# Publicatieblad L 109/2018

| | ISSN 1977-0758 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | L 109 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Wetgeving | 61e jaargang27 april 2018 |

ISSN 1977-0758

Publicatieblad

van de Europese Unie

L 109

Uitgave in de Nederlandse taal

Wetgeving

61e jaargang27 april 2018

---

| Inhoud | | II   Niet-wetgevingshandelingen | Bladzijde |
| --- | --- | --- | --- |
| | | HANDELINGEN VAN BIJ INTERNATIONALE OVEREENKOMSTEN INGESTELDE ORGANEN |
| | * | Reglement nr. 16 van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) — Uniforme bepalingen voor de goedkeuring van: | 1 |
| | * | Reglement nr. 132 van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) — Uniforme bepalingen voor de goedkeuring van retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing voor zware voertuigen, landbouw- en bosbouwtrekkers en niet voor de weg bestemde mobiele machines met compressieontstekingsmotoren [2018/630] | 100 |

Inhoud

II   Niet-wetgevingshandelingen

Bladzijde

HANDELINGEN VAN BIJ INTERNATIONALE OVEREENKOMSTEN INGESTELDE ORGANEN

*

Reglement nr. 16 van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) — Uniforme bepalingen voor de goedkeuring van:

1

*

Reglement nr. 132 van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) — Uniforme bepalingen voor de goedkeuring van retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing voor zware voertuigen, landbouw- en bosbouwtrekkers en niet voor de weg bestemde mobiele machines met compressieontstekingsmotoren [2018/630]

100

| NL | Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.
  Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten. |
| --- | --- |

NL

Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.

Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten.

---

II Niet-wetgevingshandelingen

HANDELINGEN VAN BIJ INTERNATIONALE OVEREENKOMSTEN INGESTELDE ORGANEN

| 27.4.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 109/1 |
| --- | --- | --- | --- |

27.4.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 109/1

---

Voor het internationaal publiekrecht hebben alleen de originele VN/ECE-teksten rechtsgevolgen. Voor de status en de datum van inwerkingtreding van dit reglement, zie de recentste versie van VN/ECE-statusdocument TRANS/WP.29/343 op:

http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html

Reglement nr. 16 van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) — Uniforme bepalingen voor de goedkeuring van:

| I. | Veiligheidsgordels, beveiligingssystemen, kinderbeveiligingssystemen en Isofix-kinderbeveiligingssystemen voor de inzittenden van motorvoertuigen |
| --- | --- |

I.

Veiligheidsgordels, beveiligingssystemen, kinderbeveiligingssystemen en Isofix-kinderbeveiligingssystemen voor de inzittenden van motorvoertuigen

| II. | Voertuigen uitgerust met veiligheidsgordels, veiligheidsgordelverklikkers, beveiligingssystemen, kinderbeveiligingssystemen, Isofix-kinderbeveiligingssystemen en i-Size-kinderbeveiligingssystemen [2018/629] |
| --- | --- |

II.

Voertuigen uitgerust met veiligheidsgordels, veiligheidsgordelverklikkers, beveiligingssystemen, kinderbeveiligingssystemen, Isofix-kinderbeveiligingssystemen en i-Size-kinderbeveiligingssystemen [2018/629]

Bevat de volledige geldige tekst tot en met:

Supplement 2 op wijzigingenreeks 07 — Datum van inwerkingtreding: 19 juli 2018

INHOUDSOPGAVE

REGLEMENT

| 1. | Toepassingsgebied |
| --- | --- |

1.

| 2. | Definities |
| --- | --- |

2.

| 3. | Goedkeuringsaanvraag |
| --- | --- |

3.

| 4. | Opschriften |
| --- | --- |

4.

| 5. | Goedkeuring |
| --- | --- |

5.

| 6. | Specificaties |
| --- | --- |

6.

| 7. | Tests |
| --- | --- |

7.

| 8. | Voorschriften voor de installatie in het voertuig |
| --- | --- |

8.

| 9. | Conformiteit van de productie |
| --- | --- |

9.

| 10. | Sancties bij non-conformiteit van de productie |
| --- | --- |

10.

| 11. | Wijziging en uitbreiding van de goedkeuring van het type voertuig, veiligheidsgordel of beveiligingssysteem |
| --- | --- |

11.

| 12. | Definitieve stopzetting van de productie |
| --- | --- |

12.

| 13. | Instructies |
| --- | --- |

13.

| 14. | Naam en adres van de voor de uitvoering van de goedkeuringstests verantwoordelijke technische diensten en van de typegoedkeuringsinstanties |
| --- | --- |

14.

| 15. | Overgangsbepalingen |
| --- | --- |

15.

BIJLAGEN

| 1A | Mededeling betreffende de goedkeuring, de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring of de definitieve stopzetting van de productie van een voertuigtype wat de veiligheidsgordels betreft, krachtens Reglement nr. 16 |
| --- | --- |

1A

| 1B | Mededeling betreffende de goedkeuring, de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring of de definitieve stopzetting van de productie van een type veiligheidsgordel of beveiligingssysteem voor volwassen inzittenden van motorvoertuigen, krachtens Reglement nr. 16 |
| --- | --- |

1B

| 2 | Opstelling van de goedkeuringsmerken |
| --- | --- |

2

| 3 | Schema van een toestel om de duurzaamheid van oprolmechanismen te testen |
| --- | --- |

3

| 4 | Schema van een toestel om de vergrendeling van oprolmechanismen met noodvergrendeling te testen |
| --- | --- |

4

| 5 | Schema van een toestel om de stofbestendigheid te testen |
| --- | --- |

5

| 6 | Beschrijving van de trolley, de stoel, de bevestigingen en de stopvoorziening |
| --- | --- |

6

| 7 | Beschrijving van de dummy |
| --- | --- |

7

| 8 | Beschrijving van de vertragings- of versnellingscurve van de trolley als functie van de tijd |
| --- | --- |

8

| 9 | Instructies |
| --- | --- |

9

| 10 | Test van een gemeenschappelijke sluiting |
| --- | --- |

10

| 11 | Schuur- en microsliptest |
| --- | --- |

11

| 12 | Corrosietest |
| --- | --- |

12

| 13 | Volgorde van de tests |
| --- | --- |

13

| 14 | Controle van de conformiteit van de productie |
| --- | --- |

14

| 15 | Procedure om bij zitplaatsen in motorvoertuigen het H-punt en de werkelijke romphoek te bepalen |
| --- | --- |

15

| 16 | Minimumvoorschriften voor veiligheidsgordels en oprolmechanismen |
| --- | --- |

16

| 17 | Voorschriften voor de installatie van veiligheidsgordels en beveiligingssystemen voor volwassen inzittenden van motorvoertuigen op naar voren gerichte stoelen en voor de installatie van Isofix-kinderbeveiligingssystemen en i-Size-kinderbeveiligingssystemen |
| --- | --- |

17

| 18 | Tests van veiligheidsgordelverklikkers |
| --- | --- |

18

1.   TOEPASSINGSGEBIED

Deze verordening is van toepassing op:

| 1.1. | voertuigen van de categorieën M, N, O, L2, L4, L5, L6, L7 en T (1) wat de installatie van veiligheidsgordels en beveiligingssystemen betreft die bedoeld zijn voor afzonderlijk gebruik, d.w.z. als individuele uitrusting, door inzittenden met een volwassen gestalte op naar voren, naar achteren of zijdelings gerichte stoelen; |
| --- | --- |

1.1.

voertuigen van de categorieën M, N, O, L2, L4, L5, L6, L7 en T (1) wat de installatie van veiligheidsgordels en beveiligingssystemen betreft die bedoeld zijn voor afzonderlijk gebruik, d.w.z. als individuele uitrusting, door inzittenden met een volwassen gestalte op naar voren, naar achteren of zijdelings gerichte stoelen;

2

4

5

6

7

1

| 1.2. | veiligheidsgordels en beveiligingssystemen die bedoeld zijn voor afzonderlijk gebruik, d.w.z. als individuele uitrusting, door inzittenden met een volwassen gestalte op naar voren, naar achteren of zijdelings gerichte stoelen en voor installatie in voertuigen van de categorieën M, N, O, L2, L4, L5, L6, L7 en T (1); |
| --- | --- |

1.2.

veiligheidsgordels en beveiligingssystemen die bedoeld zijn voor afzonderlijk gebruik, d.w.z. als individuele uitrusting, door inzittenden met een volwassen gestalte op naar voren, naar achteren of zijdelings gerichte stoelen en voor installatie in voertuigen van de categorieën M, N, O, L2, L4, L5, L6, L7 en T (1);

2

4

5

6

7

1

| 1.3. | voertuigen van de categorieën M1 en N1 (1) wat de installatie van kinderbeveiligingssystemen, Isofix-kinderbeveiligingssystemen en i-Size-kinderbeveiligingssystemen betreft; |
| --- | --- |

1.3.

voertuigen van de categorieën M1 en N1 (1) wat de installatie van kinderbeveiligingssystemen, Isofix-kinderbeveiligingssystemen en i-Size-kinderbeveiligingssystemen betreft;

1

1

1

| 1.4. | alle met veiligheidsgordels uitgeruste zitplaatsen van voertuigen van de categorieën M en N wat de veiligheidsgordelverklikkers betreft. |
| --- | --- |

1.4.

alle met veiligheidsgordels uitgeruste zitplaatsen van voertuigen van de categorieën M en N wat de veiligheidsgordelverklikkers betreft.

| 1.5. | Op verzoek van de fabrikant is dit reglement ook van toepassing op de installatie van kinderbeveiligingssystemen en Isofix-kinderbeveiligingssystemen die bestemd zijn voor installatie in voertuigen van de categorieën M2 en M3 (1). |
| --- | --- |

1.5.

Op verzoek van de fabrikant is dit reglement ook van toepassing op de installatie van kinderbeveiligingssystemen en Isofix-kinderbeveiligingssystemen die bestemd zijn voor installatie in voertuigen van de categorieën M2 en M3 (1).

2

3

1

| 1.6. | Op verzoek van de fabrikant is dit reglement ook van toepassing op veiligheidsgordels die bestemd zijn voor installatie op zijdelings gerichte stoelen in voertuigen van categorie M3 (klasse II, III en B (1)). |
| --- | --- |

1.6.

Op verzoek van de fabrikant is dit reglement ook van toepassing op veiligheidsgordels die bestemd zijn voor installatie op zijdelings gerichte stoelen in voertuigen van categorie M3 (klasse II, III en B (1)).

3

1

| 1.7. | Op verzoek van de fabrikant is dit reglement ook van toepassing op de installatie van i-Size-kinderbeveiligingssystemen, indien door de voertuigfabrikant i-Size-zitplaatsen zijn gedefinieerd. |
| --- | --- |

1.7.

Op verzoek van de fabrikant is dit reglement ook van toepassing op de installatie van i-Size-kinderbeveiligingssystemen, indien door de voertuigfabrikant i-Size-zitplaatsen zijn gedefinieerd.

2.   DEFINITIES

2.1.   Veiligheidsgordel (gordel)

Een geheel van riemen met sluiting, verstelsystemen en bevestigingen, dat in een motorvoertuig kan worden verankerd en dat zo is ontworpen dat de gebruiker bij botsing of plotselinge vertraging van het voertuig minder risico van verwondingen loopt omdat de bewegingsvrijheid van zijn lichaam wordt beperkt. Dit geheel wordt in het algemeen „veiligheidsgordel” genoemd; deze term omvat tevens alle energieabsorberende voorzieningen en oprolmechanismen.

Het geheel kan als veiligheidsgordel of als beveiligingssysteem worden getest en goedgekeurd.

2.1.1.   Heupgordel

Een tweepuntsgordel die over de voorkant van het bekken van de drager loopt.

2.1.2.   Diagonale gordel

Een gordel die diagonaal over de voorkant van de borst loopt, van de heup naar de tegenoverliggende schouder.

2.1.3.   Driepuntsgordel

Een gordel die hoofdzakelijk bestaat uit een combinatie van een heupriem en een diagonale riem.

2.1.4.   Gordel van het type S

Een veiligheidsgordel die geen driepunts- of heupgordel is.

2.1.5.   Harnasgordel

Een gordel van het type S, bestaande uit een heupgordel en schouderriemen; een harnasgordel kan van een aanvullende kruisriem zijn voorzien.

2.2.   Gordeltype

Gordels van verschillende „typen” zijn gordels die substantieel van elkaar verschillen; de verschillen kunnen met name betrekking hebben op:

| 2.2.1. | de stijve delen (sluiting, bevestigingen, oprolmechanisme enz.); |
| --- | --- |

2.2.1.

de stijve delen (sluiting, bevestigingen, oprolmechanisme enz.);

| 2.2.2. | het materiaal, het weefsel, de afmetingen en de kleur van de riemen; of |
| --- | --- |

2.2.2.

het materiaal, het weefsel, de afmetingen en de kleur van de riemen; of

| 2.2.3. | de geometrie van de veiligheidsgordel. |
| --- | --- |

2.2.3.

de geometrie van de veiligheidsgordel.

2.3.   Riem

Een buigzaam onderdeel dat ontworpen is om het lichaam op zijn plaats te houden en krachten over te brengen op de verankeringen van de gordel.

2.4.   Sluiting

Een snel los te maken voorziening waarmee de gebruiker door middel van de gordel op zijn plaats kan worden gehouden. De sluiting mag het verstelsysteem omvatten, behalve voor sluitingen van harnasgordels.

2.5.   Gordelverstelsysteem

Een voorziening waarmee de gordel aan de vereisten van de gebruiker en de stand van de stoel kan worden aangepast. Het verstelsysteem kan deel uitmaken van de sluiting, van een oprolmechanisme of van een ander deel van de veiligheidsgordel.

2.6.   Voorspanvoorziening

Een aanvullende of ingebouwde voorziening die het weefsel van de gordel aanspant om bij een botsing de speling van de gordel te beperken.

2.7.   
  „Referentiezone”: de ruimte tussen twee verticale langsvlakken op een onderlinge afstand van 400 mm en symmetrisch gelegen ten opzichte van het H-punt, gedefinieerd door de draaiing van het in bijlage 1 bij Reglement nr. 21 beschreven apparaat (met hoofdvormig botslichaam) van de verticale in de horizontale stand. Het apparaat moet in de in die bijlage bij Reglement nr. 21 beschreven positie worden geplaatst en worden ingesteld op de maximumlengte van 840 mm.

2.8.   
  „Airbag”: een voorziening die ter aanvulling van de veiligheidsgordels en beveiligingssystemen in motorvoertuigen is geïnstalleerd; bij een zware botsing van het voertuig blaast dit systeem automatisch een flexibel omhulsel op dat door samendrukking van het erin opgesloten gas de ernst van het contact van een of meer lichaamsdelen van de inzittende van het voertuig met de binneninrichting van de passagiersruimte beperkt. Een opgeblazen omhulsel zoals hier beschreven wordt niet beschouwd als een stijf deel.

2.9.   
  „Passagiersairbag”: een airbag die bestemd is om een inzittende op een andere stoel dan die van de bestuurder bij een frontale botsing te beschermen.

2.10.   
  „Kinderbeveiligingssysteem”: een beveiligingsvoorziening zoals gedefinieerd in Reglement nr. 44 of Reglement nr. 129.

2.11.   
  „Naar achteren gericht”: met de voorkant in de richting tegenovergesteld aan de normale rijrichting van het voertuig.

2.12.   Bevestigingen

De delen van de gordel, met inbegrip van de noodzakelijke sluitonderdelen, die nodig zijn om de gordel aan de gordelverankeringen vast te maken.

2.13.   Energieabsorberende voorziening

Een voorziening die onafhankelijk van de riem of in combinatie ermee de energie moet verspreiden en die deel uitmaakt van de veiligheidsgordel.

2.14.   Oprolmechanisme

Een voorziening waarin de riem van een veiligheidsgordel geheel of gedeeltelijk wordt opgerold.

2.14.1.   Oprolmechanisme zonder vergrendeling (type 1)

Een oprolmechanisme waaruit de riem over zijn volledige lengte kan worden afgerold door van buitenaf een geringe kracht uit te oefenen en waarbij het niet mogelijk is de lengte van de afgerolde riem in te stellen.

2.14.2.   Oprolmechanisme met handbediende ontgrendeling (type 2)

Een oprolmechanisme dat de gebruiker met de hand moet ontgrendelen om de riem tot op de gewenste lengte te kunnen afrollen en dat automatisch wordt vergrendeld wanneer de gebruiker de ontgrendeling loslaat.

2.14.3.   Oprolmechanisme met automatische vergrendeling (type 3)

Een oprolmechanisme waarbij de riem tot op de gewenste lengte kan worden afgerold en automatisch aan de gebruiker wordt aangepast wanneer de sluiting is vastgemaakt. De riem kan niet verder worden afgerold zonder ingrijpen van de gebruiker.

2.14.4.   Oprolmechanisme met noodvergrendeling (type 4)

Een oprolmechanisme dat in normale rijomstandigheden de bewegingsvrijheid van de gebruiker van de veiligheidsgordel niet beperkt. Een dergelijk oprolmechanisme bevat een verstelsysteem voor de lengte dat de riem automatisch aan de gebruiker aanpast en een vergrendelingsmechanisme dat in een noodsituatie in werking wordt gesteld door:

| 2.14.4.1. | een vertraging van het voertuig (enkelvoudige gevoeligheid), of |
| --- | --- |

2.14.4.1.

een vertraging van het voertuig (enkelvoudige gevoeligheid), of

| 2.14.4.2. | een combinatie van een vertraging van het voertuig, beweging van het gordelweefsel of enig ander automatisch middel (meervoudige gevoeligheid). |
| --- | --- |

2.14.4.2.

een combinatie van een vertraging van het voertuig, beweging van het gordelweefsel of enig ander automatisch middel (meervoudige gevoeligheid).

2.14.5.   Oprolmechanisme met noodvergrendeling, met verhoogde reactiedrempel (type 4N)

Een oprolmechanisme van het in punt 2.14.4 gedefinieerde type, maar met bijzondere eigenschappen wat het gebruik in voertuigen van de categorieën M2, M3, N1, N2 en N3
   (2) betreft.

2

3

1

2

3

2

2.14.6.   Verstelsysteem van de gordelhoogte

Een verstelsysteem van de hoogte van de diagonale riem van de gordel (op het punt waarop deze rechtstreeks verbonden is met het voertuig of de stijve stoelstructuur) overeenkomstig de vereisten van de gebruiker en de stand van de stoel. Een dergelijke voorziening mag worden beschouwd als een onderdeel van de gordel of als een onderdeel van de gordelverankering.

2.14.7.   „Flexibel verstelsysteem van de schouderhoogte”

Een verstelsysteem om de schouderhoogte aan te passen aan die van de gebruiker, waarbij de verstelvoorziening niet rechtstreeks aan de voertuigconstructie (bv. stijl) of de stoelconstructie (bv. de stijve stoelstructuur) is bevestigd, maar waarbij de aanpassing van het schoudergedeelte:

| a) | gebeurt door middel van verschuiving over een flexibele constructie; en |
| --- | --- |

a)

gebeurt door middel van verschuiving over een flexibele constructie; en

| b) | de geleiding van de heupgordel niet belemmerd. |
| --- | --- |

b)

de geleiding van de heupgordel niet belemmerd.

2.15.   Gordelverankeringen

De delen van de voertuig- of stoelstructuur of van andere voertuigonderdelen waaraan de veiligheidsgordels worden vastgemaakt.

2.16.   Voertuigtype, wat de veiligheidsgordels en beveiligingssystemen betreft

Een categorie motorvoertuigen die onderling niet verschillen op essentiële punten zoals de afmetingen en de vormen en materialen van de onderdelen van de voertuig- of stoelstructuur of van andere voertuigdelen waaraan de veiligheidsgordels en beveiligingssystemen zijn vastgemaakt.

2.17.   Beveiligingssysteem

Een systeem voor een specifiek voertuigtype of een door de voertuigfabrikant, met instemming van de technische dienst, gedefinieerd type dat bestaat uit een stoel en een gordel die met passende middelen aan het voertuig zijn vastgemaakt en verder uit alle elementen die bij een plotselinge vertraging van het voertuig het risico van verwondingen van de gebruiker verminderen door de bewegingsvrijheid van zijn lichaam te beperken.

2.18.   Stoel

Een structuur die al dan niet integrerend deel uitmaakt van de voertuigstructuur, inclusief bekleding, en die bestemd is om zitplaats te bieden aan één volwassene. Deze term heeft zowel betrekking op een afzonderlijke stoel als op een deel van een bank dat als zitplaats voor één persoon is bestemd;

2.18.1.   „Voorpassagiersstoel”: een stoel waarvan het voorste H-punt zich op of vóór het verticale dwarsvlak door het R-punt van de bestuurder bevindt.

„Voorpassagiersstoel”

2.18.2.   „Naar voren gerichte stoel”: een stoel die kan worden gebruikt terwijl het voertuig in beweging is en die op zodanige wijze naar de voorkant van het voertuig is gericht dat het verticale symmetrievlak van de stoel een hoek van minder dan + 10° of – 10° vormt met het verticale symmetrievlak van het voertuig.

„Naar voren gerichte stoel”

2.18.3.   „Naar achteren gerichte stoel”: een stoel die kan worden gebruikt terwijl het voertuig in beweging is en die op zodanige wijze naar de achterkant van het voertuig is gericht dat het verticale symmetrievlak van de stoel een hoek van minder dan + 10° of – 10° vormt met het verticale symmetrievlak van het voertuig.

„Naar achteren gerichte stoel”

2.18.4.   „Zijdelings gerichte stoel”: een stoel die kan worden gebruikt terwijl het voertuig in beweging is en die op zodanige wijze naar de zijkant van het voertuig is gericht dat het verticale symmetrievlak van de stoel een hoek van 90° (± 10°) vormt met het verticale symmetrievlak van het voertuig.

„Zijdelings gerichte stoel”

2.19.   Stoelengroep

Een bank of naast elkaar geplaatste afzonderlijke stoelen (d.w.z. dat de voorste verankeringen van de ene stoel op één lijn liggen met de voorste of achterste verankeringen van de andere stoel of op een lijn die daar tussendoor loopt) die zitplaats bieden aan één of meer volwassenen.

2.20.   Bank

Een structuur, inclusief bekleding, die zitplaats biedt aan meer dan één volwassene.

2.21.   Verstelsysteem van de stoel

De volledige voorziening waarmee de stoel of een gedeelte ervan kan worden versteld om een stand te verkrijgen die aan het postuur van de inzittende is aangepast; hiermee is met name mogelijk:

| 2.21.1. | verplaatsing in de lengterichting, |
| --- | --- |

2.21.1.

verplaatsing in de lengterichting,

| 2.21.2. | verstelling van de hoogte, |
| --- | --- |

2.21.2.

verstelling van de hoogte,

| 2.21.3. | inclinatie; |
| --- | --- |

2.21.3.

inclinatie;

2.22.   Stoelverankering

Het systeem waarmee de stoelconstructie aan de voertuigstructuur is bevestigd, inclusief de desbetreffende delen van de voertuigstructuur.

2.23.   Stoeltype

Een categorie stoelen die onderling niet verschillen op essentiële punten zoals:

| 2.23.1. | de vorm, de afmetingen en de materialen van de stoelstructuur; |
| --- | --- |

2.23.1.

de vorm, de afmetingen en de materialen van de stoelstructuur;

| 2.23.2. | het type en de afmetingen van de verstel- en vergrendelingssystemen, |
| --- | --- |

2.23.2.

het type en de afmetingen van de verstel- en vergrendelingssystemen,

| 2.23.3. | het type en de afmetingen van de gordelverankeringen op de stoel, van de stoelverankering en van de desbetreffende delen van de voertuigstructuur. |
| --- | --- |

2.23.3.

het type en de afmetingen van de gordelverankeringen op de stoel, van de stoelverankering en van de desbetreffende delen van de voertuigstructuur.

2.24.   Verplaatsingssysteem van de stoel

Een voorziening waarmee een stoel of een gedeelte ervan kan worden verplaatst of gedraaid zonder vaste tussenstand (om het instappen van de passagiers te vergemakkelijken).

2.25.   Vergrendelingssysteem van de stoel

Een voorziening waarmee een stoel en de delen ervan in een bepaalde gebruiksstand kunnen worden vergrendeld.

2.26.   Omsloten ontgrendelingsknop

Een ontgrendelingsknop waarvan de sluiting niet met een bol met een diameter van 40 mm kan worden geopend.

2.27.   Niet-omsloten ontgrendelingsknop

Een ontgrendelingsknop waarbij de sluiting met een bol met een diameter van 40 mm kan worden geopend.

2.28.   Spankrachtbegrenzer

Een in het oprolmechanisme geïntegreerde voorziening die de spanning van de riem automatisch vermindert wanneer de veiligheidsgordel wordt vastgemaakt. Wanneer de gordel wordt losgemaakt, wordt de spankrachtbegrenzer automatisch uitgeschakeld.

2.29.   
  „Isofix”: een systeem om een kinderbeveiligingssysteem in een voertuig te bevestigen, bestaande uit twee onbuigzame verankeringen aan het voertuig, twee overeenkomstige onbuigzame bevestigingselementen aan het kinderbeveiligingssysteem en een systeem om het kantelen van het kinderbeveiligingssysteem te beperken.

2.30.   
  „Isofix-kinderbeveiligingssysteem”: een kinderbeveiligingssysteem dat aan de voorschriften van Reglement nr. 44 of Reglement nr. 129 voldoet en dat moet worden bevestigd aan een Isofix-verankeringssysteem dat aan de voorschriften van Reglement nr. 14 of Reglement nr. 145 voldoet.

2.31.   
  „
  Isofix-positie
  ”: een systeem voor de installatie van:

Isofix-positie

| a) | hetzij een universeel, naar voren gericht Isofix-kinderbeveiligingssysteem zoals gedefinieerd in Reglement nr. 44, |
| --- | --- |

a)

hetzij een universeel, naar voren gericht Isofix-kinderbeveiligingssysteem zoals gedefinieerd in Reglement nr. 44,

| b) | hetzij een semi-universeel, naar voren gericht Isofix-kinderbeveiligingssysteem zoals gedefinieerd in Reglement nr. 44, |
| --- | --- |

b)

hetzij een semi-universeel, naar voren gericht Isofix-kinderbeveiligingssysteem zoals gedefinieerd in Reglement nr. 44,

| c) | hetzij een semi-universeel, naar achteren gericht Isofix-kinderbeveiligingssysteem zoals gedefinieerd in Reglement nr. 44, |
| --- | --- |

c)

hetzij een semi-universeel, naar achteren gericht Isofix-kinderbeveiligingssysteem zoals gedefinieerd in Reglement nr. 44,

| d) | hetzij een semi-universeel, zijdelings gericht Isofix-kinderbeveiligingssysteem zoals gedefinieerd in Reglement nr. 44, |
| --- | --- |

d)

hetzij een semi-universeel, zijdelings gericht Isofix-kinderbeveiligingssysteem zoals gedefinieerd in Reglement nr. 44,

| e) | hetzij een voertuigspecifiek Isofix-kinderbeveiligingssysteem zoals gedefinieerd in Reglement nr. 44, |
| --- | --- |

e)

hetzij een voertuigspecifiek Isofix-kinderbeveiligingssysteem zoals gedefinieerd in Reglement nr. 44,

| f) | hetzij een i-Size-kinderbeveiligingssysteem zoals gedefinieerd in Reglement nr. 129, |
| --- | --- |

f)

hetzij een i-Size-kinderbeveiligingssysteem zoals gedefinieerd in Reglement nr. 129,

| g) | hetzij een voertuigspecifiek Isofix-kinderbeveiligingssysteem zoals gedefinieerd in Reglement nr. 129. |
| --- | --- |

g)

hetzij een voertuigspecifiek Isofix-kinderbeveiligingssysteem zoals gedefinieerd in Reglement nr. 129.

2.32.   
  „Isofix-verankeringssysteem”: een systeem dat bestaat uit twee Isofix-verankeringen onderaan die aan de voorschriften van Reglement nr. 14 of Reglement nr. 145 voldoen en dat bestemd is om een Isofix-kinderbeveiligingssysteem vast te maken, samen met een antikantelvoorziening.

2.33.   
  „Isofix-verankering onderaan”: een onbuigzame, ronde, horizontale stang met een diameter van 6 mm die uit de voertuig- of stoelstructuur komt en bestemd is om een Isofix-kinderbeveiligingssysteem met Isofix-bevestigingselementen op zijn plaats te houden.

2.34.   
  „Antikantelvoorziening”:

| a) | een antikantelvoorziening voor een universeel Isofix-kinderbeveiligingssysteem bestaat uit de Isofix-toptether; |
| --- | --- |

a)

een antikantelvoorziening voor een universeel Isofix-kinderbeveiligingssysteem bestaat uit de Isofix-toptether;

| b) | een antikantelvoorziening voor een semi-universeel Isofix-kinderbeveiligingssysteem bestaat uit hetzij een toptether, hetzij het dashboard van het voertuig, hetzij een steunpoot die bedoeld is om het kantelen van het systeem bij een frontale botsing te beperken; |
| --- | --- |

b)

een antikantelvoorziening voor een semi-universeel Isofix-kinderbeveiligingssysteem bestaat uit hetzij een toptether, hetzij het dashboard van het voertuig, hetzij een steunpoot die bedoeld is om het kantelen van het systeem bij een frontale botsing te beperken;

| c) | een antikantelvoorziening voor een i-Size-kinderbeveiligingssysteem bestaat uit hetzij een toptether, hetzij een steunpoot die bedoeld is om het kantelen van het systeem bij een frontale botsing te beperken; |
| --- | --- |

c)

een antikantelvoorziening voor een i-Size-kinderbeveiligingssysteem bestaat uit hetzij een toptether, hetzij een steunpoot die bedoeld is om het kantelen van het systeem bij een frontale botsing te beperken;

| d) | de voertuigstoel zelf vormt geen antikantelvoorziening voor universele en semi-universele Isofix-/i-Size-kinderbeveiligingssystemen. |
| --- | --- |

d)

de voertuigstoel zelf vormt geen antikantelvoorziening voor universele en semi-universele Isofix-/i-Size-kinderbeveiligingssystemen.

2.35.   
  „Isofix-toptetherverankering”: een voorziening, bijvoorbeeld een stang, die aan de voorschriften van Reglement nr. 14 of Reglement nr. 145 voldoet, in een specifieke zone is aangebracht en zo is ontworpen dat het Isofix-toptetherriemverbindingsstuk erin past en dat de erop uitgeoefende kracht aan de voertuigstructuur wordt doorgegeven.

2.36.   
  „Geleidingsmechanisme”: een voorziening bestemd om de persoon die het Isofix-kinderbeveiligingssysteem installeert te helpen door de Isofix-bevestigingselementen van het Isofix-kinderbeveiligingssysteem correct te positioneren ten opzichte van de Isofix-verankeringen onderaan, zodat ze gemakkelijker in elkaar vastklikken.

2.37.   
  „Isofix-markering”: informatie die de persoon die het Isofix-kinderbeveiligingssysteem wenst te installeren attendeert op de Isofix-posities in het voertuig en de plaats van de overeenkomstige Isofix-verankeringssystemen.

2.38.   
  „Profiel van het kinderbeveiligingssysteem”: hetzij een profiel overeenkomstig een van de Isofix-profielen die in bijlage 17, aanhangsel 2, punt 4, zijn gedefinieerd en waarvan met name de afmetingen zijn vermeld in het genoemde punt 4, figuren 1 tot en met 8. Deze profielen worden in dit reglement gebruikt om na te gaan welke van de in Reglement nr. 44 of in Reglement nr. 129 vermelde afmetingsklassen van Isofix-kinderbeveiligingssystemen geschikt zijn voor de Isofix-posities in het voertuig. Eén van de profielen, met name ISO/F2, dat in figuur 2 van het genoemde punt 4 wordt beschreven, wordt in Reglement nr. 14 dan wel Reglement nr. 145 gebruikt om de plaats en de toegankelijkheid van Isofix-verankeringssystemen te controleren;

hetzij een profiel overeenkomstig één van de twee in bijlage 17, aanhangsel 5, bij dit reglement gedefinieerde stoelverhogersprofielen („booster seat”-profielen), en met name een profiel waarvan de dimensies in bijlage 17, aanhangsel 5, figuren 2 en 3, zijn gegeven. Deze profielen worden in dit reglement gebruikt om na te gaan of de in Reglement nr. 129 vermelde afmetingen van stoelverhogers geschikt zijn voor de zitplaatsen in het voertuig, en zo ja, voor welke afmetingen dit geldt.

2.39.   
  „Beoordelingsvolume voor de i-Size-steunpootinstallatie”: een volume dat zorgt voor de maat- en geometrische compatibiliteit van de steunpoot van een i-Size-kinderbeveiligingssysteem met een i-Size-zitplaats van een voertuig.

2.40.   
  „i-Size-zitplaats” een zitplaats, indien gedefinieerd door de voertuigfabrikant, die is ontworpen om er i-Size-kinderbeveiligingssystemen zoals gedefinieerd in Reglement nr. 129 aan te bevestigen en die voldoet aan de voorschriften van dit reglement.

2.41.   
  „Veiligheidsgordelverklikker”: een systeem om de bestuurder te waarschuwen wanneer een of meer inzittenden de veiligheidsgordel niet gebruiken. Het systeem bestaat uit de detectie van een niet-vastgemaakte veiligheidsgordel en twee waarschuwingsniveaus voor de bestuurder: een waarschuwing van niveau 1 en een waarschuwing van niveau 2.

2.42.   
  „Visuele waarschuwing”: een waarschuwing door een visueel signaal (licht, knipperlicht of afbeelding van een symbool of bericht op een display).

2.43.   
  „Akoestische waarschuwing”: een waarschuwing door een geluidssignaal.

2.44.   
  „Waarschuwing van niveau 1”: een visuele waarschuwing die wordt geactiveerd wanneer de contactschakelaar aanstaat (ongeacht of de motor draait of niet) en de veiligheidsgordel van de bestuurder niet is vastgemaakt. Als optie kan een akoestische waarschuwing worden toegevoegd.

2.45.   
  „Waarschuwing van niveau 2”: een visueel en akoestisch signaal zijn dat wordt geactiveerd, behalve als de waarschuwing meer dan drie seconden stopt wanneer de veiligheidsgordel niet is vastgemaakt, wanneer het voertuig overeenkomstig de punten 8.4.2.4.1.1 tot en met 8.4.2.4.1.3 in bedrijf is en de veiligheidsgordel van een van de inzittenden op de voorste rij niet is vastgemaakt en de veiligheidsgordel van een van de inzittenden op de achterste rij ofwel niet is vastgemaakt, ofwel lostgemaakt wordt of losraakt.

2.46.   
  „De veiligheidsgordel is niet vastgemaakt”: (naar keuze van de fabrikant) de sluiting van de veiligheidsgordel van een van de inzittenden is niet vergrendeld of de lengte van de uitgetrokken riem is kleiner dan de lengte die nodig is om de veiligheidsgordel van een onbezette stoel op de achterste zitplaats vast te maken.

2.47.   
  „Het voertuig is in normaal bedrijf”: het voertuig beweegt zich voorwaarts met een snelheid van meer dan 10 km/h.

3.   GOEDKEURINGSAANVRAAG

3.1.   Voertuigtype

3.1.1.   De goedkeuringsaanvraag voor een voertuigtype wat de installatie van de veiligheidsgordels en beveiligingssystemen betreft, moet door de voertuigfabrikant of door zijn daartoe gemachtigde vertegenwoordiger worden ingediend.

3.1.2.   De aanvraag moet vergezeld gaan van de hieronder genoemde documenten in drievoud en van de volgende gegevens:

| 3.1.2.1. | tekeningen van de algemene voertuigstructuur, op een passende schaal, met de positie van de veiligheidsgordels, en gedetailleerde tekeningen van de veiligheidsgordels en de punten waaraan ze zijn vastgemaakt; |
| --- | --- |

3.1.2.1.

tekeningen van de algemene voertuigstructuur, op een passende schaal, met de positie van de veiligheidsgordels, en gedetailleerde tekeningen van de veiligheidsgordels en de punten waaraan ze zijn vastgemaakt;

| 3.1.2.2. | specificaties van de gebruikte materialen die een invloed kunnen hebben op de sterkte van de veiligheidsgordels; |
| --- | --- |

3.1.2.2.

specificaties van de gebruikte materialen die een invloed kunnen hebben op de sterkte van de veiligheidsgordels;

| 3.1.2.3. | een technische beschrijving van de veiligheidsgordels; |
| --- | --- |

3.1.2.3.

een technische beschrijving van de veiligheidsgordels;

| 3.1.2.4. | in het geval van veiligheidsgordels die aan de stoelstructuur zijn vastgemaakt: |
| --- | --- |

3.1.2.4.

in het geval van veiligheidsgordels die aan de stoelstructuur zijn vastgemaakt:

| 3.1.2.5. | een gedetailleerde beschrijving van het voertuigtype wat het ontwerp van de stoelen, de stoelverankeringen en de verstel- en vergrendelingssystemen van de stoelen betreft; |
| --- | --- |

3.1.2.5.

een gedetailleerde beschrijving van het voertuigtype wat het ontwerp van de stoelen, de stoelverankeringen en de verstel- en vergrendelingssystemen van de stoelen betreft;

| 3.1.2.6. | tekeningen van de stoelen, de stoelverankeringen en de verstel- en vergrendelingssystemen van de stoelen, op een passende schaal en met voldoende details. |
| --- | --- |

3.1.2.6.

tekeningen van de stoelen, de stoelverankeringen en de verstel- en vergrendelingssystemen van de stoelen, op een passende schaal en met voldoende details.

3.1.3.   Naar keuze van de fabrikant wordt een voor het goed te keuren voertuigtype representatief voertuig of worden de delen van het voertuig die door de technische dienst die de goedkeuringstests uitvoert, als essentieel voor de tests van de veiligheidsgordels worden beschouwd, ter beschikking gesteld van deze dienst.

3.2.   Type veiligheidsgordel

3.2.1.   De goedkeuringsaanvraag voor een type veiligheidsgordel wordt door de houder van het handelsmerk of door zijn daartoe gemachtigde vertegenwoordiger ingediend. In het geval van beveiligingssystemen wordt de goedkeuringsaanvraag voor een type beveiligingssysteem ingediend door de houder van het handelsmerk, zijn vertegenwoordiger of de fabrikant van het voertuig waarin dit systeem moet worden geïnstalleerd of door diens vertegenwoordiger.

3.2.2.   De aanvraag moet vergezeld gaan van:

| 3.2.2.1. | een technische beschrijving van het gordeltype, waarin de gebruikte riemen en stijve delen worden gespecificeerd, vergezeld van tekeningen van de samenstellende delen van de gordel; op deze tekeningen moet de plaats van het goedkeuringsnummer en de aanvullende symbolen ten opzichte van de cirkel van het goedkeuringsmerk zijn aangegeven. In de beschrijving moet de kleur van het voor goedkeuring ter beschikking gestelde model worden vermeld en moet worden gespecificeerd voor welk(e) type(n) voertuig(en) dit gordeltype is bestemd. In het geval van oprolmechanismen moeten installatievoorschriften voor de sensor worden verstrekt; in het geval van voorspanvoorzieningen of -systemen moet een volledige technische beschrijving van de constructie en de werking, met inbegrip van de eventuele sensor, worden gegeven, waarbij de activeringsmethode en alle noodzakelijke maatregelen ter voorkoming van onopzettelijke activering worden beschreven. In het geval van een beveiligingssysteem moet de beschrijving de volgende punten bevatten: tekeningen op een passende schaal van de voertuigstructuur, de stoelstructuur, het verstelsysteem en de bevestigingen, waarop de plaats van de stoelverankeringen, de gordelverankeringen en de versterkingen voldoende gedetailleerd is afgebeeld, samen met specificaties van de gebruikte materialen die een invloed kunnen hebben op de sterkte van de stoel- en gordelverankeringen; en een technische beschrijving van de stoel- en gordelverankeringen. Indien de gordel is ontworpen om door middel van een verstelsysteem van de gordelhoogte aan de voertuigstructuur te worden bevestigd, moet in de technische beschrijving worden gespecificeerd of deze voorziening al dan niet als een onderdeel van de gordel wordt beschouwd; |
| --- | --- |

3.2.2.1.

een technische beschrijving van het gordeltype, waarin de gebruikte riemen en stijve delen worden gespecificeerd, vergezeld van tekeningen van de samenstellende delen van de gordel; op deze tekeningen moet de plaats van het goedkeuringsnummer en de aanvullende symbolen ten opzichte van de cirkel van het goedkeuringsmerk zijn aangegeven. In de beschrijving moet de kleur van het voor goedkeuring ter beschikking gestelde model worden vermeld en moet worden gespecificeerd voor welk(e) type(n) voertuig(en) dit gordeltype is bestemd. In het geval van oprolmechanismen moeten installatievoorschriften voor de sensor worden verstrekt; in het geval van voorspanvoorzieningen of -systemen moet een volledige technische beschrijving van de constructie en de werking, met inbegrip van de eventuele sensor, worden gegeven, waarbij de activeringsmethode en alle noodzakelijke maatregelen ter voorkoming van onopzettelijke activering worden beschreven. In het geval van een beveiligingssysteem moet de beschrijving de volgende punten bevatten: tekeningen op een passende schaal van de voertuigstructuur, de stoelstructuur, het verstelsysteem en de bevestigingen, waarop de plaats van de stoelverankeringen, de gordelverankeringen en de versterkingen voldoende gedetailleerd is afgebeeld, samen met specificaties van de gebruikte materialen die een invloed kunnen hebben op de sterkte van de stoel- en gordelverankeringen; en een technische beschrijving van de stoel- en gordelverankeringen. Indien de gordel is ontworpen om door middel van een verstelsysteem van de gordelhoogte aan de voertuigstructuur te worden bevestigd, moet in de technische beschrijving worden gespecificeerd of deze voorziening al dan niet als een onderdeel van de gordel wordt beschouwd;

| 3.2.2.2. | zes monsters van het gordeltype, waarvan een voor referentiedoeleinden wordt gebruikt; |
| --- | --- |

3.2.2.2.

zes monsters van het gordeltype, waarvan een voor referentiedoeleinden wordt gebruikt;

| 3.2.2.3. | tien meter van elk type riem dat in het gordeltype is gebruikt. |
| --- | --- |

3.2.2.3.

tien meter van elk type riem dat in het gordeltype is gebruikt.

| 3.2.2.4. | De technische dienst die de typegoedkeuringstests uitvoert, heeft het recht om extra monsters te vragen. |
| --- | --- |

3.2.2.4.

De technische dienst die de typegoedkeuringstests uitvoert, heeft het recht om extra monsters te vragen.

3.2.3.   In het geval van beveiligingssystemen moeten twee monsters, die twee van de in de punten 3.2.2.2 en 3.2.2.3 vermelde monsters mogen omvatten, of, naar keuze van de fabrikant, een voor het goed te keuren voertuigtype representatief voertuig of het (de) deel (delen) van het voertuig dat (die) door de technische dienst die de goedkeuringstests uitvoert, van essentieel belang wordt (worden) geacht voor de tests van het beveiligingssysteem, bij deze dienst worden ingediend.

4.   OPSCHRIFTEN

Op de monsters van een gordeltype of type beveiligingssysteem die overeenkomstig de punten 3.2.2.2, 3.2.2.3 en 3.2.2.4 voor goedkeuring ter beschikking zijn gesteld, moet een duidelijk en onuitwisbaar merkteken met de naam van de fabrikant, zijn initialen of zijn handelsnaam of handelsmerk zijn aangebracht.

5.   GOEDKEURING

5.1.   Aan het typegoedkeuringscertificaat wordt een certificaat gehecht dat overeenstemt met het model in punt 5.1.1 of 5.1.2.

| 5.1.1. | Voor de in punt 3.1 vermelde goedkeuringen wordt het model in bijlage 1A gebruikt. |
| --- | --- |

5.1.1.

Voor de in punt 3.1 vermelde goedkeuringen wordt het model in bijlage 1A gebruikt.

| 5.1.2. | Voor de in punt 3.2 vermelde goedkeuringen wordt het model in bijlage 1B gebruikt. |
| --- | --- |

5.1.2.

Voor de in punt 3.2 vermelde goedkeuringen wordt het model in bijlage 1B gebruikt.

5.2.   Voertuigtype

5.2.1.   Als het voertuig dat voor goedkeuring ter beschikking is gesteld, voldoet aan de voorschriften van punt 8 en van de bijlagen 15 en 16, wordt voor dat voertuigtype goedkeuring verleend.

5.2.2.   Aan elk goedgekeurd type wordt een goedkeuringsnummer toegekend. De eerste twee cijfers ervan (momenteel 07 voor wijzigingenreeks 07) geven de wijzigingenreeks aan met de recentste belangrijke technische wijzigingen van het reglement op de datum van goedkeuring. Dezelfde overeenkomstsluitende partij mag hetzelfde nummer niet toekennen aan een ander voertuigtype zoals gedefinieerd in punt 2.16.

5.2.3.   Van de goedkeuring, de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring of de definitieve stopzetting van de productie van een voertuigtype krachtens dit reglement wordt aan de partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, mededeling gedaan door middel van een formulier volgens het model in bijlage 1A.

5.2.4.   Op elk voertuig dat overeenstemt met een voertuigtype waaraan krachtens dit reglement goedkeuring is verleend, wordt op een opvallende en gemakkelijk bereikbare plaats die op het goedkeuringsformulier is gespecificeerd, een internationaal goedkeuringsmerk aangebracht. Dit merk bestaat uit:

| 5.2.4.1. | een cirkel met daarin de letter E, gevolgd door het nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend (3); |
| --- | --- |

5.2.4.1.

een cirkel met daarin de letter E, gevolgd door het nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend (3);

3

| 5.2.4.2. | het nummer van dit reglement, gevolgd door de letter R, een liggend streepje en het goedkeuringsnummer rechts van de in punt 5.2.4.1 voorgeschreven cirkel. |
| --- | --- |

5.2.4.2.

het nummer van dit reglement, gevolgd door de letter R, een liggend streepje en het goedkeuringsnummer rechts van de in punt 5.2.4.1 voorgeschreven cirkel.

5.2.5.   Indien het voertuig conform is met een voertuigtype dat op basis van een of meer aan de overeenkomst gehechte reglementen is goedgekeurd in het land dat de goedkeuring krachtens dit reglement heeft verleend, hoeft het in punt 5.2.4.1 bedoelde symbool niet te worden herhaald; in dat geval worden de aanvullende nummers en symbolen van alle reglementen op basis waarvan goedkeuring is verleend in het land dat de goedkeuring krachtens dit reglement heeft verleend, in verticale kolommen rechts van het in punt 5.2.4.1 voorgeschreven symbool vermeld.

5.2.6.   Het goedkeuringsmerk moet goed leesbaar en onuitwisbaar zijn.

5.2.7.   Het goedkeuringsmerk moet dicht bij of op het door de fabrikant aangebrachte gegevensplaatje van het voertuig worden aangebracht.

5.3.   Type veiligheidsgordel

5.3.1.   Als de monsters van een type veiligheidsgordel die overeenkomstig punt 3.2 zijn ingediend, aan de voorschriften van de punten 4, 5.3 en 6 voldoen, wordt goedkeuring verleend.

5.3.2.   Aan elk goedgekeurd type wordt een goedkeuringsnummer toegekend. De eerste twee cijfers ervan (momenteel 06 voor wijzigingenreeks 06) geven de wijzigingenreeks aan met de recentste belangrijke technische wijzigingen van het reglement op de datum van goedkeuring. Dezelfde overeenkomstsluitende partij mag hetzelfde nummer niet aan een ander type gordel of beveiligingssysteem toekennen.

5.3.3.   Van de goedkeuring of de uitbreiding of weigering van de goedkeuring van een type gordel of beveiligingssysteem krachtens dit reglement wordt aan de partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, mededeling gedaan door middel van een formulier volgens het model in bijlage 1B.

5.3.4.   Behalve de in punt 4 voorgeschreven merktekens worden ook de volgende gegevens op een geschikte plaats aangebracht op elke gordel die conform is met het krachtens dit reglement goedgekeurde type:

| 5.3.4.1. | een internationaal goedkeuringsmerk dat bestaat uit:






  5.3.4.1.1. | een cirkel met daarin de letter E, gevolgd door het nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend (4); |
| --- | --- | --- |

5.3.4.1.

een internationaal goedkeuringsmerk dat bestaat uit:

5.3.4.1.1.

een cirkel met daarin de letter E, gevolgd door het nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend (4);

4

| 5.3.4.1.2. | een goedkeuringsnummer; |
| --- | --- |

5.3.4.1.2.

een goedkeuringsnummer;

| 5.3.4.2. | de volgende aanvullende symbolen:






  5.3.4.2.1. | de letter A voor een driepuntsgordel, de letter B voor een heupgordel en de letter S voor gordels van een speciaal type; |
| --- | --- | --- |

5.3.4.2.

de volgende aanvullende symbolen:

5.3.4.2.1.

de letter A voor een driepuntsgordel, de letter B voor een heupgordel en de letter S voor gordels van een speciaal type;

| 5.3.4.2.2. | behalve de in punt 5.3.4.2.1 vermelde symbolen worden de volgende aanvullende merktekens aangebracht:






  5.3.4.2.2.1. | de letter e voor een gordel met energieabsorberende voorziening; |
| --- | --- | --- |

5.3.4.2.2.

behalve de in punt 5.3.4.2.1 vermelde symbolen worden de volgende aanvullende merktekens aangebracht:

5.3.4.2.2.1.

de letter e voor een gordel met energieabsorberende voorziening;

| 5.3.4.2.2.2. | de letter r voor een gordel met oprolmechanisme, gevolgd door het symbool (1, 2, 3, 4 of 4N) van het gebruikte oprolmechanisme overeenkomstig punt 2.14, en de letter m als het een oprolmechanisme met noodvergrendeling en meervoudige gevoeligheid betreft; |
| --- | --- |

5.3.4.2.2.2.

de letter r voor een gordel met oprolmechanisme, gevolgd door het symbool (1, 2, 3, 4 of 4N) van het gebruikte oprolmechanisme overeenkomstig punt 2.14, en de letter m als het een oprolmechanisme met noodvergrendeling en meervoudige gevoeligheid betreft;

| 5.3.4.2.2.3. | de letter p voor een veiligheidsgordel met voorspanvoorziening; |
| --- | --- |

5.3.4.2.2.3.

de letter p voor een veiligheidsgordel met voorspanvoorziening;

| 5.3.4.2.2.4. | de letter t voor een veiligheidsgordel met een oprolmechanisme met spankrachtbegrenzer; |
| --- | --- |

5.3.4.2.2.4.

de letter t voor een veiligheidsgordel met een oprolmechanisme met spankrachtbegrenzer;

| 5.3.4.2.2.5. | op gordels met een oprolmechanisme van het type 4N wordt ook een symbool aangebracht dat bestaat uit een rechthoek met een doorgestreept voertuig van categorie M1, om aan te geven dat dit type oprolmechanisme niet mag worden gebruik in voertuigen van deze categorie; |
| --- | --- |

5.3.4.2.2.5.

op gordels met een oprolmechanisme van het type 4N wordt ook een symbool aangebracht dat bestaat uit een rechthoek met een doorgestreept voertuig van categorie M1, om aan te geven dat dit type oprolmechanisme niet mag worden gebruik in voertuigen van deze categorie;

1

| 5.3.4.2.2.6. | als de veiligheidsgordel krachtens de bepalingen van de punten 6.4.1.3.3 en 6.4.1.3.4 is goedgekeurd, moet op deze gordel een merkteken worden aangebracht dat bestaat uit het woord AIRBAG in een rechthoek; |
| --- | --- |

5.3.4.2.2.6.

als de veiligheidsgordel krachtens de bepalingen van de punten 6.4.1.3.3 en 6.4.1.3.4 is goedgekeurd, moet op deze gordel een merkteken worden aangebracht dat bestaat uit het woord AIRBAG in een rechthoek;

| 5.3.4.2.3. | het in punt 5.3.4.2.1 bedoelde symbool wordt voorafgegaan door de letter Z wanneer de veiligheidsgordel deel uitmaakt van een beveiligingssysteem. |
| --- | --- |

5.3.4.2.3.

het in punt 5.3.4.2.1 bedoelde symbool wordt voorafgegaan door de letter Z wanneer de veiligheidsgordel deel uitmaakt van een beveiligingssysteem.

5.3.5.   In bijlage 2, punt 2, worden voorbeelden van de opstelling van het goedkeuringsmerk gegeven.

5.3.6.   De in punt 5.3.4 bedoelde gegevens moeten goed leesbaar en onuitwisbaar zijn en moeten permanent zijn aangebracht, hetzij door middel van een etiket, hetzij door het rechtstreeks aanbrengen van een merkteken. Het etiket of het merkteken moet bestand zijn tegen slijtage.

5.3.7.   De in punt 5.3.6 vermelde etiketten worden verstrekt door de instantie die de goedkeuring heeft verleend of, indien deze instantie hiervoor toestemming verleent, door de fabrikant.

6.   SPECIFICATIES

6.1.   Algemene specificaties

6.1.1.   Ieder overeenkomstig de punten 3.2.2.2, 3.2.2.3 en 3.2.2.4 ingediend monster moet voldoen aan de specificaties van punt 6.

6.1.2.   De gordels of beveiligingssystemen moeten zo zijn ontworpen en vervaardigd dat, wanneer ze op de juiste wijze zijn geïnstalleerd en op de juiste wijze door een inzittende worden gebruikt, de goede werking ervan is gegarandeerd en de kans op lichamelijk letsel bij een ongeval wordt beperkt.

6.1.3.   De riemen van de gordel mogen geen gevaarlijke configuratie kunnen aannemen.

6.1.4.   Het gebruik van materialen die, wat waterretentie betreft, eigenschappen van polyamide 6 vertonen, is verboden in alle mechanische delen, voor zover hierdoor de werking ervan negatief kan worden beïnvloed.

6.2.   Stijve delen

6.2.1.   Algemeen

6.2.1.1.   De stijve delen van de veiligheidsgordel, zoals sluitingen, verstelsystemen, bevestigingen enz., mogen geen scherpe randen vertonen die door wrijving slijtage of breuk van de riemen kunnen veroorzaken.

6.2.1.2.   Alle delen van een gordel die door corrosie kunnen worden aangetast, moeten op passende wijze hiertegen zijn beschermd. Na de corrosietest waaraan zij overeenkomstig punt 7.2 worden onderworpen, mag een deskundige waarnemer met het blote oog geen tekenen van verslechtering, waardoor de goede werking van de voorziening zou kunnen worden geschaad, noch merkelijke tekenen van corrosie kunnen waarnemen.

6.2.1.3.   De stijve delen die bestemd zijn om energie te absorberen of belastingen te ondergaan of door te geven, mogen niet breekbaar zijn.

6.2.1.4.   De stijve delen en de kunststof delen van een veiligheidsgordel moeten zo zijn geplaatst en geïnstalleerd dat ze, bij het dagelijks gebruik van een motorvoertuig, niet onder een verstelbare stoel of tussen een deur van dat voertuig geklemd kunnen raken. Indien een van deze delen niet voldoet aan bovengenoemde voorwaarden, wordt het onderworpen aan de in punt 7.5.4 gespecificeerde schriktest. Indien de kunststof omhullingen of houders van stijve delen na de test zichtbare scheuren vertonen, moeten deze kunststof delen volledig worden weggenomen en moet worden nagegaan of de rest van de veiligheidsgordel nog steeds veilig is. Als dit het geval is, of als er geen zichtbare scheuren zijn vastgesteld, wordt vervolgens nagegaan of de gordel aan de testvoorschriften van de punten 6.2.2, 6.2.3 en 6.4 voldoet.

6.2.2.   Sluiting

6.2.2.1.   De sluiting moet zo zijn ontworpen dat elke mogelijkheid van verkeerd gebruik is uitgesloten. Dat betekent onder meer dat het onmogelijk moet zijn de sluiting in halfgesloten toestand te brengen. De procedure voor het openen van de sluiting moet volkomen duidelijk zijn. De delen van de sluiting die in contact kunnen komen met het lichaam van de gebruiker, moeten een doorsnede van minstens 20 cm2 en een breedte van minstens 46 mm hebben, gemeten in een vlak op een maximale afstand van 2,5 mm van het contactoppervlak. De sluiting van een harnasgordel voldoet aan deze laatste voorwaarde wanneer de oppervlakte van het contactoppervlak van de sluiting met het lichaam van de gebruiker tussen de 20 en 40 cm2 bedraagt.

2

2

6.2.2.2.   Zelfs wanneer de sluiting onbelast is, moet ze in elke stand van het voertuig vergrendeld blijven. Het moet onmogelijk zijn de sluiting onvrijwillig, toevallig of met een kracht van minder dan 1 daN te ontgrendelen. De sluiting moet gemakkelijk kunnen worden gebruikt en vastgepakt. Als de sluiting onbelast is of als de in punt 7.8.2 gespecificeerde belasting op de sluiting wordt uitgeoefend, moet de gebruiker de sluiting kunnen ontgrendelen met een eenvoudige beweging van één hand in één richting; behalve harnasgordels moeten gordels die bestemd zijn voor de buitenste voorstoelen bovendien ook door een eenvoudige beweging van één hand in één richting kunnen worden vergrendeld. De sluiting moet kunnen worden ontgrendeld door een knop of een soortgelijke voorziening in te drukken. Wanneer de knop zich in de ontgrendelde stand bevindt, moet het oppervlak waarop de druk wordt uitgeoefend, wanneer het wordt geprojecteerd in een vlak loodrecht op de aanvankelijke richting van de beweging van de knop, de volgende afmetingen hebben: voor omsloten knoppen: een oppervlakte van minstens 4,5 cm2 en een breedte van minstens 15 mm; voor niet-omsloten knoppen: een oppervlakte van minstens 2,5 cm2 en een breedte van minstens 10 mm. Het oppervlak dat moet worden ingedrukt om de sluiting te ontgrendelen, moet rood zijn. Geen enkel ander deel van de sluiting mag deze kleur hebben. Wanneer de stoel bezet is, is een rood waarschuwingslicht als onderdeel van de sluiting toegestaan mits het uitgeschakeld wordt door het vergrendelen van de sluiting van de veiligheidsgordel. Verlichting van de sluiting in een andere kleur dan rood hoeft niet te worden uitgeschakeld door het vergrendelen van de sluiting van de veiligheidsgordel. Deze verlichting mag de sluiting niet op zodanige wijze verlichten dat de perceptie van de rode kleur van de ontgrendeling van de veiligheidsgordel of de rode kleur van het waarschuwingslicht erdoor wordt beïnvloed.

2

2

6.2.2.3.   Als de sluiting overeenkomstig punt 7.5.3 wordt getest, moet ze normaal functioneren.

6.2.2.4.   De sluiting moet bestand zijn tegen intensief gebruik en moet, vóór de dynamische test van punt 7.7, onder normale gebruiksomstandigheden 5 000 keer worden geopend en gesloten. Wanneer het de sluiting van een harnasgordel betreft, mag deze test worden uitgevoerd zonder dat alle sluitlippen worden ingebracht.

6.2.2.5.   De kracht die nodig is om tijdens de test van punt 7.8 de sluiting te ontgrendelen, mag niet meer dan 6 daN bedragen.

6.2.2.6.   De sterkte van de sluiting wordt getest overeenkomstig punt 7.5.1 en, indien nodig, punt 7.5.5. De sluiting mag niet breken, noch ernstig vervormen of losraken onder invloed van de door de voorgeschreven belasting uitgeoefende spanning.

6.2.2.7.   In het geval van sluitingen die een deel omvatten dat gemeenschappelijk is aan twee veiligheidsgordels, worden de in de punten 7.7 en 7.8 vermelde sterkte- en ontgrendelingstests uitgevoerd met de sluitlip van de ene gordel ingebracht in de sluiting van de andere gordel, voor zover de gordel op deze wijze kan worden gebruikt.

6.2.3.   Gordelverstelsysteem

6.2.3.1.   Nadat de gebruiker de gordel heeft omgedaan, moet deze zich automatisch aan zijn lichaam aanpassen of zo zijn ontworpen dat het handbediende verstelsysteem voor de zittende gebruiker gemakkelijk bereikbaar is en op passende en gemakkelijke wijze kan worden gebruikt. Het verstelsysteem moet het ook mogelijk maken de gordel met één hand aan te spannen, rekening houdend met de lichaamsomvang van de gebruiker en de stoelstand.

6.2.3.2.   Twee monsters van elk gordelverstelsysteem worden overeenkomstig de voorschriften van punt 7.3 getest. De slip van de riem mag per verstelsysteem niet meer bedragen dan 25 mm, terwijl het totaal voor alle verstelsystemen niet meer dan 40 mm mag bedragen.

6.2.3.3.   De sterkte van alle verstelsystemen wordt overeenkomstig punt 7.5.1 getest. Ze mogen niet breken, noch losraken onder invloed van de door de voorgeschreven belasting uitgeoefende spanning.

6.2.3.4.   Wanneer de test overeenkomstig punt 7.5.6 wordt uitgevoerd, mag de kracht die nodig is om het handbediende verstelsysteem te bedienen, niet meer dan 5 daN bedragen.

6.2.4.   Bevestigingen en verstelsystemen van de gordelhoogte

De sterkte van de bevestigingen wordt overeenkomstig de punten 7.5.1 en 7.5.2 getest. De sterkte van de eigenlijke verstelsystemen van de gordelhoogte wordt overeenkomstig punt 7.5.2 getest, voor zover ze niet op het voertuig zelf zijn getest overeenkomstig (de recentste versie van) Reglement nr. 14 betreffende de verankeringen van veiligheidsgordels. Deze onderdelen mogen niet breken, noch losraken onder invloed van de door de voorgeschreven belasting uitgeoefende spanning.

6.2.5.   Oprolmechanismen

Oprolmechanismen worden getest en moeten voldoen aan onderstaande voorschriften, met inbegrip van de in de punten 7.5.1 en 7.5.2 voorgeschreven sterktetests (deze voorschriften zijn zo opgesteld dat oprolmechanismen zonder vergrendeling zijn uitgesloten).

6.2.5.1.   Oprolmechanisme met handbediende ontgrendeling

6.2.5.1.1.   De riem van een veiligheidsgordel die is uitgerust met een oprolmechanisme met handbediende ontgrendeling mag zich niet meer dan 25 mm verplaatsen tussen de vergrendelingsstanden van het oprolmechanisme.

6.2.5.1.2.   De riem van een veiligheidsgordel kan tot op 6 mm van zijn maximumlengte uit het oprolmechanisme met handbediende ontgrendeling worden getrokken door er in de normale trekrichting een kracht van ten minste 1,4 daN en ten hoogste 2,2 daN op uit te oefenen.

6.2.5.1.3.   De riem moet 5 000 keer uit het oprolmechanisme worden getrokken en weer worden opgerold volgens de in punt 7.6.1 beschreven methode. Vervolgens moet het oprolmechanisme aan de in punt 7.2 beschreven corrosietest en de in punt 7.6.3 beschreven stofbestendigheidstest worden onderworpen. Daarna moet de riem nogmaals 5 000 keer uit het oprolmechanisme worden getrokken en weer worden opgerold. Na afloop van bovenvermelde tests moet het oprolmechanisme nog steeds correct functioneren en aan de voorschriften van de punten 6.2.5.1.1 en 6.2.5.1.2 voldoen.

6.2.5.2.   Oprolmechanisme met automatische vergrendeling

6.2.5.2.1.   De riem van een veiligheidsgordel die is uitgerust met een oprolmechanisme met automatische vergrendeling mag zich niet meer dan 30 mm verplaatsen tussen de vergrendelingsstanden van het oprolmechanisme. Na een achterwaartse beweging van de gebruiker moet de gordel in zijn oorspronkelijke stand blijven of, na een voorwaartse beweging van de gebruiker, automatisch in deze stand terugkeren.

6.2.5.2.2.   Als het oprolmechanisme deel uitmaakt van een heupgordel, mag de voor het oprollen van de riem benodigde kracht niet minder dan 0,7 daN bedragen, gemeten aan de vrije lengte tussen de dummy en het oprolmechanisme overeenkomstig punt 7.6.4.

Als het oprolmechanisme deel uitmaakt van een bovenste rompriem, mag de voor het oprollen van de riem benodigde kracht niet minder dan 0,1 daN en niet meer dan 0,7 daN bedragen wanneer deze kracht op dezelfde wijze wordt gemeten.

6.2.5.2.3.   De riem moet 5 000 keer uit het oprolmechanisme worden getrokken en weer worden opgerold volgens de in punt 7.6.1 beschreven methode. Vervolgens moet het oprolmechanisme aan de in punt 7.2 beschreven corrosietest en de in punt 7.6.3 beschreven stofbestendigheidstest worden onderworpen. Daarna moet de riem nogmaals 5 000 keer uit het oprolmechanisme worden getrokken en weer worden opgerold. Na afloop van bovenvermelde tests moet het oprolmechanisme nog steeds correct functioneren en aan de voorschriften van de punten 6.2.5.2.1 en 6.2.5.2.2 voldoen.

6.2.5.3.   Oprolmechanisme met noodvergrendeling

6.2.5.3.1.   Als een oprolmechanisme met noodvergrendeling overeenkomstig punt 7.6.2 wordt getest, moet het aan onderstaande voorschriften voldoen. In het geval van enkelvoudige gevoeligheid zoals bedoeld in punt 2.14.4.1, gelden alleen de specificaties betreffende de vertraging van het voertuig.

6.2.5.3.1.1.   De vergrendeling moet hebben plaatsgevonden als de vertraging van het voertuig 0,45 g (5) bereikt in het geval van een oprolmechanisme van type 4, of 0,85 g in het geval van een oprolmechanisme van type 4N.

5

6.2.5.3.1.2.   Het oprolmechanisme mag niet vergrendelen bij een in de uittrekrichting van de riem gemeten versnelling van minder dan 0,8 g in het geval van een oprolmechanisme van type 4, of minder dan 1,0 g in het geval van een oprolmechanisme van type 4N.

6.2.5.3.1.3.   Het oprolmechanisme mag niet vergrendelen wanneer de sensor, in ongeacht welke richting ten opzichte van de door de fabrikant gespecificeerde installatiepositie, wordt gekanteld in een hoek van 12° of minder.

6.2.5.3.1.4.   Het oprolmechanisme moet vergrendelen wanneer de sensor, in ongeacht welke richting ten opzichte van de door de fabrikant gespecificeerde installatiepositie, wordt gekanteld in een hoek van meer dan 27° voor een oprolmechanisme van type 4, of in een hoek van meer dan 40° voor een oprolmechanisme van type 4N.

6.2.5.3.1.5.   Als de werking van een oprolmechanisme afhangt van een extern signaal of een externe energiebron, moet het oprolmechanisme zo zijn ontworpen dat het automatisch vergrendelt bij storing of onderbreking van dat signaal of die energiebron. Dit voorschrift geldt evenwel niet in het geval van een oprolmechanisme met meervoudige gevoeligheid, voor zover slechts één gevoeligheid afhankelijk is van het externe signaal of de energiebron en de bestuurder met optische en/of akoestische middelen op een storing van het signaal of de energiebron wordt geattendeerd.

6.2.5.3.2.   Wanneer een oprolmechanisme met een noodvergrendeling met meervoudige gevoeligheid, waarvan een de riemgevoeligheid is, overeenkomstig punt 7.6.2 wordt getest, moet het aan de gespecificeerde voorschriften voldoen en vergrendelen wanneer de in de uittrekrichting gemeten versnelling van de riem ten minste 3,0 g bedraagt.

6.2.5.3.3.   Bij de in de punten 6.2.5.3.1 en 6.2.5.3.2 vermelde tests mag de lengte van de riem die kan worden afgerold voordat het oprolmechanisme vergrendelt, niet meer dan 50 mm bedragen, uitgaande van de in punt 7.6.2.1 vastgestelde lengte. Bij de in punt 6.2.5.3.1.2 vermelde test mag het oprolmechanisme niet vergrendelen tijdens het afrollen van de eerste 50 mm van de riem, uitgaande van de in punt 7.6.2.1 vastgestelde lengte.

6.2.5.3.4.   Als het oprolmechanisme deel uitmaakt van een heupgordel, mag de voor het oprollen van de riem benodigde kracht niet minder dan 0,7 daN bedragen, gemeten aan de vrije lengte tussen de dummy en het oprolmechanisme overeenkomstig punt 7.6.4.

Als het oprolmechanisme deel uitmaakt van een bovenste rompriem, mag de voor het oprollen van de riem benodigde kracht niet minder dan 0,1 daN en niet meer dan 0,7 daN bedragen wanneer deze kracht op dezelfde wijze wordt gemeten, behalve voor gordels met een spankrachtbegrenzer; in dit laatste geval mag de voor het oprollen benodigde kracht worden verlaagd tot 0,05 daN, maar alleen wanneer de spankrachtbegrenzer in werking is. Als de riem over een riemgeleider of oprolas loopt, moet de voor het oprollen benodigde kracht worden gemeten aan de vrije lengte tussen de dummy en de riemgeleider of oprolas.

Als de veiligheidsgordel een handbediend of automatisch mechanisme omvat dat voorkomt dat de riem volledig wordt afgerold, mag dit mechanisme niet werken tijdens de beoordeling van de voor het oprollen benodigde kracht.

Als de veiligheidsgordel een spankrachtbegrenzer omvat, wordt de voor het oprollen van de riem benodigde kracht, zoals hierboven aangegeven, gemeten met de spankrachtbegrenzer ingeschakeld en met de spankrachtbegrenzer uitgeschakeld, wanneer deze voorschriften worden beoordeeld vóór en na de duurzaamheidstest van punt 6.2.5.3.5.

6.2.5.3.5.   De riem moet 40 000 keer uit het oprolmechanisme worden getrokken en weer worden opgerold volgens de in punt 7.6.1 beschreven methode. Vervolgens moet het oprolmechanisme aan de in punt 7.2 beschreven corrosietest en de in punt 7.6.3 beschreven stofbestendigheidstest worden onderworpen. Daarna moet de riem nogmaals 5 000 keer uit het oprolmechanisme worden getrokken en weer worden opgerold (in totaal dus 45 000 keer).

Als de veiligheidsgordel een spankrachtbegrenzer omvat, worden bovenvermelde tests uitgevoerd met de spankrachtbegrenzer ingeschakeld en met de spankrachtbegrenzer uitgeschakeld.

Na afloop van bovenvermelde tests moet het oprolmechanisme nog steeds correct functioneren en aan de voorschriften van de punten 6.2.5.3.1, 6.2.5.3.3 en 6.2.5.3.4 voldoen.

6.2.5.4.   Na de duurzaamheidstest van punt 6.2.5.3.5 en onmiddellijk na het meten van de voor het oprollen benodigde kracht overeenkomstig punt 6.2.5.3.4, moeten de oprolmechanismen aan de volgende specificaties beantwoorden:

| 6.2.5.4.1. | wanneer oprolmechanismen, behalve oprolmechanismen met automatische vergrendeling, overeenkomstig punt 7.6.4.2 worden getest, mag er geen speling tussen de romp en de riemen zijn; en |
| --- | --- |

6.2.5.4.1.

wanneer oprolmechanismen, behalve oprolmechanismen met automatische vergrendeling, overeenkomstig punt 7.6.4.2 worden getest, mag er geen speling tussen de romp en de riemen zijn; en

| 6.2.5.4.2. | wanneer de sluitlip uit de sluiting wordt gehaald, moet de spankracht van het oprolmechanisme volstaan om de riem volledig op te rollen. |
| --- | --- |

6.2.5.4.2.

wanneer de sluitlip uit de sluiting wordt gehaald, moet de spankracht van het oprolmechanisme volstaan om de riem volledig op te rollen.

6.2.6.   Voorspanvoorziening

6.2.6.1.   Nadat de voorspanvoorziening overeenkomstig punt 7.2 aan een corrosietest is onderworpen, moet ze normaal functioneren (met inbegrip van de impactsensor die via de originele stekkers met de voorziening is verbonden, evenwel zonder dat er stroom door deze stekkers vloeit).

6.2.6.2.   Er moet worden nagegaan of de onopzettelijke werking van de voorziening geen gevaar voor lichamelijk letsel voor de drager vormt.

6.2.6.3.   In het geval van pyrotechnische voorspanvoorzieningen:

| 6.2.6.3.1. | mag de voorspanvoorziening, na overeenkomstig punt 7.9.1 te zijn behandeld, niet door de temperatuur geactiveerd zijn en moet de voorziening normaal functioneren; |
| --- | --- |

6.2.6.3.1.

mag de voorspanvoorziening, na overeenkomstig punt 7.9.1 te zijn behandeld, niet door de temperatuur geactiveerd zijn en moet de voorziening normaal functioneren;

| 6.2.6.3.2. | moeten voorzorgsmaatregelen worden genomen om te voorkomen dat de uitgestoten hete gassen naburige brandbare materialen doen ontvlammen. |
| --- | --- |

6.2.6.3.2.

moeten voorzorgsmaatregelen worden genomen om te voorkomen dat de uitgestoten hete gassen naburige brandbare materialen doen ontvlammen.

6.3.   Riemen

6.3.1.   Algemeen

6.3.1.1.   De riemen moeten zodanige kenmerken vertonen dat de druk die ze op het lichaam van de gebruiker uitoefenen, zo gelijkmatig mogelijk over hun hele breedte wordt verdeeld en dat ze, zelfs onder belasting, niet verdraaien. Ze moeten energie kunnen absorberen en verspreiden. De randen van de riemen moeten zo zijn afgewerkt dat ze niet kunnen rafelen.

6.3.1.2.   Onder een belasting van 980 + 100 – 0 daN mag de breedte van de riem niet minder dan 46 mm bedragen. Deze meting moet worden verricht volgens de in punt 7.4.3 voorgeschreven test, waarbij de machine bij de bovenvermelde belasting wordt stopgezet (6).

6

6.3.2.   Sterkte na blootstelling aan kameromstandigheden

Voor beide riemmonsters die overeenkomstig punt 7.4.1.1 zijn behandeld, mag de breukbelasting van de riem, vastgesteld overeenkomstig punt 7.4.2, niet minder dan 1 470 daN bedragen. Het verschil tussen de breukbelastingen van beide monsters mag niet meer dan 10 % van de grootste gemeten breukbelasting bedragen.

6.3.3.   Sterkte na blootstelling aan bijzondere omstandigheden

Voor beide riemmonsters die overeenkomstig een van de bepalingen van punt 7.4.1 (behalve punt 7.4.1.1) zijn behandeld, mag de breukbelasting van de riem niet minder dan 75 % bedragen van de gemiddelde belasting die is vastgesteld bij de in punt 6.3.2 bedoelde test en niet minder dan 1 470 daN. De technische dienst die de tests uitvoert, mag een of meer van deze tests achterwege laten indien de samenstelling van het gebruikte materiaal of de reeds beschikbare gegevens deze test(s) overbodig maken.

6.4.   Veiligheidsgordel of beveiligingssysteem

6.4.1.   Dynamische test

6.4.1.1.   De veiligheidsgordel of het beveiligingssysteem moet overeenkomstig punt 7.7 aan een dynamische test worden onderworpen.

6.4.1.2.   De dynamische test moet worden verricht met twee veiligheidsgordels die tevoren niet aan een belasting zijn onderworpen, behalve wanneer het gordels betreft die deel uitmaken van beveiligingssystemen; in het laatste geval wordt de dynamische test uitgevoerd met voor één stoelengroep bestemde beveiligingssystemen die niet eerder aan een belasting zijn onderworpen. De sluitingen van de te testen veiligheidsgordels moeten voldoen aan de voorschriften van punt 6.2.2.4. Bij veiligheidsgordels met oprolmechanisme moet het oprolmechanisme de in punt 7.6.3 beschreven stofbestendigheidstest hebben doorstaan; voorts moet bij veiligheidsgordels of beveiligingssystemen die zijn uitgerust met pyrotechnische voorspanvoorzieningen, de voorziening aan de behandeling van punt 7.9.1 zijn blootgesteld.

6.4.1.2.1.   De gordels moeten de corrosietest van punt 7.2 hebben doorstaan en na afloop daarvan moeten de sluitingen onder normale gebruiksomstandigheden 500 keer worden geopend en gesloten.

6.4.1.2.2.   Veiligheidsgordels met oprolmechanisme moeten de in punt 6.2.5.2 of de in punt 6.2.5.3 beschreven tests hebben doorstaan. Als een oprolmechanisme echter overeenkomstig punt 6.4.1.2.1 reeds aan de corrosietest is onderworpen, hoeft deze test niet te worden herhaald.

6.4.1.2.3.   In het geval van een gordel die samen met een in punt 2.14.6 gedefinieerd verstelsysteem voor de gordelhoogte wordt gebruikt, moet de test worden uitgevoerd in de meest ongunstige stand(en) van het verstelsysteem, zoals gekozen door de voor de uitvoering van de tests verantwoordelijke technische dienst. Daarbij geldt echter het volgende:

| 6.4.1.2.3.1. | als het verstelsysteem van de gordelhoogte wordt gevormd door een overeenkomstig de bepalingen van Reglement nr. 14 goedgekeurde gordelverankering, mag de voor de uitvoering van de tests verantwoordelijke technische dienst de bepalingen van punt 7.7.1 toepassen; |
| --- | --- |

6.4.1.2.3.1.

als het verstelsysteem van de gordelhoogte wordt gevormd door een overeenkomstig de bepalingen van Reglement nr. 14 goedgekeurde gordelverankering, mag de voor de uitvoering van de tests verantwoordelijke technische dienst de bepalingen van punt 7.7.1 toepassen;

| 6.4.1.2.3.2. | indien een flexibel verstelsysteem van de schouderhoogte deel uitmaakt van de gordel, wordt dit als een beveiligingssysteem getest en past de voor de uitvoering van de tests verantwoordelijke technische dienst de bepalingen van punt 7.7.1 toe die van toepassing zijn op het testen op het deel van de voertuigstructuur waarop het beveiligingssysteem normaal wordt gemonteerd. |
| --- | --- |

6.4.1.2.3.2.

indien een flexibel verstelsysteem van de schouderhoogte deel uitmaakt van de gordel, wordt dit als een beveiligingssysteem getest en past de voor de uitvoering van de tests verantwoordelijke technische dienst de bepalingen van punt 7.7.1 toe die van toepassing zijn op het testen op het deel van de voertuigstructuur waarop het beveiligingssysteem normaal wordt gemonteerd.

6.4.1.2.4.   In het geval van een veiligheidsgordel met voorspanvoorziening mag de in punt 6.4.1.3.2 gespecificeerde minimumafstand worden gehalveerd. De voorspanvoorziening moet tijdens deze test in werking zijn.

6.4.1.2.5.   In het geval van een veiligheidsgordel met spankrachtbegrenzer, wordt de gordel, alvorens aan een dynamische test te worden onderworpen, onderworpen aan een duurzaamheidstest terwijl de spankrachtbegrenzer overeenkomstig punt 6.2.5.3.5 in werking is. Vervolgens wordt de dynamische test uitgevoerd terwijl de spankrachtbegrenzer in werking is.

6.4.1.3.   Tijdens deze test moet aan volgende voorschriften zijn voldaan:

6.4.1.3.1.   geen enkel deel van de veiligheidsgordel of het beveiligingssysteem waarmee de inzittende op zijn plaats wordt gehouden, mag breken en geen enkele sluiting of geen enkel verplaatsings- of vergrendelingssysteem mag opengaan of ontgrendelen; en

6.4.1.3.2.   bij heupgordels moet de voorwaartse verplaatsing van de dummy ter hoogte van het bekken tussen 80 en 200 mm bedragen. Bij andere gordeltypen moet de voorwaartse verplaatsing van de dummy ter hoogte van het bekken tussen 80 en 200 mm bedragen en ter hoogte van de borstkas tussen 100 en 300 mm. Bij harnasgordels mogen de bovenvermelde minimumafstanden worden gehalveerd. Het betreft de verplaatsingen ten opzichte van de in figuur 6 van bijlage 7 vermelde referentiepunten;

6.4.1.3.3.   bij veiligheidsgordels die bestemd zijn voor een buitenste zitplaats vooraan die door een frontairbag wordt beschermd, mag de verplaatsing van het referentiepunt voor de borstkas de in punt 6.4.1.3.2 vermelde afstand overschrijden als de snelheid bij deze waarde niet meer dan 24 km/h bedraagt;

6.4.1.3.4.   bij een zitplaats, anders dan de buitenste zitplaats vooraan, die door een frontairbag wordt beschermd, mag de verplaatsing van het referentiepunt voor de borstkas de in punt 6.4.1.3.2 vermelde afstand overschrijden als de snelheid bij deze waarde niet meer dan 24 km/h bedraagt tijdens tests met de airbag in een opstelling die overeenkomt met die in het eigenlijke voertuig, ook wat betreft de montagecoördinaten en de bevestigingspunten van de airbag in het voertuig.

6.4.1.4.   Bij een beveiligingssysteem:

6.4.1.4.1.   mag de verplaatsing van het referentiepunt voor de borstkas de in punt 6.4.1.3.2 vermelde afstand overschrijden indien aan de hand van berekeningen of een aanvullende test kan worden aangetoond dat geen enkel deel van de romp of het hoofd van de bij de dynamische test gebruikte dummy in contact kan komen met een stijf deel van het voorste gedeelte van het voertuig, met uitzondering van:

| 6.4.1.4.1.1. | in het geval van de bestuurder, het contact tussen de borstkas en de stuurinrichting, dat is toegestaan indien de stuurinrichting voldoet aan de voorschriften van Reglement nr. 12 en indien het contact bij een snelheid van ten hoogste 24 km/h plaatsvindt. Voor de beoordeling hiervan wordt ervan uitgegaan dat de stoel zich in een van de in punt 7.7.1.5 gespecificeerde standen bevindt. |
| --- | --- |

6.4.1.4.1.1.

in het geval van de bestuurder, het contact tussen de borstkas en de stuurinrichting, dat is toegestaan indien de stuurinrichting voldoet aan de voorschriften van Reglement nr. 12 en indien het contact bij een snelheid van ten hoogste 24 km/h plaatsvindt. Voor de beoordeling hiervan wordt ervan uitgegaan dat de stoel zich in een van de in punt 7.7.1.5 gespecificeerde standen bevindt.

| 6.4.1.4.1.2. | In het geval van elke andere inzittende mag het hoofd of de borstkas niet met een stijf deel van het voertuig vóór de dummy in contact komen. Daarnaast mag het hoofd van de dummy niet in contact komen met zijn knieën.
  Voor de beoordeling hiervan wordt ervan uitgegaan dat de stoel van de geteste dummy en, indien van toepassing, de stoel vóór de dummy zich in de in punt 7.7.1.6 gespecificeerde standen bevinden. Met uitzondering van het opgeblazen omhulsel van een airbag zoals gedefinieerd in punt 2.8, mag buigzaam materiaal met een hardheid van < 50 Shore A worden verwijderd om aan te tonen dat het hoofd of de borstkas van de dummy tijdens de test niet in contact komen met bedekte of beklede stijve delen; |
| --- | --- |

6.4.1.4.1.2.

In het geval van elke andere inzittende mag het hoofd of de borstkas niet met een stijf deel van het voertuig vóór de dummy in contact komen. Daarnaast mag het hoofd van de dummy niet in contact komen met zijn knieën.

Voor de beoordeling hiervan wordt ervan uitgegaan dat de stoel van de geteste dummy en, indien van toepassing, de stoel vóór de dummy zich in de in punt 7.7.1.6 gespecificeerde standen bevinden. Met uitzondering van het opgeblazen omhulsel van een airbag zoals gedefinieerd in punt 2.8, mag buigzaam materiaal met een hardheid van < 50 Shore A worden verwijderd om aan te tonen dat het hoofd of de borstkas van de dummy tijdens de test niet in contact komen met bedekte of beklede stijve delen;

6.4.1.4.2.   moeten, als een voertuig is uitgerust met verplaatsings- en vergrendelingssystemen waardoor de inzittenden, ongeacht de stoel waarop zij zich bevinden, het voertuig kunnen verlaten, deze systemen ook na de dynamische test nog steeds met de hand kunnen worden bediend.

6.4.1.5.   Bij wijze van uitzondering mogen de verplaatsingen bij beveiligingssystemen groter zijn dan de in punt 6.4.1.3.2 gespecificeerde afstanden indien de in punt 7.4 van Reglement nr. 14 bedoelde afwijking geldt voor de op de stoel aangebrachte verankering bovenaan.

6.4.2.   Sterkte na blootstelling aan schuring

6.4.2.1.   De breukbestendigheid van beide overeenkomstig punt 7.4.1.6 behandelde monsters wordt beoordeeld overeenkomstig de punten 7.4.2 en 7.5. De breukbestendigheid moet ten minste gelijk zijn aan 75 % van de gemiddelde breukbestendigheid die tijdens de tests met niet-geschuurde riemen is vastgesteld en mag niet kleiner zijn dan de voor de te testen stukken gespecificeerde minimumbelasting. Het verschil in breukbestendigheid tussen de twee monsters mag niet meer dan 20 % van de hoogste gemeten breukbestendigheid bedragen. Bij de procedures van type 1 en type 2 wordt de test van de breukbestendigheid alleen op riemmonsters uitgevoerd (punt 7.4.2). Bij de procedure van type 3 wordt de test van de breukbestendigheid op een combinatie van de riem en het desbetreffende metalen onderdeel uitgevoerd (punt 7.5).

6.4.2.2.   Onderstaande tabel geeft een overzicht van de delen van de veiligheidsgordel die aan een procedure voor blootstelling aan schuring moeten worden onderworpen; de procedure die geschikt is voor het desbetreffende onderdeel is met x aangeduid. Voor elke procedure moet een nieuw monster worden gebruikt.

| | Procedure 1 | Procedure 2 | Procedure 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Bevestiging | — | — | x |
| Riemgeleider of oprolas | — | x | — |
| Opening van de sluiting | — | x | x |
| Verstelsysteem | x | — | x |
| Aan de riem genaaide delen | — | — | x |
| Flexibel verstelsysteem van de schouderhoogte | x | — | — |

Procedure 1

Procedure 2

Procedure 3

Bevestiging

—

—

x

Riemgeleider of oprolas

—

x

—

Opening van de sluiting

—

x

x

Verstelsysteem

x

—

x

Aan de riem genaaide delen

—

—

x

Flexibel verstelsysteem van de schouderhoogte

x

—

—

7.   TESTS

7.1.   Gebruik van monsters die voor goedkeuring van een type gordel of type beveiligingssysteem ter beschikking zijn gesteld (zie bijlage 13)

7.1.1.   Voor de inspectie van de sluiting, de test van de sluiting in koude toestand, eventueel de in punt 7.5.4 beschreven schriktest, de duurzaamheidstest van de sluiting, de corrosietest van de gordel, de tests van de werking van het oprolmechanisme, de dynamische test en de test van het openen van de sluiting na de dynamische test, zijn twee gordels of beveiligingssystemen vereist. Voor de inspectie van de gordel of het beveiligingssysteem wordt een van beide monsters gebruikt.

7.1.2.   Voor de inspectie van de sluiting en de test van de sterkte van de sluiting, de bevestigingen, de gordelverstelsystemen en eventueel de oprolmechanismen is een gordel of een beveiligingssysteem vereist.

7.1.3.   Voor de inspectie van de sluiting, de microsliptest en de schuurtest zijn twee gordels of beveiligingssystemen vereist. Voor de test van de werking van het gordelverstelsysteem wordt een van beide monsters gebruikt.

7.1.4.   Het riemmonster wordt gebruikt om de breukbestendigheid van de riem te testen. Een gedeelte van dit monster moet worden bewaard zolang de goedkeuring geldig is.

7.2.   Corrosietest

7.2.1.   Een volledige veiligheidsgordel wordt in een testruimte geplaatst zoals aangegeven in bijlage 12. Als de veiligheidsgordel een oprolmechanisme bevat, wordt de riem over de hele lengte min 300 ± 3 mm afgerold. Behalve voor korte onderbrekingen die noodzakelijk kunnen blijken, bijvoorbeeld om de zoutoplossing te controleren en aan te vullen, wordt de corrosietest gedurende 50 uur ononderbroken voortgezet.

7.2.2.   Na afloop van de corrosietest wordt de veiligheidsgordel voorzichtig gewassen of in zuiver stromend water van ten hoogste 38 °C ondergedompeld om eventuele zoutafzetting te verwijderen en vervolgens gedurende 24 uur bij omgevingstemperatuur gedroogd alvorens overeenkomstig punt 6.2.1.2 te worden onderzocht.

7.3.   Microsliptest (zie bijlage 11, figuur 3)

7.3.1.   De met het oog op de microsliptest in te dienen monsters worden gedurende ten minste 24 uur bewaard bij een temperatuur van 20 ± 5 °C en een relatieve vochtigheid van 65 ± 5 %. De test moet worden verricht bij een temperatuur tussen 15 en 30 °C.

7.3.2.   Op de testbank moet het vrije uiteinde van het verstelsysteem naar boven dan wel naar beneden zijn gericht, zoals in het voertuig.

7.3.3.   Aan het onderste uiteinde van het deel van de riem wordt een belasting van 5 daN aangebracht. Het andere uiteinde wordt heen en weer bewogen met een amplitude van 300 ± 20 mm (zie figuur).

7.3.4.   Indien een vrij uiteinde dienst doet als reserveriem, mag dit in geen geval aan het belaste deel van de riem worden vastgemaakt of vastgeklemd.

7.3.5.   Op de testbank moet de riem, in ontspannen toestand, een concave kromming beschrijven vanaf het verstelsysteem, zoals in het voertuig. De belasting van 5 daN die op de testbank wordt uitgeoefend, moet zodanig verticaal zijn gericht dat de belasting niet schommelt en de riem niet verdraait. De belasting van 5 daN die op de testbank wordt uitgeoefend, moet zodanig verticaal zijn gericht dat de belasting niet schommelt en de riem niet verdraait. De bevestiging moet op dezelfde wijze als in het voertuig aan de belasting van 5 daN worden vastgemaakt.

7.3.6.   Alvorens de test werkelijk van start gaat, moet een reeks van 20 cycli worden uitgevoerd, zodat het zelfaanspannende systeem op zijn plaats zit.

7.3.7.   Bij een frequentie van 0,5 cycli per seconde worden 1 000 cycli uitgevoerd, waarbij de totale amplitude 300 ± 20 mm bedraagt. De belasting van 5 daN wordt uitsluitend aangebracht gedurende het tijdsbestek dat overeenstemt met een verplaatsing van 100 ± 20 mm per halve periode.

7.4.   Behandeling van de riemen en breukbestendigheidstest (statisch)

7.4.1.   Behandeling van de riemen voor de breukbestendigheidstest

De van de in punt 3.2.2.3 vermelde riem gesneden monsters worden op de volgende wijze behandeld:

7.4.1.1.   Temperatuur en luchtvochtigheid

De riem moet worden behandeld volgens ISO 139 (2005), waarbij de standaardatmosfeer of de standaard alternatieve atmosfeer wordt gebruikt. Als de test niet onmiddellijk na deze behandeling wordt uitgevoerd, wordt het monster in een hermetisch afgesloten recipiënt geplaatst tot met de test wordt begonnen. Binnen 5 minuten nadat de riem uit de bovengenoemde atmosfeer of uit de recipiënt is genomen, moet de breukbelasting worden bepaald.

7.4.1.2.   Blootstelling aan licht

7.4.1.2.1.   De voorschriften van ISO-aanbeveling 105-B02 (1994 / Amd2:2000) zijn van toepassing. De riem wordt aan licht blootgesteld gedurende de tijd die nodig is om een verkleuring van standaardblauw type nr. 4 te krijgen die gelijk is aan kleurtype nr. 7 van de grijsschaal.

7.4.1.2.2.   Na de blootstelling moet de riem worden behandeld zoals beschreven in punt 7.4.1.1. Als de test niet onmiddellijk na deze behandeling wordt uitgevoerd, wordt het monster in een hermetisch afgesloten recipiënt geplaatst tot met de test wordt begonnen. Binnen 5 minuten nadat de riem uit de behandelingsinstallatie is verwijderd, moet de breukbelasting worden bepaald.

7.4.1.3.   Blootstelling aan koude

7.4.1.3.1.   De riem moet worden behandeld zoals beschreven in punt 7.4.1.1.

7.4.1.3.2.   Vervolgens wordt de riem anderhalf uur op een vlak oppervlak geplaatst in een koelruimte met een temperatuur van – 30 ± 5 °C. Vervolgens wordt de riem gevouwen en op de vouw wordt een gewicht van 2 kg geplaatst dat van tevoren tot een temperatuur van – 30 ± 5 °C is afgekoeld. Nadat de riem gedurende 30 minuten in dezelfde koelruimte onder belasting is gehouden, wordt het gewicht verwijderd en wordt, binnen 5 minuten na het verwijderen van de riem uit de koelruimte, de breukbelasting gemeten.

7.4.1.4.   Blootstelling aan hitte

7.4.1.4.1.   De riem wordt gedurende ten minste 3 uur in een verwarmde ruimte bij een temperatuur van 60 ± 5 °C en een relatieve luchtvochtigheid van 65 ± 5 % bewaard.

7.4.1.4.2.   Binnen 5 minuten nadat het monster uit de verwarmde ruimte is verwijderd, moet de breukbelasting worden bepaald.

7.4.1.5.   Blootstelling aan water

7.4.1.5.1.   De riem moet 3 uur lang volledig ondergedompeld blijven in gedestilleerd water met een temperatuur van 20 ± 5 °C, waaraan sporen van een bevochtigingsmiddel zijn toegevoegd. Elk bevochtigingsmiddel dat geschikt is voor de te testen vezel, mag worden gebruikt.

7.4.1.5.2.   Binnen 10 minuten nadat het monster uit het water is verwijderd, moet de breukbelasting worden bepaald.

7.4.1.6.   Blootstelling aan schuring

7.4.1.6.1.   Elke voorziening waarbij de riem in contact komt met een stijf deel van de gordel moet aan schuring worden blootgesteld. De verstelsystemen hoeven evenwel niet aan schuring te worden blootgesteld als uit de microsliptest (punt 7.3) blijkt dat de riem over minder dan de helft van de voorgeschreven waarde verschuift. In dat geval hoeft schuurprocedure 1 (punt 7.4.1.6.4.1) niet te worden uitgevoerd. Bij de montage op de behandelingsvoorziening moet de onderlinge stand van de raakvlakken van riem en contactvlak bij benadering worden behouden.

7.4.1.6.2.   De monsters moeten worden behandeld zoals beschreven in punt 7.4.1.1. Tijdens de schuurprocedure bedraagt de omgevingstemperatuur tussen 15 en 30 °C.

7.4.1.6.3.   In onderstaande tabel zijn de algemene voorwaarden voor elke schuurprocedure vermeld.

| | Belasting daN | Frequentie Hz | Aantal cycli | Verplaatsing mm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Procedure 1 | 2,5 | 0,5 | 5 000 | 300 ± 20 |
| Procedure 2 | 0,5 | 0,5 | 45 000 | 300 ± 20 |
| Procedure 3 (*1) | 0 tot 5 | 0,5 | 45 000 | — |

Belasting daN

Frequentie Hz

Aantal cycli

Verplaatsing mm

Procedure 1

2,5

0,5

5 000

300 ± 20

Procedure 2

0,5

0,5

45 000

300 ± 20

Procedure 3 (*1)

*1

0 tot 5

0,5

45 000

—

De in de vijfde kolom van bovenstaande tabel aangegeven verplaatsing is de amplitude van de heen-en-weergaande beweging van de riem.

7.4.1.6.4.   Bijzondere behandelingsprocedures

7.4.1.6.4.1.   Procedure 1: als de riem door een verstelsysteem loopt.

Op één uiteinde van de riem wordt permanent een verticale belasting van 2,5 daN uitgeoefend. Het andere uiteinde van de riem wordt vastgemaakt aan een voorziening die de riem in horizontale richting voor- en achterwaarts doet bewegen.

Het verstelsysteem wordt op de horizontale riem geplaatst, zodat de riem belast blijft (zie bijlage 11, figuur 1).

7.4.1.6.4.2.   Procedure 2: als de riem door een stijf deel loopt en daarbij van richting verandert.

Tijdens deze test moeten de hoeken van de uiteinden in de in bijlage 11, figuur 2, getoonde positie worden gehouden.

Tijdens de test wordt permanent een belasting van 0,5 daN uitgeoefend.

Als de riem door een stijf deel loopt en hierbij meer dan eenmaal van richting verandert, mag de belasting van 0,5 daN zodanig worden verhoogd dat de riem door dat stijve deel heen de voorgeschreven verplaatsing van 300 mm bereikt.

7.4.1.6.4.3.   Procedure 3: als de riem aan een stijf deel is genaaid of op soortgelijke wijze is bevestigd.

De totale heen-en-weerverplaatsing bedraagt 300 ± 20 mm, maar de belasting van 5 daN wordt enkel uitgeoefend gedurende een tijdsbestek dat overeenkomt met een verplaatsing van 100 ± 20 mm per halve periode (zie bijlage 11, figuur 3).

7.4.2.   Test van de breukbestendigheid van de riem (statische test)

7.4.2.1.   De tests moeten telkens worden verricht op twee nieuwe riemmonsters van voldoende lengte, die zijn behandeld overeenkomstig de bepalingen van punt 7.4.1.

7.4.2.2.   Elke riem moet tussen de klauwen van een trektestmachine worden geklemd. De klauwen moeten zo zijn ontworpen dat een breuk van de riem ter hoogte of in de nabijheid van deze klauwen wordt vermeden. De verplaatsingssnelheid moet ongeveer 100 mm/min. bedragen. De vrije lengte van het monster tussen de klauwen van de machine moet aan het begin van de test 200 ± 40 mm bedragen.

7.4.2.3.   Vervolgens wordt de belasting verhoogd tot de riem breekt en op dat ogenblik wordt de breukbelasting genoteerd.

7.4.2.4.   Als de riem slipt of afbreekt ter hoogte van een van de klauwen of op een afstand van minder dan 10 mm daarvan, is de test ongeldig en wordt op een ander monster een nieuwe test verricht.

7.4.3.   Breedte onder belasting

7.4.3.1.   De tests moeten telkens worden verricht op twee nieuwe riemmonsters van voldoende lengte, die zijn behandeld overeenkomstig de bepalingen van punt 7.4.1.

7.4.3.2.   Elke riem moet tussen de klauwen van een trektestmachine worden geklemd. De klauwen moeten zo zijn ontworpen dat een breuk van de riem ter hoogte of in de nabijheid van deze klauwen wordt vermeden. De verplaatsingssnelheid moet ongeveer 100 mm/min. bedragen. De vrije lengte van het monster tussen de klauwen van de machine moet aan het begin van de test 200 ± 40 mm bedragen.

7.4.3.3.   Wanneer de belasting 980 + 100 – 0 daN bereikt, moet de machine worden stopgezet en moet de meting binnen vijf seconden worden voltooid. De test moet los van de trektest worden uitgevoerd.

7.5.   Test van de delen van de veiligheidsgordel, inclusief de stijve delen

7.5.1.   De sluiting en het verstelsysteem moeten aan de trektestmachine worden vastgemaakt door middel van de delen van de veiligheidsgordel waaraan zij gewoonlijk zijn vastgemaakt; de belasting wordt dan tot 980 daN opgevoerd.

In het geval van harnasgordels wordt de sluiting aan de trektestmachine vastgemaakt door middel van de riemen die zijn vastgemaakt aan de sluiting en de sluitlip of de twee sluitlippen die ongeveer symmetrisch geplaatst zijn ten opzichte van het geometrische middelpunt van de sluiting. Als de sluiting of het verstelsysteem deel uitmaakt van de bevestiging of van het gemeenschappelijke deel van een driepuntsgordel, wordt de sluiting of het verstelsysteem samen met de bevestiging getest overeenkomstig punt 7.5.2, behalve als het oprolmechanisme voorzien is van een riemgeleider of oprolas aan de gordelverankering bovenaan; in dat geval moet de belasting 980 daN bedragen en moet de lengte van het opgerolde deel van de riem gelijk zijn aan de lengte die overblijft als de riem zo dicht mogelijk bij 450 mm van het uiteinde wordt vergrendeld.

7.5.2.   De bevestigingen en verstelsystemen van de gordelhoogte moeten op de in punt 7.5.1 aangegeven wijze worden getest, maar de belasting moet 1 470 daN bedragen en moet, overeenkomstig de voorschriften van de tweede zin van punt 7.7.1, worden uitgeoefend in de meest ongunstige omstandigheden die zich in een voertuig kunnen voordoen wanneer de gordel op de juiste wijze in het voertuig is geïnstalleerd. Bij een oprolmechanisme moet de test met volledig afgerolde riem worden uitgevoerd.

7.5.3.   Twee monsters van de volledige veiligheidsgordel worden gedurende twee uur in een koelruimte geplaatst bij een temperatuur van – 10 ± 1 °C. Onmiddellijk nadat de monsters uit de koelruimte zijn verwijderd, worden de in elkaar passende delen van de sluiting met de hand aan elkaar verbonden.

7.5.4.   Twee monsters van de volledige veiligheidsgordel worden gedurende twee uur in een koelruimte geplaatst bij een temperatuur van – 10 ± 1 °C. De te testen stijve delen en kunststof delen worden vervolgens op een vlak stalen oppervlak gelegd (dat samen met de monsters in de koelruimte is geplaatst), dat zich bevindt op het horizontale oppervlak van een compact hard blok met een massa van ten minste 100 kg; binnen 30 seconden nadat de monsters uit de koelruimte zijn verwijderd, laat men een stalen gewicht van 18 kg van op een hoogte van 300 mm in vrije val op het te testen monster vallen. Het trefvlak van dit gewicht moet een convex oppervlak hebben, met een hardheid van ten minste 45 HRC, een straal in de dwarsrichting van 10 mm en een straal in de axiale lengterichting van 150 mm. Bij een van de monsters moet de test worden uitgevoerd met de as van de gebogen staaf op één lijn met de riem, bij het andere monster met de as van de gebogen staaf in een hoek van 90° ten opzichte van de riem.

7.5.5.   Sluitingen die delen bevatten die gemeenschappelijk zijn aan twee veiligheidsgordels, moeten zodanig worden belast dat de gebruiksomstandigheden in een voertuig waarin de stoelen in de middelste stand zijn geplaatst, worden gesimuleerd. Op elke riem wordt gelijktijdig een belasting van 1 470 daN uitgeoefend. De richting waarin de belasting wordt uitgeoefend, wordt overeenkomstig punt 7.7.1 vastgesteld. Bijlage 10 bevat een afbeelding van een voorziening die geschikt is voor het uitvoeren van deze test.

7.5.6.   Bij de test van een handbediend verstelsysteem wordt de riem gelijkmatig uit het verstelsysteem getrokken met een snelheid van ongeveer 100 mm/s, rekening houdend met de normale gebruiksomstandigheden; nadat de eerste 25 mm van de riem zijn uitgetrokken, wordt de maximumbelasting tot op 0,1 daN nauwkeurig gemeten. De test wordt uitgevoerd in de twee richtingen waarin de riem door het verstelsysteem kan bewegen, waarbij de riem vóór de meting tien cycli moet hebben doorlopen.

7.6.   Aanvullende tests van veiligheidsgordels met oprolmechanisme

7.6.1.   Duurzaamheid van het oprolmechanisme

7.6.1.1.   De riem moet het voorgeschreven aantal keren worden op- en afgerold, in een tempo van hoogstens 30 keer per minuut. Bij oprolmechanismen met noodvergrendeling, wordt na vijf cycli telkens een sterkere ruk aan de riem gegeven, zodat het oprolmechanisme vergrendelt.

Eenzelfde aantal rukken moet worden gegeven in vijf verschillende standen, namelijk wanneer 90, 80, 75, 70 en 65 % van de totale lengte van de riem nog op het oprolmechanisme is gerold. Wanneer de te testen riem evenwel meer dan 900 mm lang is, hebben deze percentages betrekking op de laatste 900 mm van de riem die nog op het oprolmechanisme is gerold.

7.6.1.2.   Bijlage 3 bevat een afbeelding van een toestel dat geschikt is voor het uitvoeren van de in punt 7.6.1.1 gespecificeerde tests.

7.6.2.   Vergrendeling van oprolmechanismen met noodvergrendeling

7.6.2.1.   De vergrendeling van het oprolmechanisme wordt een keer getest wanneer 300 ± 3 mm van de riem op het oprolmechanisme opgerold blijft.

7.6.2.1.1.   Bij een oprolmechanisme dat in werking wordt gesteld door beweging van de riem, moet het afrollen plaatsvinden in de richting waarin dit normaal plaatsvindt wanneer het oprolmechanisme in een voertuig is geïnstalleerd.

7.6.2.1.2.   Als de oprolmechanismen worden getest op gevoeligheid voor de vertraging van het voertuig, worden de tests uitgevoerd wanneer de riem wordt afgerold in twee loodrecht op elkaar staande asrichtingen, die horizontaal zijn als het oprolmechanisme in een voertuig is geïnstalleerd overeenkomstig de voorschriften van de fabrikant van de veiligheidsgordel. Als de installatievoorschriften van het oprolmechanisme niet zijn gespecificeerd, neemt de technische dienst die de tests uitvoert, contact op met de fabrikant van de veiligheidsgordel. Een van de assen moet een stand hebben die door de technische dienst die de goedkeuringstests uitvoert, wordt bepaald en die representatief is voor de meest ongunstige omstandigheden voor de inwerkingstelling van het vergrendelingsmechanisme.

7.6.2.2.   Bijlage 4 bevat een afbeelding van een toestel dat geschikt is voor het uitvoeren van de in punt 7.6.2.1 gespecificeerde tests. Een dergelijk toestel moet zo zijn gebouwd dat de voorgeschreven versnelling wordt bereikt alvorens de riem meer dan 5 mm uit het oprolmechanisme is getrokken en dat de versnelling waarmee de riem wordt uitgetrokken, gemiddeld met ten minste 55 g/s (7) en ten hoogste 150 g/s toeneemt bij het testen van de gevoeligheid voor riembewegingen en met ten minste 25 g/s en ten hoogste 150 g/s bij het testen van de gevoeligheid voor de vertraging van het voertuig.

7

7.6.2.3.   Om te controleren of aan de voorschriften van de punten 6.2.5.3.1.3 en 6.2.5.3.1.4 is voldaan, wordt het oprolmechanisme gemonteerd op een horizontale tafel die vervolgens met een snelheid van ten hoogste 2° per seconde wordt gekanteld tot vergrendeling plaatsvindt. Om te garanderen dat aan de voorschriften is voldaan, wordt de test herhaald, waarbij de tafel in andere richtingen wordt gekanteld.

7.6.3.   Stofbestendigheid

7.6.3.1.   Het oprolmechanisme wordt overeenkomstig bijlage 5 in een testruimte geplaatst. Het wordt vastgezet in ongeveer dezelfde richting als wanneer het in het voertuig is gemonteerd. De testruimte moet stof bevatten zoals gespecificeerd in punt 7.6.3.2. De riem wordt over een lengte van 500 mm uit het oprolmechanisme getrokken en in deze uitgetrokken toestand gehouden, maar telkens als het stof wordt opgeblazen, wordt de riem binnen een of twee minuten 10 keer volledig af- en opgerold. Gedurende een periode van 5 uur wordt het stof om de 20 minuten 5 seconden lang opgeblazen door middel van vocht- en olievrije perslucht die met een druk van 5,5 · 105 ± 0,5 · 105 Pa door een opening met een diameter van 1,5 ± 0,1 mm wordt geperst.

5

5

7.6.3.2.   Het stof dat gebruikt wordt voor de in punt 7.6.3.1 beschreven test bestaat uit ongeveer 1 kg droog kwartsstof. De korrelgrootte moet zo zijn dat:

| a) | 99 tot 100 % van het stof door een zeef met een maaswijdte van 150 μm en een draaddikte van 104 μm passeert; |
| --- | --- |

a)

99 tot 100 % van het stof door een zeef met een maaswijdte van 150 μm en een draaddikte van 104 μm passeert;

| b) | 76 tot 86 % van het stof door een zeef met een maaswijdte van 105 μm en een draaddikte van 64 μm passeert; |
| --- | --- |

b)

76 tot 86 % van het stof door een zeef met een maaswijdte van 105 μm en een draaddikte van 64 μm passeert;

| c) | 60 tot 70 % van het stof door een zeef met een maaswijdte van 75 μm en een draaddikte van 52 μm passeert. |
| --- | --- |

c)

60 tot 70 % van het stof door een zeef met een maaswijdte van 75 μm en een draaddikte van 52 μm passeert.

7.6.4.   Voor het af- en oprollen benodigde kracht

7.6.4.1.   De voor het af- en oprollen benodigde kracht wordt gemeten wanneer de veiligheidsgordel op een dummy is gemonteerd zoals bij de dynamische test van punt 7.7. De riemspanning wordt zo dicht mogelijk bij het raakpunt met de dummy (maar juist vóór dit punt) gemeten terwijl de riem met een snelheid van ongeveer 0,6 m/min wordt af- en opgerold. In het geval van een veiligheidsgordel met spankrachtbegrenzer wordt de voor het af- en oprollen benodigde kracht en de riemspanning gemeten wanneer de spankrachtbegrenzer in werking is en wanneer hij niet in werking is.

7.6.4.2.   Vóór de dynamische test van punt 7.7 wordt de dummy, die een katoenen hemd draagt, voorwaarts gekanteld tot de riem 350 mm uit het oprolmechanisme is getrokken en vervolgens weer in de uitgangspositie gebracht.

7.7.   Dynamische test van de veiligheidsgordel of het beveiligingssysteem

7.7.1.   De veiligheidsgordel wordt gemonteerd op een trolley die is uitgerust met de in bijlage 6, figuur 1, gedefinieerde stoel en algemene verankeringen. Indien de veiligheidsgordel evenwel bestemd is voor een specifiek voertuig of voor specifieke voertuigtypen, worden de afstanden tussen de dummy en de verankeringen vastgesteld door de technische dienst die de tests uitvoert, hetzij overeenkomstig de montagevoorschriften die bij de gordel zijn verstrekt, hetzij overeenkomstig de gegevens van de voertuigfabrikant. Indien de gordel is uitgerust met een in punt 2.14.6 gedefinieerd verstelsysteem voor de gordelhoogte, moet deze voorziening op dezelfde plaats en wijze worden bevestigd als in het ontwerp van het voertuig is bepaald.

Wanneer de dynamische test in dat geval voor een bepaald voertuigtype is uitgevoerd, hoeft hij niet voor andere voertuigtypen te worden herhaald, mits elk verankeringspunt zich op een afstand van minder dan 50 mm van het overeenkomstige verankeringspunt van de geteste gordel bevindt. Bij wijze van alternatief mag de fabrikant met het oog op de test hypothetische posities van de verankeringen bepalen, die overeenstemmen met de posities van zo veel mogelijk werkelijke verankeringspunten.

7.7.1.1.   In het geval van veiligheidsgordels of beveiligingssystemen die deel uitmaken van een constructie waarvoor typegoedkeuring als beveiligingssysteem is aangevraagd, wordt de veiligheidsgordel gemonteerd hetzij zoals beschreven in punt 7.7.1, hetzij op het deel van de voertuigstructuur waarop het beveiligingssysteem normaal wordt gemonteerd; dit deel wordt stevig aan de testtrolley bevestigd, op de in de punten 7.7.1.2 tot en met 7.7.1.6 voorgeschreven wijze.

In het geval van veiligheidsgordels of beveiligingssystemen met een voorspanvoorziening waarvan de werking op andere dan de in de veiligheidsgordel zelf ingebouwde onderdelen is gebaseerd, wordt de veiligheidsgordel samen met de noodzakelijke aanvullende voertuigonderdelen op de testtrolley bevestigd, op de in de punten 7.7.1.2 tot en met 7.7.1.6 voorgeschreven wijze.

Wanneer deze voorzieningen niet op de testtrolley kunnen worden getest, mag de fabrikant aan de hand van een conventionele frontale botstest bij 50 km/h, overeenkomstig ISO-procedure 3560 (1975), aantonen dat de voorziening voldoet aan de voorschriften van het reglement.

7.7.1.2.   De manier waarop het voertuig tijdens de test wordt vastgeklemd, mag geen versterking van de verankeringen van de stoelen of veiligheidsgordels tot gevolg hebben en evenmin de normale vervorming van de structuur beperken. Vooraan in het voertuig mag geen enkel deel aanwezig zijn waardoor de voorwaartse beweging van de dummy, behalve de voeten, wordt beperkt zodat de belasting die tijdens de test op het beveiligingssysteem wordt uitgeoefend, wordt verminderd. De delen van de structuur die zijn weggenomen, mogen worden vervangen door delen met een gelijkwaardige sterkte op voorwaarde dat zij de voorwaartse beweging van de dummy niet belemmeren.

7.7.1.3.   Een klemvoorziening wordt bevredigend geacht indien ze geen invloed uitoefent op een oppervlak dat de volledige breedte van de structuur beslaat en indien het voertuig of de structuur vooraan op een afstand van ten minste 500 mm van de verankering van het beveiligingssysteem is geblokkeerd of vastgezet. De structuur wordt achteraan op voldoende afstand achter de verankeringen vastgeklemd om aan de voorschriften van punt 7.7.1.2 te voldoen.

7.7.1.4.   De stoelen van het voertuig worden geïnstalleerd en in een rijstand geplaatst die door de technische dienst die de goedkeuringstests uitvoert, zo is gekozen dat, wat de sterkte betreft, de meest ongunstige omstandigheden worden gecreëerd waarbij de dummy in het voertuig kan worden geïnstalleerd. De stand van de stoelen moet in het rapport worden vermeld; Als de stoel een verstelbare rugleuning heeft, wordt deze vergrendeld overeenkomstig de specificaties van de fabrikant of, bij gebrek daaraan, zodanig vergrendeld dat de rugleuning bij voertuigen van de categorieën M1 en N1 een hoek van 25° en bij voertuigen van andere categorieën een hoek van 15° zo dicht mogelijk benadert.

1

1

7.7.1.5.   Voor de beoordeling van de voorschriften van de punten 6.4.1.4.1 en 6.4.1.4.1.1 wordt de stoel in de meest vooruitgeschoven rijstand geplaatst die geschikt is voor de afmetingen van de dummy.

7.7.1.6.   Voor de beoordeling van de voorschriften van de punten 6.4.1.4.1 en 6.4.1.4.1.2 worden de stoelen als volgt ingesteld:

| 7.7.1.6.1. | voorpassagiersstoelen: de inzittende voorin wordt in de meest vooruitgeschoven reisstand geplaatst die overeenstemt met de afmetingen van de dummy. De stand van de stoelen moet in het rapport worden vermeld; |
| --- | --- |

7.7.1.6.1.

voorpassagiersstoelen: de inzittende voorin wordt in de meest vooruitgeschoven reisstand geplaatst die overeenstemt met de afmetingen van de dummy. De stand van de stoelen moet in het rapport worden vermeld;

| 7.7.1.6.2. | achterstoelen: voor alle tests voor inzittenden achterin wordt aangenomen dat de te testen zitplaats zich op het R-punt van de stoel bevindt. Indien de rugleuning verstelbaar is, moet de hoek van de rugleuning met behulp van de 3-D H-machine zo worden ingesteld, dat de romphoek zo dicht mogelijk bij 10° ligt.
  De zitplaats vóór de te testen zitplaats wordt ingesteld op de middelste reisstand en hoogte of in de vergrendelingsstand die daar het dichtst bij ligt. Indien de rugleuning van deze stoel verstelbaar is, moet de hoek van de rugleuning met behulp van de 3-D H-machine zo worden ingesteld, dat de romphoek zo dicht mogelijk bij 10° ligt.
  Dit kan worden aangetoond met een CAD-contour of een tekening van de situatie aan boord van het voertuig. |
| --- | --- |

7.7.1.6.2.

achterstoelen: voor alle tests voor inzittenden achterin wordt aangenomen dat de te testen zitplaats zich op het R-punt van de stoel bevindt. Indien de rugleuning verstelbaar is, moet de hoek van de rugleuning met behulp van de 3-D H-machine zo worden ingesteld, dat de romphoek zo dicht mogelijk bij 10° ligt.

De zitplaats vóór de te testen zitplaats wordt ingesteld op de middelste reisstand en hoogte of in de vergrendelingsstand die daar het dichtst bij ligt. Indien de rugleuning van deze stoel verstelbaar is, moet de hoek van de rugleuning met behulp van de 3-D H-machine zo worden ingesteld, dat de romphoek zo dicht mogelijk bij 10° ligt.

Dit kan worden aangetoond met een CAD-contour of een tekening van de situatie aan boord van het voertuig.

7.7.1.7.   Wanneer deze voorzieningen niet op de testtrolley kunnen worden getest, mag de fabrikant in afwijking van de punten 7.7.1.5 en 7.7.1.6 aan de hand van een conventionele frontale botstest bij 50 km/h, overeenkomstig ISO-procedure 3560:2013, aantonen dat de voorziening voldoet aan de voorschriften van het reglement.

7.7.1.8.   Alle stoelen van eenzelfde groep worden gelijktijdig getest.

7.7.1.9.   Bij harnasgordels wordt de dynamische test zonder kruisriem uitgevoerd, indien de gordel met een dergelijke riem is uitgerust.

7.7.2.   De veiligheidsgordel wordt als volgt op de in bijlage 7 beschreven dummy aangebracht: een 25 mm dikke plank wordt tussen de rug van de dummy en de rugleuning geplaatst. De gordel wordt strak om de dummy aangespannen. Vervolgens wordt de plank weggenomen zodat de rug van de dummy over zijn hele lengte de rugleuning raakt. Hierbij moet worden nagegaan of de wijze waarop de twee delen van de sluiting aan elkaar zijn bevestigd, de betrouwbaarheid van de vergrendeling niet in het gedrang brengt.

7.7.3.   De vrije uiteinden van de riemen moeten met het oog op de slip voldoende ver uit de verstelsystemen steken.

7.7.4.   Vertragings- of versnellingsvoorzieningen

De aanvrager kiest een van de volgende twee voorzieningen:

7.7.4.1.   Vertragingstestvoorziening

De trolley wordt zo voortbewogen dat de vrije snelheid op het moment van de botsing 50 ± 1 km/h bedraagt en de dummy op zijn plaats blijft. De afstand waarbinnen de trolley tot stilstand komt, moet 40 ± 5 cm bedragen. De trolley moet tijdens de vertraging horizontaal blijven. De vertraging van de trolley wordt verkregen door gebruik te maken van het in bijlage 6 beschreven toestel of een andere voorziening waarmee gelijkwaardige resultaten worden verkregen. Met deze apparatuur moeten de hierna gespecificeerde prestaties kunnen worden bereikt.

De vertragingscurve van de trolley die met inerte massa tot in totaal 455 ± 20 kg voor tests van veiligheidsgordels en 910 ± 40 kg voor tests van beveiligingssystemen is belast, waarbij de nominale massa van de trolley en de voertuigstructuur 800 kg bedraagt, moet binnen het gearceerde gebied van de grafiek in bijlage 8 blijven. Zo zodig kan de nominale massa van de trolley en de daaraan gehechte voertuigstructuur met telkens 200 kg worden verhoogd, waarbij ook telkens 28 kg inerte massa moet worden toegevoegd. De totale massa van de trolley, de voertuigstructuur en de inerte massa mag nooit meer dan ± 40 kg van de nominale waarde voor kalibratietests verschillen. Tijdens de kalibratie van de stopvoorziening moet de snelheid van de trolley 50 ± 1 km/h en de remafstand 40 ± 2 cm bedragen.

7.7.4.2.   Versnellingstestvoorziening

De trolley wordt zo voortbewogen dat zijn totale snelheidsverandering (ΔV) 51 km/h
  Formula
  km/h bedraagt. De trolley moet tijdens de versnelling horizontaal blijven. De versnelling van de trolley wordt verkregen door gebruik te maken van een toestel waarmee de hierna gespecificeerde prestaties kunnen worden bereikt.

De versnellingscurve van de met inerte massa belaste trolley moet binnen het gearceerde gebied van de grafiek in bijlage 8 en boven het door de coördinaten (10 g, 5 ms) en (20 g, 10 ms) gedefinieerde segment blijven. De start van de botsing (T0) wordt overeenkomstig ISO 17 373 (2005) bepaald voor een versnellingsniveau van 0,5 g. De totale massa van de trolley, de voertuigstructuur en de inerte massa mag nooit meer dan ± 40 kg van de nominale waarde voor kalibratietests verschillen. Tijdens de kalibratie van de versnellingstestvoorziening moet de snelheidsverandering (ΔV) van de trolley 51 km/h
  Formula
  km/h bedragen.

Ook als aan bovenstaande eisen wordt voldaan, gebruikt de technische dienst een trolley (met stoel) zoals gespecificeerd in punt 1 van bijlage 6, met een massa van meer dan 380 kg.

7.7.5.   De snelheid van de trolley onmiddellijk vóór de botsing (alleen voor vertragingstrolleys die nodig zijn om de remafstand te berekenen), de versnelling of vertraging van de trolley, de voorwaartse verplaatsing van de dummy en de snelheid van de borstkas bij een verplaatsing van de borstkas over een afstand van 300 mm, worden gemeten.

De snelheidsverandering wordt berekend door integratie van de geregistreerde versnelling of vertraging van de trolley.

De afstand om de eerste 50 km/h
  Formula
  km/h van de snelheidsverandering van de trolley te bereiken, mag worden berekend door dubbele integratie van de geregistreerde vertraging van de trolley.

7.7.6.   Na de botsing worden de veiligheidsgordel of het beveiligingssysteem en de stijve delen ervan visueel onderzocht zonder de sluiting te openen, teneinde vast te stellen of er sprake is van defecten of breuken. Bij beveiligingssystemen wordt na de test tevens nagegaan of de delen van de voertuigstructuur die aan de trolley zijn vastgemaakt, geen zichtbare blijvende vervorming hebben ondergaan. Indien vervorming wordt vastgesteld, wordt hiermee rekening gehouden bij alle berekeningen die overeenkomstig punt 6.4.1.4.1 worden verricht.

7.7.7.   Als bovengenoemde tests met een hogere snelheid zijn uitgevoerd en/of als de versnellingscurve het bovenste niveau van het gearceerde gebied heeft overschreden en de veiligheidsgordel aan de voorschriften voldoet, wordt de test evenwel als geslaagd beschouwd.

7.8.   Test van het openen van de sluiting

7.8.1.   Voor deze test worden veiligheidsgordels of beveiligingssystemen gebruikt die de dynamische test overeenkomstig punt 7.7 al hebben doorstaan.

7.8.2.   De veiligheidsgordel wordt van de testtrolley losgemaakt zonder de sluiting te openen. Via de met de sluiting verbonden riemen wordt de sluiting belast met een directe trekkracht, zodat op alle riemen een kracht van
  Formula
  daN wordt uitgeoefend (n is het aantal riemen dat met de sluiting is verbonden wanneer deze vergrendeld is). Indien de sluiting is verbonden met een stijf deel, wordt de kracht uitgeoefend onder de hoek waarin de sluiting en het stijf deel zich tijdens de dynamische test bevinden. Met een snelheid van 400 ± 20 mm/min wordt op het geometrische middelpunt van de openingsknop van de sluiting een belasting uitgeoefend langs een vaste as die evenwijdig loopt aan de aanvankelijke bewegingsrichting van de knop. Bij het uitoefenen van de voor het openen van de sluiting benodigde kracht wordt de sluiting aan een stijve steun bevestigd. Bovenvermelde belasting mag de in punt 6.2.2.5 aangegeven grenswaarde niet overschrijden. Het contactpunt van de testapparatuur moet bolvormig zijn met een straal van 2,5 ± 0,1 mm en moet een gepolijst metalen oppervlak hebben.

7.8.3.   De voor het openen van de sluiting benodigde kracht wordt gemeten en elke tekortkoming van de sluiting wordt genoteerd.

7.8.4.   Na de test van het openen van de sluiting worden de delen van de veiligheidsgordel of van het beveiligingssysteem die de in punt 7.7 voorgeschreven test hebben doorstaan, onderzocht en wordt de omvang van de schade die de veiligheidsgordel of het beveiligingssysteem tijdens de dynamische test heeft geleden, in het testrapport opgenomen.

7.9.   Aanvullende tests van veiligheidsgordels met voorspanvoorziening

7.9.1.   Behandeling

De voorspanvoorziening mag van de te testen gordel worden losgemaakt en gedurende 24 uur aan een temperatuur van 60 ± 5 °C worden blootgesteld. De temperatuur wordt vervolgens gedurende 2 uur tot 100 ± 5 °C verhoogd. Vervolgens wordt de voorspanvoorziening gedurende 24 uur aan een temperatuur van – 30 ± 5 °C blootgesteld. Na deze behandeling wordt de voorziening tot op kamertemperatuur verwarmd. Indien ze van de veiligheidsgordel werd losgemaakt, wordt ze er opnieuw aan bevestigd.

7.10.   Testrapport.

7.10.1.   In het testrapport worden de resultaten van alle tests van punt 7 opgenomen en met name:

| a) | het type voorziening dat voor de test wordt gebruikt (versnellings- of vertragingsvoorziening); |
| --- | --- |

a)

het type voorziening dat voor de test wordt gebruikt (versnellings- of vertragingsvoorziening);

| b) | de totale snelheidsverandering; |
| --- | --- |

b)

de totale snelheidsverandering;

| c) | de snelheid van de trolley onmiddellijk vóór de botsing (alleen voor vertragingstrolleys); |
| --- | --- |

c)

de snelheid van de trolley onmiddellijk vóór de botsing (alleen voor vertragingstrolleys);

| d) | de versnellings- of vertragingscurve tijdens de volledige snelheidsverandering van de trolley; |
| --- | --- |

d)

de versnellings- of vertragingscurve tijdens de volledige snelheidsverandering van de trolley;

| e) | de maximale voorwaartse verplaatsing van de dummy; |
| --- | --- |

e)

de maximale voorwaartse verplaatsing van de dummy;

| f) | de plaats van de sluiting tijdens de test, voor zover deze kan variëren; |
| --- | --- |

f)

de plaats van de sluiting tijdens de test, voor zover deze kan variëren;

| g) | de voor het openen van de sluiting benodigde kracht; |
| --- | --- |

g)

de voor het openen van de sluiting benodigde kracht;

| h) | elke tekortkoming of breuk. |
| --- | --- |

h)

elke tekortkoming of breuk.

| i) | Voor alle beveiligingssystemen behalve dat van de bestuurder moet de technische dienst in dit rapport de omtrek van het contact ten opzichte van de beweging van de dummy in de trolley beoordelen. |
| --- | --- |

i)

Voor alle beveiligingssystemen behalve dat van de bestuurder moet de technische dienst in dit rapport de omtrek van het contact ten opzichte van de beweging van de dummy in de trolley beoordelen.

Indien de in bijlage 6 vermelde voorschriften inzake de verankeringen uit hoofde van punt 7.7.1 niet zijn nageleefd, wordt in het testrapport beschreven hoe de veiligheidsgordel of het beveiligingssysteem was geïnstalleerd en worden de belangrijke hoeken en afmetingen gespecificeerd.

8.   VOORSCHRIFTEN VOOR DE INSTALLATIE IN HET VOERTUIG

8.1.   Veiligheidsgordels en beveiligingssystemen

8.1.1.   Met uitzondering van stoelen die uitsluitend bestemd zijn om te worden gebruikt als het voertuig stilstaat, moeten de stoelen van voertuigen van de categorieën M1, M2 (klasse III en B (8)), M3 (klasse III en B) en N worden uitgerust met veiligheidsgordels of beveiligingssystemen die voldoen aan de voorschriften van dit reglement.

1

2

8

3

De overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, mogen eisen dat in voertuigen van de categorieën M2 en M3 die tot klasse II behoren, veiligheidsgordels worden geïnstalleerd.

2

3

Veiligheidsgordels en/of beveiligingssystemen die zijn geïnstalleerd in voertuigen van klasse I, II en A die tot de categorieën M2 en M3 behoren, moeten voldoen aan de voorschriften van dit reglement.

2

3

Krachtens nationaal recht mogen de overeenkomstsluitende partijen de installatie toestaan van andere veiligheidsgordels of beveiligingssystemen dan die welke onder dit reglement vallen, mits die bestemd zijn voor gehandicapten.

Beveiligingssystemen die voldoen aan de bepalingen van bijlage 8 bij wijzigingenreeks 02 van Reglement nr. 107, zijn vrijgesteld van de bepalingen van dit reglement.

Voertuigen van klasse I en A die tot de categorieën M2 en M3 behoren, mogen worden uitgerust met veiligheidsgordels en/of beveiligingssystemen conform de voorschriften van dit reglement.

2

3

Alleen voertuigen die tot de categorieën M2 en M3 behoren, mogen worden uitgerust met beveiligingssystemen met een flexibel verstelsysteem van de schouderhoogte (punt 2.14.7).

2

3

8.1.2.   Voor iedere zitplaats die met veiligheidsgordels of beveiligingssystemen moet worden uitgerust, is het type van deze gordels of systemen gespecificeerd in bijlage 16 (het gebruik van oprolmechanismen zonder vergrendeling (punt 2.14.1) en van oprolmechanismen met handbediende ontgrendeling (punt 2.14.2) is niet toegestaan). Op alle zitplaatsen waarvoor in bijlage 16 heupgordels van het type B zijn gespecificeerd, zijn heupgordels van het type Br3 toegestaan, tenzij het oprolmechanisme zo krachtig is dat bij normaal gebruik het comfort merkelijk afneemt.

8.1.2.1.   Behalve vooraan mogen de buitenste zitplaatsen van voertuigen van categorie N1, in bijlage 16 aangegeven met het symbool Ø, voorzien zijn van een heupgordel van type Br4m of Br4Nm, voor zover er een doorgang tussen een stoel en de dichtstbijzijnde zijwand van het voertuig bestaat waarlangs de inzittenden toegang hebben tot andere delen van het voertuig. Een ruimte tussen een stoel en de zijwand wordt als een doorgang beschouwd als de afstand van deze zijwand, met alle deuren gesloten, tot een verticaal langsvlak dat door de middellijn van de desbetreffende stoel loopt, gemeten op het R-punt en loodrecht op het middenlangsvlak van het voertuig, meer dan 500 mm bedraagt.

1

8.1.3.   Indien veiligheidsgordels niet vereist zijn, mag naar keuze van de fabrikant ieder type veiligheidsgordel of beveiligingssysteem worden gebruikt dat voldoet aan dit reglement. Als alternatief mogen op de zitplaatsen waarvoor in bijlage 16 heupgordels zijn gespecificeerd, gordels van type A van de volgens bijlage 16 toegestane typen worden gemonteerd.

8.1.4.   Bij driepuntsgordels met oprolmechanismen moet ten minste één oprolmechanisme op de diagonale riem werken.

8.1.5.   Behalve voor voertuigen van categorie M1 kan in plaats van een oprolmechanisme van type 4 (punt 2.14.4) een oprolmechanisme van type 4N (punt 2.14.5) worden toegestaan, indien tot tevredenheid van de voor de tests verantwoordelijke diensten is aangetoond dat de montage van een oprolmechanisme van type 4 niet praktisch zou zijn.

1

8.1.6.   Voor de in bijlage 16 met het symbool * aangegeven buitenste zitplaatsen vooraan en middenzitplaatsen vooraan worden heupgordels van het in die bijlage gespecificeerde type als voldoende beschouwd indien de voorruit zich buiten de in bijlage 1 bij Reglement nr. 21 gedefinieerde referentiezone bevindt.

Wat de veiligheidsgordels betreft, wordt de voorruit als een deel van de referentiezone beschouwd wanneer zij met de testvoorziening in statisch contact kan komen volgens de in bijlage 1 bij Reglement nr. 21 beschreven methode.

8.1.7.   Alle in bijlage 16 met het symbool ߦ aangeduide zitplaatsen worden met driepuntsgordels van een in bijlage 16 gespecificeerd type uitgerust, tenzij een van de onderstaande voorwaarden is vervuld; in dat geval mogen ze met tweepuntsgordels van een in bijlage 16 gespecificeerd type worden uitgerust:

8.1.7.1.   direct vóór de stoel bevindt zich een andere stoel of bevinden zich andere delen van het voertuig die voldoen aan punt 3.5 van aanhangsel 1 van Reglement nr. 80; of

8.1.7.2.   wanneer het voertuig in beweging is, kan geen enkel deel van het voertuig in de referentiezone komen; of

8.1.7.3.   delen van het voertuig die zich in de genoemde referentiezone bevinden, voldoen aan de voorschriften van aanhangsel 6 van Reglement nr. 80.

8.1.8.   Op iedere passagierszitplaats met een frontale beschermingsairbag moet een waarschuwing worden aangebracht tegen het gebruik op die zitplaats van een naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem. De minimuminformatie bestaat uit een etiket met duidelijke waarschuwingspictogrammen zoals hieronder aangegeven:

De pictogrammen moeten gegroepeerd, even groot of groter en in dezelfde kleuren zijn (rood, zwart en wit)

Symbool en opschrift zwart, met gele of ambergele achtergrond

Witte achtergrond

Witte achtergrond

Omtreklijn etiket, verticale en horizontale lijn zwart

Het pictogram volgens ISO 2575:2004 - Z.01 moet even groot of groter en in dezelfde kleuren zijn (rood, zwart en wit)

De totale afmetingen zijn ten minste 120 × 60 mm of het daarmee overeenkomende oppervlak.

De opmaak van het hierboven afgebeelde etiket mag worden aangepast; de tekst moet echter aan bovengenoemde voorschriften voldoen.

8.1.9.   Bij een frontale beschermingsairbag op de voorpassagiersstoel moet de waarschuwing op duurzame wijze zo aan weerskanten van de passagierszonneklep vooraan worden aangebracht dat, ongeacht de stand van de zonneklep, ten minste één waarschuwing altijd zichtbaar is. Als alternatief moet één waarschuwing op de zichtbare kant van de gesloten zonneklep worden aangebracht en een tweede op het plafond achter de zonneklep, zodat ten minste één waarschuwing altijd zichtbaar is. Het mag niet mogelijk zijn het waarschuwingsetiket gemakkelijk van de zonneklep en het plafond te verwijderen zonder deze op opvallende en duidelijk zichtbare wijze te beschadigen.

Als het voertuig geen zonneklep of plafond heeft, moet het waarschuwingsetiket worden aangebracht op een plaats waar het altijd duidelijk zichtbaar is.

Bij een frontale beschermingsairbag voor andere stoelen in het voertuig moet de waarschuwing zich direct vóór de desbetreffende stoel bevinden en altijd duidelijk zichtbaar zijn voor iemand die een naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem op die stoel installeert. De voorschriften van dit punt en punt 8.1.8 zijn niet van toepassing op zitplaatsen met een voorziening die de frontale beschermingsairbag automatisch deactiveert wanneer een naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem wordt geïnstalleerd.

8.1.10.   De gebruikershandleiding van het voertuig moet gedetailleerde informatie bevatten over de waarschuwing en in ieder geval de volgende tekst in alle officiële talen van het land of de landen waar registratie van het voertuig redelijkerwijs kan worden verwacht (bv. op het grondgebied van de Europese Unie, in Japan, de Russische Federatie of Nieuw-Zeeland enz.):

„Gebruik NOOIT een naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem op een stoel die door een frontale ACTIEVE AIRBAG wordt beveiligd, want dat kan voor het KIND DODELIJKE of ERNSTIGE VERWONDINGEN tot gevolg hebben”.

De tekst moet vergezeld gaan van een afbeelding van de waarschuwing die in het voertuig te vinden is. De informatie moet in de gebruikershandleiding gemakkelijk te vinden zijn (via een op de eerste bladzijde gedrukte specifieke verwijzing naar de informatie, een tab voor de desbetreffende bladzijde of een apart boekje enz.).

De voorschriften van dit punt zijn niet van toepassing op voertuigen waarvan alle passagierszitplaatsen zijn uitgerust met een voorziening die de frontale beschermingsairbag automatisch deactiveert wanneer een naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem wordt geïnstalleerd.

8.1.11.   In het geval van stoelen die bestemd zijn om te worden gebruikt als het voertuig stilstaat en die in andere richtingen kunnen worden gedraaid of geplaatst, zijn de bepalingen van punt 8.1.1 alleen van toepassing bij stoelrichtingen voor normaal gebruik van het voertuig als het op de weg rijdt, overeenkomstig dit reglement.

8.2.   Algemene voorschriften

8.2.1.   Veiligheidsgordels, beveiligingssystemen en Isofix-kinderbeveiligingssystemen, alsmede i-Size-kinderbeveiligingssystemen overeenkomstig bijlage 17, aanhangsel 3, worden bevestigd aan verankeringen, en in het geval van i-Size-kinderbeveiligingssystemen ondersteund door een contactoppervlak op de vloer van het voertuig, die voldoen aan de specificaties van Reglement nr. 14 of Reglement nr. 145 met betrekking tot ontwerp, afmetingen, aantal en sterkte.

8.2.2.   De door de fabrikant aanbevolen veiligheidsgordels, beveiligingssystemen en kinderbeveiligingssystemen overeenkomstig bijlage 17, aanhangsel 3, moeten zodanig zijn geïnstalleerd dat hun goede werking gewaarborgd is en zij het risico van lichamelijk letsel bij een ongeval verkleinen. Ze moeten zodanig zijn geïnstalleerd dat:

| 8.2.2.1. | de riemen geen gevaarlijke stand kunnen innemen; |
| --- | --- |

8.2.2.1.

de riemen geen gevaarlijke stand kunnen innemen;

| 8.2.2.2. | het risico dat een correct geplaatste riem bij een voorwaartse beweging van de schouder van de drager glijdt, zo veel mogelijk wordt beperkt; |
| --- | --- |

8.2.2.2.

het risico dat een correct geplaatste riem bij een voorwaartse beweging van de schouder van de drager glijdt, zo veel mogelijk wordt beperkt;

| 8.2.2.3. | het risico van slijtage van de riem door contact met scherpe delen van het voertuig of de stoelstructuur en de door de fabrikant aanbevolen kinderbeveiligingssystemen overeenkomstig bijlage 17, aanhangsel 3, zo veel mogelijk wordt beperkt; |
| --- | --- |

8.2.2.3.

het risico van slijtage van de riem door contact met scherpe delen van het voertuig of de stoelstructuur en de door de fabrikant aanbevolen kinderbeveiligingssystemen overeenkomstig bijlage 17, aanhangsel 3, zo veel mogelijk wordt beperkt;

| 8.2.2.4. | alle veiligheidsgordels die op een stoel zijn aangebracht, door hun ontwerp en installatie direct beschikbaar zijn voor gebruik. Indien de hele stoel of het zitgedeelte en/of de rugleuning kan worden weggeklapt om toegang te verschaffen tot het achterste gedeelte van het voertuig of tot het goederen- of bagagecompartiment, moeten de op deze stoelen aangebrachte veiligheidsgordels, na het wegklappen en het in de zitstand terugbrengen van deze stoelen, voor gebruik beschikbaar zijn of overeenkomstig de instructies van de gebruikershandleiding van het voertuig gemakkelijk door een persoon kunnen worden teruggevonden, zonder dat deze persoon hiervoor opleiding of ervaring nodig heeft. |
| --- | --- |

8.2.2.4.

alle veiligheidsgordels die op een stoel zijn aangebracht, door hun ontwerp en installatie direct beschikbaar zijn voor gebruik. Indien de hele stoel of het zitgedeelte en/of de rugleuning kan worden weggeklapt om toegang te verschaffen tot het achterste gedeelte van het voertuig of tot het goederen- of bagagecompartiment, moeten de op deze stoelen aangebrachte veiligheidsgordels, na het wegklappen en het in de zitstand terugbrengen van deze stoelen, voor gebruik beschikbaar zijn of overeenkomstig de instructies van de gebruikershandleiding van het voertuig gemakkelijk door een persoon kunnen worden teruggevonden, zonder dat deze persoon hiervoor opleiding of ervaring nodig heeft.

| 8.2.2.5. | Wanneer de sluitlip in de sluiting is ingebracht, moet de technische dienst nagaan:






  8.2.2.5.1. | of de eventuele speling van de gordel niet verhindert dat door de fabrikant aanbevolen kinderbeveiligingssystemen correct kunnen worden geïnstalleerd; en |
| --- | --- | --- |

8.2.2.5.

Wanneer de sluitlip in de sluiting is ingebracht, moet de technische dienst nagaan:

8.2.2.5.1.

of de eventuele speling van de gordel niet verhindert dat door de fabrikant aanbevolen kinderbeveiligingssystemen correct kunnen worden geïnstalleerd; en

| 8.2.2.5.2. | of in het geval van driepuntsgordels een spanning van ten minste 50 N in de heupriem van de gordel kan worden opgewekt door een externe spanning uit te oefenen op het diagonale gedeelte van de gordel die is aangebracht:






  a) | op een dummy van 10 jaar zoals gespecificeerd in bijlage 8, aanhangsel 1, bij Reglement nr. 44 en geplaatst overeenkomstig bijlage 17, aanhangsel 4, bij dit reglement; of |
| --- | --- | --- |

8.2.2.5.2.

of in het geval van driepuntsgordels een spanning van ten minste 50 N in de heupriem van de gordel kan worden opgewekt door een externe spanning uit te oefenen op het diagonale gedeelte van de gordel die is aangebracht:

a)

op een dummy van 10 jaar zoals gespecificeerd in bijlage 8, aanhangsel 1, bij Reglement nr. 44 en geplaatst overeenkomstig bijlage 17, aanhangsel 4, bij dit reglement; of

| b) | op het in bijlage 17, aanhangsel 1, figuur 1, bij dit reglement gespecificeerde profiel voor de stoelen waarop een universeel kinderbeveiligingssysteem kan worden geïnstalleerd. |
| --- | --- |

b)

op het in bijlage 17, aanhangsel 1, figuur 1, bij dit reglement gespecificeerde profiel voor de stoelen waarop een universeel kinderbeveiligingssysteem kan worden geïnstalleerd.

8.3.   Bijzondere voorschriften voor stijve delen van veiligheidsgordels en beveiligingssystemen

8.3.1.   Stijve delen zoals sluitingen, verstelsystemen en bevestigingen mogen bij een ongeval het risico van lichamelijk letsel voor de gebruiker of andere inzittenden van het voertuig niet vergroten.

8.3.2.   Het ontgrendelingsmechanisme van de sluiting moet duidelijk zichtbaar en gemakkelijk bereikbaar zijn voor de drager en moet zo zijn ontworpen dat het niet door onoplettendheid of per ongeluk kan worden geopend. De sluiting moet zo zijn geplaatst dat zij gemakkelijk bereikbaar is voor degene die in een noodsituatie de drager van de gordel uit het voertuig moet bevrijden.

De sluiting moet zodanig zijn geïnstalleerd dat de gebruiker ze, zowel in onbelaste toestand als wanneer ze belast is met zijn gewicht, met één eenvoudige handbeweging in één richting kan ontgrendelen.

Bij veiligheidsgordels of beveiligingssystemen voor de buitenste zitplaatsen vooraan moet de sluiting op dezelfde wijze kunnen worden vergrendeld, tenzij het harnasgordels zijn.

Er moet worden nagegaan of het contactoppervlak van de sluiting, wanneer deze in aanraking komt met de gebruiker, niet kleiner is dan 46 mm.

Ook moet worden nagegaan of het contactoppervlak van de sluiting, wanneer deze in aanraking komt met de gebruiker, voldoet aan de voorschriften van punt 6.2.2.1.

8.3.3.   Wanneer de gordel door de gebruiker wordt gedragen, moet hij zich automatisch aan zijn lichaam aanpassen of zo zijn ontworpen dat het handbediende verstelsysteem voor de zittende gebruiker gemakkelijk bereikbaar is en op passende en gemakkelijke wijze kan worden gebruikt. De gordel moet ook met één hand kunnen worden aangetrokken, rekening houdend met het postuur van de gebruiker en de stoelstand.

8.3.4.   Veiligheidsgordels of beveiligingssystemen met oprolmechanismen moeten zodanig zijn geïnstalleerd dat de oprolmechanismen correct kunnen functioneren en dat de riem doeltreffend kan worden opgerold. Indien zowel een gordelverstelsysteem als een flexibel verstelsysteem van de schouderhoogte aanwezig zijn, wordt ten minste in de hoogste en de laagste stand gecontroleerd of het oprolmechanisme ervoor zorgt dat de riem automatisch aan de schouder van de betrokken gebruiker wordt aangepast na het vergrendelen van de gordel, alsook dat de vergrendelingslip bij ontgrendeling oprolt.

8.3.5.   Om voertuiggebruiker(s) in kennis te stellen van de voorschriften voor het vervoer van kinderen, moeten voertuigen van de categorieën M1, M2, M3 en N1 voldoen aan de informatievoorschriften van bijlage 17. Alle voertuigen van categorie M1 moeten zijn uitgerust met Isofix-posities overeenkomstig de desbetreffende voorschriften van Reglement nr. 14 of Reglement nr. 145.

1

2

3

1

1

Op de eerste Isofix-positie moet ten minste één van de drie naar voren gerichte profielen zoals gedefinieerd in bijlage 17, aanhangsel 2, kunnen worden geïnstalleerd; op de tweede Isofix-positie moet ten minste één naar achteren gericht profiel zoals gedefinieerd in bijlage 17, aanhangsel 2, kunnen worden geïnstalleerd. Voor deze tweede Isofix-positie geldt dat, wanneer het naar achteren gerichte profiel om ontwerpredenen niet op de tweede stoelenrij van het voertuig kan worden geïnstalleerd, één profiel op gelijk welke zitplaats van het voertuig mag worden geïnstalleerd.

8.3.6.   Op elke i-Size-zitplaats moet een profiel van het Isofix-kinderbeveiligingssysteem van de formaatklassen ISO/F2X en ISO/R2, en het beoordelingsvolume voor de installatie van de steunpoot zoals gedefinieerd in bijlage 17, aanhangsel 2, kunnen worden geïnstalleerd, alsmede het profiel van de stoelverhoger van formaatklasse ISO/B2 zoals gedefinieerd in bijlage 17, aanhangsel 5, zonder de Isofix-bevestigingselementen (zie inzet B). Het moet mogelijk zijn om tegelijkertijd alle naast elkaar gelegen i-Size-zitplaatsen gelijktijdig te gebruiken. Dit wordt geacht te zijn aangetoond wanneer de verticale middenvlakken van de afzonderlijke naast elkaar gelegen zitplaatsen zijn ten minste 440 mm van elkaar zijn verwijderd.

8.4.   Veiligheidsgordelverkliksysteem

8.4.1.   Voorschriften per specifieke zitplaats en vrijstellingen

8.4.1.1.   De bestuurderszitplaats van voertuigen van de categorieën M en N (9) en de zitplaatsen voor de inzittenden op de stoelen op dezelfde rij als de bestuurdersstoel van voertuigen van de categorieën M en N worden uitgerust met een veiligheidsgordelverklikker die voldoet aan de voorschriften van punt 8.4.3.

9

8.4.1.2.   Alle zitplaatsen van de achterste stoelenrij(en) van voertuigen van de categorieën M1 en N1
   (9) worden uitgerust met een veiligheidsgordelverklikker die voldoet aan de voorschriften van punt 8.4.4.

1

1

9

Wanneer de voertuigfabrikant een achterzitplaats in een andere categorie voertuigen van een veiligheidsgordelverkliksysteem voorziet, mag dat systeem krachtens dit reglement worden goedgekeurd.

8.4.1.3.   Een veiligheidsgordelverklikker is niet verplicht voor klapstoelen (d.w.z. stoelen die gewoonlijk zijn dichtgeklapt en die bedoeld zijn voor incidenteel gebruik, bijvoorbeeld opvouwbare stoelen van bemanningsleden in bussen en touringcars) en zitplaatsen die voorzien zijn van een gordel van het type S (met inbegrip van harnasgordels).

Onverminderd de punten 8.4.1.1 en 8.4.1.2 zijn geen veiligheidsgordelverklikkers nodig voor achterstoelen in ziekenwagens, lijkwagens, kampeerbussen, en evenmin voor enige stoel in voertuigen die worden gebruikt voor het vervoer van gehandicapte personen of in voertuigen die bestemd zijn voor gebruik door het leger, de burgerbescherming, de brandweer en de ordediensten.

8.4.2.   Algemene voorschriften

8.4.2.1.   Visuele waarschuwing

8.4.2.1.1.   De visuele waarschuwing moet zo zijn geplaatst dat de bestuurder deze bij daglicht en 's nachts makkelijk ziet en herkent en van andere waarschuwingen kan onderscheiden.

8.4.2.1.2.   De visuele waarschuwing moet bestaan uit een constant brandende of knipperende verklikker.

8.4.2.2.   Akoestische waarschuwing

8.4.2.2.1.   De akoestische waarschuwing moet bestaan uit een continu of onderbroken (met pauzes van maximaal 1 seconde) geluidssignaal of uit continue vocale informatie. Wanneer gebruik wordt gemaakt van vocale informatie, moet de fabrikant ervoor zorgen dat daarbij ook de taal (talen) kunnen worden gebruikt van de markt waarvoor het voertuig is bestemd.

8.4.2.2.2.   De akoestische waarschuwing moet door de bestuurder makkelijk worden herkend.

8.4.2.3.   Waarschuwing van niveau 1

8.4.2.3.1.   De waarschuwing van niveau 1 moet ten minste een visuele waarschuwing zijn van dertig seconden of langer voor zitplaatsen zoals bedoeld in punt 8.4.1.1 en van zestig seconden of langer voor zitplaatsen zoals bedoeld in punt 8.4.1.2, wanneer de veiligheidsgordel van een van de stoelen niet is vastgemaakt en de contactschakelaar of de hoofdbesturingsschakelaar is geactiveerd.

8.4.2.3.2.   De waarschuwing van niveau 1 mag worden beëindigd wanneer

| i) | geen van de veiligheidsgordels die aanleiding gaven tot de waarschuwing nog losgemaakt zijn, of |
| --- | --- |

i)

geen van de veiligheidsgordels die aanleiding gaven tot de waarschuwing nog losgemaakt zijn, of

| ii) | de stoel of stoelen die aanleiding gaven tot de waarschuwing niet langer bezet zijn. |
| --- | --- |

ii)

de stoel of stoelen die aanleiding gaven tot de waarschuwing niet langer bezet zijn.

8.4.2.3.3.   De activering van de waarschuwing van niveau 1 moet worden getest volgens de procedure van bijlage 18, punt 1.

8.4.2.4.   Waarschuwing van niveau 2

8.4.2.4.1.   De waarschuwing van niveau 2 moet bestaan uit een visueel en akoestisch signaal dat 30 seconden of langer wordt geactiveerd, zonder de perioden mee te tellen waarin de waarschuwing maximaal 3 seconden mag stoppen wanneer ten minste een van de voorwaarden (of een combinatie ervan) zoals beschreven in de punten 8.4.2.4.1.1 tot en met 8.4.2.4.1.3, naar keuze van de fabrikant, is vervuld. Indien de waarschuwing van niveau 1 nog actief is, komt de waarschuwing van niveau 2 ervoor in de plaats.

8.4.2.4.1.1.   De gereden afstand is groter dan de afstandsdrempel (maximaal 500 m). De afstand waarover het voertuig niet in normaal bedrijf is, mag niet worden meegerekend.

8.4.2.4.1.2.   De snelheid ligt boven de snelheidsdrempel (maximaal 25 km/h).

8.4.2.4.1.3.   De tijdsduur dat de motor loopt (of het aandrijfsysteem is geactiveerd, enz.) ligt boven de vastgestelde drempel (maximaal 60 seconden). De duur van de waarschuwing van niveau 1 en de tijdsduur dat het voertuig niet in normaal bedrijf is, mogen niet worden meegerekend.

8.4.2.4.2.   De in de punten 8.4.2.4.1.1 tot en met 8.4.2.4.1.3 vermelde drempelwaarden voor het activeren van de veiligheidsgordelverklikker kunnen worden gereset wanneer:

| i) | een van de deuren is geopend terwijl het voertuig niet in normaal bedrijf is, of |
| --- | --- |

i)

een van de deuren is geopend terwijl het voertuig niet in normaal bedrijf is, of

| ii) | de stoel of stoelen die aanleiding gaven tot de waarschuwing niet langer bezet zijn. |
| --- | --- |

ii)

de stoel of stoelen die aanleiding gaven tot de waarschuwing niet langer bezet zijn.

8.4.2.4.3.   De waarschuwing van niveau 2 mag worden beëindigd wanneer

| i) | geen van de veiligheidsgordels die aanleiding gaven tot de waarschuwing nog losgemaakt zijn, |
| --- | --- |

i)

geen van de veiligheidsgordels die aanleiding gaven tot de waarschuwing nog losgemaakt zijn,

| ii) | het voertuig niet langer in normaal bedrijf is, of |
| --- | --- |

ii)

het voertuig niet langer in normaal bedrijf is, of

| iii) | de stoel of stoelen die aanleiding gaven tot de waarschuwing niet langer bezet zijn. |
| --- | --- |

iii)

de stoel of stoelen die aanleiding gaven tot de waarschuwing niet langer bezet zijn.

8.4.2.4.4.   De waarschuwing van niveau 2 wordt hervat gedurende het vervolg van de voorgeschreven tijdsduur wanneer, naar keuze van de fabrikant, een van de voorwaarden (of een combinatie ervan) zoals beschreven in de punten 8.4.2.4.1.1 tot en met 8.4.2.4.1.3, opnieuw is vervuld.

8.4.2.4.5.   Voor de omstandigheid dat een veiligheidsgordel wordt losgemaakt, zoals bedoeld in de punten 8.4.3.3 en 8.4.4.5, worden de drempelwaarden in de punten 8.4.2.4.1.1 tot en met 8.4.2.4.1.3 gemeten vanaf het moment van losmaken.

8.4.2.4.6.   De activering van de waarschuwing van niveau 2 moet worden getest volgens de procedure van bijlage 18, punt 2.

8.4.3.   Veiligheidsgordelverklikker voor de bestuurder en inzittenden op stoelen op dezelfde rij als de bestuurder

8.4.3.1.   Veiligheidsgordelverklikkers voor de bestuurder en inzittenden op stoelen op dezelfde rij als de bestuurder moeten voldoen aan de voorschriften van punt 8.4.2.

8.4.3.2.   Voor de visuele waarschuwing moeten de kleur en het symbool worden gebruikt zoals omschreven in tabel 1, item 21, van Reglement nr. 121.

8.4.3.3.   De waarschuwing van niveau 2 moet worden geactiveerd wanneer een veiligheidsgordel niet is vastgemaakt, of wordt losgemaakt, terwijl het voertuig in normaal bedrijf is en tegelijkertijd, naar keuze van de fabrikant, een van de voorwaarden (of een combinatie ervan) zoals beschreven in de punten 8.4.2.4.1.1 tot en met 8.4.2.4.1.3, is vervuld.

8.4.4.   Veiligheidsgordelverklikker voor inzittenden van de achterste stoelenrij(en).

8.4.4.1.   Veiligheidsgordelverklikkers voor inzittenden op de achterste rij(en) moeten voldoen aan de voorschriften van punt 8.4.2.

8.4.4.2.   De visuele waarschuwing moet ten minste alle achterzitplaatsen aangeven, zodat de bestuurder, terwijl deze in de bestuurdersstoel zit en vooruit kijkt, vast kan stellen van welke zitplaatsen de veiligheidsgordel niet is vastgemaakt. Voor voertuigen die informatie verstrekken over het al dan niet bezet zijn van de achterstoelen, hoeft de visuele waarschuwing voor lege zitplaatsen niet aan te geven dat de veiligheidsgordel niet is vastgemaakt.

8.4.4.3.   De visuele waarschuwing mag een andere kleur hebben dan rood en het symbool van de visuele waarschuwing voor veiligheidsgordels zoals bedoeld in punt 8.4.1.2 mag andere symbolen bevatten dan omschreven in Reglement nr. 121 Bovendien mag de waarschuwing van niveau 2 van zitplaatsen zoals bedoeld in punt 8.4.1.2 door de bestuurder kunnen worden geannuleerd.

8.4.4.4.   Een gezamenlijke verklikker mag worden gebruikt voor de veiligheidsgordels zoals bedoeld in punt 8.4.1.1 en in punt 8.4.1.2.

8.4.4.5.   De waarschuwing van niveau 2 moet worden geactiveerd wanneer een veiligheidsgordel wordt losgemaakt terwijl het voertuig in normaal bedrijf is en tegelijkertijd, naar keuze van de fabrikant, een van de voorwaarden (of een combinatie ervan) zoals beschreven in de punten 8.4.2.4.1.1 tot en met 8.4.2.4.1.3, is vervuld.

8.4.5.   De veiligheidsgordelverklikker mag zo zijn ontworpen dat hij kan worden gedeactiveerd.

8.4.5.1.   Indien een korte deactivering mogelijk is, moet het aanzienlijk moeilijker zijn om de veiligheidsgordelverklikker te deactiveren dan om de veiligheidsgordel vast en los te maken (d.w.z. dat daarvoor specifieke bedieningsorganen moeten worden bediend die niet zijn geïntegreerd in de sluiting van de veiligheidsgordel), en moet het alleen mogelijk zijn deze handeling te verrichten wanneer het voertuig stilstaat. Als de contactschakelaar of de hoofdbesturingsschakelaar langer dan 30 minuten wordt gedeactiveerd en weer wordt geactiveerd, moet een kort gedeactiveerde veiligheidsgordelverklikker opnieuw zijn geactiveerd. Korte deactivering van de relevante visuele waarschuwing(en) mag niet mogelijk worden gemaakt.

8.4.5.2.   Indien de mogelijkheid bestaat tot lange deactivering, moet daarvoor een aantal handelingen zijn vereist die alleen in de technische handleiding van de fabrikant uitvoerig worden toegelicht en/of waarvoor (mechanisch, elektrisch, digitaal enz.) gereedschap nodig is dat niet met het voertuig wordt geleverd. Lange deactivering van de relevante visuele waarschuwing(en) mag niet mogelijk worden gemaakt.

9.   CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

Voor de controle van de conformiteit van de productie gelden de procedures van aanhangsel 2 van de overeenkomst (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2), met inachtneming van de volgende bepalingen.

9.1.   Krachtens dit reglement goedgekeurde voertuigtypen, veiligheidsgordels of beveiligingssystemen moeten zo zijn gebouwd dat ze conform zijn met het goedgekeurde type door te voldoen aan de voorschriften van de punten 6, 7 en 8.

9.2.   De in bijlage 14 vermelde minimumvoorschriften voor de controle van de conformiteit van de productie moeten worden nageleefd.

9.3.   De typegoedkeuringsinstantie die de typegoedkeuring heeft verleend, kan op elk tijdstip de in elke productie-eenheid toegepaste conformiteitscontrolemethoden verifiëren. Deze verificaties vinden gewoonlijk tweemaal per jaar plaats.

10.   SANCTIES BIJ NON-CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

10.1.   De voor een voertuig of een type gordel of beveiligingssysteem verleende goedkeuring kan worden ingetrokken indien niet aan het voorschrift van punt 9.1 is voldaan of indien de geselecteerde veiligheidsgordels of beveiligingssystemen de in punt 9.2 voorgeschreven controles niet hebben doorstaan.

10.2.   Indien een overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast een eerder verleende goedkeuring intrekt, stelt zij de andere overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen daarvan onmiddellijk in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1A of 1B.

11.   WIJZIGINGEN EN UITBREIDING VAN DE GOEDKEURING VAN HET VOERTUIGTYPE OF HET TYPE VEILIGHEIDSGORDEL OF BEVEILIGINGSSYSTEEM

11.1.   Elke wijziging van het voertuigtype of van de gordel of het beveiligingssysteem wordt meegedeeld aan de typegoedkeuringsinstantie die het type voertuig, veiligheidsgordel of beveiligingssysteem heeft goedgekeurd. Deze instantie kan dan:

| 11.1.1. | oordelen dat de wijzigingen waarschijnlijk geen noemenswaardig nadelig effect zullen hebben en dat het voertuig, de veiligheidsgordel of het beveiligingssysteem in ieder geval nog steeds aan de voorschriften voldoet; of |
| --- | --- |

11.1.1.

oordelen dat de wijzigingen waarschijnlijk geen noemenswaardig nadelig effect zullen hebben en dat het voertuig, de veiligheidsgordel of het beveiligingssysteem in ieder geval nog steeds aan de voorschriften voldoet; of

| 11.1.2. | de voor de uitvoering van de tests verantwoordelijke technische dienst om een aanvullend testrapport verzoeken. |
| --- | --- |

11.1.2.

de voor de uitvoering van de tests verantwoordelijke technische dienst om een aanvullend testrapport verzoeken.

11.2.   Onverminderd de bepalingen van punt 11.1 wordt een voertuig met een rijklare massa die lager is dan die van het met het oog op de goedkeuring geteste voertuig, niet als een wijziging van het voertuigtype beschouwd.

11.3.   De overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, worden volgens de procedure van punt 5.2.3 of 5.3.3 in kennis gesteld van de bevestiging of weigering van de goedkeuring, met vermelding van de wijzigingen.

11.4.   De typegoedkeuringsinstantie die de goedkeuring uitbreidt, kent aan die uitbreiding een volgnummer toe en stelt de andere partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen hiervan in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1A of 1B.

12.   DEFINITIEVE STOPZETTING VAN DE PRODUCTIE

Indien de houder van de goedkeuring de productie van een krachtens dit reglement goedgekeurde voorziening definitief stopzet, stelt hij de instantie die de goedkeuring heeft verleend daarvan in kennis. Zodra deze instantie de kennisgeving heeft ontvangen, stelt zij de andere partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen daarvan in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1A of 1B.

13.   INSTRUCTIES

In het geval van een type veiligheidsgordel die los van het voertuig wordt geleverd, moet op de verpakking en in de installatie-instructies duidelijk zijn vermeld voor welk(e) voertuigtype(n) de gordel is bestemd.

14.   NAAM EN ADRES VAN DE VOOR DE UITVOERING VAN DE GOEDKEURINGSTESTS VERANTWOORDELIJKE TECHNISCHE DIENSTEN EN VAN DE TYPEGOEDKEURINGSINSTANTIES

De partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, delen het secretariaat van de Verenigde Naties de naam en het adres mee van de technische diensten die voor de uitvoering van de goedkeuringstests verantwoordelijk zijn, en van de typegoedkeuringsinstanties die goedkeuring verlenen en waaraan de in andere landen afgegeven certificaten betreffende de goedkeuring of de weigering, uitbreiding of intrekking van de goedkeuring moeten worden toegezonden.

15.   OVERGANGSBEPALINGEN

15.1.   Goedkeuringen van een voertuigtype

15.1.1.   Vanaf de officiële datum van inwerkingtreding van supplement 15 op wijzigingenreeks 04 mag geen enkele overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast, weigeren goedkeuringen te verlenen krachtens dit reglement zoals gewijzigd bij supplement 15 op wijzigingenreeks 04.

15.1.2.   Vanaf 2 jaar na de inwerkingtreding van supplement 15 op wijzigingenreeks 04 mogen de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, alleen goedkeuringen verlenen als is voldaan aan de voorschriften van dit reglement zoals gewijzigd bij supplement 15 op wijzigingenreeks 04.

15.1.3.   Vanaf 7 jaar na de inwerkingtreding van supplement 15 op wijzigingenreeks 04 mogen de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, weigeren goedkeuringen te erkennen die niet krachtens supplement 15 op wijzigingenreeks 04 van dit reglement zijn verleend. Bestaande goedkeuringen van andere voertuigcategorieën dan M1 waarop supplement 15 op wijzigingenreeks 04 van dit reglement geen betrekking heeft, blijven evenwel geldig en de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, blijven deze accepteren.

1

15.1.3.1.   Vanaf 1 oktober 2000 mogen de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, echter weigeren goedkeuringen van voertuigen van de categorieën M1 en N1 die niet krachtens supplement 8 op wijzigingenreeks 04 van dit reglement zijn verleend, te erkennen als niet aan de informatievoorschriften van punt 8.3.5 en bijlage 17 is voldaan.

1

1

15.2.   Installatie van veiligheidsgordels en veiligheidsgordel-verklikkers

Deze overgangsbepalingen zijn enkel van toepassing op de installatie van veiligheidsgordels en veiligheidsgordel-verklikkers in voertuigen en hebben geen wijzigingen van het merkteken van de veiligheidsgordel tot gevolg.

15.2.1.   Vanaf de officiële datum van inwerkingtreding van supplement 12 op wijzigingenreeks 04 mag geen enkele overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast, weigeren goedkeuringen te verlenen krachtens dit reglement zoals gewijzigd bij supplement 12 op wijzigingenreeks 04.

15.2.2.   Na afloop van een periode van 36 maanden na de in punt 15.2.1 bedoelde officiële datum van inwerkingtreding verlenen de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, alleen goedkeuring als het voertuigtype voldoet aan de voorschriften van dit reglement zoals gewijzigd bij supplement 12 op wijzigingenreeks 04.

15.2.3.   Na afloop van een periode van 60 maanden na de in punt 15.2.1 bedoelde officiële datum van inwerkingtreding mogen de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, weigeren goedkeuringen te erkennen die niet krachtens supplement 12 op wijzigingenreeks 04 zijn verleend.

15.2.4.   Vanaf de officiële datum van inwerkingtreding van supplement 14 op wijzigingenreeks 04 mag geen enkele overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast, weigeren goedkeuringen te verlenen krachtens dit reglement zoals gewijzigd bij supplement 14 op wijzigingenreeks 04.

15.2.5.   Vanaf de officiële datum van inwerkingtreding van supplement 16 op wijzigingenreeks 04 mag geen enkele overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast, weigeren goedkeuringen te verlenen krachtens dit reglement zoals gewijzigd bij supplement 16 op wijzigingenreeks 04.

15.2.6.   Na afloop van een periode van 36 maanden na de in punt 15.2.4 bedoelde officiële datum van inwerkingtreding verlenen de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, alleen goedkeuring als het voertuigtype voldoet aan de voorschriften van dit reglement zoals gewijzigd bij supplement 14 op wijzigingenreeks 04.

15.2.7.   Na afloop van een periode van 60 maanden na de in punt 15.2.1 vermelde officiële datum van inwerkingtreding mogen de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, weigeren goedkeuringen te erkennen die niet krachtens supplement 14 op wijzigingenreeks 04 van dit reglement zijn verleend.

15.2.8.   Na 16 juli 2006 verlenen de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, alleen goedkeuring als het voertuigtype voldoet aan de voorschriften van dit reglement zoals gewijzigd bij supplement 16 op wijzigingenreeks 04.

15.2.9.   Na 16 juli 2008 mogen de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, weigeren goedkeuringen van voertuigen van categorie N1 te erkennen die niet krachtens supplement 16 op wijzigingenreeks 04 zijn verleend.

1

15.2.10.   Vanaf de officiële datum van inwerkingtreding van wijzigingenreeks 05 mag geen enkele overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast, weigeren goedkeuringen te verlenen krachtens dit reglement zoals gewijzigd bij wijzigingenreeks 05.

15.2.11.   Vanaf 18 maanden na de datum van inwerkingtreding van wijzigingenreeks 05 verlenen de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, alleen goedkeuringen als het goed te keuren voertuigtype voldoet aan de voorschriften van dit reglement zoals gewijzigd bij wijzigingenreeks 05.

15.2.12.   Vanaf 72 maanden na de datum van inwerkingtreding van wijzigingenreeks 05 van dit reglement zijn goedkeuringen krachtens dit reglement niet meer geldig, behalve in het geval van voertuigtypen die voldoen aan de voorschriften van dit reglement zoals gewijzigd bij wijzigingenreeks 05.

15.2.13.   Onverminderd punt 15.2.12 blijven goedkeuringen, krachtens de vorige wijzigingenreeks van het reglement, van andere voertuigcategorieën dan M1 waarvoor wijzigingenreeks 05 met betrekking tot de voorschriften voor de montage van veiligheidsgordelverklikkers geen gevolgen heeft, geldig en blijven de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen deze accepteren.

1

15.2.14.   Onverminderd punt 15.2.12 blijven goedkeuringen, krachtens de vorige wijzigingenreeks van het reglement, van andere voertuigcategorieën dan N2 en N3 waarvoor wijzigingenreeks 05 met betrekking tot de minimumvoorschriften voor veiligheidsgordels en oprolmechanismen in bijlage 16 geen gevolgen heeft, geldig en blijven de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen deze accepteren.

2

3

15.2.15.   Ook na de datum van inwerkingtreding van wijzigingenreeks 05 blijven goedkeuringen van onderdelen en technische eenheden krachtens de vorige wijzigingenreeks van het reglement geldig, blijven de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen deze accepteren en weigeren zij geen uitbreidingen van een goedkeuring die krachtens wijzigingenreeks 04 van dit reglement is verleend.

15.2.16.   Onverminderd bovenstaande overgangsbepalingen zijn de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement pas na de datum van inwerkingtreding van wijzigingenreeks 05 gaan toepassen, niet verplicht goedkeuringen te accepteren die krachtens een van de vorige wijzigingenreeksen van dit reglement zijn verleend.

15.3.   Vanaf de officiële datum van inwerkingtreding van wijzigingenreeks 06 mag geen enkele overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast, weigeren goedkeuringen te verlenen krachtens dit reglement zoals gewijzigd bij wijzigingenreeks 06.

15.3.1.   Vanaf 24 maanden na de datum van inwerkingtreding van wijzigingenreeks 06 verlenen de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, alleen goedkeuring als is voldaan aan de voorschriften van dit reglement zoals gewijzigd bij wijzigingenreeks 06.

15.3.2.   Vanaf 36 maanden na de inwerkingtreding van wijzigingenreeks 06, mogen de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, weigeren goedkeuringen te erkennen die niet krachtens wijzigingenreeks 06 van dit reglement zijn verleend.

15.3.3.   Ook na de datum van inwerkingtreding van wijzigingenreeks 06 blijven goedkeuringen van onderdelen en technische eenheden krachtens de vorige wijzigingenreeks van het reglement geldig, blijven de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen deze accepteren en mogen zij uitbreidingen blijven toestaan van goedkeuringen die krachtens wijzigingenreeks 05 van dit reglement zijn verleend.

15.3.4.   Onverminderd de punten 15.3.1 en 15.3.2 blijven goedkeuringen, krachtens de vorige wijzigingenreeks van het reglement, van de voertuigcategorieën waarvoor wijzigingenreeks 06 geen gevolgen heeft, geldig en blijven de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen deze accepteren.

15.3.5.   Tenzij hun nationale voorschriften op het ogenblik dat zij dit reglement aanvaarden de montage van veiligheidsgordels voor klapstoelen verplicht stellen, mogen de overeenkomstsluitende partijen bij de nationale goedkeuring blijven toestaan dat deze niet zijn gemonteerd en kan voor buscategorieën met dergelijke stoelen geen typegoedkeuring krachtens dit reglement worden verleend.

15.3.6.   De overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, mogen niet weigeren krachtens een vorige wijzigingenreeks van dit reglement goedkeuring voor een onderdeel te verlenen, als de veiligheidsgordels bedoeld zijn voor installatie in voertuigen die vóór de desbetreffende wijzigingenreeks zijn goedgekeurd.

15.3.7.   Vanaf de officiële datum van inwerkingtreding van supplement 5 op wijzigingenreeks 06 mag geen enkele overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast, weigeren typegoedkeuringen te verlenen krachtens dit reglement zoals gewijzigd bij supplement 5 op wijzigingenreeks 06.

15.3.8.   Tot 12 maanden na de datum van inwerkingtreding van supplement 5 op wijzigingenreeks 06 kunnen de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, typegoedkeuringen blijven verlenen krachtens wijzigingenreeks 06 zonder rekening te houden met de bepalingen van supplement 5 op wijzigingenreeks 06.

15.3.9.   Tot 1 september 2018 mogen de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, niet weigeren typegoedkeuringen te verlenen krachtens wijzigingenreeks 06 zonder rekening te houden met supplement 9 op wijzigingenreeks 06

15.4   Vanaf de officiële datum van inwerkingtreding van wijzigingenreeks 07 mag een overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast, niet weigeren typegoedkeuring krachtens dit reglement zoals gewijzigd bij wijzigingenreeks 07 te verlenen of te aanvaarden. De overeenkomstsluitende partijen blijven uitbreidingen toestaan van goedkeuringen krachtens de voorgaande wijzigingenreeks.

15.4.1   Vanaf 1 september 2019 zijn de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, niet verplicht om typegoedkeuringen krachtens de voorgaande wijzigingenreeks te aanvaarden als die op of na 1 september 2019 voor het eerst zijn verleend.

15.4.2.   Met het oog op de verlening van typegoedkeuring krachtens wijzigingenreeks 07 is een veiligheidsgordelverklikker tot 1 september 2022 niet verplicht voor verwijderbare achterstoelen en evenmin voor een stoel in een rij waarin zich een verende stoel bevindt. Deze vrijstellingen blijven van toepassing in het geval van uitbreiding van goedkeuringen die voor 1 september 2022 voor het eerst zijn verleend.

15.4.3   Tot 1 september 2021 aanvaarden de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, typegoedkeuringen krachtens de voorgaande wijzigingenreeks als die voor 1 september 2019 voor het eerst zijn verleend.

15.4.4   Vanaf 1 september 2021 zijn de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, niet verplicht typegoedkeuringen te aanvaarden die zijn verleend krachtens de voorgaande wijzigingenreeks van dit reglement.

15.4.5.   Onverminderd punt 15.4.4 blijven de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, VN-typegoedkeuringen van veiligheidsgordels en beveiligingssystemen krachtens de vorige wijzigingenreeks van dit reglement aanvaarden.

15.4.6.   Onverminderd punt 15.4.4 blijven de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, typegoedkeuringen krachtens de voorgaande wijzigingenreeks van dit reglement aanvaarden voor voertuigen waarop de bij wijzigingenreeks 07 ingevoerde wijzigingen geen betrekking hebben.

---

(1)  Zoals gedefinieerd in de Geconsolideerde resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3), document ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.3, punt 2 — www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html

1

(2)  Zoals gedefinieerd in de Geconsolideerde resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3), document ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.3, punt 2 — www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html

2

(3)  De nummers van de partijen bij de Overeenkomst van 1958 zijn opgenomen in bijlage 3 bij de Geconsolideerde resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3), document ECE/TRANS/WP.29/78/Rev. 3, bijlage 3 — www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html

3

(4)  Zie de voetnoot bij punt 5.2.4.1.

4

(5)  g = 9,81 m/s.

5

(6)  De test wordt niet uitgevoerd voor geweven riemen in keperbinding met polyestergarens met hoge sterktegraad, aangezien dergelijke weefsels onder belasting rekken. In dat geval is de breedte zonder belasting ≥ 46 mm.

6

(*1)  Zie punt 7.4.1.6.4.3.

*1

(7)  g = 9,81 m/s.

7

(8)  Zoals gedefinieerd in de Geconsolideerde resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3), document ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.3, punt 2 — www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html

8

(9)  Zoals gedefinieerd in de Geconsolideerde Resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3), document ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.4, punt 2 — www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html

9

---

BIJLAGE 1A

MEDEDELING

(Maximumformaat: A4 (210 × 297 mm))

(1)

afgegeven door: Naam van de instantie:

betreffende de (2): goedkeuring

uitbreiding van de goedkeuring

weigering van de goedkeuring

intrekking van de goedkeuring

definitieve stopzetting van de productie

van een voertuigtype wat de veiligheidsgordels betreft, krachtens Reglement nr. 16.

Goedkeuring nr. Uitbreiding nr.

1. Algemeen

1.1. Merk (handelsnaam van de fabrikant):

1.2. Type en algemene handelsbenaming(en):

1.3. Middel tot identificatie van het type, indien aangebracht op het voertuig:

1.3.1. Plaats van dat identificatiemiddel:

1.4. Voertuigcategorie:

1.5. Naam en adres van de fabrikant:

1.6. Adres van de assemblagefabriek(en):

1.7. Voor de uitvoering van de test verantwoordelijke technische dienst:

1.8. Datum van het testrapport:

1.9. Nummer van het testrapport:

2. Algemene constructiekenmerken van het voertuig

2.1. Foto’s en/of tekeningen van een representatief voertuig:

3. Carrosserie

3.1. Stoelen

3.1.1. Aantal:

3.1.2. Plaats en opstelling:

3.1.2.1. Zitplaatsen die alleen bestemd zijn om te worden gebruikt als het voertuig stilstaat:

3.1.3. Kenmerken: beschrijving en tekeningen van:

3.1.3.1. de stoelen en hun verankeringen:

3.1.3.2. het verstelsysteem:

3.1.3.3. de verplaatsings- en vergrendelingssystemen:

3.1.3.4. de gordelverankeringen, indien deze in de stoelstructuur zijn geïntegreerd:

3.2. Veiligheidsgordels en/of andere beveiligingssystemen

3.2.1. Aantal en plaats van de veiligheidsgordels en beveiligingssystemen en de stoelen waarop ze kunnen worden gebruikt:

Volledig typegoedkeuringsmerk

Variant (indien van toepassing)

Verstelsysteem van de gordelhoogte (ja/neen/optioneel)

Eerste stoelenrij

R

C

L

Tweede stoelenrij

R

C

L

(R = stoel rechts, C = stoel midden, L = stoel links)

3.2.2. Aard en plaats van aanvullende beveiligingssystemen (geef aan ja/neen/optioneel):

Frontairbag

Zijairbag

Voorspanvoorziening

Eerste stoelenrij

R

C

L

Tweede stoelenrij

R

C

L

(R = stoel rechts, C = stoel midden, L = stoel links)

3.2.3. Aantal en plaats van de gordelverankeringen en het bewijs dat ze aan Reglement nr. 14 voldoen (d.w.z. het typegoedkeuringsnummer of het testrapport).

3.3. Verklikker veiligheidsgordel bestuurder (ja/neen (2))

4. Plaats:

5. Datum:

6. Handtekening:

(1) Nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend/uitgebreid/geweigerd/ingetrokken (zie de goedkeuringsbepalingen van het reglement).

(2) Doorhalen wat niet van toepassing is.

---

BIJLAGE 1B

MEDEDELING

(Maximumformaat: A4 (210 × 297 mm))

(1)

afgegeven door: Naam van de instantie:

betreffende de (2): goedkeuring

uitbreiding van de goedkeuring

weigering van de goedkeuring

intrekking van de goedkeuring

definitieve stopzetting van de productie

van een type veiligheidsgordel of beveiligingssysteem voor volwassen inzittenden van motorvoertuigen, krachtens Reglement nr. 16.

Goedkeuring nr. Uitbreiding nr.

1. Beveiligingssysteem (met)/driepuntsgordel/heupgordel/gordel van een speciaal type/uitgerust met een energieabsorberende voorziening/oprolmechanisme/inrichting voor hoogteverstelling van de diagonale riem-flexibel verstelsysteem van de schouderhoogte (3)

2. Handelsnaam of -merk

3. Aanduiding door de fabrikant van het type gordel of beveiligingssysteem:

4. Naam van de fabrikant

5. Eventueel naam van zijn vertegenwoordiger

6. Adres

7. Voor goedkeuring ter beschikking gesteld op

8. Voor de uitvoering van de goedkeuringstests verantwoordelijke technische dienst

9. Datum van het door die dienst afgegeven testrapport

10. Nummer van het door die dienst afgegeven testrapport

11. Type voorziening: vertraging/versnelling (2)

12. Goedkeuring verleend/geweigerd/uitgebreid/ingetrokken (2) voor bevestiging op de posities van de algemene verankeringen zoals omschreven in bijlage 6, figuur 1, bij dit reglement/voor gebruik in een specifiek voertuig of in specifieke voertuigtypen (2) (4).

12.1. Indien voor een beveiligingssysteem goedkeuring is verleend/uitgebreid (2), kan dat worden gebruikt voor bepaalde typen voertuigen die aan de volgende voorwaarden voor de afmetingen voldoen: geen binnenonderdeel in de A-zone zoals hieronder afgebeeld (figuur 2):

A-zone Snelheden hoofd en borstkas > 0 kph

B-zone Snelheden hoofd en borstkas ≤ 0 kph

13. Plaats en aard van het merkteken:

14. Plaats:

15. Datum:

16. Handtekening:

17. Hierbij is een lijst gevoegd van op verzoek verkrijgbare documenten uit het goedkeuringsdossier dat is ingediend bij de typegoedkeuringsinstanties die de goedkeuring hebben verleend.

(1) Nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend/uitgebreid/geweigerd/ingetrokken (zie de goedkeuringsbepalingen van het reglement).

(2) Doorhalen wat niet van toepassing is.

(3) Type vermelden.

(4) Als een veiligheidsgordel overeenkomstig de bepalingen van punt 6.4.1.3.3 van dit reglement is goedgekeurd, wordt deze gordel alleen geïnstalleerd op een buitenste zitplaats vooraan die door een frontairbag wordt beschermd, voor zover het desbetreffende voertuig krachtens Reglement nr. 94, wijzigingenreeks 01 of een latere versie, is goedgekeurd.

Als een veiligheidsgordel overeenkomstig de bepalingen van punt 6.4.1.3.4 van dit reglement is goedgekeurd, wordt deze gordel alleen geïnstalleerd op een zitplaats die door een frontale airbag wordt beschermd.

---

BIJLAGE 2

OPSTELLING VAN DE GOEDKEURINGSMERKEN

1.   Opstelling van de goedkeuringsmerken met betrekking tot de installatie van veiligheidsgordels

MODEL A

(Zie punt 5.2.4 van dit reglement)

Image 6

Bovenstaand goedkeuringsmerk, aangebracht op een voertuig, geeft aan dat het voertuigtype in kwestie wat de veiligheidsgordels betreft in Nederland (E 4) krachtens Reglement nr. 16 is goedgekeurd. Het goedkeuringsnummer geeft aan dat de goedkeuring is verleend overeenkomstig de voorschriften van Reglement nr. 16, zoals gewijzigd bij wijzigingenreeks 07.

MODEL B

(Zie punt 5.2.5 van dit reglement)

Image 7

Bovenstaand goedkeuringsmerk, aangebracht op een voertuig, geeft aan dat het voertuigtype in kwestie in Nederland (E 4) krachtens de Reglementen nrs. 16 en 52 is goedgekeurd (1). De goedkeuringsnummers geven aan dat, op de respectieve datum van goedkeuring, Reglement nr. 16 wijzigingenreeks 07 en Reglement nr. 52 wijzigingenreeks 01 bevatte.

2.   Opstelling van de goedkeuringsmerken van veiligheidsgordels (Zie punt 5.3.5 van dit reglement)

Image 8

De gordel waarop bovenstaand goedkeuringsmerk is aangebracht, is een driepuntsgordel (A), uitgerust met een energieabsorberende voorziening (e), die in Nederland (E 4) is goedgekeurd onder nummer 062439; op het ogenblik van de goedkeuring was wijzigingenreeks 06 al in het reglement opgenomen.

Image 9

De gordel waarop bovenstaand goedkeuringsmerk is aangebracht, is een heupgordel (B), uitgerust met een oprolmechanisme (type 4) met meervoudige gevoeligheid (m), die in Nederland (E 4) is goedgekeurd onder nummer 062489; op het ogenblik van de goedkeuring was wijzigingenreeks 06 al in het reglement opgenomen.

Opmerking: Het goedkeuringsnummer en de aanvullende symbolen moeten dicht bij de cirkel worden aangebracht, boven, onder, links of rechts van de letter E. De cijfers van het goedkeuringsnummer moeten zich aan dezelfde kant van de letter E bevinden en in dezelfde richting wijzen. De aanvullende symbolen moeten zich diametraal tegenover het goedkeuringsnummer bevinden. Het gebruik van Romeinse cijfers als goedkeuringsnummer moet worden vermeden om verwarring met andere symbolen te voorkomen.

Image 10

De gordel waarop bovenstaand goedkeuringsmerk is aangebracht, is een gordel van een speciaal type (S), uitgerust met een energieabsorberende voorziening (e), die in Nederland (E 4) is goedgekeurd onder nummer 0622439; op het ogenblik van de goedkeuring was wijzigingenreeks 06 al in het reglement opgenomen.

Image 11

De gordel waarop bovenstaand goedkeuringsmerk is aangebracht, maakt deel uit van een beveiligingssysteem (Z) en is een gordel van een speciaal type (S) die met een energieabsorberende voorziening (e) is uitgerust. Deze gordel is in Nederland (E 4) goedgekeurd onder nummer 0624391; op het ogenblik van de goedkeuring was wijzigingenreeks 06 al in het reglement opgenomen.

Image 12

De gordel waarop bovenstaand goedkeuringsmerk is aangebracht, is een driepuntsgordel (A), uitgerust met een oprolmechanisme van type 4N (r4N) met meervoudige gevoeligheid (m), die in Nederland (E 4) is goedgekeurd onder nummer 062439; op het ogenblik van de goedkeuring was wijzigingenreeks 06 al in het reglement opgenomen. Deze gordel mag niet worden gemonteerd in voertuigen van categorie M1.

Image 13

De gordel waarop bovenstaand goedkeuringsmerk is aangebracht, is een driepuntsgordel (A), uitgerust met een energieabsorberende voorziening (e) die aan de specifieke voorschriften van punt 6.4.1.3.3 of 6.4.1.3.4 van dit reglement voldoet en met een oprolmechanisme van type 4 (r4) met meervoudige gevoeligheid (m), die in Nederland (E 4) is goedgekeurd onder nummer 062439. De eerste twee cijfers van het nummer geven aan dat op het ogenblik van de goedkeuring wijzigingenreeks 06 al in het reglement was opgenomen. Deze veiligheidsgordel moet worden geïnstalleerd in een voertuig waarvan de desbetreffende zitplaats met een airbag is uitgerust.

---

(1)  Het tweede nummer dient alleen ter illustratie.

---

BIJLAGE 3

SCHEMA VAN EEN TOESTEL OM DE DUURZAAMHEID VAN OPROLMECHANISMEN TE TESTEN

OPROLMECHANISME

TANDWIELMOTOR

---

BIJLAGE 4

SCHEMA VAN EEN TOESTEL OM DE VERGRENDELING VAN OPROLMECHANISMEN MET NOODVERGRENDELING TE TESTEN

Onderstaande figuur stelt een toestel voor dat voor deze tests geschikt is. Het bestaat uit een motor met nok waarvan de aandrijfrol met draden verbonden is aan een trolley die op een geleiding is geplaatst. De constructie van de nok en het toerental van de motor zijn van dien aard dat de voorgeschreven versnelling wordt verkregen met de in punt 7.6.2.2 van dit reglement gespecificeerde versnellingsfactor; de slag moet langer zijn dan de maximaal toegestane verplaatsing van het riemweefsel vóór vergrendeling.

Op de trolley is een steun aangebracht die zodanig kan worden gedraaid dat het oprolmechanisme daarop kan worden gemonteerd in verschillende standen ten opzichte van de verplaatsingsrichting van de trolley.

Wanneer oprolmechanismen worden getest op gevoeligheid voor riembewegingen, worden ze op een passende vaste steun gemonteerd en wordt de riem aan de trolley bevestigd.

Voor bovengenoemde tests moeten de door de fabrikant of zijn gemachtigde vertegenwoordiger geleverde steunen of andere onderdelen in de testinstallatie worden ingebouwd, waarbij de installatie in een voertuig zo getrouw mogelijk wordt gesimuleerd.

Alle aanvullende steunen en andere onderdelen die nodig zijn om de installatie in het voertuig te simuleren, worden door de fabrikant of zijn gemachtigde vertegenwoordiger ter beschikking gesteld.

OPROLMECHANISME

---

BIJLAGE 5

SCHEMA VAN EEN TOESTEL OM DE STOFBESTENDIGHEID TE TESTEN

(afmetingen in mm)

500

Oprolmechanisme

Opening

Klep en filter

Lucht

Stof

Stofverzamelbak

Aandrijfas

40°

250

Oprolmechanisme

500

---

BIJLAGE 6

BESCHRIJVING VAN DE TROLLEY, DE STOEL, DE BEVESTIGINGEN EN DE STOPVOORZIENING

1.   TROLLEY

Voor de tests van veiligheidsgordels moet de trolley, waarop uitsluitend de stoel is bevestigd, een massa van 400 ± 20 kg hebben. Voor de tests van beveiligingssystemen moet de trolley, met de daaraan bevestigde voertuigstructuur, een massa van 800 kg hebben. Indien nodig wordt de totale massa van trolley en voertuigstructuur echter met telkens 200 kg verhoogd. De totale massa mag in geen geval meer dan ±40 kg van de nominale waarde verschillen.

2.   STOEL

Behalve bij tests van beveiligingssystemen moet de stoel een stijve constructie en een glad oppervlak hebben. De voorschriften van figuur 1 van deze bijlage moeten worden nageleefd, waarbij erop moet worden toegezien dat geen enkel metalen onderdeel met de gordel in contact kan komen.

3.   VERANKERINGEN

3.1.   Als een gordel die met een in punt 2.14.6 gedefinieerd verstelsysteem van de gordelhoogte is uitgerust, moet dit verstelsysteem worden bevestigd aan een stijf frame of aan het gewoonlijk voor de montage van dit verstelsysteem bestemde voertuigonderdeel dat stevig op de testtrolley moet worden vastgezet.

3.2.   De algemene verankeringen moeten overeenkomstig figuur 1 worden opgesteld. De punten die overeenkomen met de plaatsen van de verankeringen geven aan waar de uiteinden van de gordel met de trolley of eventueel met de krachtomvormer moeten worden verbonden. Indien de riemlengte tussen de bovenrand van de sluiting en de bevestigingsopening voor de riemsteun niet meer dan 250 mm bedraagt, zijn de punten A, B en K de verankeringen voor normaal gebruik; zoniet worden de punten A1 en B1 gebruikt. Voor de plaats van de verankeringspunten geldt de volgende tolerantie: elk verankeringspunt mag ten hoogste 50 mm van de in figuur 1 aangegeven overeenkomstige punten A, B en K, of A1, B1 en K liggen.

3.3.   De structuur die de verankeringen draagt, moet stijf zijn. De verplaatsing van de verankering bovenaan mag niet meer dan 0,2 mm in de lengterichting bedragen indien hierop een belasting van 98 daN in deze richting wordt uitgeoefend. De trolley moet zodanig zijn vervaardigd dat de delen die de verankeringen dragen, tijdens de test geen enkele blijvende vervorming ondergaan.

3.4.   Indien een vierde verankering nodig is om het oprolmechanisme te bevestigen, moet deze:

| | zich in het verticale langsvlak door K bevinden; |
| --- | --- |

zich in het verticale langsvlak door K bevinden;

| | het kantelen van het oprolmechanisme onder de door de fabrikant voorgeschreven hoek mogelijk maken; |
| --- | --- |

het kantelen van het oprolmechanisme onder de door de fabrikant voorgeschreven hoek mogelijk maken;

| | zich op de cirkelboog met straal KB1 = 790 mm bevinden, voor zover de lengte tussen de bovenste riemgeleider en het punt waar de riem uit het oprolmechanisme komt ten minste 540 mm bedraagt; in alle andere gevallen moet deze verankering zich op een cirkelboog met een straal van 350 mm om het middelpunt K bevinden. |
| --- | --- |

zich op de cirkelboog met straal KB1 = 790 mm bevinden, voor zover de lengte tussen de bovenste riemgeleider en het punt waar de riem uit het oprolmechanisme komt ten minste 540 mm bedraagt; in alle andere gevallen moet deze verankering zich op een cirkelboog met een straal van 350 mm om het middelpunt K bevinden.

4.   STOPVOORZIENING

4.1.   De stopvoorziening bestaat uit twee identieke en evenwijdig gemonteerde schokdempers, behalve bij beveiligingssystemen, waarvoor vier schokdempers worden gebruikt voor een nominale massa van 800 kg. Voor elke stijging van de nominale massa met 200 kg moet indien nodig een extra schokdemper worden gebruikt.

| | een omhulsel dat wordt gevormd door een stalen buis; |
| --- | --- |

een omhulsel dat wordt gevormd door een stalen buis;

| | een energieabsorberende polyurethaanbuis; |
| --- | --- |

een energieabsorberende polyurethaanbuis;

| | een olijfvormige knop van gepolijst staal die in de schokdemper doordringt; en |
| --- | --- |

een olijfvormige knop van gepolijst staal die in de schokdemper doordringt; en

| | een stang en een stootplaat. |
| --- | --- |

een stang en een stootplaat.

4.2.   De afmetingen van de verschillende onderdelen van deze schokdemper zijn in de figuren 2, 3 en 4 aangegeven.

4.3.   De kenmerken van het absorberend materiaal zijn in de tabel van deze bijlage vermeld. Vlak voor elke test moeten de buizen gedurende ten minste 12 uur bij een temperatuur tussen 15 en 25 °C worden bewaard, zonder te worden gebruikt. Tijdens de dynamische tests van veiligheidsgordels of beveiligingssystemen moet de stopvoorziening dezelfde temperatuur hebben als tijdens de kalibreringstest, met een tolerantie van ± 2 °C. De stopvoorziening moet voldoen aan de in bijlage 8 vermelde voorschriften. Een andere voorziening die gelijkwaardige resultaten oplevert, mag worden gebruikt.

Kenmerken van het absorberend materiaal

(ASTM-methode D 735, tenzij anders vermeld)

| Shorehardheid A | 95 ± 2 bij een temperatuur van 20 ± 5 °C |
| --- | --- |
| Breuksterkte | Ro > 343 daN/cm2 |
| Minimumrek | Ao > 400 % |
| Module bij 100 % rek: | > 108 daN/cm2 |
| Module bij 300 % rek: | > 235 daN/cm2 |
| Brosheid in koude toestand (ASTM-methode D 736): | 5 uur bij – 55 °C |
| Compressie (methode B): | 22 uur bij 70 °C < 45 % |
| Dichtheid bij 25 °C: | tussen 1,05 en 1,10 |

Shorehardheid A

95 ± 2 bij een temperatuur van 20 ± 5 °C

Breuksterkte

Ro > 343 daN/cm2

Minimumrek

Ao > 400 %

Module bij 100 % rek:

> 108 daN/cm2

Module bij 300 % rek:

> 235 daN/cm2

Brosheid in koude toestand (ASTM-methode D 736):

5 uur bij – 55 °C

Compressie (methode B):

22 uur bij 70 °C < 45 %

Dichtheid bij 25 °C:

tussen 1,05 en 1,10

| Veroudering aan de lucht (ASTM-methode D 573): |
| --- |
| 70 uur bij 100 °C | — | Shorehardheid A: |

Veroudering aan de lucht (ASTM-methode D 573):

70 uur bij 100 °C

—

Shorehardheid A:

maximumvariatie ± 3

| — | Breuksterkte: |
| --- | --- |

—

Breuksterkte:

afname < 10 % van Ro

| — | Rek: |
| --- | --- |

—

Rek:

afname < 10 % van Ao

| — | Massa: |
| --- | --- |

—

Massa:

afname < 1 %

Onderdompeling in olie (methode ASTM nr. 1 olie):

70 uur bij 100 °C

| — | Shorehardheid A: |
| --- | --- |

—

Shorehardheid A:

maximumvariatie ± 4

| — | Breuksterkte: |
| --- | --- |

—

Breuksterkte:

afname < 15 % van Ro

| — | Rek: |
| --- | --- |

—

Rek:

afname < 10 % van Ao

| — | Volume: |
| --- | --- |

—

Volume:

zwellen < 5 %

Onderdompeling in olie (methode ASTM nr. 3 olie):

70 uur bij 100 °C

| — | Breuksterkte: |
| --- | --- |

—

Breuksterkte:

afname < 15 % van Ro

| — | Rek: |
| --- | --- |

—

Rek:

afname < 15 % van Ao

| — | Volume: |
| --- | --- |

—

Volume:

zwellen < 20 %

Onderdompeling in gedestilleerd water:

1 week bij 70 °C:

| — | Breuksterkte: |
| --- | --- |

—

Breuksterkte:

afname < 35 % van Ro

| — | Rek: |
| --- | --- |

—

Rek:

toename < 20 % van Ao

Figuur 1

Trolley, stoel, verankering

Afmetingen in mm

Toleranties: ± 5 mm

Roestvrijstalen plaat (ongeverfd)

Figuur 2

Figuur 2

Stopvoorziening

Stopvoorziening

(Geassembleerd)

Polyurethaanbuis

Op de trolley bevestigde stalen buis

Stang

De speling hangt af van de buitendiameter van de polyurethaanbuis (push-fit)

Voor details: zie fig. 4

Voor details: zie fig. 3

Olijfvormige knop

Figuur 3

Figuur 3

Stopvoorziening

Stopvoorziening

(Polyurethaanbuis)

Oppervlakteafwerking van de buis

Interferentietolerantie ± 0,2

Alle afmetingen in mm

Materiaal A

Figuur 4

Figuur 4

Stopvoorziening

Stopvoorziening

(Olijfvormige knop)

Image 21

| * | Deze afmeting kan variëren van 43 tot 49 mm.
  Afmetingen in mm |
| --- | --- |

*

Deze afmeting kan variëren van 43 tot 49 mm.

Afmetingen in mm

Image 22

| Oppervlakteafwerking | Interferentietolerantie: ± 0,1 |
| --- | --- |

Formula

Interferentietolerantie: ± 0,1

---

BIJLAGE 7

BESCHRIJVING VAN DE DUMMY

1.   SPECIFICATIES VAN DE DUMMY

1.1.   Algemeen

De voornaamste kenmerken van deze dummy zijn aangegeven in de volgende figuren en tabellen:

| Figuur 1 | Zijaanzicht van hoofd, hals en romp; |
| --- | --- |
| Figuur 2 | Vooraanzicht van hoofd, hals en romp; |
| Figuur 3 | Zijaanzicht van heup, dijen en onderbeen; |
| Figuur 4 | Vooraanzicht van heup, dijen en onderbeen; |
| Figuur 5 | Belangrijkste afmetingen; |
| Figuur 6 | Dummy in zittende houding, waarbij zijn aangeduid: | de plaats van het zwaartepunt, |

Figuur 1

Zijaanzicht van hoofd, hals en romp;

Figuur 2

Vooraanzicht van hoofd, hals en romp;

Figuur 3

Zijaanzicht van heup, dijen en onderbeen;

Figuur 4

Vooraanzicht van heup, dijen en onderbeen;

Figuur 5

Belangrijkste afmetingen;

Figuur 6

Dummy in zittende houding, waarbij zijn aangeduid:

de plaats van het zwaartepunt,

| | de plaats van de punten waarop de verplaatsing moet worden gemeten; en de schouderhoogte. |
| --- | --- |

de plaats van de punten waarop de verplaatsing moet worden gemeten; en de schouderhoogte.

Tabel 1

Referenties, namen, materialen en voornaamste afmetingen van de onderdelen van de dummy; en

Tabel 2

Massa van hoofd, hals, romp, dijen en onderbeen.

1.2.   Beschrijving van de dummy

1.2.1.   Structuur van het onderbeen (zie de figuren 3 en 4)

De structuur van het onderbeen bestaat uit drie onderdelen:

| | een voetzoolplaat (30), |
| --- | --- |

een voetzoolplaat (30),

| | een buis van het scheenbeen (29), en |
| --- | --- |

een buis van het scheenbeen (29), en

| | een kniebuis (26). |
| --- | --- |

een kniebuis (26).

De kniebuis is voorzien van twee randen die de beweging van het onderbeen ten opzichte van de dij beperken.

Vanuit de rechte stand kan het onderbeen ongeveer 120° achterwaarts draaien.

1.2.2.   Structuur van de dij (zie de figuren 3 en 4)

De structuur van de dij bestaat uit drie onderdelen:

| | een kniebuis (22), |
| --- | --- |

een kniebuis (22),

| | een dijstaaf (21), en |
| --- | --- |

een dijstaaf (21), en

| | een heupbuis (20). |
| --- | --- |

een heupbuis (20).

De bewegingen van de knie worden beperkt door twee groeven in de kniebuis (22), waarin de randen van het onderbeen passen.

1.2.3.   Structuur van de romp (zie de figuren 1 en 2)

De structuur van de romp bestaat uit:

| | een heupbuis (2), |
| --- | --- |

een heupbuis (2),

| | een rollenketting (4), |
| --- | --- |

een rollenketting (4),

| | ribben (6 en 7), |
| --- | --- |

ribben (6 en 7),

| | een borstbeen (8), en |
| --- | --- |

een borstbeen (8), en

| | een bevestiging van de ketting (3 en gedeeltelijk 7 en 8) |
| --- | --- |

een bevestiging van de ketting (3 en gedeeltelijk 7 en 8)

1.2.4.   Hals (zie de figuren 1 en 2)

De hals bestaat uit zeven polyurethaanschijven (9). De stijfheid van de hals kan worden geregeld met behulp van een kettingspanner.

1.2.5.   Hoofd (zie de figuren 1 en 2)

Het hoofd (15) als zodanig is hol; het polyurethaan is versterkt met plaatstaal (17). De kettingspanner waarmee de hals kan worden geregeld, bestaat uit een polyamideblok (10), een buisvormig afstandsstuk (11) en spanners (12 en 13). Het hoofd kan worden gedraaid om het atlas-asgewricht, dat bestaat uit een regelvoorziening (14 en 18), een afstandsstuk (16) en een polyamideblok (10).

1.2.6.   Kniegewricht (zie figuur 4)

Het onderbeen en de dijen zijn verbonden door middel van een buis (27) en een spanner (28).

1.2.7.   Heupgewricht (zie figuur 4)

De dijen en de romp zijn verbonden door middel van een buis (23), wrijvingsplaten (24) en een spaninrichting (25).

1.2.8.   Polyurethaan

Vorm: samenstelling PU 123 CH

Hardheid: 50-60 Shore A

1.2.9.   Overalls

De dummy is gekleed in een speciale overall (zie tabel 1).

2.   CORRECTIEGEWICHTEN

2.1.   Algemeen

Om bepaalde waarden en de totale massa van de dummy te ijken, wordt de massaverdeling gecorrigeerd met behulp van zes stalen correctiegewichten van 1 kg elk, die op het heupgewricht kunnen worden aangebracht. Zes andere polyurethaan correctiegewichten van elk 1 kg kunnen aan de rugkant van de romp worden aangebracht.

3.   KUSSEN

Tussen de borstkas van de dummy en de overall moet een kussen worden aangebracht. Dit kussen moet zijn vervaardigd uit polyethyleenschuim dat aan de volgende specificaties voldoet:

Hardheid: 7-10 Shore A

Dikte: 25 mm + 5

Het kussen moet vervangbaar zijn.

4.   AFSTELLING VAN DE GEWRICHTEN

4.1.   Algemeen

Om reproduceerbare resultaten te verkrijgen, is het noodzakelijk de wrijving van elk gewricht te specificeren en te controleren.

4.2.   Kniegewricht

Draai het kniegewricht aan.

Plaats de dij en het onderbeen verticaal.

Draai het onderbeen 30°.

Draai geleidelijk de spanner (28) los tot het onderbeen onder zijn eigen gewicht begint te vallen.

Zet de spanner in deze stand vast.

4.3.   Heupgewricht

Draai het heupgewricht aan.

Plaats de dij in horizontale stand en de romp in verticale stand.

Draai de romp voorwaarts tot de romp en de dij een hoek van 60° vormen.

Laat geleidelijk de spanner los tot de romp onder zijn eigen gewicht begint te vallen.

Zet de spanner in deze stand vast.

4.4.   Atlas-asgewricht

Stel het atlas-asgewricht zo af dat het in voorwaartse en achterwaartse richting net niet valt onder zijn eigen gewicht.

4.5.   Hals

De hals kan worden geregeld met behulp van de kettingspanner (13). Wanneer de hals is afgesteld moet het bovenste uiteinde van de spanner zich 4 tot 6 cm verplaatsen wanneer er een horizontale belasting van 10 daN op wordt uitgeoefend.

Tabel 1

| Referentienummer | Naam | Materiaal | Afmetingen |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Lichaam | Polyurethaan | — |
| 2 | Heupbuis | Staal | 76 × 70 × 100 mm |
| 3 | Bevestigingen van de ketting | Staal | 25 × 10 × 70 mm |
| 4 | Rollenketting | Staal | 3/4 |
| 5 | Schouderplaat | Polyurethaan | — |
| 6 | Profiel | Staal | 30 × 30 × 3 × 250 mm |
| 7 | Ribben | Geperforeerde staalplaat | 400 × 85 × 1,5 mm |
| 8 | Borstbeen | Geperforeerde staalplaat | 250 × 90 × 1,5 mm |
| 9 | Schijven (zes) | Polyurethaan | ø 90 × 20 mm |
| | | | ø 80 × 20 mm |
| | | | ø 75 × 20 mm |
| | | | ø 70 × 20 mm |
| | | | ø 65 × 20 mm |
| | | | ø 60 × 20 mm |
| 10 | Blok | Polyamide | 60 × 60 × 25 mm |
| 11 | Buisvormig afstandsstuk | Staal | 40 × 40 × 2 × 50 mm |
| 12 | Spannerbout | Staal | M16 × 90 mm |
| 13 | Spannermoer | Staal | M16 |
| 14 | Spanner van het atlas-asgewricht | Staal | ø 12 × 130 mm (M12) |
| 15 | Hoofd | Polyurethaan | — |
| 16 | Buisvormig afstandsstuk | Staal | ø 18 × 13 × 17 mm |
| 17 | Verstevigingsplaat | Staal | 30 × 3 × 500 mm |
| 18 | Spannermoer | Staal | M12 mm |
| 19 | Dijen | Polyurethaan | — |
| 20 | Heupbuis | Staal | 76 × 70 × 80 mm |
| 21 | Dijstaaf | Staal | 30 × 30 × 440 mm |
| 22 | Kniebuis | Staal | 52 × 46 × 40 mm |
| 23 | Heupverbindingsbuis | Staal | 70 × 64 × 250 mm |
| 24 | Wrijvingsplaten (vier) | Staal | 160 × 75 × 1 mm |
| 25 | Spanner | Staal | M12 × 320 mm + platen en moeren |
| 26 | Kniebuis | Staal | 52 × 46 × 160 mm |
| 27 | Knieverbindingsbuis | Staal | 44 × 39 × 190 mm |
| 28 | Spannerplaat | Staal | ø 70 × 4 mm |
| 29 | Scheenbeenbuis | Staal | 50 × 50 × 2 × 460 mm |
| 30 | Voetzoolplaat | Staal | 100 × 170 × 3 mm |
| 31 | Correctiegewichten voor de romp (zes) | Polyurethaan | Elk 1 kg |
| 32 | Kussen | Polystyreenschuim | 350 × 250 × 25 mm |
| 33 | Overall | Katoen en polyamideriemen | — |
| 34 | Correctiegewichten voor de heup (zes) | Staal | Elk 1 kg |

Referentienummer

Naam

Materiaal

Afmetingen

1

Lichaam

Polyurethaan

—

2

Heupbuis

Staal

76 × 70 × 100 mm

3

Bevestigingen van de ketting

Staal

25 × 10 × 70 mm

4

Rollenketting

Staal

3/4

5

Schouderplaat

Polyurethaan

—

6

Profiel

Staal

30 × 30 × 3 × 250 mm

7

Ribben

Geperforeerde staalplaat

400 × 85 × 1,5 mm

8

Borstbeen

Geperforeerde staalplaat

250 × 90 × 1,5 mm

9

Schijven (zes)

Polyurethaan

ø 90 × 20 mm

ø 80 × 20 mm

ø 75 × 20 mm

ø 70 × 20 mm

ø 65 × 20 mm

ø 60 × 20 mm

10

Blok

Polyamide

60 × 60 × 25 mm

11

Buisvormig afstandsstuk

Staal

40 × 40 × 2 × 50 mm

12

Spannerbout

Staal

M16 × 90 mm

13

Spannermoer

Staal

M16

14

Spanner van het atlas-asgewricht

Staal

ø 12 × 130 mm (M12)

15

Hoofd

Polyurethaan

—

16

Buisvormig afstandsstuk

Staal

ø 18 × 13 × 17 mm

17

Verstevigingsplaat

Staal

30 × 3 × 500 mm

18

Spannermoer

Staal

M12 mm

19

Dijen

Polyurethaan

—

20

Heupbuis

Staal

76 × 70 × 80 mm

21

Dijstaaf

Staal

30 × 30 × 440 mm

22

Kniebuis

Staal

52 × 46 × 40 mm

23

Heupverbindingsbuis

Staal

70 × 64 × 250 mm

24

Wrijvingsplaten (vier)

Staal

160 × 75 × 1 mm

25

Spanner

Staal

M12 × 320 mm + platen en moeren

26

Kniebuis

Staal

52 × 46 × 160 mm

27

Knieverbindingsbuis

Staal

44 × 39 × 190 mm

28

Spannerplaat

Staal

ø 70 × 4 mm

29

Scheenbeenbuis

Staal

50 × 50 × 2 × 460 mm

30

Voetzoolplaat

Staal

100 × 170 × 3 mm

31

Correctiegewichten voor de romp (zes)

Polyurethaan

Elk 1 kg

32

Kussen

Polystyreenschuim

350 × 250 × 25 mm

33

Overall

Katoen en polyamideriemen

—

34

Correctiegewichten voor de heup (zes)

Staal

Elk 1 kg

Tabel 2

| Onderdelen van de dummy | Massa in kg |
| --- | --- |
| Hoofd en hals | 4,6 ± 0,3 |
| Romp en armen | 40,3 ± 1,0 |
| Dijen | 16,2 ± 0,5 |
| Onderbeen en voet | 9,0 ± 0,5 |
| Totale massa, inclusief correctiegewichten | 75,5 ± 1,0 |

Onderdelen van de dummy

Massa in kg

Hoofd en hals

4,6 ± 0,3

Romp en armen

40,3 ± 1,0

Dijen

16,2 ± 0,5

Onderbeen en voet

9,0 ± 0,5

Totale massa, inclusief correctiegewichten

75,5 ± 1,0

Figuur 1

Image 23

Figuur 2

Image 24

| Figuur 3 | Figuur 4 |
| --- | --- |
| | |

Figuur 3

Figuur 4

Image 25

Image 26

Figuur 5

Image 27

Figuur 6

Image 28

G= zwaartepunt

T= referentiepunt van de romp (gelegen aan de achterzijde, op de middellijn van de dummy)

P= referentiepunt van het bekken (gelegen aan de achterzijde, op de middellijn van de dummy)

Bij de meting van de verplaatsing op punt P wordt geen rekening gehouden met de draaiverplaatsing rond de heupas en rond een verticale as.

---

BIJLAGE 8

BESCHRIJVING VAN DE VERTRAGINGS- OF VERSNELLINGSCURVE VAN DE TROLLEY ALS FUNCTIE VAN DE TIJD

In alle gevallen moeten de kalibrerings- en meetprocedures voldoen aan de in ISO-norm 6487:2002 vastgestelde procedures; de meetapparatuur moet beantwoorden aan de specificatie van een datakanaal met kanaalfrequentieklasse (CFC) 60.

Definitie van de verschillende curven

| Tijd (ms) | Versnelling (g)
  Lage band | Versnelling (g)
  Hoge band |
| --- | --- | --- |
| 0 | — | 20 |
| 10 | 0 | — |
| 10 | 15 | — |
| 15 | 20 | — |
| 18 | — | 32 |
| 25 | 26 | — |
| 45 | 26 | — |
| 55 | 20 | — |
| 60 | 0 | 32 |
| 80 | — | 0 |

Tijd (ms)

Versnelling (g)

Lage band

Versnelling (g)

Hoge band

0

—

20

10

0

—

10

15

—

15

20

—

18

—

32

25

26

—

45

26

—

55

20

—

60

0

32

80

—

0

g niveau

Tijd (ms)

Hoog

Laag

Het aanvullende segment (zie punt 7.7.4.2) geldt alleen voor de versnellingstrolley.

---

BIJLAGE 9

INSTRUCTIES

Elke veiligheidsgordel moet vergezeld gaan van de volgende instructies in de taal (talen) van het land waar de gordel in de handel zal worden gebracht.

| 1. | Installatie-instructies (niet vereist als de voertuigfabrikant zelf de veiligheidsgordel installeert), waarin vermeld wordt voor welke voertuigtypen de veiligheidsgordel geschikt is en hoe de veiligheidsgordel correct aan het voertuig moet worden bevestigd, en waarin erop wordt gewezen dat schurende riemen moeten worden vermeden. |
| --- | --- |

1.

Installatie-instructies (niet vereist als de voertuigfabrikant zelf de veiligheidsgordel installeert), waarin vermeld wordt voor welke voertuigtypen de veiligheidsgordel geschikt is en hoe de veiligheidsgordel correct aan het voertuig moet worden bevestigd, en waarin erop wordt gewezen dat schurende riemen moeten worden vermeden.

| 2. | Gebruiksinstructies (als de voertuigfabrikant zelf de veiligheidsgordel installeert, mogen deze in de gebruikershandleiding van het voertuig worden opgenomen), waardoor de gebruiker de veiligheidsgordel optimaal kan gebruiken. In deze instructies moet worden gewezen op:






  a) | het belang dat de gordel tijdens alle verplaatsingen met het voertuig wordt gedragen; |
| --- | --- | --- |

2.

Gebruiksinstructies (als de voertuigfabrikant zelf de veiligheidsgordel installeert, mogen deze in de gebruikershandleiding van het voertuig worden opgenomen), waardoor de gebruiker de veiligheidsgordel optimaal kan gebruiken. In deze instructies moet worden gewezen op:

a)

het belang dat de gordel tijdens alle verplaatsingen met het voertuig wordt gedragen;

| b) | de juiste wijze waarop de gordel moet worden gedragen en met name:






  i) | de plaats van de sluiting; |
| --- | --- | --- |

b)

de juiste wijze waarop de gordel moet worden gedragen en met name:

i)

de plaats van de sluiting;

| ii) | de wenselijkheid om de gordel strak aan te trekken; |
| --- | --- |

ii)

de wenselijkheid om de gordel strak aan te trekken;

| iii) | de correcte positie van de riemen en de noodzaak om te vermijden dat deze worden verdraaid; |
| --- | --- |

iii)

de correcte positie van de riemen en de noodzaak om te vermijden dat deze worden verdraaid;

| iv) | het feit dat elke gordel slechts door een persoon tegelijk mag worden gedragen en dat men geen gordel mag aanbrengen bij een kind dat bij een passagier op schoot zit; |
| --- | --- |

iv)

het feit dat elke gordel slechts door een persoon tegelijk mag worden gedragen en dat men geen gordel mag aanbrengen bij een kind dat bij een passagier op schoot zit;

| c) | de wijze waarop de sluiting wordt bediend; |
| --- | --- |

c)

de wijze waarop de sluiting wordt bediend;

| d) | de wijze waarop de gordel wordt versteld; |
| --- | --- |

d)

de wijze waarop de gordel wordt versteld;

| e) | de wijze waarop oprolmechanismen die deel van de gordel kunnen uitmaken, worden bediend, en de methode om na te gaan of zij zijn vergrendeld; |
| --- | --- |

e)

de wijze waarop oprolmechanismen die deel van de gordel kunnen uitmaken, worden bediend, en de methode om na te gaan of zij zijn vergrendeld;

| f) | de methode die wordt aanbevolen om de gordel te reinigen en eventueel na reiniging opnieuw te monteren; |
| --- | --- |

f)

de methode die wordt aanbevolen om de gordel te reinigen en eventueel na reiniging opnieuw te monteren;

| g) | de noodzaak om de gordel te vervangen na een zwaar ongeval of indien rafels of scheuren worden geconstateerd, wanneer een visuele overbelastingsindicator van een gordel aangeeft dat de gordel niet geschikt is voor verder gebruik of wanneer de voorspanvoorziening van een gordel, indien aanwezig, is geactiveerd; |
| --- | --- |

g)

de noodzaak om de gordel te vervangen na een zwaar ongeval of indien rafels of scheuren worden geconstateerd, wanneer een visuele overbelastingsindicator van een gordel aangeeft dat de gordel niet geschikt is voor verder gebruik of wanneer de voorspanvoorziening van een gordel, indien aanwezig, is geactiveerd;

| h) | het feit dat de gordel op geen enkele wijze mag worden aangepast of gewijzigd, omdat dergelijke veranderingen de doeltreffendheid van de gordel kunnen verminderen; vooral wanneer de gordel zodanig ontworpen is dat hij gedeeltelijk kan worden gedemonteerd, moet in de instructies worden aangegeven hoe hij opnieuw moet worden gemonteerd; |
| --- | --- |

h)

het feit dat de gordel op geen enkele wijze mag worden aangepast of gewijzigd, omdat dergelijke veranderingen de doeltreffendheid van de gordel kunnen verminderen; vooral wanneer de gordel zodanig ontworpen is dat hij gedeeltelijk kan worden gedemonteerd, moet in de instructies worden aangegeven hoe hij opnieuw moet worden gemonteerd;

| i) | het feit dat de gordel voor volwassen inzittenden is bestemd; |
| --- | --- |

i)

het feit dat de gordel voor volwassen inzittenden is bestemd;

| j) | het oprollen van de gordel wanneer deze niet wordt gebruikt. |
| --- | --- |

j)

het oprollen van de gordel wanneer deze niet wordt gebruikt.

| 3. | Bij veiligheidsgordels met een oprolmechanisme van het type 4N moet er in de installatie-instructies en op de verpakking op worden gewezen dat deze gordel niet geschikt is voor installatie in motorvoertuigen voor personenvervoer met niet meer dan negen zitplaatsen, de bestuurderszitplaats inbegrepen. |
| --- | --- |

3.

Bij veiligheidsgordels met een oprolmechanisme van het type 4N moet er in de installatie-instructies en op de verpakking op worden gewezen dat deze gordel niet geschikt is voor installatie in motorvoertuigen voor personenvervoer met niet meer dan negen zitplaatsen, de bestuurderszitplaats inbegrepen.

| 4. | In het geval van voertuigen waarbij gebruik kan worden gemaakt van de kruisriem moet de fabrikant/aanvrager installatievoorschriften voor de gebruiker verstrekken. De fabrikant van de harnasgordel schrijft voor hoe de aanvullende verstevigingselementen voor de verankeringen van kruisriemen moeten worden geïnstalleerd en in welke voertuigen ze moeten worden geïnstalleerd. |
| --- | --- |

4.

In het geval van voertuigen waarbij gebruik kan worden gemaakt van de kruisriem moet de fabrikant/aanvrager installatievoorschriften voor de gebruiker verstrekken. De fabrikant van de harnasgordel schrijft voor hoe de aanvullende verstevigingselementen voor de verankeringen van kruisriemen moeten worden geïnstalleerd en in welke voertuigen ze moeten worden geïnstalleerd.

---

BIJLAGE 10

TEST VAN EEN GEMEENSCHAPPELIJKE SLUITING

Hoek die moet worden vastgesteld tijdens de in de punten 7.5.5 en 7.7.1 beschreven procedure

1 470 daN

1 470 daN

W

W= uitgeoefende belasting

W

---

BIJLAGE 11

SCHUUR- EN MICROSLIPTEST

Figuur 1

Procedure van type 1

Voorbeelden van testopstellingen naargelang het type verstelvoorziening

VOORBEELD A

F = 2,5 daN

Beschermriem voor de binnenste staaf

Steun

Totale beweging: 300 ± 20 mm

VOORBEELD B

F = 2,5 daN

Rotatieas

Onderste aanslag

Totale beweging: 300 ± 20 mm

Figuur 2

Figuur 2

Procedure van type 2:

Procedure van type 2:

Riemen in het horizontale vlak

F = 0,5 daN

30 ± 5°

Totale beweging: 300 ± 20 mm

Test met een riemgeleider of oprolas

F = 5 ± 0,05 daN

25 ± 5°

25 ± 5°

Totale beweging: 300 ± 20 mm

Figuur 3

Figuur 3

Procedure van type 3 en microsliptest

Procedure van type 3 en microsliptest

Totale beweging: 300 ± 20 mm

Ontspannen positie

Aangespannen positie

Aangenaaide riem

F =5 daN

F =5 daN

Verstel-voorziening

Aangenaaide riem

Verstel-voorziening

De belasting van 5 daN die op de testvoorziening wordt uitgeoefend, moet zodanig verticaal zijn gericht dat het gewicht niet schommelt en de riem niet verdraait.

De verbindingsvoorziening moet op dezelfde wijze als in het voertuig aan het gewicht van 5 daN zijn vastgemaakt.

---

BIJLAGE 12

CORROSIETEST

1.   TESTAPPARATUUR

1.1.   De apparatuur bestaat uit een nevelkamer, een reservoir met een zoutoplossing, een goed geconditioneerde persluchtvoorziening, een of meer verstuivers, steunen voor de monsters, verwarmingsapparatuur voor de ruimte en de noodzakelijke regelapparatuur. De afmetingen en constructiedetails van de apparatuur kunnen vrij worden gekozen, voor zover aan de testvoorwaarden wordt voldaan.

1.2.   Het is belangrijk erop toe te zien dat de druppels zoutoplossing die zich op het plafond of de overkapping van de ruimte verzamelen, niet op de monsters vallen.

1.3.   Druppels zoutoplossing die van de monsters druipen, mogen niet naar het reservoir worden teruggeleid om opnieuw te worden verstoven.

1.4.   De apparatuur mag niet bestaan uit materialen die van invloed zijn op het corroderend vermogen van de nevel.

2.   POSITIE VAN DE MONSTERS IN DE NEVELKAMER

2.1.   De monsters, met uitzondering van de oprolmechanismen, moeten worden opgesteld of opgehangen onder een hoek van 15 tot 30° ten opzichte van de verticaal en het grootste te testen oppervlak moet bij voorkeur evenwijdig zijn aan de hoofdrichting van de horizontale nevelstroom in de kamer.

2.2.   De oprolmechanismen moeten zodanig worden opgesteld of opgehangen dat de assen waaromheen de riem wordt opgerold, een rechte hoek vormen ten opzichte van de hoofdrichting van de horizontale nevelstroom in de kamer. Ook de opening waardoor de riem in het oprolmechanisme schuift, moet zich loodrecht op deze hoofdrichting van de nevelstroom bevinden.

2.3.   Elk monster moet zo worden geplaatst dat de nevel zich vrij op alle monsters kan afzetten.

2.4.   Elk monster moet zo worden geplaatst dat de zoutoplossing niet van het ene op het andere monster kan druppelen.

3.   ZOUTOPLOSSING

3.1.   De zoutoplossing moet worden bereid door 5 ± 1 gewichtsdelen natriumchloride op te lossen in 95 delen gedestilleerd water. Het gebruikte zout moet natriumchloride zijn dat nagenoeg vrij is van nikkel en koper en dat in droge toestand niet meer dan 0,1 % natriumjodide en in totaal niet meer dan 0,3 % verontreinigingen bevat.

3.2.   De zoutoplossing moet van dien aard zijn dat bij verstuiving bij 35 °C de pH-waarde van de verzamelde oplossing tussen 6,5 en 7,2 ligt.

4.   LUCHTTOEVOER

De perslucht die voor het verstuiven van de zoutoplossing naar de sproeier(s) wordt geleid, moet vrij zijn van olie en verontreinigingen en constant op een druk tussen 70 en 170 kN/m2 worden gehouden.

5.   OMSTANDIGHEDEN IN DE NEVELKAMER

5.1.   Het gedeelte van de nevelkamer waarin de monsters aan verstuiving worden blootgesteld, moet op een temperatuur van 35 ± 5 °C worden gehouden. In het verstuivingsgedeelte moeten ten minste twee schone nevelvangers worden geplaatst zodat geen druppels zoutoplossing worden opgevangen die afkomstig zijn van de monsters of een andere bron. De nevelvangers worden dicht bij de te testen monsters geplaatst, één zo dicht mogelijk bij een sproeier en één zo ver mogelijk van alle sproeiers verwijderd. De verstuiving moet zodanig zijn dat voor elke 80 cm2 van het horizontale opvangoppervlak per nevelvanger gemiddeld tussen 1,0 en 2,0 ml zoutoplossing per uur wordt opgevangen, gemeten over een periode van ten minste 16 uur.

5.2.   De verstuiver(s) moet(en) zo worden gericht of geleid dat het verstoven materiaal de testmonsters niet rechtstreeks treft.

---

BIJLAGE 13

VOLGORDE VAN DE TESTS

| Punt | Test | Monsters |
| --- | --- | --- |
| Gordel of beveiligingssysteem nr. | Riem nr. |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 4/6.1.2/6.1.3/6.2.1.1/ 6.2.2/6.2.3.1/6.3.1.1 | Inspectie van de gordel of het beveiligingssysteem | X | | | | | | | | | | | | | | | |
| 2.21/2.22/6.2.2.2 | Inspectie van de sluiting | X | X | X | X | X | | | | | | | | | | | |
| 6.2.2.6/6.2.2.7/ 7.5.1/7.5.5 | Sterktetest van de sluiting | | | X | | | | | | | | | | | | | |
| 6.2.3.3/7.5.1 | Sterktetest van het verstelsysteem (en indien nodig de oprolmechanismen) | | | X | | | | | | | | | | | | | |
| 6.2.4/7.5.2 | Sterktetest van de bevestigingen (en indien nodig de oprolmechanismen) | | | X | | | | | | | | | | | | | |
| 6.2.2.3/7.5.3 | Koudetest van de sluiting | X | X | | | | | | | | | | | | | | |
| 6.2.1.4/7.5.4 | Schriktest van stijve delen | X | X | | | | | | | | | | | | | | |
| 6.2.3.2/6.2.3.4/7.5.6 | Verstelgemak | | | | X | | | | | | | | | | | | |
| | Behandeling/test van de gordel of het beveiligingssysteem voor de dynamische test | | | | | | | | | | | | | | | | |
| 6.2.2.4. | Duurzaamheid van de sluiting | X | X | | | | | | | | | | | | | | |
| 6.2.1.2/7.2 | Corrosiebestendigheid van de stijve delen | X | X | | | | | | | | | | | | | | |
| | Behandeling van oprolmechanismen | | | | | | | | | | | | | | | | |
| 6.2.5.2.1/6.2.5.3.1/ 6.2.5.3.3/7.6.2 | Vergrendelingsdrempel | X | X | | | | | | | | | | | | | | |
| 6.2.5.2.2/6.2.5.3.4/ 7.6.4 | Voor het af- en oprollen benodigde kracht | X | X | | | | | | | | | | | | | | |
| 6.2.5.2.3/6.2.5.3.3/ 7.6.1 | Duurzaamheid | X | X | | | | | | | | | | | | | | |
| 6.2.5.2.3/6.2.5.3.3/ 7.2 | Corrosie | X | X | | | | | | | | | | | | | | |
| 6.2.5.2.3/6.2.5.3.3/ 7.6.3 | Stof | X | X | | | | | | | | | | | | | | |
| 6.3.1.2/7.4.3 | Test van de riembreedte | | | | | | X | X | | | | | | | | | |
| | Test van de riemsterkte na: | | | | | | | | | | | | | | | | |
| 6.3.2/7.4.1.1/7.4.2 | Blootstelling aan kameromstandigheden | | | | | | X | X | | | | | | | | | |
| 6.3.3/7.4.1.2/7.4.2 | Blootstelling aan licht | | | | | | | | X | X | | | | | | | |
| 6.3.3/7.4.1.3/7.4.2 | Blootstelling aan koude | | | | | | | | | | X | X | | | | | |
| 6.3.3/7.4.1.4/7.4.2 | Blootstelling aan hitte | | | | | | | | | | | | X | X | | | |
| 6.3.3/7.4.1.5/7.4.2 | Blootstelling aan water | | | | | | | | | | | | | | X | X | |
| 6.2.3.2/7.3 | Microsliptest | | | | X | X | | | | | | | | | | | |
| 6.4.2/7.4.1.6 | Schuurtest | | | | X | X | | | | | | | | | | | |
| 6.4.1/7.7 | Dynamische test | X | X | | | | | | | | | | | | | | |
| 6.2.2.5/6.2.2.7/7.8 | Test van het openen van de sluiting | X | X | | | | | | | | | | | | | | |
| 7.1.4. | Vasthouden van het riemmonster | | | | | | | | | | | | | | | | X |

Punt

Test

Monsters

Gordel of beveiligingssysteem nr.

Riem nr.

1

2

3

4

5

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

4/6.1.2/6.1.3/6.2.1.1/ 6.2.2/6.2.3.1/6.3.1.1

Inspectie van de gordel of het beveiligingssysteem

X

2.21/2.22/6.2.2.2

Inspectie van de sluiting

X

X

X

X

X

6.2.2.6/6.2.2.7/ 7.5.1/7.5.5

Sterktetest van de sluiting

X

6.2.3.3/7.5.1

Sterktetest van het verstelsysteem (en indien nodig de oprolmechanismen)

X

6.2.4/7.5.2

Sterktetest van de bevestigingen (en indien nodig de oprolmechanismen)

X

6.2.2.3/7.5.3

Koudetest van de sluiting

X

X

6.2.1.4/7.5.4

Schriktest van stijve delen

X

X

6.2.3.2/6.2.3.4/7.5.6

Verstelgemak

X

Behandeling/test van de gordel of het beveiligingssysteem voor de dynamische test

6.2.2.4.

Duurzaamheid van de sluiting

X

X

6.2.1.2/7.2

Corrosiebestendigheid van de stijve delen

X

X

Behandeling van oprolmechanismen

6.2.5.2.1/6.2.5.3.1/ 6.2.5.3.3/7.6.2

Vergrendelingsdrempel

X

X

6.2.5.2.2/6.2.5.3.4/ 7.6.4

Voor het af- en oprollen benodigde kracht

X

X

6.2.5.2.3/6.2.5.3.3/ 7.6.1

Duurzaamheid

X

X

6.2.5.2.3/6.2.5.3.3/ 7.2

Corrosie

X

X

6.2.5.2.3/6.2.5.3.3/ 7.6.3

Stof

X

X

6.3.1.2/7.4.3

Test van de riembreedte

X

X

Test van de riemsterkte na:

6.3.2/7.4.1.1/7.4.2

Blootstelling aan kameromstandigheden

X

X

6.3.3/7.4.1.2/7.4.2

Blootstelling aan licht

X

X

6.3.3/7.4.1.3/7.4.2

Blootstelling aan koude

X

X

6.3.3/7.4.1.4/7.4.2

Blootstelling aan hitte

X

X

6.3.3/7.4.1.5/7.4.2

Blootstelling aan water

X

X

6.2.3.2/7.3

Microsliptest

X

X

6.4.2/7.4.1.6

Schuurtest

X

X

6.4.1/7.7

Dynamische test

X

X

6.2.2.5/6.2.2.7/7.8

Test van het openen van de sluiting

X

X

7.1.4.

Vasthouden van het riemmonster

X

---

BIJLAGE 14

CONTROLE VAN DE CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

1.   TESTS

Veiligheidsgordels moeten op aantoonbare wijze voldoen aan de voorschriften die aan de volgende tests ten grondslag liggen:

1.1.   Controle van de vergrendelingsdrempel en de duurzaamheid van oprolmechanismen met noodvergrendeling

Overeenkomstig de voorschriften van punt 7.6.2 van dit reglement in de meest ongunstige richting, nadat de in de punten 7.2, 7.6.1 en 7.6.3 van dit reglement gespecificeerde duurzaamheidstests zijn uitgevoerd, zoals bepaald in punt 6.2.5.3.5 van dit reglement.

1.2.   Controle van de duurzaamheid van oprolmechanismen met automatische vergrendeling

Overeenkomstig de voorschriften van punt 7.6.1 van dit reglement, aangevuld met de overeenkomstig de punten 7.2 en 7.6.3 van dit reglement voorgeschreven tests, zoals bepaald in punt 6.2.5.2.3 van dit reglement.

1.3.   Test van de sterkte van de riemen na blootstelling

Volgens de in punt 7.4.2 van dit reglement beschreven procedure, na blootstelling overeenkomstig de voorschriften van de punten 7.4.1.1 tot en met 7.4.1.5 van dit reglement.

1.3.1.   Test van de sterkte van de riemen na schuring

Volgens de in punt 7.4.2 van dit reglement beschreven procedure, na blootstelling overeenkomstig de voorschriften van punt 7.4.1.6 van dit reglement.

1.4.   Microsliptest

Volgens de procedure van punt 7.3 van dit reglement.

1.5.   Test van de stijve delen

Volgens de procedure van punt 7.5 van dit reglement.

1.6.   Controle van de prestaties van de veiligheidsgordel of van het beveiligingssysteem bij uitvoering van de dynamische test

1.6.1.   Tests na blootstelling

1.6.1.1.   Gordels of beveiligingssystemen die met een oprolmechanisme met noodvergrendeling zijn uitgerust: overeenkomstig de voorschriften van de punten 7.7 en 7.8 van dit reglement, waarbij gebruik wordt gemaakt van een gordel die reeds 45 000 cycli van de in punt 7.6.1 van dit reglement beschreven duurzaamheidstest en de in de punten 6.2.2.4, 7.2 en 7.6.3 van dit reglement beschreven tests heeft doorlopen.

1.6.1.2.   Gordels of beveiligingssystemen die met een oprolmechanisme met automatische vergrendeling zijn uitgerust: overeenkomstig de voorschriften van de punten 7.7 en 7.8 van dit reglement, waarbij gebruik wordt gemaakt van een gordel die reeds 10 000 cycli van de in punt 7.6.1 van dit reglement beschreven duurzaamheidstest en de in de punten 6.2.2.4, 7.2 en 7.6.3 van dit reglement beschreven tests heeft doorlopen.

1.6.1.3.   Statische gordels: overeenkomstig de voorschriften van de punten 7.7 en 7.8 van dit reglement, waarbij gebruik wordt gemaakt van een gordel die reeds de in de punten 6.2.2.4 en 7.2 van dit reglement beschreven tests heeft doorlopen.

1.6.2.   Tests zonder blootstelling

Overeenkomstig de voorschriften van de punten 7.7 en 7.8 van dit reglement.

2.   TESTFREQUENTIE EN -RESULTATEN

2.1.   De frequentie van de in de punten 1.1 tot en met 1.5 van deze bijlage beschreven tests moet op een statistisch gecontroleerde en willekeurige basis worden vastgesteld, overeenkomstig de gebruikelijke kwaliteitscontroleprocedures.

2.1.1.   Voorts moeten in het geval van oprolmechanismen met noodvergrendeling alle exemplaren worden gecontroleerd:

| 2.1.1.1. | hetzij overeenkomstig de voorschriften van de punten 7.6.2.1 en 7.6.2.2 van dit reglement, in de meest ongunstige richting, zoals beschreven in punt 7.6.2.1.2 van dit reglement. De testresultaten moeten beantwoorden aan de voorschriften van de punten 6.2.5.3.1.1 en 6.2.5.3.3 van dit reglement; |
| --- | --- |

2.1.1.1.

hetzij overeenkomstig de voorschriften van de punten 7.6.2.1 en 7.6.2.2 van dit reglement, in de meest ongunstige richting, zoals beschreven in punt 7.6.2.1.2 van dit reglement. De testresultaten moeten beantwoorden aan de voorschriften van de punten 6.2.5.3.1.1 en 6.2.5.3.3 van dit reglement;

| 2.1.1.2. | hetzij overeenkomstig de voorschriften van punt 7.6.2.3 van dit reglement, in de meest ongunstige richting. De hoeksnelheid mag de voorgeschreven waarde echter overschrijden, voor zover dit de testresultaten niet beïnvloedt. De testresultaten moeten beantwoorden aan de voorschriften van punt 6.2.5.3.1.4 van dit reglement. |
| --- | --- |

2.1.1.2.

hetzij overeenkomstig de voorschriften van punt 7.6.2.3 van dit reglement, in de meest ongunstige richting. De hoeksnelheid mag de voorgeschreven waarde echter overschrijden, voor zover dit de testresultaten niet beïnvloedt. De testresultaten moeten beantwoorden aan de voorschriften van punt 6.2.5.3.1.4 van dit reglement.

2.2.   De in punt 1.6 van deze bijlage beschreven dynamische test moet met de hierna aangegeven minimumfrequentie worden uitgevoerd.

2.2.1.   Tests na blootstelling

2.2.1.1.   In het geval van gordels die met een oprolmechanisme met noodvergrendeling zijn uitgerust, wordt het hierna genoemde aantal monsters aan de in punt 1.6.1.1 van deze bijlage voorgeschreven test onderworpen:

als de dagproductie meer dan 1 000 gordels bedraagt, wordt één op 100 000 geproduceerde gordels getest, met minimaal één test om de twee weken,

als de dagproductie 1 000 gordels of minder bedraagt, wordt per type vergrendelingsmechanisme één op 10 000 geproduceerde gordels getest, met minimaal één test per jaar (1).

2.2.1.2.   In het geval van gordels die met een oprolmechanisme met automatische vergrendeling zijn uitgerust en in het geval van statische gordels, wordt het hierna genoemde aantal monsters aan de in respectievelijk punt 1.6.1.2 of 1.6.1.3 van deze bijlage voorgeschreven test onderworpen:

als de dagproductie meer dan 1 000 gordels bedraagt, wordt één op 100 000 geproduceerde gordels getest, met minimaal één test om de twee weken,

als de dagproductie 1 000 gordels of minder bedraagt, wordt één op 10 000 geproduceerde gordels getest, met minimaal één test per jaar.

2.2.2.   Tests zonder blootstelling

2.2.2.1.   In het geval van gordels die met een oprolmechanisme met noodvergrendeling zijn uitgerust, wordt het hierna genoemde aantal monsters aan de in punt 1.6.2 van deze bijlage voorgeschreven test onderworpen:

2.2.2.1.1.   bij een productie van ten minste 5 000 gordels per dag: twee per 25 000 geproduceerde gordels, doch minimaal één per dag, per type vergrendelingsmechanisme;

2.2.2.1.2.   bij een productie van minder dan 5 000 gordels per dag: één per 5 000 geproduceerde gordels, doch minimaal één per jaar, per type vergrendelingsmechanisme.

2.2.2.2.   In het geval van gordels die met een oprolmechanisme met automatische vergrendeling zijn uitgerust en in het geval van statische gordels, wordt het hierna genoemde aantal monsters aan de in punt 1.6.2 van deze bijlage voorgeschreven test onderworpen:

2.2.2.2.1.   bij een productie van ten minste 5 000 gordels per dag: twee per 25 000 geproduceerde gordels, doch minimaal één per dag, per goedgekeurd type;

2.2.2.2.2.   bij een productie van minder dan 5 000 gordels per dag: één per 5 000 geproduceerde gordels, doch minimaal één per jaar, per goedgekeurd type.

2.2.3.   Testresultaten

De testresultaten moeten beantwoorden aan de voorschriften van punt 6.4.1.3.1 van dit reglement.

Tijdens een test mag door middel van een vereenvoudigde en aangepaste methode worden gecontroleerd of de voorwaartse verplaatsing van de dummy voldoet aan punt 6.4.1.3.2 (of, indien van toepassing, aan punt 6.4.1.4) van dit reglement.

Een vereenvoudigde en aangepaste methode zou bijvoorbeeld kunnen zijn om een referentiesnelheid van de borstkas te gebruiken, gemeten bij een voorwaartse verplaatsing van 300 mm tijdens een fysieke test uitgevoerd zonder een airbag of aanvullende onderdelen van het beveiligingssysteem, en die in het plan voor de conformiteitscontrole in aanmerking kan worden genomen.

2.2.3.1.   Indien goedkeuring is verleend krachtens punt 6.4.1.3.3 of 6.4.1.3.4 van dit reglement en punt 1.6.1 van deze bijlage, wordt alleen gespecificeerd dat geen deel van de gordel mag worden vernield of losgemaakt en dat het referentiepunt voor de borstkas bij een verplaatsing van 300 mm de snelheid van 24 km/h niet mag overschrijden.

2.3.   Wanneer een monster een bepaalde test niet heeft doorstaan, moet deze test onder dezelfde voorwaarden worden herhaald met ten minste drie andere monsters. Wanneer, in het geval van dynamische tests, één van deze drie monsters de test niet doorstaat, moet de houder van de goedkeuring of zijn daartoe gemachtigde vertegenwoordiger de typegoedkeuringsinstantie die de typegoedkeuring heeft verleend, daarvan in kennis stellen en aangeven welke stappen zijn genomen om de conformiteit van de productie te herstellen.

---

(1)  In deze bijlage worden onder „type vergrendelingsmechanisme” alle oprolmechanismen met noodvergrendeling verstaan die alleen van elkaar verschillen wat de belangrijkste hoek(en) van de sensor ten opzichte van het asreferentiesysteem van het voertuig betreft.

---

BIJLAGE 15

Procedure om bij zitplaatsen in motorvoertuigen het H-punt en de werkelijke romphoek te bepalen
   (1)

| Aanhangsel 1 — | Beschrijving van de driedimensionale H-puntmachine (1) |
| --- | --- |

Aanhangsel 1 —

| Aanhangsel 2 — | Driedimensionaal referentiesysteem (1) |
| --- | --- |

Aanhangsel 2 —

| Aanhangsel 3 — | Referentiegegevens voor de zitplaatsen (1) |
| --- | --- |

Aanhangsel 3 —

---

(1)  Deze procedure wordt beschreven in bijlage 1 bij de Geconsolideerde Resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3) en de aanhangsels 1, 2 en 3 daarvan (document ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.3). — www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html

---

BIJLAGE 16

MINIMUMVOORSCHRIFTEN VOOR VEILIGHEIDSGORDELS EN OPROLMECHANISMEN

| Minimumvoorschriften voor veiligheidsgordels en oprolmechanismen |
| --- |
| Voertuigcategorie | Naar voren gerichte zitplaatsen | Naar achteren gerichte zitplaatsen | Zijdelings gerichte zitplaats |
| Buitenkant | Midden |
| Voorkant | Niet voor | Voorkant | Niet voor |
| M1 | Ar4m | Ar4m | Ar4m | Ar4m | B, Br3, Br4 m | — |
| M2 < 3,5 t | Ar4m, Ar4Nm | Ar4m, Ar4Nm | Ar4m, Ar4Nm | Ar4m, Ar4Nm | Br3, Br4m, Br4Nm | — |
| M2 > 3,5 t | Br3, Br4m, Br4Nm, of Ar4m of Ar4Nm ߦ | Br3, Br4m, Br4Nm, of Ar4m of Ar4Nm ߦ | Br3, Br4m, Br4Nm of Ar4m of Ar4Nm ߦ | Br3, Br4m, Br4Nm of Ar4m of Ar4Nm ߦ | Br3, Br4m, Br4Nm | — |
| M3 | Br3, Br4m, Br4Nm, of Ar4m of Ar4Nm ߦ
  Zie punt 8.1.7 voor de voorwaarden waaronder een heupgordel is toegestaan | Br3, Br4m, Br4Nm, of Ar4m of Ar4Nm ߦ
  Zie punt 8.1.7 voor de voorwaarden waaronder een heupgordel is toegestaan | Br3, Br4m, Br4Nm of Ar4m of Ar4Nm ߦ
  Zie punt 8.1.7 voor de voorwaarden waaronder een heupgordel is toegestaan | Br3, Br4m, Br4Nm of Ar4m of Ar4Nm ߦ
  Zie punt 8.1.7 voor de voorwaarden waaronder een heupgordel is toegestaan | — | B, Br3, Br4 m, Br4Nm |
| N1 | Ar4m, Ar4Nm | Ar4m, Ar4Nm, Br4m, Br4Nm Ø | B, Br3, Br4m, Br4Nm or A, Ar4m, Ar4Nm* (1) | B, Br3, Br4 m, Br4Nm | B, Br3, Br4 m, Br4Nm | — |
| Punt 8.1.2.1: heupgordel toegestaan indien de stoel zich aan de binnenzijde van een doorgang bevindt | Punt 8.1.6: heupgordel toegestaan als de voorruit zich niet in de referentiezone bevindt |
| N2 | Br3, Br4m, Br4Nm orAr4m, Ar4Nm*
  Punt 8.1.6: heupgordel toegestaan als de voorruit zich niet in de referentiezone bevindt en voor de bestuurdersstoel | B, Br3, Br4 m, Br4Nm | B, Br3, Br4m, Br4Nm, of A, Ar4m, Ar4Nm*
  Punt 8.1.6: heupgordel toegestaan als de voorruit zich niet in de referentiezone bevindt | B, Br3, Br4 m, Br4Nm | B, Br3, Br4 m, Br4Nm | — |
| N3 | Br3, Br4m, Br4Nm orAr4m, Ar4Nm*
  Punt 8.1.6: heupgordel toegestaan als de voorruit zich niet in de referentiezone bevindt en voor de bestuurdersstoel | B, Br3, Br4 m, Br4Nm | B, Br3, Br4m, Br4Nm, of A, Ar4m, Ar4Nm*
  Punt 8.1.6: heupgordel toegestaan als de voorruit zich niet in de referentiezone bevindt | B, Br3, Br4 m, Br4Nm | B, Br3, Br4 m, Br4Nm | — |
| | | | | | | |
| A: driepuntsgordel (heupriem en diagonale riem) | B: tweepuntsgordel (heupgordel) | r: oprolmechanisme | m: oprolmechanisme met noodvergrendeling en meervoudige gevoeligheid |
| 3: oprolmechanisme met automatische vergrendeling | 4: oprolmechanisme met noodvergrendeling | N: hogere reactiedrempel | (zie Reglement nr. 16, punten 2.14.3 en 2.14.5) |
| *: zie punt 8.1.6 van dit reglement (2) | Ø: zie punt 8.1.2.1 van dit reglement | ߦ: zie punt 8.1.7 van dit reglement (2) | |

Minimumvoorschriften voor veiligheidsgordels en oprolmechanismen

Voertuigcategorie

Naar voren gerichte zitplaatsen

Naar achteren gerichte zitplaatsen

Zijdelings gerichte zitplaats

Buitenkant

Midden

Voorkant

Niet voor

Voorkant

Niet voor

M1

Ar4m

Ar4m

Ar4m

Ar4m

B, Br3, Br4 m

—

M2 < 3,5 t

Ar4m, Ar4Nm

Ar4m, Ar4Nm

Ar4m, Ar4Nm

Ar4m, Ar4Nm

Br3, Br4m, Br4Nm

—

M2 > 3,5 t

Br3, Br4m, Br4Nm, of Ar4m of Ar4Nm ߦ

Br3, Br4m, Br4Nm, of Ar4m of Ar4Nm ߦ

Br3, Br4m, Br4Nm of Ar4m of Ar4Nm ߦ

Br3, Br4m, Br4Nm of Ar4m of Ar4Nm ߦ

Br3, Br4m, Br4Nm

—

M3

Br3, Br4m, Br4Nm, of Ar4m of Ar4Nm ߦ

Zie punt 8.1.7 voor de voorwaarden waaronder een heupgordel is toegestaan

Br3, Br4m, Br4Nm, of Ar4m of Ar4Nm ߦ

Zie punt 8.1.7 voor de voorwaarden waaronder een heupgordel is toegestaan

Br3, Br4m, Br4Nm of Ar4m of Ar4Nm ߦ

Zie punt 8.1.7 voor de voorwaarden waaronder een heupgordel is toegestaan

Br3, Br4m, Br4Nm of Ar4m of Ar4Nm ߦ

Zie punt 8.1.7 voor de voorwaarden waaronder een heupgordel is toegestaan

—

B, Br3, Br4 m, Br4Nm

N1

Ar4m, Ar4Nm

Ar4m, Ar4Nm, Br4m, Br4Nm Ø

B, Br3, Br4m, Br4Nm or A, Ar4m, Ar4Nm* (1)

B, Br3, Br4 m, Br4Nm

B, Br3, Br4 m, Br4Nm

—

Punt 8.1.2.1: heupgordel toegestaan indien de stoel zich aan de binnenzijde van een doorgang bevindt

Punt 8.1.6: heupgordel toegestaan als de voorruit zich niet in de referentiezone bevindt

N2

Br3, Br4m, Br4Nm orAr4m, Ar4Nm*

Punt 8.1.6: heupgordel toegestaan als de voorruit zich niet in de referentiezone bevindt en voor de bestuurdersstoel

B, Br3, Br4 m, Br4Nm

B, Br3, Br4m, Br4Nm, of A, Ar4m, Ar4Nm*

Punt 8.1.6: heupgordel toegestaan als de voorruit zich niet in de referentiezone bevindt

B, Br3, Br4 m, Br4Nm

B, Br3, Br4 m, Br4Nm

—

N3

Br3, Br4m, Br4Nm orAr4m, Ar4Nm*

Punt 8.1.6: heupgordel toegestaan als de voorruit zich niet in de referentiezone bevindt en voor de bestuurdersstoel

B, Br3, Br4 m, Br4Nm

B, Br3, Br4m, Br4Nm, of A, Ar4m, Ar4Nm*

Punt 8.1.6: heupgordel toegestaan als de voorruit zich niet in de referentiezone bevindt

B, Br3, Br4 m, Br4Nm

B, Br3, Br4 m, Br4Nm

—

A: driepuntsgordel (heupriem en diagonale riem)

B: tweepuntsgordel (heupgordel)

r: oprolmechanisme

m: oprolmechanisme met noodvergrendeling en meervoudige gevoeligheid

3: oprolmechanisme met automatische vergrendeling

4: oprolmechanisme met noodvergrendeling

N: hogere reactiedrempel

(zie Reglement nr. 16, punten 2.14.3 en 2.14.5)

*:

Ø: zie punt 8.1.2.1 van dit reglement

ߦ:

Opmerking: In alle gevallen mogen gordels van type S worden geïnstalleerd in plaats van alle mogelijke gordels van type A of B, voor zover de verankeringen ervan voldoen aan Reglement nr. 14.

Als een harnasgordel krachtens dit reglement als een gordel van type S is goedgekeurd, waarbij gebruik is gemaakt van de heupriem, de schouderriemen en eventueel één of meer oprolmechanismen, mag de fabrikant/aanvrager een of twee aanvullende kruisriemen en de verankeringen ervan ter beschikking stellen. Deze aanvullende verankeringen hoeven niet aan Reglement nr. 14 te voldoen (erratum bij supplement 14 op wijzigingenreeks 04, van toepassing ab initio).

---

(1)  Erratum bij supplement 12 op wijzigingenreeks 04, van toepassing ab initio.

(2)  Erratum bij herziening 4, van toepassing ab initio.

---

BIJLAGE 17

Voorschriften voor de installatie van veiligheidsgordels en beveiligingssystemen voor volwassen inzittenden van motorvoertuigen op naar voren gerichte stoelen en voor de installatie van Isofix-kinderbeveiligingssystemen en i-Size-kinderbeveiligingssystemen

1.   VERENIGBAARHEID MET KINDERBEVEILIGINGSSYSTEMEN

1.1.   De voertuigfabrikant neemt in de voertuighandleiding eenvoudige adviezen voor de gebruiker van het voertuig op over de geschiktheid van iedere passagierszitplaats voor het aanbrengen van kinderbeveiligingssystemen. Deze informatie moet worden verstrekt door middel van pictogrammen of in de nationale taal of in ten minste een van de nationale talen van het land waar het voertuig in de handel wordt gebracht.

Voor elke naar voren gerichte passagierszitplaats en voor elke gespecificeerde Isofix-positie moet de fabrikant aangeven:

| a) | of de zitplaats geschikt is voor de installatie van kinderbeveiligingssystemen van de categorie „universeel” (zie punt 1.2); en/of |
| --- | --- |

a)

of de zitplaats geschikt is voor de installatie van kinderbeveiligingssystemen van de categorie „universeel” (zie punt 1.2); en/of

| b) | of de zitplaats geschikt is voor de installatie van i-Size-kinderbeveiligingssystemen (zie punt 1.4); en/of |
| --- | --- |

b)

of de zitplaats geschikt is voor de installatie van i-Size-kinderbeveiligingssystemen (zie punt 1.4); en/of

| c) | of de zitplaats geschikt is voor de installatie van andere dan de hierboven gespecificeerde kinderbeveiligingssystemen (zie bv. punt 1.3). |
| --- | --- |

c)

of de zitplaats geschikt is voor de installatie van andere dan de hierboven gespecificeerde kinderbeveiligingssystemen (zie bv. punt 1.3).

Als een zitplaats enkel geschikt is voor naar voren gerichte kinderbeveiligingssystemen, moet dit ook in de voertuighandleiding worden aangegeven.

In aanvulling op de hierboven omschreven informatie voor de gebruiker van het voertuig, verstrekken de voertuigfabrikanten ook de informatie zoals omschreven in aanhangsel 3 van deze bijlage. Deze informatie kan bijvoorbeeld worden opgenomen in aparte bijlagen bij de voertuighandleiding, of in de technische beschrijvingen van het voertuig, of op een speciale website. De plaats waar deze informatie kan worden verkregen, wordt vermeld in de voertuighandleiding.

1.2.   Een kinderbeveiligingssysteem van de categorie „universeel” betekent een kinderbeveiligingssysteem dat als „universeel” is goedgekeurd overeenkomstig Reglement nr. 44, supplement 5 op wijzigingenreeks 03 (of latere wijzigingenreeksen). Posities waarvan de voertuigfabrikant aangeeft dat ze geschikt zijn voor de installatie van kinderbeveiligingssystemen van de categorie „universeel”, moeten aan de voorschriften van de aanhangsels 1 en 5 van deze bijlage voldoen.

1.3.   Een Isofix-kinderbeveiligingssysteem betekent een kinderbeveiligingssysteem dat is goedgekeurd krachtens Reglement nr. 44, supplement 5 op wijzigingenreeks 03, of krachtens Reglement nr. 129 (of latere wijzigingen). Posities waarvan de voertuigfabrikant aangeeft dat ze geschikt zijn voor de installatie van Isofix-kinderbeveiligingssystemen, moeten aan de voorschriften van aanhangsel 2 van deze bijlage voldoen.

1.4.   Een i-Size-kinderbeveiligingssyteem betekent een kinderbeveiligingssysteem dat als „i-Size” is goedgekeurd krachtens Reglement nr. 129. Zitplaatsen waarvan de voertuigfabrikant aangeeft dat ze geschikt zijn voor de installatie van i-Size-kinderbeveiligingssystemen, moeten aan de voorschriften van de aanhangsels 2 en 5 van deze bijlage voldoen.

AANHANGSEL 1

Voorschriften voor de installatie van kinderbeveiligingssystemen van de categorie „universeel” die met behulp van de veiligheidsgordels van het voertuig worden geïnstalleerd

1.   ALGEMEEN

1.1.   De testprocedure en de voorschriften van dit aanhangsel worden gebruikt om na te gaan of zitplaatsen geschikt zijn voor de installatie van kinderbeveiligingssystemen van de categorie „universeel”.

1.2.   De tests mogen op het voertuig of op een representatief deel van het voertuig worden uitgevoerd.

2.   TESTPROCEDURE

2.1.   Plaats de stoel in de achterste en laagste stand.

2.2.   Plaats de rugleuning in de hoek die de fabrikant als ontwerpstand aangeeft. Als de fabrikant geen hoek specificeert, moet de rugleuning in een hoek van 25° ten opzichte van de verticale as of in de dichtstbijzijnde vaste stand worden geplaatst.

2.3.   Plaats de verankering van de schouderriem in de laagste stand.

2.4.   Plaats een katoenen doek op de rugleuning en op het zitgedeelte van de stoel.

2.5.   Plaats het profiel (zie figuur 1 van dit aanhangsel) op de voertuigstoel.

2.6.   Als de zitplaats bestemd is voor de installatie van een naar voren of naar achteren gericht universeel beveiligingssysteem, ga dan te werk overeenkomstig de punten 2.6.1, 2.7, 2.8, 2.9 en 2.10. Als de zitplaats uitsluitend bestemd is voor de installatie van een naar voren gericht universeel beveiligingssysteem, ga dan te werk overeenkomstig de punten 2.6.2, 2.7, 2.8, 2.9 en 2.10.

2.6.1.   Breng de veiligheidsgordel in ongeveer de juiste positie rond het profiel aan, zoals afgebeeld op de figuren 2 en 3, en vergrendel de sluiting.

2.6.2.   Breng de heupriem van de veiligheidsgordel in ongeveer de juiste positie rond het onderste gedeelte van het profiel met een straal van 150 mm aan, zoals afgebeeld op figuur 3, en vergrendel de sluiting.

2.7.   Zorg ervoor dat het verticale symmetrievlak van het profiel binnen ± 25 mm van het verticale symmetrievlak van de zitplaats ligt.

2.8.   Span de gordel goed aan. Gebruik voldoende kracht, maar probeer het weefsel niet uit te rekken.

2.9.   Oefen op het middelpunt van de voorkant van het profiel in achterwaartse richting een kracht van 100 ± 10 N uit, evenwijdig aan de onderkant, en neem deze kracht vervolgens weg.

2.10.   Oefen op het middelpunt van de bovenkant van het profiel in neerwaartse richting een kracht van 100 ± 10 N uit, en neem deze kracht vervolgens weg.

3.   VOORSCHRIFTEN

3.1.   Het grondvlak van het profiel moet zowel vooraan als achteraan het zitoppervlak van de stoel raken. Als dit onmogelijk is wegens de uitsnijding in het testprofiel waar de gordel doorheenloopt, mag de bodem van de opstelling worden doorgetrokken zodat deze uitsnijding wordt afgedekt.

3.2.   De achterkant van de heupriem moet het profiel aan beide zijden raken (zie figuur 3).

3.3.   De achterkant van de heupriem moet het profiel aan beide zijden raken (zie figuur 3). Het weefsel van de gordel moet te allen tijde de punten BP aan de linker- en rechteruiteinden van de gebogen rand bedekken; de exacte plaats van punt BP op de gebogen rand is aangegeven in inzet W van figuur 1.

Figuur 1

Specificaties van het profiel

Inzet W

Massa 23 kg (gelijkmatig verdeeld)

Inzet W

| Figuur 2


  Installatie van het profiel op de voertuigstoel (zie punt 2.6.1) | Figuur 3


  Controle van de compatibiliteit (zie de punten 2.6.1 en 3.2) |
| --- | --- |
| |

Figuur 2

Figuur 2

Installatie van het profiel op de voertuigstoel (zie punt 2.6.1)

Installatie van het profiel op de voertuigstoel (zie punt 2.6.1)

Figuur 3

Figuur 3

Controle van de compatibiliteit (zie de punten 2.6.1 en 3.2)

Controle van de compatibiliteit (zie de punten 2.6.1 en 3.2)

Image 38

AANHANGSEL 2

Voorschriften voor de installatie van naar voren en naar achteren gerichte Isofix-kinderbeveiligingssystemen van de categorieën „universeel” en „semi-universeel” die op Isofix- of i-Size-posities worden geïnstalleerd

1.   ALGEMEEN

1.1.   De testprocedure en de voorschriften van dit aanhangsel worden gebruikt om na te gaan of Isofix-posities geschikt zijn voor de installatie van Isofix-kinderbeveiligingssystemen van de categorieën „universeel” en „semi-universeel”, en of i-Size-zitplaatsen geschikt zijn voor de installatie van i-Size-kinderbeveiligingssystemen.

1.2.   De tests mogen op het voertuig of op een representatief deel van het voertuig worden uitgevoerd.

Voor i-Size-zitplaatsen kan de naleving van de voorschriften voor de i-Size-steunpootinstallatie worden beoordeeld aan de hand van een fysieke test, computersimulatie of representatieve tekeningen.

2.   TESTPROCEDURE

Door de fabrikant gedefinieerde Isofix-posities in het voertuig worden gecontroleerd om te waarborgen dat zij geschikt zijn voor de in punt 4 van dit aanhangsel vermelde profielen. Indien de voertuigfabrikant heeft aangegeven dat de Isofix-positie(s) bedoeld zijn voor een specifiek profiel, wordt ervan uitgegaan dat deze ook geschikt zijn voor kleinere profielen met dezelfde oriëntatie.

Door de voertuigfabrikant gedefinieerde i-Size-zitplaatsen worden gecontroleerd om te waarborgen dat zij geschikt zijn voor een profiel van het kinderbeveiligingssysteem van zowel formaatklasse ISO/R2 als formaatklasse ISO/F2X (zie punt 4 van deze bijlage), met inbegrip van het beoordelingsvolume voor de i-Size-steunpootinstallatie.

Zowel voor Isofix-kinderbeveiligingssystemen als voor i-Size-kinderbeveiligingssystemen is de volgende procedure van toepassing:

| 2.1. | wanneer wordt nagegaan of een profiel past op een stoel, met of zonder het beoordelingsvolume voor de i-Size-steunpootinstallatie, mag deze stoel in de achterste en laagste stand zijn geplaatst; |
| --- | --- |

2.1.

wanneer wordt nagegaan of een profiel past op een stoel, met of zonder het beoordelingsvolume voor de i-Size-steunpootinstallatie, mag deze stoel in de achterste en laagste stand zijn geplaatst;

| 2.2. | plaats de rugleuning in de hoek die de fabrikant als ontwerpstand aangeeft en de hoofdsteun in de laagste en achterste stand. Als de fabrikant geen hoek specificeert, moet de rugleuning in een hoek die overeenkomt met een romphoek van 25° ten opzichte van de verticale as of in de dichtstbijzijnde vaste stand worden geplaatst.
  Wanneer wordt nagegaan of een profiel past op een achterstoel, met of zonder het beoordelingsvolume voor de i-Size-steunpootinstallatie, mag de stoel vóór deze stoel in lengterichting naar voren zijn geschoven, maar niet verder dan halfweg de voorste en de achterste stand. Ook de rugleuning mag worden versteld, maar de romphoek moet ten minste 15° bedragen. |
| --- | --- |

2.2.

plaats de rugleuning in de hoek die de fabrikant als ontwerpstand aangeeft en de hoofdsteun in de laagste en achterste stand. Als de fabrikant geen hoek specificeert, moet de rugleuning in een hoek die overeenkomt met een romphoek van 25° ten opzichte van de verticale as of in de dichtstbijzijnde vaste stand worden geplaatst.

Wanneer wordt nagegaan of een profiel past op een achterstoel, met of zonder het beoordelingsvolume voor de i-Size-steunpootinstallatie, mag de stoel vóór deze stoel in lengterichting naar voren zijn geschoven, maar niet verder dan halfweg de voorste en de achterste stand. Ook de rugleuning mag worden versteld, maar de romphoek moet ten minste 15° bedragen.

| 2.3. | plaats zo nodig katoenen doeken op de rugleuning en op het zitgedeelte van de stoel; |
| --- | --- |

2.3.

plaats zo nodig katoenen doeken op de rugleuning en op het zitgedeelte van de stoel;

| 2.4. | plaats het profiel, met of zonder het beoordelingsvolume voor de i-Size-steunpootinstallatie, op de Isofix- of i-Size-positie; |
| --- | --- |

2.4.

plaats het profiel, met of zonder het beoordelingsvolume voor de i-Size-steunpootinstallatie, op de Isofix- of i-Size-positie;

| 2.5. | oefen op het middelpunt tussen de Isofix-verankeringen in de richting van het Isofix-verankeringssysteem een kracht van 100 ± 10 N uit, evenwijdig aan de onderkant, en neem deze kracht vervolgens weg; |
| --- | --- |

2.5.

oefen op het middelpunt tussen de Isofix-verankeringen in de richting van het Isofix-verankeringssysteem een kracht van 100 ± 10 N uit, evenwijdig aan de onderkant, en neem deze kracht vervolgens weg;

| 2.6. | bevestig het profiel, met of zonder het beoordelingsvolume voor de i-Size-steunpootinstallatie, aan het Isofix-verankeringssysteem; |
| --- | --- |

2.6.

bevestig het profiel, met of zonder het beoordelingsvolume voor de i-Size-steunpootinstallatie, aan het Isofix-verankeringssysteem;

| 2.7. | oefen op het middelpunt van de bovenkant van het profiel in neerwaartse richting een kracht van 100 ± 10 N uit, en neem deze kracht vervolgens weg. |
| --- | --- |

2.7.

oefen op het middelpunt van de bovenkant van het profiel in neerwaartse richting een kracht van 100 ± 10 N uit, en neem deze kracht vervolgens weg.

3.   VOORSCHRIFTEN

De volgende testvoorwaarden gelden alleen wanneer de profielen, met of zonder het beoordelingsvolume voor de i-Size-steunpootinstallatie, op een Isofix- en/of i-Size-positie zijn aangebracht. De profielen, met of zonder het beoordelingsvolume voor de i-Size-steunpootinstallatie, hoeven onder deze omstandigheden niet in en uit de Isofix- en/of i-Size-positie te kunnen bewegen.

3.1.   De profielen, met of zonder het beoordelingsvolume voor de i-Size-steunpootinstallatie, moeten kunnen worden aangebracht zonder dat het interieur van het voertuig in de weg zit. Het grondvlak van het profiel moet een hellingshoek van 15 ± 10° boven het horizontale vlak door het Isofix-verankeringssysteem hebben. Isofix-bevestigingselementen mogen overeenkomstig inzet Y van de figuren 1 tot en met 9 in de lengterichting tussen – 10 mm en + 70 mm worden afgesteld ter vergemakkelijking van de interferentiecontrole. In de figuren zijn de uiterste posities weergegeven.

3.2.   De eventueel aanwezige Isofix-toptetherverankering moet bereikbaar blijven.

3.3.   Indien niet aan deze voorschriften is voldaan nadat de gordel overeenkomstig punt 2 is aangebracht, mogen de stoelen, de rugleuningen en de hoofdsteunen in een door de fabrikant aangegeven alternatieve gebruiksstand worden geplaatst; nadat de bovengenoemde installatieprocedure in deze stand is herhaald, moet opnieuw worden nagegaan of aan de voorschriften is voldaan. Deze alternatieve gebruiksstand moet in de voertuighandleiding worden beschreven, waarbij ook de in tabel 2 en/of 3 van aanhangsel 3 van deze bijlage gespecificeerde aanvullende gegevens moeten worden vermeld. De passagiersstoelen vóór i-Size-zitplaatsen mogen ook worden verschoven tot een stand vóór de normale gebruiksstand. In dergelijke gevallen moet de voertuigfabrikant in de handleiding van het voertuig aangeven dat de respectieve passagiersstoel in dergelijke standen niet mag worden gebruikt.

3.4   Indien niet aan deze voorschriften is voldaan terwijl in het voertuig verwijderbare binnenuitrusting aanwezig is, mag deze uitrusting worden verwijderd; hierna moet opnieuw worden nagegaan of aan de voorschriften van punt 3 is voldaan. Hierover moet informatie worden verstrekt in tabel 2 en/of 3 van aanhangsel 3 van deze bijlage.

4.   FORMAATPROFIELEN VAN ISOFIX-KINDERBEVEILIGINGSSYSTEMEN

| — | ISO/F3: naar voren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, volledige hoogte |
| --- | --- |

—

ISO/F3: naar voren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, volledige hoogte

| — | ISO/F2: naar voren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, verminderde hoogte |
| --- | --- |

—

ISO/F2: naar voren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, verminderde hoogte

| — | ISO/F2X: naar voren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, verminderde hoogte |
| --- | --- |

—

ISO/F2X: naar voren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, verminderde hoogte

| — | ISO/R3: naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, groot formaat |
| --- | --- |

—

ISO/R3: naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, groot formaat

| — | ISO/R2: naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, klein formaat |
| --- | --- |

—

ISO/R2: naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, klein formaat

| — | ISO/R2X: naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, klein formaat |
| --- | --- |

—

ISO/R2X: naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, klein formaat

| — | ISO/R1: naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem voor baby |
| --- | --- |

—

ISO/R1: naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem voor baby

| — | ISO/L1: zijdelings gericht kinderbeveiligingssysteem, naar links (reiswieg) |
| --- | --- |

—

ISO/L1: zijdelings gericht kinderbeveiligingssysteem, naar links (reiswieg)

| — | ISO/L2: zijdelings gericht kinderbeveiligingssysteem, naar rechts (reiswieg) |
| --- | --- |

—

ISO/L2: zijdelings gericht kinderbeveiligingssysteem, naar rechts (reiswieg)

Bovenstaande profielen wegen tussen 10 en 13 kg +/– 1 kg; de duurzaamheid en stijfheid ervan is zodanig dat zij aan de functionele voorschriften voldoen, overeenkomstig onderstaande tabel:

| Profiel | Massa (kg) | Tolerantie (kg) |
| --- | --- | --- |
| R1 (1) | 10 | ± 1 |
| R2/R2X (1) | 10 | ± 1 |
| R3 | 13 | ± 1 |
| L1/L2 | 13 | ± 1 |
| F2/F2X (1) | 13 | ± 1 |
| F3 | 13 | ± 1 |

Profiel

Massa (kg)

Tolerantie (kg)

R1 (1)

10

± 1

R2/R2X (1)

10

± 1

R3

13

± 1

L1/L2

13

± 1

F2/F2X (1)

13

± 1

F3

13

± 1

4.1.   Afmetingen van een naar voren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, volledige hoogte

Figuur 1

Profiel ISO/F3, afmetingen van een naar voren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, volledige hoogte (hoogte 720 mm), Isofix-formaatklasse A

Image 39

Verklaring

| 1. | Grenzen in voorwaartse en opwaartse richting. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De stippellijn geeft aan waar een steunpoot of soortgelijke voorziening van een voertuigspecifiek kinderbeveiligingssysteem mag uitsteken. |
| --- | --- |

2.

| 3. | N.v.t. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Zie Reglement nr. 44 voor nadere specificaties over de verankeringszone. |
| --- | --- |

4.

4.2.   Afmetingen van een naar voren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, verminderde hoogte

Figuur 2

Profiel ISO/F2, afmetingen van een naar voren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, verminderde hoogte (hoogte 650 mm), Isofix-formaatklasse B

Image 40

Verklaring

| 1. | Grenzen in voorwaartse en opwaartse richting. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De stippellijn geeft aan waar een steunpoot of soortgelijke voorziening van een voertuigspecifiek kinderbeveiligingssysteem mag uitsteken. |
| --- | --- |

2.

| 3. | N.v.t. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Zie Reglement nr. 44 voor nadere specificaties over de verankeringszone. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Punt voor de bevestiging van de toptetherriem bovenaan. |
| --- | --- |

5.

4.3.   Afmetingen van een naar voren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, verminderde hoogte (alternatieve rugleuningvorm)

Figuur 3

Profiel ISO/F2X, afmetingen van een naar voren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, verminderde hoogte (hoogte 650 mm), alternatieve rugleuningvorm, Isofix-formaatklasse B1

Image 41

Verklaring

| 1. | Grenzen in voorwaartse en opwaartse richting. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De stippellijn geeft aan waar een steunpoot of soortgelijke voorziening van een voertuigspecifiek kinderbeveiligingssysteem mag uitsteken. |
| --- | --- |

2.

| 3. | N.v.t. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Zie Reglement nr. 44 voor nadere specificaties over de verankeringszone. |
| --- | --- |

4.

4.4.   Afmetingen van een naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, groot formaat

Figuur 4

Profiel ISO/R3, afmetingen van een naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, groot formaat, Isofix-formaatklasse C

Image 42

Verklaring

| 1. | Grenzen in achterwaartse en opwaartse richting. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De stippellijn geeft aan waar een steunpoot of soortgelijke voorziening van een voertuigspecifiek kinderbeveiligingssysteem mag uitsteken. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De begrenzing in achterwaartse richting (rechts op de figuur) wordt aangegeven door het naar voren gerichte profiel in figuur 2. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Zie Reglement nr. 44 voor nadere specificaties over de verankeringszone. |
| --- | --- |

4.

4.5.   Afmetingen van een naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, klein formaat

Figuur 5

Profiel ISO/R2, afmetingen van een naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, klein formaat, Isofix-formaatklasse D

Image 43

Verklaring

| 1. | Grenzen in achterwaartse en opwaartse richting. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De stippellijn geeft aan waar een steunpoot of soortgelijke voorziening van een voertuigspecifiek kinderbeveiligingssysteem mag uitsteken. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De begrenzing in achterwaartse richting (rechts op de figuur) wordt aangegeven door het naar voren gerichte profiel in figuur 2. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Zie Reglement nr. 44 voor nadere specificaties over de verankeringszone. |
| --- | --- |

4.

4.6.   Afmetingen van een naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem voor baby

Figuur 6

Profiel ISO/R1, afmetingen van een naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem voor baby, Isofix-formaatklasse E

Image 44

Verklaring

| 1. | Grenzen in achterwaartse en opwaartse richting. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De stippellijn geeft aan waar een steunpoot of soortgelijke voorziening van een voertuigspecifiek kinderbeveiligingssysteem mag uitsteken. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De begrenzing in achterwaartse richting (rechts op de figuur) wordt aangegeven door het naar voren gerichte profiel in figuur 2. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Zie Reglement nr. 44 voor nadere specificaties over de verankeringszone. |
| --- | --- |

4.

4.7.   Profiel ISO/R2X, afmetingen van een naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem voor baby

Figuur 7

Profiel van een naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem voor peuter, afmetingen van een naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem, klein formaat, aangepast met het oog op een betere compatibiliteit met het interieur van het voertuig

Image 45

Verklaring

| 1. | Grenzen in achterwaartse en opwaartse richting. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De stippellijn geeft aan waar een antikantelvoorziening of een soortgelijke voorziening (bv. terugslagbescherming) mag uitsteken. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De begrenzing in achterwaartse richting (rechts op de figuur) wordt aangegeven door het naar voren gerichte profiel in figuur 2. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Zie inzet Y en ISO 13216-1:1999, figuren 2 en 3, voor nadere specificaties van de verankeringszone. |
| --- | --- |

4.

4.8.   Afmetingen van zijdelings gerichte kinderbeveiligingssystemen

Figuur 8

Afmetingen van zijdelings gerichte kinderbeveiligingssystemen, profiel ISO/L1, of symmetrisch tegenover elkaar geplaatste zijdelings gerichte kinderbeveiligingssystemen, profiel ISO/L2 (getoond in figuur)

Opmerking: De afmetingen van het profiel voor een zijdelings naar links gericht baby (ISO/L1) zijn symmetrisch ten opzichte van ISO/L2 met betrekking tot het middenlangsvlak.

Image 46

Verklaring

| 1. | Grenzen in achterwaartse en opwaartse richting |
| --- | --- |

1.

| 2. | De stippellijn geeft aan waar een antikantelvoorziening of een soortgelijke voorziening (bv. terugslagbescherming) mag uitsteken |
| --- | --- |

2.

Figuur 9

Zijaanzicht van het beoordelingsvolume voor de i-Size-steunpootinstallatie om de compatibiliteit van i-Size-zitplaatsen met steunpoten van i-Size-kinderbeveiligingssystemen te beoordelen

Image 47

Verklaring:

| 1. | Profiel van een kinderbeveiligingssysteem. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Stang van de Isofix-verankeringen onderaan. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Vlak dat door de onderkant van het profiel van het kinderbeveiligingssysteem wordt gevormd wanneer het wordt geïnstalleerd op de zitplaats waarvoor het is bestemd. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Vlak dat loopt door de stang van de Isofix-verankeringen onderaan, loodrecht staat op het middenlangsvlak van het profiel van het kinderbeveiligingssysteem en loodrecht staat op het vlak dat door de onderkant van het profiel van het kinderbeveiligingssysteem wordt gevormd wanneer het wordt geïnstalleerd op de zitplaats waarvoor het is bestemd. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Beoordelingsvolume voor de i-Size-steunpootinstallatie dat overeenkomt met de geometrische begrenzingen voor de steunpoot van een i-Size-kinderbeveiligingssysteem. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Vloer van het voertuig. |
| --- | --- |

6.

Opmerking: De afbeelding is niet op schaal.

Figuur 10

Driedimensionaal aanzicht van het beoordelingsvolume voor de i-Size-steunpootinstallatie om de compatibiliteit van i-Size-zitplaatsen met steunpoten van i-Size-kinderbeveiligingssystemen te beoordelen

Image 48

Verklaring:

| 1. | Profiel van een kinderbeveiligingssysteem. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Stang van de Isofix-verankeringen onderaan. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Middenlangsvlak van het profiel van het kinderbeveiligingssysteem. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Beoordelingsvolume voor de i-Size-steunpootinstallatie. |
| --- | --- |

4.

Opmerking: De afbeelding is niet op schaal.

---

(1)  Rekening houdend met de Isofix-basismassa.

AANHANGSEL 3

VOORBEELD VAN GEDETAILLEERDE INFORMATIE, BV. VOOR FABRIKANTEN VAN KINDERBEVEILIGINGSSYSTEMEN

Deze tabel bevat technische informatie die specifiek bestemd is voor bv. de fabrikant van een kinderbeveiligingssysteem en hoeft derhalve niet in nationale talen te worden vertaald.

| | Zitplaats |
| --- | --- |
| Nummer van de zitplaats | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| Zitplaats geschikt voor categorie „universeel” met gordel (ja/neen) | | | | | | | | | |
| i-Size-zitplaats (ja/neen) | | | | | | | | | |
| Zitplaats geschikt voor zijdelings gericht profiel (L1/L2) | | | | | | | | | |
| Grootst geschikt naar achteren gericht profiel (R1/R2X/R2/R3) | | | | | | | | | |
| Grootst geschikt naar voren gericht profiel (F1/F2X/F2/F3) | | | | | | | | | |
| Grootst geschikt stoelverhogerprofiel (B2/B3) | | | | | | | | | |

Zitplaats

Nummer van de zitplaats

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Zitplaats geschikt voor categorie „universeel” met gordel (ja/neen)

i-Size-zitplaats (ja/neen)

Zitplaats geschikt voor zijdelings gericht profiel (L1/L2)

Grootst geschikt naar achteren gericht profiel (R1/R2X/R2/R3)

Grootst geschikt naar voren gericht profiel (F1/F2X/F2/F3)

Grootst geschikt stoelverhogerprofiel (B2/B3)

| 1. | Voeg informatie toe voor elke niet-i-Size-zitplaats die compatibel is met een steunpoot, zoals beschreven in dit reglement. |
| --- | --- |

1.

Voeg informatie toe voor elke niet-i-Size-zitplaats die compatibel is met een steunpoot, zoals beschreven in dit reglement.

| 2. | Voeg informatie toe voor elke zitplaats die is uitgerust met Isofix-verankeringen onderaan, maar zonder toptether, overeenkomstig dit reglement. |
| --- | --- |

2.

Voeg informatie toe voor elke zitplaats die is uitgerust met Isofix-verankeringen onderaan, maar zonder toptether, overeenkomstig dit reglement.

| 3. | Voeg informatie toe wanneer de sluitingen van de veiligheidsgordels voor volwassenen zich lateraal tussen de twee Isofix-verankeringen onderaan in bevinden. |
| --- | --- |

3.

Voeg informatie toe wanneer de sluitingen van de veiligheidsgordels voor volwassenen zich lateraal tussen de twee Isofix-verankeringen onderaan in bevinden.

Opmerking:

| 1. | De oriëntatie is de normale rijrichting; kolommen voor zitplaatsen die in een voertuig niet aanwezig zijn, kunnen worden geschrapt. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De nummering van de zitplaatsen volgt de volgende definitie:






  Stoelnummer | Plaats in het voertuig |
| --- | --- | --- |
| 1 | Links vooraan |
| 2 | Vooraan midden |
| 3 | Rechts vooraan |
| 4 | Tweede rij links |
| 5 | Tweede rij midden |
| 6 | Tweede rij rechts |
| 7 | Derde rij links |
| 8 | Derde rij midden |
| 9 | Derde rij rechts |

2.

Stoelnummer

Plaats in het voertuig

1

Links vooraan

2

Vooraan midden

3

Rechts vooraan

4

Tweede rij links

5

Tweede rij midden

6

Tweede rij rechts

7

Derde rij links

8

Derde rij midden

9

Derde rij rechts

De informatie over het zitplaatsnummer kan worden verstrekt in de vorm van een tabel of door middel van afbeeldingen of pictogrammen.

AANHANGSEL 4

INSTALLATIE VAN DE DUMMY VAN 10 JAAR

| a) | Plaats de stoel in de achterste stand. |
| --- | --- |

a)

Plaats de stoel in de achterste stand.

| b) | Stel de hoogte van de stoel in volgens de specificaties van de fabrikant. Als de fabrikant geen hoogte specificeert, plaats de stoel dan in de laagste stand. |
| --- | --- |

b)

Stel de hoogte van de stoel in volgens de specificaties van de fabrikant. Als de fabrikant geen hoogte specificeert, plaats de stoel dan in de laagste stand.

| c) | Plaats de rugleuning in de hoek die de fabrikant als ontwerpstand aangeeft. Als de fabrikant geen hoek specificeert, moet de rugleuning in een hoek van 25° ten opzichte van de verticale as of in de dichtstbijzijnde vaste stand worden geplaatst. |
| --- | --- |

c)

Plaats de rugleuning in de hoek die de fabrikant als ontwerpstand aangeeft. Als de fabrikant geen hoek specificeert, moet de rugleuning in een hoek van 25° ten opzichte van de verticale as of in de dichtstbijzijnde vaste stand worden geplaatst.

| d) | Plaats de verankering van de schouderriem in de laagste stand. |
| --- | --- |

d)

Plaats de verankering van de schouderriem in de laagste stand.

| e) | Plaats de dummy zo op de stoel dat het bekken in contact is met de rugleuning. |
| --- | --- |

e)

Plaats de dummy zo op de stoel dat het bekken in contact is met de rugleuning.

| f) | Het langsvlak door de middellijn van de dummy zal zich op de zichtbare middellijn van de zitplaats bevinden. |
| --- | --- |

f)

Het langsvlak door de middellijn van de dummy zal zich op de zichtbare middellijn van de zitplaats bevinden.

AANHANGSEL 5

Voorschriften voor de installatie van naar voren gerichte stoelverhoger-kinderbeveiligingssystemen van de categorie „universeel” en van specifieke categorieën die op zitplaatsen in het voertuig of op i-Size-zitplaatsen worden geïnstalleerd

1.   ALGEMEEN

1.1.   De testprocedure en de voorschriften van dit aanhangsel worden gebruikt om na te gaan of zitplaatsen geschikt zijn voor de installatie van de stoelverhogersprofielen ISO/B2 of ISO/B3, zonder de Isofix-bevestigingselementen. Indien de voertuigfabrikant heeft aangegeven dat de voertuigpositie(s) bedoeld zijn voor een specifiek profiel, wordt ervan uitgegaan dat deze ook geschikt zullen zijn voor kleinere profielen met dezelfde oriëntatie.

1.2.   De tests mogen op het voertuig of op een representatief deel van het voertuig worden uitgevoerd. De naleving van dit voorschrift kan worden aangetoond via een fysieke test, een computersimulatie of representatieve tekeningen.

2.   TESTPROCEDURE

Door de fabrikant gedefinieerde i-Size-posities in het voertuig worden gecontroleerd om te waarborgen dat zij geschikt zijn voor het in punt 4 van dit aanhangsel vermelde profiel ISO/B2, ten minste bij afwezigheid van de Isofix-bevestigingselementen.

2.1.   Plaats de stoel in de achterste en laagste stand.

2.2.   Plaats de rugleuning in de hoek die de fabrikant als ontwerpstand aangeeft. Als de fabrikant geen hoek specificeert, moet de rugleuning in een hoek van 25° ten opzichte van de verticale as of in de dichtstbijzijnde vaste stand worden geplaatst.

2.3.   Wanneer wordt nagegaan of een profiel op een stoel achter past, mag de stoel vóór deze stoel in lengterichting naar voren zijn geschoven, maar niet verder dan halfweg de voorste en de achterste stand. Ook de rugleuning mag worden versteld, maar de romphoek moet ten minste 15° bedragen. Als de voorstoel in hoogte verstelbaar is, pas dan de hoogte aan volgens de specificatie van de fabrikant. Als de fabrikant geen hoogte heeft gespecificeerd, stel dan de voorstoel in op de middenhoogte, of in de stand die die hoogte het dichtst benadert.

2.4.   Indien nodig en mogelijk mogen hoofdsteunen worden versteld of verwijderd.

2.5.   Plaats de verankering van de schouderrium in de door de voertuigfabrikant gespecificeerde stand.

2.6.   Plaats zo nodig katoenen doeken op de rugleuning en op het zitgedeelte van de stoel.

2.7.   Verwijder de Isofix-bevestigingselementen van het profiel, of trek ze in zodat ze volledig binnen de achterbanklijn vallen (referentielijn E, zie figuur 2 of 3).

2.8.   Plaats het profiel (zie figuur 2 of 3 van dit aanhangsel) op de voertuigstoel. De bovenkant van het profiel mag het dak van het voertuig raken. Het stoelkussen mag worden ingedrukt om het profiel in de juiste positie te plaatsen.

2.9.   Breng de veiligheidsgordel in ongeveer de juiste positie door het profiel aan en vergrendel dan de sluiting. Span de gordel goed aan. Het profiel moet worden tegengehouden door de veiligheidsgordel van het voertuig.

2.10.   Zorg ervoor dat de middellijn van het profiel zich op ± 25 mm van de zichtbare middellijn van de zitplaats bevindt, evenwijdig aan de middellijn van de voertuigstoel. De rolhoek α (zie figuur 1) moet binnen 0 ± 5° liggen.

2.11.   Oefen op het middelpunt van de voorkant van het profiel in achterwaartse richting een kracht van 100 ± 10 N uit, evenwijdig aan de onderkant, en neem deze kracht vervolgens weg.

2.12.   Oefen, indien mogelijk, op het middelpunt van de bovenkant van het profiel in neerwaartse richting een kracht van 100 ± 10 N uit, en neem deze kracht vervolgens weg.

3.   VOORSCHRIFTEN

3.1.   Het moet mogelijk zijn om het profiel op de zitplaats te houden met behulp van de driepuntsveiligheidsgordel en om de sluiting van de veiligheidsgordel te vergrendelen.

3.2.   De rolhoek α zoals weergegeven in figuur 1 moet 5° of minder bedragen.

3.3.   Het grondvlak van het profiel moet het stoelkussen raken en het achtervlak van het profiel moet de rugleuning van de stoel of de hoofdsteun raken. Volledig contact met de stoel is niet nodig, vrije ruimten als gevolg van de contouren van de voertuigstoel zijn toegestaan, zoals weergegeven door de pijlen in figuur 1. De stoelverhoger is uitgerust met een verstelbare rugleuning. Voor ten minste één van de instelmogelijkheden van de rugleuning zoals weergegeven in figuur 2 of figuur 3 moet compatibiliteit met de zitplaats van het voertuig worden bereikt.

3.4.   Indien niet aan deze voorschriften is voldaan nadat de gordel overeenkomstig de punten 2.1 tot en met 2.12 is aangebracht, mogen de stoel, de rugleuning en de gordelverankeringen in een door de fabrikant aangegeven alternatieve gebruiksstand worden geplaatst; nadat de bovengenoemde installatieprocedure in deze stand is herhaald, moet opnieuw worden nagegaan of aan de voorschriften is voldaan. Deze alternatieve gebruiksstand moet worden beschreven overeenkomstig bijlage 17, punt 1.1, en in de gedetailleerde technische informatie zoals gespecificeerd in aanhangsel 3.

4.   PROFIELEN VAN STOELVERHOGER-KINDERBEVEILIGINGSSYSTEMEN:

| a) | ISO/B2: Stoelverhoger, gereduceerde breedte 440 mm (figuur 2) |
| --- | --- |

a)

ISO/B2: Stoelverhoger, gereduceerde breedte 440 mm (figuur 2)

| b) | ISO/B3: Stoelverhoger, volle breedte 520 mm (figuur 3) |
| --- | --- |

b)

ISO/B3: Stoelverhoger, volle breedte 520 mm (figuur 3)

Bovenstaande profielen wegen 7 +/– 1 kg; de duurzaamheid en stijfheid ervan is zodanig dat ze aan de functionele voorschriften voldoen.

Figuur 1

In positie brengen op de stoel

Voorbeeld: transversale kanteling

Rolhoek α

Middellijn van zitplaats

Vrije ruimte

Vrije ruimte

Vrije ruimte

Vrije ruimte

Stoelcontouren

Voorbeeld van vrije ruimten tussen het profiel en het stoelkussen

Voorbeeld: verplaatsing t.o.v. middellijn van stoel

Verplaatsing ≤ 25 mm

Middellijn van profiel

Middellijn van zitplaats

Middellijn van profiel

Figuur 2

ISO/B2: Afmetingen van het profiel van een stoelverhoger, gereduceerde breedte, 440 mm — zonder Isofix of na de verbindingsstukken te hebben verwijderd of binnen het profiel te hebben weggewerkt (achter de lijn E, overeenkomstig inzet B)

Image 50

Verklaring

E is de referentie-rotatieas van de rugleuning (90° tot 110°) en de referentielijn voor het intrekken/wegwerken van Isofix.

Figuur 3

Profiel ISO/B3, afmetingen voor een stoelverhoger, volle breedte, 520 mm — zonder Isofix of na de verbindingsstukken te hebben verwijderd of binnen het profiel te hebben weggewerkt (achter de lijn E, overeenkomstig inzet )

Image 51

Verklaring

E is de referentie-rotatieas van de rugleuning (90° tot 110°) en de referentielijn voor het intrekken/wegwerken van Isofix.

---

BIJLAGE 18

TESTS VAN VEILIGHEIDSGORDELVERKLIKKERS

1.   De waarschuwing van niveau 1 wordt getest in de volgende omstandigheden:

| a) | de veiligheidsgordel is niet vastgemaakt; |
| --- | --- |

a)

de veiligheidsgordel is niet vastgemaakt;

| b) | de motor of het aandrijfsysteem is stilgelegd of draait op stationair toerental en het voertuig beweegt zich niet voorwaarts of achterwaarts; |
| --- | --- |

b)

de motor of het aandrijfsysteem is stilgelegd of draait op stationair toerental en het voertuig beweegt zich niet voorwaarts of achterwaarts;

| c) | de transmissie bevindt zich in de vrijloop; |
| --- | --- |

c)

de transmissie bevindt zich in de vrijloop;

| d) | de ontstekings- of de hoofdbesturingsschakelaar van het voertuig is geactiveerd; |
| --- | --- |

d)

de ontstekings- of de hoofdbesturingsschakelaar van het voertuig is geactiveerd;

| e) | Een belasting van 40 kg wordt op elk stoelkussen op dezelfde rij als de bestuurdersstoel geplaatst, of de toestand waarin zich inzittenden aan boord van het voertuig bevinden, wordt gesimuleerd volgens een door de fabrikant gespecificeerde alternatieve methode, mits de door een inzittende uitgeoefende belasting niet meer dan 40 kg bedraagt. Dit kan op verzoek van de voertuigfabrikant ook worden gedaan voor de achterstoelen.
  Of bij wijze van alternatief (naar keuze van de fabrikant):
  volgens de specificaties van de fabrikant wordt op elk stoelkussen op dezelfde rij als de bestuurdersstoel een voorwerp of een persoon geplaatst dat of die overeenkomt met een volwassen vrouw van het vijfde percentiel (1), of de toestand waarin zich inzittenden aan boord van het voertuig bevinden, wordt gesimuleerd volgens een door de voertuigfabrikant gespecificeerde alternatieve methode waarmee de technische dienst en de goedkeuringsinstantie hebben ingestemd. Dit kan op verzoek van de voertuigfabrikant ook worden gedaan voor de achterstoelen. |
| --- | --- |

e)

Een belasting van 40 kg wordt op elk stoelkussen op dezelfde rij als de bestuurdersstoel geplaatst, of de toestand waarin zich inzittenden aan boord van het voertuig bevinden, wordt gesimuleerd volgens een door de fabrikant gespecificeerde alternatieve methode, mits de door een inzittende uitgeoefende belasting niet meer dan 40 kg bedraagt. Dit kan op verzoek van de voertuigfabrikant ook worden gedaan voor de achterstoelen.

Of bij wijze van alternatief (naar keuze van de fabrikant):

volgens de specificaties van de fabrikant wordt op elk stoelkussen op dezelfde rij als de bestuurdersstoel een voorwerp of een persoon geplaatst dat of die overeenkomt met een volwassen vrouw van het vijfde percentiel (1), of de toestand waarin zich inzittenden aan boord van het voertuig bevinden, wordt gesimuleerd volgens een door de voertuigfabrikant gespecificeerde alternatieve methode waarmee de technische dienst en de goedkeuringsinstantie hebben ingestemd. Dit kan op verzoek van de voertuigfabrikant ook worden gedaan voor de achterstoelen.

| f) | De toestand van de veiligheidsgordelverklikker wordt gecontroleerd voor alle relevante stoelen, onder de onder a) tot en met e) vermelde omstandigheden. |
| --- | --- |

f)

De toestand van de veiligheidsgordelverklikker wordt gecontroleerd voor alle relevante stoelen, onder de onder a) tot en met e) vermelde omstandigheden.

2.   De waarschuwing van niveau 2 wordt respectievelijk getest in de in de punten 2.1 tot en met 2.3 van deze bijlage vermelde omstandigheden.

2.1.   Testen van de zitplaats van de bestuurder

2.1.1.   Testen van de bestuurdersstoel wanneer de veiligheidsgordel niet wordt vastgemaakt vóór de rit

| a) | De veiligheidsgordel van de bestuurdersstoel wordt niet vastgemaakt. |
| --- | --- |

a)

De veiligheidsgordel van de bestuurdersstoel wordt niet vastgemaakt.

| b) | De veiligheidsgordels van andere stoelen dan de bestuurdersstoel worden wel vastgemaakt. |
| --- | --- |

b)

De veiligheidsgordels van andere stoelen dan de bestuurdersstoel worden wel vastgemaakt.

| c) | Met het testvoertuig wordt gereden in een van de of een combinatie van de omstandigheden van de punten 2.1.1.1 tot en met 2.1.1.3, naar keuze van de fabrikant. |
| --- | --- |

c)

Met het testvoertuig wordt gereden in een van de of een combinatie van de omstandigheden van de punten 2.1.1.1 tot en met 2.1.1.3, naar keuze van de fabrikant.

| d) | De toestand van de veiligheidsgordelverklikker wordt gecontroleerd voor de bestuurdersstoel, onder de onder a) tot en et c) vermelde omstandigheden. |
| --- | --- |

d)

De toestand van de veiligheidsgordelverklikker wordt gecontroleerd voor de bestuurdersstoel, onder de onder a) tot en et c) vermelde omstandigheden.

2.1.1.1.   Accelereer het testvoertuig vanuit stilstand tot 25 – 0/+10 km/h en houd die snelheid aan.

2.1.1.2.   Vanuit stilstand wordt met het testvoertuig ten minste 500 m gereden.

2.1.1.3.   Het voertuig wordt getest wanneer het ten minste 60 seconden in normaal bedrijf is.

2.1.2.   Testen van de bestuurdersstoel wanneer de veiligheidsgordel wordt losgemaakt tijdens de rit

| a) | De veiligheidsgordels van de bestuurdersstoel en van andere stoelen dan de bestuurdersstoel worden vastgemaakt. |
| --- | --- |

a)

De veiligheidsgordels van de bestuurdersstoel en van andere stoelen dan de bestuurdersstoel worden vastgemaakt.

| b) | Met het testvoertuig wordt, naar keuze van de fabrikant, onder een van de in de punten 2.1.1.1 tot en met 2.1.1.3 van deze bijlage genoemde omstandigheden of een combinatie daarvan. |
| --- | --- |

b)

Met het testvoertuig wordt, naar keuze van de fabrikant, onder een van de in de punten 2.1.1.1 tot en met 2.1.1.3 van deze bijlage genoemde omstandigheden of een combinatie daarvan.

| c) | De veiligheidsgordel van de bestuurdersstoel wordt losgemaakt. |
| --- | --- |

c)

De veiligheidsgordel van de bestuurdersstoel wordt losgemaakt.

2.2.   Testen van de zitplaats(en) op dezelfde rij als de bestuurdersstoel

2.2.1.   Testen van de stoel(en) op dezelfde rij als de bestuurdersstoel wanneer de veiligheidsgordel niet wordt vastgemaakt vóór de rit

| a) | De veiligheidsgordel(s) van de stoel(en) op dezelfde rij als de bestuurdersstoel wordt/worden niet vastgemaakt. |
| --- | --- |

a)

De veiligheidsgordel(s) van de stoel(en) op dezelfde rij als de bestuurdersstoel wordt/worden niet vastgemaakt.

| b) | De veiligheidsgordels van andere stoelen dan de stoel(en) op dezelfde rij als de bestuurdersstoel worden wel vastgemaakt. |
| --- | --- |

b)

De veiligheidsgordels van andere stoelen dan de stoel(en) op dezelfde rij als de bestuurdersstoel worden wel vastgemaakt.

| c) | Een belasting van 40 kg wordt uitgeoefend op de stoel(en) op dezelfde rij als de bestuurdersstoel, of de toestand waarin zich inzittenden aan boord van het voertuig bevinden, wordt gesimuleerd volgens een door de fabrikant gespecificeerde methode.
  Of bij wijze van alternatief (naar keuze van de fabrikant):
  volgens de specificaties van de fabrikant wordt op elk stoelkussen op dezelfde rij als de bestuurdersstoel een voorwerp of een persoon geplaatst dat of die overeenkomt met een volwassen vrouw van het vijfde percentiel, of de toestand waarin zich inzittenden aan boord van het voertuig bevinden, wordt gesimuleerd volgens een door de voertuigfabrikant gespecificeerde alternatieve methode waarmee de technische dienst en de goedkeuringsinstantie hebben ingestemd. Dit kan op verzoek van de voertuigfabrikant ook worden gedaan voor de achterstoelen. |
| --- | --- |

c)

Een belasting van 40 kg wordt uitgeoefend op de stoel(en) op dezelfde rij als de bestuurdersstoel, of de toestand waarin zich inzittenden aan boord van het voertuig bevinden, wordt gesimuleerd volgens een door de fabrikant gespecificeerde methode.

Of bij wijze van alternatief (naar keuze van de fabrikant):

volgens de specificaties van de fabrikant wordt op elk stoelkussen op dezelfde rij als de bestuurdersstoel een voorwerp of een persoon geplaatst dat of die overeenkomt met een volwassen vrouw van het vijfde percentiel, of de toestand waarin zich inzittenden aan boord van het voertuig bevinden, wordt gesimuleerd volgens een door de voertuigfabrikant gespecificeerde alternatieve methode waarmee de technische dienst en de goedkeuringsinstantie hebben ingestemd. Dit kan op verzoek van de voertuigfabrikant ook worden gedaan voor de achterstoelen.

| d) | Met het testvoertuig wordt, naar keuze van de fabrikant, onder een van de in de punten 2.1.1.1 tot en met 2.1.1.3 van deze bijlage genoemde omstandigheden of een combinatie daarvan. |
| --- | --- |

d)

Met het testvoertuig wordt, naar keuze van de fabrikant, onder een van de in de punten 2.1.1.1 tot en met 2.1.1.3 van deze bijlage genoemde omstandigheden of een combinatie daarvan.

| e) | De toestand van de veiligheidsgordelverklikker wordt gecontroleerd voor alle stoelen op dezelfde rij als de bestuurdersstoel, onder de onder a) tot en met d) vermelde omstandigheden. |
| --- | --- |

e)

De toestand van de veiligheidsgordelverklikker wordt gecontroleerd voor alle stoelen op dezelfde rij als de bestuurdersstoel, onder de onder a) tot en met d) vermelde omstandigheden.

2.2.2.   Testen van de zitplaatsen op dezelfde rij als de bestuurdersstoel wanneer de veiligheidsgordel wordt losgemaakt tijdens de rit

| a) | De veiligheidsgordels van de bestuurdersstoel en van andere stoelen dan de bestuurdersstoel worden vastgemaakt. |
| --- | --- |

a)

De veiligheidsgordels van de bestuurdersstoel en van andere stoelen dan de bestuurdersstoel worden vastgemaakt.

| b) | Een belasting van 40 kg wordt uitgeoefend op de stoel(en) op dezelfde rij als de bestuurdersstoel, of de toestand waarin zich inzittenden aan boord van het voertuig bevinden, wordt gesimuleerd volgens een door de fabrikant gespecificeerde methode.
  Of bij wijze van alternatief (naar keuze van de fabrikant):
  volgens de specificaties van de fabrikant wordt op elk stoelkussen op dezelfde rij als de bestuurdersstoel een voorwerp of een persoon geplaatst dat of die overeenkomt met een volwassen vrouw van het vijfde percentiel, of de toestand waarin zich inzittenden aan boord van het voertuig bevinden, wordt gesimuleerd volgens een door de voertuigfabrikant gespecificeerde alternatieve methode waarmee de technische dienst en de goedkeuringsinstantie hebben ingestemd. Dit kan op verzoek van de voertuigfabrikant ook worden gedaan voor de achterstoelen. |
| --- | --- |

b)

Een belasting van 40 kg wordt uitgeoefend op de stoel(en) op dezelfde rij als de bestuurdersstoel, of de toestand waarin zich inzittenden aan boord van het voertuig bevinden, wordt gesimuleerd volgens een door de fabrikant gespecificeerde methode.

Of bij wijze van alternatief (naar keuze van de fabrikant):

volgens de specificaties van de fabrikant wordt op elk stoelkussen op dezelfde rij als de bestuurdersstoel een voorwerp of een persoon geplaatst dat of die overeenkomt met een volwassen vrouw van het vijfde percentiel, of de toestand waarin zich inzittenden aan boord van het voertuig bevinden, wordt gesimuleerd volgens een door de voertuigfabrikant gespecificeerde alternatieve methode waarmee de technische dienst en de goedkeuringsinstantie hebben ingestemd. Dit kan op verzoek van de voertuigfabrikant ook worden gedaan voor de achterstoelen.

| c) | Met het testvoertuig wordt, naar keuze van de fabrikant, onder een van de in de punten 2.1.1.1 tot en met 2.1.1.3 van deze bijlage genoemde omstandigheden of een combinatie daarvan. |
| --- | --- |

c)

Met het testvoertuig wordt, naar keuze van de fabrikant, onder een van de in de punten 2.1.1.1 tot en met 2.1.1.3 van deze bijlage genoemde omstandigheden of een combinatie daarvan.

| d) | De veiligheidsgordel(s) van de stoelen op dezelfde rij als de bestuurdersstoel wordt/worden losgemaakt. |
| --- | --- |

d)

De veiligheidsgordel(s) van de stoelen op dezelfde rij als de bestuurdersstoel wordt/worden losgemaakt.

| e) | De toestand van de veiligheidsgordelverklikker wordt gecontroleerd voor alle stoelen op dezelfde rij als de bestuurdersstoel, onder elk van de onder a) tot en met d) vermelde omstandigheden. |
| --- | --- |

e)

De toestand van de veiligheidsgordelverklikker wordt gecontroleerd voor alle stoelen op dezelfde rij als de bestuurdersstoel, onder elk van de onder a) tot en met d) vermelde omstandigheden.

2.3.   Testen van de achterstoelen

| a) | Terwijl het voertuig stilstaat worden de veiligheidsgordels van alle stoelen vastgemaakt. |
| --- | --- |

a)

Terwijl het voertuig stilstaat worden de veiligheidsgordels van alle stoelen vastgemaakt.

| b) | Het testvoertuig wordt in normaal bedrijf gebracht en de motor wordt draaiend gehouden. |
| --- | --- |

b)

Het testvoertuig wordt in normaal bedrijf gebracht en de motor wordt draaiend gehouden.

| c) | De veiligheidsgordel van een van de achterstoelen wordt losgemaakt. |
| --- | --- |

c)

De veiligheidsgordel van een van de achterstoelen wordt losgemaakt.

| d) | De werking van de veiligheidsgordelverklikker wordt gecontroleerd voor alle zitplaatsen op alle stoelrijen. |
| --- | --- |

d)

De werking van de veiligheidsgordelverklikker wordt gecontroleerd voor alle zitplaatsen op alle stoelrijen.

| e) | In plaats daarvan mogen op verzoek van de voertuigfabrikant de in de punten 2.2 tot en met 2.2.2 voor de zitplaats(en) op dezelfde rij als de bestuurdersstoel gespecificeerde testprocedures worden gebruikt voor elk van de achterzitplaatsen. |
| --- | --- |

e)

In plaats daarvan mogen op verzoek van de voertuigfabrikant de in de punten 2.2 tot en met 2.2.2 voor de zitplaats(en) op dezelfde rij als de bestuurdersstoel gespecificeerde testprocedures worden gebruikt voor elk van de achterzitplaatsen.

3.   De test van de waarschuwing van niveau 1 duurt ten minste zo lang als de in punt 8.4.2.3 van dit reglement gespecificeerde tijdsduur van de waarschuwing van niveau 1. Met de test van de waarschuwing van niveau 2 kan worden gestart na voltooiing van de test van de waarschuwing van niveau 1. Er moet echter ook worden vastgesteld dat de waarschuwing van niveau 2 in de plaats komt van de waarschuwing van niveau 1, indien die laatste nog actief is.

---

(1)  De technische specificaties en gedetailleerde tekeningen van Hybrid III, die overeenkomen met de voornaamste afmetingen van een vrouw van het vijfde percentiel uit de Verenigde Staten van Amerika, alsook de specificaties voor de instelling ervan voor deze test zijn neergelegd bij de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en kunnen op verzoek worden geraadpleegd op het secretariaat van de Economische Commissie voor Europa, Palais des Nations, Genève, Zwitserland. Er mag worden gebruikgemaakt van een vrouw die tussen 46,7 en 51,25 kg weegt en die tussen 139,7 en 150 cm lang is.

---

| 27.4.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 109/100 |
| --- | --- | --- | --- |

27.4.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 109/100

---

Voor het internationaal publiekrecht hebben alleen de originele VN/ECE-teksten rechtsgevolgen. Voor de status en de datum van inwerkingtreding van dit reglement, zie de recentste versie van het VN/ECE-statusdocument TRANS/WP.29/343 op:

http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html

Reglement nr. 132 van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) — Uniforme bepalingen voor de goedkeuring van retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing voor zware voertuigen, landbouw- en bosbouwtrekkers en niet voor de weg bestemde mobiele machines met compressieontstekingsmotoren [2018/630]

Bevat de volledige geldige tekst tot en met:

Wijzigingenreeks 01 van het reglement — Datum van inwerkingtreding: 22 januari 2015

INHOUD

REGLEMENT

| 1. | Doel |
| --- | --- |

1.

| 2. | Toepassingsgebied |
| --- | --- |

2.

| 3. | Definities |
| --- | --- |

3.

| 4. | Goedkeuringsaanvraag |
| --- | --- |

4.

| 5. | Markeringen en labels |
| --- | --- |

5.

| 6. | Goedkeuring |
| --- | --- |

6.

| 7. | Algemene voorschriften |
| --- | --- |

7.

| 8. | Prestatievoorschriften |
| --- | --- |

8.

| 9. | Duurzaamheidsvoorschriften |
| --- | --- |

9.

| 10. | Toepassingsbereik |
| --- | --- |

10.

| 11. | Wijzigingen van de referentie-emissies van motoren |
| --- | --- |

11.

| 12. | Keuze van de combinatie van testmotoren en retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing |
| --- | --- |

12.

| 13. | Specificaties betreffende emissiemetingen |
| --- | --- |

13.

| 14. | Familie retrofitvoorzieningen voor deeltjesreductie |
| --- | --- |

14.

| 15. | Familie retrofitvoorzieningen voor NOx-reductie |
| --- | --- |

15.

x

| 16. | Familie retrofitvoorzieningen voor NOx- en deeltjesreductie |
| --- | --- |

16.

x

| 17. | Brandstof en specifiek brandstofverbruik |
| --- | --- |

17.

| 18. | Werking en veiligheidsrisico |
| --- | --- |

18.

| 19. | Geluidsemissies |
| --- | --- |

19.

| 20. | Installatie van een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing |
| --- | --- |

20.

| 21. | Wijziging en uitbreiding van de goedkeuring van een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing |
| --- | --- |

21.

| 22. | Conformiteit van de productie |
| --- | --- |

22.

| 23. | Sancties bij non-conformiteit van de productie |
| --- | --- |

23.

| 24. | Definitieve stopzetting van de productie |
| --- | --- |

24.

| 25. | Naam en adres van de technische diensten die de goedkeuringstests uitvoeren, en van de typegoedkeuringsinstanties |
| --- | --- |

25.

| 26. | Overgangsbepalingen |
| --- | --- |

26.

BIJLAGEN

| 1. | Inlichtingenformulier |
| --- | --- |

1.

| 2. | Mededeling |
| --- | --- |

2.

| 3. | Addendum bij de mededeling betreffende een type retrofitvoorziening voor emissiebeheersing krachtens Reglement nr. 132 |
| --- | --- |

3.

| 4. | Plaatsing van het typegoedkeuringsmerk van de retrofitvoorziening |
| --- | --- |

4.

| 5. | Test van een retrofitvoorziening voor deeltjesreductie (retrofitvoorziening voor emissiebeheersing van klasse I of II) |
| --- | --- |

5.

| 6. | Test van een retrofitvoorziening voor NOx-reductie (retrofitvoorziening voor emissiebeheersing van klasse III) |
| --- | --- |

6.

x

| 7. | Tests van een retrofitvoorziening voor deeltjes- en NOx-reductie (retrofitvoorziening voor emissiebeheersing van klasse IV) |
| --- | --- |

7.

x

| 8. | Testsequenties |
| --- | --- |

8.

| 9. | Grenswaarde-equivalentietabellen |
| --- | --- |

9.

| 10. | Voorschriften voor het systeem voor diagnose van de retrofitvoorzieningen voor NOx-reductie of NOx- en deeltjesreductie die met een reagens werken |
| --- | --- |

10.

x

x

| 11. | Installatie- en bedieningsvoorschriften |
| --- | --- |

11.

| 12. | Specifieke voorschriften voor de goedkeuring van een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing met betrekking tot de emissiegrenswaarden die zijn vastgelegd in wijzigingenreeks 06 van Reglement nr. 49 |
| --- | --- |

12.

1.   DOEL

Dit reglement voorziet in een geharmoniseerde methode voor de indeling, evaluatie en goedkeuring van retrofitsystemen voor emissiebeheersing van deeltjes (PM), van stikstofoxiden (NOx) of van zowel PM als NOx, en voor de bepaling van de emissieniveaus van compressieontstekingsmotoren die worden gebruikt in toepassingen die binnen het in punt 2 aangegeven toepassingsgebied vallen.

x

x

In dit reglement wordt ook een kader vastgesteld voor de goedkeuring van retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing voor verschillende toepassingen met overeenkomstige milieuprestatieniveaus en voor de identificatie van deze niveaus in de typegoedkeuring.

2.   TOEPASSINGSGEBIED

Dit reglement is van toepassing op retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing die bestemd zijn om te worden gemonteerd in:

| 2.1. | voertuigen van de categorieën M2, M3 en N (1) en compressieontstekingsmotoren daarvan, met uitzondering van overeenkomstig Reglement nr. 83 goedgekeurde voertuigen; |
| --- | --- |

2.1.

voertuigen van de categorieën M2, M3 en N (1) en compressieontstekingsmotoren daarvan, met uitzondering van overeenkomstig Reglement nr. 83 goedgekeurde voertuigen;

2

3

1

| 2.2. | compressieontstekingsmotoren met een nettovermogen van meer dan 18 kW maar niet meer dan 560 kW die in niet voor de weg bestemde mobiele machines zijn gemonteerd (1) en met een variabel toerental worden gebruikt; |
| --- | --- |

2.2.

compressieontstekingsmotoren met een nettovermogen van meer dan 18 kW maar niet meer dan 560 kW die in niet voor de weg bestemde mobiele machines zijn gemonteerd (1) en met een variabel toerental worden gebruikt;

1

| 2.3. | compressieontstekingsmotoren met een nettovermogen van meer dan 18 kW maar niet meer dan 560 kW die in niet voor de weg bestemde mobiele machines zijn gemonteerd (1) en met een constant toerental worden gebruikt; |
| --- | --- |

2.3.

compressieontstekingsmotoren met een nettovermogen van meer dan 18 kW maar niet meer dan 560 kW die in niet voor de weg bestemde mobiele machines zijn gemonteerd (1) en met een constant toerental worden gebruikt;

1

| 2.4. | compressieontstekingsmotoren met een nettovermogen van meer dan 18 kW maar niet meer dan 560 kW die in voertuigen van categorie T zijn gemonteerd (1). |
| --- | --- |

2.4.

compressieontstekingsmotoren met een nettovermogen van meer dan 18 kW maar niet meer dan 560 kW die in voertuigen van categorie T zijn gemonteerd (1).

1

3.   DEFINITIES

Voor de toepassing van dit reglement wordt verstaan onder:

3.1.   „actieve regeneratie”: elke aanvullende maatregel om regeneratie te initiëren op een periodiek of een continu regenererende retrofitvoorziening voor emissiebeheersing;

„actieve regeneratie”

3.2.   „aanpassingsfactoren”: additieve aanpassingsfactor naar boven en aanpassingsfactor naar beneden of multiplicatieve factoren waarmee tijdens de periodieke regeneratie rekening moet worden gehouden;

„aanpassingsfactoren”

3.3.   „toepassingsbereik”: het bereik van motoren waarin een overeenkomstig dit reglement goedgekeurde retrofitvoorziening voor emissiebeheersing kan worden gemonteerd;

„toepassingsbereik”

3.4.   „retrofitvoorziening voor emissiebeheersing van klasse I”: een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing die bedoeld is om alleen de emissie van deeltjes te reduceren en de directe NO2-emissies niet doet toenemen;

„retrofitvoorziening voor emissiebeheersing van klasse I”

2

3.5.   „retrofitvoorziening voor emissiebeheersing van klasse IIA of IIB”: een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing die bedoeld is om alleen de emissie van deeltjes te reduceren en die de directe NO2-uitlaatemissie niet doet toenemen met meer dan het in punt 8.4.2 gespecificeerde percentage op basis van de referentie-NO2-emissies van de motor;

„retrofitvoorziening voor emissiebeheersing van klasse IIA of IIB”

2

2

3.6.   „retrofitvoorziening voor emissiebeheersing van klasse III”: een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing die bedoeld is om alleen de NOx-emissie te reduceren;

„retrofitvoorziening voor emissiebeheersing van klasse III”

x

3.7.   „retrofitvoorziening voor emissiebeheersing van klasse IV”: een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing die bedoeld is om zowel de emissie van deeltjes als de NOx-emissie te reduceren;

„retrofitvoorziening voor emissiebeheersing van klasse IV”

x

3.8.   „continue regeneratie”: het regeneratieproces van een uitlaatgasnabehandelingssysteem dat permanent, of ten minste eenmaal per toepasselijke testcyclus plaatsvindt;

„continue regeneratie”

3.9.   „deNOx-systeem”: een uitlaatgasnabehandelingssysteem dat ontworpen is om de emissie van stikstofoxiden (NOx) te reduceren (bv. passieve en actieve lean NOx-katalysatoren, NOx-absorbers en systemen voor selectieve katalytische reductie (SCR));

„deNOx

x

x

x

3.10.   „bewakingssysteem van de emissiebeheersing”: het systeem dat de werking van de overeenkomstig de voorschriften van punt 18 in de motor en/of retrofitvoorziening geïmplementeerde emissiebeheersingsmaatregelen bewaakt;

„bewakingssysteem van de emissiebeheersing”

3.11.   „referentie-emissies van de motor”: de emissies van een bepaalde motor of een bepaald motorsysteem zonder een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing. Voor motoren zonder nabehandeling zijn de referentie-emissies gelijk aan de onbehandelde emissies van de motor. Voor motoren met nabehandeling zijn de referentie-emissies gelijk aan de uitlaatemissies stroomafwaarts van het nabehandelingssysteem;

„referentie-emissies van de motor”

3.12.   „motorenfamilie”: een door de fabrikant gemaakte indeling van motorsystemen die door hun ontwerp zoals gedefinieerd in punt 7 van Reglement nr. 49 of punt 7 van Reglement nr. 96, naargelang van het geval, vergelijkbare uitlaatemissiekenmerken hebben; alle leden van de familie moeten voldoen aan de toepasselijke emissiegrenswaarden;

„motorenfamilie”

3.13.   „motorsysteem”: de motor, het emissiebeheersingssysteem en de communicatie-interface (hardware en berichten) tussen de elektronische regeleenheid (regeleenheden) (ECU) van het motorsysteem en elke andere regeleenheid van de aandrijflijn of het voertuig;

„motorsysteem”

3.14.   „ESC”: een testcyclus bestaande uit 13 statische modi die moeten worden toegepast in overeenstemming met de desbetreffende wijzigingenreeks van Reglement nr. 49;

„ESC”

3.15.   „ETC”: een testcyclus bestaande uit 1 800 per seconde verschillende overgangstoestanden zoals gedefinieerd in de desbetreffende wijzigingenreeks van Reglement nr. 49 en toe te passen overeenkomstig die wijzigingenreeks;

„ETC”

3.16.   „verontreinigende gassen”: koolmonoxide, koolwaterstoffen (uitgaande van een verhouding van CH1,85 voor diesel), stikstofoxiden (NOx, uitgedrukt als NO2-equivalent) en stikstofdioxide (NO2);

„verontreinigende gassen”

1,85

x

2

2

3.17.   „laadtoestand”: de lading deeltjes die op een gegeven moment in een deeltjesreductiesysteem (zoals een filter) is opgeslagen uitgedrukt als een percentage van de maximale lading deeltjes die onder specifieke rijomstandigheden in het systeem kan worden opgeslagen zonder dat externe regeneratiemaatregelen worden geïnitieerd;

„laadtoestand”

3.18.   „fabrikant”: de persoon of instantie die tegenover de typegoedkeuringsinstantie verantwoordelijk is voor alle aspecten van de typegoedkeuring en kan aantonen dat hij of zij over de vereiste eigenschappen en de nodige middelen beschikt om tot een kwaliteitsbeoordeling en conformiteit van de productie te komen. Die persoon of instantie hoeft niet rechtstreeks betrokken te zijn bij alle fasen van de bouw van het voertuig, het systeem, het onderdeel of de technische eenheid waarvoor goedkeuring wordt gevraagd;

„fabrikant”

3.19.   „installateur”: een persoon of instantie die verantwoordelijk is voor de juiste en veilige montage van de goedgekeurde retrofitvoorziening voor emissiebeheersing;

„installateur”

3.20.   „systeem voor diagnose van de NOx-reductie (NCD)”: een systeem van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing dat:

„systeem voor diagnose van de NOx

| a) | een storing van de NOx-reductie kan detecteren; |
| --- | --- |

a)

een storing van de NOx-reductie kan detecteren;

x

| b) | vermoedelijke storingen van de NOx-reductie kan identificeren aan de hand van in het computergeheugen opgeslagen informatie en/of die informatie aan een systeem buiten het voertuig kan verstrekken; |
| --- | --- |

b)

vermoedelijke storingen van de NOx-reductie kan identificeren aan de hand van in het computergeheugen opgeslagen informatie en/of die informatie aan een systeem buiten het voertuig kan verstrekken;

x

3.21.   „retrofitvoorziening voor NOx-reductie”: een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing die een emissiereductierendement voor de NOx-massa heeft op basis waarvan die retrofitvoorziening in aanmerking komt voor certificering als zijnde conform de in dit reglement vastgestelde classificatieklasse;

„retrofitvoorziening voor NOx

x

3.22.   „familie van retrofitvoorzieningen voor NOx-reductie”: een familie NOx-reductiesystemen die technisch identiek zijn wat hun werking betreft overeenkomstig punt 15 van dit reglement;

„familie van retrofitvoorzieningen voor NOx

x

3.23.   „NRSC”: een testcyclus bestaande uit statische modi zoals gedefinieerd in de desbetreffende wijzigingenreeks van Reglement nr. 96 en toe te passen overeenkomstig die wijzigingenreeks;

„NRSC”

3.24.   „NRTC”: een testcyclus bestaande uit 1 173 per seconde verschillende overgangstoestanden zoals gedefinieerd in de desbetreffende wijzigingenreeks van Reglement nr. 96 en toe te passen overeenkomstig die wijzigingenreeks;

„NRTC”

3.25.   „waarschuwingssysteem aan boord voor de bediener”: een systeem dat een onjuiste werking of verwijdering van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing detecteert;

„waarschuwingssysteem aan boord voor de bediener”

3.26.   „basismotor”: een motor die op zodanige wijze uit een motorenfamilie is geselecteerd dat de emissiekenmerken ervan representatief zijn voor die motorenfamilie;

„basismotor”

3.27.   „deeltjes (PM)”: de massa van om het even welk materiaal dat is verzameld op een gespecificeerd filtermedium dat in de desbetreffende wijzigingenreeks van Reglement nr. 49 of nr. 96 is gedefinieerd;

„deeltjes (PM)”

3.28.   „retrofitvoorziening voor deeltjesreductie”: een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing die een emissiereductierendement voor de deeltjesmassa of het deeltjesaantal heeft op basis waarvan die retrofitvoorziening in aanmerking komt voor certificering als zijnde conform de in dit reglement vastgestelde classificatieklasse. Het regeneratiesysteem en de regeneratiemethode maken deel uit van de retrofitvoorziening voor deeltjesreductie;

„retrofitvoorziening voor deeltjesreductie”

3.29.   „familie van retrofitvoorzieningen voor deeltjesreductie”: een familie deeltjesreductiesystemen die technisch identiek zijn wat hun werking betreft overeenkomstig punt 14 van dit reglement;

„familie van retrofitvoorzieningen voor deeltjesreductie”

3.30.   „periodieke regeneratie”: het regeneratieproces van een emissiereductiesysteem dat periodiek plaatsvindt, gewoonlijk na minder dan 100 uur normaal motorbedrijf. Tijdens cycli waarin regeneratie plaatsvindt, kunnen de emissienormen worden overschreden;

„periodieke regeneratie”

3.31.   „deeltjesaantal”: het aantal deeltjes dat in de desbetreffende wijzigingenreeks van Reglement nr. 49 is gedefinieerd;

„deeltjesaantal”

3.32.   „reagens”: elk medium dat aan boord van het voertuig in een reservoir is opgeslagen en op verzoek van het emissiebeheersingssysteem (indien nodig) aan het uitlaatgasnabehandelingssysteem wordt toegevoerd;

„reagens”

3.33.   „reductierendement”: de verhouding tussen de emissies stroomafwaarts van het retrofitsysteem voor emissiebeheersing (EREC) en de referentie-emissies van de motor (EBase), beide gemeten volgens de in dit reglement vastgestelde procedures en berekend overeenkomstig punt 8.3.4 van dit reglement;

„reductierendement”

REC

Base

3.34.   „reductieniveau”: een reductierendement, uitgedrukt als een percentage, dat door de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing moet worden bereikt om te kunnen worden gecertificeerd als zijnde conform het in punt 8.3 van dit reglement vastgestelde reductieniveau;

„reductieniveau”

3.35.   „retrofitvoorziening voor emissiebeheersing”: elk deeltjesreductiesysteem, NOx-reductiesysteem of een combinatie van beide dat of die voor retrofitdoeleinden wordt gebruikt. Hieronder vallen ook sensoren en software die essentieel zijn voor de werking van het systeem. Systemen die alleen de bestaande besturingselementen van het motorsysteem wijzigen, worden niet als retrofitsysteem beschouwd;

„retrofitvoorziening voor emissiebeheersing”

x

3.36.   „scanner”: een extern testapparaat dat wordt gebruikt voor communicatie buiten het voertuig met het NCD-systeem;

„scanner”

3.36.1.   „generieke scanner”: een algemeen verkrijgbare scanner die foutberichten kan lezen;

„generieke scanner”

3.36.2.   „eigendomsscanner”: een scanner die alleen door de fabrikant van de retrofitvoorziening en zijn erkende dealer wordt gebruikt en die foutberichten kan lezen en een motorstart mogelijk kan maken na activering van het aansporingssysteem voor de bediener;

„eigendomsscanner”

3.37.   „WHSC”: een testcyclus bestaande uit 13 statische modi zoals gedefinieerd in de desbetreffende wijzigingenreeks van Reglement nr. 49 en toe te passen overeenkomstig die wijzigingenreeks;

„WHSC”

3.38.   „WHTC”: een testcyclus bestaande uit 1 800 per seconde verschillende overgangstoestanden zoals gedefinieerd in de desbetreffende wijzigingenreeks van Reglement nr. 49 en toe te passen overeenkomstig die wijzigingenreeks.

„WHTC”

4.   GOEDKEURINGSAANVRAAG

4.1.   De aanvraag om typegoedkeuring van een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing moet door de fabrikant of zijn daartoe gemachtigde vertegenwoordiger worden ingediend.

4.2.   Elke retrofitvoorziening voor emissiebeheersing moet vergezeld gaan van de volgende informatie:

| a) | de naam of het handelsmerk van de fabrikant; |
| --- | --- |

a)

de naam of het handelsmerk van de fabrikant;

| b) | het merk en onderdeelidentificatienummer van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing zoals vermeld in het inlichtingenformulier dat overeenkomstig het model in bijlage 1 is uitgegeven; |
| --- | --- |

b)

het merk en onderdeelidentificatienummer van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing zoals vermeld in het inlichtingenformulier dat overeenkomstig het model in bijlage 1 is uitgegeven;

| c) | het toepassingsbereik (zoals gedefinieerd in punt 10 van dit reglement) inclusief het productiejaar, waarvoor de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing is goedgekeurd, inclusief, indien van toepassing, een markering om aan te geven of de retrofitvoorziening geschikt is om te worden gemonteerd op een voertuig dat met een boorddiagnosesysteem (OBD) is uitgerust; |
| --- | --- |

c)

het toepassingsbereik (zoals gedefinieerd in punt 10 van dit reglement) inclusief het productiejaar, waarvoor de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing is goedgekeurd, inclusief, indien van toepassing, een markering om aan te geven of de retrofitvoorziening geschikt is om te worden gemonteerd op een voertuig dat met een boorddiagnosesysteem (OBD) is uitgerust;

| d) | de installatiehandleiding; |
| --- | --- |

d)

de installatiehandleiding;

| e) | de gebruikershandleiding inclusief onderhoudsinstructies. |
| --- | --- |

e)

de gebruikershandleiding inclusief onderhoudsinstructies.

4.3.   De aanvrager moet het inlichtingenformulier verstrekken in overeenstemming met bijlage 1 bij dit reglement. De aanvrager moet ook een of meer monsters van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing verstrekken die door de technische dienst moeten worden getest en gedurende ten minste vijf jaar na de datum van typegoedkeuring moeten worden bewaard.

5.   MARKERINGEN EN LABELS

5.1.   Alle retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing moeten worden gemarkeerd met de handelsnaam of het handelsmerk van de fabrikant die in bijlage 1 bij dit reglement is vermeld, alsmede het onderdeelidentificatienummer zoals vermeld in het inlichtingenformulier dat overeenkomstig het model in bijlage 1 bij dit reglement is uitgegeven.

5.2.   Alle retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing moeten worden geïdentificeerd door een label met daarop het goedkeuringsmerk inclusief de klasse zoals in bijlage 4 vermeld. Dit label moet permanent op de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing worden bevestigd en moet na installatie van de retrofitvoorziening duidelijk leesbaar zijn.

5.2.1.   Om te garanderen dat dit label in een geïnstalleerd systeem zichtbaar is, kan de fabrikant een door de installateur van de retrofitvoorziening aan te brengen kopie van het label leveren. Op dit label moet duidelijk het woord „duplicaat” staan.

5.2.2.   De labels moeten even lang meegaan als de retrofitvoorziening. Zij moeten duidelijk leesbaar zijn en de letters en cijfers moeten onuitwisbaar zijn. Bovendien moeten de labels zodanig worden aangebracht dat ze tijdens de volledige gebruiksduur van de retrofitvoorziening bevestigd blijven en mag het niet mogelijk zijn ze te verwijderen zonder ze te vernietigen of onleesbaar te maken.

5.3.   Het goedkeuringsmerk moet bestaan uit:

| a) | een cirkel met daarin de letter E, gevolgd door het nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend (2); |
| --- | --- |

a)

een cirkel met daarin de letter E, gevolgd door het nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend (2);

2

| b) | het nummer van dit reglement, gevolgd door de letter R, een liggend streepje en het goedkeuringsnummer rechts van de cirkel zoals in bijlage 4 bij dit reglement beschreven. Het goedkeuringsnummer staat vermeld op het mededelingenformulier voor dit type (zie punt 6.2 van dit reglement en bijlage 2 bij dit reglement), voorafgegaan door twee cijfers die de recentste wijzigingenreeks van dit reglement aangeven; |
| --- | --- |

b)

het nummer van dit reglement, gevolgd door de letter R, een liggend streepje en het goedkeuringsnummer rechts van de cirkel zoals in bijlage 4 bij dit reglement beschreven. Het goedkeuringsnummer staat vermeld op het mededelingenformulier voor dit type (zie punt 6.2 van dit reglement en bijlage 2 bij dit reglement), voorafgegaan door twee cijfers die de recentste wijzigingenreeks van dit reglement aangeven;

| c) | de klasse van de retrofitvoorziening. |
| --- | --- |

c)

de klasse van de retrofitvoorziening.

5.4.   Voor goedkeuringstests ingediende monsters moeten duidelijk worden geïdentificeerd met ten minste de naam van de aanvrager en de referentie van de aanvraag.

6.   GOEDKEURING

6.1.   Er wordt typegoedkeuring verleend als de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing aan de voorschriften van dit reglement voldoet.

6.2.   Aan elke goedgekeurde retrofitvoorziening wordt een goedkeuringsnummer toegekend. De eerste twee cijfers ervan (momenteel 01 volgens deze wijzigingenreeks) geven de wijzigingenreeks aan met de recentste belangrijke technische wijzigingen van het reglement op de datum van goedkeuring. Hetzelfde typegoedkeuringsnummer mag niet aan een andere retrofitvoorziening voor emissiebeheersing worden toegekend.

6.3.   De overeenkomstsluitende partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, worden van de goedkeuring of de weigering of de uitbreiding van de goedkeuring van een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing krachtens dit reglement in kennis gesteld door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 2 bij dit reglement.

7.   ALGEMENE VOORSCHRIFTEN

7.1.   Een overeenkomstig dit reglement goedgekeurde retrofitvoorziening voor emissiebeheersing moet zodanig zijn ontworpen, zijn gebouwd en kunnen worden gemonteerd dat de toepassing tijdens de normale levensduur van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing onder normale gebruiksomstandigheden aan de voorschriften in dit reglement kan voldoen.

7.2.   Een overeenkomstig dit reglement goedgekeurde retrofitvoorziening voor emissiebeheersing moet duurzaam zijn. Dat betekent dat zij zodanig moet zijn ontworpen, zijn gebouwd en kunnen worden gemonteerd dat zij redelijk bestand is tegen verschijnselen zoals corrosie, oxidatie, trillingen en mechanische belasting waaraan zij onder normale gebruiksomstandigheden zal worden blootgesteld. Specifieke duurzaamheidseisen zijn beschreven in punt 9 van dit reglement.

7.3.   De fabrikant van de retrofitvoorziening moet installatiedocumenten verstrekken die ervoor zorgen dat de voorziening, wanneer zij in het voertuig of de machine wordt geïnstalleerd, samen met de noodzakelijke machineonderdelen zal werken op een wijze die voldoet aan de voorschriften in de punten 7, 8 en 9 van dit reglement. Deze documentatie moet de gedetailleerde technische voorschriften en de bepalingen voor de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing (software, hardware en communicatie) omvatten die nodig zijn om de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing correct in de machine te kunnen installeren.

7.4.   Apparaten die de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing omzeilen of het rendement ervan verminderen, zijn niet toegestaan.

7.5.   Een overeenkomstig dit reglement goedgekeurde retrofitvoorziening voor emissiebeheersing moet zijn uitgerust met een waarschuwingssysteem aan boord dat de bestuurder attent maakt op een storing die het rendement van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing nadelig beïnvloedt.

7.5.1.   Een retrofitvoorziening voor deeltjesreductie moet zijn uitgerust met een bewakingsvoorziening die een verwijdering of onjuiste werking van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing detecteert en een hoorbaar en/of zichtbaar alarm activeert voor de bediener. Bij retrofitvoorzieningen voor deeltjesreductie die met een reagens werken, kan de controle-eenheid de toevoer van een reagens of additief indien nodig onderbreken. Het waarschuwingssysteem kan bijvoorbeeld zijn gebaseerd op de voortdurende meting van de uitlaatgastegendruk van de motor.

7.5.2.   In punt 7.7 en in bijlage 10 bij dit reglement worden specifieke voorschriften gegeven die van toepassing zijn op retrofitvoorzieningen voor NOx-reductie.

x

7.5.2.1.   De NOx-reductiemethode van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing moet operationeel zijn onder alle omgevingsomstandigheden die op het grondgebied van de overeenkomstsluitende partijen regelmatig voorkomen, met name bij lage omgevingstemperaturen.

x

7.5.3.   Retrofitvoorzieningen voor gecombineerde PM- en NOx-reductie (retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing van klasse IV) moeten aan de bepalingen van de punten 7.5.1, 7.5.2 en 7.5.2.1 van dit reglement voldoen.

x

7.5.4.   Het filter van een retrofitvoorziening voor deeltjesreductie of voor gecombineerde PM- en NOx-reductie moet zodanig zijn ontworpen en gebouwd dat het slechts in één richting kan worden geïnstalleerd. Het moet fysiek onmogelijk zijn het filter opzettelijk of onopzettelijk om te keren.

x

7.6.   Specifieke voorschriften voor retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing die met een reagens of additief werken.

7.6.1.   Bij elk afzonderlijk reservoir dat op een voertuig of machine is geïnstalleerd, moet het mogelijk zijn een monster van de eventueel in het reservoir aanwezige vloeistof te nemen. Het bemonsteringspunt moet gemakkelijk toegankelijk zijn zonder gebruik van speciale gereedschappen of voorzieningen.

7.6.2.   De bestuurder of machineoperator moet op de hoogte worden gebracht van het reagens- of additiefniveau in het reservoir van het voertuig of de machine via een specifieke mechanische of elektronische indicator overeenkomstig bijlage 10 bij dit reglement. De indicator van het reagensniveau en de waarschuwingsindicator moeten beide dicht bij de indicator van het brandstofpeil staan.

7.6.3.   De kenmerken van het reagens, met inbegrip van het type reagens, informatie over de concentratie wanneer het reagens in oplossing is, de bedrijfstemperatuursomstandigheden en verwijzingen naar internationale normen voor de samenstelling en kwaliteit moeten door de fabrikant van de retrofitvoorziening in bijlage 1 bij dit reglement worden gespecificeerd.

7.6.4.   Op het moment van de typegoedkeuring moet aan de typegoedkeuringsinstantie gedetailleerde schriftelijke informatie worden verstrekt waarin de functionele werkingskenmerken van het in punt 4 van bijlage 10 bij dit reglement gedefinieerde waarschuwingssysteem voor de bediener en het in punt 5 van bijlage 10 bij dit reglement gedefinieerde aansporingssysteem voor de bediener volledig zijn beschreven.

7.6.5.   Bescherming van het reagens tegen bevriezing

7.6.5.1.   Het is toegestaan een verwarmd of niet-verwarmd reagensreservoir en -doseersysteem te gebruiken. Een verwarmd systeem moet aan de voorschriften van punt 7.6.5.2.2 van dit reglement voldoen. Een niet-verwarmd systeem moet aan de voorschriften van punt 6 van bijlage 10 bij dit reglement voldoen. Het gebruik van een niet-verwarmd reagensreservoir en -doseersysteem moet in de schriftelijke instructies voor de bestuurder van het voertuig of de bediener van de machine worden aangegeven.

7.6.5.2.   Reagensreservoir en -doseersysteem

7.6.5.2.1.   Als het reagens bevroren is, moet het bij een omgevingstemperatuur van 266 K (– 7 °C) binnen 70 minuten na het starten van het voertuig of de machine klaar zijn voor gebruik.

7.6.5.2.2.   Ontwerpcriteria voor een verwarmd systeem

7.6.5.2.2.1.   Het reagensreservoir en -doseersysteem moeten gedurende 72 uur of, als dat eerder is, totdat het reagens vast wordt, bij 255 K (– 18 °C) worden geïmpregneerd.

7.6.5.2.2.2.   Na de in punt 7.6.5.2.2.1 genoemde impregneerperiode moet het voertuig, de machine of de motor worden gestart en gebruikt bij een omgevingstemperatuur van 266 K (– 7 °C) of lager, en wel als volgt: 10 tot 20 minuten stationair, gevolgd door maximaal 50 minuten bij maximaal 40 % van de nominale belasting.

7.6.5.2.2.3.   Aan het eind van de in punt 7.6.5.2.2.2 beschreven testprocedure moet het reagensdoseersysteem volledig functioneel zijn.

7.6.5.2.3.   De evaluatie van de ontwerpcriteria mag worden uitgevoerd in een koelcel met een volledig voertuig of een volledige machine of met onderdelen die representatief zijn voor die welke op een voertuig of machine zullen worden geïnstalleerd, dan wel op basis van praktijktests.

7.7.   Voorschriften inzake NOx-reductiemaatregelen voor retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing die met een reagens werken

x

7.7.1.   De fabrikant van de retrofitvoorziening moet informatie verstrekken die de functionele operationele kenmerken van de NOx-reductiemaatregelen volledig beschrijft met behulp van de in bijlage 1 vermelde documenten.

x

7.7.2.   De retrofitvoorziening moet zijn uitgerust met een systeem voor diagnose van de NOx-reductie (NCD) dat storingen van de NOx-reductie kan vaststellen. Het NCD-systeem moet zodanig zijn ontworpen, gebouwd en geïnstalleerd dat het tijdens de normale levensduur van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing onder normale gebruiksomstandigheden aan de voorschriften van punt 7 van dit reglement kan voldoen.

x

x

7.7.2.1.   Het NCD-systeem moet operationeel zijn:

| a) | bij omgevingstemperaturen tussen 266 en 308 K (– 7 en 35 °C); |
| --- | --- |

a)

bij omgevingstemperaturen tussen 266 en 308 K (– 7 en 35 °C);

| b) | op alle hoogten onder de 1 600 m; |
| --- | --- |

b)

op alle hoogten onder de 1 600 m;

| c) | bij motorkoelmiddeltemperaturen boven 343 K (70 °C). |
| --- | --- |

c)

bij motorkoelmiddeltemperaturen boven 343 K (70 °C).

Dit punt is niet van toepassing op de bewaking van het reagensniveau in het reservoir, waarvoor geldt dat de bewaking moet plaatsvinden onder alle omstandigheden waarin meting technisch haalbaar is (bv. onder alle omstandigheden waarin een vloeibaar reagens niet bevroren is).

7.7.3.   Het NCD-systeem moet aan de voorschriften in bijlage 10 voldoen.

7.8.   Onderhoudsvoorschriften

7.8.1.   De fabrikant van de retrofitvoorziening moet schriftelijke instructies over het retrofitsysteem voor emissiebeheersing en de juiste werking ervan verstrekken aan alle bestuurders of bedieners van voertuigen of machines.

In die instructies moet staan dat indien het retrofitsysteem voor emissiebeheersing niet correct functioneert, de bestuurder of bediener door het waarschuwingssysteem voor de bediener op de hoogte zal worden gebracht van een probleem en dat het negeren van de waarschuwing tot gevolg heeft dat het aansporingssysteem voor de bediener wordt geactiveerd en het voertuig of de machine niet opnieuw kan starten.

7.8.2.   De instructies moeten voorschriften omvatten voor het correcte gebruik en onderhoud van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing om de emissieprestaties te handhaven, en voor het correcte gebruik van verbruiksreagentia.

7.8.3.   De instructies moeten in duidelijke en niet-technische bewoordingen zijn gesteld in dezelfde taal als de gebruikershandleiding van het voertuig of de machine.

7.8.4.   In de instructies moet worden vermeld of verbruiksreagentia tussen de normale onderhoudsintervallen door de bestuurder of gebruiker van het voertuig moeten worden bijgevuld. In de instructies moet ook de vereiste reagenskwaliteit worden gespecificeerd. Daarin moet ook worden aangegeven hoe de bestuurder of gebruiker het reagensreservoir moet bijvullen. In de instructies moet voorts een indicatie worden gegeven van het vermoedelijke reagensverbruik en de vulfrequentie.

7.8.5.   In de instructies moet worden vermeld dat het essentieel is dat een voorgeschreven reagens met de juiste specificaties wordt gebruikt en bijgevuld om ervoor te zorgen dat het voertuig of de machine voldoet aan de voorschriften voor afgifte van de goedkeuring van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing voor dat voertuig of die machine.

7.8.6.   In de instructies moet worden vermeld dat het gebruik van een voertuig of machine dat of die geen reagens verbruikt hoewel dat nodig is om de emissies te verminderen, een strafbaar feit kan zijn.

7.8.7.   In de instructies moet worden uitgelegd hoe het waarschuwings- en het aansporingssysteem voor de bediener werken. Ook moet worden uitgelegd wat de gevolgen zijn voor de prestaties en de foutenregistratie als het waarschuwingssysteem wordt genegeerd en het reagens niet wordt bijgevuld of het probleem niet wordt opgelost.

7.9.   De goedkeuring is afhankelijk van de volgende subpunten.

7.9.1.   De fabrikant verstrekt schriftelijke onderhoudsinstructies die door de installateur aan de bestuurder of bediener moeten worden verstrekt.

7.9.2.   De fabrikant verstrekt installatiedocumenten voor de retrofitvoorziening.

7.9.3.   De fabrikant verstrekt instructies voor een waarschuwingssysteem voor de bediener, een aansporingssysteem en bescherming van het reagens tegen bevriezing (indien van toepassing) die door de installateur aan de werkplaats, de bestuurder of de bediener moeten worden gegeven, naargelang van het geval.

7.9.4.   De fabrikant verstrekt de installateur een schriftelijke verklaring, die aan de bestuurder of bediener moet worden gegeven, over de normale bedrijfsomstandigheden (temperatuurbereik, omgevingscondities ...) waaronder de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing correct zal functioneren.

8.   PRESTATIEVOORSCHRIFTEN

8.1.   Retrofitvoorzieningen die overeenkomstig dit reglement zijn goedgekeurd, moeten aan alle onderstaande criteria voldoen:

| a) | de in punt 8.2 gespecificeerde emissiegrenswaarden; |
| --- | --- |

a)

de in punt 8.2 gespecificeerde emissiegrenswaarden;

| b) | de in punt 8.3 gespecificeerde reductieniveaus; |
| --- | --- |

b)

de in punt 8.3 gespecificeerde reductieniveaus;

| c) | de in punt 8.4 gespecificeerde NO2-emissievoorschriften; |
| --- | --- |

c)

de in punt 8.4 gespecificeerde NO2-emissievoorschriften;

2

| d) | de in punt 8.6 gespecificeerde voorschriften inzake secundaire emissies; |
| --- | --- |

d)

de in punt 8.6 gespecificeerde voorschriften inzake secundaire emissies;

8.2.   Grenswaarden

De emissies van het motorsysteem na montage van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing mogen niet hoger liggen dan de emissiegrenswaarden voor de desbetreffende verontreinigende stoffen (NOx, PM of beide, afhankelijk van de klasse retrofitvoorziening) van een strengere emissiefase zoals gespecificeerd in Reglement nr. 49 of in Reglement nr. 96, naargelang van het geval en gemeten met behulp van de testprocedure(s) voor de te bereiken grenswaarden. Het motorsysteem moet na montage van de retrofitvoorziening ten minste voldoen aan de emissiegrenswaarden voor de fase waarin de referentiemotor is goedgekeurd voor elk van de andere gereguleerde verontreinigende stoffen die voor die fase relevant zijn.

x

8.2.1.   De voorschriften voor elke klasse retrofitvoorziening om aan de grenswaarden van de volgende strengere emissiefase te voldoen, worden geïllustreerd in de tabellen in bijlage 9 bij dit reglement.

8.2.2.   In het geval van een motor waarvoor geen typegoedkeuring is verleend overeenkomstig de voorschriften van Reglement nr. 49 noch Reglement nr. 96, mogen de emissies van elk van de gereguleerde verontreinigende stoffen (CO, HC, NOx en PM) in de initiële toestand niet hoger zijn dan de grenswaarden voor de emissiefase onmiddellijk onder die waarvoor een certificering van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing wordt gevraagd.

x

8.3.   Reductieniveaus en reductierendement

8.3.1.   Het reductieniveau van een retrofitsysteem voor emissiebeheersing wordt gekenmerkt door het reductierendement zoals gespecificeerd in tabel 1:

Tabel 1

Tabel 1

Reductieniveaus

Reductieniveaus

| | Minimaal reductierendement (%) |
| --- | --- |
| Deeltjesmassa | NOx |
| Reductieniveau 01 | 90 | 60 |

Minimaal reductierendement (%)

Deeltjesmassa

NOx

x

Reductieniveau 01

90

60

8.3.2.   Het reductierendement wordt bepaald door vergelijking van de gemeten emissies over de gewogen WHTC voor retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing die moeten worden gemonteerd op zware motoren of over de gewogen NRTC voor retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing die moeten worden gemonteerd op motoren van niet voor de weg bestemde mobiele machines of landbouw- en bosbouwtrekkers. Het reductierendement wordt berekend zoals gedefinieerd in punt 8.3.4 van dit reglement.

8.3.3.   Voor de toepassing van dit reglement geldt het reductierendement voor NOx voor systemen die bedoeld zijn om de NOx-emissie te verminderen en geldt het PM-reductieniveau voor systemen die bedoeld zijn om deeltjes te verminderen. Voor retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing van klasse IV moeten de in tabel 1 van dit reglement weergegeven reductieniveaus voor zowel NOx als deeltjes worden gehaald.

x

x

x

8.3.4.   Het reductierendement wordt berekend op basis van de gemeten emissies van de desbetreffende verontreinigende stof stroomafwaarts van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing (EREC) en de emissies van het motorsysteem gemeten vóór montage van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing (EBase) voor die verontreinigende stof, beide gemeten overeenkomstig de in dit reglement beschreven procedures:

REC

Base

reductierendement (procent) = (1 – (EREC/EBase)) × 100.

REC

Base

8.4.   Voorschriften inzake NO2-emissies

2

8.4.1.   Voor een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing van klasse I mogen de NO2-emissies niet hoger zijn dan de referentie-NO2-emissies, gemeten zoals gedefinieerd in bijlage 5 bij dit reglement.

2

2

8.4.2.   Voor een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing van klasse IIA mag de incrementele toename van NO2 niet meer dan 20 procentpunten hoger zijn dan het niveau dat bij de montage van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing is geregistreerd (referentieniveau). Als bijvoorbeeld de referentie-NO2 10 % van NOx bedraagt, bedraagt de maximaal toegestane NO2-emissie met de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing 30 % van NOx gemeten zoals beschreven in bijlage 5 bij dit reglement. Voor een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing van klasse IIB mag de incrementele toename van NO2 niet meer dan 30 procentpunten bedragen.

2

2

x

2

x

2

8.4.3.   Voor een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing van klasse III mag er geen toename van de NO2-emissies zijn gemeten in g/kWh en zoals gedefinieerd in bijlage 6 bij dit reglement.

2

8.4.4.   Voor een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing van klasse IV mag er geen toename van de NO2-emissies zijn gemeten in g/kWh en zoals gedefinieerd in bijlage 7 bij dit reglement.

2

8.5.   Voorschriften inzake deeltjesaantalemissies

8.5.1.   Retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing van klasse I, klasse IIA of IIB en klasse IV die zijn goedgekeurd voor PM-reductieniveau 01 moeten bij metingen volgens de in dit reglement beschreven testprocedure(s) een reductierendement voor het deeltjesaantal bieden van ten minste 97 procent van de referentie-emissies van de testmotor zoals gedefinieerd in punt 12.

8.5.2.   Directe bemonstering uit het ruwe uitlaatgas vóór verdunning is toegestaan. De verdunningsverhoudingen van de deeltjesaantalverdunners (PND1 en PND2 van het deeltjesoverdrachtsysteem, zoals gedefinieerd in Reglement nr. 49) moeten vervolgens worden aangepast aan het meetbereik van de deeltjesaantalteller (PNC).

8.5.3.   Het rendement van de deeltjesaantalreductie wordt bepaald als het verschil van 1 minus de penetratie, wat de verhouding is tussen de deeltjesaantalemissies stroomafwaarts van het retrofitsysteem voor emissiebeheersing en de deeltjesaantalemissie van het motorsysteem vóór de montage van de retrofitvoorziening. Het rendement van de deeltjesaantalreductie wordt als een percentage uitgedrukt. Het rendement van de deeltjesaantalreductie moet voor de desbetreffende testcyclus worden bepaald zoals gedefinieerd in punt 8.3.2.

reductierendement (%) = (1 – (EREC/EBase)) × 100.

REC

Base

8.5.4.   Indien voor het meten van het rendement van de deeltjesaantalreductie twee deeltjesaantalmeetsystemen parallel worden gebruikt, moeten deze bij gelijktijdige metingen vanuit hetzelfde bemonsteringspunt meetresultaten opleveren die niet meer dan 5 % van elkaar afwijken.

8.6.   Voorschriften inzake secundaire emissies

8.6.1.   De fabrikant van het retrofitsysteem voor emissiebeheersing moet bewijsstukken overleggen waaruit blijkt dat de in het retrofitsysteem gebruikte materialen en processen geen extra gevaar opleveren voor de gezondheid en het milieu.

8.6.2.   Voor retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing van klasse III en klasse IV mogen de emissies van ammoniak niet hoger zijn dan een gemiddelde waarde van 25 ppm indien gemeten volgens de procedures die zijn beschreven in aanhangsel 7 van bijlage 4 bij wijzigingenreeks 06 van Reglement nr. 49.

8.6.3.   De retrofitvoorziening mag de secundaire emissies niet doen toenemen tot concentraties waarvan bekend is dat ze gevaarlijk zijn voor de gezondheid.

8.6.4.   De aanvrager van de goedkeuring moet een beoordeling van de prestaties van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing met betrekking tot secundaire emissies overleggen. Bij de beoordeling moeten alle waarschijnlijke secundaire emissies van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing worden behandeld, rekening houdend met het werkingsprincipe, het ontwerp, de constructiemethode en de gebruikte materialen.

8.6.4.1.   In de beoordeling moet met name:

| a) | indien de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing koper of koperverbindingen bevat, worden ingegaan op de mogelijke vorming van dioxinen; |
| --- | --- |

a)

indien de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing koper of koperverbindingen bevat, worden ingegaan op de mogelijke vorming van dioxinen;

| b) | indien in de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing een brandstofadditief met katalytische werking wordt gebruikt, rekening worden gehouden met het effect van de volgende factoren op de productie van secundaire emissies:






  i) | de afwezigheid van dat brandstofadditief en |
| --- | --- | --- |

b)

indien in de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing een brandstofadditief met katalytische werking wordt gebruikt, rekening worden gehouden met het effect van de volgende factoren op de productie van secundaire emissies:

i)

de afwezigheid van dat brandstofadditief en

| ii) | de aanwezigheid ervan in een concentratie die tot tweemaal zo hoog is als de aanbevolen of beoogde concentratie. |
| --- | --- |

ii)

de aanwezigheid ervan in een concentratie die tot tweemaal zo hoog is als de aanbevolen of beoogde concentratie.

8.6.4.2.   In de beoordeling moeten alle soorten secundaire emissies worden genoemd die in aanmerking zijn genomen.

8.6.4.3.   De beoordeling kan worden gebaseerd op gedegen technische analyses en beoordelingen, op de resultaten van tests of simulaties, op de resultaten van analyses of tests van soortgelijke systemen of technologieën, of op een combinatie van deze elementen.

8.6.4.4.   Voor de toepassing van dit reglement worden secundaire emissies die worden geproduceerd in concentraties die niet significant hoger zijn dan de concentraties die door originele motorsystemen worden geproduceerd, geacht niet gevaarlijk te zijn voor de gezondheid.

8.6.5.   Van de aanvrager kan worden verlangd dat hij tests voor secundaire emissies uitvoert als voorwaarde voor goedkeuring indien de beoordeling van de prestaties van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing op het gebied van secundaire emissies een redelijke verwachting doet ontstaan dat niet aan de voorschriften in punt 8.6.3 zal worden voldaan.

9.   DUURZAAMHEIDSVOORSCHRIFTEN

9.1.   De aanvrager moet verklaren dat het retrofitsysteem voor emissiebeheersing bij gebruik en onderhoud volgens de instructies van de fabrikant zal voldoen aan de toepasselijke bepalingen tijdens normale werking gedurende een gebruiksduur van:

| a) | voor voertuigen van de categorieën M2, M3 en N, 200 000 km of een levensduur van 6 jaar indien zich dat eerder voordoet; |
| --- | --- |

a)

voor voertuigen van de categorieën M2, M3 en N, 200 000 km of een levensduur van 6 jaar indien zich dat eerder voordoet;

2

3

| b) | voor alle andere toepassingen, 4 000 bedrijfsuren of een levensduur van 6 jaar indien zich dat eerder voordoet. |
| --- | --- |

b)

voor alle andere toepassingen, 4 000 bedrijfsuren of een levensduur van 6 jaar indien zich dat eerder voordoet.

9.2.   De aanvrager moet een duurzaamheidstest van 1 000 uur uitvoeren op een combinatie van een motor en een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing. Deze test moet ofwel een praktijktest zijn in een typische voertuig- of machinetoepassing die door de typegoedkeuringsinstantie en de aanvrager is overeengekomen, ofwel een test op een motortestbank. In het geval van een test op een motortestbank moeten de verouderingscyclus, de belasting en het toerental omstandigheden omvatten die bij benadering overeenkomen met 10 % stationair, 10 % transiënte werking, 75 % werking bij hoog toerental en hoge belasting en 5 % werking bij laag toerental en middelhoge belasting.

De motor voor de duurzaamheidstest mag verschillen van de testmotor die wordt gebruikt bij tests om het reductieniveau van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing te bepalen, maar moet een motor zijn die binnen het opgegeven toepassingsbereik van de betreffende retrofitvoorziening voor emissiebeheersing valt.

9.3.   De test bestaat uit het volgende:

| a) | 1 000 uur bedrijfsaccumulatie van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing met registratie van alle relevante bedrijfsgegevens van de motor in kwestie, inclusief type en verbruik van brandstof en smeerolie en, indien van toepassing, reagens of additief indien vereist door de retrofitvoorziening, en continue registratie per seconde van de uitlaattemperatuur vóór de retrofitvoorziening en het drukverlies over de retrofitvoorziening. In het geval van een praktijktest moet de retrofitvoorziening door de technische dienst worden verzegeld en moet de gegevensregistratie worden uitgevoerd door de fabrikant van de retrofitvoorziening of door de bestuurder van het voertuig of de bediener van de machine waarop de duurtest wordt uitgevoerd; |
| --- | --- |

a)

1 000 uur bedrijfsaccumulatie van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing met registratie van alle relevante bedrijfsgegevens van de motor in kwestie, inclusief type en verbruik van brandstof en smeerolie en, indien van toepassing, reagens of additief indien vereist door de retrofitvoorziening, en continue registratie per seconde van de uitlaattemperatuur vóór de retrofitvoorziening en het drukverlies over de retrofitvoorziening. In het geval van een praktijktest moet de retrofitvoorziening door de technische dienst worden verzegeld en moet de gegevensregistratie worden uitgevoerd door de fabrikant van de retrofitvoorziening of door de bestuurder van het voertuig of de bediener van de machine waarop de duurtest wordt uitgevoerd;

| b) | bij retrofitvoorzieningen die met additieven werken of een reagens gebruiken, moet aan het begin van de praktijktest, na 500 bedrijfsuren en na 1 000 bedrijfsuren ook de juiste doseersnelheid worden gecontroleerd. |
| --- | --- |

b)

bij retrofitvoorzieningen die met additieven werken of een reagens gebruiken, moet aan het begin van de praktijktest, na 500 bedrijfsuren en na 1 000 bedrijfsuren ook de juiste doseersnelheid worden gecontroleerd.

9.4.   Na afloop van de duurzaamheidstest moet het retrofitsysteem dat wordt gebruikt om de duurzaamheid aan te tonen, worden gebruikt voor verdere evaluatietests met de oorspronkelijke testmotor.

Indien de oorspronkelijke testmotor niet langer functioneel is, mag een motor van hetzelfde type worden gebruikt, met voorafgaande toestemming van de typegoedkeuringsinstantie.

9.5.   Het retrofitsysteem moet aan de eisen van punt 8 voldoen wanneer het overeenkomstig punt 9.4 wordt getest na voltooiing van de bedrijfsaccumulatie.

10.   TOEPASSINGSBEREIK

10.1.   Het toepassingsbereik is het bereik van motoren of motorsystemen waarvoor de familie van retrofitvoorzieningen kan worden gebruikt. De aanvrager moet aan de typegoedkeuringsinstantie gedetailleerde informatie over het toepassingsbereik verstrekken zoals gespecificeerd in bijlage 3 bij dit reglement.

10.2.   Het toepassingsbereik is beperkt tot de motorfamilie waartoe de testmotor zoals gedefinieerd in punt 12 behoort.

10.3.   Het toepassingsbereik mag worden uitgebreid tot:

| a) | andere motoren die door dezelfde motorfabrikant worden geproduceerd, en |
| --- | --- |

a)

andere motoren die door dezelfde motorfabrikant worden geproduceerd, en

| b) | motoren van andere motorfabrikanten. |
| --- | --- |

b)

motoren van andere motorfabrikanten.

indien de aanvrager kan aantonen dat de volgende kenmerken van de motoren in kwestie dezelfde zijn als die van de testmotor:

| a) | individuele cilinderinhoud binnen ± 20 % van de testmotor; |
| --- | --- |

a)

individuele cilinderinhoud binnen ± 20 % van de testmotor;

| b) | aanzuigmethode (turbomotor of motor met natuurlijke aanzuiging); |
| --- | --- |

b)

aanzuigmethode (turbomotor of motor met natuurlijke aanzuiging);

| c) | met of zonder uitlaatgasrecirculatie; |
| --- | --- |

c)

met of zonder uitlaatgasrecirculatie;

| d) | of het gaat om een motor met constant dan wel variabel toerental (3); |
| --- | --- |

d)

of het gaat om een motor met constant dan wel variabel toerental (3);

3

| e) | referentie-emissiefase van de motor, en |
| --- | --- |

e)

referentie-emissiefase van de motor, en

| f) | met of zonder nabehandelingssysteem. |
| --- | --- |

f)

met of zonder nabehandelingssysteem.

10.4.   Het toepassingsbereik mag niet worden uitgebreid tot motoren met een referentie-emissiefase die minder stringent is dan de referentie-emissiefase van de testmotor.

10.5.   Indien de aanvrager kan aantonen dat een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing die voor voertuigen van de categorieën M2, M3 en N en compressieontstekingsmotoren daarvan is getest, ook is ontworpen voor gebruik op dezelfde structurele wijze op compressieontstekingsmotoren voor gebruik in niet voor de weg bestemde mobiele machines of voertuigen van categorie T, en de testmotor overeenkomstig punt 12 representatief is voor dergelijke toepassingen en ook voldoet aan de familiecriteria van de punten 14, 15 of 16, mag het toepassingsbereik worden uitgebreid tot compressieontstekingsmotoren voor gebruik in niet voor de weg bestemde mobiele machines en voertuigen van categorie T.

2

3

Het is niet toegestaan het bereik van een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing die is goedgekeurd voor gebruik met compressieontstekingsmotoren in niet voor de weg bestemde mobiele machines of voertuigen van categorie T, uit te breiden tot voor de weg bestemde toepassingen op de in dit punt beschreven wijze.

11.   WIJZIGINGEN VAN DE REFERENTIE-EMISSIES VAN MOTOREN

11.1.   Wijzigingen van de bedrijfsparameters van een motor die van invloed kunnen zijn op de referentie-emissies van een motor moeten binnen de door de oorspronkelijke motorfabrikant aangegeven grenzen blijven (bv. maximaal toelaatbare uitlaatgastegendruk of grenswaarden die zijn vastgesteld voor het effect van externe apparatuur op de elektrische of gegevensverwerkingssystemen).

11.2.   Indien aanvullende maatregelen met betrekking tot voor de emissies relevante onderdelen of systeemonderdelen, zoals wijzigingen in de regeling van de uitlaatgasrecirculatie (EGR), noodzakelijk zijn om de goede werking van de motor en uitlaatgasnabehandelingssystemen in combinatie met de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing te waarborgen, moet de aanvrager een gedetailleerde beschrijving van de ontwerpwijziging verstrekken, samen met een toelichting van de wijze waarop de wijziging de werking en prestaties van de emissiereductiemethode zal veranderen. Ter staving van zijn beweringen moet de aanvrager aanvullende testgegevens, technische argumenten en analyses indienen of andere informatie die de typegoedkeuringsinstantie of technische dienst noodzakelijk acht om de verschillen tussen het gewijzigde en oorspronkelijke ontwerp te beoordelen.

11.3.   Het emissiebeheersingssysteem van de oorspronkelijke motorfabrikant mag niet worden gewijzigd, met uitzondering van:

| a) | wijzigingen waarmee de oorspronkelijke motorfabrikant schriftelijk heeft ingestemd, of |
| --- | --- |

a)

wijzigingen waarmee de oorspronkelijke motorfabrikant schriftelijk heeft ingestemd, of

| b) | in het geval van een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing van klasse I, klasse IIA of klasse IIB, de vervanging van een bestaande dieseloxidatiekatalysator mits:






  i) | aan de voorschriften van punt 8.4 is voldaan, en |
| --- | --- | --- |

b)

in het geval van een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing van klasse I, klasse IIA of klasse IIB, de vervanging van een bestaande dieseloxidatiekatalysator mits:

i)

aan de voorschriften van punt 8.4 is voldaan, en

| ii) | het motorsysteem na montage van de retrofitvoorziening voldoet aan de grenswaarden voor de fase waarvoor de basismotor is goedgekeurd voor elk van de andere gereguleerde verontreinigende stoffen die voor die fase relevant zijn; |
| --- | --- |

ii)

het motorsysteem na montage van de retrofitvoorziening voldoet aan de grenswaarden voor de fase waarvoor de basismotor is goedgekeurd voor elk van de andere gereguleerde verontreinigende stoffen die voor die fase relevant zijn;

| c) | de installatie van temperatuur- en/of druksondes bij de ingang van het retrofitsysteem voor NOx-reductie inclusief de doseereenheid. |
| --- | --- |

c)

de installatie van temperatuur- en/of druksondes bij de ingang van het retrofitsysteem voor NOx-reductie inclusief de doseereenheid.

x

11.4.   Op voorwaarde dat aan de voorschriften van punt 11.1 van dit reglement is voldaan, zijn wijzigingen stroomafwaarts van een oorspronkelijk nabehandelingssysteem toegestaan.

11.5.   De retrofitvoorziening mag geen afbreuk doen aan de prestaties van een boorddiagnosesysteem en NOx-beheersingssysteem van het originele motorsysteem.

x

12.   KEUZE VAN DE COMBINATIE VAN TESTMOTOREN EN RETROFITVOORZIENINGEN VOOR EMISSIEBEHEERSING

12.1.   De testmotoren moeten afkomstig zijn uit een motorenfamilie die overeenkomt met het latere toepassingsbereik van de retrofitvoorziening. De emissieprestaties van de testmotor moeten worden gemeten en moeten voldoen aan de grenswaarden voor de toepasselijke referentie-emissiefase.

12.2.   De combinatie van testmotor en retrofitvoorziening voor het geselecteerde toepassingsbereik moet aan de volgende criteria voldoen:

| a) | de motor moet een nominaal vermogen hebben tussen 100 % en 60 % van het maximumvermogen van de basismotor in de desbetreffende familie, beoordeeld in overeenstemming met de procedures van Reglement nr. 49 of Reglement nr. 96, naargelang van het geval; |
| --- | --- |

a)

de motor moet een nominaal vermogen hebben tussen 100 % en 60 % van het maximumvermogen van de basismotor in de desbetreffende familie, beoordeeld in overeenstemming met de procedures van Reglement nr. 49 of Reglement nr. 96, naargelang van het geval;

| b) | in combinatie met de geselecteerde testmotor moet de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing de hoogste relatieve snelheid binnen het toepassingsbereik van de familie van retrofitvoorzieningen hebben; |
| --- | --- |

b)

in combinatie met de geselecteerde testmotor moet de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing de hoogste relatieve snelheid binnen het toepassingsbereik van de familie van retrofitvoorzieningen hebben;

| c) | de retrofitvoorziening moet de minimale volumetrische concentratie van katalytisch actieve materialen hebben die door de fabrikant voor de familie van retrofitvoorzieningen is gespecificeerd. |
| --- | --- |

c)

de retrofitvoorziening moet de minimale volumetrische concentratie van katalytisch actieve materialen hebben die door de fabrikant voor de familie van retrofitvoorzieningen is gespecificeerd.

Als de voorschriften onder b) en c) onderling onverenigbaar zijn, hebben de voorschriften onder b) voorrang.

12.3.   Voor retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing die bestemd zijn voor motoren waarvoor overeenkomstig Reglement nr. 96 typegoedkeuring is verleend, is het testen op één testmotor voor elke vermogenscategorie waarvoor de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing is bedoeld, verplicht.

12.4.   De gekozen testmotor moet zowel in serieproductietoestand als na montage van de retrofitvoorziening voldoen aan alle grenswaarden voor verontreinigende emissies die gelden voor de fase of norm waarvoor de oorspronkelijke typegoedkeuring is verleend. Indien voertuigen of machines met boorddiagnosesystemen zijn uitgerust, mag het achteraf gemonteerde systeem geen invloed hebben op de bewakingsfunctie van die diagnosesystemen. De kenmerken van de elektronische motorregeleenheid (bv. met betrekking tot het inspuitmoment, de luchtmassastroommeting of de methoden voor reductie van de uitlaatemissies) mogen niet door het achteraf gemonteerde systeem worden gewijzigd. Wijzigingen van de testmotor die het oorspronkelijke emissiegedrag wijzigen (bv. een wijziging van het inspuitmoment), zijn niet toegestaan.

13.   SPECIFICATIES BETREFFENDE EMISSIEMETINGEN

13.1.   De gasvormige bestanddelen en deeltjes die worden uitgestoten door de motor of het motorsysteem in combinatie met de voor de test ter beschikking gestelde retrofitvoorziening voor emissiebeheersing moeten worden gemeten volgens de methoden die in de toepasselijke bijlagen van Reglement nr. 49 en Reglement nr. 96 zijn beschreven.

13.2.   Als een verwarmde chemiluminescentiedetector (CLD) wordt gebruikt voor de bepaling van NO2 in overeenstemming met punt 8.4 van dit reglement, moeten twee parallelle meetkamers worden gebruikt om NOx en NO gelijktijdig te bepalen. Twee parallelle CLD's zijn toegestaan op voorwaarde dat ze beide voldoen aan de eisen van Reglement nr. 49 of Reglement nr. 96, naargelang van het geval, en dat de absolute rendementen van de omzetter niet meer dan 3 % van elkaar verschillen.

2

x

14.   FAMILIE RETROFITVOORZIENINGEN VOOR DEELTJESREDUCTIE

14.1.   De goedkeuring van een retrofitvoorziening voor deeltjesreductie blijft geldig voor een nominaal vergelijkbaar systeem in een andere configuratie of toepassing, op voorwaarde dat het niet van het geteste systeem afwijkt wat de volgende kenmerken betreft:

| a) | type bevestiging van het actieve element (bv. met kleefstof of mechanische bevestiging) en werking; |
| --- | --- |

a)

type bevestiging van het actieve element (bv. met kleefstof of mechanische bevestiging) en werking;

| b) | werkingsprincipe van het actieve element (bv. metallisch of keramisch materiaal, barrièrefiltratie of aerodynamische scheiding); |
| --- | --- |

b)

werkingsprincipe van het actieve element (bv. metallisch of keramisch materiaal, barrièrefiltratie of aerodynamische scheiding);

| c) | ontwerp en kenmerken van het filter of ander actief materiaal (bv. of het uit bladen of platen bestaat, of het gevlochten of gewikkeld is, de cel-, materiaal- of niet-geweven dichtheid, de porositeit en poriediameter van barrièrefiltermedia, het aantal zakken, bladen of kogels in aerodynamische scheiders, de oppervlakteruwheid van kritieke onderdelen en de diameters van draden, kogels of vezels); |
| --- | --- |

c)

ontwerp en kenmerken van het filter of ander actief materiaal (bv. of het uit bladen of platen bestaat, of het gevlochten of gewikkeld is, de cel-, materiaal- of niet-geweven dichtheid, de porositeit en poriediameter van barrièrefiltermedia, het aantal zakken, bladen of kogels in aerodynamische scheiders, de oppervlakteruwheid van kritieke onderdelen en de diameters van draden, kogels of vezels);

| d) | minimale volumetrische concentratie van katalytisch actieve materialen van het deeltjesreductiesysteem, inclusief stroomopwaartse katalysatoren (indien aanwezig) (gram/m3); |
| --- | --- |

d)

minimale volumetrische concentratie van katalytisch actieve materialen van het deeltjesreductiesysteem, inclusief stroomopwaartse katalysatoren (indien aanwezig) (gram/m3);

3

| e) | maximale volumetrische concentratie van katalytisch actieve materialen van het deeltjesreductiesysteem, inclusief stroomopwaartse katalysatoren (indien aanwezig) (gram/m3); |
| --- | --- |

e)

maximale volumetrische concentratie van katalytisch actieve materialen van het deeltjesreductiesysteem, inclusief stroomopwaartse katalysatoren (indien aanwezig) (gram/m3);

3

| f) | ontwerpkenmerken van het omhulsel of de verpakking (bv. de opberging of bevestiging van de houder van de actieve elementen); |
| --- | --- |

f)

ontwerpkenmerken van het omhulsel of de verpakking (bv. de opberging of bevestiging van de houder van de actieve elementen);

| g) | volume van elk actief onderdeel (bv. DOC, filtersubstraat), dat binnen ± 40 % van het volume van de geteste eenheid moet liggen; |
| --- | --- |

g)

volume van elk actief onderdeel (bv. DOC, filtersubstraat), dat binnen ± 40 % van het volume van de geteste eenheid moet liggen;

| h) | type regeneratie (periodiek of continu); |
| --- | --- |

h)

type regeneratie (periodiek of continu);

| i) | regeneratieprincipe (bv. katalytisch, thermisch of elektrothermisch) en regeneratiemethode (bv. passief, actief, geforceerd); |
| --- | --- |

i)

regeneratieprincipe (bv. katalytisch, thermisch of elektrothermisch) en regeneratiemethode (bv. passief, actief, geforceerd);

| j) | methode en regelmethode voor de toevoer van additieven of reagentia (indien gebruikt); |
| --- | --- |

j)

methode en regelmethode voor de toevoer van additieven of reagentia (indien gebruikt);

| k) | type additief of reagens (indien gebruikt); |
| --- | --- |

k)

type additief of reagens (indien gebruikt);

| l) | installatievoorwaarden (introductieverschil van maximaal + 0,5 m tussen de uitlaat van de turbocompressor (turbine) en de inlaat van de retrofitvoorziening voor deeltjesreductie); |
| --- | --- |

l)

installatievoorwaarden (introductieverschil van maximaal + 0,5 m tussen de uitlaat van de turbocompressor (turbine) en de inlaat van de retrofitvoorziening voor deeltjesreductie);

| m) | type van elk katalytisch actief materiaal; |
| --- | --- |

m)

type van elk katalytisch actief materiaal;

| n) | met of zonder een stroomopwaartse oxidatiekatalysator; |
| --- | --- |

n)

met of zonder een stroomopwaartse oxidatiekatalysator;

| o) | indien de geteste retrofitvoorziening is getest in combinatie met andere voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing:






  i) | of dezelfde opstelling van apparaten is behouden voor de beschouwde retrofitvoorziening, en |
| --- | --- | --- |

o)

indien de geteste retrofitvoorziening is getest in combinatie met andere voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing:

i)

of dezelfde opstelling van apparaten is behouden voor de beschouwde retrofitvoorziening, en

| ii) | of de andere voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing qua ontwerp en werkingsprincipe vergelijkbaar zijn met die welke tijdens de test zijn gebruikt. |
| --- | --- |

ii)

of de andere voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing qua ontwerp en werkingsprincipe vergelijkbaar zijn met die welke tijdens de test zijn gebruikt.

14.2.   Bij het testen van de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing op de motortestbank moet de retrofitvoorziening zo worden gemonteerd dat er een afstand van ten minste 2 meter is tussen de inlaat van de retrofitvoorziening en de uitlaat van de turbocompressor (turbine) of, als er geen turbocompressor is gemonteerd, het uitlaatvlak van het uitlaatspruitstuk. Als de aanvrager kan aantonen dat bij alle latere toepassingen van de retrofitvoorziening een kortere afstand dan de hier opgegeven minimumafstand zal worden gebruikt, mag de in de testcel gebruikte buis dienovereenkomstig worden ingekort. Isolatie of soortgelijke middelen om de uitlaattemperatuur op peil te houden zijn alleen toegestaan als ze ook bij de latere installatie van de retrofitvoorziening op het voertuig of de machine worden gebruikt.

15.   FAMILIE RETROFITVOORZIENING VOOR NOX-REDUCTIE

X

15.1.   De goedkeuring van een retrofitvoorziening voor NOx-reductie blijft geldig voor een nominaal vergelijkbaar systeem (dat met dezelfde NOx-reductietechnologie werkt) in een andere configuratie of toepassing, op voorwaarde dat het niet van het geteste systeem afwijkt wat de volgende kenmerken betreft:

x

x

| a) | de kritieke afmetingen van de actieve elementen van de eenheid (zoals de grootte van kleppen of kanalen of het volume van een katalytisch element, met inbegrip van een eventuele reagensmenger) moeten dezelfde zijn als die van de geteste eenheid, of de afwijking ervan mag niet groter zijn dan wat op grond van relevante tests of robuuste technische analyses als onbeduidend kan worden beschouwd. Het actieve volume van bijvoorbeeld een katalytisch element moet binnen ± 40 % van het actieve volume van de geteste eenheid liggen; |
| --- | --- |

a)

de kritieke afmetingen van de actieve elementen van de eenheid (zoals de grootte van kleppen of kanalen of het volume van een katalytisch element, met inbegrip van een eventuele reagensmenger) moeten dezelfde zijn als die van de geteste eenheid, of de afwijking ervan mag niet groter zijn dan wat op grond van relevante tests of robuuste technische analyses als onbeduidend kan worden beschouwd. Het actieve volume van bijvoorbeeld een katalytisch element moet binnen ± 40 % van het actieve volume van de geteste eenheid liggen;

| b) | elke gebruikte temperatuurregelingsmethode (bv. katalytische, thermische of elektrothermische verwarming); |
| --- | --- |

b)

elke gebruikte temperatuurregelingsmethode (bv. katalytische, thermische of elektrothermische verwarming);

| c) | indien de geteste retrofitvoorziening is getest in combinatie met andere voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing:






  i) | of dezelfde opstelling van apparaten is behouden voor de beschouwde retrofitvoorziening, en |
| --- | --- | --- |

c)

indien de geteste retrofitvoorziening is getest in combinatie met andere voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing:

i)

of dezelfde opstelling van apparaten is behouden voor de beschouwde retrofitvoorziening, en

| ii) | of de andere voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing qua ontwerp en werkingsprincipe vergelijkbaar zijn met die welke tijdens de test zijn gebruikt; |
| --- | --- |

ii)

of de andere voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing qua ontwerp en werkingsprincipe vergelijkbaar zijn met die welke tijdens de test zijn gebruikt;

| d) | het katalysatorsubstraatmateriaal en het mechanische ontwerp van het substraat (bv. een gecoate monoliet of een geëxtrudeerde monoliet, bladen of platen) en de vorm, oppervlakte van de dwarsdoorsnede en dichtheid van de daarin gevormde uitlaatgaskanalen; |
| --- | --- |

d)

het katalysatorsubstraatmateriaal en het mechanische ontwerp van het substraat (bv. een gecoate monoliet of een geëxtrudeerde monoliet, bladen of platen) en de vorm, oppervlakte van de dwarsdoorsnede en dichtheid van de daarin gevormde uitlaatgaskanalen;

| e) | hetzelfde katalytisch actieve materiaal en dezelfde washcoat, lading en katalysatorverdeling over het substraat als bij het systeem met typegoedkeuring, binnen redelijke productietoleranties; |
| --- | --- |

e)

hetzelfde katalytisch actieve materiaal en dezelfde washcoat, lading en katalysatorverdeling over het substraat als bij het systeem met typegoedkeuring, binnen redelijke productietoleranties;

| f) | type reagens of additief (indien gebruikt); |
| --- | --- |

f)

type reagens of additief (indien gebruikt);

| g) | elke toegepaste reductiemethode, inclusief kenmerken van de uitvoering van die methode, zoals vertragingsperioden, doseersnelheden voor reagentia, de positionering en kenmerken van sensoren, en de tijdconstanten en stromingseigenschappen in verband met kleppen. Als verschillende reagentia en/of methoden worden gebruikt voor verschillende klimatologische omstandigheden, moet de methode met de laagste totale dosering tijdens de test worden getest; |
| --- | --- |

g)

elke toegepaste reductiemethode, inclusief kenmerken van de uitvoering van die methode, zoals vertragingsperioden, doseersnelheden voor reagentia, de positionering en kenmerken van sensoren, en de tijdconstanten en stromingseigenschappen in verband met kleppen. Als verschillende reagentia en/of methoden worden gebruikt voor verschillende klimatologische omstandigheden, moet de methode met de laagste totale dosering tijdens de test worden getest;

| h) | de plaats waar en de omstandigheden waarin het reagens wordt geïntroduceerd. Aan deze voorwaarde wordt geacht te zijn voldaan als het introductiepunt ten minste op dezelfde afstand van de inlaat van de katalysator ligt als de geteste eenheid en de wijze waarop het reagens wordt geïntroduceerd (bv. luchtondersteund of niet) en elke menger ook dezelfde zijn. |
| --- | --- |

h)

de plaats waar en de omstandigheden waarin het reagens wordt geïntroduceerd. Aan deze voorwaarde wordt geacht te zijn voldaan als het introductiepunt ten minste op dezelfde afstand van de inlaat van de katalysator ligt als de geteste eenheid en de wijze waarop het reagens wordt geïntroduceerd (bv. luchtondersteund of niet) en elke menger ook dezelfde zijn.

15.2.   Bij het testen van de retrofitvoorziening voor NOx-reductie in een motortestcel moet de retrofitvoorziening zo worden gemonteerd dat er een afstand van ten minste 2 meter is tussen de inlaat van de retrofitvoorziening en de uitlaat van de turbocompressor (turbine) of, in het geval van een motor zonder turbocompressor, de uitlaatflens van het uitlaatspruitstuk. Als de aanvrager kan aantonen dat bij alle latere toepassingen van de retrofitvoorziening een kortere afstand dan de hier opgegeven minimumafstand zal worden gebruikt, mag de in de testcel gebruikte buis dienovereenkomstig worden ingekort. Isolatie of soortgelijke middelen om de uitlaattemperatuur op peil te houden zijn alleen toegestaan als ze ook bij de latere installatie van de retrofitvoorziening op het voertuig of de machine worden gebruikt.

x

16.   FAMILIE RETROFITVOORZIENINGEN VOOR NOX- EN DEELTJESREDUCTIE

X

De goedkeuring van een retrofitvoorziening voor NOx- en deeltjesreductie blijf t geldig voor een nominaal vergelijkbaar systeem in een andere configuratie of toepassing, op voorwaarde dat het niet van het geteste systeem afwijkt wat de volgende kenmerken betreft:

x

| a) | de deeltjesreductie-elementen van de retrofitvoorziening zijn in overeenstemming met de voorschriften van punt 14 van dit reglement; |
| --- | --- |

a)

de deeltjesreductie-elementen van de retrofitvoorziening zijn in overeenstemming met de voorschriften van punt 14 van dit reglement;

| b) | de NOx-reductie-elementen van de retrofitvoorziening zijn in overeenstemming met de voorschriften van punt 15 van dit reglement; |
| --- | --- |

b)

de NOx-reductie-elementen van de retrofitvoorziening zijn in overeenstemming met de voorschriften van punt 15 van dit reglement;

x

| c) | de plaats van de deeltjes- en NOx-reductie-elementen van de retrofitvoorziening ten opzichte van elkaar is dezelfde als de relatie tussen deze elementen in de geteste eenheid (bv. de retrofitvoorziening voor deeltjesreductie stroomopwaarts van de retrofitvoorziening voor NOx-reductie). |
| --- | --- |

c)

de plaats van de deeltjes- en NOx-reductie-elementen van de retrofitvoorziening ten opzichte van elkaar is dezelfde als de relatie tussen deze elementen in de geteste eenheid (bv. de retrofitvoorziening voor deeltjesreductie stroomopwaarts van de retrofitvoorziening voor NOx-reductie).

x

x

Retrofitvoorzieningen waarbij de deeltjes- en NOx-reductie op hetzelfde substraat worden uitgevoerd, worden niet geacht tot dezelfde familie te behoren als retrofitvoorzieningen waarbij de twee activiteiten op afzonderlijke substraten worden uitgevoerd.

x

17.   BRANDSTOF EN SPECIFIEK BRANDSTOFVERBRUIK

17.1.   De tests van de retrofitvoorziening moeten worden uitgevoerd met in de handel verkrijgbare brandstof die representatief is voor de brandstof die algemeen wordt gebruikt voor het type voertuig of machine waarop de retrofitvoorziening zal worden gemonteerd.

17.2.   De fabrikant van de retrofitvoorziening mag, als alternatief voor het gebruik van in de handel verkrijgbare brandstof, bij de typegoedkeuringsinstantie toestemming aanvragen om de tests op de retrofitvoorziening met een referentiebrandstof uit te voeren. De referentiebrandstof die in dat geval moet worden gebruikt, is de in Reglement nr. 49 of Reglement nr. 96 gespecificeerde brandstof.

17.3.   Het specifieke brandstofverbruik van de met de retrofitvoorziening uitgeruste motor tijdens de toepasselijke testcycli (zie de punten 2.3 en 3.3 van bijlage 5 bij dit reglement en de punten 2.3 en 3.3 van bijlage 6 bij dit reglement) mag na montage van de retrofitvoorziening niet meer dan 4 % hoger zijn dan het gemiddelde specifieke verbruik vóór montage van de retrofitvoorziening.

18.   WERKING EN VEILIGHEIDSRISICO

18.1.   De retrofitvoorziening moet zodanig zijn ontworpen dat hij in de beoogde toepassingen kan worden gebruikt, indien gemonteerd volgens de bijgeleverde instructies, zonder dat bedieners of omstanders rechtstreeks of als gevolg van wijzigingen aan het voertuig of de machine of de gebruikskenmerken ervan aan enig veiligheidsrisico worden blootgesteld.

18.2.   De retrofitvoorziening moet zodanig zijn ontworpen dat zij in de beoogde toepassingen kan worden gebruikt, indien gemonteerd volgens de bijgeleverde instructies, zonder hinder voor de werking van het voertuig of de machine, tenzij

| a) | die hinder geen gevaar voor de veiligheid veroorzaakt; |
| --- | --- |

a)

die hinder geen gevaar voor de veiligheid veroorzaakt;

| b) | die hinder het brandstofverbruik niet doet stijgen tot boven het in punt 17 van dit reglement vastgestelde niveau; |
| --- | --- |

b)

die hinder het brandstofverbruik niet doet stijgen tot boven het in punt 17 van dit reglement vastgestelde niveau;

| c) | de aard en omvang van de hinder duidelijk worden vermeld in de instructies en informatie die zullen worden doorgegeven aan de inbouwer en aan de bediener en eigenaar. |
| --- | --- |

c)

de aard en omvang van de hinder duidelijk worden vermeld in de instructies en informatie die zullen worden doorgegeven aan de inbouwer en aan de bediener en eigenaar.

18.3.   Om ervoor te zorgen dat de voorschriften van punt 20 en bijlage 11 van dit reglement met betrekking tot de installatie en het verstrekken van informatie naar behoren worden nageleefd, moet de fabrikant van de retrofitvoorziening een beoordeling maken van de veiligheidsrisico's die kunnen voortvloeien uit de installatie van de retrofitvoorziening op het voertuig of de machine. Bij deze beoordeling moet hij als uitgangspunt het veiligheidsniveau nemen dat het voertuig of de machine bood toen het/ze voor het eerst op de markt werd gebracht.

19.   GELUIDSEMISSIES

De aanvrager moet aantonen dat het achteraf inbouwen van een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing volgens de meegeleverde montage-instructies de geluidsemissies van het voertuig niet zal doen toenemen. Er wordt geacht aan deze eis te zijn voldaan indien het bewijs wordt geleverd dat de retrofitvoorziening bedoeld is om alleen naast het door de oorspronkelijke fabrikant standaard geproduceerde geluiddempingsysteem van een wegvoertuig (4) te worden gemonteerd.

4

20.   INSTALLATIE VAN EEN RETROFITVOORZIENING VOOR EMISSIEBEHEERSING

20.1.   De fabrikant van de retrofitvoorziening moet schriftelijke installatie-, bedienings- en onderhoudsinstructies verstrekken overeenkomstig de eisen van bijlage 11 bij dit reglement.

20.2.   De aandacht van de fabrikant van de retrofitvoorziening wordt met name gevestigd op de volgende eisen in bijlage 11 bij dit reglement:

| a) | de richtsnoeren en instructies moeten worden opgesteld in de taal van het land waar de retrofitvoorziening wordt verkocht of waar de retrofitvoorziening naar verwachting zal worden gebruikt, en wel in duidelijke taal die bij de beoogde lezers past; |
| --- | --- |

a)

de richtsnoeren en instructies moeten worden opgesteld in de taal van het land waar de retrofitvoorziening wordt verkocht of waar de retrofitvoorziening naar verwachting zal worden gebruikt, en wel in duidelijke taal die bij de beoogde lezers past;

| b) | de installateur moet in de richtsnoeren en instructies worden herinnerd aan zijn mogelijke wettelijke verantwoordelijkheden; |
| --- | --- |

b)

de installateur moet in de richtsnoeren en instructies worden herinnerd aan zijn mogelijke wettelijke verantwoordelijkheden;

| c) | de eindgebruiker moet in de richtsnoeren en instructies worden gewezen op alle eisen die betrekking hebben op het juiste onderhoud van de retrofitvoorziening, met inbegrip van, in voorkomend geval, het gebruik van verbruiksreagentia of additieven; |
| --- | --- |

c)

de eindgebruiker moet in de richtsnoeren en instructies worden gewezen op alle eisen die betrekking hebben op het juiste onderhoud van de retrofitvoorziening, met inbegrip van, in voorkomend geval, het gebruik van verbruiksreagentia of additieven;

| d) | in de richtsnoeren en instructies moeten alle eisen of beperkingen worden vermeld die betrekking hebben op het gebruik van het voertuig of de machine en die nodig zijn om de veiligheid en goede werking van de retrofitvoorziening te waarborgen; |
| --- | --- |

d)

in de richtsnoeren en instructies moeten alle eisen of beperkingen worden vermeld die betrekking hebben op het gebruik van het voertuig of de machine en die nodig zijn om de veiligheid en goede werking van de retrofitvoorziening te waarborgen;

| e) | in de richtsnoeren en instructies moet worden gespecificeerd of reagentia door de bestuurder van het voertuig of de bediener van de machine tussen normale onderhoudsintervallen moeten worden bijgevuld, en moet een waarschijnlijk reagensverbruik worden aangegeven; |
| --- | --- |

e)

in de richtsnoeren en instructies moet worden gespecificeerd of reagentia door de bestuurder van het voertuig of de bediener van de machine tussen normale onderhoudsintervallen moeten worden bijgevuld, en moet een waarschijnlijk reagensverbruik worden aangegeven;

| f) | in de richtsnoeren en instructies moeten het type en de kwaliteit van de te gebruiken verbruiksreagentia of additieven worden gespecificeerd; |
| --- | --- |

f)

in de richtsnoeren en instructies moeten het type en de kwaliteit van de te gebruiken verbruiksreagentia of additieven worden gespecificeerd;

| g) | de eigenaar en de bestuurder van het voertuig of bediener van de machine moeten er in de richtsnoeren en instructies aan worden herinnerd dat indien de montage van de retrofitvoorziening een voorwaarde is voor het gebruik van het voertuig of de machine in een bepaald land of gebied of indien de montage van de retrofitvoorziening de eigenaar van het voertuig of de machine recht geeft op stimulansen of voorrechten, het niet in goede staat houden van de retrofitvoorziening (inclusief het niet zorgen voor een correcte toevoer van reagentia of additieven) een contractbreuk kan inhouden of een strafbaar feit kan vormen. |
| --- | --- |

g)

de eigenaar en de bestuurder van het voertuig of bediener van de machine moeten er in de richtsnoeren en instructies aan worden herinnerd dat indien de montage van de retrofitvoorziening een voorwaarde is voor het gebruik van het voertuig of de machine in een bepaald land of gebied of indien de montage van de retrofitvoorziening de eigenaar van het voertuig of de machine recht geeft op stimulansen of voorrechten, het niet in goede staat houden van de retrofitvoorziening (inclusief het niet zorgen voor een correcte toevoer van reagentia of additieven) een contractbreuk kan inhouden of een strafbaar feit kan vormen.

20.3.   De fabrikant van de retrofitvoorziening moet voor de typegoedkeuringsinstantie aantonen dat er adequate procedures bestaan voor de selectie, de opleiding en het toezicht op erkende installateurs.

21.   WIJZIGING EN UITBREIDING VAN DE GOEDKEURING VAN EEN RETROFITVOORZIENING VOOR EMISSIEBEHEERSING

21.1.   Elke wijziging van de retrofitvoorziening die relevant is in de context van dit reglement moet worden meegedeeld aan de typegoedkeuringsinstantie die de typegoedkeuring van de retrofitvoorziening heeft verleend. De typegoedkeuringsinstantie zal vervolgens beoordelen of de retrofitvoorziening nog steeds voldoet aan de eisen voor opname in de desbetreffende familie van retrofitvoorzieningen.

De typegoedkeuringsinstantie kan van de voor de uitvoering van de tests verantwoordelijke technische dienst een aanvullend testrapport verlangen om haar beoordeling te vergemakkelijken.

21.2.   Als de typegoedkeuringsinstantie de wijziging goedkeurt, moet een verwijzing naar de formele kennisgeving van die goedkeuring worden opgenomen in de installatiehandleiding van de retrofitvoorziening.

21.3.   De overeenkomstsluitende partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, moeten volgens de procedure van punt 6 in kennis worden gesteld van de bevestiging of weigering van de goedkeuring, met vermelding van de wijzigingen.

21.4.   De typegoedkeuringsinstantie die de goedkeuring uitbreidt, moet aan die uitbreiding een volgnummer toekennen en moet de andere overeenkomstsluitende partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen in kennis stellen van dat nummer door middel van het in bijlage 2 bij dit reglement gespecificeerde mededelingenformulier.

22.   CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

22.1.   De procedures inzake de conformiteit van de productie moeten in overeenstemming zijn met die welke in aanhangsel 2 van de Overeenkomst van 1958 zijn uiteengezet (E/ECE/324 — E/ECE/TRANS/505/Rev.2).

22.2.   De maatregelen die worden genomen om de conformiteit van de productie te waarborgen, moeten voldoen aan de voorschriften van punt 2 van aanhangsel 2 van de Overeenkomst van 1958.

22.3.   Bijzondere eisen

| a) | de controles zoals bedoeld in punt 2.2 van aanhangsel 2 van de Overeenkomst van 1958 omvatten de controles op overeenstemming met de criteria van de punten 7 en 8 van dit reglement. |
| --- | --- |

a)

de controles zoals bedoeld in punt 2.2 van aanhangsel 2 van de Overeenkomst van 1958 omvatten de controles op overeenstemming met de criteria van de punten 7 en 8 van dit reglement.

| b) | voor de toepassing van punt 2.4.4 van aanhangsel 2 van de Overeenkomst van 1958 mogen de in de punten 8.2, 8.3 en 8.4 van dit reglement beschreven tests worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

b)

voor de toepassing van punt 2.4.4 van aanhangsel 2 van de Overeenkomst van 1958 mogen de in de punten 8.2, 8.3 en 8.4 van dit reglement beschreven tests worden uitgevoerd.

22.4.   Voordat typegoedkeuring kan worden verleend, moeten de fabrikanten de volgende gegevens over de conformiteit van de productie indienen ten behoeve van de eerste beoordeling:

| a) | een ingevuld en ondertekend aanvraagformulier, volgens een door de typegoedkeuringsinstantie te verstrekken model; |
| --- | --- |

a)

een ingevuld en ondertekend aanvraagformulier, volgens een door de typegoedkeuringsinstantie te verstrekken model;

| b) | een beschrijving van de gevraagde informatie, overeenkomstig het aanvraagformulier; |
| --- | --- |

b)

een beschrijving van de gevraagde informatie, overeenkomstig het aanvraagformulier;

| c) | een kopie van het ISO 9001:2000-certificaat of een gelijkwaardig kwaliteitssysteem met een relevant toepassingsgebied. |
| --- | --- |

c)

een kopie van het ISO 9001:2000-certificaat of een gelijkwaardig kwaliteitssysteem met een relevant toepassingsgebied.

22.5.   Op basis van deze informatie kunnen fabrikanten die over een gecertificeerd kwaliteitssysteem beschikken tot de typegoedkeuringsprocedure worden toegelaten en een verklaring van eerste beoordeling ontvangen op basis van de beoordeling van documenten.

22.6.   Indien de fabrikant niet over een gecertificeerd kwaliteitssysteem beschikt, wordt een bedrijfsbeoordeling uitgevoerd op basis van ISO 9001:2000, inclusief aspecten van de conformiteit van de productie.

22.7.   Ten minste de volgende aspecten van ISO 9001:2000 moeten worden beschreven en geverifieerd:

| a) | kwaliteitsmanagementsysteem; |
| --- | --- |

a)

kwaliteitsmanagementsysteem;

| b) | verantwoordelijkheden van het bestuur; |
| --- | --- |

b)

verantwoordelijkheden van het bestuur;

| c) | beheer van de middelen; |
| --- | --- |

c)

beheer van de middelen;

| d) | realisatie van het product; |
| --- | --- |

d)

realisatie van het product;

| e) | meting, analyse en verbetering. |
| --- | --- |

e)

meting, analyse en verbetering.

22.8.   Om het bestaan van adequate maatregelen en procedures voor een effectieve controle van de conformiteit van de productie te bevestigen, ontvangt de fabrikant een conformiteitsverklaring tegen de gepubliceerde certificaatvergoeding.

22.9.   De verklaring heeft een opgegeven geldigheid.

22.10.   Vóór het verstrijken van de geldigheid van beide verklaringen zal de typegoedkeuringsinstantie een audit van de conformiteit van de productie uitvoeren door middel van procescontroles bij de fabrikant om de doeltreffendheid van de toegepaste controles van de conformiteit van de productie te verifiëren.

22.11.   Bij het uitoefenen van toezicht op de conformiteit van de productie moet de typegoedkeuringsinstantie rekening houden met het toezicht dat wordt uitgeoefend door de bevoegde autoriteiten van andere overeenkomstsluitende partijen bij de Overeenkomst van 1958.

23.   SANCTIES BIJ NON-CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

23.1.   De krachtens dit reglement voor een type retrofitvoorziening verleende typegoedkeuring kan worden ingetrokken indien niet aan de voorschriften van de punten 21 en 22 is voldaan.

23.2.   Indien een overeenkomstsluitende partij bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepast een eerder verleende goedkeuring intrekt, moet zij de andere overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen daarvan onmiddellijk in kennis stellen door middel van het in bijlage 2 bij dit reglement gespecificeerde mededelingenformulier.

24.   DEFINITIEVE STOPZETTING VAN DE PRODUCTIE

Indien de houder van de goedkeuring de productie van een overeenkomstig dit reglement goedgekeurd type retrofitvoorziening volledig stopzet, moet hij de typegoedkeuringsinstantie die de typegoedkeuring heeft verleend daarvan in kennis stellen. Zodra deze instantie de desbetreffende kennisgeving heeft ontvangen, moet zij de andere overeenkomstsluitende partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen daarvan in kennis stellen door middel van het in bijlage 2 bij dit reglement gespecificeerde mededelingenformulier.

25.   NAAM EN ADRES VAN DE TECHNISCHE DIENSTEN DIE DE GOEDKEURINGSTESTS UITVOEREN EN VAN DE TYPEGOEDKEURINGSINSTANTIES

De overeenkomstsluitende partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, moeten het secretariaat van de Verenigde Naties in kennis stellen van de naam en het adres van de technische diensten die voor de uitvoering van de goedkeuringstests verantwoordelijk zijn en van de typegoedkeuringsinstanties die typegoedkeuring verlenen en waaraan de in andere landen afgegeven certificaten betreffende de typegoedkeuring of de uitbreiding, weigering of intrekking daarvan moeten worden toegezonden.

26.   OVERGANGSBEPALINGEN

26.1.   Vanaf de officiële datum van inwerkingtreding van wijzigingenreeks 01 mag een overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast, niet weigeren om typegoedkeuring krachtens dit reglement zoals gewijzigd bij wijzigingenreeks 01 te verlenen of te aanvaarden.

26.2.   Vanaf de officiële datum van inwerkingtreding van wijzigingenreeks 01 mogen overeenkomstsluitende partijen die wijzigingenreeks 01 van dit reglement toepassen de typegoedkeuring van retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing die niet aan de voorschriften van wijzigingenreeks 01 van dit reglement voldoen, weigeren.

26.3.   De overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, mogen goedkeuringen blijven verlenen voor retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing die aan een eerdere versie van dit reglement voldoen, op voorwaarde dat die retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing bedoeld zijn voor gebruik in overeenkomstsluitende partijen die de desbetreffende voorschriften in hun nationaal recht hebben omgezet.

---

(1)  Zoals gedefinieerd in de Geconsolideerde resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3), document ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.3, punt 2. — www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html

1

(2)  De nummers van de partijen bij de Overeenkomst van 1958 zijn opgenomen in bijlage 3 bij de Geconsolideerde resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3), document ECE/TRANS/WP.29/78/Rev. 3 — www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html

2

(3)  Een motor die is goedgekeurd volgens Reglement nr. 49 wordt voor dit doel als een motor met variabel toerental beschouwd.

3

(4)  Voor dit doel wordt onder wegvoertuigen verstaan voertuigen van de categorieën M2, M3 en N zoals gedefinieerd in de Geconsolideerde resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3), (document ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.3, punt 2 — www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html), met uitzondering van voertuigen die overeenkomstig Reglement nr. 83 zijn goedgekeurd.

4

2

3

---

BIJLAGE 1

INLICHTINGENFORMULIER

Inlichtingenformulier nr. ... van Reglement nr. 132 betreffende de typegoedkeuring van retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing voor zware voertuigen, landbouw- en bosbouwtrekkers en niet voor de weg bestemde mobiele machines met compressieontstekingsmotoren.

Er moet een lijst met de belangrijkste onderdelen worden bijgevoegd om het bereik van de geldigheid van de typegoedkeuring te beschrijven. Eventuele tekeningen en onderdeellijsten moeten op een passende schaal en met voldoende details, in A4-formaat of tot dat formaat gevouwen, worden ingediend. Op eventuele foto's moeten voldoende details te zien zijn.

Op verzoek van de typegoedkeuringsinstantie kan verdere informatie nodig zijn om aan te tonen dat retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing die tot een bepaalde familie behoren, voldoen aan de punten 14, 15 of 16 van dit reglement, naargelang van het geval.

Indien het systeem, de onderdelen of de technische eenheden elektronisch gestuurde functies hebben, moeten gegevens over de prestaties worden verstrekt.

1.   ALGEMEEN

1.1.   Merk (handelsnaam van de fabrikant): ...

1.2.   Naam en adres van de fabrikant: ...

...

1.3.   Type retrofitvoorziening: ...

1.4.   Plaats en wijze van aanbrengen van het goedkeuringsmerk: ...

...

1.5.   Adres van de assemblagefabriek(en): ...

...

2.   BESCHRIJVING VAN DE RETROFITVOORZIENING:

2.1.   Klasse van de retrofitvoorziening: ...

2.2.   Merk(en) (handelsnaam) en type-identificatie van de retrofitvoorziening door de fabrikant: ...

...

2.2.1.   Onderdeelidentificatienummer(s) van de retrofitvoorziening: ...

...

2.3.   Motortype of -typen waarvoor de retrofitvoorziening is bedoeld (toepassingsbereik): ...

...

2.4.   Nummer(s) en/of teken(s) die de referentie-emissieprestaties van de motor aangeven (1): ...

2.5.   Nummer(s) en/of teken(s) die de bereikte emissieprestaties van de motor aangeven (1): ...

2.6.   Reductieniveau van de retrofitvoorziening zoals in punt 8.3 van dit reglement gedefinieerd: ...

...

2.7.   Is de retrofitvoorziening bedoeld om compatibel te zijn met de OBD-voorschriften: Ja/Neen (2)

2.8.   Beschrijving en tekeningen waarop de plaats van de retrofitvoorziening ten opzichte van het uitlaatspruitstuk (de uitlaatspruitstukken) van de motor is aangegeven: ...

...

2.9.   Maximaal toelaatbare uitlaatgastegendruk van de retrofitvoorziening: ... kPa

3.   KENMERKEN VAN DE RETROFITVOORZIENING VOOR DEELTJESREDUCTIE EN DE FAMILIE RETROFITVOORZIENING VOOR DEELTJESREDUCTIE

3.1.   Afmetingen, vorm en actief volume van het deeltjesreductiesysteem: ...

3.2.   Maximale afstand tussen de inlaat van de retrofitvoorziening en de uitlaat van de turbocompressor (turbine) of, als er geen turbocompressor is gemonteerd, het uitlaatvlak van het uitlaatspruitstuk: ...

3.3.   Beschrijvingen, tekeningen en onderdeellijsten van de retrofitvoorziening voor deeltjesreductie

De beschrijving moet een lijst bevatten van de belangrijkste onderdelen (met vermelding van de onderdeelnummers) die voor elke toepassing bij het maken van een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing worden gebruikt. Voorts moet de beschrijving alle informatie bevatten die nodig is om beslissingen met betrekking tot de familie van retrofitvoorzieningen te kunnen nemen overeenkomstig punt 14 van dit reglement.

3.3.1.   Type bevestiging van het actieve element (bv. met kleefstof of mechanische bevestiging): ...

3.3.2.   Werkingsprincipe van het actieve element voor deeltjesreductie (bv. metallisch of keramisch materiaal, inclusief type materiaal, barrièrefiltratie of aerodynamische scheiding): ...

3.3.3.   Ontwerp en kenmerken van het filter of ander actief materiaal zoals gedefinieerd in punt 14.1, onder c), van dit reglement: ...

...

3.3.3.1.   Typen katalytisch actieve materialen (indien aanwezig): ...

3.3.3.2.   Fysiek ontwerp van het substraat: ...

3.3.3.3.   Celdichtheid, porositeit, gemiddelde poriegrootte en poriegrootteverdeling: ...

...

3.3.4.   Plaats (stroomopwaarts/stroomafwaarts), functie en werkingsprincipe (bv. oxidatie) van elke extra katalysator: ...

3.3.4.1.   Type katalytisch actief materiaal/Typen katalytisch actieve materialen: ...

3.3.4.2.   Fysiek ontwerp van het substraat: ...

3.3.4.3.   Celdichtheid: ...

3.3.5.   Minimale volumetrische concentratie van katalytisch actieve materialen van elk element van het deeltjesreductiesysteem, met inbegrip van extra katalysatoren (indien aanwezig) (gram/m3): ...

3.3.6.   Maximale volumetrische concentratie van katalytisch actieve materialen van elk element van het deeltjesreductiesysteem, met inbegrip van extra katalysatoren (indien aanwezig) (gram/m3): ...

3.3.7.   De ontwerpkenmerken van het omhulsel of de verpakking: ...

3.3.8.   Volume van elke actieve component: ...

3.4.   Regeneratiemethode of -systeem (uitgebreide beschrijving en/of tekening): ...

...

3.4.1.   Type regeneratie (bv. periodiek of continu): ...

...

3.4.2.   Regeneratieprincipe, -frequentie en -methode: ...

...

3.4.3.   Methode en regelmethode voor de toevoer van additieven of reagentia (indien gebruikt): ...

...

3.4.4.   Type en concentratie van reagens (reagentia) of additief (additieven): ...

...

3.4.5.   Bijvulfrequentie van reagens of additief: ...

3.5.   Beschrijving van de monitoring van het deeltjesreductiesysteem (overeenkomstig punt 7 van dit reglement): ...

...

3.6.   Beschrijving van eventuele wijzigingen van de oorspronkelijke motor of het oorspronkelijke emissiebeheersingssysteem zoals gedefinieerd in punt 11 van dit reglement: ...

...

3.7.   Normale bedrijfstemperatuur: ... (K) en drukbereik: ... (kPa)

3.8.   Gebruik van isolatie: Ja/Neen (2)

3.8.1.   Ontwerp en kenmerken van de isolatie: ...

4.   KENMERKEN VAN DE RETROFITVOORZIENING VOOR NOX-REDUCTIE EN DE FAMILIE RETROFITVOORZIENINGEN VOOR NOX-REDUCTIE

4.1.   Afmetingen, vorm en actief volume van het NOx-reductiesysteem: ...

...

4.2.   Maximale afstand tussen de inlaat van de retrofitvoorziening en de uitlaat van de turbocompressor (turbine) of, als er geen turbocompressor is gemonteerd, het uitlaatvlak van het uitlaatspruitstuk: ...

...

4.3.   Beschrijving, tekeningen en onderdeellijsten van de retrofitvoorziening voor NOx-reductie

De beschrijving moet een lijst bevatten van de belangrijkste onderdelen (met vermelding van de onderdeelnummers) die voor elke toepassing bij het maken van een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing worden gebruikt. Voorts moet de beschrijving alle informatie bevatten die nodig is om beslissingen met betrekking tot de familie van retrofitvoorzieningen te kunnen nemen overeenkomstig punt 15 van dit reglement

4.3.1.   Type bevestiging van het actieve element (bv. met kleefstof of mechanische bevestiging): ...

4.3.2.   Werkingsprincipe van het actieve element voor NOx-reductie (bv. selectieve katalytische reductie, NOx-opslag en -reductie): ...

...

4.3.3.   Ontwerp en kenmerken van het substraat en het actieve materiaal zoals gedefinieerd in punt 15.1, onder d) en e), van dit reglement: ...

4.3.3.1.   Type katalytisch actief materiaal/Typen katalytisch actieve materialen: ...

4.3.3.2.   Fysiek ontwerp van het substraat: ...

4.3.3.3.   Celdichtheid: ...

4.3.4.   Plaats (stroomopwaarts/stroomafwaarts), functie en werkingsprincipe (bv. oxidatie) van elke extra katalysator: ...

4.3.4.1.   Type katalytisch actief materiaal/Typen katalytisch actieve materialen: ...

4.3.4.2.   Fysiek ontwerp van het substraat: ...

4.3.4.3.   Celdichtheid: ...

4.3.5.   Minimale volumetrische concentratie van katalytisch actieve materialen van elk element van het NOx-reductiesysteem, met inbegrip van extra katalysatoren (indien aanwezig) (gram/m3): ...

4.3.6.   Maximale volumetrische concentratie van katalytisch actieve materialen van elk element van het NOx-reductiesysteem, met inbegrip van extra katalysatoren (indien aanwezig) (gram/m3): ...

4.3.7.   De ontwerpkenmerken van het omhulsel of de verpakking: ...

4.3.8.   Volume van elke actieve component: ...

4.4.   Regeneratiemethode of -systeem (indien van toepassing) (uitgebreide beschrijving en/of tekening): ...

4.5.   Methode en regelmethode voor de toevoer van een of meer additieven of reagentia (indien gebruikt): ...

...

4.5.1.   Type en concentratie van additief (additieven) of reagens (reagentia): ...

...

4.5.2.   Normaal bedrijfstemperatuurbereik van het reagens (K): ...

4.5.3.   Bijvulfrequentie van reagens of additief: ...

4.5.4.   Reductiemethode (bv. wachttijden, doseersnelheden van reagens, positionering en kenmerken van sensoren, stromingseigenschappen en plaats waar het reagens wordt toegevoerd): ...

4.6.   Verwarmd systeem: Ja/Neen (2)

4.6.1.   Methode voor temperatuurregeling (katalytisch, thermisch of elektrothermisch): ...

4.7.   Beschrijving van het systeem voor diagnose van de NOx-reductie (in overeenstemming met bijlage 10): ...

4.8.   Beschrijving van eventuele wijzigingen van de oorspronkelijke motor of het oorspronkelijke emissiebeheersingssysteem zoals gedefinieerd in punt 11 van dit reglement: ...

...

4.9.   Normale bedrijfstemperatuur: ... (K) en drukbereik: ... (kPa)

4.10.   Gebruik van isolatie: Ja/Neen (2)

4.10.1.   Ontwerp en kenmerken van de isolatie: ...

5.   KENMERKEN VAN DE RETROFITVOORZIENINGEN VOOR NOX- EN DEELTJESREDUCTIE EN DE FAMILIE RETROFITVOORZIENINGEN VOOR NOX- EN DEELTJESREDUCTIE

5.1.   Afmetingen, vorm(en) en actief (actieve) volume(s) van het NOx- en PM-reductiesysteem: ...

5.2.   Maximale afstand tussen de inlaat van de retrofitvoorziening en de uitlaat van de turbocompressor (turbine) of, als er geen turbocompressor is gemonteerd, het uitlaatvlak van het uitlaatspruitstuk: ...

5.3.   Beschrijving, tekeningen en onderdeellijsten van de retrofitvoorzieningen voor NOx- en deeltjesreductie

De beschrijving moet een lijst bevatten van de belangrijkste onderdelen (met vermelding van de onderdeelnummers) die voor elke toepassing bij het maken van een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing worden gebruikt. Voorts moet de beschrijving alle informatie bevatten die nodig is om beslissingen met betrekking tot de familie van retrofitvoorzieningen te kunnen nemen overeenkomstig punt 16 van dit reglement.

5.3.1.   Type bevestiging van het (de) actieve element(en) (bv. met kleefstof of mechanische bevestiging): ...

5.3.2.   Werkingsprincipes van het actieve element voor NOx-reductie (bv. selectieve katalytische reductie, NOx-opslag en -reductie) en van het actieve bestanddeel voor deeltjesreductie (bv. metallisch of keramisch materiaal, en type materiaal, barrièrefiltratie of aerodynamische scheiding): ...

...

5.3.3.   Ontwerp en kenmerken van het substraat (de substraten) en het actieve materiaal (de actieve materialen) zoals gedefinieerd in punt 14.1, onder c), en 15.1, onder d) en e), van dit reglement: ...

...

5.3.3.1.   Type katalytisch actief materiaal/Typen katalytisch actieve materialen: ...

5.3.3.2.   Fysiek ontwerp van het substraat (de substraten): ...

5.3.3.3.   Werkingsprincipe van het actieve element voor deeltjesreductie (bv. metallisch of keramisch materiaal, inclusief type materiaal, barrièrefiltratie of aerodynamische scheiding) ...

5.3.3.4.   Celdichtheid, porositeit, gemiddelde poriegrootte en poriegrootteverdeling van het actieve element voor deeltjesreductie: ...

...

5.3.4.   Plaats (stroomopwaarts/stroomafwaarts), functie en werkingsprincipe (bv. oxidatie) van elke extra katalysator: ...

5.3.4.1.   Type katalytisch actief materiaal/Typen katalytisch actieve materialen: ...

5.3.4.2.   Fysiek ontwerp van het substraat: ...

5.3.4.3.   Celdichtheid: ...

5.3.5.   Minimale volumetrische concentratie van katalytisch actieve materialen van elk element van het NOx- en deeltjesreductiesysteem, met inbegrip van extra katalysatoren (indien aanwezig) (gram/m3): ...

...

5.3.6.   Maximale volumetrische concentratie van katalytisch actieve materialen van elk element van het NOx- en deeltjesreductiesysteem, met inbegrip van extra katalysatoren (indien aanwezig) (gram/m3): ...

...

5.3.7.   De ontwerpkenmerken van het omhulsel of de verpakking: ...

5.3.8.   Volume van elke actieve component: ...

5.4.   Regeneratiemethode(n) of -syste(e)m(en) (indien van toepassing) (uitgebreide beschrijving en/of tekening): ...

5.4.1.   Type regeneratie van het deeltjesreductiesysteem (bv. periodiek of continu): ...

5.4.2.   Regeneratieprincipe en -methode van het deeltjesreductiesysteem: ...

...

5.5.   Methode en regelmethode voor de toevoer van additieven of reagentia (indien gebruikt): ...

...

5.5.1.   Type en concentratie van reagens (reagentia) of additief (additieven) (indien gebruikt): ...

...

5.5.2.   Bijvulfrequentie van reagens (reagentia) of additief (additieven): ...

5.5.3.   Normaal bedrijfstemperatuurbereik van reagens (reagentia) voor NOx-reductie: ... (K)

5.5.4.   Reductiemethode (bv. wachttijden, doseersnelheden van reagens, positionering en kenmerken van sensoren, stromingseigenschappen en plaats waar het reagens wordt toegevoerd): ...

5.6.   Verwarmd systeem: Ja/Neen (2)

5.6.1.   Methode voor temperatuurregeling (katalytisch, thermisch of elektrothermisch): ...

5.7.   Beschrijving van de monitoring van het deeltjesreductiesysteem (overeenkomstig punt 7.5.1 van dit reglement): ...

5.8.   Beschrijving van het systeem voor diagnose van de NOx-reductie (in overeenstemming met bijlage 10): ...

5.9.   Beschrijving van eventuele wijzigingen van de oorspronkelijke motor of het oorspronkelijke emissiebeheersingssysteem zoals gedefinieerd in punt 11 van dit reglement: ...

...

5.10.   Normale bedrijfstemperatuur: ... (K) en drukbereik: ... (kPa)

5.11.   Gebruik van isolatie: Ja/Neen (2)

5.11.1.   Ontwerp en kenmerken van de isolatie: ...

---

(1)  Zoals in punt 8.2 van dit reglement gedefinieerd.

(2)  Doorhalen wat niet van toepassing is.

---

BIJLAGE 2

MEDEDELING

(Maximaal formaat: A4 (210 × 297 mm))

(1)

afgegeven door: Naam van de instantie:

Betreft de (2): goedkeuring

uitbreiding van de goedkeuring

weigering van de goedkeuring

intrekking van de goedkeuring

definitieve stopzetting van de productie

van een type retrofitvoorziening voor emissiebeheersing krachtens Reglement nr. 132

Typegoedkeuringsnr. Uitbreidingsnr.

1. Naam en adres van de aanvrager:

2. Naam en adres van de fabrikant:

3. Handelsnaam of -merk van de fabrikant:

4. Type en handelsbenaming van de retrofitvoorziening:

5. Middel tot identificatie van het type:

5.1. Plaats van dat merkteken:

6. Motortype(n) waarvoor het type systeem in aanmerking komt als een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing:

7. Motortype(n) waarop de retrofitvoorziening is getest:

7.1. Is aangetoond dat de retrofitvoorziening compatibel is met de OBD-voorschriften: Ja/Neen (2)

8. Plaats en wijze van aanbrengen van het goedkeuringsmerk:

9. Voor typegoedkeuring aangeboden op:

10. Voor de uitvoering van de goedkeuringstests verantwoordelijke technische dienst:

10.1. Datum van het testrapport:

10.2. Nummer van het testrapport:

11. Typegoedkeuring verleend/uitgebreid/geweigerd/ingetrokken (2)

12. Reden(en) voor uitbreiding (indien van toepassing):

13. Motortype of -typen waarvoor de retrofitvoorziening is bedoeld (toepassingsbereik) op basis van testresultaten:

14. retrofitvoorziening van klasse I/II/III/IV (2) en reductierendement:

14.1. Ontworpen voor montage op een motor die voldoet aan de emissievoorschriften van (reglement en fase):

14.2. De motor en het retrofitsysteem voor emissiebeheersing voldoen aan de voorschriften van (reglement en fase) voor NOx/PM/NOx en PM (2)

14.3. De motor en het retrofitsysteem voor emissiebeheersing voldoen nog steeds aan de voorschriften van bovengenoemd reglement en bovengenoemde fase voor andere verontreinigende stoffen die door dat reglement en die fase worden gereguleerd: Ja/Neen (2)

15. Hierbij is een lijst gevoegd van op verzoek verkrijgbare documenten uit het typegoedkeuringsdossier dat is ingediend bij de typegoedkeuringsinstantie die de typegoedkeuring heeft verleend.

16. De volgende documenten, voorzien van bovengenoemd goedkeuringsnummer, worden als bijlage bij deze mededeling gevoegd:

16.1. Verificatie van de referentie-emissies van de motor:

16.2. Bepaling van emissies met gemonteerde retrofitvoorziening:

16.3. Resultaten van het reductierendement:

16.4. Prestaties van een duurtest:

16.5. Bepaling van de NO2-emissies en van emissies van de andere gereguleerde verontreinigende stoffen:

16.6. Verklaring inzake geluidsemissies:

17. Plaats:

18. Datum:

19. Handtekening:

(1) Nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend, uitgebreid, geweigerd of ingetrokken (zie de desbetreffende bepaling van het reglement).

(2) Doorhalen wat niet van toepassing is.

---

BIJLAGE 3

Addendum bij de mededeling betreffende een type retrofitvoorziening voor emissiebeheersing krachtens Reglement nr. 132

(Typegoedkeuringsnr. ... Uitbreidingsnr. ...)

1.   Motoren waarop de retrofitvoorziening voor emissiebeheersing is getest:

| Motor nummer | 1 | 2 | n |
| --- | --- | --- | --- |
| Merk | | | |
| Type | | | |
| Motor | | | |
| Vermogen | | | |
| Categorie | | | |

Motor nummer

1

2

n

Merk

Type

Motor

Vermogen

Categorie

2.   Testresultaten:

...

...

...

...

...

...

...

3.   Motortype(n) waarvoor de retrofitvoorziening in aanmerking komt (toepassingsbereik):

| Nummer | | | |
| --- | --- | --- | --- |
| Voertuig- of motorfabrikant | | | |
| Modeljaar van/tot | | | |
| Motortype | | | |
| Inhoud/cilinder (cm3) | | | |
| Inhoud VH (cm3) | | | |
| nettovermogen van de motor (kW bij min– 1) | | | |
| referentie-emissies van de motor | | | |
| Geluiddemper vervangen | | | |
| Type-identificatie van de retrofitvoorziening | | | |
| Type retrofitvoorziening en reductieniveau | | | |

Nummer

Voertuig- of motorfabrikant

Modeljaar van/tot

Motortype

Inhoud/cilinder (cm3)

Inhoud VH (cm3)

nettovermogen van de motor (kW bij min– 1)

referentie-emissies van de motor

Geluiddemper vervangen

Type-identificatie van de retrofitvoorziening

Type retrofitvoorziening en reductieniveau

---

BIJLAGE 4

PLAATSING VAN HET TYPEGOEDKEURINGSMERK VAN DE RETROFITVOORZIENING

MODEL A

(zie punt 5 van dit reglement)

Klasse II A

Het typegoedkeuringsmerk in het voorbeeld hierboven, aangebracht op een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing, geeft aan dat het type in kwestie in Nederland (E 4) krachtens Reglement nr. 132 is goedgekeurd onder typegoedkeuringsnummer 011234. De eerste twee cijfers van het typegoedkeuringsnummer geven aan dat de goedkeuring is verleend volgens de voorschriften van Reglement nr. 132 in de vorm zoals gewijzigd bij deze reeks. Op het goedkeuringsmerk moet ook de klasse van de retrofitvoorziening (I, IIA, IIB, III of IV) vermeld staan.

---

BIJLAGE 5

TEST VAN EEN RETROFITVOORZIENING VOOR DEELTJESREDUCTIE (RETROFITVOORZIENING VOOR EMISSIEBEHEERSING VAN KLASSE I OF II)

Tests van een retrofitvoorziening voor deeltjesreductie worden uitgevoerd in de volgende fasen, waaronder een beoordeling van de emissies van secundaire verontreinigende stoffen en een bepaling van de NO2-emissies:

1.   PRESTATIES VAN EEN BEDRIJFSACCUMULATIETEST

De bedrijfsaccumulatietest wordt uitgevoerd overeenkomstig de voorschriften van punt 9 van dit reglement.

2.   BEPALING VAN DE REFERENTIE-EMISSIES VAN DE MOTOR EN HET SPECIFIEKE BRANDSTOFVERBRUIK ZONDER GEMONTEERDE RETROFITVOORZIENING

2.1.   De referentie-emissies van de motor worden vastgesteld aan de hand van een emissietest op het motorsysteem zonder de retrofitvoorziening overeenkomstig de voorschriften van Reglement nr. 49 of Reglement nr. 96, naargelang van de toepassing en het typegoedkeuringsniveau van de referentiemotor.

2.2.   Om het reductierendement te kunnen bepalen, worden de emissies bovendien vastgesteld aan de hand van een emissietest overeenkomstig de voorschriften van punt 8.3 van dit reglement.

2.3.   Het specifieke brandstofverbruik (g/kWh) wordt vastgesteld aan de hand van de emissietest in punt 2.2 van deze bijlage.

3.   BEPALING VAN EMISSIES, BRANDSTOFVERBRUIK EN REDUCTIERENDEMENT MET DE RETROFITVOORZIENING GEMONTEERD NA DE BEDRIJFSACCUMULATIETEST

3.1.   De emissies worden bepaald aan de hand van een emissietest overeenkomstig de voorschriften van Reglement nr. 49 of Reglement nr. 96, afhankelijk van de beoogde toepassing en het beoogde emissieniveau van de kandidaat-retrofitvoorzieningen met de retrofitvoorziening gemonteerd overeenkomstig de voorschriften van dit reglement.

3.2.   Om het reductierendement te bepalen, worden de emissies bovendien vastgesteld aan de hand van een emissietest met de retrofitvoorziening gemonteerd overeenkomstig de voorschriften van punt 8.3 van dit reglement.

3.3.   Het specifieke brandstofverbruik (g/kWh) wordt vastgesteld aan de hand van de emissietest in punt 3.2 van deze bijlage.

4.   BEPALING VAN DE REGENERATIEMETHODE EN REGENERATIE-EIGENSCHAPPEN VAN RETROFITVOORZIENING VOOR DEELTJESREDUCTIE

4.1.   De regeneratiemethode van de retrofitvoorziening voor deeltjesreductie (periodiek of continu) en de regeneratie-eigenschappen worden vastgesteld met behulp van de volgende procedure.

4.2.   Om de regeneratieprestaties van een retrofitvoorziening voor deeltjesreductie te beoordelen, moeten ten minste 25 testcycli worden uitgevoerd. De gebruikte testcyclus moet een cyclus zijn die geëigend is voor de emissiefase of -norm waarna het voertuig of de machine na montage van het retrofitsysteem voor emissiebeheersing moet voldoen.

De gasvormige emissies en de deeltjesmassa en, indien van toepassing, het deeltjesaantal worden gedurende ten minste elke vijfde testcyclus gemeten. Er wordt een afzonderlijke test van het deeltjesreductiesysteem uitgevoerd voor elke familie of elk toepassingsbereik dat is gedefinieerd in de typegoedkeuringsprocedure voor de motor waarmee het retrofitsysteem voor emissiebeheersing zal worden gebruikt. Dat betekent dat er voor elk toepassingsgebied één systeemtest plaatsvindt.

4.3.   Het wordt bewezen geacht dat een retrofitvoorziening voor deeltjesreductie een continu werkend regeneratieproces heeft indien een geschikte beoordelingsvariabele gedurende ten minste 25 toepasselijke testcycli als constant kan worden beschouwd. De gemiddelde deeltjesemissie en de gemiddelde uitlaatgastegendruk worden voor dit doel als geschikte beoordelingsvariabelen beschouwd.

Als een aanvrager een of meer verschillende beoordelingsvariabelen wenst te gebruiken, moet hij aan de typegoedkeuringsinstantie een robuust technisch dossier voorleggen ter onderbouwing van zijn verzoek om dit te doen.

Als een continu regenererend systeem zoals hierboven gedefinieerd ook voorziet in actieve regeneratie, dan moeten de in punt 4.6 van deze bijlage beschreven beoordelingscriteria worden toegepast.

De deeltjesmassa-emissie en de uitlaatgastegendruk worden als constant in de zin van dit reglement beschouwd als de variatiecoëfficiënt over 25 testcycli kleiner is dan 25 %. De uitlaatgastegendruk wordt continu gemeten ten behoeve van deze beoordeling en de deeltjesemissies worden gedurende ten minste elke vijfde testcyclus gemeten.

De variatiecoëfficiënt (CoV) wordt als volgt berekend:

Formula

waarbij:

Formula

en:

Gemiddelde waarde = (x
  1 + x
  2 + ...+ x
  n)/n

waarbij:

| n | = | aantal gemeten waarden |
| --- | --- | --- |
| x | = | respectieve waarde van één enkele meting |

n

=

aantal gemeten waarden

x

=

respectieve waarde van één enkele meting

4.4.   Test van de regeneratie-eigenschappen van een retrofitvoorziening voor deeltjesreductie

Deze test wordt uitgevoerd door het systeem met deeltjes te laden totdat een constante uitlaatgastegendruk wordt bereikt of totdat maximaal 100 uren zijn verstreken indien vóór het verstrijken van die tijd geen constante waarde voor de tegendruk is bereikt. De uitlaatgastegendruk wordt als constant beschouwd indien hij, gemeten na een periode van ten minste 50 uur, binnen een tijdspanne van 30 minuten met niet meer dan ± 4 mbar varieert. De testpunten van de cyclus die voor het laden van het systeem worden gebruikt, moeten zo worden gekozen dat een maximale uitlaatgastemperatuur van 180 °C bij de inlaat van het deeltjesreductiesysteem niet wordt overschreden. Het laden van het systeem met deeltjes wordt bij voorkeur uitgevoerd door de testmotor te laten draaien met een constant toerental tussen 50 en 75 % van zijn nominale toerental.

Nadat de retrofitvoorziening is geladen met deeltjes totdat de tegendruk constant is, of na maximaal 100 uur draaien om het systeem te laden zoals hierboven beschreven, wordt de regeneratie geactiveerd. De regeneratie kan bijvoorbeeld worden geactiveerd door de motor in een hogere belastingsmodus te laten draaien om de uitlaattemperatuur te verhogen. Na voltooiing van de regeneratie worden uitlaatgasmetingen uitgevoerd gedurende ten minste drie iteraties van de desbetreffende testcyclus (d.w.z. drie ESC-cycli, ETC-cycli, WHSC-cycli, WHTC-cycli, NRSC-cycli of NRTC-cycli.) De gemeten waarden van de verontreinigende stoffen in de uitlaatgassen mogen niet meer dan 15 % afwijken van de gemeten waarden van de verontreinigende stoffen in de uitlaatgassen vóór het laden van de retrofitvoorziening voor de gasvormige emissies en niet meer dan 20 % voor de deeltjesmassa of het deeltjesaantal.

De fabrikant moet schriftelijk bevestigen dat de maximumtemperaturen die tijdens het regeneratieproces ontstaan de retrofitvoorziening niet beschadigen en de effectieve levensduur van de retrofitvoorziening niet aanzienlijk verkorten.

Als alternatief voor het gebruik van de hierboven beschreven laadprocedure mag de fabrikant een retrofitvoorziening voor deeltjesreductie leveren die al tot aan de grenswaarde voor de regeneratietest is geladen.

4.5.   Beoordelingscriteria voor continu regenererende retrofitvoorzieningen voor deeltjesreductie

De systeemtest van de retrofitvoorziening voor deeltjesreductie wordt als bevredigend beschouwd indien aan de deeltjesemissies, gemeten overeenkomstig punt 8 van dit reglement, is voldaan.

4.5.1.   Gereguleerde verontreinigende stoffen

De emissies van de gereguleerde verontreinigende stoffen worden bepaald door metingen die onmiddellijk na de tests worden verricht om de regeneratie-eigenschappen vast te stellen.

De emissies van de gereguleerde verontreinigende stoffen (CO, HC, PM en NOx) in de oorspronkelijke toestand en na montage van de retrofitvoorziening moeten binnen de grenswaarden liggen voor de emissiefase of -norm waarvoor oorspronkelijk typegoedkeuring is verleend voor de motor. De NO2/NOx-verhouding voor de oorspronkelijke toestand en de toestand na montage van de retrofitvoorziening moeten worden vastgelegd en in het testrapport worden weergegeven.

De NO2- en NOx-massa-emissies moeten worden bepaald door gelijktijdige meting overeenkomstig punt 13.2 van dit reglement.

4.6.   Beoordelingscriteria voor periodiek regenererende retrofitvoorzieningen voor deeltjesreductie

Deze bepaling is alleen van toepassing op retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing met actieve regeneratie.

De emissies worden gemeten tijdens ten minste drie passende warmstarttestcycli (d.w.z. drie ESC-warmstartcycli, ETC-warmstartcycli, WHSC-warmstartcycli, WHTC-warmstartcycli, NRSC-warmstartcycli of NRTC-warmstartcycli). Een van de cycli van waaruit metingen worden uitgevoerd, moet een regeneratie op een gestabiliseerd retrofitsysteem omvatten. De twee andere cycli van waaruit metingen worden uitgevoerd, moeten cycli zijn waarin geen regeneratie plaatsvindt. Als de regeneratie langer dan één testcyclus duurt, moeten opeenvolgende testcycli worden uitgevoerd totdat de regeneratie is voltooid.

De fabrikant van de retrofitvoorziening moet aangeven onder welke omstandigheden het regeneratieproces normaal plaatsvindt (de deeltjeslading, temperatuur, uitlaatgastegendruk of andere relevante parameters). De fabrikant moet ook de regeneratiefrequentie vermelden, uitgedrukt in de fractie van tests waarbij regeneratie plaatsvindt. De typegoedkeuringsinstantie moet de precieze procedure voor het bepalen van deze fractie overeenkomen met de fabrikant op basis van goed ingenieursinzicht. (Deze frequentiefractie is de factor F in de hieronder beschreven procedure voor de berekening van nominale deeltjesemissies.)

Voor een regeneratietest moet de fabrikant een retrofitvoorziening voor deeltjesreductie leveren die met deeltjes is geladen. Als optie mag de fabrikant de in punt 4.4 van deze bijlage beschreven opeenvolgende testcycli uitvoeren totdat de retrofitvoorziening voor deeltjesreductie is geladen. Emissiemetingen zijn niet vereist op cycli die worden uitgevoerd om de retrofitvoorziening met deeltjes te laden.

De gemiddelde emissies tussen regeneratiefasen moeten worden bepaald op basis van het rekenkundig gemiddelde van verschillende tests, ongeveer op gelijke afstand van elkaar in termen van het aantal niet-gemeten testcycli daartussen. Als minimumeis geldt dat ten minste één testcyclus zo kort mogelijk vóór een regeneratietest en één testcyclus onmiddellijk na een regeneratietest wordt opgenomen in de berekening van het rekenkundig gemiddelde.

Tijdens de regeneratietest moeten alle gegevens die nodig zijn om regeneratie te detecteren (CO- of NOx-emissies, temperatuur vóór en na de retrofitvoorziening, uitlaatgastegendruk en alle andere relevante parameters) worden geregistreerd. Tijdens het regeneratieproces mogen de toepasselijke emissiegrenswaarden worden overschreden. De testprocedure is in de figuur hieronder schematisch weergegeven.

Schema van het periodieke regeneratieproces

Aantal cycli

nr

n

e1, 2, 3, ....n

Emissies (g/kWh)

Gewogen emissies van bemonstering en regeneratie ew

Gemiddelde emissies tijdens bemonstering e1...n

Emissies tijdens regeneratie er

De systeemtest van een periodiek regenererende retrofitvoorziening voor deeltjesreductie wordt als geslaagd beschouwd als de nominale deeltjesemissies, berekend volgens de hieronder beschreven procedure, binnen de grens liggen die is vastgesteld voor het reductieniveau waarvoor de aanvrager de retrofitvoorziening wil laten goedkeuren.

4.6.1.   Gereguleerde verontreinigende stoffen

De emissies van gereguleerde verontreinigende stoffen (CO, HC, PM en NOx) mogen noch in de oorspronkelijke toestand, noch in de toestand na montage van de retrofitvoorziening de grenswaarden voor de norm waarvoor de motor oorspronkelijk typegoedkeuring heeft gekregen, overschrijden. De NO2/NOx-verhouding voor zowel de oorspronkelijke toestand als de toestand na montage van de retrofitvoorziening moet worden vastgelegd en in het testrapport worden weergegeven.

x

2

x

De NO2- en NOx-massa-emissies moeten worden bepaald door gelijktijdige meting overeenkomstig punt 4.7.2 van deze bijlage en punt 13 van dit reglement.

2

x

4.6.1.1.   Gewogen deeltjesemissie

Bij periodiek regenererende systemen wordt de deeltjesmassa van deeltjesemissies (g/kWh) als volgt bepaald.

Deeltjesmassa = PM-massar × F + (1 – F) × PM-massawor

r

wor

waarbij:

| F | = | frequentie van de regeneratie, uitgedrukt als de fractie van de tests waarbij regeneratie plaatsvindt [-] |
| --- | --- | --- |
| PM-massawor | = | gemiddelde specifieke emissie van een test waarbij geen regeneratie plaatsvindt [g/kWh] |
| PM-massar | = | gemiddelde specifieke emissie van een test waarbij regeneratie plaatsvindt [g/kWh] |

F

=

frequentie van de regeneratie, uitgedrukt als de fractie van de tests waarbij regeneratie plaatsvindt [-]

PM-massawor

wor

=

gemiddelde specifieke emissie van een test waarbij geen regeneratie plaatsvindt [g/kWh]

PM-massar

r

=

gemiddelde specifieke emissie van een test waarbij regeneratie plaatsvindt [g/kWh]

De fabrikant mag op basis van een goede technische analyse kiezen om ofwel een multiplicatieve ofwel een additieve regeneratieaanpassingsfactor kr, die de gemiddelde emissiewaarde uitdrukt, te berekenen, en wel als volgt:

r

| | kr = PM-massa/PM-massawor (multiplicatieve aanpassingsfactor)
  of |
| --- | --- |

kr = PM-massa/PM-massawor (multiplicatieve aanpassingsfactor)

r

wor

of

| | kUr = PM-massa – PM-massawor (aanpassingsfactor naar boven)
  of |
| --- | --- |

kUr = PM-massa – PM-massawor (aanpassingsfactor naar boven)

Ur

wor

of

| | kDr = PM-massa – PM-massar (aanpassingsfactor naar beneden) |
| --- | --- |

kDr = PM-massa – PM-massar (aanpassingsfactor naar beneden)

Dr

r

Indien voor de bepaling van de emissies meer dan twee metingen tussen de regeneratiefasen worden gebruikt, moeten deze verdere metingen met gelijke tussenpozen worden verricht en moet een rekenkundig gemiddelde worden genomen.

4.6.1.2.   Gewogen gasvormige emissies

De emissie van gasvormige componenten Mgas (g/kWh) voor periodiek regenererende systemen wordt als volgt bepaald.

Mgas = Mgasr × F + (1 – F) × Mgaswor

r

F

F

wor

waarbij:

| F | = | frequentie van de regeneratie, uitgedrukt als de fractie van de tests waarbij regeneratie plaatsvindt |
| --- | --- | --- |
| Mgaswor | = | gemiddelde specifieke emissie van een test waarbij geen regeneratie plaatsvindt [g/kWh] |
| Mgasr | = | gemiddelde specifieke emissie van een test waarbij regeneratie plaatsvindt [g/kWh] |

F

=

frequentie van de regeneratie, uitgedrukt als de fractie van de tests waarbij regeneratie plaatsvindt

Mgaswor

wor

=

gemiddelde specifieke emissie van een test waarbij geen regeneratie plaatsvindt [g/kWh]

Mgasr

r

=

gemiddelde specifieke emissie van een test waarbij regeneratie plaatsvindt [g/kWh]

De fabrikant mag op basis van een goede technische analyse kiezen om ofwel een multiplicatieve ofwel een additieve regeneratieaanpassingsfactor kr, die de gemiddelde emissiewaarde uitdrukt, te berekenen, en wel als volgt:

r

| | kr = Mgas/Mgaswor (multiplicatieve aanpassingsfactor)
  of |
| --- | --- |

kr = Mgas/Mgaswor (multiplicatieve aanpassingsfactor)

r

wor

of

| | kUr = Mgas – Mgaswor (aanpassingsfactor naar boven)
  of |
| --- | --- |

kUr = Mgas – Mgaswor (aanpassingsfactor naar boven)

Ur

wor

of

| | kDr = Mgas – Mgasr (aanpassingsfactor naar beneden) |
| --- | --- |

kDr = Mgas – Mgasr (aanpassingsfactor naar beneden)

Dr

r

4.7.   Bepaling van NO2-emissies

2

De tests moeten worden uitgevoerd op de testmotor die volgens de in punt 12 van dit reglement beschreven criteria is gekozen.

4.7.1.   Selectie van de retrofitvoorziening voor deeltjesreductie voor NO2-bepaling.

2

De voor het testen gebruikte retrofitvoorziening mag verschillen van de in punt 4.5 van deze bijlage gebruikte retrofitvoorziening. De te testen retrofitvoorziening voor deeltjesreductie moet:

| a) | de retrofitvoorziening voor deeltjesreductie zijn met het grootste actieve volume en, indien stroomopwaarts een dieseloxidatiekatalysator (DOC) wordt gebruikt, de katalysator met het grootste actieve oppervlak, en |
| --- | --- |

a)

de retrofitvoorziening voor deeltjesreductie zijn met het grootste actieve volume en, indien stroomopwaarts een dieseloxidatiekatalysator (DOC) wordt gebruikt, de katalysator met het grootste actieve oppervlak, en

| b) | de retrofitvoorziening voor deeltjesreductie zijn die de maximale lading platina bevat met de maximale totale lading katalytisch actief materiaal binnen de gedefinieerde familie van retrofitvoorzieningen. |
| --- | --- |

b)

de retrofitvoorziening voor deeltjesreductie zijn die de maximale lading platina bevat met de maximale totale lading katalytisch actief materiaal binnen de gedefinieerde familie van retrofitvoorzieningen.

De gekozen retrofitvoorziening voor deeltjesreductie moet zodanig worden gemonteerd dat de kortste afstand tussen de motor en de retrofitvoorziening voor deeltjesreductie, zoals gespecificeerd in het toepassingsbereik voor de retrofitvoorziening voor deeltjesreductie, wordt bereikt.

De retrofitvoorziening voor deeltjesreductie mag niet geladen zijn en mag niet langer dan 125 uur zijn ingelopen.

4.7.2.   Bepaling van NO2-emissies

2

Er moeten drie opeenvolgende WHTC- of NRTC-testcycli worden uitgevoerd, afhankelijk van de toepassing. De emissies moeten over alle drie cycli worden bepaald, waarna het gemiddelde moet worden berekend. Als het bereik van deze resultaten groter is dan ± 15 procent van het gemiddelde, moet een extra testcyclus worden uitgevoerd.

De berekening van de NOx- en NO2-emissies moet worden bepaald voor compressieontstekingsmotoren die worden gebruikt in voertuigen van de categorieën M en N gedurende de volledige WHTC-cyclus.

x

2

Voor compressieontstekingsmotoren die worden gebruikt in niet voor de weg bestemde mobiele machines of in voertuigen van categorie T met een geïnstalleerd nettovermogen van meer dan 18 kW maar niet meer dan 560 kW, moet de berekening van de NOx- en NO2-emissies worden bepaald over de volledige NRTC-cyclus.

x

2

5.   TESTCYCLI

5.1.   Indien de goedkeuring van de motor waarmee de retrofitvoorziening zal worden gebruikt, een goedkeuring voor gebruik op de weg is (uitgevoerd in overeenstemming met Reglement nr. 49) is de testcyclus die voor de goedkeuring van de retrofitvoorziening moet worden gebruikt de testcyclus die samenhangt met de emissiefase in Reglement nr. 49 waarvoor goedkeuring van de retrofitvoorziening wordt gevraagd.

5.2.   Indien de motor wordt gebruikt op de weg en is goedgekeurd overeenkomstig de voorschriften van Reglement nr. 49, is de testcyclus die voor de vaststelling van de referentie-emissies van de motor moet worden gebruikt de testcyclus die samenhangt met de emissiefase in Reglement nr. 49 waarvoor de motor is goedgekeurd.

5.3.   Indien de motor wordt gebruikt op de weg maar niet is goedgekeurd overeenkomstig de voorschriften van Reglement nr. 49, is de testcyclus die voor de vaststelling van de referentie-emissies van de motor moet worden gebruikt de testcyclus die samenhangt met de emissiefase in Reglement nr. 49 waarvoor goedkeuring van de retrofitvoorziening wordt gevraagd.

5.4.   Indien de goedkeuring van de motor waarmee de retrofitvoorziening zal worden gebruikt een goedkeuring voor gebruik op andere plaatsen dan de weg is (uitgevoerd in overeenstemming met Reglement nr. 96), is de testcyclus die voor de goedkeuring van de retrofitvoorziening moet worden gebruikt de testcyclus die samenhangt met de emissiefase in Reglement nr. 96 waarvoor goedkeuring van de retrofitvoorziening wordt gevraagd.

5.5.   Indien de motor wordt gebruikt op andere plaatsen dan de weg en is goedgekeurd overeenkomstig de voorschriften van Reglement nr. 96, is de testcyclus die voor de vaststelling van de referentie-emissies van de motor moet worden gebruikt de testcyclus die samenhangt met de emissiefase in Reglement nr. 96 waarvoor de motor is goedgekeurd.

5.6.   Indien de motor wordt gebruikt op andere plaatsen dan de weg maar niet is goedgekeurd overeenkomstig de voorschriften van Reglement nr. 96, is de testcyclus die voor de vaststelling van de referentie-emissies van de motor moet worden gebruikt de testcyclus die samenhangt met de emissiefase in Reglement nr. 96 waarvoor goedkeuring van de retrofitvoorziening wordt gevraagd.

5.7.   Voor het vaststellen van het rendement van de retrofitvoorziening en de NO2-emissies is de juiste testcyclus die welke in punt 8.3 van dit reglement is beschreven.

2

---

BIJLAGE 6

TEST VAN EEN RETROFITVOORZIENING VOOR NOX-REDUCTIE (KLASSE III)

Tests van een retrofitvoorziening voor NOx-reductie worden uitgevoerd in de volgende fasen, waaronder een beoordeling van de emissies van secundaire verontreinigende stoffen en een bepaling van de NO2-emissies:

1.   PRESTATIES VAN EEN BEDRIJFSACCUMULATIETEST

De bedrijfsaccumulatietest wordt uitgevoerd overeenkomstig de voorschriften van punt 9 van dit reglement.

2.   BEPALING VAN DE REFERENTIE-EMISSIES VAN DE MOTOR EN HET SPECIFIEKE BRANDSTOFVERBRUIK ZONDER GEMONTEERDE RETROFITVOORZIENING

2.1.   De referentie-emissies van de motor worden vastgesteld aan de hand van een emissietest op het motorsysteem zonder de retrofitvoorziening overeenkomstig de voorschriften van Reglement nr. 49 of Reglement nr. 96, naargelang van de toepassing en het typegoedkeuringsniveau van de referentiemotor.

2.2.   Om het reductierendement te kunnen bepalen, worden de emissies bovendien vastgesteld aan de hand van een emissietest overeenkomstig de voorschriften van punt 8.3 van dit reglement.

2.3.   Het specifieke brandstofverbruik (g/kWh) wordt vastgesteld aan de hand van de emissietest in punt 2.2 van deze bijlage.

3.   BEPALING VAN EMISSIES, SPECIFIEK BRANDSTOFVERBRUIK EN REDUCTIERENDEMENT MET DE RETROFITVOORZIENING GEMONTEERD NA DE BEDRIJFSACCUMULATIETEST

3.1.   De emissies worden bepaald aan de hand van een emissietest overeenkomstig de voorschriften van Reglement nr. 49 of Reglement nr. 96, afhankelijk van de beoogde toepassing en het beoogde emissieniveau van de kandidaat-retrofitvoorzieningen met de retrofitvoorziening gemonteerd overeenkomstig de voorschriften van dit reglement.

3.2.   Om het reductierendement te bepalen, worden de emissies bovendien vastgesteld aan de hand van een emissietest met de retrofitvoorziening gemonteerd overeenkomstig de voorschriften van punt 8.3 van dit reglement.

3.3.   Het specifieke brandstofverbruik (g/kWh) wordt vastgesteld aan de hand van de emissietest in punt 3.2 van deze bijlage.

4.   BEOORDELINGSCRITERIA VOOR RETROFITVOORZIENINGEN VOOR NOX-REDUCTIE

De systeemtest van de retrofitvoorziening voor NOx-reductie wordt als bevredigend beschouwd indien aan de deeltjesemissies, gemeten overeenkomstig punt 8 van dit reglement, is voldaan.

4.1.   Gereguleerde verontreinigende stoffen

De emissies van de gereguleerde verontreinigende stoffen (CO, HC, PM en NOx) in de oorspronkelijke toestand moeten binnen de grenswaarden liggen voor de emissiefase of -norm waarvoor oorspronkelijk typegoedkeuring is verleend voor de motor.

4.2.   De NO2/NOx-verhouding voor de oorspronkelijke toestand en de toestand na montage van de retrofitvoorziening moeten worden vastgelegd en in het testrapport worden weergegeven.

De NO2- en NOx-massa-emissies moeten worden bepaald door gelijktijdige meting overeenkomstig punt 13.2 van dit reglement.

4.3.   Bepaling van NO2-emissies

De tests moeten worden uitgevoerd op de testmotor die volgens de in punt 12 van dit reglement beschreven criteria is gekozen.

Er moeten drie opeenvolgende WHTC- of NRTC-testcycli worden uitgevoerd, afhankelijk van de toepassing. De emissies moeten over alle drie cycli worden bepaald, waarna het gemiddelde moet worden berekend. Als het bereik van deze resultaten groter is dan ± 15 procent van het gemiddelde, moet een extra testcyclus worden uitgevoerd.

De berekening van de NOx- en NO2-emissies moet worden bepaald voor compressieontstekingsmotoren die worden gebruikt in voertuigen van de categorieën M en N gedurende de volledige WHTC-cyclus.

Voor compressieontstekingsmotoren die worden gebruikt in niet voor de weg bestemde mobiele machines of in voertuigen van categorie T met een geïnstalleerd nettovermogen van meer dan 18 kW maar niet meer dan 560 kW, moet de berekening van de NOx- en NO2-emissies worden bepaald over de volledige NRTC-cyclus.

5.   TESTCYCLI

5.1.   Indien de goedkeuring van de motor waarmee de retrofitvoorziening zal worden gebruikt, een goedkeuring voor gebruik op de weg is (uitgevoerd in overeenstemming met Reglement nr. 49) is de testcyclus die voor de goedkeuring van de retrofitvoorziening moet worden gebruikt de testcyclus die samenhangt met de emissiefase in Reglement nr. 49 waarvoor goedkeuring van de retrofitvoorziening wordt gevraagd.

5.2.   Indien de motor wordt gebruikt op de weg en is goedgekeurd overeenkomstig de voorschriften van Reglement nr. 49, is de testcyclus die voor de vaststelling van de referentie-emissies van de motor moet worden gebruikt de testcyclus die samenhangt met de emissiefase in Reglement nr. 49 waarvoor de motor is goedgekeurd.

5.3.   Indien de motor wordt gebruikt op de weg maar niet is goedgekeurd overeenkomstig de voorschriften van Reglement nr. 49, is de testcyclus die voor de vaststelling van de referentie-emissies van de motor moet worden gebruikt de testcyclus die samenhangt met de emissiefase in Reglement nr. 49 waarvoor goedkeuring van de retrofitvoorziening wordt gevraagd.

5.4.   Indien de goedkeuring van de motor waarmee de retrofitvoorziening zal worden gebruikt een goedkeuring voor gebruik op andere plaatsen dan de weg is (uitgevoerd in overeenstemming met Reglement nr. 96), is de testcyclus die voor de goedkeuring van de retrofitvoorziening moet worden gebruikt de testcyclus die samenhangt met de emissiefase in Reglement nr. 96 waarvoor goedkeuring van de retrofitvoorziening wordt gevraagd.

5.5.   Indien de motor wordt gebruikt op andere plaatsen dan de weg en is goedgekeurd overeenkomstig de voorschriften van Reglement nr. 96, is de testcyclus die voor de vaststelling van de referentie-emissies van de motor moet worden gebruikt de testcyclus die samenhangt met de emissiefase in Reglement nr. 96 waarvoor de motor is goedgekeurd.

5.6.   Indien de motor wordt gebruikt op andere plaatsen dan de weg maar niet is goedgekeurd overeenkomstig de voorschriften van Reglement nr. 96, is de testcyclus die voor de vaststelling van de referentie-emissies van de motor moet worden gebruikt de testcyclus die samenhangt met de emissiefase in Reglement nr. 96 waarvoor goedkeuring van de retrofitvoorziening wordt gevraagd.

5.7.   Voor het vaststellen van het rendement van de retrofitvoorziening en de NO2-emissies is de juiste testcyclus die welke in punt 8.3 van dit reglement is beschreven.

---

BIJLAGE 7

TESTS VAN EEN RETROFITVOORZIENING VOOR DEELTJES- EN NOX-REDUCTIE (RETROFITVOORZIENING VOOR EMISSIEBEHEERSING VAN KLASSE IV)

Tests van een retrofitvoorziening voor deeltjes- en NOx-reductie worden uitgevoerd in de volgende fasen, waaronder een beoordeling van de emissies van secundaire verontreinigende stoffen en een bepaling van de NO2-emissies:

1.   PRESTATIES VAN EEN BEDRIJFSACCUMULATIETEST.

De bedrijfsaccumulatietest wordt uitgevoerd overeenkomstig de voorschriften van punt 9 van dit reglement.

2.   BEPALING VAN DE REFERENTIE-EMISSIES VAN DE MOTOR EN HET SPECIFIEKE BRANDSTOFVERBRUIK ZONDER GEMONTEERDE RETROFITVOORZIENING

Tests van een retrofitvoorziening voor deeltjes- en NOx-reductie moeten voldoen aan de relevante voorschriften voor tests voor elk van de verontreinigende stoffen in punt 2 van bijlage 5 en punt 2 van bijlage 6 bij dit reglement.

3.   BEPALING VAN EMISSIES, SPECIFIEK BRANDSTOFVERBRUIK EN REDUCTIERENDEMENT MET DE RETROFITVOORZIENING GEMONTEERD NA DE BEDRIJFSACCUMULATIETEST.

Tests van een retrofitvoorziening voor deeltjes- en NOx-reductie moeten voldoen aan de relevante voorschriften voor tests voor elk van de verontreinigende stoffen in punt 3 van bijlage 5 en punt 3 van bijlage 6 bij dit reglement.

4.   BEOORDELINGSCRITERIA VOOR RETROFITVOORZIENINGEN VOOR NOx- EN DEELTJESREDUCTIE

4.1.   Tests van een retrofitvoorziening voor deeltjes- en NOx-reductie moeten voldoen aan de relevante voorschriften voor tests voor elk van de verontreinigende stoffen in punt 4 van bijlage 5 en punt 4 van bijlage 6 bij dit reglement, behalve zoals aangegeven in punt 4.2 van deze bijlage.

4.2.   Voor retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing van klasse IV met een retrofitvoorziening voor deeltjes gemonteerd stroomopwaarts van de retrofitvoorziening voor NOx-reductie, is punt 4.7.1 van bijlage 5 bij dit reglement niet van toepassing.

5.   TESTCYCLI

5.1.   Tests van retrofitvoorzieningen voor deeltjes- en NOx-reductie moeten worden uitgevoerd met behulp van de testcycli die aan alle voorschriften van bijlage 5 en 6 bij dit reglement voldoen.

---

BIJLAGE 8

TESTSEQUENTIES

1.   TESTSEQUENTIE VOOR RETROFITVOORZIENING VOOR DEELTJESREDUCTIE

Specifieke voorschriften voor REC's die met een reagens of additief wer-ken Punten 7.6 en 7.7

Actieve regeneratie-voorzieningen?

Test van REC-regeneratie-strategie; Bijlage 5, 4.1

Test van NO2-emissies, Bilage 5, 4.7

Bepaling van de REC-klasse

Duurzaamheidstest van 1 000 uur Punt 9

Test van de REC-regeneratie-eigenschappen; Bijlage 5, 4.4

Incrementele toename van NO2 niet groter dan 30 %

Incrementele toename van NO2 niet groter dan 20 %

Klasse IIB REC

Klasse I REC

Klasse IIA REC

Geen toename van NO2

Bepaling van de REC-klasse

Deeltjesreductie-REC overeenkomstig punt 8 en bijlage 5

Beoordelingscriteria voor periodiek regenererende REC's; Bijlage 5, 4.6

NEE

JA

Continu regenererend

Periodiek regenererend

Prestatievoorschriften punt 8 (REC en testmotor in overeenstemming met punt 12)

Secundaire emissievoorschriften punt 8.6

Werkt de REC met een reagens of additief?

NEE

JA

Referentie-emissies van de motor; Bijlage 5, 2.1

Start

Test van een retrofitvoorziening voor deeltjesreductie (REC) (klasse I of II)

2.   TESTSEQUENTIE VOOR RETROFITVOORZIENINGEN VOOR NOx-REDUCTIE

Duurzaamheidstest van 1 000 uur Punt 9

Werkt de REC met een reagens of additief?

Voorschriften voor het systeem voor diagnose van de NOx-reductie van NOx-reductie-REC's of NOx- en PM-reductie-REC's die met een reagens werken; Bijlage 10

Bepaling van NO2-emissies; Bijlage 6, 4.2 tot en met 4.3

Secundaire emissievoorschriften punt 8.6

Prestatievoorschriften punt 8 (REC en testmotor in overeenstemming met punt 12)

Specifieke voorschriftenvoor REC's die met een reagens of additief werken Punten 7.6 en 7.7

NEE

JA

Referentie-emissies van de motor; Bijlage 6, 2.1

Start

Deeltjes- en NOx-reductie-REC's overeenkomstig punt 8 en bijlage 6

3.   TESTSEQUENTIE VOOR RETROFITVOORZIENINGEN VOOR DEELTJES- EN NOx-REDUCTIE

Actieve regeneratie-voorzieningen?

Specifieke voorschriften voor REC's die met een reagens of additief werken Punten 7.6 en 7.7

Werkt de REC met een reagens of additief?

Beoordelingscriteria voor periodiek regenererende REC's; Bijlage 5, 4.6

Voorschriften voor het systeem voor diagnose van de NOx-reductie van NOx-reductie-REC's of NOx- en PM-reductie-REC's die met een reagens werken; bijlage 10

Deeltjes- en NOx-reductie-REC's overeenkomstig punt 8 en bijlage 7

Bepaling van NO2-emissies; Bijlage 6, 4.2 tot en met 4.3

Test van de REC-regeneratie-eigenschappen; Bijlage 5, 4.4

NEE

JA

Test van REC-regeneratiestrategie; Bijlage 5, 4.1

Periodiek regenererend

Continu regenererend

Secundaire emissievoorschriften punt 8.6

Prestatievoorschriften punt 8 (REC en testmotor in overeenstemming met punt 12)

NEE

JA

Referentie-emissies van de motor; Bijlage 5, 2.1 / Bijlage 6, 2.1.

Duurzaamheids-test van 1 000 uur Punt 9

Start

---

BIJLAGE 9

GRENSWAARDE-EQUIVALENTIETABELLEN

| 1. | De voorschriften voor elk type retrofitvoorziening wat betreft het voldoen aan de grenswaarden van de volgende strengere emissiefase, zoals voorgeschreven in punt 8.2 van dit reglement, zijn in de onderstaande tabellen weergegeven. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Onderstaande tabellen geven emissiegrenswaarden in g/kWh weer waaraan zou moeten worden voldaan om equivalentie met de in elke referentie getoonde norm te bereiken. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De in punt 8.3 van dit reglement beschreven voorschriften voor het rendement kunnen vereisen dat de gemeten emissies lager zijn dan deze grenswaarden. |
| --- | --- |

3.

Tabel A9/1

Equivalentiematrix voor Reglement nr. 49 Standaardreeks

Emissiegrenswaarden in g/kWh

| Referentie (*) | Component | Klasse I/IIA/IIB
  volgens de standaard van | Klasse III
  volgens de standaard van | Klasse IV
  volgens de standaard van |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A | B1 | B2 | C | A | B1 | B2 | A | B1 | B2 | C |
| Vóór A | NOx | (ESC) | — | — | — | — | 5,0 | 3,5 | 2,0 | 5,0 | 3,5 | 2,0 | 2,0 |
| (ETC) | — | — | — | — | 5,0 | 3,5 | 2,0 | 5,0 | 3,5 | 2,0 | 2,0 |
| PM | (ESC) | 0,10 (1) | 0,02 | 0,02 | 0,02 | — | — | — | 0,10 (1) | 0,02 | 0,02 | 0,02 |
| (ETC) | 0,16 (2) | 0,03 | 0,03 | 0,02 | — | — | — | 0,16 (2) | 0,03 | 0,03 | 0,02 |

Referentie (*)

Component

Klasse I/IIA/IIB

volgens de standaard van

Klasse III

volgens de standaard van

Klasse IV

volgens de standaard van

A

B1

B2

C

A

B1

B2

A

B1

B2

C

Vóór A

NOx

(ESC)

—

—

—

—

5,0

3,5

2,0

5,0

3,5

2,0

2,0

(ETC)

—

—

—

—

5,0

3,5

2,0

5,0

3,5

2,0

2,0

PM

(ESC)

0,10 (1)

0,02

0,02

0,02

—

—

—

0,10 (1)

0,02

0,02

0,02

(ETC)

0,16 (2)

0,03

0,03

0,02

—

—

—

0,16 (2)

0,03

0,03

0,02

| Referentie (*) | Component | Klasse I/IIA/IIB
  volgens de standaard van | Klasse III
  volgens de standaard van | Klasse IV
  volgens de standaard van |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| B1 | B2 | C | | B1 | B2 | C | B1 | B2 | C | |
| A | NOx | (ESC) | — | — | — | | 3,5 | 2,0 | 2,0 | 3,5 | 2,0 | 2,0 | |
| (ETC) | — | — | — | | 3,5 | 2,0 | 2,0 | 3,5 | 2,0 | 2,0 | |
| PM | (ESC) | 0,02 | 0,02 | 0,02 | | — | — | — | 0,02 | 0,02 | 0,02 | |
| (ETC) | 0,03 | 0,03 | 0,02 | | — | — | — | 0,03 | 0,03 | 0,02 | |

Referentie (*)

Component

Klasse I/IIA/IIB

volgens de standaard van

Klasse III

volgens de standaard van

Klasse IV

volgens de standaard van

B1

B2

C

B1

B2

C

B1

B2

C

A

NOx

(ESC)

—

—

—

3,5

2,0

2,0

3,5

2,0

2,0

(ETC)

—

—

—

3,5

2,0

2,0

3,5

2,0

2,0

PM

(ESC)

0,02

0,02

0,02

—

—

—

0,02

0,02

0,02

(ETC)

0,03

0,03

0,02

—

—

—

0,03

0,03

0,02

| Referentie (*) | Component | Klasse I/IIA/IIB
  volgens de standaard van | Klasse III
  volgens de standaard van | Klasse IV
  volgens de standaard van |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| B2 | C | D | | B2 | C | D | B2 | C | D | |
| B1 | NOx | (ESC) | — | — | — | | 2,0 | 2,0 | | 2,0 | 2,0 | — | |
| (ETC) | — | — | — | | 2,0 | 2,0 | | 2,0 | 2,0 | — | |
| (WHSC) | — | — | — | | — | — | 0,4 | — | — | 0,4 | |
| (WHTC) | — | — | — | | — | — | 0,46 | — | — | 0,46 | |
| PM | (ESC) | 0,02 | 0,02 | — | | — | — | — | 0,02 | 0,02 | — | |
| (ETC) | 0,03 | 0,02 | — | | — | — | — | 0,03 | 0,02 | — | |
| (WHSC) | — | — | 0,01 | | — | — | — | — | — | 0,01 | |
| (WHTC) | — | — | 0,01 | | — | — | — | — | — | 0,01 | |

Referentie (*)

Component

Klasse I/IIA/IIB

volgens de standaard van

Klasse III

volgens de standaard van

Klasse IV

volgens de standaard van

B2

C

D

B2

C

D

B2

C

D

B1

NOx

(ESC)

—

—

—

2,0

2,0

2,0

2,0

—

(ETC)

—

—

—

2,0

2,0

2,0

2,0

—

(WHSC)

—

—

—

—

—

0,4

—

—

0,4

(WHTC)

—

—

—

—

—

0,46

—

—

0,46

PM

(ESC)

0,02

0,02

—

—

—

—

0,02

0,02

—

(ETC)

0,03

0,02

—

—

—

—

0,03

0,02

—

(WHSC)

—

—

0,01

—

—

—

—

—

0,01

(WHTC)

—

—

0,01

—

—

—

—

—

0,01

| Referentie (*1) | Component | Klasse I/IIA/IIB
  volgens de standaard van | Klasse III
  volgens de standaard van | Klasse IV
  volgens de standaard van |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| C | D | | | C | D | | C | D | | |
| B2 | NOx | (ESC) | — | — | | | 2,0 | — | | 2,0 | — | | |
| (ETC) | — | — | | | 2,0 | — | | 2,0 | — | | |
| (WHSC) | — | — | | | — | 0,4 | | — | 0,4 | | |
| (WHTC) | — | — | | | — | 0,46 | | — | 0,46 | | |
| PM | (ESC) | 0,02 | — | | | — | — | | 0,02 | — | | |
| (ETC) | 0,02 | — | | | — | — | | 0,02 | — | | |
| (WHSC) | — | 0,01 | | | — | — | | — | 0,01 | | |
| (WHTC) | — | 0,01 | | | — | — | | — | 0,01 | | |

Referentie (*1)

Component

Klasse I/IIA/IIB

volgens de standaard van

Klasse III

volgens de standaard van

Klasse IV

volgens de standaard van

C

D

C

D

C

D

B2

NOx

(ESC)

—

—

2,0

—

2,0

—

(ETC)

—

—

2,0

—

2,0

—

(WHSC)

—

—

—

0,4

—

0,4

(WHTC)

—

—

—

0,46

—

0,46

PM

(ESC)

0,02

—

—

—

0,02

—

(ETC)

0,02

—

—

—

0,02

—

(WHSC)

—

0,01

—

—

—

0,01

(WHTC)

—

0,01

—

—

—

0,01

Tabel A9/2

Equivalentiematrix voor Reglement nr. 96/retrofitvoorziening van klasse I/II

| Referentie (*2) | Nettovermogen
  [kW] | Component
  [g/kWh] | Klasse I/II, volgens de standaard van |
| --- | --- | --- | --- |
| H | I | J | K | L | M | N | P | Q | R |
| E | 130 ≤ P ≤ 560 | PM | — | — | — | — | 0,025 | — | — | — | 0,025 | — |
| F | 75 ≤ P < 130 | PM | — | — | — | — | — | 0,025 | — | — | — | 0,025 |
| G | 37 ≤ P < 75 | PM | — | — | — | — | — | — | 0,025 (3) | 0,025 (4) | — | 0,025 (3) |
| D | 18 ≤ P < 37 | PM | — | — | — | 0,6 (5) | — | — | — | — | — | — |
| |
| H | 130 ≤ P ≤ 560 | PM | — | — | — | — | 0,025 | — | — | — | 0,025 | — |
| I | 75 ≤ P < 130 | PM | — | — | — | — | — | 0,025 | — | — | — | 0,025 |
| J | 37 ≤ P < 75 | PM | — | — | — | — | — | — | 0,025 (3) | 0,025 (4) | — | 0,025 (3) |
| K | 19 ≤ P < 37 | PM | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| |
| L | 130 ≤ P ≤ 560 | PM | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| M | 75 ≤ P < 130 | PM | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| N | 56 ≤ P < 75 | PM | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| P | 37 ≤ P < 56 | PM | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |

Referentie (*2)

Nettovermogen

[kW]

Component

[g/kWh]

Klasse I/II, volgens de standaard van

H

I

J

K

L

M

N

P

Q

R

E

130 ≤ P ≤ 560

PM

—

—

—

—

0,025

—

—

—

0,025

—

F

75 ≤ P < 130

PM

—

—

—

—

—

0,025

—

—

—

0,025

G

37 ≤ P < 75

PM

—

—

—

—

—

—

0,025 (3)

0,025 (4)

—

0,025 (3)

D

18 ≤ P < 37

PM

—

—

—

0,6 (5)

—

—

—

—

—

—

H

130 ≤ P ≤ 560

PM

—

—

—

—

0,025

—

—

—

0,025

—

I

75 ≤ P < 130

PM

—

—

—

—

—

0,025

—

—

—

0,025

J

37 ≤ P < 75

PM

—

—

—

—

—

—

0,025 (3)

0,025 (4)

—

0,025 (3)

K

19 ≤ P < 37

PM

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

L

130 ≤ P ≤ 560

PM

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

M

75 ≤ P < 130

PM

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

N

56 ≤ P < 75

PM

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

P

37 ≤ P < 56

PM

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Tabel A9/3

Equivalentiematrix voor Reglement nr. 96/retrofitvoorziening van klasse III

| Referentie (*3) | Nettovermogen
  [kW] | Component
  [g/kWh] | Klasse III, volgens de standaard van |
| --- | --- | --- | --- |
| H | I | J | K | L | M | N | P | Q | R |
| E | 130 ≤ P ≤ 560 | NOx | 4,0 (9) | — | — | — | 2,0 | — | — | — | 0,4 | — |
| F | 75 ≤ P < 130 | NOx | — | 4,0 (9) | — | — | — | 3,3 | — | — | — | 0,4 |
| G | 37 ≤ P < 75 | NOx | — | — | 4,7 (9) | — | — | — | 3,3 (6) | 4,7 (7)
   (9) | — | 0,4 (6) |
| D | 18 ≤ P < 37 | NOx | — | — | — | 7,5 (8)
   (9) | — | — | — | — | — | — |
| |
| H | 130 ≤ P ≤ 560 | NOx
   (8) | — | — | — | — | 2,0 | — | — | — | 0,4 | — |
| I | 75 ≤ P < 130 | NOx
   (8) | — | — | — | — | — | 3,3 | — | — | — | 0,4 |
| J | 37 ≤ P < 75 | NOx
   (8) | — | — | — | — | — | — | 3,3 (6) | 4,7 (7)
   (9) | — | 0,4 (6) |
| K | 19 ≤ P < 37 | NOx
   (8) | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| |
| L | 130 ≤ P ≤ 560 | NOx | — | — | — | — | — | — | — | — | 0,4 | — |
| M | 75 ≤ P < 130 | NOx | — | — | — | — | — | — | — | — | — | 0,4 |
| N | 56 ≤ P < 75 | NOx | — | — | — | — | — | — | — | — | — | 0,4 |
| P | 37 ≤ P < 56 | NOx | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |

Referentie (*3)

Nettovermogen

[kW]

Component

[g/kWh]

Klasse III, volgens de standaard van

H

I

J

K

L

M

N

P

Q

R

E

130 ≤ P ≤ 560

NOx

4,0 (9)

—

—

—

2,0

—

—

—

0,4

—

F

75 ≤ P < 130

NOx

—

4,0 (9)

—

—

—

3,3

—

—

—

0,4

G

37 ≤ P < 75

NOx

—

—

4,7 (9)

—

—

—

3,3 (6)

4,7 (7)
   (9)

—

0,4 (6)

D

18 ≤ P < 37

NOx

—

—

—

7,5 (8)
   (9)

—

—

—

—

—

—

H

130 ≤ P ≤ 560

NOx
   (8)

—

—

—

—

2,0

—

—

—

0,4

—

I

75 ≤ P < 130

NOx
   (8)

—

—

—

—

—

3,3

—

—

—

0,4

J

37 ≤ P < 75

NOx
   (8)

—

—

—

—

—

—

3,3 (6)

4,7 (7)
   (9)

—

0,4 (6)

K

19 ≤ P < 37

NOx
   (8)

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

L

130 ≤ P ≤ 560

NOx

—

—

—

—

—

—

—

—

0,4

—

M

75 ≤ P < 130

NOx

—

—

—

—

—

—

—

—

—

0,4

N

56 ≤ P < 75

NOx

—

—

—

—

—

—

—

—

—

0,4

P

37 ≤ P < 56

NOx

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Tabel A9/4

Equivalentiematrix voor Reglement nr. 96/retrofitvoorziening van klasse IV

| Referentie (*4) | Nettovermogen
  [kW] | Component
  [g/kWh] | Klasse IV, volgens de standaard van |
| --- | --- | --- | --- |
| H | I | J | K | L | M | N | P | Q | R |
| E | 130 ≤ P ≤ 560 | PM | — | — | — | — | 0,025 | — | — | — | 0,025 | — |
| NOx | 4,0 (13) | — | — | — | 2,0 | — | — | — | 0,4 | — |
| F | 75 ≤ P < 130 | PM | — | — | — | — | — | 0,025 | — | — | — | 0,025 |
| NOx | — | 4,0 (13) | — | — | — | 3,3 | — | — | — | 0,4 |
| G | 37 ≤ P < 75 | PM | — | — | — | — | — | — | 0,025 (10) | 0,025 (11) | — | 0,025 (10) |
| NOx | — | — | 4,7 (13) | — | — | — | 3,3 (10) | 4,7 (11)
   (13) | — | 0,4 (10) |
| D | 18 ≤ P < 37 | PM | — | — | — | 0,6 (12) | — | — | — | — | — | — |
| NOx | — | — | — | 7,5 (12)
   (13) | — | — | — | — | — | — |
| |
| H | 130 ≤ P ≤ 560 | PM | — | — | — | — | 0,025 | — | — | — | 0,025 | — |
| NOx
   (12) | — | — | — | — | 2,0 | — | — | — | 0,4 | — |
| I | 75 ≤ P < 130 | PM | — | — | — | — | — | 0,025 | — | — | — | 0,025 |
| NOx
   (12) | — | — | — | — | — | 3,3 | — | — | — | 0,4 |
| J | 37 ≤ P < 75 | PM | — | — | — | — | — | — | 0,025 (10) | 0,025 (11) | — | 0,025 (10) |
| NOx
   (12) | — | — | — | — | — | — | 3,3 (10) | 4,7 (11)
   (13) | — | 0,4 (10) |
| K | 19 ≤ P < 37 | PM | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| NOx
   (12) | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| |
| L | 130 ≤ P ≤ 560 | PM | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| NOx | — | — | — | — | — | — | — | — | 0,4 | — |
| M | 75 ≤ P < 130 | PM | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| NOx | — | — | — | — | — | — | — | — | — | 0,4 |
| N | 56 ≤ P < 75 | PM | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| NOx | — | — | — | — | — | — | — | — | — | 0,4 |
| P | 37 ≤ P < 56 | PM | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| NOx | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |

Referentie (*4)

Nettovermogen

[kW]

Component

[g/kWh]

Klasse IV, volgens de standaard van

H

I

J

K

L

M

N

P

Q

R

E

130 ≤ P ≤ 560

PM

—

—

—

—

0,025

—

—

—

0,025

—

NOx

4,0 (13)

—

—

—

2,0

—

—

—

0,4

—

F

75 ≤ P < 130

PM

—

—

—

—

—

0,025

—

—

—

0,025

NOx

—

4,0 (13)

—

—

—

3,3

—

—

—

0,4

G

37 ≤ P < 75

PM

—

—

—

—

—

—

0,025 (10)

0,025 (11)

—

0,025 (10)

NOx

—

—

4,7 (13)

—

—

—

3,3 (10)

4,7 (11)
   (13)

—

0,4 (10)

D

18 ≤ P < 37

PM

—

—

—

0,6 (12)

—

—

—

—

—

—

NOx

—

—

—

7,5 (12)
   (13)

—

—

—

—

—

—

H

130 ≤ P ≤ 560

PM

—

—

—

—

0,025

—

—

—

0,025

—

NOx
   (12)

—

—

—

—

2,0

—

—

—

0,4

—

I

75 ≤ P < 130

PM

—

—

—

—

—

0,025

—

—

—

0,025

NOx
   (12)

—

—

—

—

—

3,3

—

—

—

0,4

J

37 ≤ P < 75

PM

—

—

—

—

—

—

0,025 (10)

0,025 (11)

—

0,025 (10)

NOx
   (12)

—

—

—

—

—

—

3,3 (10)

4,7 (11)
   (13)

—

0,4 (10)

K

19 ≤ P < 37

PM

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

NOx
   (12)

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

L

130 ≤ P ≤ 560

PM

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

NOx

—

—

—

—

—

—

—

—

0,4

—

M

75 ≤ P < 130

PM

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

NOx

—

—

—

—

—

—

—

—

—

0,4

N

56 ≤ P < 75

PM

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

NOx

—

—

—

—

—

—

—

—

—

0,4

P

37 ≤ P < 56

PM

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

NOx

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

---

(1)  0,13 g/kWh voor motoren met een slagvolume van minder dan 0,75 dm3 per cilinder en een nominaal toerental van meer dan 3 000 min– 1

(2)  0,21 g/kWh voor motoren met een slagvolume van minder dan 0,75 dm3 per cilinder en een nominaal toerental van meer dan 3 000 min– 1

(*1)  Indien A, B1, B2 en C overeenkomen met de grenswaarden in de tabellen 1 en 2 van wijzigingenreeks 05 van Reglement nr. 49 en D overeenkomt met de grenswaarden in wijzigingenreeks 06 van Reglement nr. 49.

(3)  Alleen voor motoren 56 ≤ P < 75.

(4)  Alleen voor motoren 37 ≤ P < 56.

(5)  Alleen voor motoren 19 ≤ P < 37. Motoren 18 ≤ P < 19 moeten worden behandeld als motoren zonder verdere fase.

(*2)  Waarbij de referentie overeenkomt met die in Reglement nr. 96, Herziening 2.

(6)  Alleen voor motoren 56 ≤ P < 75.

(7)  Alleen voor motoren 37 ≤ P < 56.

(8)  Alleen voor motoren 19 ≤ P < 37. Motoren 18 ≤ P < 19 moeten worden behandeld als motoren zonder verdere fase.

(9)  Som van koolwaterstoffen en stikstofoxiden.

(*3)  Waarbij de referentie overeenkomt met die in Reglement nr. 96, Herziening 2.

(10)  Alleen voor motoren 56 ≤ P < 75.

(11)  Alleen voor motoren 37 ≤ P < 56..

(12)  Alleen voor motoren 19 ≤ P < 37. Motoren 18 ≤ P < 19 moeten worden behandeld als motoren zonder verdere fase

(13)  Som van koolwaterstoffen en stikstofoxiden.

(*4)  Waarbij de referentie overeenkomt met die in Reglement nr. 96, Herziening 2.

---

BIJLAGE 10

Voorschriften voor het systeem voor diagnose van de retrofitvoorzieningen voor NOx-reductie of NOx- en deeltjesreductie die met een reagens werken

1.   INLEIDING

In deze bijlage worden de voorschriften voor het systeem voor diagnose van de NOx-reductie (NCD) beschreven voor retrofitvoorzieningen voor NOx-reductie of NOx- en deeltjesreducties die gebaseerd zijn op het gebruik van een reagens om NOx-emissies te reduceren.

2.   VOORSCHRIFTEN INZAKE DIAGNOSE

2.1.   Het NCD-systeem moet de in deze bijlage behandelde aan retrofitvoorzieningen gerelateerde storingen kunnen identificeren aan de hand van in het computergeheugen van de retrofitvoorziening opgeslagen storingsberichten en moet die informatie op verzoek aan een systeem buiten het voertuig kunnen verstrekken.

2.2.   Het NCD-systeem moet voor elke storing een storingsbericht registreren.

2.3.   Het NCD-systeem moet concluderen of er een storing aanwezig is.

2.3.1.   De storing moet binnen 60 minuten na inschakeling van de motor worden gedetecteerd, behalve in de gevallen die in de punten 2.3.1.1 en 2.3.2 van deze bijlage zijn vermeld.

2.3.1.1.   Indien de motor meer dan 60 minuten moet hebben gedraaid voordat de bewakingsfuncties een storing nauwkeurig kunnen detecteren en bevestigen, kan de typegoedkeuringsinstantie een langere bewakingstijd toestaan mits de fabrikant van de retrofitvoorziening de noodzaak daarvan aantoont (bv. op basis van technische onderbouwing, experimentele resultaten of opgedane ervaring).

2.3.2.   De storing moet worden gedetecteerd binnen 10 minuten na inschakeling van de motor voor het bewaken van het reagensniveau en de doseringsdetectie voor een niet-verwarmd retrofitsysteem.

2.4.   Storingsberichten mogen niet door het NCD-systeem zelf uit het computergeheugen van het retrofitsysteem worden gewist totdat de storing die verband houdt met het betreffende bericht is verholpen, behalve in het geval dat in punt 6.1.4 van deze bijlage is beschreven.

2.5.   Herprogrammeerbare computercodes of bedrijfsparameters van het NCD-systeem moeten bestand zijn tegen manipulatie en moeten een beschermingsniveau bieden dat ten minste even hoog is als de bepalingen in ISO 15031-7 (SAE J 2186) of SAE J1939-73.

3.   NCD-FAMILIE

3.1.   De fabrikant van de retrofitvoorziening is verantwoordelijk voor het bepalen van de samenstelling van een NCD-familie. De groepering van motoren binnen een NCD-familie moet gebaseerd zijn op goed technisch inzicht en moet ter goedkeuring aan de typegoedkeuringsinstantie worden voorgelegd.

Motoren die niet tot dezelfde motorfamilie behoren, inclusief motoren van verschillende motorfabrikanten, kunnen toch tot dezelfde NCD-familie behoren.

3.2.   Parameters die een NCD-familie definiëren

3.2.1.   Een NCD-familie wordt gekenmerkt door elementaire ontwerpparameters die gemeenschappelijk moeten zijn voor NCD-systemen binnen die familie.

3.2.2.   Om tot dezelfde NCD-familie te worden gerekend, moeten NCD-systemen de volgende lijst van basisparameters gemeen hebben:

| a) | NOx-emissiereductiesystemen; |
| --- | --- |

a)

NOx-emissiereductiesystemen;

| b) | NCD-bewakingsmethoden; |
| --- | --- |

b)

NCD-bewakingsmethoden;

| c) | NCD-bewakingscriteria; |
| --- | --- |

c)

NCD-bewakingscriteria;

| d) | bewakingsparameters (bv. frequentie). |
| --- | --- |

d)

bewakingsparameters (bv. frequentie).

3.2.3.   Deze overeenkomsten moeten door de fabrikant van de retrofitvoorziening met een relevante technische demonstratie of andere passende procedures worden aangetoond en ter goedkeuring aan de typegoedkeuringsinstantie worden voorgelegd.

De fabrikant mag de typegoedkeuringsinstantie om goedkeuring verzoeken van kleine verschillen in de methoden voor bewaking/diagnose van het NCD-systeem als gevolg van verschillen in motorconfiguratie.

4.   WAARSCHUWINGSSYSTEEM VOOR DE BEDIENER

4.1.   De retrofitvoorziening moet voorzien zijn van een waarschuwingssysteem voor de bediener dat gebruikmaakt van visuele en akoestische alarmen die de bestuurder of bediener informeren wanneer een laag reagensniveau, een onjuiste reagenskwaliteit, een onderbreking van de dosering of een storing volgens punt 10 van deze bijlage is gedetecteerd in overeenstemming met punt 2.3 van deze bijlage en dat het in punt 5 van deze bijlage beschreven aansporingssysteem voor de bediener activeert indien het probleem niet tijdig wordt verholpen.

4.1.1.   Het waarschuwingssysteem voor de bediener mag niet gemakkelijk kunnen worden uitgeschakeld of genegeerd.

4.2.   Het waarschuwingssysteem voor de bediener mag bestaan uit een of meer lampen of mag korte berichten weergeven, met inbegrip van berichten die duidelijk het volgende aangeven:

| a) | de resterende tijd vóór activering van de aansporing; |
| --- | --- |

a)

de resterende tijd vóór activering van de aansporing;

| b) | de mate van aansporing, bijvoorbeeld de tijd voor herstarten; |
| --- | --- |

b)

de mate van aansporing, bijvoorbeeld de tijd voor herstarten;

| c) | de omstandigheden waaronder de uitschakeling van het voertuig of de machine kan worden opgeheven. |
| --- | --- |

c)

de omstandigheden waaronder de uitschakeling van het voertuig of de machine kan worden opgeheven.

4.3.   Wanneer een storing overeenkomstig punt 2.3 van deze bijlage wordt ontdekt, moet een visuele waarschuwing overeenkomstig punt 4.2 van deze bijlage worden geactiveerd.

4.4.   10 uur na detectie van de storing moet naast de visuele waarschuwing een akoestisch waarschuwingssignaal worden geactiveerd.

4.5.   Tussen 10 uur en 19 uur na detectie van de storing moeten de visuele en hoorbare waarschuwingen in intensiteit toenemen.

4.6.   19 uur na detectie van de storing wordt de bestuurder of bediener geïnformeerd dat als het voertuig of de machine nog één uur wordt gebruikt zonder dat de storing is verholpen, de motor na uitschakeling niet meer zal starten.

4.6.1.   Deze waarschuwing moet duidelijk worden weergegeven door:

| a) | activering van een tweede lamp waarvan de betekenis in de handleiding van de retrofitvoorziening wordt beschreven, of |
| --- | --- |

a)

activering van een tweede lamp waarvan de betekenis in de handleiding van de retrofitvoorziening wordt beschreven, of

| b) | weergave van een bericht, bijvoorbeeld „motor zal na uitschakeling niet meer starten”. |
| --- | --- |

b)

weergave van een bericht, bijvoorbeeld „motor zal na uitschakeling niet meer starten”.

4.7.   Het waarschuwingssysteem voor de bediener moet worden gedeactiveerd wanneer niet meer aan de voorwaarden voor activering ervan is voldaan. Het waarschuwingssysteem voor de bediener mag niet automatisch worden gedeactiveerd zonder dat de oorzaak van de activering is weggenomen.

4.8.   In het kader van de typegoedkeuringsaanvraag moet de fabrikant van de retrofitvoorziening de werking van het waarschuwingssysteem voor de bediener demonstreren zoals gespecificeerd in punt 11 van deze bijlage.

5.   AANSPORINGSSYSTEEM VOOR DE BEDIENER

5.1.   De retrofitvoorziening moet een aansporingssysteem voor de bediener bevatten dat moet worden geactiveerd als storingen in het retrofitsysteem niet tijdig zijn verholpen.

5.2.   Het aansporingssysteem voor de bediener moet 20 uur na detectie van de storing worden geactiveerd, tenzij anders vermeld in de punten 6.2 en 7.3 van deze bijlage.

5.3.   De gelijkstroom naar de motorstarter (bv. klem 30 volgens DIN 72552) moet als volgt worden onderbroken:

| 5.3.1. | Tussen de accu en de motorstarter moet een onderbrekingsschakelaar zijn aangebracht waarvan de werking door het NCD-systeem wordt geregeld. |
| --- | --- |

5.3.1.

Tussen de accu en de motorstarter moet een onderbrekingsschakelaar zijn aangebracht waarvan de werking door het NCD-systeem wordt geregeld.

| 5.3.2. | De connectoren van de onderbrekingsschakelaar moeten zijn gemaakt van veiligheidsvoorzieningen die bij mechanische overbelasting breken, zoals een breekbout, een breekklep of iets dergelijks. |
| --- | --- |

5.3.2.

De connectoren van de onderbrekingsschakelaar moeten zijn gemaakt van veiligheidsvoorzieningen die bij mechanische overbelasting breken, zoals een breekbout, een breekklep of iets dergelijks.

5.4.   Na uitschakeling van de motor mag het gedurende 5 uur niet mogelijk zijn de motor opnieuw te starten.

5.5.   In het kader van de typegoedkeuringsaanvraag moet de fabrikant van de retrofitvoorziening de werking van het waarschuwingssysteem voor de bediener demonstreren, zoals gespecificeerd in punt 11 van deze bijlage.

5.6.   Na voorafgaande goedkeuring door de typegoedkeuringsinstantie mag de retrofitvoorziening worden voorzien van een middel om het aansporingssysteem voor de bediener uit te schakelen in een noodtoestand die door een nationale of regionale regering of door haar noodhulpdiensten of strijdkrachten is afgekondigd.

6.   SPECIFIEKE VOORSCHRIFTEN VOOR HET WAARSCHUWINGS- EN AANSPORINGSSYSTEEM VOOR DE BEDIENER

6.1.   Als een storing niet is verholpen nadat de motor opnieuw is gestart overeenkomstig punt 5.4 van deze bijlage, zijn de volgende bepalingen van toepassing:

| 6.1.1. | Het waarschuwingssysteem voor de bediener moet worden geactiveerd overeenkomstig de punten 4.3 tot en met 4.7 van deze bijlage. |
| --- | --- |

6.1.1.

Het waarschuwingssysteem voor de bediener moet worden geactiveerd overeenkomstig de punten 4.3 tot en met 4.7 van deze bijlage.

| 6.1.2. | Het aansporingssysteem voor de bediener moet worden geactiveerd overeenkomstig de punten 5.2 en 5.3 van deze bijlage, 20 uur na detectie van de storing in punt 6.1.1 van deze bijlage. |
| --- | --- |

6.1.2.

Het aansporingssysteem voor de bediener moet worden geactiveerd overeenkomstig de punten 5.2 en 5.3 van deze bijlage, 20 uur na detectie van de storing in punt 6.1.1 van deze bijlage.

| 6.1.3. | Na uitschakeling van de motor mag het gedurende 48 uur niet mogelijk zijn de motor opnieuw te starten. |
| --- | --- |

6.1.3.

Na uitschakeling van de motor mag het gedurende 48 uur niet mogelijk zijn de motor opnieuw te starten.

| 6.1.4. | Niet-wisbare storingsberichten die de oorzaak van storingen in het retrofitsysteem voor emissiebeheersing aangeven, moeten minstens 400 dagen door het NCD-systeem worden bewaard. |
| --- | --- |

6.1.4.

Niet-wisbare storingsberichten die de oorzaak van storingen in het retrofitsysteem voor emissiebeheersing aangeven, moeten minstens 400 dagen door het NCD-systeem worden bewaard.

| 6.1.4.1. | De storingsberichten moeten toegankelijk zijn via een generieke scanner, zoals gedefinieerd in punt 3.36.1 van dit reglement. |
| --- | --- |

6.1.4.1.

De storingsberichten moeten toegankelijk zijn via een generieke scanner, zoals gedefinieerd in punt 3.36.1 van dit reglement.

| 6.1.5. | Indien de storing na uitschakeling van de motor is verholpen, kan het NCD-systeem het op verzoek van een bedrijfseigen scanner, zoals gedefinieerd in punt 3.36.2 van dit reglement, mogelijk maken om de motor vóór het verstrijken van de periode van 48 uur opnieuw te starten met behulp van een code die op verzoek verkrijgbaar is bij de fabrikant van de retrofitvoorziening of een erkende dealer. |
| --- | --- |

6.1.5.

Indien de storing na uitschakeling van de motor is verholpen, kan het NCD-systeem het op verzoek van een bedrijfseigen scanner, zoals gedefinieerd in punt 3.36.2 van dit reglement, mogelijk maken om de motor vóór het verstrijken van de periode van 48 uur opnieuw te starten met behulp van een code die op verzoek verkrijgbaar is bij de fabrikant van de retrofitvoorziening of een erkende dealer.

| 6.1.5.1. | De fabrikant van de retrofitvoorziening moet ervoor zorgen dat er adequaat gereedschap op de markt beschikbaar is voor service of dealers. |
| --- | --- |

6.1.5.1.

De fabrikant van de retrofitvoorziening moet ervoor zorgen dat er adequaat gereedschap op de markt beschikbaar is voor service of dealers.

| 6.1.5.2. | Van het bepaalde in punt 6.1.5 van deze bijlage mag niet meer dan eenmaal gebruik worden gemaakt. |
| --- | --- |

6.1.5.2.

Van het bepaalde in punt 6.1.5 van deze bijlage mag niet meer dan eenmaal gebruik worden gemaakt.

| 6.1.5.3. | De bepalingen van punt 6.1.4 van deze bijlage zijn van toepassing. |
| --- | --- |

6.1.5.3.

De bepalingen van punt 6.1.4 van deze bijlage zijn van toepassing.

6.2.   Niet-verwarmd retrofitsysteem

6.2.1.   Het in punt 4.3 van deze bijlage beschreven waarschuwingssysteem voor de bediener moet worden geactiveerd als er geen reagensdosering plaatsvindt bij een omgevingstemperatuur ≤ 266 K (– 7 °C) overeenkomstig punt 2.3.2 van deze bijlage.

6.2.2.   Het in de punten 5.3 tot en met 5.6 van deze bijlage beschreven aansporingssysteem voor de bediener moet worden geactiveerd als er binnen maximaal 70 minuten na het starten van de motor bij een omgevingstemperatuur ≤ 266 K (– 7 °C) geen reagensdosering plaatsvindt.

7.   BESCHIKBAARHEID VAN REAGENS

7.1.   Indicator van het reagensniveau

Het minimaal aanvaardbare prestatieniveau voor de reagensindicator is dat hij, wanneer het in punt 4 van deze bijlage bedoelde waarschuwingssysteem voor de bediener is geactiveerd, continu het reagensniveau aangeeft. De reagensindicator mag een analoge of digitale display zijn en mag het niveau in verhouding tot de volledige reservoirinhoud, de hoeveelheid resterend reagens of de geschatte resterende bedrijfsuren aangeven.

7.2.   Activering van het waarschuwingssysteem voor de bediener

7.2.1.   Het waarschuwingssysteem voor de bediener moet overeenkomstig punt 4.3 van deze bijlage worden geactiveerd wanneer het reagensniveau daalt tot onder

| a) | 10 procent van de inhoud van het reagensreservoir of een hoger percentage naar keuze van de fabrikant van de retrofitvoorziening, of |
| --- | --- |

a)

10 procent van de inhoud van het reagensreservoir of een hoger percentage naar keuze van de fabrikant van de retrofitvoorziening, of

| b) | een niveau dat overeenkomt met het reagensverbruik gedurende 12 uur gebruik van het voertuig of de machine onder gemiddelde bedrijfsomstandigheden. |
| --- | --- |

b)

een niveau dat overeenkomt met het reagensverbruik gedurende 12 uur gebruik van het voertuig of de machine onder gemiddelde bedrijfsomstandigheden.

7.2.2.   In combinatie met de reagensindicator moet de gegeven waarschuwing duidelijk genoeg zijn om de bestuurder of bediener te doen inzien dat het reagensniveau laag is. Als het waarschuwingssysteem een systeem voor berichtenweergave omvat, wordt een bericht getoond waaruit blijkt dat het reagensniveau laag is (bv. „ureumniveau laag”, „AdBlue-niveau laag” of „reagensniveau laag”).

7.2.3.   De punten 4.4 tot en met 4.6 van deze bijlage zijn niet van toepassing.

7.2.4.   Het waarschuwingssysteem voor de bediener moet in intensiteit toenemen wanneer het reagensniveau daalt tot onder:

| a) | 2,5 procent van de inhoud van het reagensreservoir of een hoger percentage naar keuze van de fabrikant van de retrofitvoorziening, of |
| --- | --- |

a)

2,5 procent van de inhoud van het reagensreservoir of een hoger percentage naar keuze van de fabrikant van de retrofitvoorziening, of

| b) | een niveau dat overeenkomt met het reagensverbruik gedurende 3 uur gebruik van het voertuig of de machine onder gemiddelde bedrijfsomstandigheden. |
| --- | --- |

b)

een niveau dat overeenkomt met het reagensverbruik gedurende 3 uur gebruik van het voertuig of de machine onder gemiddelde bedrijfsomstandigheden.

Deze waarschuwing moet duidelijk worden weergegeven door:

| a) | activering van een tweede lamp waarvan de betekenis in de handleiding van de retrofitvoorziening wordt beschreven, of |
| --- | --- |

a)

activering van een tweede lamp waarvan de betekenis in de handleiding van de retrofitvoorziening wordt beschreven, of

| b) | weergave van een bericht, bijvoorbeeld „ureum bijvullen”, „AdBlue bijvullen” of „reagens bijvullen”. |
| --- | --- |

b)

weergave van een bericht, bijvoorbeeld „ureum bijvullen”, „AdBlue bijvullen” of „reagens bijvullen”.

7.2.5.   Het waarschuwingssysteem voor de bediener mag niet kunnen worden uitgeschakeld zolang het reagens niet is bijgevuld tot een niveau waarop de activering van het waarschuwingssysteem niet is vereist.

7.3.   Activering van het aansporingssysteem voor de bediener

7.3.1.   Het in de punten 5.3 tot en met 5.6 van deze bijlage beschreven aansporingssysteem voor de bediener moet worden geactiveerd als het reagensreservoir leeg is, of minder dan 2,5 % van zijn nominaal volledige inhoud bevat naar keuze van de fabrikant van de retrofitvoorziening.

7.3.2.   Het waarschuwingssysteem voor de bediener mag niet kunnen worden uitgeschakeld zolang het reagens niet is bijgevuld tot een niveau waarop de activering ervan niet is vereist.

8.   BEWAKING VAN DE REAGENSKWALITEIT

8.1.   De retrofitvoorziening moet voorzien zijn van een middel om de aanwezigheid van een onjuist reagens in het reservoir vast te stellen, bijvoorbeeld een NOx-sensor, een reagenskwaliteitssensor of een gelijkwaardig middel.

8.2.   De fabrikant moet een minimaal aanvaardbare reagensconcentratie CDmin specificeren die ervoor zorgt dat de NOx-uitlaatemissies niet meer bedragen dan

| a) | 0,9 g/kWh voor motorsystemen met achteraf gemonteerde retrofitvoorziening die voldoen aan de NOx-emissiegrenswaarde voor fase Q en R van Reglement nr. 96, of |
| --- | --- |

a)

0,9 g/kWh voor motorsystemen met achteraf gemonteerde retrofitvoorziening die voldoen aan de NOx-emissiegrenswaarde voor fase Q en R van Reglement nr. 96, of

| b) | de NOx-emissiegrenswaarde + 1,5 g/kWh voor alle andere systemen. |
| --- | --- |

b)

de NOx-emissiegrenswaarde + 1,5 g/kWh voor alle andere systemen.

8.2.1.   De correcte waarde van CDmin moet tijdens de typegoedkeuring als volgt worden aangetoond en in het in bijlage 1 gespecificeerde documentatiepakket worden genoteerd.

8.2.1.1.   De test moet worden uitgevoerd door het hete deel van de WHTC- of NRTC-cyclus, naargelang van het geval, uit te voeren met een reagens met de concentratie CDmin.

8.2.1.2.   Er mag een WHTC- of NRTC-voorconditioneringscyclus of een door de fabrikant van de retrofitvoorziening gedefinieerde voorconditioneringscyclus worden uitgevoerd, waarbij de kwaliteit van het reagens met de concentratie CDmin door een NOx-reductiesysteem met gesloten circuit kan worden aangepast.

8.2.1.3.   De uit deze test voortvloeiende NOx-emissie moet lager zijn dan de in punt 8.2 van deze bijlage gespecificeerde NOx-drempel.

8.2.2.   Elk reagens met een lagere concentratie dan CDmin moet worden gedetecteerd en voor de toepassing van punt 8.1 van deze bijlage als onjuist reagens worden beschouwd.

8.3.   Aan de reagenskwaliteit moet een specifieke teller („reagenskwaliteitsteller”) worden toegekend. De reagenskwaliteitsteller moet het aantal bedrijfsuren met een onjuist reagens tellen.

8.3.1.   Desgewenst mag de fabrikant het reagenskwaliteitsprobleem samen met een of meer van de in de punten 9 en 10 van deze bijlage genoemde storingen in één teller combineren.

8.4.   Activering van het waarschuwingssysteem voor de bediener

8.4.1.   Het waarschuwingssysteem voor de bediener moet worden geactiveerd overeenkomstig punt 4 van deze bijlage.

8.4.2.   Wanneer het waarschuwingssysteem voor de bediener een berichtenweergavesysteem omvat, moet het een bericht tonen waarin de reden van de waarschuwing wordt aangegeven indien dit technisch mogelijk is (bv. „onjuist ureum gedetecteerd”, „onjuist AdBlue gedetecteerd” of „onjuist reagens gedetecteerd”).

8.5.   Activering van het aansporingssysteem voor de bediener

8.5.1.   Het aansporingssysteem voor de bediener moet worden geactiveerd overeenkomstig punt 5 van deze bijlage.

9.   REAGENSDOSERING

9.1.   De motor moet voorzien zijn van een middel om een onderbreking van de dosering vast te stellen.

9.2.   Aan de doseeractiviteit moet een specifieke teller worden toegekend (de „doseringsteller”). De teller moet tellen hoeveel bedrijfsuren de onderbreking van de reagensdosering duurt. Dit is niet vereist als een dergelijke onderbreking wordt verlangd omdat de bedrijfsomstandigheden van het voertuig of de machine zodanig zijn dat hun emissieprestaties geen reagensdosering vereisen.

9.2.1.   Desgewenst mag de fabrikant van de retrofitvoorziening het reagensdoseringsprobleem samen met een of meer van de in de punten 8 en 10 van deze bijlage genoemde storingen in één teller combineren.

9.3.   Activering van het waarschuwingssysteem voor de bediener

9.3.1.   Het waarschuwingssysteem voor de bediener moet worden geactiveerd overeenkomstig punt 4 van deze bijlage.

9.3.2.   Wanneer het waarschuwingssysteem een berichtenweergavesysteem omvat, moet het een bericht tonen met de reden van de waarschuwing (bv. „storing van de ureumdosering”, „storing van de AdBlue-dosering” of „storing van de reagensdosering”).

9.4.   Activering van het aansporingssysteem voor de bediener

9.4.1.   Het aansporingssysteem voor de bediener moet worden geactiveerd overeenkomstig punt 5 van deze bijlage.

10.   BEWAKING VAN STORINGEN DIE AAN MANIPULATIE KUNNEN WORDEN TOEGESCHREVEN

10.1.   Behalve het reagensniveau in het reagensreservoir, de reagenskwaliteit en de onderbreking van de dosering moeten de volgende storingen worden bewaakt omdat zij aan manipulatie kunnen worden toegeschreven:

| a) | reagensdoseerklep ontkoppeld; |
| --- | --- |

a)

reagensdoseerklep ontkoppeld;

| b) | reagenspomp ontkoppeld; |
| --- | --- |

b)

reagenspomp ontkoppeld;

| c) | Storingen in of ontkoppeling van het NCD-systeem, zoals beschreven in punt 10.1.1 van deze bijlage. |
| --- | --- |

c)

Storingen in of ontkoppeling van het NCD-systeem, zoals beschreven in punt 10.1.1 van deze bijlage.

10.1.1.   Het NCD-systeem moet worden gecontroleerd op elektrische storingen en op verwijdering of deactivering van een sensor waardoor de diagnose van andere in de punten 7 tot en met 9 van deze bijlage genoemde storingen onmogelijk wordt gemaakt.

Een niet-uitputtende lijst van sensoren die van invloed zijn op de diagnosecapaciteit zijn sensoren die de NOx-concentratie direct meten, sensoren voor de ureumkwaliteit, omgevingssensoren en sensoren die worden gebruikt om de reagensdosering, het reagensniveau of het reagensverbruik te monitoren.

10.2.   Voor elk van de in punt 10.1 van deze bijlage bedoelde storingen moet er een specifieke teller zijn. De NCD-systeemtellers moeten tellen hoeveel bedrijfsuren de diagnosecapaciteit van het NCD-systeem niet beschikbaar is. Er mogen meerdere fouten in één teller worden gecombineerd.

10.2.1.   Desgewenst mag de fabrikant de NCD-systeemstoring samen met een of meer van de in de punten 8 en 9 van deze bijlage genoemde storingen in één teller combineren.

10.3.   Als alternatief voor de voorschriften in punt 10.1 van deze bijlage mag de fabrikant een in het uitlaatgas geplaatste NOx-sensor gebruiken. In dit geval:

| a) | mag de NOx-waarde niet groter zijn dan de laagste drempelwaarde tussen:






  i) | twee keer de toepasselijke NOx-grenswaarde van de typegoedkeuring van de retrofitvoorziening, of |
| --- | --- | --- |

a)

mag de NOx-waarde niet groter zijn dan de laagste drempelwaarde tussen:

i)

twee keer de toepasselijke NOx-grenswaarde van de typegoedkeuring van de retrofitvoorziening, of

| ii) | een verhoging met niet meer dan 1 g/kWh boven de toepasselijke NOx-grenswaarde van de typegoedkeuring van de retrofitvoorziening; |
| --- | --- |

ii)

een verhoging met niet meer dan 1 g/kWh boven de toepasselijke NOx-grenswaarde van de typegoedkeuring van de retrofitvoorziening;

| b) | mag een enkel storingsbericht worden getoond: „hoog NOx-niveau — grondoorzaak onbekend”. |
| --- | --- |

b)

mag een enkel storingsbericht worden getoond: „hoog NOx-niveau — grondoorzaak onbekend”.

10.4.   Activering van het waarschuwingssysteem voor de bediener

10.4.1.   Het waarschuwingssysteem voor de bediener moet worden geactiveerd overeenkomstig punt 4 van deze bijlage.

10.4.2.   Als het waarschuwingssysteem een systeem voor berichtenweergave omvat, moet een bericht met de reden van de waarschuwing (bv. „reagensdoseerklep ontkoppeld” of „kritieke emissiestoring”) worden weergegeven.

10.5.   Activering van het aansporingssysteem voor de bediener

10.5.1.   Het aansporingssysteem voor de bediener moet worden geactiveerd overeenkomstig punt 5 van deze bijlage.

11.   DEMONSTRATIEVOORSCHRIFTEN

11.1.   De overeenstemming met de voorschriften van deze bijlage moet tijdens de typegoedkeuring worden aangetoond door middel van:

| a) | een demonstratie van de activering van het waarschuwingssysteem voor de bediener; |
| --- | --- |

a)

een demonstratie van de activering van het waarschuwingssysteem voor de bediener;

| b) | een demonstratie van de activering van het aansporingssysteem voor de bediener. |
| --- | --- |

b)

een demonstratie van de activering van het aansporingssysteem voor de bediener.

11.2.   Demonstratie van de activering van het waarschuwingssysteem voor de bediener

11.2.1.   Dat de activering van het waarschuwingssysteem voldoet aan de voorschriften, wordt aangetoond met twee tests: reagenstekort en een van de in de punten 8 tot en met 10 van deze bijlage genoemde storingscategorieën.

11.2.2.   Om aan te tonen dat het waarschuwingssysteem bij een verkeerde reagenskwaliteit wordt geactiveerd, moet een reagens worden gekozen waarvan het werkzame bestanddeel ten minste even verdund is als de verdunning die de fabrikant (CDmin) overeenkomstig punt 8.2 van deze bijlage heeft meegedeeld.

11.2.3.   Om de activering van het waarschuwingssysteem voor de bediener aan te tonen, moet de selectie worden uitgevoerd op basis van een lijst van potentiële storingen die de fabrikant van de retrofitvoorziening aan de typegoedkeuringsinstantie heeft verstrekt en die door de typegoedkeuringsinstantie is goedgekeurd.

11.2.4.   Voor deze demonstratie moet voor elk van de in punt 11.2.1 van deze bijlage beschreven storingen een afzonderlijke test worden uitgevoerd.

11.2.5.   Tijdens een test mag zich geen andere storing voordoen dan die waarvoor de test is bedoeld.

11.2.6.   Vóór het begin van een test moeten alle storingsberichten zijn gewist.

11.2.7.   Op verzoek van de fabrikant en met het akkoord van de typegoedkeuringsinstantie mogen de te testen storingen worden gesimuleerd.

11.2.8.   Procedure voor de demonstratietest voor andere storingen dan een reagenstekort

11.2.8.1.   Nadat de storing is geïnstalleerd of gesimuleerd, moet het NCD-systeem binnen drie opeenvolgende hete WHTC- of hete NRTC-cycli, naargelang van het geval, op de introductie van een storing reageren.

11.2.8.2.   Na elke afzonderlijke testcyclus van de demonstratietest mag de motor worden uitgezet.

11.2.9.   Procedure voor de demonstratietest bij een reagenstekort

11.2.9.1.   De retrofitvoorziening moet naar keuze van de fabrikant van de retrofitvoorziening worden gebruikt gedurende een of meer hete WHTC- of hete NRTC-cycli.

11.2.9.2.   De demonstratie moet beginnen met een reagensniveau in het reservoir dat door de fabrikant van de retrofitvoorziening en de typegoedkeuringsinstantie is overeengekomen, maar dat niet minder dan 10 % van de nominale inhoud van het reservoir bedraagt.

11.2.10.   De activering van het waarschuwingssysteem wordt geacht te zijn aangetoond als aan het einde van elke overeenkomstig de punten 11.2.8 en 11.2.9 van deze bijlage uitgevoerde demonstratietest het waarschuwingssysteem naar behoren is geactiveerd overeenkomstig punt 4 van deze bijlage.

11.2.11.   Met instemming van de typegoedkeuringsinstantie mag de fabrikant de voltooiing van een bepaald aantal bedrijfsuren simuleren.

11.3.   Demonstratie van de activering van het aansporingssysteem voor de bediener

11.3.1.   De demonstratie van het aansporingssysteem voor de bediener moet worden uitgevoerd aan de hand van tests die op een motortestbank worden uitgevoerd.

11.3.2.   Indien de fabrikant van de retrofitvoorziening dat wenst en de typegoedkeuringsinstantie daarmee instemt, mogen de demonstratietests op een volledig voertuig of een volledige machine worden uitgevoerd door het voertuig of de machine op een geschikte testbank te monteren of door er onder gecontroleerde omstandigheden mee op een testbaan te rijden.

11.3.3.   Dat de activering van het aansporingssysteem voldoet aan de voorschriften, moet met twee tests worden aangetoond: reagenstekort en een van de in de punten 8 tot en met 10 van deze bijlage genoemde storingscategorieën.

11.3.4.   Ten behoeve van deze demonstratie moeten de voor de activering van het waarschuwingssysteem gekozen storingen worden gebruikt.

11.3.5.   De demonstratie begint wanneer het waarschuwingssysteem is geactiveerd als gevolg van de detectie van een door de typegoedkeuringsinstantie geselecteerde storing.

11.3.6.   Wanneer wordt gecontroleerd of het systeem reageert op een te laag niveau in het reagensreservoir, moet men de motor laten draaien totdat het reagensreservoir leeg is of een niveau van 2,5 % van de nominale volledige inhoud van het reservoir of de door de fabrikant overeenkomstig punt 7.3.1 van deze bijlage opgegeven waarde heeft bereikt.

11.3.6.1.   Met instemming van de typegoedkeuringsinstantie mag de fabrikant een continue werking simuleren door reagens uit het reservoir te verwijderen terwijl de motor draait of uitstaat.

11.3.7.   Wanneer de reactie van het systeem op een andere storing dan een reagenstekort in het reservoir wordt gecontroleerd, moet men de motor laten draaien gedurende het desbetreffende aantal uren dat in tabel 5.2 van deze bijlage is aangegeven.

11.3.8.   Met instemming van de typegoedkeuringsinstantie mag de fabrikant de voltooiing van een bepaald aantal bedrijfsuren simuleren.

11.3.9.   De activering van het aansporingssysteem wordt geacht te zijn aangetoond als aan het einde van elke overeenkomstig de punten 11.3.4 en 11.3.5 van deze bijlage uitgevoerde demonstratietest het aansporingssysteem naar behoren is geactiveerd overeenkomstig punt 5 van deze bijlage.

---

BIJLAGE 11

INSTALLATIEVOORSCHRIFTEN EN GEBRUIKSAANWIJZINGEN

1.   De fabrikant van de retrofitvoorziening moet schriftelijke informatie en installatievoorschriften voor installateurs alsmede gebruiks- en onderhoudsinstructies voor eigenaren en bedieners verstrekken. In deze voorschriften en instructies moeten:

| a) | de veiligheidsrisico's worden besproken die zijn geïdentificeerd tijdens de beoordeling die overeenkomstig punt 18.3 van dit reglement is uitgevoerd, zodat bij montage van de retrofitvoorziening overeenkomstig de instructies deze risico's zo veel mogelijk worden geëlimineerd en:






  i) | het veiligheidsniveau van het voertuig of de machine toen het voor het eerst op de markt werd gebracht, behouden blijft; |
| --- | --- | --- |

a)

de veiligheidsrisico's worden besproken die zijn geïdentificeerd tijdens de beoordeling die overeenkomstig punt 18.3 van dit reglement is uitgevoerd, zodat bij montage van de retrofitvoorziening overeenkomstig de instructies deze risico's zo veel mogelijk worden geëlimineerd en:

i)

het veiligheidsniveau van het voertuig of de machine toen het voor het eerst op de markt werd gebracht, behouden blijft;

| ii) | het voertuig of de machine aan alle wettelijke gezondheids- en veiligheidsvoorschriften blijft voldoen; |
| --- | --- |

ii)

het voertuig of de machine aan alle wettelijke gezondheids- en veiligheidsvoorschriften blijft voldoen;

| b) | een expliciete opsomming en beschrijving worden opgenomen van alle geïdentificeerde veiligheidsrisico's die niet volledig kunnen worden geëlimineerd door de montage-instructies te volgen en die moeten worden aangepakt door toepassing van de nodige vaardigheden en een goed technisch inzicht van de installateur; |
| --- | --- |

b)

een expliciete opsomming en beschrijving worden opgenomen van alle geïdentificeerde veiligheidsrisico's die niet volledig kunnen worden geëlimineerd door de montage-instructies te volgen en die moeten worden aangepakt door toepassing van de nodige vaardigheden en een goed technisch inzicht van de installateur;

| c) | alle punten in de punten 3 en 4 van deze bijlage duidelijk worden aangepakt. |
| --- | --- |

c)

alle punten in de punten 3 en 4 van deze bijlage duidelijk worden aangepakt.

2.   VOORBEREIDING EN DEMONSTRATIEVOORSCHRIFTEN

2.1.   De instructies en richtlijnen moeten worden opgesteld in de taal van het land waar de retrofitvoorziening wordt verkocht of waar de retrofitvoorziening naar verwachting zal worden gebruikt, en wel in duidelijke taal die bij de beoogde lezers past.

2.2.   De fabrikant van de retrofitvoorziening moet tegenover de typegoedkeuringsinstantie kunnen aantonen waar elk van de relevante punten in deze bijlage is behandeld, maar mag deze punten behandelen op elke wijze die aan de eis van duidelijkheid voldoet. De tekst of de opmaak van deze bijlage hoeft niet te worden overgenomen.

2.3.   Technische of juridische taal mag niet worden gebruikt in documenten die bedoeld zijn voor lezers die daar waarschijnlijk niet mee vertrouwd zijn, zoals eindgebruikers. Als het gebruik van dergelijke taal in dergelijke documenten essentieel wordt geacht, moet de bedoeling ervan duidelijk worden toegelicht.

2.4.   De fabrikant van de retrofitvoorziening wordt aangemoedigd om ter wille van de duidelijkheid het gebruik van lokale idiomen en gebruiken te overwegen indien een taal in meer dan één land of regio wordt gesproken en om het gebruik van branchespecifieke termen te overwegen indien een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing specifiek bestemd is voor gebruik op voertuigen of machines in een bepaalde branche.

3.   INSTRUCTIES VOOR DE INSTALLATEURS

3.1.   De instructies voor de installateur moeten het volgende omvatten:

| a) | specifieke instructies met betrekking tot specifieke voertuig- of machinetoepassingen waarvoor de retrofitvoorziening bestemd is; |
| --- | --- |

a)

specifieke instructies met betrekking tot specifieke voertuig- of machinetoepassingen waarvoor de retrofitvoorziening bestemd is;

| b) | algemene instructies en richtlijnen, indien van toepassing, die het mogelijk maken de retrofitvoorziening correct te monteren op een voertuig of machine uit de reeks waarvoor de retrofitvoorziening is goedgekeurd; |
| --- | --- |

b)

algemene instructies en richtlijnen, indien van toepassing, die het mogelijk maken de retrofitvoorziening correct te monteren op een voertuig of machine uit de reeks waarvoor de retrofitvoorziening is goedgekeurd;

| c) | een duidelijke indicatie van het scala van toepassingen waarvoor de retrofitvoorziening is goedgekeurd, en van de voertuig- of machinetoepassingen waarvoor de retrofitvoorziening veilig kan worden gebruikt indien dat verschilt; |
| --- | --- |

c)

een duidelijke indicatie van het scala van toepassingen waarvoor de retrofitvoorziening is goedgekeurd, en van de voertuig- of machinetoepassingen waarvoor de retrofitvoorziening veilig kan worden gebruikt indien dat verschilt;

| d) | een indicatie van het vaardigheids- en opleidingsniveau dat vereist is om de retrofitvoorziening te monteren; |
| --- | --- |

d)

een indicatie van het vaardigheids- en opleidingsniveau dat vereist is om de retrofitvoorziening te monteren;

| e) | een mate van gedetailleerdheid die ten minste voldoende is om een juist geschoolde en opgeleide persoon in staat te stellen het werk uit te voeren. |
| --- | --- |

e)

een mate van gedetailleerdheid die ten minste voldoende is om een juist geschoolde en opgeleide persoon in staat te stellen het werk uit te voeren.

3.2.   In de instructies moet worden vermeld dat het achteraf inbouwen van een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing moet worden uitgevoerd in overeenstemming met de door de fabrikant van de retrofitvoorziening verstrekte installatie-instructies en dat ook rekening moet worden gehouden met eventuele aanvullende instructies van de voertuig- of machinefabrikant, overheidsinstanties of andere bevoegde partijen.

3.3.   In de instructies moet worden vermeld dat het voertuig of de machine waarop de retrofitvoorziening wordt gemonteerd in een goede staat van onderhoud moet verkeren en dat gebreken die het bereiken van het emissiereductieniveau waarvoor de retrofitvoorziening is goedgekeurd kunnen verhinderen of die de duurzaamheid van de retrofitvoorziening nadelig kunnen beïnvloeden, vóór de montage moeten worden verholpen.

3.4.   In de instructies moet worden vermeld dat de nodige zorgvuldigheid in acht moet worden genomen om ervoor te zorgen dat de veiligheid bij gebruik van het voertuig of de machine niet wordt belemmerd door de montage van de retrofitvoorziening en dat deze in overeenstemming blijft met de plaatselijke wet- en regelgeving. In de instructies moet met name:

| a) | de aandacht worden gevestigd op eventuele bijkomende veiligheidsrisico's voor bedieners of omstanders, zoals hoge oppervlaktetemperaturen of elektrische spanningen, die verband houden met de retrofitvoorziening, en moeten maatregelen worden voorgesteld om die risico's te verminderen; |
| --- | --- |

a)

de aandacht worden gevestigd op eventuele bijkomende veiligheidsrisico's voor bedieners of omstanders, zoals hoge oppervlaktetemperaturen of elektrische spanningen, die verband houden met de retrofitvoorziening, en moeten maatregelen worden voorgesteld om die risico's te verminderen;

| b) | worden afgeraden om de retrofitvoorziening of een daarmee verbonden systeem op zodanige wijze te monteren dat het gezichtsveld van de bestuurder van het voertuig of de bediener van de machine wordt beperkt of dat meters of indicatoren minder goed zichtbaar zijn of dat bedieningselementen minder goed toegankelijk zijn; |
| --- | --- |

b)

worden afgeraden om de retrofitvoorziening of een daarmee verbonden systeem op zodanige wijze te monteren dat het gezichtsveld van de bestuurder van het voertuig of de bediener van de machine wordt beperkt of dat meters of indicatoren minder goed zichtbaar zijn of dat bedieningselementen minder goed toegankelijk zijn;

| c) | ervoor worden gewaarschuwd dat de omvang van de aansprakelijkheid van de persoon die of het bedrijf dat de retrofitvoorziening monteert voor een ongeval of tekortkoming afhankelijk is van lokale wetten en gebruiken en verder kan reiken dan de aansprakelijkheid voor tekortkomingen van de retrofitvoorziening of voor tekortkomingen die direct zijn toe te schrijven aan de retrofitvoorziening. |
| --- | --- |

c)

ervoor worden gewaarschuwd dat de omvang van de aansprakelijkheid van de persoon die of het bedrijf dat de retrofitvoorziening monteert voor een ongeval of tekortkoming afhankelijk is van lokale wetten en gebruiken en verder kan reiken dan de aansprakelijkheid voor tekortkomingen van de retrofitvoorziening of voor tekortkomingen die direct zijn toe te schrijven aan de retrofitvoorziening.

3.5.   In de instructies moet de aandacht worden gevestigd op het feit dat elke wijziging van een motorbehuizing of toegangspaneel het door het voertuig of de machine voortgebrachte geluid kan doen toenemen, wat door de plaatselijke wetgeving verboden kan zijn, en dat een toename van het lawaai gevolgen kan hebben voor de gezondheid en veiligheid van bedieners en omstanders.

4.   INSTRUCTIES VOOR DE EIGENAAR EN BEDIENER

4.1.   De instructies voor de eigenaar en bediener moeten niet alleen specifieke instructies bevatten met betrekking tot alle voertuig- of machinetoepassingen waarvoor de retrofitvoorziening is bedoeld maar ook, indien van toepassing, algemene instructies met betrekking tot het gebruik van de retrofitvoorziening op een voertuig of machine in het bereik waarvoor de retrofitvoorziening is goedgekeurd.

4.2.   In de instructies moeten alle eisen of beperkingen worden vermeld die betrekking hebben op het gebruik van het voertuig of de machine en die nodig zijn om de goede werking van de retrofitvoorziening te waarborgen.

4.3.   In de instructies moet worden gespecificeerd of reagentia of additieven door de bestuurder van het voertuig of de bediener van de machine tussen normale onderhoudsintervallen moeten worden bijgevuld, en moet een waarschijnlijk reagensverbruik worden aangegeven.

4.4.   In de instructies moeten het type en de kwaliteit van alle gebruikte verbruiksreagentia of additieven worden vermeld.

4.5.   De eigenaar en de bestuurder van het voertuig of bediener van de machine moeten er in de instructies aan worden herinnerd dat indien de montage van de retrofitvoorziening een voorwaarde is voor het gebruik van het voertuig of de machine in een bepaald land of gebied of indien de montage van de retrofitvoorziening de eigenaar van het voertuig of de machine recht geeft op stimulansen of voorrechten, het niet in goede staat houden van de retrofitvoorziening (inclusief het niet zorgen voor een correcte toevoer van reagentia of additieven) een contractbreuk kan inhouden of een strafbaar feit kan vormen.

---

BIJLAGE 12

Specifieke voorschriften voor de goedkeuring van een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing met betrekking tot de emissiegrenswaarden die zijn vastgelegd in wijzigingenreeks 06 van Reglement nr. 49

1.   INLEIDING

Deze bijlage bevat een beschrijving van de specifieke voorschriften voor de goedkeuring van een retrofitvoorziening voor emissiebeheersing die op een motor of motorsysteem wordt gemonteerd om te voldoen aan de emissiegrenswaarden die in wijzigingenreeks 06 van Reglement nr. 49 zijn vastgelegd.

2.   SPECIFIEKE VOORSCHRIFTEN

2.1.   Het motorsysteem moet na montage van de retrofitvoorziening aan de volgende specifieke voorschriften voldoen

| 2.1.1. | De NOx- en PM-emissiegrenswaarden die zijn vermeld in tabel 1 in punt 5.3 van wijzigingenreeks 06 van Reglement nr. 49. |
| --- | --- |

2.1.1.

De NOx- en PM-emissiegrenswaarden die zijn vermeld in tabel 1 in punt 5.3 van wijzigingenreeks 06 van Reglement nr. 49.

| 2.1.2. | De voorschriften voor de controle van de duurzaamheid van motorsystemen, zoals vastgelegd in bijlage 7 bij wijzigingenreeks 06 van Reglement nr. 49. |
| --- | --- |

2.1.2.

De voorschriften voor de controle van de duurzaamheid van motorsystemen, zoals vastgelegd in bijlage 7 bij wijzigingenreeks 06 van Reglement nr. 49.

| 2.1.3. | De voorschriften voor het boorddiagnosesysteem (OBD) die zijn beschreven in de bijlagen 9A en 9B bij wijzigingenreeks 06 van Reglement nr. 49. |
| --- | --- |

2.1.3.

De voorschriften voor het boorddiagnosesysteem (OBD) die zijn beschreven in de bijlagen 9A en 9B bij wijzigingenreeks 06 van Reglement nr. 49.

| 2.1.4. | De specifieke voorschriften ter beperking van emissies buiten de cyclus en emissies tijdens het gebruik, zoals vastgelegd in bijlage 10 bij wijzigingenreeks 06 van Reglement nr. 49. |
| --- | --- |

2.1.4.

De specifieke voorschriften ter beperking van emissies buiten de cyclus en emissies tijdens het gebruik, zoals vastgelegd in bijlage 10 bij wijzigingenreeks 06 van Reglement nr. 49.

| 2.1.5. | De voorschriften om de correcte werking van de NOx-reductiemaatregelen te waarborgen, zoals vastgelegd in bijlage 11 bij wijzigingenreeks 06 van Reglement nr. 49. |
| --- | --- |

2.1.5.

De voorschriften om de correcte werking van de NOx-reductiemaatregelen te waarborgen, zoals vastgelegd in bijlage 11 bij wijzigingenreeks 06 van Reglement nr. 49.

| 2.1.6. | Niettegenstaande punt 8.6.2 van dit reglement mogen bij retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing van klasse III en klasse IV de emissies van ammoniak niet hoger zijn dan een gemiddelde waarde van 10 ppm indien gemeten volgens de procedures die zijn beschreven in aanhangsel 7 van bijlage 4 bij wijzigingenreeks 06 van Reglement nr. 49. |
| --- | --- |

2.1.6.

Niettegenstaande punt 8.6.2 van dit reglement mogen bij retrofitvoorzieningen voor emissiebeheersing van klasse III en klasse IV de emissies van ammoniak niet hoger zijn dan een gemiddelde waarde van 10 ppm indien gemeten volgens de procedures die zijn beschreven in aanhangsel 7 van bijlage 4 bij wijzigingenreeks 06 van Reglement nr. 49.

---