der Bavaria fehlt.

| (42) | Die Beschwerdeführerin hat gegen das Urteil des Landgerichts Rechtsmittel eingelegt, das Verfahren ist derzeit beim OLG Rostock anhängig. (14) |
| --- | --- |

(42)

Die Beschwerdeführerin hat gegen das Urteil des Landgerichts Rechtsmittel eingelegt, das Verfahren ist derzeit beim OLG Rostock anhängig. (14)

6.   BEIHILFERECHTLICHE WÜRDIGUNG

6.1.   Vorliegen einer staatlichen Beihilfe im Sinne des Artikels 107 Absatz 1 AEUV

| (43) | Nach Art. 107 Abs. 1 AEUV stellt eine Maßnahme eine staatliche Beihilfe dar, wenn sie die vier folgenden Voraussetzungen kumulativ erfüllt:






  a. | Die Maßnahme muss einem Unternehmen einen Vorteil verschaffen. |
| --- | --- | --- |

(43)

Nach Art. 107 Abs. 1 AEUV stellt eine Maßnahme eine staatliche Beihilfe dar, wenn sie die vier folgenden Voraussetzungen kumulativ erfüllt:

a.

Die Maßnahme muss einem Unternehmen einen Vorteil verschaffen.

| b. | Die Maßnahme muss von einem Mitgliedstaat oder aus staatlichen Mitteln finanziert werden. |
| --- | --- |

b.

Die Maßnahme muss von einem Mitgliedstaat oder aus staatlichen Mitteln finanziert werden.

| c. | Die Maßnahme muss den Wettbewerb verfälschen bzw. zu verfälschen drohen, indem einem Unternehmen Vorteile verschafft werden. |
| --- | --- |

c.

Die Maßnahme muss den Wettbewerb verfälschen bzw. zu verfälschen drohen, indem einem Unternehmen Vorteile verschafft werden.

| d. | Die Maßnahme muss geeignet sein, den Handel zwischen Mitgliedstaaten zu beeinträchtigen. |
| --- | --- |

d.

Die Maßnahme muss geeignet sein, den Handel zwischen Mitgliedstaaten zu beeinträchtigen.

6.1.1.   
  Vorteil für ein Unternehmen

| (44) | Nach ständiger Rechtsprechung des EuGH (15) ist zur Feststellung eines Vorteils im Sinne des Beihilfenrechts zu prüfen, ob ein privater Kapitalgeber von vergleichbarer Größe den betreffenden Vorgang zu den gleichen Bedingungen abgewickelt hätte. Eine Begünstigung liegt immer dann vor, wenn die Maßnahme unter solchen Umständen erfolgt, die für einen privaten Investor unter Marktbedingungen nicht annehmbar wären. Dabei geht der EuGH davon aus, dass ein privater Kapitalgeber an einem langfristigen Engagement mit angemessenem Profit interessiert ist. |
| --- | --- |

(44)

Nach ständiger Rechtsprechung des EuGH (15) ist zur Feststellung eines Vorteils im Sinne des Beihilfenrechts zu prüfen, ob ein privater Kapitalgeber von vergleichbarer Größe den betreffenden Vorgang zu den gleichen Bedingungen abgewickelt hätte. Eine Begünstigung liegt immer dann vor, wenn die Maßnahme unter solchen Umständen erfolgt, die für einen privaten Investor unter Marktbedingungen nicht annehmbar wären. Dabei geht der EuGH davon aus, dass ein privater Kapitalgeber an einem langfristigen Engagement mit angemessenem Profit interessiert ist.

| (45) | Zur Feststellung eines möglichen Vorteils prüft die Kommission im vorliegenden Fall, ob die fraglichen Verträge marktüblich sind und zu den gleichen Konditionen von einem privaten Kapitalgeber abgeschlossen worden wären. Dabei versetzt sich die Kommission in die Situation von 1998, da bei der Prüfung der Marktüblichkeit allein die Verhältnisse bei Vertragsabschluss maßgeblich sind, nicht eine spätere tatsächliche Entwicklung. |
| --- | --- |

(45)

Zur Feststellung eines möglichen Vorteils prüft die Kommission im vorliegenden Fall, ob die fraglichen Verträge marktüblich sind und zu den gleichen Konditionen von einem privaten Kapitalgeber abgeschlossen worden wären. Dabei versetzt sich die Kommission in die Situation von 1998, da bei der Prüfung der Marktüblichkeit allein die Verhältnisse bei Vertragsabschluss maßgeblich sind, nicht eine spätere tatsächliche Entwicklung.

| (46) | Entgegen der Auffassung der Beschwerdeführerin stützt die Kommission die vorläufige Bewertung der Marktüblichkeit der 1998 zwischen der Beschwerdeführerin und Bavaria geschlossenen Verträge auf eine gemeinsame Betrachtung des EBV und des GVV. Da die vertraglichen Beziehungen Bestandteil eines sogenannten Immobilienleasingvertrags in der "sale-and-lease-back"-Variante darstellen, stehen sie im Zusammenhang miteinander und keiner der Verträge wäre ohne den anderen abgeschlossen worden. Dies verdeutlicht insbesondere der Umstand, dass beide Verträge am gleichen Tag, dem 21. Januar 1998, unterzeichnet wurden und wechselseitig aufeinander Bezug nehmen. Wie bereits erwähnt, kommt auch das LG Rostock in seinem Urteil zu dieser Einschätzung. |
| --- | --- |

(46)

Entgegen der Auffassung der Beschwerdeführerin stützt die Kommission die vorläufige Bewertung der Marktüblichkeit der 1998 zwischen der Beschwerdeführerin und Bavaria geschlossenen Verträge auf eine gemeinsame Betrachtung des EBV und des GVV. Da die vertraglichen Beziehungen Bestandteil eines sogenannten Immobilienleasingvertrags in der "sale-and-lease-back"-Variante darstellen, stehen sie im Zusammenhang miteinander und keiner der Verträge wäre ohne den anderen abgeschlossen worden. Dies verdeutlicht insbesondere der Umstand, dass beide Verträge am gleichen Tag, dem 21. Januar 1998, unterzeichnet wurden und wechselseitig aufeinander Bezug nehmen. Wie bereits erwähnt, kommt auch das LG Rostock in seinem Urteil zu dieser Einschätzung.

| (47) | Die Kommission betrachtet daher die beiden fraglichen Verträge – EBV und GVV – zusammenfasst als Einzelmaßnahme im Sinne des Art. 1 lit. e der Verfahrensordnung. Die Bewertung eines möglichen wirtschaftlichen Vorteils für Bavaria basiert daher auf einer Analyse der Erlöse, den die Beschwerdeführerin zum Zeitpunkt aus dem gemeinsamen Abschluss des EBV und des GVV im Jahr 1998 erwarten konnte. |
| --- | --- |

(47)

Die Kommission betrachtet daher die beiden fraglichen Verträge – EBV und GVV – zusammenfasst als Einzelmaßnahme im Sinne des Art. 1 lit. e der Verfahrensordnung. Die Bewertung eines möglichen wirtschaftlichen Vorteils für Bavaria basiert daher auf einer Analyse der Erlöse, den die Beschwerdeführerin zum Zeitpunkt aus dem gemeinsamen Abschluss des EBV und des GVV im Jahr 1998 erwarten konnte.

6.1.1.1.   Erbbaurechtsvertrag (EBV)

| (48) | Mit Abschluss der Verträge verpflichtete Bavaria sich zur Zahlung eines Betrages in Höhe von [...] EUR an die Beschwerdeführerin, wovon [...] EUR als kapitalisierter Erbbauzins auf Grund und Boden für die Zeit bis zum 31. Dezember 2028 [...] EUR als Kaufpreis für die Altbausubstanz entfielen. |
| --- | --- |

(48)

Mit Abschluss der Verträge verpflichtete Bavaria sich zur Zahlung eines Betrages in Höhe von [...] EUR an die Beschwerdeführerin, wovon [...] EUR als kapitalisierter Erbbauzins auf Grund und Boden für die Zeit bis zum 31. Dezember 2028 [...] EUR als Kaufpreis für die Altbausubstanz entfielen.

| (49) | Vor Abschluss des EBV mit Bavaria hat die Beschwerdeführerin den Wert des Grundbesitzes durch hausinterne Sachverständige 1997 ermitteln lassen. Laut diesem Gutachten betrug der Wert der Objekte [...] EUR. Im Jahr 2007 beauftragte die Beschwerdeführerin zusätzlich den externen Sachverständigen Hr. Hecht, rückwirkend ein weiteres Verkehrswertgutachten der Gebäudesubstanz für das Jahr 1997 zu erstellen. Daraus geht ein Schätzwert von [...] EUR hervor, auf welchen sich das LG Rostock in seinem Urteil bezieht. |
| --- | --- |

(49)

Vor Abschluss des EBV mit Bavaria hat die Beschwerdeführerin den Wert des Grundbesitzes durch hausinterne Sachverständige 1997 ermitteln lassen. Laut diesem Gutachten betrug der Wert der Objekte [...] EUR. Im Jahr 2007 beauftragte die Beschwerdeführerin zusätzlich den externen Sachverständigen Hr. Hecht, rückwirkend ein weiteres Verkehrswertgutachten der Gebäudesubstanz für das Jahr 1997 zu erstellen. Daraus geht ein Schätzwert von [...] EUR hervor, auf welchen sich das LG Rostock in seinem Urteil bezieht.

| (50) | Im Weiteren berücksichtigt das LG Rostock die Befreiung von Altverbindlichkeiten für die Betrachtung des Verkaufserlöses. Dabei argumentiert das Gericht, dass durch das abgeschlossene Immobilienleasingmodell mit Bavaria erst die Voraussetzungen dafür geschaffen worden seien, dass die Beschwerdeführerin eine Befreiung von Altverbindlichkeiten erlangte. Durch die Einrechnung der AltSchG-Entlastung ergibt sich ein Gesamtkaufpreis von [...] EUR, welcher sich aus dem erzielten Kaufpreis von [...] EUR und der AltSchG-Entlastung von [...] EUR zusammensetzt. |
| --- | --- |

(50)

Im Weiteren berücksichtigt das LG Rostock die Befreiung von Altverbindlichkeiten für die Betrachtung des Verkaufserlöses. Dabei argumentiert das Gericht, dass durch das abgeschlossene Immobilienleasingmodell mit Bavaria erst die Voraussetzungen dafür geschaffen worden seien, dass die Beschwerdeführerin eine Befreiung von Altverbindlichkeiten erlangte. Durch die Einrechnung der AltSchG-Entlastung ergibt sich ein Gesamtkaufpreis von [...] EUR, welcher sich aus dem erzielten Kaufpreis von [...] EUR und der AltSchG-Entlastung von [...] EUR zusammensetzt.

| (51) | Aufbauend auf dem vom externen Sachverständigen Hr. Hecht im Jahr 2007 rückwirkend ermittelten Verkehrswertes kommt das LG Rostock zu dem Schluss, dass der Gesamtkaufpreis lediglich [...] % niedriger als der damalige Verkehrswert der Gebäudesubstanz ist. |
| --- | --- |

(51)

Aufbauend auf dem vom externen Sachverständigen Hr. Hecht im Jahr 2007 rückwirkend ermittelten Verkehrswertes kommt das LG Rostock zu dem Schluss, dass der Gesamtkaufpreis lediglich [...] % niedriger als der damalige Verkehrswert der Gebäudesubstanz ist.

| (52) | Das LG Rostock argumentiert in diesem Zusammenhang weiterhin, dass die Beschwerdeführerin unter Berücksichtigung des GVV von dem niedrigen Kaufpreis profitiert habe und somit eine eventuelle Begünstigung aus dem EBV bei einer gemeinsamen Belastung der Verträge revidiert werde. Durch den niedrigeren Kaufpreis reduzierten sich die Gesamtinvestitionskosten, die Bavaria als Leasinggeber vorzufinanzieren habe. Diese habe unmittelbaren Einfluss auf den seitens der Beschwerdeführerin geschuldeten Leasingzins, da der Leasingzins sich an den Gesamtinvestitionskosten orientiere. |
| --- | --- |

(52)

Das LG Rostock argumentiert in diesem Zusammenhang weiterhin, dass die Beschwerdeführerin unter Berücksichtigung des GVV von dem niedrigen Kaufpreis profitiert habe und somit eine eventuelle Begünstigung aus dem EBV bei einer gemeinsamen Belastung der Verträge revidiert werde. Durch den niedrigeren Kaufpreis reduzierten sich die Gesamtinvestitionskosten, die Bavaria als Leasinggeber vorzufinanzieren habe. Diese habe unmittelbaren Einfluss auf den seitens der Beschwerdeführerin geschuldeten Leasingzins, da der Leasingzins sich an den Gesamtinvestitionskosten orientiere.

| (53) | Basiert man die oben angebrachte Berechnung allerdings auf den im Jahr 1997 durch hausinterne Sachverständiger festgelegten Verkehrswert von [...] EUR, lag der von Bavaria gezahlte Kaufpreis um circa [...] % unter dem tatsächlichen Verkehrswert der Gebäudesubstanz. |
| --- | --- |

(53)

Basiert man die oben angebrachte Berechnung allerdings auf den im Jahr 1997 durch hausinterne Sachverständiger festgelegten Verkehrswert von [...] EUR, lag der von Bavaria gezahlte Kaufpreis um circa [...] % unter dem tatsächlichen Verkehrswert der Gebäudesubstanz.

| (54) | Für die Kommission stellen sich zum jetzigen Zeitpunkt vor allem zwei Fragen zum EBV: |
| --- | --- |

(54)

Für die Kommission stellen sich zum jetzigen Zeitpunkt vor allem zwei Fragen zum EBV:

| (55) | Erstens gilt es zu klären, ob die Entlastung durch das AltSchG in die Bewertung miteinbezogen werden soll. Dabei macht die Beschwerdeführerin widersprüchliche Angaben, weil sie zum einem angibt, dass sie bei Abschluss der Verträge unter Zeitdruck stand, um die Voraussetzungen des AltSchG zu erfüllen. Andererseits argumentiert sie, dass sie auch ohne die fraglichen Verträge die AltSchG-Voraussetzungen erfüllt hätte. Das LG Rostock hingegen stellt eindeutig darauf ab, dass vor Vertragsabschluss die Bedingungen noch nicht erfüllt waren und daher die AltSchG-Entlastung eingerechnet werden muss. |
| --- | --- |

(55)

Erstens gilt es zu klären, ob die Entlastung durch das AltSchG in die Bewertung miteinbezogen werden soll. Dabei macht die Beschwerdeführerin widersprüchliche Angaben, weil sie zum einem angibt, dass sie bei Abschluss der Verträge unter Zeitdruck stand, um die Voraussetzungen des AltSchG zu erfüllen. Andererseits argumentiert sie, dass sie auch ohne die fraglichen Verträge die AltSchG-Voraussetzungen erfüllt hätte. Das LG Rostock hingegen stellt eindeutig darauf ab, dass vor Vertragsabschluss die Bedingungen noch nicht erfüllt waren und daher die AltSchG-Entlastung eingerechnet werden muss.

| (56) | Zweitens kann die Kommission zum derzeitigen Zeitpunkt nicht nachvollziehen, worin die Unterschiede zwischen den Wertgutachten liegen bzw. worauf die ungleiche Wertermittlung der Gutachten basiert. Daher lässt sich zum jetzigen Zeitpunkt nicht nachweisen, welches der Gutachten, die beide von der Beschwerdeführerin in Auftrag gegeben und vorgelegt wurden, den tatsächlichen Verkehrswert des Grundbesitzes im Jahr 1998 darlegt. |
| --- | --- |

(56)

Zweitens kann die Kommission zum derzeitigen Zeitpunkt nicht nachvollziehen, worin die Unterschiede zwischen den Wertgutachten liegen bzw. worauf die ungleiche Wertermittlung der Gutachten basiert. Daher lässt sich zum jetzigen Zeitpunkt nicht nachweisen, welches der Gutachten, die beide von der Beschwerdeführerin in Auftrag gegeben und vorgelegt wurden, den tatsächlichen Verkehrswert des Grundbesitzes im Jahr 1998 darlegt.

6.1.1.2.   Generalverwaltervertrag (GVV)

6.1.1.2.1.   Marktüblichkeit

| (57) | Die Beschwerdeführerin vertritt die Auffassung dass der GVV angesichts der vorhersehbaren negativen Entwicklung des Immobilienmarkts in Neubrandenburg bereits 1998 nicht marktüblich war. Die Beschwerdeführerin argumentiert, dass es einem nach marktwirtschaftlichen Prinzipien handelnden privaten Investor hätte klar sein müssen, dass die einnahmeunabhängigen Garantiezahlungen, die jährliche Steigerung derselben um [...] % sowie die 30 jährige Laufzeit im Hinblick auf die Entwicklung des Mietspiegels nicht akzeptabel seien. |
| --- | --- |

(57)

Die Beschwerdeführerin vertritt die Auffassung dass der GVV angesichts der vorhersehbaren negativen Entwicklung des Immobilienmarkts in Neubrandenburg bereits 1998 nicht marktüblich war. Die Beschwerdeführerin argumentiert, dass es einem nach marktwirtschaftlichen Prinzipien handelnden privaten Investor hätte klar sein müssen, dass die einnahmeunabhängigen Garantiezahlungen, die jährliche Steigerung derselben um [...] % sowie die 30 jährige Laufzeit im Hinblick auf die Entwicklung des Mietspiegels nicht akzeptabel seien.

| (58) | Der Kommission liegen mehrere Verträge aus ähnlich gelagerten Immobiliengeschäften in Ostdeutschland, die im selben Zeitraum abgeschlossen wurden, vor. Im Rahmen des nationalen Gerichtsverfahrens hat die Bavaria zwei nach ihren Aussagen vergleichbare Verträge vorgelegt, um die Marktüblichkeit der fraglichen Verträge zu beweisen. Dabei handelt es sich um Verträge, die die Bavaria selbst mit folgenden Vertragspartnern abgeschlossen hat:






  a. | Generalverwalter- und Mietgarantievertrag mit der [...] vom 13. August 1998, |
| --- | --- | --- |

(58)

Der Kommission liegen mehrere Verträge aus ähnlich gelagerten Immobiliengeschäften in Ostdeutschland, die im selben Zeitraum abgeschlossen wurden, vor. Im Rahmen des nationalen Gerichtsverfahrens hat die Bavaria zwei nach ihren Aussagen vergleichbare Verträge vorgelegt, um die Marktüblichkeit der fraglichen Verträge zu beweisen. Dabei handelt es sich um Verträge, die die Bavaria selbst mit folgenden Vertragspartnern abgeschlossen hat:

a.

Generalverwalter- und Mietgarantievertrag mit der [...] vom 13. August 1998,

| b. | Generalverwalter- und Mietgarantievertrag mit der [...] vom 01. Dezember 1999. |
| --- | --- |

b.

Generalverwalter- und Mietgarantievertrag mit der [...] vom 01. Dezember 1999.

| (59) | Der Kommission liegt darüber hinaus ein weiterer, von der Bundesregierung übersandter Vertrag vor, den die Bavaria mit der Wohnungsbaugesellschaft der [...] am 19. Dezember 1997 abgeschlossen hat. Diese drei Verträge werden im Folgenden als Beispielverträge bezeichnet. |
| --- | --- |

(59)

Der Kommission liegt darüber hinaus ein weiterer, von der Bundesregierung übersandter Vertrag vor, den die Bavaria mit der Wohnungsbaugesellschaft der [...] am 19. Dezember 1997 abgeschlossen hat. Diese drei Verträge werden im Folgenden als Beispielverträge bezeichnet.

| (60) | Die der Kommission vorliegenden Beispielverträge weisen ähnliche Klauseln wie der GVV auf: Im Vergleich zur Garantiezahlung der Beschwerdeführerin an Bavaria beinhalten die Beispielverträge teilweise eine höhere Festgeldzahlung des Verwalters pro Quadratmeter. Weiterhin sind auch in den Beispielverträgen Steigerungen des Fixbetrages über Jahre hinweg vereinbart, teilweise beinhalten diese sogar die gleiche Indexierung wie der GVV. Die Laufzeit von 30 Jahren scheint in Anbetracht anderer "sale-and-lease-back"-Modelle angemessen. |
| --- | --- |

(60)

Die der Kommission vorliegenden Beispielverträge weisen ähnliche Klauseln wie der GVV auf: Im Vergleich zur Garantiezahlung der Beschwerdeführerin an Bavaria beinhalten die Beispielverträge teilweise eine höhere Festgeldzahlung des Verwalters pro Quadratmeter. Weiterhin sind auch in den Beispielverträgen Steigerungen des Fixbetrages über Jahre hinweg vereinbart, teilweise beinhalten diese sogar die gleiche Indexierung wie der GVV. Die Laufzeit von 30 Jahren scheint in Anbetracht anderer "sale-and-lease-back"-Modelle angemessen.

| (61) | Die Beschwerdeführerin argumentiert, dass die Beispielverträge nicht mit dem GVV vergleichbar seien. Dabei weist die Beschwerdeführerin aber lediglich auf graduelle Unterschiede zwischen den Verträgen hin, welche die Marktüblichkeit der fraglichen Verträge nicht zwingend in Frage stellen. Auch das Argument der Beschwerdeführerin, die Beispielverträge stellten schon aufgrund der unterschiedlichen geographischen Lage der betreffenden Immobilien keinen Vergleichspunkt dar, kann die Kommission vorläufig nicht folgen. |
| --- | --- |

(61)

Die Beschwerdeführerin argumentiert, dass die Beispielverträge nicht mit dem GVV vergleichbar seien. Dabei weist die Beschwerdeführerin aber lediglich auf graduelle Unterschiede zwischen den Verträgen hin, welche die Marktüblichkeit der fraglichen Verträge nicht zwingend in Frage stellen. Auch das Argument der Beschwerdeführerin, die Beispielverträge stellten schon aufgrund der unterschiedlichen geographischen Lage der betreffenden Immobilien keinen Vergleichspunkt dar, kann die Kommission vorläufig nicht folgen.

| (62) | Das Verfahren zur Auswahl eines geeigneten Immobilienfonds lässt ebenfalls Rückschlüsse auf marktübliches Verhalten der Beschwerdeführerin zu. Aus der Aufsichtsratsvorlage Nr. 97/97 vom 17. April 1997 ist ersichtlich, dass bereits am 02. Oktober 1996 72 mögliche Unternehmen, die Interesse an der Privatisierungsübernahme hatten, angeschrieben wurden. Durch das Anschreiben ergaben sich Kontakte zu mehreren Unternehmen, wovon fünf Angebote als "verwertbar" eingestuft wurden (16). Dadurch hatte die Beschwerdeführerin, genau wie ein Privatinvestor, die Möglichkeit, sich am Markt zu erkundigen, unterschiedliche Angebote einzuholen und eine rationale Investitionsentscheidung zu treffen. |
| --- | --- |

(62)

Das Verfahren zur Auswahl eines geeigneten Immobilienfonds lässt ebenfalls Rückschlüsse auf marktübliches Verhalten der Beschwerdeführerin zu. Aus der Aufsichtsratsvorlage Nr. 97/97 vom 17. April 1997 ist ersichtlich, dass bereits am 02. Oktober 1996 72 mögliche Unternehmen, die Interesse an der Privatisierungsübernahme hatten, angeschrieben wurden. Durch das Anschreiben ergaben sich Kontakte zu mehreren Unternehmen, wovon fünf Angebote als "verwertbar" eingestuft wurden (16). Dadurch hatte die Beschwerdeführerin, genau wie ein Privatinvestor, die Möglichkeit, sich am Markt zu erkundigen, unterschiedliche Angebote einzuholen und eine rationale Investitionsentscheidung zu treffen.

| (63) | Das LG Rostock kommt im Hinblick auf die Marktüblichkeit der Verträge zu der Einschätzung, dass sich auch ein privater Investor auf das fragliche Geschäft eingelassen hätte. Laut der Einschätzung des Gerichts stellt der nach der Sanierung voraussichtlich zu erzielende monatliche Mietzins von [...] EUR pro Quadratmeter die Grundlage zur Kalkulation der monatlich zu entrichtenden Festgeldbeträge dar. Da das im GVV festgelegte monatliche Entgelt innerhalb des Mittelwerts der zu dieser Zeit gültigen Mietzinsspanne lag, kommt das Gericht zu dem Schluss, dass hieraus kein Vorteil für Bavaria entsteht. |
| --- | --- |

(63)

Das LG Rostock kommt im Hinblick auf die Marktüblichkeit der Verträge zu der Einschätzung, dass sich auch ein privater Investor auf das fragliche Geschäft eingelassen hätte. Laut der Einschätzung des Gerichts stellt der nach der Sanierung voraussichtlich zu erzielende monatliche Mietzins von [...] EUR pro Quadratmeter die Grundlage zur Kalkulation der monatlich zu entrichtenden Festgeldbeträge dar. Da das im GVV festgelegte monatliche Entgelt innerhalb des Mittelwerts der zu dieser Zeit gültigen Mietzinsspanne lag, kommt das Gericht zu dem Schluss, dass hieraus kein Vorteil für Bavaria entsteht.

| (64) | Ein Vergleich der vereinbarten Mieten mit dem Mietspiegel der Stadt Neubrandenburg zeigt, dass die in dem Mietspiegel der Stadt Neubrandenburg für den Zeitraum 01. März 2006 bis 29 Februar 2008 ausgewiesenen Mittelwerte der Mietzinsspannen für vollmodernisierte Wohnungen in dem hier maßgebenden Stadtviertel Ost und im Industrieviertel in etwa dem vertraglich vereinbarten Betrag in Höhe von [...] EUR pro Quadratmeter nach einer Vertragslaufzeit von 10 Jahren entsprechen bzw. nur geringfügig unter diesem Betrag liegen. Obwohl allein die Erwartungen und die wirtschaftliche Situation der Beschwerdeführerin zum Zeitpunkt des Vertragsabschlusses für das Vorliegen eines wirtschaftlichen Vorteils entscheidend sind, weist die tatsächliche Entwicklung des Mietspiegels auf die Marktüblichkeit der fraglichen Verträge hin. |
| --- | --- |

(64)

Ein Vergleich der vereinbarten Mieten mit dem Mietspiegel der Stadt Neubrandenburg zeigt, dass die in dem Mietspiegel der Stadt Neubrandenburg für den Zeitraum 01. März 2006 bis 29 Februar 2008 ausgewiesenen Mittelwerte der Mietzinsspannen für vollmodernisierte Wohnungen in dem hier maßgebenden Stadtviertel Ost und im Industrieviertel in etwa dem vertraglich vereinbarten Betrag in Höhe von [...] EUR pro Quadratmeter nach einer Vertragslaufzeit von 10 Jahren entsprechen bzw. nur geringfügig unter diesem Betrag liegen. Obwohl allein die Erwartungen und die wirtschaftliche Situation der Beschwerdeführerin zum Zeitpunkt des Vertragsabschlusses für das Vorliegen eines wirtschaftlichen Vorteils entscheidend sind, weist die tatsächliche Entwicklung des Mietspiegels auf die Marktüblichkeit der fraglichen Verträge hin.

| (65) | Das LG Rostock kommt weiterhin zu dem Schluss, dass die im GVV festgelegte jährliche Erhöhung der Garantiezahlung um [...] % bereits im Hinblick auf die jährliche Inflation gerechtfertigt sei. Diese lag im Beispielzeitraum von 1970 bis 1998 bei durchschnittlich 3,52 % und war damit höher als die jährliche Steigerung der Garantiezahlung von [...] %. |
| --- | --- |

(65)

Das LG Rostock kommt weiterhin zu dem Schluss, dass die im GVV festgelegte jährliche Erhöhung der Garantiezahlung um [...] % bereits im Hinblick auf die jährliche Inflation gerechtfertigt sei. Diese lag im Beispielzeitraum von 1970 bis 1998 bei durchschnittlich 3,52 % und war damit höher als die jährliche Steigerung der Garantiezahlung von [...] %.

| (66) | Sowohl die Beispielverträge als auch die tatsächliche Entwicklung des Mietspiegels und die Einschätzung des LG Rostock weisen auf die Marktüblichkeit des GVV zwischen der Beschwerdeführerin und Bavaria hin. Die Kommission ist aber an weiteren objektiv nachvollziehbaren Informationen zum Immobilienmarkt in 1998 und den damaligen Erwartungen der Marktteilnehmer über die zukünftige Entwicklung interessiert, um die Argumente der Beschwerdeführerin eingehender prüfen zu können. |
| --- | --- |

(66)

Sowohl die Beispielverträge als auch die tatsächliche Entwicklung des Mietspiegels und die Einschätzung des LG Rostock weisen auf die Marktüblichkeit des GVV zwischen der Beschwerdeführerin und Bavaria hin. Die Kommission ist aber an weiteren objektiv nachvollziehbaren Informationen zum Immobilienmarkt in 1998 und den damaligen Erwartungen der Marktteilnehmer über die zukünftige Entwicklung interessiert, um die Argumente der Beschwerdeführerin eingehender prüfen zu können.

6.1.1.2.2.   Wirtschaftlichkeitsanalyse

| (67) | Der Kommission liegt eine Cashflow-Analyse der Beschwerdeführerin vor, welche die Unwirtschaftlichkeit des Bavaria-Geschäfts belegen soll. Das Ergebnis der Berechnung zeigt einen Verlust von circa [...] Millionen Euro aus dem GVV und EBV. Die Kommission stellt in der vorläufigen Prüfung jedoch fest, dass die von der Beschwerdeführerin durchgeführte Cashflow-Analyse methodisch erheblich zu kritisieren ist:






  a. | Die von der Beschwerdeführerin durchgeführte Cashflow-Analyse basiert auf bereits realisierten Daten für die Jahre 1998 bis 2005. Die Beschwerdeführerin führt daher eine ex post Betrachtung durch und versetzt sich nicht in die für die Beurteilung maßgebliche Situation bei Vertragsabschluss im Jahr 1998. |
| --- | --- | --- |

(67)

Der Kommission liegt eine Cashflow-Analyse der Beschwerdeführerin vor, welche die Unwirtschaftlichkeit des Bavaria-Geschäfts belegen soll. Das Ergebnis der Berechnung zeigt einen Verlust von circa [...] Millionen Euro aus dem GVV und EBV. Die Kommission stellt in der vorläufigen Prüfung jedoch fest, dass die von der Beschwerdeführerin durchgeführte Cashflow-Analyse methodisch erheblich zu kritisieren ist:

a.

Die von der Beschwerdeführerin durchgeführte Cashflow-Analyse basiert auf bereits realisierten Daten für die Jahre 1998 bis 2005. Die Beschwerdeführerin führt daher eine ex post Betrachtung durch und versetzt sich nicht in die für die Beurteilung maßgebliche Situation bei Vertragsabschluss im Jahr 1998.

| b. | Die Beschwerdeführerin nimmt weder eine Abzinsung der Werte in den späteren Jahren vor noch berechnet sie eine Mietsteigerung während der 30-jährigen Laufzeit des GVV ein. |
| --- | --- |

b.

Die Beschwerdeführerin nimmt weder eine Abzinsung der Werte in den späteren Jahren vor noch berechnet sie eine Mietsteigerung während der 30-jährigen Laufzeit des GVV ein.

| c. | Die Beschwerdeführerin rechnet die laut §5 Nr. 5 des GVV zu leistenden Zahlung auf ein Instandhaltungskonto bei den Ausgaben mit ein. Wie jedoch aus dem Gerichtsverfahren vor dem LG Rostock hervorgeht, hat die Beschwerdeführerin in den Jahren 1998 bis 2004 keine Instandhaltungsrücklage gebildet. Weiterhin kommt das Gericht zu dem Schluss, dass der betreffende Paragraph im GVV unwirksam ist. Daher könne Bavaria hieraus keine Ansprüche gegenüber der Beschwerdeführerin herleiten. |
| --- | --- |

c.

Die Beschwerdeführerin rechnet die laut §5 Nr. 5 des GVV zu leistenden Zahlung auf ein Instandhaltungskonto bei den Ausgaben mit ein. Wie jedoch aus dem Gerichtsverfahren vor dem LG Rostock hervorgeht, hat die Beschwerdeführerin in den Jahren 1998 bis 2004 keine Instandhaltungsrücklage gebildet. Weiterhin kommt das Gericht zu dem Schluss, dass der betreffende Paragraph im GVV unwirksam ist. Daher könne Bavaria hieraus keine Ansprüche gegenüber der Beschwerdeführerin herleiten.

| (68) | Die Kommission kommt zum vorläufigen Schluss, dass die vorgelegte Cash-Flow Analyse aufgrund der methodischen Mängel einen wirtschaftlichen Vorteil zugunsten von Bavaria nicht nachweisen kann. |
| --- | --- |

(68)

Die Kommission kommt zum vorläufigen Schluss, dass die vorgelegte Cash-Flow Analyse aufgrund der methodischen Mängel einen wirtschaftlichen Vorteil zugunsten von Bavaria nicht nachweisen kann.

6.1.1.3.   Zusammenfassung

| (69) | Aufgrund der vorliegenden Informationen scheint es der Kommission zum jetzigen Zeitpunkt nicht möglich, einen wirtschaftlichen Vorteil zugunsten von Bavaria nachzuweisen. |
| --- | --- |

(69)

Aufgrund der vorliegenden Informationen scheint es der Kommission zum jetzigen Zeitpunkt nicht möglich, einen wirtschaftlichen Vorteil zugunsten von Bavaria nachzuweisen.

| (70) | Um jedoch die Argumente der Beschwerdeführerin eingehender zu prüfen, ersucht die Kommission die Beteiligten um zusätzliche zweckdienliche Informationen in Bezug auf die Marktüblichkeit der fraglichen Verträge. |
| --- | --- |

(70)

Um jedoch die Argumente der Beschwerdeführerin eingehender zu prüfen, ersucht die Kommission die Beteiligten um zusätzliche zweckdienliche Informationen in Bezug auf die Marktüblichkeit der fraglichen Verträge.

6.1.2.   
  Verwendung staatlicher Mittel

| (71) | Die Maßnahme muss dem Staat zurechenbar sein und aus staatlichen Mittel gewährt werden. Laut der Rechtsprechung des EuGH in Stardust Marine
   (17) können auch staatliche Beihilfen, welche nicht direkt aus dem Staatshaushalt finanziert werden, diese Kriterium erfüllen, sofern die Mittel der Kontrolle des Staates unterliegen. Es genüge bereits der Umstand, dass die Mittel öffentlicher Unternehmen unter der Kontrolle des Staates und diesem damit zur Verfügung stehen. Denn der Staat sei in der Lage, durch die Ausübung seines beherrschenden Einflusses auf diese Unternehmen die Verwendung der Mittel zu steuern, um gegebenenfalls besondere Vorteile zugunsten anderer Unternehmen zu finanzieren. |
| --- | --- |

(71)

Die Maßnahme muss dem Staat zurechenbar sein und aus staatlichen Mittel gewährt werden. Laut der Rechtsprechung des EuGH in Stardust Marine
   (17) können auch staatliche Beihilfen, welche nicht direkt aus dem Staatshaushalt finanziert werden, diese Kriterium erfüllen, sofern die Mittel der Kontrolle des Staates unterliegen. Es genüge bereits der Umstand, dass die Mittel öffentlicher Unternehmen unter der Kontrolle des Staates und diesem damit zur Verfügung stehen. Denn der Staat sei in der Lage, durch die Ausübung seines beherrschenden Einflusses auf diese Unternehmen die Verwendung der Mittel zu steuern, um gegebenenfalls besondere Vorteile zugunsten anderer Unternehmen zu finanzieren.

| (72) | Bei der Beschwerdeführerin handelt es sich um eine 100 % Tochtergesellschaft der Stadt Neubrandenburg und damit um ein öffentliches Unternehmen im Sinne von Art. 2 Abs. 1 lit. b) der vom EuGH im Stardust Marine-Urteil herangezogenen Transparenzrichtlinie (18). Die Stadt Neubrandenburg hält als Körperschaft des öffentlichen Rechts sämtliche Geschäftsanteile an der Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft und kann als Alleingesellschafter über den Aufsichtsrat und die Gesellschafterversammlung wesentliche Kontrolle über die Beschwerdeführerin ausüben. Daher kommt die Kommission zum vorläufigen Schluss, dass die Kommune die Möglichkeit hat, die Verwendung der Mittel der Beschwerdeführerin zu steuern. Folglich würde die Maßnahme aus staatlichen Mitteln finanziert. |
| --- | --- |

(72)

Bei der Beschwerdeführerin handelt es sich um eine 100 % Tochtergesellschaft der Stadt Neubrandenburg und damit um ein öffentliches Unternehmen im Sinne von Art. 2 Abs. 1 lit. b) der vom EuGH im Stardust Marine-Urteil herangezogenen Transparenzrichtlinie (18). Die Stadt Neubrandenburg hält als Körperschaft des öffentlichen Rechts sämtliche Geschäftsanteile an der Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft und kann als Alleingesellschafter über den Aufsichtsrat und die Gesellschafterversammlung wesentliche Kontrolle über die Beschwerdeführerin ausüben. Daher kommt die Kommission zum vorläufigen Schluss, dass die Kommune die Möglichkeit hat, die Verwendung der Mittel der Beschwerdeführerin zu steuern. Folglich würde die Maßnahme aus staatlichen Mitteln finanziert.

| (73) | Weiterhin ergibt die vorläufige Untersuchung der Kommission, dass die Stadt Neubrandenburg über den staatlich besetzten Aufsichtsrat am Zustandekommen der Verträge maßgeblich beteiligt war. Daher könnten der Abschluss der Verträge und die darin zugesagten Zahlungen dem Staat zugerechnet werden. |
| --- | --- |

(73)

Weiterhin ergibt die vorläufige Untersuchung der Kommission, dass die Stadt Neubrandenburg über den staatlich besetzten Aufsichtsrat am Zustandekommen der Verträge maßgeblich beteiligt war. Daher könnten der Abschluss der Verträge und die darin zugesagten Zahlungen dem Staat zugerechnet werden.

6.1.3.   
  Selektivität

| (74) | Gemäß Art. 107 Abs. 1 AEUV gilt eine Maßnahme nur dann als staatliche Beihilfe, wenn sie bestimmte Unternehmen oder Produktionszweige begünstigt. Die Spezifität oder die Selektivität einer Maßnahme ist damit eines der Merkmale des Begriffs der staatlichen Beihilfe. Maßnahmen mit nur allgemeinem Charakter fallen nicht unter das Beihilfenrecht. |
| --- | --- |

(74)

Gemäß Art. 107 Abs. 1 AEUV gilt eine Maßnahme nur dann als staatliche Beihilfe, wenn sie bestimmte Unternehmen oder Produktionszweige begünstigt. Die Spezifität oder die Selektivität einer Maßnahme ist damit eines der Merkmale des Begriffs der staatlichen Beihilfe. Maßnahmen mit nur allgemeinem Charakter fallen nicht unter das Beihilfenrecht.

| (75) | Eine mögliche Begünstigung, welche Bavaria durch die fraglichen Verträge gewährt würde, wäre selektiv im Sinne des Beihilfenrechts. |
| --- | --- |

(75)

Eine mögliche Begünstigung, welche Bavaria durch die fraglichen Verträge gewährt würde, wäre selektiv im Sinne des Beihilfenrechts.

6.1.4.   
  Wettbewerbsverzerrungen

| (76) | Ein weiteres Tatbestandsmerkmal staatlicher Beihilfen unter Art. 107 Abs. 1 AEUV ist, dass die Maßnahme den Wettbewerb verzerrt oder zu verzerren droht. Nach der ständigen Rechtsprechung verzerren Beihilfen, welche die Position eines Unternehmens im Vergleich zu seinen Wettbewerbern im innergemeinschaftlichen Handel stärken, grundsätzlich die Wettbewerbsbedingungen. |
| --- | --- |

(76)

Ein weiteres Tatbestandsmerkmal staatlicher Beihilfen unter Art. 107 Abs. 1 AEUV ist, dass die Maßnahme den Wettbewerb verzerrt oder zu verzerren droht. Nach der ständigen Rechtsprechung verzerren Beihilfen, welche die Position eines Unternehmens im Vergleich zu seinen Wettbewerbern im innergemeinschaftlichen Handel stärken, grundsätzlich die Wettbewerbsbedingungen.

| (77) | Die Kommission kommt zum vorläufigen Schluss, dass Bavaria mit anderen Immobilienfonds, die von nationalen und internationalen Konkurrenzunternehmen betrieben werden, im Wettbewerb um Anleger und Anlageobjekte stehen. Durch einen möglichen finanziellen Vorteil würde die Position von Bavaria im innergemeinschaftlichen Handel gestärkt und dadurch potenziell der Wettbewerb verzerrt. |
| --- | --- |

(77)

Die Kommission kommt zum vorläufigen Schluss, dass Bavaria mit anderen Immobilienfonds, die von nationalen und internationalen Konkurrenzunternehmen betrieben werden, im Wettbewerb um Anleger und Anlageobjekte stehen. Durch einen möglichen finanziellen Vorteil würde die Position von Bavaria im innergemeinschaftlichen Handel gestärkt und dadurch potenziell der Wettbewerb verzerrt.

6.1.5.   
  Auswirkungen auf den Handel zwischen Mitgliedsstaaten

| (78) | Damit eine Maßnahme Auswirkungen auf den Handel zwischen Mitgliedstaaten hat, ist es ausreichend, dass die Einfuhr von konkurrierenden Produkten oder Dienstleistungen aus anderen Mitgliedstaaten durch die stärkere Marktposition des Begünstigten erschwert wird. |
| --- | --- |

(78)

Damit eine Maßnahme Auswirkungen auf den Handel zwischen Mitgliedstaaten hat, ist es ausreichend, dass die Einfuhr von konkurrierenden Produkten oder Dienstleistungen aus anderen Mitgliedstaaten durch die stärkere Marktposition des Begünstigten erschwert wird.

| (79) | Da sowohl der Anlegermarkt als auch der Markt für Immobilienobjekte eine grenzüberschreitende, gemeinschaftsweite Dimension haben, besteht ein unionsweites Interesse an der Bereitstellung der fraglichen Dienste. Ein wirtschaftlicher Vorteil zugunsten Bavaria würde deren Marktposition stärken und hätte daher Auswirkungen auf den innergemeinschaftlichen Handel zwischen den Mitgliedsstaaten. |
| --- | --- |

(79)

Da sowohl der Anlegermarkt als auch der Markt für Immobilienobjekte eine grenzüberschreitende, gemeinschaftsweite Dimension haben, besteht ein unionsweites Interesse an der Bereitstellung der fraglichen Dienste. Ein wirtschaftlicher Vorteil zugunsten Bavaria würde deren Marktposition stärken und hätte daher Auswirkungen auf den innergemeinschaftlichen Handel zwischen den Mitgliedsstaaten.

6.2.   Rechtswidrigkeit nach Artikel 108 Absatz 3 AEUV

| (80) | Die fraglichen Verträge wurden nicht von der Bundesrepublik Deutschland bei der Kommission notifiziert und sind daher, im Falle eines wirtschaftlichen Vorteils für Bavaria und damit dem Vorliegen einer staatlichen Beihilfe, rechtswidrig nach Art. 108 Abs. 3 AEUV. |
| --- | --- |

(80)

Die fraglichen Verträge wurden nicht von der Bundesrepublik Deutschland bei der Kommission notifiziert und sind daher, im Falle eines wirtschaftlichen Vorteils für Bavaria und damit dem Vorliegen einer staatlichen Beihilfe, rechtswidrig nach Art. 108 Abs. 3 AEUV.

6.3.   Vereinbarkeit der staatlichen Beihilfe mit dem Binnenmarkt

| (81) | Bei der Prüfung der Vereinbarkeit einer Maßnahme mit dem Binnenmarkt gemäß Art. 107 Abs. 2 und 3 AEUV obliegt die Beweislast dem Mitgliedsstaat. Derzeit führt Deutschland aber keine Argumente an, welche die Maßnahme unter Art. 107 Abs. 2 und 3 AEUV oder als Dienstleistung von allgemeinem wirtschaftlichem Interesse unter Art. 106 Abs. 2 AEUV rechtfertigen könnten. |
| --- | --- |

(81)

Bei der Prüfung der Vereinbarkeit einer Maßnahme mit dem Binnenmarkt gemäß Art. 107 Abs. 2 und 3 AEUV obliegt die Beweislast dem Mitgliedsstaat. Derzeit führt Deutschland aber keine Argumente an, welche die Maßnahme unter Art. 107 Abs. 2 und 3 AEUV oder als Dienstleistung von allgemeinem wirtschaftlichem Interesse unter Art. 106 Abs. 2 AEUV rechtfertigen könnten.

7.   BESCHLUSS

| (82) | Aus diesen Gründen fordert die Kommission Deutschland im Rahmen des Verfahrens nach Artikel 108 Absatz 2 AEUV auf, innerhalb eines Monats nach Eingang dieses Schreibens Stellung zu nehmen und alle für die Würdigung der Maßnahme sachdienlichen Informationen zu übermitteln. Deutschland wird aufgefordert, unverzüglich eine Kopie dieses Schreibens an die potenziellen Beihilfeempfänger weiterzuleiten. |
| --- | --- |

(82)

Aus diesen Gründen fordert die Kommission Deutschland im Rahmen des Verfahrens nach Artikel 108 Absatz 2 AEUV auf, innerhalb eines Monats nach Eingang dieses Schreibens Stellung zu nehmen und alle für die Würdigung der Maßnahme sachdienlichen Informationen zu übermitteln. Deutschland wird aufgefordert, unverzüglich eine Kopie dieses Schreibens an die potenziellen Beihilfeempfänger weiterzuleiten.

| (83) | Die Kommission erinnert Deutschland an die aufschiebende Wirkung des Artikels 108 Absatz 3 AEUV und verweist auf Artikel 14 der Verordnung (EG) Nr. 659/1999 des Rates, dem zufolge alle rechtswidrigen Beihilfen von den Empfängern zurückgefordert werden können. |
| --- | --- |

(83)

Die Kommission erinnert Deutschland an die aufschiebende Wirkung des Artikels 108 Absatz 3 AEUV und verweist auf Artikel 14 der Verordnung (EG) Nr. 659/1999 des Rates, dem zufolge alle rechtswidrigen Beihilfen von den Empfängern zurückgefordert werden können.

| (84) | Die Kommission weist Deutschland darauf hin, dass sie die Beteiligten durch die Veröffentlichung des vorliegenden Schreibens und einer aussagekräftigen Zusammenfassung dieses Schreibens im Amtsblatt der Europäischen Union informieren wird. Außerdem wird sie die Beteiligten in den EFTA-Staaten, die das EWR Abkommen unterzeichnet haben, durch die Veröffentlichung einer Bekanntmachung in der EWR-Beilage zum Amtsblatt der Europäischen Union und die EFTA Überwachungsbehörde durch die Übermittlung einer Kopie dieses Schreibens von dem Vorgang in Kenntnis setzen. Alle Beteiligten werden aufgefordert, innerhalb eines Monats ab dem Datum dieser Veröffentlichung Stellung zu nehmen.” |
| --- | --- |

(84)

Die Kommission weist Deutschland darauf hin, dass sie die Beteiligten durch die Veröffentlichung des vorliegenden Schreibens und einer aussagekräftigen Zusammenfassung dieses Schreibens im Amtsblatt der Europäischen Union informieren wird. Außerdem wird sie die Beteiligten in den EFTA-Staaten, die das EWR Abkommen unterzeichnet haben, durch die Veröffentlichung einer Bekanntmachung in der EWR-Beilage zum Amtsblatt der Europäischen Union und die EFTA Überwachungsbehörde durch die Übermittlung einer Kopie dieses Schreibens von dem Vorgang in Kenntnis setzen. Alle Beteiligten werden aufgefordert, innerhalb eines Monats ab dem Datum dieser Veröffentlichung Stellung zu nehmen.”

---

(1)  De Altschuldenhilfegesetz (AltSchG) is een lex specialis die werd ontworpen om Oost-Duitse gemeenten gedeeltelijk schulden kwijt te schelden die voortvloeiden uit de structurele erfenis van de voormalige Duitse Democratische Republiek (DDR) in de woningsector. De wet stipuleert dat een gemeente, om schuldverlichting te krijgen, een bepaald deel van haar woningbestand tegen een specifieke datum moet privatiseren. (Altschuldenhilfe-Gesetz vom 23. Juni 1993 (BGBl. I S. 944, 986)).

1

lex specialis

(2)  Verordening (EG) nr. 659/1999.

2

(3)  §138 Bürgerliches Gesetzbuch (BGB).

3

(4)  Zie bijvoorbeeld: Armbrüster, Münchner Kommentar zum BGB (zesde editie) „§138 Sittenwidriges Rechtsgeschäft; Wucher” Rn. 113-115.

4

(5)  Op grond van zaak C-379/98, Preussen Elektra, en met inachtneming van zaak C-482/99, Frankrijk/Commissie (Stardust Marine), Jurispr. 2002, blz. I-4397.

5

Frankrijk

Commissie

(6)  Zie o.a.: zaak C-234/84, België/Commissie (Meura), Jurispr. 1986, blz. 2263; zaak C-301/87, Frankrijk/Commissie (Boussac), Jurispr. 1990, blz. I-307, punt 39; zaak C-303/88, Italië/Commissie (ENI Lanerossi), Jurispr. 1994, blz. I-1433, punt 21-24; zaak C-42/93, Spanje/Commissie (Merco), Jurispr. 1994, blz. I-4125.

6

België

Commissie

Frankrijk

Commissie

Italië

Commissie

Spanje

Commissie

(7)  Zaak C-83/01 P enz., Chronopost/UFEX, Jurispr. 2003, blz. I-6993.

7

Chronopost

UFEX

(8)  ABl. L 83 vom 27.3.1999, S. 1.

8

(9)  Urteil vom 12. Januar 2012, Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft/Kommission (T-407/09, noch nicht veröffentlicht).

9

(10)  Teile des Textes wurden geändert um sicherzustellen, dass vertrauliche Informationen nicht veröffentlicht werden; Diese Teile werden im Folgenden durch eckige Klammern ersetzt.

10

(11)  Altschuldenhilfe-Gesetz vom 23. Juni 1993 (BGBl. I S. 944, 986), zuletzt geändert am 31. Oktober 2006 (BGBl. I S. 2407).

11

(12)  Ibid. §5 Abs.1.

12

(13)  Abl. C 85 vom 9.4.2009, S. 1.

13

(14)  Verfahrensnummer: 1 U 75 /09.

14

(15)  Urteil vom 10. Juli 1986, Belgien/Kommission (C-234/84, Slg. 1986, 2263); Urteil vom 10. Juli 1986, Belgien/Kommission (C-40/85, Slg. 1986, 2321); Urteil vom 14. Februar 1990, Frankreich/Kommission (C-301/87, Slg. 1990, I 307); Urteil vom 21. März 1991, Italien/Kommission (C-303/88, Slg. 1991, I-1433).

15

(16)  Diese fünf Angebote wurden der Kommission aber bisher nicht vorgelegt

16

(17)  Urteil vom 16. Mai 2002, Frankreich/Kommission (C–482/99, Slg. 2002, I–4397).

17

(18)  Richtlinie 2000/52/EG der Kommission vom 26. Juli 2000 zur Änderung der Richtlinie 80/723/EWG über die Transparenz der finanziellen Beziehungen zwischen den Mitgliedstaaten und den öffentlichen Unternehmen (Abl. L 193 vom 29.07.2000, S. 75).

18

---

Rectificaties

| 17.5.2012 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 141/38 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2012

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 141/38

---

Rectificatie van MEDIA 2007 — Ontwikkeling, distributie, promotie en opleiding — Oproep tot het indienen van voorstellen — EACEA/7/12 — Steun voor de transnationale distributie van Europese films — Het „automatische” programma 2012

(
  Publicatieblad van de Europese Unie C 60 van 29 februari 2012
  )

2012/C 141/08

Bladzijde 11, punt 6, eerste alinea:

in plaats van:

„Voorstellen voor de „vorming” van een potentieel kapitaalfonds moeten uiterlijk op 30 april 2012 (datum poststempel) worden ingezonden.”

te lezen:

„Voorstellen voor de „vorming” van een potentieel kapitaalfonds moeten uiterlijk op 18 juni 2012 (datum poststempel) worden ingezonden.”.

---