# Publicatieblad C 393/2016

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 393 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 59e jaargang25 oktober 2016 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 393

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

59e jaargang25 oktober 2016

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | IV   Informatie |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2016/C 393/01 | Wisselkoersen van de euro | 1 |
| 2016/C 393/02 | Advies van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities uitgebracht op zijn bijeenkomst van 30 juni 2014 betreffende een ontwerpbesluit in zaak AT.39612(1) — Perindopril (Servier) — Rapporteur: Oostenrijk | 2 |
| 2016/C 393/03 | Advies van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en economische machtsposities uitgebracht op zijn bijeenkomst van 7 juli 2014 betreffende een ontwerpbesluit in zaak AT.39612(2) — Perindopril (Servier) — Rapporteur: Oostenrijk | 3 |
| 2016/C 393/04 | Eindverslag van de raadadviseur-auditeur — Perindopril (Servier) (AT.39612) | 4 |
| 2016/C 393/05 | Samenvatting van het besluit van de Commissie van 9 juli 2014 inzake een procedure op grond van de artikelen 101 en 102 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (Zaak AT.39612 — Perindopril (Servier)) (Kennisgeving geschied onder nummer C(2014) 4955) | 7 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2016/C 393/01

Wisselkoersen van de euro

1

2016/C 393/02

Advies van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities uitgebracht op zijn bijeenkomst van 30 juni 2014 betreffende een ontwerpbesluit in zaak AT.39612(1) — Perindopril (Servier) — Rapporteur: Oostenrijk

2

2016/C 393/03

Advies van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en economische machtsposities uitgebracht op zijn bijeenkomst van 7 juli 2014 betreffende een ontwerpbesluit in zaak AT.39612(2) — Perindopril (Servier) — Rapporteur: Oostenrijk

3

2016/C 393/04

Eindverslag van de raadadviseur-auditeur — Perindopril (Servier) (AT.39612)

4

2016/C 393/05

Samenvatting van het besluit van de Commissie van 9 juli 2014 inzake een procedure op grond van de artikelen 101 en 102 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (Zaak AT.39612 — Perindopril (Servier)) (Kennisgeving geschied onder nummer C(2014) 4955)

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2014) 4955)

7

---

| | V   Bekendmakingen |
| --- | --- |
| | PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID |
| | Europese Commissie |
| 2016/C 393/06 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak M.8250 — Ardian/Weber Automotive) — Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1
  ) | 13 |
| 2016/C 393/07 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak M.8232 — Diamond Offshore Wind Holdings II/Eneco Wind Belgium/Elnu/Norther) — Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1
  ) | 14 |

V   Bekendmakingen

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

2016/C 393/06

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak M.8250 — Ardian/Weber Automotive) — Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1
  )

1

13

2016/C 393/07

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak M.8232 — Diamond Offshore Wind Holdings II/Eneco Wind Belgium/Elnu/Norther) — Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1
  )

1

14

---

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst

1

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 25.10.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 393/1 |
| --- | --- | --- | --- |

25.10.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 393/1

---

Wisselkoersen van de euro (1)

24 oktober 2016

(2016/C 393/01)

1 euro =

| | Munteenheid | Koers |
| --- | --- | --- |
| USD | US-dollar | 1,0891 |
| JPY | Japanse yen | 113,29 |
| DKK | Deense kroon | 7,4394 |
| GBP | Pond sterling | 0,89015 |
| SEK | Zweedse kroon | 9,7050 |
| CHF | Zwitserse frank | 1,0821 |
| ISK | IJslandse kroon | |
| NOK | Noorse kroon | 8,9855 |
| BGN | Bulgaarse lev | 1,9558 |
| CZK | Tsjechische koruna | 27,021 |
| HUF | Hongaarse forint | 308,53 |
| PLN | Poolse zloty | 4,3166 |
| RON | Roemeense leu | 4,5065 |
| TRY | Turkse lira | 3,3501 |
| AUD | Australische dollar | 1,4282 |
| CAD | Canadese dollar | 1,4547 |
| HKD | Hongkongse dollar | 8,4478 |
| NZD | Nieuw-Zeelandse dollar | 1,5215 |
| SGD | Singaporese dollar | 1,5159 |
| KRW | Zuid-Koreaanse won | 1 234,29 |
| ZAR | Zuid-Afrikaanse rand | 15,1167 |
| CNY | Chinese yuan renminbi | 7,3775 |
| HRK | Kroatische kuna | 7,5083 |
| IDR | Indonesische roepia | 14 178,99 |
| MYR | Maleisische ringgit | 4,5444 |
| PHP | Filipijnse peso | 52,562 |
| RUB | Russische roebel | 67,7970 |
| THB | Thaise baht | 38,119 |
| BRL | Braziliaanse real | 3,4200 |
| MXN | Mexicaanse peso | 20,2263 |
| INR | Indiase roepie | 72,7975 |

Munteenheid

Koers

USD

US-dollar

1,0891

JPY

Japanse yen

113,29

DKK

Deense kroon

7,4394

GBP

Pond sterling

0,89015

SEK

Zweedse kroon

9,7050

CHF

Zwitserse frank

1,0821

ISK

IJslandse kroon

NOK

Noorse kroon

8,9855

BGN

Bulgaarse lev

1,9558

CZK

Tsjechische koruna

27,021

HUF

Hongaarse forint

308,53

PLN

Poolse zloty

4,3166

RON

Roemeense leu

4,5065

TRY

Turkse lira

3,3501

AUD

Australische dollar

1,4282

CAD

Canadese dollar

1,4547

HKD

Hongkongse dollar

8,4478

NZD

Nieuw-Zeelandse dollar

1,5215

SGD

Singaporese dollar

1,5159

KRW

Zuid-Koreaanse won

1 234,29

ZAR

Zuid-Afrikaanse rand

15,1167

CNY

Chinese yuan renminbi

7,3775

HRK

Kroatische kuna

7,5083

IDR

Indonesische roepia

14 178,99

MYR

Maleisische ringgit

4,5444

PHP

Filipijnse peso

52,562

RUB

Russische roebel

67,7970

THB

Thaise baht

38,119

BRL

Braziliaanse real

3,4200

MXN

Mexicaanse peso

20,2263

INR

Indiase roepie

72,7975

---

(1)  Bron: door de Europese Centrale Bank gepubliceerde referentiekoers.

---

| 25.10.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 393/2 |
| --- | --- | --- | --- |

25.10.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 393/2

---

Advies van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities uitgebracht op zijn bijeenkomst van 30 juni 2014 betreffende een ontwerpbesluit in zaak AT.39612(1) — Perindopril (Servier)

Rapporteur: Oostenrijk

(2016/C 393/02)

| 1. | Het Adviescomité is het eens met de Europese Commissie dat de relevante markt voor formuleringen voor perindopril het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Nederland en Polen bestrijkt, en dat de relevante markt voor API-technologie voor perindopril ten minste de EU bestrijkt. |
| --- | --- |

1.

Het Adviescomité is het eens met de Europese Commissie dat de relevante markt voor formuleringen voor perindopril het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Nederland en Polen bestrijkt, en dat de relevante markt voor API-technologie voor perindopril ten minste de EU bestrijkt.

| 2. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat Servier in de respectieve perioden een dominante positie innam op de markt voor formuleringen voor perindopril in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Nederland en Polen en op ten minste de EU-markt voor API-technologie voor perindopril. |
| --- | --- |

2.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat Servier in de respectieve perioden een dominante positie innam op de markt voor formuleringen voor perindopril in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Nederland en Polen en op ten minste de EU-markt voor API-technologie voor perindopril.

| 3. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de betrokken partijen overeenkomsten hebben gesloten die tot doel hadden de mededinging te beperken in de zin van artikel 101 VWEU. |
| --- | --- |

3.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de betrokken partijen overeenkomsten hebben gesloten die tot doel hadden de mededinging te beperken in de zin van artikel 101 VWEU.

| 4. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de betrokken partijen overeenkomsten hebben gesloten die tot gevolg hadden dat de mededinging in de betrokken lidstaten werd beperkt in de zin van artikel 101 VWEU. |
| --- | --- |

4.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de betrokken partijen overeenkomsten hebben gesloten die tot gevolg hadden dat de mededinging in de betrokken lidstaten werd beperkt in de zin van artikel 101 VWEU.

| 5. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de overeenkomsten tussen Servier en de producenten van generieke geneesmiddelen het handelsverkeer tussen de lidstaten merkbaar konden beïnvloeden in de zin van artikel 101 VWEU. |
| --- | --- |

5.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de overeenkomsten tussen Servier en de producenten van generieke geneesmiddelen het handelsverkeer tussen de lidstaten merkbaar konden beïnvloeden in de zin van artikel 101 VWEU.

| 6. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat niet is voldaan aan de voorwaarden van artikel 101, lid 3, VWEU. |
| --- | --- |

6.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat niet is voldaan aan de voorwaarden van artikel 101, lid 3, VWEU.

| 7. | Het Adviescomité is het ermee eens dat Servier misbruik heeft gemaakt van haar machtspositie door een uitsluitingsstrategie toe te passen waarbij Azad-technologie werd aangeschaft en vijf schikkingsovereenkomsten voor octrooien werden gesloten, die samen één enkele ononderbroken inbreuk op artikel 102 VWEU vormen. |
| --- | --- |

7.

Het Adviescomité is het ermee eens dat Servier misbruik heeft gemaakt van haar machtspositie door een uitsluitingsstrategie toe te passen waarbij Azad-technologie werd aangeschaft en vijf schikkingsovereenkomsten voor octrooien werden gesloten, die samen één enkele ononderbroken inbreuk op artikel 102 VWEU vormen.

| 8. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat niet is voldaan aan de voorwaarden voor een objectieve rechtvaardiging van de inbreuk in de zin van artikel 102 VWEU. |
| --- | --- |

8.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat niet is voldaan aan de voorwaarden voor een objectieve rechtvaardiging van de inbreuk in de zin van artikel 102 VWEU.

| 9. | Het Adviescomité is het eens met het ontwerpbesluit van de Commissie wat betreft de conclusie dat het misbruik het handelsverkeer tussen de lidstaten merkbaar kon beïnvloeden in de zin van artikel 102 VWEU. |
| --- | --- |

9.

Het Adviescomité is het eens met het ontwerpbesluit van de Commissie wat betreft de conclusie dat het misbruik het handelsverkeer tussen de lidstaten merkbaar kon beïnvloeden in de zin van artikel 102 VWEU.

| 10. | Het Adviescomité is het eens met de beoordeling van de Commissie wat betreft de duur van de inbreuken op de artikelen 101 en 102 VWEU. |
| --- | --- |

10.

Het Adviescomité is het eens met de beoordeling van de Commissie wat betreft de duur van de inbreuken op de artikelen 101 en 102 VWEU.

| 11. | Het Adviescomité is het eens met het ontwerpbesluit van de Commissie wat betreft alle adressaten van het besluit, met name wat de aansprakelijkheid betreft. |
| --- | --- |

11.

Het Adviescomité is het eens met het ontwerpbesluit van de Commissie wat betreft alle adressaten van het besluit, met name wat de aansprakelijkheid betreft.

| 12. | Het Adviescomité beveelt aan dat zijn advies wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie. |
| --- | --- |

12.

Het Adviescomité beveelt aan dat zijn advies wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

---

| 25.10.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 393/3 |
| --- | --- | --- | --- |

25.10.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 393/3

---

Advies van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en economische machtsposities uitgebracht op zijn bijeenkomst van 7 juli 2014 betreffende een ontwerpbesluit in zaak AT.39612(2) — Perindopril (Servier)

Rapporteur: Oostenrijk

(2016/C 393/03)

| 1. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat aan de adressaten van het ontwerpbesluit geldboeten moeten worden opgelegd. |
| --- | --- |

1.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat aan de adressaten van het ontwerpbesluit geldboeten moeten worden opgelegd.

| 2. | Het Adviescomité is het eens met de door de Commissie vastgestelde eindbedragen van de geldboeten voor Servier. |
| --- | --- |

2.

Het Adviescomité is het eens met de door de Commissie vastgestelde eindbedragen van de geldboeten voor Servier.

| 3. | Het Adviescomité is het eens met de benadering van de Commissie om de berekening van de geldboeten voor de producenten van generieke geneesmiddelen op de overgedragen waarde te baseren. |
| --- | --- |

3.

Het Adviescomité is het eens met de benadering van de Commissie om de berekening van de geldboeten voor de producenten van generieke geneesmiddelen op de overgedragen waarde te baseren.

| 4. | Het Adviescomité is het eens met de door de Commissie vastgestelde eindbedragen van de geldboeten voor de producenten van generieke geneesmiddelen. |
| --- | --- |

4.

Het Adviescomité is het eens met de door de Commissie vastgestelde eindbedragen van de geldboeten voor de producenten van generieke geneesmiddelen.

| 5. | Het Adviescomité is het eens met het besluit de Commissie in zijn geheel. |
| --- | --- |

5.

Het Adviescomité is het eens met het besluit de Commissie in zijn geheel.

| 6. | Het Adviescomité beveelt aan dat zijn advies in het Publicatieblad van de Europese Unie wordt bekendgemaakt. |
| --- | --- |

6.

Het Adviescomité beveelt aan dat zijn advies in het Publicatieblad van de Europese Unie wordt bekendgemaakt.

---

| 25.10.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 393/4 |
| --- | --- | --- | --- |

25.10.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 393/4

---

Eindverslag van de raadadviseur-auditeur (1)

Perindopril (Servier)

(AT.39612)

(2016/C 393/04)

Inleiding

| 1. | Deze zaak heeft betrekking op schikkingsovereenkomsten voor octrooien tussen de initiatior, de farmaceutische producent Servier, en vijf producenten van generieke geneesmiddelen, in de periode 2005 en 2007, en op de aanschaf van technologie door Servier in 2004 in verband met de vervaardiging en de verkoop van perindopril, een geneesmiddel voor de behandeling van hart- en vaatziekten. |
| --- | --- |

1.

Deze zaak heeft betrekking op schikkingsovereenkomsten voor octrooien tussen de initiatior, de farmaceutische producent Servier, en vijf producenten van generieke geneesmiddelen, in de periode 2005 en 2007, en op de aanschaf van technologie door Servier in 2004 in verband met de vervaardiging en de verkoop van perindopril, een geneesmiddel voor de behandeling van hart- en vaatziekten.

| 2. | Na een ambtshalve onderzoek heeft de Commissie op 2 juli 2009 een procedure ingeleid ten aanzien van Servier S.A.S., Servier Laboratories Limited, Les Laboratoires Servier, Adir en Biogaran (hierna gezamenlijk „Servier” genoemd), Krka, tovarna zdravil, d.d., Novo mesto (hierna „Krka” genoemd), Lupin Limited (hierna „Lupin” genoemd), Mylan Laboratories Limited (2), Niche Generics Limited (hierna „Niche” genoemd) en Teva Pharmaceutical Industries Ltd. Op 27 juli 2012 is ook een procedure ingeleid ten aanzien van Teva Pharmaceuticals Europe B.V. en Teva UK Limited (3), Unichem Laboratories Limited (hierna „Unichem” genoemd) en Mylan Inc. (4) (alle adressaten worden hierna gezamenlijk „de partijen” genoemd). |
| --- | --- |

2.

Na een ambtshalve onderzoek heeft de Commissie op 2 juli 2009 een procedure ingeleid ten aanzien van Servier S.A.S., Servier Laboratories Limited, Les Laboratoires Servier, Adir en Biogaran (hierna gezamenlijk „Servier” genoemd), Krka, tovarna zdravil, d.d., Novo mesto (hierna „Krka” genoemd), Lupin Limited (hierna „Lupin” genoemd), Mylan Laboratories Limited (2), Niche Generics Limited (hierna „Niche” genoemd) en Teva Pharmaceutical Industries Ltd. Op 27 juli 2012 is ook een procedure ingeleid ten aanzien van Teva Pharmaceuticals Europe B.V. en Teva UK Limited (3), Unichem Laboratories Limited (hierna „Unichem” genoemd) en Mylan Inc. (4) (alle adressaten worden hierna gezamenlijk „de partijen” genoemd).

Mededeling van punten van bezwaar

| 3. | Op 27 juli 2012 heeft de Commissie een mededeling van punten van bezwaar vastgesteld. In de mededeling van punten van bezwaar werd voorlopig vastgesteld dat Servier en respectievelijk Krka, Lupin, Mylan, Niche, Teva en Unichem mededingingsverstorende pay-for-delay-overeenkomsten hadden gesloten om zo de toetreding tot de markt voor perindopril in een aantal EU-lidstaten uit te sluiten of te vertragen. Deze schikkingsovereenkomsten voor octrooien werden als inbreuken op artikel 101 VWEU beschouwd. |
| --- | --- |

3.

Op 27 juli 2012 heeft de Commissie een mededeling van punten van bezwaar vastgesteld. In de mededeling van punten van bezwaar werd voorlopig vastgesteld dat Servier en respectievelijk Krka, Lupin, Mylan, Niche, Teva en Unichem mededingingsverstorende pay-for-delay-overeenkomsten hadden gesloten om zo de toetreding tot de markt voor perindopril in een aantal EU-lidstaten uit te sluiten of te vertragen. Deze schikkingsovereenkomsten voor octrooien werden als inbreuken op artikel 101 VWEU beschouwd.

| 4. | In de mededeling van punten van bezwaar werd ook voorlopig vastgesteld dat Servier misbruik had gemaakt van haar machtspositie op de markt voor perindopril door de sluiting van pay-for-delay-overeenkomsten en de aanschaf van bepaalde API-technologieën (5). |
| --- | --- |

4.

In de mededeling van punten van bezwaar werd ook voorlopig vastgesteld dat Servier misbruik had gemaakt van haar machtspositie op de markt voor perindopril door de sluiting van pay-for-delay-overeenkomsten en de aanschaf van bepaalde API-technologieën (5).

Toegang tot het dossier

| 5. | In augustus 2012 kregen de partijen toegang tot het dossier in de vorm van dvd-roms. In september 2012 is aan Servier, Lupin, Niche, Teva en Unichem aanvullende toegang tot het dossier verleend in een dataroom. |
| --- | --- |

5.

In augustus 2012 kregen de partijen toegang tot het dossier in de vorm van dvd-roms. In september 2012 is aan Servier, Lupin, Niche, Teva en Unichem aanvullende toegang tot het dossier verleend in een dataroom.

Verzoeken om aanvullende toegang tot het dossier

| 6. | In november 2012 ontving ik van Servier drie verzoeken om toegang tot bepaalde documenten in het dossier van de Commissie waartoe DG Concurrentie toegang had geweigerd op basis van vertrouwelijkheidsclaims van de informatieverstrekkers. Servier heeft mij ook verzocht na te gaan of de toegang tot het dossier in de onderhavige zaak overeenkomstig de toepasselijke bepalingen en rechtspraak was verleend. Servier merkte op dat systemische problemen de toegang zodanig hebben bemoeilijkt dat de procedure volledig opnieuw moest worden ingeleid. |
| --- | --- |

6.

In november 2012 ontving ik van Servier drie verzoeken om toegang tot bepaalde documenten in het dossier van de Commissie waartoe DG Concurrentie toegang had geweigerd op basis van vertrouwelijkheidsclaims van de informatieverstrekkers. Servier heeft mij ook verzocht na te gaan of de toegang tot het dossier in de onderhavige zaak overeenkomstig de toepasselijke bepalingen en rechtspraak was verleend. Servier merkte op dat systemische problemen de toegang zodanig hebben bemoeilijkt dat de procedure volledig opnieuw moest worden ingeleid.

| 7. | Na mijn interventie heeft DG Concurrentie het merendeel van de gevraagde gegevens aan Servier vrijgegeven. Voor enkele documenten heb ik het verzoek van Servier afgewezen krachtens artikel 7 van Besluit 2011/695/EU. Met name heb ik geen gevolg gegeven aan het verzoek van de onderneming om verdere toegang tot een document dat zakengeheimen van een andere onderneming bevatte en niet relevant leek voor de verdediging van Servier. Voorts heb ik geen gevolg gegeven aan het verzoek van Servier om verdere toegang tot informatie die i) geen betrekking had op producten waarop het onderzoek betrekking had of ii) betrekking had op rechtsstelsels van niet-EER-landen. |
| --- | --- |

7.

Na mijn interventie heeft DG Concurrentie het merendeel van de gevraagde gegevens aan Servier vrijgegeven. Voor enkele documenten heb ik het verzoek van Servier afgewezen krachtens artikel 7 van Besluit 2011/695/EU. Met name heb ik geen gevolg gegeven aan het verzoek van de onderneming om verdere toegang tot een document dat zakengeheimen van een andere onderneming bevatte en niet relevant leek voor de verdediging van Servier. Voorts heb ik geen gevolg gegeven aan het verzoek van Servier om verdere toegang tot informatie die i) geen betrekking had op producten waarop het onderzoek betrekking had of ii) betrekking had op rechtsstelsels van niet-EER-landen.

| 8. | Met betrekking tot het algemene argument van Servier betreffende de „systemische problemen” bij de toegang tot het dossier heb ik opgemerkt dat Servier mij had verzocht een geschil op te lossen dat betrekking had op hooguit 1 % van de documenten die door DG Concurrentie als vertrouwelijk werden beschouwd. Ik ben het derhalve niet eens met Servier dat er sprake was van een „systemisch probleem”. Het loutere feit dat mijn interventie was vereist om te verkrijgen dat nagenoeg alle litigieuze documenten werden vrijgegeven, betekende niet dat de toegang tot het dossier was verhinderd en dat de procedure volledig opnieuw moest worden ingeleid. In dat verband zij opgemerkt dat de procedure van artikel 7 van Besluit 2011/695/EU betreffende de regeling en beslechting van geschillen over de toegang tot het dossier integrerend deel uitmaakt van de procedure voor de toegang tot het dossier. |
| --- | --- |

8.

Met betrekking tot het algemene argument van Servier betreffende de „systemische problemen” bij de toegang tot het dossier heb ik opgemerkt dat Servier mij had verzocht een geschil op te lossen dat betrekking had op hooguit 1 % van de documenten die door DG Concurrentie als vertrouwelijk werden beschouwd. Ik ben het derhalve niet eens met Servier dat er sprake was van een „systemisch probleem”. Het loutere feit dat mijn interventie was vereist om te verkrijgen dat nagenoeg alle litigieuze documenten werden vrijgegeven, betekende niet dat de toegang tot het dossier was verhinderd en dat de procedure volledig opnieuw moest worden ingeleid. In dat verband zij opgemerkt dat de procedure van artikel 7 van Besluit 2011/695/EU betreffende de regeling en beslechting van geschillen over de toegang tot het dossier integrerend deel uitmaakt van de procedure voor de toegang tot het dossier.

Toegang tot de antwoorden van andere partijen op de mededeling van punten van bezwaar

| 9. | DG Concurrentie heeft alle partijen toegang verleend tot kopieën van de niet-vertrouwelijke versie van de antwoorden van andere partijen op de mededeling van punten van bezwaar. De partijen kregen de gelegenheid schriftelijk opmerkingen te maken vóór de mondelinge hoorzitting. Alleen Servier heeft van deze mogelijkheid gebruikgemaakt (6). |
| --- | --- |

9.

DG Concurrentie heeft alle partijen toegang verleend tot kopieën van de niet-vertrouwelijke versie van de antwoorden van andere partijen op de mededeling van punten van bezwaar. De partijen kregen de gelegenheid schriftelijk opmerkingen te maken vóór de mondelinge hoorzitting. Alleen Servier heeft van deze mogelijkheid gebruikgemaakt (6).

Termijn voor het beantwoorden van de mededeling van punten van bezwaar

| 10. | DG Concurrentie had aanvankelijk een termijn van drie maanden vastgesteld voor de beantwoording van de mededeling van punten van bezwaar en heeft die voor Krka, Lupin, Mylan en Servier met tien dagen verlengd. Kort daarna hebben deze partijen de verlenging van de termijn voor de beantwoording van de mededeling van punten van bezwaar aan mij voorgelegd. Op basis van hun argumenten heb ik ook hun respectieve termijnen voor de beantwoording van de mededeling van punten van bezwaar verlengd. |
| --- | --- |

10.

DG Concurrentie had aanvankelijk een termijn van drie maanden vastgesteld voor de beantwoording van de mededeling van punten van bezwaar en heeft die voor Krka, Lupin, Mylan en Servier met tien dagen verlengd. Kort daarna hebben deze partijen de verlenging van de termijn voor de beantwoording van de mededeling van punten van bezwaar aan mij voorgelegd. Op basis van hun argumenten heb ik ook hun respectieve termijnen voor de beantwoording van de mededeling van punten van bezwaar verlengd.

| 11. | Vervolgens heb ik Servier een verdere termijnverlenging tot en met 14 januari 2013 toegestaan om de onderneming voldoende tijd te geven om de naar aanleiding van haar verzoek om aanvullende toegang tot het dossier ontvangen documenten te ontvangen, te controleren en te beantwoorden. |
| --- | --- |

11.

Vervolgens heb ik Servier een verdere termijnverlenging tot en met 14 januari 2013 toegestaan om de onderneming voldoende tijd te geven om de naar aanleiding van haar verzoek om aanvullende toegang tot het dossier ontvangen documenten te ontvangen, te controleren en te beantwoorden.

Belanghebbende derden

| 12. | Op hun verzoek heb ik de verzoekers in de zaak „The Secretary of State for Health and Others/Servier Laboratories Limited and Others” toegestaan om als belanghebbende derden te worden gehoord voor het High Court of Justice of England and Wales. Ik was van oordeel dat zij hadden aangetoond voldoende belang (7) te hebben, aangezien zij deel uitmaken van de Engelse National Health Service, die een belangrijke rol speelt bij de aankoop van perindopril in Engeland, en zij verzoekers waren in nationale procedures die een aanzienlijke overlap vertoonden met de procedure in zaak AT.39612. |
| --- | --- |

12.

Op hun verzoek heb ik de verzoekers in de zaak „The Secretary of State for Health and Others/Servier Laboratories Limited and Others” toegestaan om als belanghebbende derden te worden gehoord voor het High Court of Justice of England and Wales. Ik was van oordeel dat zij hadden aangetoond voldoende belang (7) te hebben, aangezien zij deel uitmaken van de Engelse National Health Service, die een belangrijke rol speelt bij de aankoop van perindopril in Engeland, en zij verzoekers waren in nationale procedures die een aanzienlijke overlap vertoonden met de procedure in zaak AT.39612.

| 13. | Naar aanleiding van het verzoek in hun schriftelijke opmerkingen heb ik tevens besloten de belanghebbende derden toe te staan deel te nemen aan de mondelinge hoorzitting. |
| --- | --- |

13.

Naar aanleiding van het verzoek in hun schriftelijke opmerkingen heb ik tevens besloten de belanghebbende derden toe te staan deel te nemen aan de mondelinge hoorzitting.

Mondelinge hoorzitting

| 14. | De mondelinge hoorzitting vond plaats van 15 tot en met 18 april 2013. Alle partijen en de toegelaten belanghebbende derden hebben deelgenomen. |
| --- | --- |

14.

De mondelinge hoorzitting vond plaats van 15 tot en met 18 april 2013. Alle partijen en de toegelaten belanghebbende derden hebben deelgenomen.

Letters of facts

| 15. | In december 2013 heeft de Commissie een „letter of facts” toegezonden aan alle partijen, die in januari 2014 is beantwoord. Niet-vertrouwelijke versies van de antwoorden op de „letters of facts” zijn verspreid onder alle partijen. |
| --- | --- |

15.

In december 2013 heeft de Commissie een „letter of facts” toegezonden aan alle partijen, die in januari 2014 is beantwoord. Niet-vertrouwelijke versies van de antwoorden op de „letters of facts” zijn verspreid onder alle partijen.

| 16. | In april 2014 heeft de Commissie een tweede „letter of facts” toegezonden aan Mylan en aan Niche/Unichem, met nieuwe bewijselementen die de Commissie voornemens was te gebruiken in verband met de toerekening van de aansprakelijkheid. In haar antwoord op de „letter of facts” verwijt Mylan de Commissie dat zij de „letter of facts” heeft gebruikt om haar bezwaren te herformuleren en aan te vullen en in het bijzonder dat zij de basis voor de vaststelling van de aansprakelijkheid had veranderd. Mylan vroeg dan ook of de nieuwe bewijselementen konden worden meegedeeld in een „letter of facts” en of er geen aanvullende mededeling van punten van bezwaar nodig was, als de Commissie voornemens was zich daarop te baseren. |
| --- | --- |

16.

In april 2014 heeft de Commissie een tweede „letter of facts” toegezonden aan Mylan en aan Niche/Unichem, met nieuwe bewijselementen die de Commissie voornemens was te gebruiken in verband met de toerekening van de aansprakelijkheid. In haar antwoord op de „letter of facts” verwijt Mylan de Commissie dat zij de „letter of facts” heeft gebruikt om haar bezwaren te herformuleren en aan te vullen en in het bijzonder dat zij de basis voor de vaststelling van de aansprakelijkheid had veranderd. Mylan vroeg dan ook of de nieuwe bewijselementen konden worden meegedeeld in een „letter of facts” en of er geen aanvullende mededeling van punten van bezwaar nodig was, als de Commissie voornemens was zich daarop te baseren.

| 17. | Hoewel Mylan de kwestie niet aan mij heeft voorgelegd, heb ik het verzoek opnieuw onderzocht in het licht van de in de mededeling van punten van bezwaar geuite bezwaren en van de bewijselementen in de „letter of facts”. In de „letter of facts” was namelijk een nieuw argument met betrekking tot de toerekening van de aansprakelijkheid geformuleerd, dat in aard verschilde van de in de mededeling van punten van bezwaar uiteengezette argumenten. Dit nieuwe argument is in het ontwerpbesluit uiteindelijk evenwel niet gebruikt. De rechten van verdediging van Mylan zijn dan ook niet zijn geschonden. |
| --- | --- |

17.

Hoewel Mylan de kwestie niet aan mij heeft voorgelegd, heb ik het verzoek opnieuw onderzocht in het licht van de in de mededeling van punten van bezwaar geuite bezwaren en van de bewijselementen in de „letter of facts”. In de „letter of facts” was namelijk een nieuw argument met betrekking tot de toerekening van de aansprakelijkheid geformuleerd, dat in aard verschilde van de in de mededeling van punten van bezwaar uiteengezette argumenten. Dit nieuwe argument is in het ontwerpbesluit uiteindelijk evenwel niet gebruikt. De rechten van verdediging van Mylan zijn dan ook niet zijn geschonden.

Aanvullende toegang tot het dossier na de mondelinge hoorzitting

| 18. | In januari 2014 heeft Servier verzocht om verdere toegang tot het dossier met betrekking tot de in de „letter of facts” vermelde documenten. Nadat DG Concurrentie dit verzoek aanvankelijk weigerde, heeft Servier de kwestie aan mij voorgelegd (8). Na mijn interventie heeft DG Concurrentie de informatieverstrekkers verzocht hun vertrouwelijkheidsclaims opnieuw te bezien. Zij kwamen overeen herziene niet-vertrouwelijke versies van de gevraagde documenten te verstrekken, die vervolgens zijn vrijgegeven aan Servier. |
| --- | --- |

18.

In januari 2014 heeft Servier verzocht om verdere toegang tot het dossier met betrekking tot de in de „letter of facts” vermelde documenten. Nadat DG Concurrentie dit verzoek aanvankelijk weigerde, heeft Servier de kwestie aan mij voorgelegd (8). Na mijn interventie heeft DG Concurrentie de informatieverstrekkers verzocht hun vertrouwelijkheidsclaims opnieuw te bezien. Zij kwamen overeen herziene niet-vertrouwelijke versies van de gevraagde documenten te verstrekken, die vervolgens zijn vrijgegeven aan Servier.

| 19. | In juni 2014, toen de administratieve procedure reeds het stadium van de raadpleging van het Adviescomité had bereikt, heeft Servier een nieuw verzoek om verdere toegang tot een document in het dossier ingediend. DG Concurrentie heeft dit verzoek geweigerd en toen Servier de kwestie aan mij voorlegde, heb ik deze weigering bevestigd. Toegang tot het dossier is geen doel op zich, maar strekt ertoe dat de adressaat van een mededeling van punten van bezwaar zijn standpunt over de voorlopige conclusies van de Commissie in de mededeling van punten van bezwaar naar behoren kenbaar kan maken (9). Servier heeft toegang gekregen tot het dossier en heeft ruimschoots de gelegenheid gehad om te verzoeken om verdere toegang tot het dossier alvorens de mededeling van punten van bezwaar en de „letter of facts” te beantwoorden, en heeft daarbij verdere toegang tot het betrokken document gevraagd en gekregen. Verdere toegang tot het dossier in dit late stadium van de procedure zou het de Commissie alleen maar moeilijker maken haar verplichting om haar besluit binnen een redelijke termijn vast te stellen na te komen overeenkomstig artikel 41 van het Handvest van de grondrechten van de EU. |
| --- | --- |

19.

In juni 2014, toen de administratieve procedure reeds het stadium van de raadpleging van het Adviescomité had bereikt, heeft Servier een nieuw verzoek om verdere toegang tot een document in het dossier ingediend. DG Concurrentie heeft dit verzoek geweigerd en toen Servier de kwestie aan mij voorlegde, heb ik deze weigering bevestigd. Toegang tot het dossier is geen doel op zich, maar strekt ertoe dat de adressaat van een mededeling van punten van bezwaar zijn standpunt over de voorlopige conclusies van de Commissie in de mededeling van punten van bezwaar naar behoren kenbaar kan maken (9). Servier heeft toegang gekregen tot het dossier en heeft ruimschoots de gelegenheid gehad om te verzoeken om verdere toegang tot het dossier alvorens de mededeling van punten van bezwaar en de „letter of facts” te beantwoorden, en heeft daarbij verdere toegang tot het betrokken document gevraagd en gekregen. Verdere toegang tot het dossier in dit late stadium van de procedure zou het de Commissie alleen maar moeilijker maken haar verplichting om haar besluit binnen een redelijke termijn vast te stellen na te komen overeenkomstig artikel 41 van het Handvest van de grondrechten van de EU.

Het ontwerpbesluit

| 20. | Overeenkomstig artikel 16 van Besluit 2011/695/EU heb ik onderzocht of het ontwerpbesluit uitsluitend de bezwaren betreft ten aanzien waarvan de partijen in de gelegenheid zijn gesteld hun opmerkingen te maken, en ik ben tot de conclusie gekomen dat dit inderdaad het geval was. |
| --- | --- |

20.

Overeenkomstig artikel 16 van Besluit 2011/695/EU heb ik onderzocht of het ontwerpbesluit uitsluitend de bezwaren betreft ten aanzien waarvan de partijen in de gelegenheid zijn gesteld hun opmerkingen te maken, en ik ben tot de conclusie gekomen dat dit inderdaad het geval was.

| 21. | Alles samengenomen concludeer ik dat de partijen hun procedurele rechten in deze zaak daadwerkelijk hebben kunnen uitoefenen. |
| --- | --- |

21.

Alles samengenomen concludeer ik dat de partijen hun procedurele rechten in deze zaak daadwerkelijk hebben kunnen uitoefenen.

Brussel, 7 juli 2014.

Wouter WILS

---

(1)  Conform de artikelen 16 en 17 van Besluit 2011/695/EU van de voorzitter van de Europese Commissie van 13 oktober 2011 betreffende de functie en het mandaat van de raadadviseur-auditeur in bepaalde mededingingsprocedures (PB L 275 van 20.10.2011, blz. 29).

1

(2)  Voorheen Matrix Laboratories Limited.

2

(3)  Teva UK Limited, Teva Pharmaceuticals Europe B.V. en Teva Pharmaceutical Industries Ltd worden hierna gezamenlijk „Teva” genoemd.

3

(4)  Mylan Laboratories Limited en Mylan Inc. worden hierna gezamenlijk „Mylan” genoemd.

4

(5)  API = actief farmaceutisch ingrediënt.

5

(6)  Servier heeft in haar brief ook verzocht om verdere toegang tot een aantal bladzijden van een document. Dit heeft geleid tot een herziene niet-vertrouwelijke versie van het document dat DG Concurrentie aan alle partijen heeft vrijgegeven.

6

(7)  Overeenkomstig artikel 27, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad (PB L 1 van 4.1.2003, blz. 1); artikel 13, lid 1, van Verordening (EG) nr. 773/2004 van de Commissie (PB L 123 van 27.4.2004, blz. 18), en artikel 5 van Besluit 2011/695/EU.

7

(8)  Servier verzocht ook om verdere toegang tot aanvullende documenten zonder dit eerst te bespreken met DG Concurrentie, zoals normaliter is vereist op grond van artikel 7, lid 1, juncto artikel 3, lid 7, van Besluit 2011/695/EU.

8

(9)  Zie in dit verband zaak T-25/95 enz., Cimenteries e.a./Commissie, EU:T:2000:77, punten 156 en 142.

9

---

| 25.10.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 393/7 |
| --- | --- | --- | --- |

25.10.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 393/7

---

Samenvatting van het besluit van de Commissie

van 9 juli 2014

inzake een procedure op grond van de artikelen 101 en 102 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie

(Zaak AT.39612 — Perindopril (Servier))

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2014) 4955)

(Slechts de teksten in de Engelse en de Franse taal zijn authentiek)

(2016/C 393/05)

Op 9 juli 2014 heeft de Commissie een besluit vastgesteld in een procedure op grond van de artikelen 101 en 102 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. Krachtens artikel 30 van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad
   (1)
  publiceert de Commissie hierbij de namen van de partijen en de belangrijkste punten van het besluit, waaronder de opgelegde sancties, rekening houdend met het rechtmatige belang van de ondernemingen inzake de bescherming van hun bedrijfsgeheimen.

1.   INLEIDING

| (1) | Het besluit Perindopril (Servier) heeft betrekking op i) vijf overeenkomsten voor octrooigeschillenbeslechting tussen Servier (2), een producent van merkgeneesmiddelen, en vijf producenten van generische geneesmiddelen (2005-2007), en ii) een aanschaf van technologie door Servier (2004), waarmee deze de bedoeling had de introductie van generische middelen op de markt van perindopril, een geneesmiddel voor de behandeling van hart- en vaatziekten, te vertragen. |
| --- | --- |

(1)

Het besluit Perindopril (Servier) heeft betrekking op i) vijf overeenkomsten voor octrooigeschillenbeslechting tussen Servier (2), een producent van merkgeneesmiddelen, en vijf producenten van generische geneesmiddelen (2005-2007), en ii) een aanschaf van technologie door Servier (2004), waarmee deze de bedoeling had de introductie van generische middelen op de markt van perindopril, een geneesmiddel voor de behandeling van hart- en vaatziekten, te vertragen.

| (2) | De overeenkomsten betreffende de beslechting van octrooigeschillen werden ondertekend tussen Servier en respectievelijk:






  — | Niche Generics Limited („Niche”) en Unichem Laboratories Limited („Unichem”): een overeenkomst die alle lidstaten uitgezonderd Italië en Kroatië dekte. De aanvangsdatum van de inbreuk was 8 februari 2005 (3) en de einddatum was 15 september 2008 (4); |
| --- | --- | --- |

(2)

De overeenkomsten betreffende de beslechting van octrooigeschillen werden ondertekend tussen Servier en respectievelijk:

—

Niche Generics Limited („Niche”) en Unichem Laboratories Limited („Unichem”): een overeenkomst die alle lidstaten uitgezonderd Italië en Kroatië dekte. De aanvangsdatum van de inbreuk was 8 februari 2005 (3) en de einddatum was 15 september 2008 (4);

| — | Mylan Laboratories Limited (voorheen bekend als Matrix Laboratories Limited) („Matrix”) en Mylan Inc. („Mylan”): een overeenkomst die alle lidstaten uitgezonderd Italië en Kroatië dekte. De aanvangsdatum van de inbreuk was 8 februari 2005 (5) en de einddatum was 15 september 2008 (6); |
| --- | --- |

—

Mylan Laboratories Limited (voorheen bekend als Matrix Laboratories Limited) („Matrix”) en Mylan Inc. („Mylan”): een overeenkomst die alle lidstaten uitgezonderd Italië en Kroatië dekte. De aanvangsdatum van de inbreuk was 8 februari 2005 (5) en de einddatum was 15 september 2008 (6);

| — | Teva UK Limited, Teva Pharmaceutical Industries Ltd en Teva Pharmaceuticals Europe B.V. („Teva”): een overeenkomst die het Verenigd Koninkrijk dekte van 13 juni 2006 tot en met 6 juli 2007; |
| --- | --- |

—

Teva UK Limited, Teva Pharmaceutical Industries Ltd en Teva Pharmaceuticals Europe B.V. („Teva”): een overeenkomst die het Verenigd Koninkrijk dekte van 13 juni 2006 tot en met 6 juli 2007;

| — | Krka, tovarna zdravil, d.d., Novo mesto („Krka”): drie overeenkomsten die één enkele en voortdurende inbreuk vormden en betrekking hadden op alle lidstaten uitgezonderd Kroatië, Tsjechië, Hongarije, Letland, Litouwen, Polen, Slowakije en Slovenië. De aanvangsdatum van de inbreuk was 27 oktober 2006 (7) en de einddatum was 6 mei 2009 (8); |
| --- | --- |

—

Krka, tovarna zdravil, d.d., Novo mesto („Krka”): drie overeenkomsten die één enkele en voortdurende inbreuk vormden en betrekking hadden op alle lidstaten uitgezonderd Kroatië, Tsjechië, Hongarije, Letland, Litouwen, Polen, Slowakije en Slovenië. De aanvangsdatum van de inbreuk was 27 oktober 2006 (7) en de einddatum was 6 mei 2009 (8);

| — | Lupin Limited („Lupin”): een overeenkomst die alle lidstaten uitgezonderd Kroatië dekte. De aanvangsdatum van de inbreuk was 30 januari 2007 (9) en de einddatum was 6 mei 2009 (10); |
| --- | --- |

—

Lupin Limited („Lupin”): een overeenkomst die alle lidstaten uitgezonderd Kroatië dekte. De aanvangsdatum van de inbreuk was 30 januari 2007 (9) en de einddatum was 6 mei 2009 (10);

| (3) | Perindopril is een ACE-remmer (angiotensine converterend enzymremmer) die gebruikt wordt voor de behandeling van hart- en vaatziekten zoals hypertensie. Perindopril is het meest succesvolle product van Servier geworden, met een jaarlijkse mondiale verkoop van meer 1 miljard USD voor de jaren 2006 en 2007. |
| --- | --- |

(3)

Perindopril is een ACE-remmer (angiotensine converterend enzymremmer) die gebruikt wordt voor de behandeling van hart- en vaatziekten zoals hypertensie. Perindopril is het meest succesvolle product van Servier geworden, met een jaarlijkse mondiale verkoop van meer 1 miljard USD voor de jaren 2006 en 2007.

| (4) | De Commissie heeft onderzocht of Servier een strategie heeft ontwikkeld, geactualiseerd en uitgevoerd om op te treden tegen de introductie van generische geneesmiddelen, die mogelijk werd nadat het octrooi van Servier voor de hoofdverbinding verviel in de periode 2001-2005. Introductie van generische middelen voor producten als perindopril brengt gewoonlijk twee opmerkelijke veranderingen teweeg in de markt. Ten eerste dalen de prijzen aanzienlijk (met niet minder dan 90 %) en ten tweede verschuiven omvangrijke productievolumes van de originator naar de generische producenten. |
| --- | --- |

(4)

De Commissie heeft onderzocht of Servier een strategie heeft ontwikkeld, geactualiseerd en uitgevoerd om op te treden tegen de introductie van generische geneesmiddelen, die mogelijk werd nadat het octrooi van Servier voor de hoofdverbinding verviel in de periode 2001-2005. Introductie van generische middelen voor producten als perindopril brengt gewoonlijk twee opmerkelijke veranderingen teweeg in de markt. Ten eerste dalen de prijzen aanzienlijk (met niet minder dan 90 %) en ten tweede verschuiven omvangrijke productievolumes van de originator naar de generische producenten.

| (5) | Uit bewijsmateriaal is gebleken dat Servier een strategie heeft opgesteld om haar exclusiviteit over perindopril te verlengen. Servier beriep zich op, en verzocht om erkenning van een aantal octrooien op processen en kristalstructuren. In 2004 kocht Servier technologie van Azad om perindopril te produceren, waardoor een directe bron van concurrentie uit de markt werd geweerd, hetgeen verder reikte dan alleen maar ingaan op de concurrentie en zorgen voor een gerechtvaardigde verdediging van haar intellectuele eigendom. Vervolgens deed Servier ook haar octrooien te gelde en ging zij octrooigeschillen aan met een aantal van haar generische concurrenten, die van oordeel waren dat de kans bestond dat hun perindoprilproducten geen schending van de octrooien van Servier opleverden en/of dat het 947-octrooi van Servier ongeldig was. |
| --- | --- |

(5)

Uit bewijsmateriaal is gebleken dat Servier een strategie heeft opgesteld om haar exclusiviteit over perindopril te verlengen. Servier beriep zich op, en verzocht om erkenning van een aantal octrooien op processen en kristalstructuren. In 2004 kocht Servier technologie van Azad om perindopril te produceren, waardoor een directe bron van concurrentie uit de markt werd geweerd, hetgeen verder reikte dan alleen maar ingaan op de concurrentie en zorgen voor een gerechtvaardigde verdediging van haar intellectuele eigendom. Vervolgens deed Servier ook haar octrooien te gelde en ging zij octrooigeschillen aan met een aantal van haar generische concurrenten, die van oordeel waren dat de kans bestond dat hun perindoprilproducten geen schending van de octrooien van Servier opleverden en/of dat het 947-octrooi van Servier ongeldig was.

| (6) | Daarnaast sloot Servier tussen 2005 en 2007 vijf overeenkomsten voor octrooigeschillenbeslechting op basis van aanzienlijke inducements ten aanzien van de respectieve generische producenten (zogenoemde schikkingsovereenkomsten met „reverse payment”). Deze inducements namen meestal de vorm aan van directe betalingen, die in het totaal mogelijk meer dan 90 miljoen EUR bedroegen. In het geval van Krka namen zij de vorm aan van een afspraak voor onderlinge verdeling van de markt, waarbij Servier een licentie voor de kernmarkten van Krka verleende en Krka zich in ruil daarvoor uit de concurrentie terugtrok in de grootste markten van Servier (met name het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk). Krachtens de vijf overeenkomsten voor octrooigeschillenbeslechting was toetreding tot de markt met het ontwikkelde generische product verboden vóór het verval van de in rechte betwiste octrooien en werd een einde gemaakt aan een reeks juridische betwistingen over de geldigheid van het 947-octrooi, dat later door een rechter in het Verenigd Koninkrijk werd vernietigd met de woorden dat „dit soort octrooien het octrooistelsel een slechte naam kan geven”. |
| --- | --- |

(6)

Daarnaast sloot Servier tussen 2005 en 2007 vijf overeenkomsten voor octrooigeschillenbeslechting op basis van aanzienlijke inducements ten aanzien van de respectieve generische producenten (zogenoemde schikkingsovereenkomsten met „reverse payment”). Deze inducements namen meestal de vorm aan van directe betalingen, die in het totaal mogelijk meer dan 90 miljoen EUR bedroegen. In het geval van Krka namen zij de vorm aan van een afspraak voor onderlinge verdeling van de markt, waarbij Servier een licentie voor de kernmarkten van Krka verleende en Krka zich in ruil daarvoor uit de concurrentie terugtrok in de grootste markten van Servier (met name het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk). Krachtens de vijf overeenkomsten voor octrooigeschillenbeslechting was toetreding tot de markt met het ontwikkelde generische product verboden vóór het verval van de in rechte betwiste octrooien en werd een einde gemaakt aan een reeks juridische betwistingen over de geldigheid van het 947-octrooi, dat later door een rechter in het Verenigd Koninkrijk werd vernietigd met de woorden dat „dit soort octrooien het octrooistelsel een slechte naam kan geven”.

| (7) | Hierna volgt een overzicht van de desbetreffende verwervingen en schikkingen:











  Concurrenten | Azad | Niche/Unichem | Matrix | Teva | Krka | Lupin |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Praktijk | Verwerving van technologie | Overeenkomst voor octrooigeschillenbeslechting |
| Bestreken gebied | EU | EU | EU | UK | 20 lidstaten | EU |
| Datum van ondertekening | 9.11.2004 | 8.2.2005 | 8.2.2005 | 13.6.2006 | 27.10.2006 | 30.1.2007 |
| Einddatum | n.v.t. | Effecten ongedaan gemaakt met de vernietiging van het zogenoemde „alpha-crystalline”-octrooi
  (UK: 6.7.2007, NL: 12.12.2008, IT: 13.2.2009, EPO: 6.5.2009) (11) |
| Waardeoverdracht (in miljoen EUR) | 13,4 | 17,2  (12) | 17,2 | 15,6 | Marktdeling met duopolistische winsten in 7 lidstaten (13) | 40
  (voorgesteld als betaling voor intellectuele-eigendomsrechten) |
| Inbreuk | Artikel 102 | Artikelen 101/102 |

(7)

Hierna volgt een overzicht van de desbetreffende verwervingen en schikkingen:

Concurrenten

Azad

Niche/Unichem

Matrix

Teva

Krka

Lupin

Praktijk

Verwerving van technologie

Overeenkomst voor octrooigeschillenbeslechting

Bestreken gebied

EU

EU

EU

UK

20 lidstaten

EU

Datum van ondertekening

9.11.2004

8.2.2005

8.2.2005

13.6.2006

27.10.2006

30.1.2007

Einddatum

n.v.t.

Effecten ongedaan gemaakt met de vernietiging van het zogenoemde „alpha-crystalline”-octrooi

(UK: 6.7.2007, NL: 12.12.2008, IT: 13.2.2009, EPO: 6.5.2009) (11)

Waardeoverdracht (in miljoen EUR)

13,4

17,2  (12)

17,2

15,6

Marktdeling met duopolistische winsten in 7 lidstaten (13)

40

(voorgesteld als betaling voor intellectuele-eigendomsrechten)

Inbreuk

Artikel 102

Artikelen 101/102

2.   PROCEDURE

| (8) | In november 2008 verrichtte de Commissie onaangekondigde inspecties in de bedrijfsgebouwen van Servier en verschillende generische producenten. Op 2 en 27 juli 2009 leidde de Commissie de formele procedure in en stelde zij de mededeling van punten van bezwaar vast ten aanzien van Servier, Niche/Unichem, Matrix/Mylan, Teva, Krka en Lupin, met inbegrip van een aantal dochterondernemingen van deze ondernemingen (hierna samen „de partijen” genoemd). De hoorzitting vond plaats tussen 15 en 18 april 2013. Een letter of facts werd naar de partijen gestuurd op 18 december 2013 en 4 april 2014; aan Niche/Unichem en Matrix/Mylan werden letters of facts gestuurd inzake hun aansprakelijkheid als moederonderneming. |
| --- | --- |

(8)

In november 2008 verrichtte de Commissie onaangekondigde inspecties in de bedrijfsgebouwen van Servier en verschillende generische producenten. Op 2 en 27 juli 2009 leidde de Commissie de formele procedure in en stelde zij de mededeling van punten van bezwaar vast ten aanzien van Servier, Niche/Unichem, Matrix/Mylan, Teva, Krka en Lupin, met inbegrip van een aantal dochterondernemingen van deze ondernemingen (hierna samen „de partijen” genoemd). De hoorzitting vond plaats tussen 15 en 18 april 2013. Een letter of facts werd naar de partijen gestuurd op 18 december 2013 en 4 april 2014; aan Niche/Unichem en Matrix/Mylan werden letters of facts gestuurd inzake hun aansprakelijkheid als moederonderneming.

| (9) | Op 30 juni 2014 en 7 juli 2014 heeft het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities een gunstig advies uitgebracht over de vaststelling van een verbodsbesluit overeenkomstig de artikelen 7 en 23 van Verordening (EG) nr. 1/2003. |
| --- | --- |

(9)

Op 30 juni 2014 en 7 juli 2014 heeft het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities een gunstig advies uitgebracht over de vaststelling van een verbodsbesluit overeenkomstig de artikelen 7 en 23 van Verordening (EG) nr. 1/2003.

| (10) | Op 7 juli 2014 heeft de raadadviseur-auditeur zijn eindverslag uitgebracht. |
| --- | --- |

(10)

Op 7 juli 2014 heeft de raadadviseur-auditeur zijn eindverslag uitgebracht.

3.   SAMENVATTING VAN DE JURIDISCHE BEOORDELING DOOR DE COMMISSIE

| (11) | De overeenkomsten betreffende octrooigeschillenbeslechting worden onderzocht op grond van artikel 101 van het Verdrag. Ten aanzien van Servier worden deze overeenkomsten, alsook de verwerving van technologie, ook onderzocht op grond van artikel 102 van het Verdrag. |
| --- | --- |

(11)

De overeenkomsten betreffende octrooigeschillenbeslechting worden onderzocht op grond van artikel 101 van het Verdrag. Ten aanzien van Servier worden deze overeenkomsten, alsook de verwerving van technologie, ook onderzocht op grond van artikel 102 van het Verdrag.

1.   Afbakening van de markt en machtspositie

| (12) | De Commissie heeft vastgesteld dat perindopril een afzonderlijke relevante markt vormde in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Nederland en Polen. |
| --- | --- |

(12)

De Commissie heeft vastgesteld dat perindopril een afzonderlijke relevante markt vormde in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Nederland en Polen.

| (13) | Hoewel enige mate van functionele substitueerbaarheid tussen perindopril en andere ACE-remmers werd erkend met betrekking tot patiënten die het middel voor de eerste maal gebruiken, kwam de Commissie tot haar algemene conclusie aan de hand van de volgende opmerkingen betreffende de verkoop van perindopril: een niet verwaarloosbare graad van differentiatie tussen perindopril en andere behandelingen, een soort goede ervaringen dat aan perindopril verbonden is, aanzienlijke omschakelingskosten (wegens daaraan verbonden risico’s, patiënten die geneigd zijn de succesvolle behandeling te blijven volgen) die voor een meerderheid van perindoprilpatiënten gelden, de aanwezigheid van loyalisten bij de voorschrijvers (die geneigd waren het product voor te schrijven dat succesvol was gebleken voor hun vroegere patiënten), de algemene ongevoeligheid voor het prijsaspect bij de vraag naar perindopril, het regelgevingskader dat perindopril voor concurrentiedruk heeft gevrijwaard, en het feit dat de prijsdruk op perindopril vanwege de eigen generische middelen verschillende malen groter was dan die van alternatieve geneesmiddelen. Volgens de bevindingen versterkten al die elementen elkaar onderling. |
| --- | --- |

(13)

Hoewel enige mate van functionele substitueerbaarheid tussen perindopril en andere ACE-remmers werd erkend met betrekking tot patiënten die het middel voor de eerste maal gebruiken, kwam de Commissie tot haar algemene conclusie aan de hand van de volgende opmerkingen betreffende de verkoop van perindopril: een niet verwaarloosbare graad van differentiatie tussen perindopril en andere behandelingen, een soort goede ervaringen dat aan perindopril verbonden is, aanzienlijke omschakelingskosten (wegens daaraan verbonden risico’s, patiënten die geneigd zijn de succesvolle behandeling te blijven volgen) die voor een meerderheid van perindoprilpatiënten gelden, de aanwezigheid van loyalisten bij de voorschrijvers (die geneigd waren het product voor te schrijven dat succesvol was gebleken voor hun vroegere patiënten), de algemene ongevoeligheid voor het prijsaspect bij de vraag naar perindopril, het regelgevingskader dat perindopril voor concurrentiedruk heeft gevrijwaard, en het feit dat de prijsdruk op perindopril vanwege de eigen generische middelen verschillende malen groter was dan die van alternatieve geneesmiddelen. Volgens de bevindingen versterkten al die elementen elkaar onderling.

| (14) | Servier bleek een machtspositie te hebben op de markt voor perindopril in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Nederland en Polen, voor een periode die ingaat vanaf 2000 en eindigt tussen 2007 en 2009 (naargelang van de specifieke nationale markt). |
| --- | --- |

(14)

Servier bleek een machtspositie te hebben op de markt voor perindopril in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Nederland en Polen, voor een periode die ingaat vanaf 2000 en eindigt tussen 2007 en 2009 (naargelang van de specifieke nationale markt).

| (15) | In het besluit wordt ook een markt afgebakend voor de technologieën om perindopril API te produceren. De conclusie was met name gebaseerd op de inelasticiteit van de vraag zoals gebleken is uit verschillende factoren (bijvoorbeeld het gebrek aan mogelijkheden om API-technologie te gebruiken voor andere geneesmiddelen om perindopril API aan te maken). Servier bleek ten minste voor de periode 2001-2007 eveneens een machtspositie te hebben op de technologiemarkt. |
| --- | --- |

(15)

In het besluit wordt ook een markt afgebakend voor de technologieën om perindopril API te produceren. De conclusie was met name gebaseerd op de inelasticiteit van de vraag zoals gebleken is uit verschillende factoren (bijvoorbeeld het gebrek aan mogelijkheden om API-technologie te gebruiken voor andere geneesmiddelen om perindopril API aan te maken). Servier bleek ten minste voor de periode 2001-2007 eveneens een machtspositie te hebben op de technologiemarkt.

2.   Toepassing van artikel 101 van het Verdrag op overeenkomsten betreffende octrooigeschillenbeslechting

a)   Beoordeling als restricties met mededingingsbeperkende strekking in de zin van artikel 101, lid 1, van het Verdrag

| (16) | Op basis van de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft de Commissie in haar besluit geoordeeld dat overeenkomsten betreffende octrooigeschillenbeslechting, net als andere overeenkomsten, aan het mededingingsrecht van de Unie zijn onderworpen. In het besluit wordt geoordeeld dat een overeenkomst waarbij een geschil wordt beslecht en in ruil voor een waardeoverdracht beperkingen worden opgelegd aan de commerciële vrijheid van een generische producent, in de specifieke omstandigheden van de zaak moet worden beschouwd als een restrictie met mededingingsbeperkende strekking in de zin van artikel 101, lid 1, van het Verdrag. |
| --- | --- |

(16)

Op basis van de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft de Commissie in haar besluit geoordeeld dat overeenkomsten betreffende octrooigeschillenbeslechting, net als andere overeenkomsten, aan het mededingingsrecht van de Unie zijn onderworpen. In het besluit wordt geoordeeld dat een overeenkomst waarbij een geschil wordt beslecht en in ruil voor een waardeoverdracht beperkingen worden opgelegd aan de commerciële vrijheid van een generische producent, in de specifieke omstandigheden van de zaak moet worden beschouwd als een restrictie met mededingingsbeperkende strekking in de zin van artikel 101, lid 1, van het Verdrag.

| (17) | Teneinde vast te stellen of elke onder het besluit vallende overeenkomst uit haar aard het potentieel had om de mededinging te beperken, heeft de Commissie de specifieke feiten van de zaak met betrekking tot elke overeenkomst geanalyseerd om te bepalen of:






  — | de producent van generische geneesmiddelen en de producent van merkgeneesmiddelen ten minste potentiële concurrenten waren; |
| --- | --- | --- |

(17)

Teneinde vast te stellen of elke onder het besluit vallende overeenkomst uit haar aard het potentieel had om de mededinging te beperken, heeft de Commissie de specifieke feiten van de zaak met betrekking tot elke overeenkomst geanalyseerd om te bepalen of:

—

de producent van generische geneesmiddelen en de producent van merkgeneesmiddelen ten minste potentiële concurrenten waren;

| — | de producent van generische geneesmiddelen er zich in de overeenkomst toe had verbonden voor de duur van de overeenkomst zijn onafhankelijke inspanningen te beperken om een of meer EU-markten te betreden met het generisch product, alsmede |
| --- | --- |

—

de producent van generische geneesmiddelen er zich in de overeenkomst toe had verbonden voor de duur van de overeenkomst zijn onafhankelijke inspanningen te beperken om een of meer EU-markten te betreden met het generisch product, alsmede

| — | de overeenkomst betrekking had op een overdracht van waarde van de producent van merkgeneesmiddelen, als significante stimulans, waardoor de producent van generische geneesmiddelen veel minder geprikkeld was tot het zelfstandig leveren van inspanningen om een of meer EU-markten te betreden met het generisch product. |
| --- | --- |

—

de overeenkomst betrekking had op een overdracht van waarde van de producent van merkgeneesmiddelen, als significante stimulans, waardoor de producent van generische geneesmiddelen veel minder geprikkeld was tot het zelfstandig leveren van inspanningen om een of meer EU-markten te betreden met het generisch product.

De Commissie hield in haar beoordeling rekening met de economische en juridische context die tot de sluiting van de overeenkomst leidde, de feitelijke inhoud en doelstellingen van de overeenkomst en de subjectieve intenties van elke partij, zoals deze uit de feiten van de zaak bleken.

| (18) | In de onderhavige zaak werden ook andere belangrijke factoren in aanmerking genomen:






  — | in de eerste plaats duurden de beperkingen voor de gehele geldigheidsduur van het octrooi of hielden zij voor Servier geen enkele verbintenis in om af te zien van een inbreukprocedure ingeval de desbetreffende generische middelen na afloop van de overeenkomst onafhankelijk op de markt zouden worden gebracht; |
| --- | --- | --- |

(18)

In de onderhavige zaak werden ook andere belangrijke factoren in aanmerking genomen:

—

in de eerste plaats duurden de beperkingen voor de gehele geldigheidsduur van het octrooi of hielden zij voor Servier geen enkele verbintenis in om af te zien van een inbreukprocedure ingeval de desbetreffende generische middelen na afloop van de overeenkomst onafhankelijk op de markt zouden worden gebracht;

| — | in de tweede plaats werd in de meeste, zo niet in alle, overeenkomsten voor de waarde die Servier overdroeg aan de generische producenten, rekening gehouden met de omzet of de winst die de generische producent zou verwachten indien hij de markt met succes had betreden; |
| --- | --- |

—

in de tweede plaats werd in de meeste, zo niet in alle, overeenkomsten voor de waarde die Servier overdroeg aan de generische producenten, rekening gehouden met de omzet of de winst die de generische producent zou verwachten indien hij de markt met succes had betreden;

| — | in de derde plaats reikten de verplichtingen die in de overeenkomst aan de generische producenten werden opgelegd, verder dan de rechten die aan octrooihouders worden verleend, aangezien de beperkingen in een aantal overeenkomsten verder reikten dan wat Servier in de onderliggende geschillen en procedures wettelijk gezien had kunnen verkrijgen door succesvolle handhaving van haar octrooien. |
| --- | --- |

—

in de derde plaats reikten de verplichtingen die in de overeenkomst aan de generische producenten werden opgelegd, verder dan de rechten die aan octrooihouders worden verleend, aangezien de beperkingen in een aantal overeenkomsten verder reikten dan wat Servier in de onderliggende geschillen en procedures wettelijk gezien had kunnen verkrijgen door succesvolle handhaving van haar octrooien.

| (19) | In de analyse die de Commissie van de individuele overeenkomsten voor geschillenbeslechting heeft gemaakt, is vastgesteld dat de inhoud, de doelstellingen en de juridische en economische context van de overeenkomsten tussen Servier en de generische producenten restricties met mededingingsbeperkende strekking vormden. |
| --- | --- |

(19)

In de analyse die de Commissie van de individuele overeenkomsten voor geschillenbeslechting heeft gemaakt, is vastgesteld dat de inhoud, de doelstellingen en de juridische en economische context van de overeenkomsten tussen Servier en de generische producenten restricties met mededingingsbeperkende strekking vormden.

b)   Beoordeling als restricties met mededingingsbeperkende gevolgen in de zin van artikel 101, lid 1, van het Verdrag

| (20) | Volgens vaste rechtspraak is het niet noodzakelijk rekening te houden met de concrete gevolgen van een overeenkomst wanneer is vastgesteld dat zij een mededingingsbeperkende strekking heeft. |
| --- | --- |

(20)

Volgens vaste rechtspraak is het niet noodzakelijk rekening te houden met de concrete gevolgen van een overeenkomst wanneer is vastgesteld dat zij een mededingingsbeperkende strekking heeft.

| (21) | Ter wille van de volledigheid heeft de Commissie onderzocht welke beperkende gevolgen de overeenkomsten voor octrooigeschillenbeslechting kunnen hebben voor de mededinging. Daarbij is rekening gehouden met de feitelijke omstandigheden waarin de overeenkomsten hun uitwerking hebben gehad, namelijk de economische en juridische context, de aard van het betrokken product, de reële exploitatievoorwaarden en de structuur van de betrokken markt, alsmede de bestaande en potentiële concurrentie. |
| --- | --- |

(21)

Ter wille van de volledigheid heeft de Commissie onderzocht welke beperkende gevolgen de overeenkomsten voor octrooigeschillenbeslechting kunnen hebben voor de mededinging. Daarbij is rekening gehouden met de feitelijke omstandigheden waarin de overeenkomsten hun uitwerking hebben gehad, namelijk de economische en juridische context, de aard van het betrokken product, de reële exploitatievoorwaarden en de structuur van de betrokken markt, alsmede de bestaande en potentiële concurrentie.

| (22) | Voor de markten in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Nederland en Polen (14) heeft de Commissie geconcludeerd dat elk van de overeenkomsten voor octrooigeschillenbeslechting (met inbegrip van de daarmee gerelateerde overeenkomsten) restrictieve gevolgen kon meebrengen rekening houdend met de concurrentie die zich in geval van niet-bestaan van de overeenkomst zou hebben voorgedaan, en de beperkte graad van overblijvende concurrentie. |
| --- | --- |

(22)

Voor de markten in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Nederland en Polen (14) heeft de Commissie geconcludeerd dat elk van de overeenkomsten voor octrooigeschillenbeslechting (met inbegrip van de daarmee gerelateerde overeenkomsten) restrictieve gevolgen kon meebrengen rekening houdend met de concurrentie die zich in geval van niet-bestaan van de overeenkomst zou hebben voorgedaan, en de beperkte graad van overblijvende concurrentie.

c)   Beoordeling op grond van artikel 101, lid 3, van het Verdrag

| (23) | Geen enkele van de partijen heeft de nodige stukken overgelegd om te bewijzen dat aan alle vier voorwaarden voor de toepassing van artikel 101, lid 3, van het Verdrag is voldaan. |
| --- | --- |

(23)

Geen enkele van de partijen heeft de nodige stukken overgelegd om te bewijzen dat aan alle vier voorwaarden voor de toepassing van artikel 101, lid 3, van het Verdrag is voldaan.

3.   Toepassing van artikel 102 van het Verdrag op verwerving van technologie en overeenkomsten voor octrooigeschillenbeslechting

| (24) | In het besluit is vastgesteld dat Servier misbruik heeft gemaakt van haar machtspositie door een uitsluitingsstrategie na te streven op basis van een reeks transacties (een verwerving van technologie en vijf overeenkomsten inzake octrooigeschillenbeslechting). De uitsluitingsstrategie van Servier had tot doel de meest directe bronnen van concurrentie voor haar merkproduct perindopril uit te bannen. |
| --- | --- |

(24)

In het besluit is vastgesteld dat Servier misbruik heeft gemaakt van haar machtspositie door een uitsluitingsstrategie na te streven op basis van een reeks transacties (een verwerving van technologie en vijf overeenkomsten inzake octrooigeschillenbeslechting). De uitsluitingsstrategie van Servier had tot doel de meest directe bronnen van concurrentie voor haar merkproduct perindopril uit te bannen.

| (25) | Wat de technologieverwerving betreft, is in het besluit vastgesteld dat de Azad-technologie voor de productie van een niet onder de octrooien van Servier vallende API concurrentie mogelijk kon maken en een potentiële bron van concurrentie op de API-markt en de markt van het eindproduct vormde. De aangekochte technologie werd door Servier nooit in gebruik genomen. Uit bewijsmateriaal blijkt dat dit een onderdeel was van het „verdedigingsmechanisme” van Servier. Door technologie te verwerven schermde Servier zich af tegen een belangrijke en zeer schaarse bron van potentiële concurrentie. De concurrentie werd niet gebannen door de technologische prestaties van Servier maar door een aankoop om deze onafhankelijke bron uit te schakelen. Daardoor werd de concurrerende structuur van de perindoprilmarkten zoals afgebakend door de Commissie verstoord en werd een bijdrage geleverd tot de potentiële marktafschermingseffecten van de uitsluitingsstrategie van Servier, waarmee de markttoetreding van generische geneesmiddelen bemoeilijkt of vertraagd werd. |
| --- | --- |

(25)

Wat de technologieverwerving betreft, is in het besluit vastgesteld dat de Azad-technologie voor de productie van een niet onder de octrooien van Servier vallende API concurrentie mogelijk kon maken en een potentiële bron van concurrentie op de API-markt en de markt van het eindproduct vormde. De aangekochte technologie werd door Servier nooit in gebruik genomen. Uit bewijsmateriaal blijkt dat dit een onderdeel was van het „verdedigingsmechanisme” van Servier. Door technologie te verwerven schermde Servier zich af tegen een belangrijke en zeer schaarse bron van potentiële concurrentie. De concurrentie werd niet gebannen door de technologische prestaties van Servier maar door een aankoop om deze onafhankelijke bron uit te schakelen. Daardoor werd de concurrerende structuur van de perindoprilmarkten zoals afgebakend door de Commissie verstoord en werd een bijdrage geleverd tot de potentiële marktafschermingseffecten van de uitsluitingsstrategie van Servier, waarmee de markttoetreding van generische geneesmiddelen bemoeilijkt of vertraagd werd.

| (26) | Naast het verwerven van technologie door Servier werden achtereenvolgens vijf overeenkomsten ter beslechting van octrooigeschillen gesloten, hetgeen Servier in staat stelde of waarschijnlijk in staat kon stellen haar marktpositie te beschermen en afgeweken werd van mededinging op basis van prestaties; dit droeg bij tot de algemene effecten van de enkele en voortdurende inbreuk van Servier op artikel 102 van het Verdrag. |
| --- | --- |

(26)

Naast het verwerven van technologie door Servier werden achtereenvolgens vijf overeenkomsten ter beslechting van octrooigeschillen gesloten, hetgeen Servier in staat stelde of waarschijnlijk in staat kon stellen haar marktpositie te beschermen en afgeweken werd van mededinging op basis van prestaties; dit droeg bij tot de algemene effecten van de enkele en voortdurende inbreuk van Servier op artikel 102 van het Verdrag.

| (27) | De consistente en lineaire handelwijze van Servier om potentiële bronnen van mededinging uit te kopen door aankoop van intellectuele-eigendomsrechten en beslechting van octrooigeschillen op basis van „reverse payment”, bleek af te wijken van mededinging op basis van prestaties. De aanspraken van Servier met betrekking tot haar efficiëntie op het gebied van technologieverwerving en schikking van octrooigeschillen waren ongegrond en voldeden niet als objectieve rechtvaardigingsgrond voor haar gedrag. |
| --- | --- |

(27)

De consistente en lineaire handelwijze van Servier om potentiële bronnen van mededinging uit te kopen door aankoop van intellectuele-eigendomsrechten en beslechting van octrooigeschillen op basis van „reverse payment”, bleek af te wijken van mededinging op basis van prestaties. De aanspraken van Servier met betrekking tot haar efficiëntie op het gebied van technologieverwerving en schikking van octrooigeschillen waren ongegrond en voldeden niet als objectieve rechtvaardigingsgrond voor haar gedrag.

| (28) | De uitsluitingsstrategie die Servier ten uitvoer heeft gelegd door het sluiten van de bovengenoemde zes overeenkomsten binnen een periode van 27 maanden, vormt derhalve één enkele en voortdurende inbreuk op artikel 102 van het Verdrag in de periode 2004-2009 op de markt voor perindoprilformuleringen in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Nederland en Polen, en op de EU-markt voor perindopril API-technologie. In het besluit wordt geen enkele van de bestanddelen aangewezen als een op zichzelf staande inbreuk op artikel 102 van het Verdrag. |
| --- | --- |

(28)

De uitsluitingsstrategie die Servier ten uitvoer heeft gelegd door het sluiten van de bovengenoemde zes overeenkomsten binnen een periode van 27 maanden, vormt derhalve één enkele en voortdurende inbreuk op artikel 102 van het Verdrag in de periode 2004-2009 op de markt voor perindoprilformuleringen in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Nederland en Polen, en op de EU-markt voor perindopril API-technologie. In het besluit wordt geen enkele van de bestanddelen aangewezen als een op zichzelf staande inbreuk op artikel 102 van het Verdrag.

4.   AANSPRAKELIJKHEID VAN DE MOEDERONDERNEMING

| (29) | Alle dochterondernemingen van moederondernemingen die aansprakelijk werden gesteld voor de desbetreffende inbreuk, waren volledige eigendom van hun moederonderneming, uitgezonderd Niche en Matrix. De Commissie was van oordeel dat het vermoeden van beslissende invloed in dit geval van toepassing was en stelde de moederonderneming samen met de dochteronderneming gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk. |
| --- | --- |

(29)

Alle dochterondernemingen van moederondernemingen die aansprakelijk werden gesteld voor de desbetreffende inbreuk, waren volledige eigendom van hun moederonderneming, uitgezonderd Niche en Matrix. De Commissie was van oordeel dat het vermoeden van beslissende invloed in dit geval van toepassing was en stelde de moederonderneming samen met de dochteronderneming gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk.

| (30) | Wat de onderneming Niche betreft, was voor een gedeelte van de inbreukperiode 60 % van haar aandelen in handen van Unichem. In het geval van Matrix werd 71,5 % van haar aandelen tijdens de inbreukperiode overgenomen door Mylan. De Commissie kwam tot de bevinding dat Unichem en Matrix beslissende invloed uitoefenden over hun respectieve dochterondernemingen, en stelde deze moederondernemingen gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk voor de geldboete. |
| --- | --- |

(30)

Wat de onderneming Niche betreft, was voor een gedeelte van de inbreukperiode 60 % van haar aandelen in handen van Unichem. In het geval van Matrix werd 71,5 % van haar aandelen tijdens de inbreukperiode overgenomen door Mylan. De Commissie kwam tot de bevinding dat Unichem en Matrix beslissende invloed uitoefenden over hun respectieve dochterondernemingen, en stelde deze moederondernemingen gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk voor de geldboete.

5.   ADRESSATEN

| (31) | Het besluit van de Commissie was gericht tot de volgende ondernemingen:






  — | Servier S.A.S., |
| --- | --- | --- |

(31)

Het besluit van de Commissie was gericht tot de volgende ondernemingen:

—

Servier S.A.S.,

| — | Servier Laboratories Limited, |
| --- | --- |

—

Servier Laboratories Limited,

| — | Les Laboratoires Servier, |
| --- | --- |

—

Les Laboratoires Servier,

| — | Biogaran, |
| --- | --- |

—

Biogaran,

| — | Niche Generics Limited, |
| --- | --- |

—

Niche Generics Limited,

| — | Unichem Laboratories Limited, |
| --- | --- |

—

Unichem Laboratories Limited,

| — | Mylan Laboratories Limited, |
| --- | --- |

—

Mylan Laboratories Limited,

| — | Mylan Inc., |
| --- | --- |

—

Mylan Inc.,

| — | Teva UK Limited, |
| --- | --- |

—

Teva UK Limited,

| — | Teva Pharmaceuticals Europe B.V., |
| --- | --- |

—

Teva Pharmaceuticals Europe B.V.,

| — | Teva Pharmaceutical Industries Ltd, |
| --- | --- |

—

Teva Pharmaceutical Industries Ltd,

| — | Krka, tovarna zdravil, d.d., Novo mesto („Krka”), |
| --- | --- |

—

Krka, tovarna zdravil, d.d., Novo mesto („Krka”),

| — | Lupin Limited. |
| --- | --- |

—

Lupin Limited.

6.   GELDBOETEN

| (32) | Rekening houdend met de ernst en de duur van de inbreuken op de artikelen 101 en 102 van het Verdrag en overeenkomstig de richtsnoeren voor de berekening van geldboeten (15) heeft de Commissie voor de betrokken inbreuken in totaal 330 997 200 EUR aan geldboeten opgelegd aan Servier, alsook in totaal 96 699 308 EUR aan geldboeten aan de producenten van generische geneesmiddelen (en aan hun moederondernemingen) wegens de inbreuk op artikel 101 van het Verdrag. |
| --- | --- |

(32)

Rekening houdend met de ernst en de duur van de inbreuken op de artikelen 101 en 102 van het Verdrag en overeenkomstig de richtsnoeren voor de berekening van geldboeten (15) heeft de Commissie voor de betrokken inbreuken in totaal 330 997 200 EUR aan geldboeten opgelegd aan Servier, alsook in totaal 96 699 308 EUR aan geldboeten aan de producenten van generische geneesmiddelen (en aan hun moederondernemingen) wegens de inbreuk op artikel 101 van het Verdrag.

| (33) | Met betrekking tot Servier wordt in de geldboeten rekening gehouden met de daadwerkelijke verkoop van perindopril door Servier. Met betrekking tot de generische tegenhangers van Servier kunnen de geldboeten niet worden berekend op basis van de waarde van de verkoop aangezien het concurrentieverstorende gedrag bedoeld was om hen uit de markt te houden. Derhalve is in het besluit toepassing gegeven aan punt 37 van de richtsnoeren voor de berekening van geldboeten (16) en is gebruikgemaakt van de waardeoverdracht die de generische tegenhangers hebben ontvangen. Het bedrag van de waardeoverdracht die de originator heeft gerealiseerd naar de generische producenten, omvat verschillende aspecten die de partijen mogelijkerwijze in aanmerking hebben genomen toen zij de overeenkomst sloten, met name de sterkte van de potentiële introductie. De voor Niche/Unichem berekende geldboete overschrijdt de grens van 10 % van de omzet en het eindbedrag is om die reden verminderd. Voor alle andere ondernemingen blijft de geldboete onder de grens van 10 % van de omzet. |
| --- | --- |

(33)

Met betrekking tot Servier wordt in de geldboeten rekening gehouden met de daadwerkelijke verkoop van perindopril door Servier. Met betrekking tot de generische tegenhangers van Servier kunnen de geldboeten niet worden berekend op basis van de waarde van de verkoop aangezien het concurrentieverstorende gedrag bedoeld was om hen uit de markt te houden. Derhalve is in het besluit toepassing gegeven aan punt 37 van de richtsnoeren voor de berekening van geldboeten (16) en is gebruikgemaakt van de waardeoverdracht die de generische tegenhangers hebben ontvangen. Het bedrag van de waardeoverdracht die de originator heeft gerealiseerd naar de generische producenten, omvat verschillende aspecten die de partijen mogelijkerwijze in aanmerking hebben genomen toen zij de overeenkomst sloten, met name de sterkte van de potentiële introductie. De voor Niche/Unichem berekende geldboete overschrijdt de grens van 10 % van de omzet en het eindbedrag is om die reden verminderd. Voor alle andere ondernemingen blijft de geldboete onder de grens van 10 % van de omzet.

| (34) | Voor de inbreuk op de artikelen 101 en 102 werden de volgende specifieke geldboeten opgelegd:






  — | voor de inbreuk op artikel 101 van het Verdrag, tussen Niche/Unichem en Servier:






  a) | Niche Generics Limited en Unichem Laboratories Limited, gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk: 13 968 773 EUR; |
| --- | --- | --- | --- |

(34)

Voor de inbreuk op de artikelen 101 en 102 werden de volgende specifieke geldboeten opgelegd:

—

voor de inbreuk op artikel 101 van het Verdrag, tussen Niche/Unichem en Servier:

a)

Niche Generics Limited en Unichem Laboratories Limited, gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk: 13 968 773 EUR;

| b) | Servier S.A.S., Les Laboratoires Servier; Servier Laboratories Limited, en Biogaran, gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk: 131 532 600 EUR. |
| --- | --- |

b)

Servier S.A.S., Les Laboratoires Servier; Servier Laboratories Limited, en Biogaran, gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk: 131 532 600 EUR.

| — | voor de inbreuk op artikel 101 van het Verdrag, tussen Matrix/Mylan en Servier:






  a) | Mylan Laboratories Limited: 17 161 140 EUR, waarvan 8 045 914 EUR gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk met Mylan Inc.; |
| --- | --- | --- |

—

voor de inbreuk op artikel 101 van het Verdrag, tussen Matrix/Mylan en Servier:

a)

Mylan Laboratories Limited: 17 161 140 EUR, waarvan 8 045 914 EUR gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk met Mylan Inc.;

| b) | Servier S.A.S. en Les Laboratoires Servier, gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk: 79 121 700 EUR. |
| --- | --- |

b)

Servier S.A.S. en Les Laboratoires Servier, gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk: 79 121 700 EUR.

| — | voor de inbreuk op artikel 101 van het Verdrag, tussen Teva en Servier:






  a) | Teva UK Limited, Teva Pharmaceuticals Europe B.V. en Teva Pharmaceutical Industries Ltd, gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk: 15 569 395 EUR; |
| --- | --- | --- |

—

voor de inbreuk op artikel 101 van het Verdrag, tussen Teva en Servier:

a)

Teva UK Limited, Teva Pharmaceuticals Europe B.V. en Teva Pharmaceutical Industries Ltd, gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk: 15 569 395 EUR;

| b) | Servier S.A.S., Les Laboratoires Servier en Servier Laboratories Limited, gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk: 4 309 000 EUR. |
| --- | --- |

b)

Servier S.A.S., Les Laboratoires Servier en Servier Laboratories Limited, gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk: 4 309 000 EUR.

| — | voor de inbreuk op artikel 101 van het Verdrag, tussen Krka en Servier:






  a) | Krka, tovarna zdravil, d.d., Novo mesto: 10 000 000 EUR; |
| --- | --- | --- |

—

voor de inbreuk op artikel 101 van het Verdrag, tussen Krka en Servier:

a)

Krka, tovarna zdravil, d.d., Novo mesto: 10 000 000 EUR;

| b) | Servier S.A.S. en Les Laboratoires Servier, gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk: 37 661 800 EUR. |
| --- | --- |

b)

Servier S.A.S. en Les Laboratoires Servier, gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk: 37 661 800 EUR.

| — | voor de inbreuk op artikel 101 van het Verdrag, tussen Lupin en Servier:






  a) | Lupin Limited: 40 000 000 EUR; |
| --- | --- | --- |

—

voor de inbreuk op artikel 101 van het Verdrag, tussen Lupin en Servier:

a)

Lupin Limited: 40 000 000 EUR;

| b) | Servier S.A.S. en Les Laboratoires Servier, gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk: 37 102 100 EUR. |
| --- | --- |

b)

Servier S.A.S. en Les Laboratoires Servier, gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk: 37 102 100 EUR.

| — | voor de inbreuk van Servier op artikel 102 van het Verdrag:






  a) | Servier S.A.S., gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk met Les Laboratoires Servier: 41 270 000 EUR. |
| --- | --- | --- |

—

voor de inbreuk van Servier op artikel 102 van het Verdrag:

a)

Servier S.A.S., gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk met Les Laboratoires Servier: 41 270 000 EUR.

| (35) | De Commissie heeft de betrokken ondernemingen gelast af te zien van herhaling van elke handeling of gedraging die dezelfde of gelijkaardige doelstellingen of gevolgen heeft. |
| --- | --- |

(35)

De Commissie heeft de betrokken ondernemingen gelast af te zien van herhaling van elke handeling of gedraging die dezelfde of gelijkaardige doelstellingen of gevolgen heeft.

---

(1)  PB L 1 van 4.1.2003, blz. 1.

(2)  Bedrijven van de Servier-groep worden aangeduid als „Servier”.

(3)  Uitgezonderd met betrekking tot: Letland, waar de inbreuk aanving op 1 juli 2005; Bulgarije en Roemenië, waar de inbreuk aanving op 1 januari 2007, en Malta, waar de inbreuk aanving op 1 maart 2007.

(4)  Uitgezonderd met betrekking tot: het Verenigd Koninkrijk, waar de inbreuk aanving op 6 juli 2007, en Nederland, waar de inbreuk aanving op 12 december 2007.

(5)  Zie voetnoot 3. De inbreuk van Mylan Inc. ving aan op 8 januari 2007 tot de einddatum van de inbreuk.

(6)  Zie voetnoot 4.

(7)  Uitgezonderd met betrekking tot: Bulgarije en Roemenië, waar de inbreuk aanving op 1 januari 2007; Malta, waar de inbreuk aanving op 1 maart 2007, en Italië, waar de inbreuk aanving op 13 februari 2009.

(8)  Zie voetnoot 4.

(9)  Uitgezonderd met betrekking tot: Malta, waar de inbreuk aanving op 1 maart 2007, en Italië, waar de inbreuk aanving op 13 februari 2009.

(10)  Uitgezonderd met betrekking tot: het Verenigd Koninkrijk, waar de inbreuk aanving op 6 juli 2007; Nederland, waar de inbreuk aanving op 12 december 2007, en Frankrijk, waar de inbreuk aanving op 16 september 2008.

(11)  Met betrekking tot Lupin was de einddatum in Frankrijk 16.9.2008; dit was de laatste dag voor Lupin door de beperkte generische introductie bevrijd werd van de verplichting tot niet-betreding van de markt.

(12)  Niche heeft een bijkomend akkoord gesloten met Biogaran, generische dochteronderneming van Servier, voor 2,5 miljoen GBP extra als onderdeel van de „totale tegenwaarde van de schikking”.

(13)  Gevolgd door een aankoop van intellectuele-eigendomsrechten voor 30 miljoen EUR door Servier op 5 januari 2007.

(14)  In het besluit is vastgesteld dat de schikkingsovereenkomst met Teva de concurrentie alleen beperkte in het Verenigd Koninkrijk; de schikkingsovereenkomsten met Krka in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Nederland.

(15)  Richtsnoeren voor de berekening van geldboeten die uit hoofde van artikel 23, lid 2, onder a), van Verordening (EG) nr. 1/2003 worden opgelegd (PB C 210 van 1.9.2006, blz. 2) („richtsnoeren voor de berekening van geldboeten”).

(16)  Volgens punt 37 van de richtsnoeren voor de berekening van geldboeten „kunnen de bijzondere kenmerken van een gegeven zaak of de noodzaak om een bepaald afschrikkend niveau te bereiken, een afwijking van deze [algemene] methode [...] rechtvaardigen”.

---

V Bekendmakingen

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

| 25.10.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 393/13 |
| --- | --- | --- | --- |

25.10.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 393/13

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak M.8250 — Ardian/Weber Automotive)

Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak

(Voor de EER relevante tekst)

(2016/C 393/06)

| 1. | Op 17 oktober 2016 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Ardian SAS („Ardian”, Frankrijk) in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de concentratieverordening de uitsluitende zeggenschap zal verkrijgen over Weber Automotive GmbH („Weber Automotive”, Duitsland) door de verwerving van aandelen. |
| --- | --- |

1.

Op 17 oktober 2016 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Ardian SAS („Ardian”, Frankrijk) in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de concentratieverordening de uitsluitende zeggenschap zal verkrijgen over Weber Automotive GmbH („Weber Automotive”, Duitsland) door de verwerving van aandelen.

| 2. | De activiteiten van de betrokken ondernemingen zijn:
  —   Ardian: onafhankelijke particuliere investeringsonderneming, gevestigd in Parijs, die verschillende fondsen beheert die gespecialiseerd zijn in private-equityinvesteringen en vermogensbeheer voor institutionele investeerders;
  —   Weber Automotive: produceert en verkoopt automobielonderdelen, met name componenten voor aandrijflijnen, waaronder motorblokken, cilinderkoppen, transmissiebehuizingen en -deksels. De onderneming assembleert ook aandrijvingen voor voertuigen. |
| --- | --- |

2.

De activiteiten van de betrokken ondernemingen zijn:

—   Ardian: onafhankelijke particuliere investeringsonderneming, gevestigd in Parijs, die verschillende fondsen beheert die gespecialiseerd zijn in private-equityinvesteringen en vermogensbeheer voor institutionele investeerders;

—   Weber Automotive: produceert en verkoopt automobielonderdelen, met name componenten voor aandrijflijnen, waaronder motorblokken, cilinderkoppen, transmissiebehuizingen en -deksels. De onderneming assembleert ook aandrijvingen voor voertuigen.

| 3. | Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking kan komen voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (2). |
| --- | --- |

3.

Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking kan komen voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (2).

| 4. | De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.
  Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per fax (+32 22964301), via e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer M.8250 — Ardian/Weber Automotive, aan onderstaand adres worden toegezonden:





  Europese Commissie |
| --- | --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

4.

De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per fax (+32 22964301), via e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer M.8250 — Ardian/Weber Automotive, aan onderstaand adres worden toegezonden:

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 („de concentratieverordening”).

(2)  PB C 366 van 14.12.2013, blz. 5.

---

| 25.10.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 393/14 |
| --- | --- | --- | --- |

25.10.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 393/14

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak M.8232 — Diamond Offshore Wind Holdings II/Eneco Wind Belgium/Elnu/Norther)

Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak

(Voor de EER relevante tekst)

(2016/C 393/07)

| 1. | Op 14 oktober 2016 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Eneco Wind Belgium NV („EWB”, België), dat onder de zeggenschap staat van Eneco Holding NV, Elnu NV (België), dat onder de zeggenschap staat van Elicio NV, en Diamond Offshore Wind Holdings II BV („DOWH”, België), dat onder de zeggenschap staat van Mitsubishi Corporation, in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de concentratieverordening de gezamenlijke zeggenschap verkrijgen over Norther NV („Norther”, België) door de verwerving van aandelen. |
| --- | --- |

1.

Op 14 oktober 2016 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Eneco Wind Belgium NV („EWB”, België), dat onder de zeggenschap staat van Eneco Holding NV, Elnu NV (België), dat onder de zeggenschap staat van Elicio NV, en Diamond Offshore Wind Holdings II BV („DOWH”, België), dat onder de zeggenschap staat van Mitsubishi Corporation, in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de concentratieverordening de gezamenlijke zeggenschap verkrijgen over Norther NV („Norther”, België) door de verwerving van aandelen.

| 2. | De activiteiten van de betrokken ondernemingen zijn:
  —   EWB: productie van elektriciteit uit windenergie in België. EWB participeert in en beheert zowel onshore- als offshorewindmolenparkprojecten. Voor onshorewindmolenparken is EWB actief in zowel de ontwikkelings- als de exploitatiefase, terwijl het zich voor offshorewindmolenparken in België momenteel alleen bezighoudt met de ontwikkelingsfase;
  —   Elnu: volle dochteronderneming van Elicio NV („Elicio”). Elicio produceert (via zijn dochterondernemingen) elektriciteit in operationele onshorewindmolenparken en ontwikkelt verschillende projecten voor de productie van biomassa en windenergie (waaronder offshorewindmolenparken). Elicio is een dochteronderneming van Nethys SA;
  —   DOWH: een vehikel opgericht door Diamond Generating Europe Limited, een volle dochteronderneming van Mitsubishi Corporation („MC”). MC is een Japanse onderneming die wereldwijd actief is in uiteenlopende bedrijfssectoren. Het heeft momenteel geen activiteiten in de windenergiesector in België;
  —   Norther: een bestaande gemeenschappelijke onderneming tussen EWB en Elnu. Norther zal een windmolenpark op de Noordzee bezitten, exploiteren en onderhouden. |
| --- | --- |

2.

De activiteiten van de betrokken ondernemingen zijn:

—   EWB: productie van elektriciteit uit windenergie in België. EWB participeert in en beheert zowel onshore- als offshorewindmolenparkprojecten. Voor onshorewindmolenparken is EWB actief in zowel de ontwikkelings- als de exploitatiefase, terwijl het zich voor offshorewindmolenparken in België momenteel alleen bezighoudt met de ontwikkelingsfase;

—   Elnu: volle dochteronderneming van Elicio NV („Elicio”). Elicio produceert (via zijn dochterondernemingen) elektriciteit in operationele onshorewindmolenparken en ontwikkelt verschillende projecten voor de productie van biomassa en windenergie (waaronder offshorewindmolenparken). Elicio is een dochteronderneming van Nethys SA;

—   DOWH: een vehikel opgericht door Diamond Generating Europe Limited, een volle dochteronderneming van Mitsubishi Corporation („MC”). MC is een Japanse onderneming die wereldwijd actief is in uiteenlopende bedrijfssectoren. Het heeft momenteel geen activiteiten in de windenergiesector in België;

—   Norther: een bestaande gemeenschappelijke onderneming tussen EWB en Elnu. Norther zal een windmolenpark op de Noordzee bezitten, exploiteren en onderhouden.

| 3. | Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking kan komen voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (2). |
| --- | --- |

3.

Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking kan komen voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (2).

| 4. | De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.
  Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per fax (+32 22964301), via e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer M.8232 — Diamond Offshore Wind Holdings II/Eneco Wind Belgium/Elnu/Norther, aan onderstaand adres worden toegezonden:





  Europese Commissie |
| --- | --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

4.

De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per fax (+32 22964301), via e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer M.8232 — Diamond Offshore Wind Holdings II/Eneco Wind Belgium/Elnu/Norther, aan onderstaand adres worden toegezonden:

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 („de concentratieverordening”).

(2)  PB C 366 van 14.12.2013, blz. 5.

---