# Dziennik Urzędowy C 267/2010

| | ISSN 1725-5228
  doi:10.3000/17255228.C_2010.267.pol |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | C 267 |
| | |
| Wydanie polskie | Informacje i zawiadomienia | Tom 531 października 2010 |

ISSN 1725-5228

doi:10.3000/17255228.C_2010.267.pol

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

C 267

Wydanie polskie

Informacje i zawiadomienia

Tom 531 października 2010

---

| Powiadomienie nr | Spis treśći | Strona |
| --- | --- | --- |
| | I   Rezolucje, zalecenia i Opinie |
| | REZOLUCJE |
| | Komitet Regionów |
| | 85. sesja plenarna, 9–10 czerwca 2010 r. |
| 2010/C 267/01 | Rezolucja Komitetu Regionów W kierunku lepszych narzędzi wdrażania strategii Europa 2020: zintegrowane wytyczne dla polityki gospodarczej i polityki zatrudnienia państw członkowskich i Unii | 1 |
| 2010/C 267/02 | Rezolucja Komitetu Regionów Większe zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych w strategię Europa 2020 | 4 |
| | OPINIE |
| | Komitet Regionów |
| | 85. sesja plenarna, 9–10 czerwca 2010 r. |
| 2010/C 267/03 | Opinia z inicjatywy własnej Komitetu Regionów Przyszłość WPR po 2013 r. | 6 |
| 2010/C 267/04 | Opinia Komitetu Regionów Strategia rozszerzenia i najważniejsze wyzwania w latach 2009–2010: potencjalne kraje kandydujące | 12 |
| 2010/C 267/05 | Opinia Komitetu Regionów Pakiet wiosenny: plan działań UE na rzecz realizacji milenijnych celów rozwoju | 17 |
| 2010/C 267/06 | Opinia Komitetu Regionów Integracja rejestrów przedsiębiorstw | 22 |
| 2010/C 267/07 | Opinia Komitetu Regionów Znaczenie rewitalizacji miast dla przyszłego rozwoju miast w Europie | 25 |
| 2010/C 267/08 | Opinia Komitetu Regionów UE i międzynarodowa polityka różnorodności biologicznej po 2010 r. | 33 |
| 2010/C 267/09 | Opinia Komitetu Regionów W kierunku zintegrowanej polityki morskiej zmierzającej do lepszego zarządzania Morzem Śródziemnym | 39 |
| 2010/C 267/10 | Opinia Komitetu Regionów lokalna i regionalna współpraca na rzecz ochrony praw dziecka w Unii Europejskiej | 46 |

Powiadomienie nr

Spis treśći

Strona

I   Rezolucje, zalecenia i Opinie

REZOLUCJE

Komitet Regionów

85. sesja plenarna, 9–10 czerwca 2010 r.

2010/C 267/01

Rezolucja Komitetu Regionów W kierunku lepszych narzędzi wdrażania strategii Europa 2020: zintegrowane wytyczne dla polityki gospodarczej i polityki zatrudnienia państw członkowskich i Unii

1

2010/C 267/02

Rezolucja Komitetu Regionów Większe zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych w strategię Europa 2020

4

OPINIE

Komitet Regionów

85. sesja plenarna, 9–10 czerwca 2010 r.

2010/C 267/03

Opinia z inicjatywy własnej Komitetu Regionów Przyszłość WPR po 2013 r.

6

2010/C 267/04

Opinia Komitetu Regionów Strategia rozszerzenia i najważniejsze wyzwania w latach 2009–2010: potencjalne kraje kandydujące

12

2010/C 267/05

Opinia Komitetu Regionów Pakiet wiosenny: plan działań UE na rzecz realizacji milenijnych celów rozwoju

17

2010/C 267/06

Opinia Komitetu Regionów Integracja rejestrów przedsiębiorstw

22

2010/C 267/07

Opinia Komitetu Regionów Znaczenie rewitalizacji miast dla przyszłego rozwoju miast w Europie

25

2010/C 267/08

Opinia Komitetu Regionów UE i międzynarodowa polityka różnorodności biologicznej po 2010 r.

33

2010/C 267/09

Opinia Komitetu Regionów W kierunku zintegrowanej polityki morskiej zmierzającej do lepszego zarządzania Morzem Śródziemnym

39

2010/C 267/10

Opinia Komitetu Regionów lokalna i regionalna współpraca na rzecz ochrony praw dziecka w Unii Europejskiej

46

| | III   Akty przygotowawcze |
| --- | --- |
| | Komitet Regionów |
| | 85. sesja plenarna, 9–10 czerwca 2010 r. |
| 2010/C 267/11 | Opinia Komitetu Regionów Znak dziedzictwa europejskiego | 52 |
| 2010/C 267/12 | Opinia Komitetu Regionów Europejska inicjatywa obywatelska | 57 |

III   Akty przygotowawcze

Komitet Regionów

85. sesja plenarna, 9–10 czerwca 2010 r.

2010/C 267/11

Opinia Komitetu Regionów Znak dziedzictwa europejskiego

52

2010/C 267/12

Opinia Komitetu Regionów Europejska inicjatywa obywatelska

57

| PL | |
| --- | --- |

PL

---

I Rezolucje, zalecenia i Opinie

REZOLUCJE

Komitet Regionów

85. sesja plenarna, 9–10 czerwca 2010 r.

| 1.10.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 267/1 |
| --- | --- | --- | --- |

1.10.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 267/1

---

85. SESJA PLENARNA, 9–10 CZERWCA 2010 R.

Rezolucja Komitetu Regionów „W kierunku lepszych narzędzi wdrażania strategii »Europa 2020«: zintegrowane wytyczne dla polityki gospodarczej i polityki zatrudnienia państw członkowskich i Unii”

(2010/C 267/01)

KOMITET REGIONÓW

1.   popiera wniosek, by zredukować całkowitą liczbę ogólnych wytycznych w zakresie gospodarki i zatrudnienia i włączyć je do spójnego dokumentu dostosowanego do strategii „Europa 2020”;

2.   uznaje, że choć wytyczne te skierowane są do państw członkowskich, strategia „Europa 2020” powinna być realizowana w partnerstwie z władzami regionalnymi i lokalnymi, których udział w opracowywaniu krajowych programów reform, ich realizacji oraz ogólnej komunikacji na temat strategii jest potrzebny, zważywszy na ich kompetencje i możliwości działania w obszarach objętych wytycznymi oraz zgodnie z zasadą pomocniczości;

3.   zwraca się do Komisji Europejskiej i Rady Europejskiej, by przestrzegały podejścia oddolnego w obszarach polityki właściwych dla władz regionalnych i lokalnych oraz w dziedzinie zarządzania i odpowiedzialności w ramach strategii „Europa 2020” a także wspierały je poprzez wielopoziomowe i elastyczne planowanie projektów przewodnich strategii oraz krajowych programów reform. W tym kontekście przyjmuje z zadowoleniem fakt, że Parlament Europejski ostatnio wspomniał o wadze włączania władz lokalnych i regionalnych do strategii;

4.   podkreśla, że realizacja strategii „Europa 2020” powinna w stosowny sposób uwzględniać cel spójności terytorialnej zapisany w traktacie lizbońskim;

5.   wzywa do wyjaśnienia, jakie konsekwencje dla budżetu mają środki zaproponowane w strategii „Europa 2020”, aby zagwarantować pełne odzwierciedlenie priorytetów określonych w strategii „Europa 2020” w kolejnych ramach finansowych. To wyjaśnienie powinno także obejmować ocenę skutków nowych unijnych instrumentów finansowych oraz nowego systemu zasobów UE.

OGÓLNE WYTYCZNE DLA POLITYKI GOSPODARCZEJ PAŃSTW CZŁONKOWSKICH I UNII

KOMITET REGIONÓW

6.   popiera odpowiednią koordynację gospodarczą i podatkową zarówno na poziomie UE, jak i pomiędzy państwami członkowskimi w celu złagodzenia problemów, z którymi borykają się finanse publiczne w kontekście obecnego kryzysu finansowego, gospodarczego i społecznego;

7.   przyjmuje z zadowoleniem inicjatywę UE polegającą na ściślejszym kontrolowaniu dyscypliny budżetowej państw członkowskich i zasadniczej zmianie uregulowań rynków finansowych;

8.   popiera Parlament Europejski, który w rezolucji z 10 marca 2010 r. wezwał Komisję Europejską i Radę, by oceniły możliwość wsparcia budżetu UE, jaką dają różne opcje podatku od transakcji finansowych;

9.   zgadza się z zaleceniem Maria Montiego zawartym w sprawozdaniu dla przewodniczącego Barroso z 9 maja 2010 r. na temat „Nowa strategia dla jednolitego rynku”, by zwiększyć europejską koordynację podatkową w celu usunięcia barier podatkowych wewnątrz jednolitego rynku oraz zająć się szkodzącą pracownikom konkurencją podatkową wewnątrz UE;

10.   podkreśla, że długoterminową stabilność walutową można osiągnąć jedynie poprzez przekonującą konsolidację oraz zaostrzenie paktu stabilności; stabilność tę można wspierać poprzez wzmocnienie perspektyw długofalowego wzrostu wszystkich państw i terytoriów UE dzięki kombinacji polityk strukturalnych na rzecz zrównoważonego rozwoju (strategia „Europa 2020”) oraz polityce spójności, którym powinny zostać przyznane stosowne środki;

11.   popiera położenie większego nacisku na jakość i zrównoważony charakter finansów publicznych, które powinny być przeznaczane na inwestycje w sektory innowacyjne w dziedzinie środowiska i społeczeństwa;

12.   stanowczo sprzeciwia się wnioskowi Komisji Europejskiej przedstawionemu w komunikacie w sprawie zacieśnienia zarządzania gospodarczego z 12 maja 2010 r., by zawieszać wypłacanie środków z Funduszu Spójności państwom członkowskim podlegającym procedurze nadmiernego deficytu. Wniosek ten byłby dyskryminujący z trzech powodów: i) traktuje on politykę spójności jako jedyną politykę UE, do której stosowano by sankcje; ii) zawieszenie w sposób niesprawiedliwy dotknęłoby regiony i miasta oraz iii) wniosek byłby niesprawiedliwy zważywszy na nierówny przydział państwom członkowskim środków z Funduszu Spójności;

13.   stanowczo podtrzymuje, że należy wzmocnić rolę polityki spójności jako jedynej polityki UE, która proponuje zintegrowane i ukierunkowane na konkretne obszary podejście do rozwoju, pozwalające na łączenie priorytetów europejskich z lokalną i regionalną specyfiką oraz podejmujące kwestię zmniejszania różnic pomiędzy regionami i wewnątrz nich;

14.   uważa, że ocena wzrostu powinna opierać się nie tylko na wartości PKB, ale również na podziale korzyści ze wzrostu i mierzalnych celach wyczerpania zasobów naturalnych;

15.   z zadowoleniem przyjmuje rozwój regionalnych strategii badań i innowacji, które ożywiają współpracę między władzami publicznymi, uniwersytetami i sektorem prywatnym, czego efektem jest tworzenie miejsc pracy i zrównoważony rozwój regionów i miast;

16.   przypomina, że władze lokalne i regionalne są odpowiedzialne za zwalczanie zmiany klimatu i ochronę środowiska. Mogą one osiągnąć znaczne korzyści z koniecznego przejścia na gospodarkę niskoemisyjną, jeżeli zostaną ustalone stosowne ramy europejskie pozwalające na przewidywanie zmian technologicznych jak również na dostosowanie profilu kształcenia i szkoleń zawodowych oraz zachęcanie do ekologicznych zamówień publicznych; popiera w tym kontekście inicjatywę Porozumienia Burmistrzów i jej rozszerzenie na poziom regionalny;

17.   uważa, że wspieranie przedsiębiorczości jest kwestią zasadniczą w przekształcaniu twórczych pomysłów w innowacyjne produkty, usługi i procesy, które mogą generować wzrost, tworzyć dobrej jakości miejsca pracy oraz spójność gospodarczą i społeczną. Ponadto zachęca władze lokalne i regionalne do poprawienia warunków funkcjonowania MŚP zgodnie z inicjatywą Small Business Act, zwłaszcza poprzez pełne wykorzystanie potencjału usług w dziedzinie administracji elektronicznej. Uznaje również w tym kontekście ważną rolę, jaką w pomaganiu gospodarce poprzez inteligentny wzrost może odegrać wspieranie kobiet-przedsiębiorców. Wzywa również do stworzenia europejskich ram na rzecz rozwoju gospodarczego kobiet, jako środka służącego stawianiu czoła różnicom w państwach członkowskich, walce z ubóstwem dzieci, sprzyjaniu równowadze między życiem zawodowym a prywatnym, zwiększaniu potencjału wzrostu i regionalnemu rozwijaniu rosnącej bazy MŚP;

WYTYCZNE DLA POLITYKI ZATRUDNIENIA PAŃSTW CZŁONKOWSKICH

18.   podtrzymuje, że ponieważ partnerzy społeczni, w tym władze lokalne i regionalne, są znaczącymi pracodawcami w państwach członkowskich UE oraz z racji roli, jaką odgrywają w zapewnianiu edukacji, szkoleń i narzędzi wspierających rynek pracy, są one kluczowymi podmiotami w prowadzeniu polityk elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego. Regiony i gminy powinny zatem być od początku zaangażowane w kształtowanie polityki, by przyczynić się do tworzenia dynamicznych rynków pracy i pomóc obywatelom w kwestiach pracy;

19.   zauważa, że długoterminowe, zintegrowane planowanie i finansowanie publicznych systemów edukacji, infrastruktury transportowej, placówek opieki nad dziećmi oraz placówek edukacyjnych jest kwestią zasadniczą w budowaniu zrównoważonych regionalnych rynków pracy;

20.   przypomina, że władze lokalne i regionalne są głównymi podmiotami wdrażającymi procesy, służące osiąganiu strategicznych celów dotyczących jakości i przydatności edukacji oraz korzystania z niej, jak również w kwestii zapobiegania wczesnemu przerywaniu nauki;

21.   przypomina, że w momencie, gdy rośnie bezrobocie, młodzi ludzie mają trudności z wejściem na rynek pracy i potrzebują lepszego zrozumienia różnych dostępnych możliwości, które umożliwi im płynne przejście ze szkoły na rynek pracy lub do życia w roli przedsiębiorcy tworzącego miejsca pracy. Spodziewa się zatem, że Europejski pakt na rzecz młodzieży zostanie włączony do wytycznych i że przedsiębiorczość będzie aktywniej propagowana w szkołach;

22.   domaga się ukierunkowanych środków działania na rzecz starszych pracowników, tracących pracę wskutek kryzysu gospodarczego, by wyposażyć ich w nowe, lepsze umiejętności, które zwiększą ich możliwości zatrudnienia w przyszłości;

23.   podkreśla, że aby osiągnąć proponowane ograniczenie liczby Europejczyków żyjących poniżej krajowej granicy ubóstwa o 25 %, władzom lokalnym i regionalnym powinno zostać przyznane odpowiednie finansowanie, jako że są one prawnie odpowiedzialne za opracowywanie, finansowanie i realizację aktywnych polityk integracyjnych oraz promowanie programu godnej pracy. Rok 2010, który jest rokiem walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym, jest odpowiednim momentem, by podkreślić te fakty, ponieważ sytuacja może jeszcze ulec pogorszeniu z powodu obecnego kryzysu finansowego i gospodarczego;

24.   podkreśla, że dostęp do usług świadczonych w interesie ogólnym, szczególnie do usług społecznych, integracja na rynku pracy oraz dostosowanie do zmian strukturalnych, jak również polityki integracji społecznej, gospodarczej i kulturalnej są w pierwszej kolejności zapewniane przez władze lokalne i regionalne; w związku z tym wytyczne dla polityki zatrudnienia muszą zapewnić odpowiednie ramy i narzędzia finansowania, by wspierać władze lokalne i regionalne w wypełnianiu tych obowiązków.

Bruksela, 10 czerwca 2010 r.

Przewodnicząca Komitetu Regionów

Mercedes BRESSO

---

| 1.10.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 267/4 |
| --- | --- | --- | --- |

1.10.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 267/4

---

Rezolucja Komitetu Regionów „Większe zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych w strategię »Europa 2020«”

(2010/C 267/02)

KOMITET REGIONÓW

1.   Przyjmuje z zadowoleniem wniosek Komisji w sprawie skuteczniejszej strategii na rzecz wzrostu i zatrudnienia, która dzięki silnemu poczuciu odpowiedzialności i partnerstwie różnych poziomów władzy powinna umożliwić osiągnięcie nowych celów dotyczących inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu.

2.   Podkreśla, że polityka spójności, oparta na podejściu zdecentralizowanym i na systemie wielopoziomowego zarządzania, jest jedyną polityką Unii Europejskiej, która umożliwia stworzenie powiązania między celami strategii „Europa 2020” i nowymi wyzwaniami a władzami lokalnymi i regionalnymi, lecz potrzebuje stosownego finansowania. Dlatego głównymi celami tej polityki nadal powinny być: trwały wzrost gospodarczy, włączenie społeczne, zatrudnienie, przeciwdziałanie zmianie klimatu oraz jakość i wydajność świadczenia usług publicznych.

3.   Sugeruje, że w ramach polityki spójności największą część dostępnych środków w dalszym ciągu należy przeznaczać dla państw członkowskich i regionów Unii Europejskiej znajdujących się w najgorszej sytuacji i najbardziej takiej pomocy potrzebujących, aby pomóc w zmniejszeniu różnic w rozwoju, a zatem wnieść konkretny wkład zarówno w zapewnianie sprawiedliwych szans regionom, jak i w rozwijanie europejskiej solidarności.

4.   Wyraża ubolewanie, że proponowana strategia „Europa 2020”, podobnie jak strategia lizbońska, nie uwzględnia w dostatecznym stopniu roli ani wkładu regionów i miast jako władz szczebla lokalnego i regionalnego 27 państw członkowskich. Tymczasem władze te, ze względu na swoje odpowiednie krajowe kompetencje ustawodawcze, mogą rzeczywiście przyczynić się do osiągnięcia zamierzonych celów w zakresie rozwoju społecznego i gospodarczego, edukacji, zmiany klimatu, badań i innowacji, włączenia społecznego oraz walki z ubóstwem.

5.   Domaga się, by Komisja Europejska i Rada Europejska przestrzegały zasady pomocniczości w dziedzinach polityki mających znaczenie dla władz lokalnych i regionalnych, które często posiadają istotne kompetencje w zakresie realizacji polityki i są kluczowymi podmiotami wdrażania obecnej strategii lizbońskiej i przyszłej strategii „Europa 2020”.

6.   W tym kontekście przyjmuje z zadowoleniem fakt, że Parlament Europejski wspomniał ostatnio o wadze włączania władz lokalnych i regionalnych w strategię „Europa 2020”, i wnosi, by „uwzględnić wskazówki Komitetu Regionów w sprawie strategii »UE 2020«”, zgodnie z propozycją Parlamentu Europejskiego przedstawioną Komisji Europejskiej i Radzie Europejskiej.

PROPOZYCJA UTWORZENIA PAKTU TERYTORIALNEGO WŁADZ LOKALNYCH I REGIONALNYCH W SPRAWIE STRATEGII „EUROPA 2020”

KOMITET REGIONÓW

7.   Proponuje, by zdecydowanie poprzeć zgłoszoną w Parlamencie Europejskim propozycję dotyczącą utworzenia Paktu Terytorialnego Władz Lokalnych i Regionalnych w sprawie strategii „Europa 2020”, którego celem byłoby zapewnienie zaangażowania w przyszłą strategię na wielu poziomach poprzez skuteczne partnerstwo między władzami europejskimi, krajowymi, regionalnymi i lokalnymi, zwłaszcza jeśli chodzi o planowanie i realizację najważniejszych celów oraz projektów przewodnich strategii. Pakt Terytorialny powinien być wspierany przez Komitet Regionów, który utworzył już Platformę Monitorowania Strategii „Europa 2020”, angażującą ok. 120 samorządów lokalnych i regionalnych.

8.   Zaleca, by główne działania dotyczyły dwóch dziedzin:

| a) | Analiza i wdrażanie polityki:







  — | ciągła ocena zdolności i potrzeb władz lokalnych i regionalnych, tak aby możliwe było osiągnięcie najważniejszych celów strategii „Europa 2020”; |
| --- | --- | --- |

a)

Analiza i wdrażanie polityki:

—

ciągła ocena zdolności i potrzeb władz lokalnych i regionalnych, tak aby możliwe było osiągnięcie najważniejszych celów strategii „Europa 2020”;

| — | wspieranie pełnego zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w realizację celów strategii, zgodnie z kompetencjami poszczególnych państw członkowskich. |
| --- | --- |

—

wspieranie pełnego zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w realizację celów strategii, zgodnie z kompetencjami poszczególnych państw członkowskich.

| b) | Zarządzanie i informowanie:







  — | przyczynianie się do wnoszenia wkładu w międzyinstytucjonalne partnerstwo dotyczące strategii „Europa 2020” poprzez skoordynowaną współpracę trójstronną między Komitetem Regionów – jako unijnym zgromadzeniem przedstawicieli władz lokalnych i regionalnych – a instytucjami europejskimi i państwami członkowskimi; |
| --- | --- | --- |

b)

Zarządzanie i informowanie:

—

przyczynianie się do wnoszenia wkładu w międzyinstytucjonalne partnerstwo dotyczące strategii „Europa 2020” poprzez skoordynowaną współpracę trójstronną między Komitetem Regionów – jako unijnym zgromadzeniem przedstawicieli władz lokalnych i regionalnych – a instytucjami europejskimi i państwami członkowskimi;

| — | wspieranie procesu informowania regionów i miast na temat celów strategii „Europa 2020” oraz ułatwianie wymiany sprawdzonych rozwiązań między lokalnymi i regionalnymi decydentami politycznymi. |
| --- | --- |

—

wspieranie procesu informowania regionów i miast na temat celów strategii „Europa 2020” oraz ułatwianie wymiany sprawdzonych rozwiązań między lokalnymi i regionalnymi decydentami politycznymi.

9.   Stanowczo zachęca państwa członkowskie, by pomogły swoim regionom i miastom utworzyć krajowe pakty terytorialne, aby wspólnie z rządami centralnymi mogły one określić krajowe cele i zobowiązania w zakresie realizacji celów strategii „Europa 2020”, z pełnym poszanowaniem krajowych ram prawnych.

Jest zdania, że władze lokalne i regionalne mogą wnieść następującą wartość dodaną do siedmiu przewodnich inicjatyw realizowanych w ramach strategii „Europa 2020”:

10.1   Projekt przewodni„Europa efektywnie korzystająca z zasobów”: wzmocnienie skuteczności działania Porozumienia Burmistrzów, tak aby zapewnić, że władze lokalne i regionalne będą w pełni zaangażowane w inicjowanie, opracowywanie, przyjmowanie i wdrażanie krajowych strategii i planów działania w zakresie zmiany klimatu; tworzenie przyjaznej dla klimatu infrastruktury administracji lokalnej i regionalnej; wspieranie ekologicznych zamówień publicznych; zachęcanie lokalnych przedsiębiorstw do ekologicznej produkcji i konsumpcji; poprawa zarządzania i podnoszenia świadomości w kwestiach związanych ze zmianą klimatu.

10.2   Projekt przewodni„Polityka przemysłowa w erze globalizacji”: poprawa ram prawnych dotyczących partnerstw publiczno-prywatnych; uproszczenie prawa w dziedzinie zamówień publicznych, z uwzględnieniem stosowania elektronicznych zamówień publicznych (e-zamówień); godzenie życia zawodowego i rodzinnego dzięki lepszej jakości usług użyteczności publicznej; ograniczanie biurokracji; wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, informacja, lepszy dostęp do kredytów i finansowania, szkolenia i doradztwo dla MŚP; dalszy rozwój inicjatywy KR-u „Europejski Region Przedsiębiorczości”, której celem jest zachęcanie władz lokalnych i regionalnych do wyszukiwania nowych sposobów generowania długoterminowego wzrostu gospodarczego dzięki rozwojowi przedsiębiorczości.

10.3   Projekt przewodni„Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia”: ponieważ władze lokalne i regionalne są znaczącymi pracodawcami w państwach członkowskich UE oraz z racji roli, jaką odgrywają w zapewnianiu edukacji, szkoleń i narzędzi wspierających rynek pracy, są kluczowymi podmiotami w prowadzeniu polityk elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego, ich wkładem w ten projekt przewodni może być: przygotowywanie ludzi do wejścia na rynek pracy; poprawa jakości kształcenia i szkolenia, w tym uczenia się przez całe życie, oraz lepsze dopasowanie podaży umiejętności do popytu na rynku pracy; rozwój programu Erasmus dla urzędników administracji lokalnej i regionalnej oraz wybieranych przedstawicieli i przyczynienie się przez to do poprawy umiejętności zarządzania sprawami publicznymi.

10.4   Projekt przewodni„Europejski program walki z ubóstwem”: rozwój agendy na rzecz włączenia społecznego, ukierunkowanej na szczebel terytorialny i mającej na celu poprawę skuteczności i dostępności usług socjalnych oraz integrację ludzi wykluczonych z rynku pracy; poprawa komplementarności między funduszami UE przeznaczonymi na walkę z wykluczeniem społecznym i ubóstwem i jednocześnie wykorzystanie kompetencji prawnych i programów dostosowanych do potrzeb lokalnych; stworzenie nowego wymiaru walki z ubóstwem poprzez wyraźne uznanie – za pośrednictwem nowych europejskich ram na rzecz rozwoju gospodarczego i przedsiębiorczości kobiet – potrzeb kobiet w miejscu pracy oraz kobiet-przedsiębiorców; uznanie potrzeby zwrócenia się w stronę młodzieży i dzieci; tworzenie regionalnych obserwatoriów zajmujących się monitorowaniem wskaźników i polityk związanych z włączeniem społecznym.

10.5   Projekt przewodni„Unia innowacji”: reforma systemów badawczo-rozwojowych i systemów innowacji; zagwarantowanie udziału regionów w osiąganiu celu 3 %; regionalne projekty transgraniczne i wykorzystanie EUWT; wzmocnienie współpracy między uczelniami wyższymi, regionalnymi ośrodkami badawczymi i sektorem prywatnym; zwiększenie korzystania z programów unijnych i funduszy strukturalnych; wkład w planowanie w ramach europejskiej przestrzeni badawczej; udział w europejskich partnerstwach innowacyjnych.

10.6   Projekt przewodni„Młodzież w drodze”: modernizacja systemu szkolnictwa wyższego, w szczególności jego zarządzania i finansowania; wymiana sprawdzonych rozwiązań; wkład w kształtowanie wymiaru regionalnego krajowych planów działania; dalszy rozwój inicjatywy „Młodzieżowa Stolica Europy”; zintegrowane działania obejmujące udzielanie informacji, doradztwo, staże; promowanie mobilności edukacyjnej za pomocą projektów finansowanych w ramach europejskich funduszy strukturalnych.

10.7   Projekt przewodni„Europejska agenda cyfrowa”: interoperacyjność między organami administracji centralnej, regionalnej i lokalnej w Europie; szersze stosowanie e-administracji w celu poprawy świadczenia usług użyteczności publicznej, takich jak edukacja, opieka zdrowotna, włączenie społeczne, planowanie przestrzenne itp.; poprawa umiejętności posługiwania się TIK; rozwój koncepcji wspieranych przez TIK, tak aby rozpowszechniać i wdrażać wyniki badań i rozwoju w rzeczywistych warunkach; skuteczniejsze uświadamianie potrzeby pobudzania inwestycji w infrastrukturę.

11.   Zobowiązuje przewodniczącą do skierowania powyższej propozycji ustanowienia „Paktu Terytorialnego Władz Lokalnych i Regionalnych w sprawie Strategii »Europa 2020«” do instytucji UE oraz do państw członkowskich w celu zagwarantowania właściwej roli władz lokalnych i regionalnych w przyszłej strategii „Europa 2020”.

Bruksela, 10 czerwca 2010 r.

Przewodnicząca Komitetu Regionów

Mercedes BRESSO

---

OPINIE

Komitet Regionów

85. sesja plenarna, 9–10 czerwca 2010 r.

| 1.10.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 267/6 |
| --- | --- | --- | --- |

1.10.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 267/6

---

85. SESJA PLENARNA, 9–10 CZERWCA 2010 R.

Opinia z inicjatywy własnej Komitetu Regionów „Przyszłość WPR po 2013 r.”

(2010/C 267/03)

ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

Kontekst i uwarunkowania

Podczas gdy różne środowiska zastanawiają się nad przyszłym miejscem i rolą rolnictwa w Europie,

1.   Uważa, że do jego zadań i priorytetów należy opracowanie opinii z inicjatywy własnej w sprawie głównych zasad i kierunków wspólnej polityki rolnej po roku 2013.

2.   Uznaje za konieczne wstępne określenie pożądanych zasad i kierunków, zanim rozpoczną się dyskusje nad budżetem w tej dziedzinie.

3.   Stwierdza, że świat stoi obecnie wobec bardzo różnorodnych, ogromnych wyzwań, takich jak wzrost liczby ludności, kurczenie się zasobów wodnych, stopniowe wyczerpywanie się kopalnych surowców energetycznych, wyjaławianie się gleb i zagrożenie różnorodności biologicznej oraz zmiana klimatu.

4.   Stwierdza, że wyzwania stojące przed dzisiejszym rolnictwem i hodowlą zwierząt – niestabilność rynków, spadek dochodów w rolnictwie, globalizacja handlu, presja demograficzna i konkurencja wschodzących rynków, liczne sytuacje kryzysowe w zakresie zdrowia, rentowność i modernizacja najmniejszych gospodarstw rolnych i hodowlanych, spadek żyzności gleb, przestawianie się ze źródeł kopalnych na inne źródła energii oraz dalsze problemy ekologiczne, gospodarcze i społeczne związane z utrzymaniem działalności rolniczej, zwłaszcza w regionach górskich i na innych obszarach o niekorzystnych warunkach itd. – nie są już takie jak w przeszłości.

5.   Uważa, że osadzenie wspólnej polityki rolnej na nowych podstawach jest niezbędne, by umożliwić Unii Europejskiej dostosowanie się do sytuacji i ograniczenie negatywnych skutków obecnych i przyszłych przemian dla ludności Europy i obszarów wiejskich, a także podmiejskich. Celem musi być inteligentny i trwały wzrost, bezpieczna żywność, ochrona różnorodności biologicznej oraz krajobrazu naturalnego i kulturowego. Przekształcenie tej polityki powinno się opierać na następujących dziesięciu zasadach i kierunkach:

A.   Polityka rolna powinna pozostać wspólnym obszarem polityki

6.   Stwierdza, że głównym zadaniem rolnictwa europejskiego jest produkowanie żywności dla ludności państw członkowskich, przy zapewnieniu uczciwej konkurencji i ochrony środowiska, jak też przy spełnianiu pozostałych wymogów jakości, bezpieczeństwa żywności i przystępnych cen.

7.   Wskazuje, że rolnictwo wspólnotowe zapewnia także społeczeństwu europejskiemu szereg dóbr publicznych, które nie są wynagradzane przez rynek (zagospodarowanie terenu, gospodarka krajobrazowa, ochrona środowiska i zasobów naturalnych, spójność terytorialna itp.), i które same w sobie stanowią wartość dodaną dla całej UE.

8.   Uważa, że rolnictwo i sektor rolno-spożywczy to sektory strategiczne dla Europy i że Unii Europejskiej bardziej niż kiedykolwiek potrzebna jest skoordynowana wspólna polityka rolna i żywnościowa.

9.   Stoi na stanowisku, iż należy odsunąć wszelkie pokusy choćby częściowego włączenia wspólnej polityki rolnej na powrót do kompetencji krajowych.

B.   Wspólna polityka rolna powinna zapewnić Europejczykom niezależność i bezpieczeństwo zaopatrzenia w żywność

10.   Uważa, że niezależność i bezpieczeństwo zaopatrzenia Unii w żywność powinny pozostać dwoma nadrzędnymi celami wspólnej polityki rolnej.

11.   Podkreśla znaczenie zapewnienia wystarczającej różnorodności, jakości i bezpieczeństwa produkcji w skali Unii Europejskiej i jak najlepszego zadbania o zachowanie optymalnego jej rozłożenia na państwa członkowskie i różne regiony, zgodnie z ich cechami.

12.   Uważa ponadto, że cel dotyczący niezależności żywnościowej wymaga poświęcenia szczególnej uwagi sektorom produkcji rolnej, które są obecnie w znacznym stopniu deficytowe, zwłaszcza jeśli chodzi o produkcję białek roślinnych.

13.   Uważa za mało prawdopodobne, by produkcja rolnictwa europejskiego mogła być konkurencyjna wobec produkcji jakiegokolwiek rolnictwa na świecie, jeśli za punkt odniesienia przyjąć jedynie cenę ostateczną, a to ze względu na różnice kosztów produkcji, przepisów i stopnia rozwoju.

14.   Uważa zatem za niezbędne utrzymanie zasady preferencji wspólnotowej.

15.   Ponadto stanowczo popiera oświadczenie Parlamentu Europejskiego (0088/2007) w sprawie zbadania wpływu koncentracji władzy przez supermarkety, a następnie propozycji wprowadzenia odpowiednich środków zaradczych.

16.   Wzywa do pilnego wprowadzenia jednolitych podstawowych norm fitosanitarnych, weterynaryjnych i dotyczących ochrony środowiska w odniesieniu do produktów żywnościowych przeznaczonych na rynek UE bez względu na to, czy produkty te zostały wytworzone w UE czy w krajach trzecich.

C.   Wspólna polityka rolna powinna zapewnić stabilne dochody

17.   Stwierdza, że należy zapewnić Europie stałe zaopatrzenie w żywność.

18.   Uważa za niezbędne, by producenci żywności uzyskiwali odpowiedni dochód z produkcji.

19.   Stoi na stanowisku, że utrzymanie zatrudnienia w rolnictwie i w przemyśle rolno-spożywczym powinno być priorytetem.

20.   Uważa zatem za niezbędne tworzenie skutecznych narzędzi umożliwiających stabilizację cen oraz zarządzanie produkcją, przy zagwarantowaniu stabilności dochodów dla rolników, należy je jednak stosować bardzo ostrożnie.

21.   Stoi na stanowisku, że narzędzia zarządzania produkcją mają na celu ograniczanie zbyt dużych rozbieżności między podażą a popytem, które są czynnikami załamania kursów.

22.   Uważa, że narzędzia stabilizacji cen (wycofywanie, magazynowanie, gwarancje wobec nieprzewidywalnych zdarzeń związanych z klimatem czy zdrowiem itp.) mają na celu ograniczanie skutków niestabilności rynków.

23.   Jest zdania, że – w oparciu o globalne porozumienie w ramach negocjacji na forum WTO – należy zrezygnować ze stosowania instrumentu refundacji wywozowych, a także ze wszystkich pozostałych form subsydiowania eksportu, które zniekształcają warunki handlu.

24.   Sądzi, że stabilność cen produktów rolnych dostosowana do rytmu rolnictwa ma podstawowe znaczenie dla utrzymania woli produkowania i dla trwałości czynników produkcji.

25.   Zwraca się zatem do Komisji Europejskiej o jak najszybsze przygotowanie propozycji operacyjnych dotyczących narzędzi zarządzania produkcją i stabilizacji cen.

26.   Jest zdania, że reguły konkurencji powinny umożliwić rolnikom, organizacjom producenckim i organizacjom międzybranżowym w sektorze rolnictwa zabieganie o otrzymywanie godziwego wynagrodzenia za swoją działalność.

D.   Wspólna polityka rolna powinna sprzyjać wszystkim rodzajom produkcji oraz zmianie praktyk rolniczych, a zwłaszcza zatrudnieniu i zrównoważonemu zagospodarowaniu przestrzennemu

27.   Stwierdza, że mimo postępów osiągniętych dzięki ostatnim reformom, wspólną politykę rolną cechuje nadal bardzo nierównomierne wsparcie poszczególnych rodzajów produkcji, a w związku z tym gospodarstw i obszarów.

28.   Uważa, że przekształcona polityka rolna powinna zerwać z nierównym traktowaniem, które nie byłoby obiektywnie uzasadnione, w zakresie wspierania poszczególnych rodzajów produkcji i produktów, poszczególnych typów gospodarstw ze względu na ich formę czy wielkość, a także poszczególnych regionów.

29.   Stwierdza ponadto, że wspólna polityka rolna wspierała systemy produkcji, które w niewystarczającym stopniu spełniają kryteria ochrony środowiska i zasobów naturalnych, pomimo wyczerpywania się kopalnych surowców energetycznych, odkładania się środków ochrony roślin, zanieczyszczenia zasobów wodnych, ryzyka spadku żyzności gleb, a także wzrostu zagrożeń dla zdrowia.

30.   Sądzi, że przyszłościowe systemy produkcji rolnej powinny zużywać mniej wody i energii ze źródeł kopalnych oraz mniej nawozów i środków ochrony roślin, cechować się większą dywersyfikacją i lepiej wykorzystywać komplementarność uprawy i hodowli.

31.   Uważa, że wspólna polityka rolna po 2013 r. powinna priorytetowo traktować wsparcie dla osób utrzymujących się głównie z rolnictwa.

32.   Uważa, że wspólna polityka rolna po 2013 r. powinna wspierać te przemiany i pomagać rolnikom w ich wdrażaniu.

33.   Stwierdza również, że wspólna polityka rolna od wielu lat wspiera bardziej inwestycje niż zatrudnienie.

34.   Uważa, że rolnictwo może być także w przyszłości istotnym źródłem miejsc pracy.

35.   Stwierdza, że reforma WPR miała na szczeblu terytorialnym skutki niesprzyjające utrzymaniu działalności gospodarczej związanej z rolnictwem na obszarach w najtrudniejszej sytuacji.

36.   Uważa, że wspólna polityka rolna po 2013 r. powinna w bardziej zrównoważonym stopniu wspierać zatrudnienie i utrzymanie działalności rolniczej na obszarach w trudnej sytuacji, w tym na obszarach podmiejskich.

37.   Zaleca, w celu realizacji tych głównych kierunków, stopniowe porzucanie historycznych wartości referencyjnych na całym obszarze europejskim po 2013 r. na rzecz jednolitych płatności na hektar, które będą odzwierciedlały regionalne koszty produkcji i transportu, typologię gospodarstw rolnych, a także produkcję dóbr publicznych.

38.   Proponuje w szczególności, by jednolite płatności na hektar i inne formy pomocy zostały z jednej strony powiązane z rzeczywistą działalnością rolniczą, a z drugiej strony były w większym stopniu i lepiej uzależnione od wdrażania systemów produkcji zgodnych z zasadą ochrony środowiska i zasobów naturalnych.

39.   Proponuje, by europejskie wsparcie publiczne brało pod uwagę poziom zatrudnienia w każdym gospodarstwie rolnym i zachęca Komisję Europejską do rozważenia możliwości wprowadzenia pułapu pomocy na gospodarstwo.

E.   Wspólna polityka rolna powinna wspierać szczególnie te systemy produkcji, które w jak największym stopniu odpowiadają zasadom ochrony środowiska i zasobów naturalnych

40.   Uważa, że ochrona środowiska i zasobów naturalnych to z oczywistych względów jeden z głównych kierunków przekształcenia wspólnej polityki rolnej po 2013 r.

41.   Uważa również, że rolników należy zachęcać do przyjmowania systemów najlepiej spełniających kryteria w tym zakresie i udzielać im przy tym wsparcia.

42.   Proponuje, by poza minimalnymi wymaganiami niezbędnymi dla otrzymania pomocy pierwszego stopnia (jednolite płatności na hektar) promować i popierać działania i systemy produkcji najlepiej spełniające kryteria ochrony środowiska i zasobów naturalnych (rolnictwo ekologiczne, ograniczanie środków produkcji rolnej, ograniczanie emisji gazów cieplarnianych, ochrona zasobów wodnych, ochrona różnorodności biologicznej, ochrona krajobrazu itp.) za pomocą specjalnych dodatkowych zachęt (np. umów dotyczących użytkowania terenu).

43.   Proponuje również, by tam, gdzie środowisko naturalne wymaga szczególnej ochrony, w znacznym stopniu uzależnić pomoc z tytułu wspólnej polityki rolnej od spełnienia wyższych wymagań ekologicznych i odpowiednio dostosować jej poziom, unikając jednak nadmiernego wzrostu obciążeń biurokratycznych.

44.   Podtrzymuje wreszcie, w świetle wyzwań i skutków na poziomie lokalnym, swój wniosek o współudział w określaniu na poziomie wspólnotowym warunków współistnienia upraw tradycyjnych i upraw genetycznie modyfikowanych.

F.   Wspólna polityka rolna powinna uwzględniać niekorzystne warunki naturalne i geograficzne (obszary górskie, wyspy, obszary słabo zaludnione, regiony najbardziej oddalone)

45.   Stwierdza, że obszary górskie, wyspiarskie i słabo zaludnione, a także pozostałe strefy uznane za strefy o niekorzystnych warunkach charakteryzują się szczególnymi warunkami produkcji ze względu na stałe ograniczenia (nachylenie, wysokość, klimat, izolacja, jałowość gleby) oraz szczególnymi cechami społeczno-gospodarczymi.

46.   Stwierdza, że ze względu na te warunki działalność rolnicza jest tam zarazem trudna (niska rentowność gospodarcza) i niezbędna dla równowagi środowiska (przeciwdziałanie naturalnym zagrożeniom, ochrona różnorodności biologicznej, tworzenie otwartego i zróżnicowanego krajobrazu), a także dla rozwoju obszarów wiejskich w takich strefach.

47.   Stwierdza ponadto, że produkcja rolna na tych obszarach o niekorzystnych warunkach naturalnych jest ukierunkowana głównie na jakość, jednak niska wydajność i stałe koszty dodatkowe wymagają uwagi i specyficznego podejścia.

48.   Proponuje, by konkretnym przejawem tego podejścia były specjalne dodatkowe płatności na rzecz utrzymania produkcji rolnej i dostarczania dóbr publicznych w perspektywie bliskiego kontaktu z odbiorcą, wysokiej jakości ekologicznej oraz spójności terytorialnej, społecznej i kulturowej.

49.   Stwierdza, że mimo licznych narzędzi i strategii publicznych liczba podmiotów nie pozwala na rzeczywistą spójność działań, niezbędną dla utrzymania rolnictwa na wiejskich obszarach górskich, wyspiarskich czy północnych.

50.   Uważa, że konieczna jest bardziej całościowa strategia na właściwym szczeblu (przykład obszarów górskich i wysp), przeznaczona dla obszarów o stałych niekorzystnych warunkach naturalnych, by w pełni wykorzystać ich potencjał i by pomoc europejska przyniosła jak najlepsze wyniki. W związku z tym ma nadzieję, że w okresie programowania 2014–2020 w pełni wdrożony zostanie art. 174 TFUE.

G.   Wspólna polityka rolna powinna się koncentrować na rolnictwie i żywności

51.   Uważa, że wspólna polityka rolna powinna przede wszystkim skupiać się na rolnictwie i żywności oraz wzmacniać rolnictwo we wszystkich regionach Unii Europejskiej.

52.   Stwierdza, że w ramach drugiego filara może niekiedy dochodzić do niejasności lub nawet konkurencji między środkami na rzecz rozwoju rolnictwa a środkami dotyczącymi rozwoju wsi niezwiązanego z rolnictwem. Uważa zatem za konieczne dokonanie wyraźniejszego rozgraniczenia tych dwóch kategorii środków. Wnosi ogólnie, by Komisja Europejska lepiej zdefiniowała politykę rozwoju wsi. Wnosi w szczególności także, by Komisja bardziej precyzyjnie określiła powiązania między polityką rozwoju wsi a polityką regionalną i polityką spójności, tak by zapewnić spójność działań danego rodzaju na określonym obszarze.

53.   Podkreśla ogólnie wagę wspierania obszarów wiejskich w kontekście celu spójności terytorialnej.

H.   Wspólna polityka rolna powinna wiązać się w przyszłości ze zmianą zasad wdrażania

54.   Uważa, że skuteczne wsparcie dla systemów produkcji najlepiej spełniających kryteria ochrony środowiska i zasobów naturalnych, uwzględnienie niekorzystnych warunków naturalnych i geograficznych oraz dodatkowa troska o jakość życia na obszarach wiejskich i o lokalne inicjatywy, wymagają dostosowania odpowiednich mechanizmów i narzędzi na szczeblu regionalnym.

55.   Uznaje za niezbędne uwzględnienie zarówno cech charakterystycznych dla danego obszaru, jak i regionalnych priorytetów politycznych. Priorytety te mogą bowiem znacznie się różnić w zależności od regionu.

56.   Uważa, że konieczna jest zmiana zasad wdrażania wspólnej polityki rolnej i zarządzania tą polityką. Nie mogą opierać się one na zaangażowaniu wyłącznie szczebla europejskiego i krajowego, co ma nadal miejsce w większości państw członkowskich.

57.   Uważa, że sprawą podstawową staje się zaangażowanie szczebla regionalnego, choć niezbędne jest nadal określenie ram europejskich i krajowych.

58.   Wnosi ponadto, by Komisja Europejska rozpatrzyła kwestię słuszności i odpowiedniości obecnego rozgraniczenia pierwszego i drugiego filaru wspólnej polityki rolnej.

59.   Jest zdania, że należy utrzymać i wzmocnić specjalne środki w sektorze rolnym przeznaczone dla regionów najbardziej oddalonych w ramach programu szczególnych opcji na rzecz regionów oddalonych i wyspiarskich (POSEI). Pozwoliłoby to uwzględnić specyficzny charakter rolnictwa na tych obszarach, które borykają się ze swoistymi problemami wynikającymi z podwyższonych kosztów produkcji i wprowadzania do obrotu oraz niewielkich możliwości zróżnicowania produkcji rolnej.

60.   Ma nadzieję, że oprócz działań regionalnych rozwinięte zostaną działania o zasięgu multiregionalnym i ponadregionalnym uzupełniające działania podejmowane przez regiony.

61.   Podkreśla ponownie zasadę pomocniczości, której praktyczna wartość przejawia się w administracji na szczeblu najbardziej zbliżonym do obywateli.

62.   Sądzi, że wspólna polityka rolna po 2013 r. powinna być narzędziem, z którego w prosty sposób będą mogli korzystać rolnicy, a jednocześnie pozostać przejrzysta i zrozumiała dla obywateli europejskich.

I.   Wspólna polityka rolna powinna wiązać się w przyszłości ze zmianą zasad zarządzania

63.   Uważa, że regiony i społeczności wiejskie nie mogą się już zadowalać statusem podmiotu współfinansującego, nie uczestnicząc w decydowaniu o pewnych kierunkach i zasadach wdrażania i zarządzania.

64.   Stoi na stanowisku, że udane przekształcenie wspólnej polityki rolnej musi obejmować powszechne zaangażowanie na szczeblu regionalnym, a w niektórych przypadkach lokalnym.

65.   Uważa, że obecnie tylko szczebel regionalny, a w niektórych przypadkach lokalny, umożliwia:

| — | wdrożenie skuteczniejszego zarządzania i szybsze reagowanie na zmianę sytuacji; |
| --- | --- |

—

wdrożenie skuteczniejszego zarządzania i szybsze reagowanie na zmianę sytuacji;

| — | kierowanie pomocy zgodnie ze specyfiką rolniczą, ekologiczną i terytorialną regionów; |
| --- | --- |

—

kierowanie pomocy zgodnie ze specyfiką rolniczą, ekologiczną i terytorialną regionów;

| — | skuteczne ukierunkowanie wspólnej polityki rolnej na systemy produkcji, które odpowiadają zasadom ochrony środowiska i zasobów naturalnych; |
| --- | --- |

—

skuteczne ukierunkowanie wspólnej polityki rolnej na systemy produkcji, które odpowiadają zasadom ochrony środowiska i zasobów naturalnych;

| — | wspieranie tych sektorów rolnictwa (produkcja warzyw, hodowla drzew i krzewów, uprawa winorośli) i systemów produkcji (rolnictwo ekologiczne), które dotąd w zbyt nikłym stopniu korzystały ze wspólnej polityki rolnej; |
| --- | --- |

—

wspieranie tych sektorów rolnictwa (produkcja warzyw, hodowla drzew i krzewów, uprawa winorośli) i systemów produkcji (rolnictwo ekologiczne), które dotąd w zbyt nikłym stopniu korzystały ze wspólnej polityki rolnej;

| — | dostosowanie do sytuacji regionalnej, a w niektórych przypadkach lokalnej, środków wspierających rozpoczęcie działalności przez nowych rolników; |
| --- | --- |

—

dostosowanie do sytuacji regionalnej, a w niektórych przypadkach lokalnej, środków wspierających rozpoczęcie działalności przez nowych rolników;

| — | wzmocnienie więzi między sektorami rolnictwa a przedsiębiorstwami rolno-spożywczymi; |
| --- | --- |

—

wzmocnienie więzi między sektorami rolnictwa a przedsiębiorstwami rolno-spożywczymi;

| — | wspieranie tworzenia krótkich kanałów dystrybucji w celu wprowadzania do obrotu produktów rolnych; |
| --- | --- |

—

wspieranie tworzenia krótkich kanałów dystrybucji w celu wprowadzania do obrotu produktów rolnych;

| — | większą spójność między wspólną polityką rolną a polityką regionalną i polityką spójności; |
| --- | --- |

—

większą spójność między wspólną polityką rolną a polityką regionalną i polityką spójności;

| — | bardziej zrównoważone i trwalsze zagospodarowanie przestrzenne obszaru europejskiego. |
| --- | --- |

—

bardziej zrównoważone i trwalsze zagospodarowanie przestrzenne obszaru europejskiego.

66.   Uważa, że koniecznym warunkiem udanego przekształcenia wspólnej polityki rolnej po 2013 r. jest wdrożenie zasady wielopoziomowego sprawowania rządów, obejmującego szczebel europejski, krajowy i regionalny.

J.   Budżet przeznaczony na wspólną politykę rolną powinien odpowiadać jej zadaniom i stojącym przed nią wyzwaniom

67.   Uważa, że przekształcenie wspólnej polityki rolnej po 2013 r. jest niezbędne, by Unia Europejska mogła zmierzyć się z licznymi zadaniami i wyzwaniami w tej dziedzinie, które mają szczególnie istotne skutki w wymiarze ludzkim, społecznym, gospodarczym, ekologicznym i terytorialnym, i by mogła skuteczniej przyczyniać się do realizowania priorytetów określonych w strategicznym dokumencie „Europa 2020” (rozwój inteligentny, rozwój zrównoważony, rozwój sprzyjający włączeniu społecznemu). W dokumencie tym należałoby poświęcić więcej uwagi europejskiemu sektorowi rolno-spożywczemu, biorąc pod uwagę jego strategiczną rolę dla UE w kontekście wspomnianych priorytetów.

68.   Sądzi, że przekształcenie to, które powinno wiązać się z priorytetowym wsparciem publicznym dla systemów produkcji zgodnych z zasadami ochrony środowiska i zasobów naturalnych, będzie wymagało znacznych wysiłków dostosowawczych, a nawet zmiany działalności przez rolników oraz nowego ukierunkowania sektorów produkcji we wszystkich regionach Europy. W związku z tym niezwykle ważne pozostaje zaangażowanie świata akademickiego w dalszy rozwój rolnictwa oraz szersze wykorzystanie wsparcia naukowego w procesie opracowywania i wdrażania WPR i różnych objętych nią działań, środków i kontroli. Ośrodki naukowe umożliwiają przekształcenie wielu życzeń w odniesieniu do modernizacji sektora rolnictwa w alternatywy rzeczywiście możliwe do zrealizowania i trzeba to dobrze powiązać z programami na rzecz innowacji i funduszami.

69.   Uważa, że Unia Europejska powinna wyposażyć się w środki niezbędne, by przekształcenie to było udane.

70.   Uważa, że w tym celu budżet przeznaczony w latach 2014–2020 na wspólną politykę rolną powinien zostać skonsolidowany i wzmocniony, by odpowiadać jej zadaniom i stojącym przed nią wyzwaniom.

Wniosek

71.   Pragnie przypomnieć Komisji Europejskiej, Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, że wartość dodana wspólnej polityki rolnej, a także jej wkład w realizację priorytetowych celów strategii „Europa 2020” będą oceniane według tego, czy będzie ona zdolna:

| — | zapewnić niezależność i bezpieczeństwo zaopatrzenia Europy w żywność dzięki zdrowej i zróżnicowanej produkcji rolnej wysokiej jakości; |
| --- | --- |

—

zapewnić niezależność i bezpieczeństwo zaopatrzenia Europy w żywność dzięki zdrowej i zróżnicowanej produkcji rolnej wysokiej jakości;

| — | zapewnić stałe i wystarczające dochody rolnikom i sektorom produkcji w celu utrzymania i tworzenia trwałego zatrudnienia; |
| --- | --- |

—

zapewnić stałe i wystarczające dochody rolnikom i sektorom produkcji w celu utrzymania i tworzenia trwałego zatrudnienia;

| — | wnieść wkład w przeciwdziałanie zmianie klimatu i w zachowanie różnorodności biologicznej dzięki upowszechnieniu zasady współzależności związanej z kryteriami ekologicznymi oraz dzięki wspieraniu systemów produkcji najlepiej spełniających kryteria ochrony środowiska i zasobów naturalnych; |
| --- | --- |

—

wnieść wkład w przeciwdziałanie zmianie klimatu i w zachowanie różnorodności biologicznej dzięki upowszechnieniu zasady współzależności związanej z kryteriami ekologicznymi oraz dzięki wspieraniu systemów produkcji najlepiej spełniających kryteria ochrony środowiska i zasobów naturalnych;

| — | przyczynić się do spójności terytorialnej w Unii Europejskiej i zapewnić utrzymanie działalności rolniczej oraz dobrze prosperujących społeczności wiejskich we wszystkich regionach Europy. |
| --- | --- |

—

przyczynić się do spójności terytorialnej w Unii Europejskiej i zapewnić utrzymanie działalności rolniczej oraz dobrze prosperujących społeczności wiejskich we wszystkich regionach Europy.

72.   Uważa, że tylko wspólna polityka rolna przekształcona zgodnie z jasnymi kryteriami oraz z uwzględnieniem długoterminowej perspektywy i posiadająca niezbędne środki finansowe stworzy Unii Europejskiej warunki do sprostania istotnym wyzwaniom przyszłości.

Bruksela, 9 czerwca 2010 r.

Przewodnicząca Komitetu Regionów

Mercedes BRESSO

---

| 1.10.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 267/12 |
| --- | --- | --- | --- |

1.10.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 267/12

---

Opinia Komitetu Regionów „Strategia rozszerzenia i najważniejsze wyzwania w latach 2009–2010: potencjalne kraje kandydujące”

(2010/C 267/04)

I.   ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

Ogólne postępy i harmonogram

1.   Z zadowoleniem przyjmuje dokument Komisji „Strategia rozszerzenia i najważniejsze wyzwania w latach 2009–2010” dotyczący potencjalnych krajów kandydujących oraz komunikat w sprawie wniosku Islandii o członkostwo w Unii Europejskiej.

2.   Z zadowoleniem przyjmuje osiągnięte przez potencjalne kraje kandydujące postępy, które doprowadziły do złożenia przez Albanię i Serbię w 2009 r. wniosku o członkowstwo w UE i które przejawiają się w stałym wdrażaniu umów przejściowych dotyczących handlu i kwestii związanych z handlem oraz układów o stabilizacji i stowarzyszeniu we wszystkich potencjalnych krajach kandydujących oraz w kontynuowaniu reform w Kosowie.

3.   Stwierdza, że UE poczyniła znaczne wysiłki w celu przygotowania potencjalnych krajów kandydujących do członkostwa w Unii Europejskiej. Najnowsze działania miały na celu m.in. łagodzenie skutków kryzysu finansowego i dotyczyły propozycji ułatwień wizowych. W obu przypadkach chodzi o działania, które wyraźnie pokazują obywatelom korzyści, jakie przynosi UE.

4.   Z zadowoleniem przyjmuje zniesienie obowiązku wizowego dla obywateli Czarnogóry i Serbii, które umożliwiło im bezwizowe podróżowanie do większości państw UE; wyraża nadzieję, że Albania oraz Bośnia i Hercegowina wkrótce spełnią kryteria pozwalające na zniesienie wiz.

5.   Przyjmuje do wiadomości konkluzje Rady w sprawie strategii Unii Europejskiej na rzecz regionu Morza Bałtyckiego, przyjęte 26 października 2009 r., oraz deklarację Rady Adriatycko-Jońskiej popierającą stworzenie europejskiej strategii na rzecz regionu Morza Adriatyckiego i Morza Jońskiego, przyjętą 5 maja 2010 r. (1) w Ankonie przez ministrów spraw zagranicznych ośmiu państw członkowskich Inicjatywy Adriatycko-Jońskiej (Albanię, Bośnię i Hercegowinę, Chorwację, Grecję, Włochy, Czarnogórę, Serbię oraz Słowenię), i z zadowoleniem stwierdza, że europejska strategia na rzecz makroregionów stanowi istotne narzędzie służące przyspieszeniu integracji także dzięki wyeksponowaniu roli władz lokalnych i regionalnych.

6.   Podkreśla, że szerokie poparcie społeczeństwa dla przyszłego członkostwa jest ważnym czynnikiem wpływającym na powodzenie procesu integracji. Władze lokalne i regionalne mogą wnieść tu ważny wkład oraz przyczynić się do poprawy „potencjału absorpcji” prawodawstwa i wsparcia finansowego UE. W tym celu ogromnie ważne jest, by:

| — | zapewnić gminom i regionom możliwość aktywnego udziału w krajowym procesie integracji, co jest zgodne z zasadami Europejskiej karty samorządu lokalnego Rady Europy; |
| --- | --- |

—

zapewnić gminom i regionom możliwość aktywnego udziału w krajowym procesie integracji, co jest zgodne z zasadami Europejskiej karty samorządu lokalnego Rady Europy;

| — | Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA) powinien zostać ukształtowany tak, by gminy i regiony mogły w szerszym zakresie niż dotychczas korzystać z programu dotyczącego inwestycji i budowania potencjału; |
| --- | --- |

—

Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA) powinien zostać ukształtowany tak, by gminy i regiony mogły w szerszym zakresie niż dotychczas korzystać z programu dotyczącego inwestycji i budowania potencjału;

| — | władze lokalne i regionalne uczestniczyły w procesie integracji, gdyż kryteria kopenhaskie wymagają istnienia stabilnych instytucji i stabilnego systemu finansowania; powstaje w ten sposób podstawa do stworzenia przejrzystego systemu przygotowawczego i decyzyjnego; |
| --- | --- |

—

władze lokalne i regionalne uczestniczyły w procesie integracji, gdyż kryteria kopenhaskie wymagają istnienia stabilnych instytucji i stabilnego systemu finansowania; powstaje w ten sposób podstawa do stworzenia przejrzystego systemu przygotowawczego i decyzyjnego;

| — | zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1085/2006 zakres zastosowania IPA obejmuje „(a) wzmacnianie instytucji demokratycznych [...]” i „(c) reformę administracji publicznej, w tym ustanowienie systemu umożliwiającego decentralizację zarządzania pomocą w kraju będącym beneficjentem [...]”; zważywszy na ten zakres zastosowania, a także na obecne praktyki w potencjalnych krajach kandydujących, rozporządzenie powinno przewidywać obowiązkowy mechanizm konsultacji z przedstawicielami samorządu lokalnego i regionalnego na etapie programowania IPA; |
| --- | --- |

—

zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1085/2006 zakres zastosowania IPA obejmuje „(a) wzmacnianie instytucji demokratycznych [...]” i „(c) reformę administracji publicznej, w tym ustanowienie systemu umożliwiającego decentralizację zarządzania pomocą w kraju będącym beneficjentem [...]”; zważywszy na ten zakres zastosowania, a także na obecne praktyki w potencjalnych krajach kandydujących, rozporządzenie powinno przewidywać obowiązkowy mechanizm konsultacji z przedstawicielami samorządu lokalnego i regionalnego na etapie programowania IPA;

| — | czas programowania IPA na szczeblu krajowym jest niedopuszczalnie długi, w związku z czym Komitet zaleca, by Komisja niezwłocznie dokonała przeglądu warunków programowania w celu usprawnienia procedur. |
| --- | --- |

—

czas programowania IPA na szczeblu krajowym jest niedopuszczalnie długi, w związku z czym Komitet zaleca, by Komisja niezwłocznie dokonała przeglądu warunków programowania w celu usprawnienia procedur.

Działania informacyjne

7.   Stwierdza, że organy szczebla lokalnego i regionalnego są w szczególnie dobrej pozycji, by włączyć się w dialog z obywatelami i informować ich o procesie integracji oraz o trudnych zadaniach związanych z dostosowywaniem się do wspólnotowego dorobku prawnego.

8.   Podkreśla, jak ważne jest, by UE wspierała współudział i odpowiedni dostęp do informacji wszystkich grup społeczeństwa. Zwłaszcza w młodych demokracjach bardzo ważny jest dostęp do informacji, gdyż w krajach tych często pojawiają się tendencje populistyczne, którym nie zawsze można przeciwdziałać za pomocą pluralistycznych debat.

9.   Podkreśla znaczenie działań informacyjnych UE oraz konkretnej i precyzyjnej analizy sytuacji w potencjalnych krajach kandydujących. Gdyby tego zabrakło, mogą pojawić się nieodpowiadające rzeczywistości interpretacje stanu rzeczy, co może utrudnić rządom odpowiedzialnym za integrację sprostanie wszystkim aspektom tego procesu. Otwarta debata i dobrze poinformowani obywatele mogą natomiast przyczynić się do osłabienia problematycznych rozwiązań systemowych, które z biegiem czasu doprowadziły do utrwalenia się konfliktów etnicznych.

Budowanie potencjału

10.   Jest zdania, że program IPA powinien być lepiej wykorzystywany, aby dać gminom i regionom oraz społeczeństwu obywatelskiemu możliwość przyczynienia się, dzięki ich wiedzy i umiejętnościom, do wzmocnienia procesu integracji. Ponadto IPA może pomóc w rozwoju instytucjonalnym na wszystkich szczeblach.

11.   Podziela zdanie Komisji, że wewnętrzne procesy współpracy w danym regionie mają duże znaczenie dla procesu integracji. Sieć NALAS (2), utworzona na szczeblu regionu przez władze lokalne, jest dobrym przykładem wymiany między różnymi państwami.

12.   Stwierdza, że komunikat Komisji miałby znacznie większy ciężar gatunkowy, gdyby zwrócono w nim większą uwagę na szczebel lokalny i regionalny. Po przystąpieniu do UE istotna część prawodawstwa jest bowiem wdrażania na tych właśnie poziomach.

13.   Ubolewa nad tym, że Komisja nie przeprowadza regularnie w krajach kandydujących także ocen dotyczących potencjału szczebli niższych niż ogólnokrajowy.

Szczebel lokalny i regionalny oraz społeczeństwo obywatelskie

14.   Jest zdania, że społeczeństwo obywatelskie ma duże znaczenie dla tworzenia stabilnej demokracji. Dlatego również ono powinno być reprezentowane w procesie integracji.

15.   Zaleca nasilenie prac legislacyjnych, które mogą przyczynić się do wsparcia grup społecznych wymagających ochrony. W wielu krajach kandydujących zagadnienia związane ze zdrowiem publicznym i polityką społeczną oraz kwestie słabej pozycji kobiet i ich równouprawnienia pozostają na dalszym planie.

16.   Stwierdza, że zdolność potencjalnych krajów kandydujących do odpowiedniego uwzględnienia interesów mniejszości ma ogromne znaczenie dla procesu integracji. Praktyczne rozwiązania oparte na obopólnym porozumieniu można często osiągnąć właśnie na szczeblu lokalnym lub regionalnym.

17.   Podziela zdanie Komisji co do konieczności wzmocnienia potencjału instytucjonalnego w potencjalnych krajach kandydujących. Kiedy regionalna szkoła administracji publicznej rozpocznie działalność, będzie bardzo ważne, by przedstawiciele szczebla regionalnego i lokalnego mogli korzystać z jej oferty edukacyjnej.

Uwagi dotyczące poszczególnych państw

Albania

18.   Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że opozycja znów uczestniczy w pracach parlamentu, chociaż udział ten podlega pewnym ograniczeniom. W Albanii nadal brakuje koniecznej dla procesu integracji koordynacji między poszczególnymi warstwami społeczeństwa.

19.   Stwierdza, że w wielu dziedzinach osiągnięto postępy w harmonizacji przepisów ze wspólnotowym dorobkiem prawnym, zwłaszcza od czasu złożenia przez Albanię oficjalnego wniosku o członkostwo w UE. Kiedy rozpoczną się oficjalne negocjacje, będą one prowadzone zgodnie z procedurą przewidzianą w traktacie z Lizbony, w ramach której ważne jest informowanie gmin i regionów oraz ich zaangażowanie.

20.   Podkreśla, że ważne jest, by gminy uczestniczyły w działaniach, do których przygotowuje się teraz Albania – tzn. w przyszłym procesie negocjacji.

21.   Podkreśla wagę stosowania instrumentów Komisji wspierających budowanie potencjału (Twinning, TAIEX, SIGMA) podczas realizowanej aktualnie w Albanii reformy administracyjnej dotyczącej wszystkich szczebli. Ma to kluczowe znaczenie zarówno dla tworzenia efektywnych i przejrzystych instytucji, jak i dla wspomagania działań na rzecz ograniczenia korupcji, która stanowi poważny problem.

22.   Uznaje za ważne, by Albania przyspieszyła prace nad rozwojem sprawnie funkcjonującego rynku nieruchomości. Taki proces stwarza gminom możliwość poprawienia swej bazy podatkowej w dłuższym okresie.

23.   Przypomina, że decentralizacja znajduje się w Albanii wciąż w stadium początkowym. Przyjęte przepisy prawne, które powinny być wdrażane na szczeblu lokalnym, nie zawsze są stosowane. Wprowadzanie w życie prawodawstwa jest ważne zwłaszcza dla ochrony interesów mniejszości.

24.   Zauważa przy tym, że Komisja w swym komunikacie w części poświeconej prawom ekonomicznym i społecznym ograniczyła się do oceny działalności legislacyjnej. Należy jednak zająć się także kwestią wdrażania i wyjaśnić, w jakim stopniu braki w zakresie stosowania nowych przepisów prawnych wpływają na sytuację grup znajdujących się w trudniejszym położeniu.

25.   Podziela zdanie Komisji, że osiągnięto postępy w dziedzinie podatków. Jednocześnie stwierdza jednak, że w procesie decentralizacji pojawiają się pewne zagrożenia ze względu na brak równowagi między przypisanymi kompetencjami a przydzielanymi środkami.

Bośnia i Hercegowina

26.   Stwierdza, że konstytucja Bośni, dla której podstawą było porozumienie pokojowe z Dayton, spowodowała powstanie skomplikowanej struktury administracyjnej. Sposób, w jaki zostało skonstruowane porozumienie z Dayton, jest jednym z powodów, dla których Bośnia i Hercegowina nie posiada mocy decyzyjnej koniecznej w celu dostosowania się do europejskiego prawodawstwa. Podzielona Bośnia potrzebuje władz, które będą w stanie przezwyciężyć konflikty i doprowadzić do znalezienia wspólnych rozwiązań. Posiadanie przywódców, którzy przy podejmowaniu decyzji kierują się kwestiami etnicznymi, nie leży w interesie obywateli Bośni.

27.   Wyraża ubolewanie z powodu załamania się rozmów prowadzonych w bazie Butmir w sprawie reform konstytucjonalnych i wzywa przywódców wszystkich grup etnicznych w Bośni i Hercegowinie do znalezienia akceptowalnego rozwiązania, tak by kraj ten mógł osiągnąć pełną suwerenność i możliwość kontynuowania reform i procesu integracji europejskiej.

28.   Zauważa ponadto, że kiedy tylko skutki takich rozczłonkowanych rządów staną się jasne dla społeczności Bośni, pojawią się naciski na system decyzyjny, które ostatecznie doprowadzą do zrealizowania reform. Aby taki bodziec się pojawił, UE musi jasno powiedzieć, przed jaką alternatywą polityczną stoi ten kraj: koncentrowanie się w dalszym ciągu na kwestiach zaostrzających konflikty albo też prowadzenie polityki, która otworzy kraj na cztery swobody rynku wewnętrznego.

29.   Dochodzi do wniosku, że kwestia wiz wskazuje na to, że debata musi przybrać nową formę i dotyczyć nowych treści. Sprawa wiz pokazuje jasno, że gdy opinia publiczna się tego domaga, decydenci na szczeblu krajowym okazują się również zdolni do działania. UE, a zwłaszcza Komitet Regionów, ma tu do odegrania odpowiedzialną rolę. Za pośrednictwem szczebla lokalnego trzeba informować bośniackich obywateli o wymaganiach i zaletach integracji. W tym kontekście trzeba wzmocnić zaangażowanie i spójność oraz położyć większy nacisk na wartości i idee zgodne z zasadą poszanowania jednostki ludzkiej i jej praw.

30.   Podziela zdanie Komisji, że obecna forma organizacji społeczeństwa jest nieefektywna, co ma negatywny wpływ na klimat gospodarczy.

31.   Jest zdania, że istnieją sposoby wsparcia sił reformatorskich w Bośni – sił, które chcą dążyć zarówno do wzmocnienia państwa, jak i do decentralizacji i silniejszej pozycji gmin. Obywatele, którzy pragną podróżować i którzy zrozumieli, dlaczego brakuje inwestycji lub dlaczego fundusze strukturalne nadal pozostają w sferze marzeń, mogą stać się grupą, która skieruje debatę na inne dziedziny niż polityka wizowa. Komitet Regionów powinien uczestniczyć w działaniach informacyjnych i wspierać spotkania z przedstawicielami demokratycznie wybranych władz lokalnych w Bośni, którzy mogą przyczynić się do zmian.

32.   Stwierdza, że złożona forma organizacji społeczeństwa spowodowała, że gminy i ich związki posiadają jedynie ograniczone informacje o UE i środkach z IPA.

33.   Dochodzi do wniosku, że w wielu dziedzinach kompetencji trzeba wzmocnić szczebel krajowy, gdyż to właśnie on jest odpowiedzialny za wspólne prawodawstwo dotyczące spraw lokalnych.

34.   Opowiada się za tym, by środki z IPA były dostępne także na działania prowadzone przez szczebel lokalny.

Serbia

35.   Z zadowoleniem przyjmuje zaakceptowanie przez parlament Serbii nowego statutu Prowincji Autonomicznej Wojwodina, który zaczął obowiązywać od 1 stycznia 2010 r. i który wzmacnia kompetencje tego regionu. Stwierdza także, że Serbia poczyniła znaczące postępy w procesie integracji. Jednakże, jeśli chodzi o proces decentralizacji, to kraj ten pozostaje nadal dość rozczłonkowany i należy wskazać na niepotrzebne nakładanie się kompetencji różnych ministeriów. W ramach trwających obecnie reform pracuje się nad stworzeniem szczebla regionalnego odpowiedzialnego za kwestie rozwoju i wzrostu gospodarczego, jednak nie ma zgodności co do praktycznych sposobów realizacji tego projektu. Zdaniem Komitetu wzmocnienie potencjału, któremu towarzyszyć będzie międzynarodowe wsparcie dla stowarzyszenia gmin Serbii (3), przyczynia się w dużym stopniu do modernizacji gmin.

36.   Zwraca uwagę, że proces integracji musi iść w parze z wewnętrznym procesem reform na wszystkich poziomach organizacji społeczeństwa.

37.   Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że powołanej w marcu 2009 r. krajowej radzie ds. decentralizacji Republiki Serbskiej (National Council for Decentralisation of the Republic of Serbia) powierzono zadanie przygotowania, we współpracy z grupą ekspertów, kompleksowej strategii decentralizacji według standardów europejskich. Może się to przyczynić do wzmocnienia przyszłych reform.

38.   Z zadowoleniem przyjmuje osiągnięty postęp w dziedzinie wzmocnienia instytucji w gminach. Solidne i tym samym przewidywalne finanse mają kluczowe znaczenie i wymagają podjęcia nie tylko działań wspierających rozbudowę potencjału, lecz również wysiłków mających zapewnić pełne poszanowanie przez gminy kryteriów kopenhaskich dotyczących stabilnych instytucji publicznych. Ważną kwestią na przyszłość jest zwrot gminom ziemi, jak też stworzenie im możliwości nabywania własności.

39.   Stwierdza, że niektórym gminom trudno jest zagwarantować podstawowe usługi, choć Serbia dysponuje systemem wyrównywania dochodów z podatków. Do niezbędnych reform, które należy przeprowadzić, należą m.in. środki na rzecz zwiększenia autonomii finansowej gmin. Można by to osiągnąć dzięki zasadzie finansowania, zgodnie z którą koszty związane z nowymi obszarami kompetencji powinny być pokrywane ze środków państwowych.

40.   Z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Serbii polegającą na promowaniu wdrożonych przez gminy środków na rzecz ochrony środowiska poprzez fundusz środowiskowy, którego zasoby pochodzą z podatków na ochronę środowiska. Stanowi to dobry przykład środków, które mogą pomóc w dostosowaniu się samorządów terytorialnych do prawodawstwa UE. Część wpływów z podatków trafia bezpośrednio do gmin jako środki przeznaczone na konkretne cele i może zostać wykorzystana np. w celu rozbudowy kompetencji potrzebnych do przygotowania badań oddziaływania na środowisko.

41.   Stwierdza, że IPA jest postrzegany przede wszystkim jako instrument służący reformie centralnej administracji publicznej w Serbii oraz propagowaniu szerzej zakrojonych działań w obszarze infrastruktury. Z tego względu ubolewa, że tylko niewielka jego część przeznaczona jest na pilnie potrzebne działania, jak np. budowanie potencjału na szczeblu lokalnym.

42.   Z zadowoleniem przyjmuje rezolucję serbskiego parlamentu z 31 marca 2010 r. dotyczącą wydarzeń w Srebrenicy w lipcu 1995 r. Przyjęcie rezolucji, w której potępiono dokonaną wówczas masakrę, jest dla Serbów ważnym krokiem w procesie rozliczania się z własną historią. Rząd Serbii dał tym samym pozytywny sygnał dla pojednania, dla rozwoju Serbii oraz dla dalszego zacieśnienia stosunków z Unią Europejską.

Kosowo (4)

43.   Z zadowoleniem przyjmuje proces stabilizacji w Kosowie. Działania podjęte przez organizacje międzynarodowe, w tym także liczne państwa członkowskie UE, utorowały drogę do stabilnych rządów prawa i większego bezpieczeństwa dla obywateli. Niektóre aspekty tego rozwoju w kierunku większej stabilności przywołują jednak na myśl sytuację w Bośni i Hercegowinie i niosą ryzyko podziałów etnicznych mogących negatywnie wpłynąć na przyszłą integrację. Może to utrudnić proces integracji w Kosowie, w którym poziom wykształcenia społeczeństwa jest niski, a instytucje publiczne – słabo rozwinięte.

44.   Podkreśla, że utrzymanie praworządności w Kosowie ma pierwszorzędne znaczenie i przyznaje, że międzynarodowa obecność w Kosowie odgrywa zasadniczą rolę w zapewnieniu pokojowego współżycia różnych grup etnicznych.

45.   Z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy dotyczące reformy samorządowej oraz działania na rzecz decentralizacji w Kosowie.

46.   Konstatuje, iż obecne wydarzenia w Kosowie prowadzą do dalszego wyłaniania się jednostek terytorialnych o charakterze etnicznym, co czyni dialog na szczeblu lokalnym tym bardziej niezbędnym. Organy współpracy na szczeblu lokalnym mają więc do odegrania ważną rolę w zakresie propagowania współpracy na płaszczyźnie lokalnej. Wspólne projekty IPA mogłyby posłużyć przezwyciężeniu istniejących niezgodności. Mając na względzie przyszły rozwój Kosowa oraz nie tylko ograniczone zasoby publiczne w kraju, lecz również istotną rolę instytucji w promowaniu solidarności społecznej i upowszechnienia podstawowych usług społecznych, należy unikać w miarę możliwości tworzenia podwójnych instytucji (szkół, szpitali itp.) służących poszczególnym grupom etnicznym. Takie zjawisko byłoby postrzegane jako dowód fiaska politycznego oraz niewłaściwego obchodzenia się ze środkami publicznymi, a przede wszystkim pogłębiłoby jeszcze bardziej podziały etniczne.

47.   Zaleca zwrócenie szczególnej uwagi na możliwości edukacyjne w Kosowie, tak aby kraj ten mógł czerpać korzyści ze swojej struktury demograficznej. Istnieje poważne ryzyko, że duża część licznej populacji młodych ludzi opuści kraj po skończeniu szkoły.

48.   Podkreśla, że rozbudowa potencjału instytucji jest bardzo ważna dla efektywnego wykorzystania ograniczonych zasobów kraju. Jednocześnie zostaną dzięki temu uwolnione środki na poprawę np. opieki zdrowotnej.

49.   Podziela stanowisko Komisji, iż niezbędne są kompleksowe działania szkoleniowe, by zapewnić skuteczniejsze wdrażanie przyjętych niedawno przepisów w zakresie udzielania zamówień publicznych.

50.   Zaleca, by wykorzystać program IPA jako instrument szeroko zakrojonego rozbudowywania potencjału w Kosowie. Dzięki temu można by zwiększyć w całym kraju wiedzę na temat wymogów związanych z integracją oraz korzyści płynących z przystąpienia do UE.

Czarnogóra

51.   Z zadowoleniem przyjmuje zdecydowane działania Czarnogóry w kierunku integracji z UE. Znajduje to odzwierciedlenie szczególnie w ramach zinstytucjonalizowanego dialogu między przedstawicielami rządu i władzami samorządowymi, który ma miejsce kilka razy w roku.

52.   Podziela zdanie Komisji, iż na wszystkich poziomach administracji publicznej w Czarnogórze brakuje wykwalifikowanych pracowników. W związku z tym rząd kieruje zasoby na zadania koordynacyjne, w które silnie zaangażowane są władze lokalne. Osiągnięto przy tym pozytywne rezultaty zarówno z punktu widzenia tempa procesów reform, jak i potencjału w zakresie koordynacji działań zewnętrznych dawców środków finansowych. Wszystko to stało się możliwe dzięki temu, iż w ramach programu IPA centralną rolę przydzielono szczeblowi lokalnemu.

53.   Stwierdza, że proces reform trwa już dość długo, lecz zanim rozpoczęto obecną reformę samorządową, odbyła się szeroko zakrojona debata na temat roli burmistrzów i dobrowolnego łączenia się władz lokalnych w celu lepszego przygotowania się do korzystania ze wsparcia funduszy strukturalnych.

54.   Z zadowoleniem przyjmuje zaostrzenie przepisów dotyczących ograniczania korupcji w trakcie wyborów do władz lokalnych oraz korupcji ogólnie dzięki wzmocnieniu nadzoru z zewnątrz.

55.   Stwierdza, że wpływ władz lokalnych na ustalanie wysokości podatków jest ograniczony, co odbija się na samorządzie lokalnym.

56.   Konstatuje ponadto, że okres trzech lat, które muszą upłynąć między fazą planowania programu a jego rozpoczęciem w celu wdrożenia w kraju pierwszych projektów finansowanych z IPA, jest niedopuszczalnie długi. Nawet jeśli etap przygotowań będzie w przyszłym roku krótszy w przypadku wsparcia z IPA, to i tak należy uprościć przepisy, aby skrócić terminy.

Islandia

57.   Zgadza się z zaleceniem Komisji Europejskiej, by otworzyć negocjacje w sprawie przystąpienia Islandii do UE, i popiera włączenie tego kraju do zakresu zastosowania Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (IPA) jako beneficjenta przedakcesyjnej pomocy finansowej.

Bruksela, 9 czerwca 2010 r.

Przewodnicząca Komitetu Regionów

Mercedes BRESSO

---

(1)  www.aii-ps.org.

1

(2)  Network of Associations of Local Authorities of South East Europe (Sieć Stowarzyszeń Samorządów Lokalnych Europy Południowo-Wschodniej).

2

(3)  Stała Konferencja Miast i Gmin.

3

(4)  W rozumieniu rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1244/99.

4

---

| 1.10.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 267/17 |
| --- | --- | --- | --- |

1.10.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 267/17

---

Opinia Komitetu Regionów „Pakiet wiosenny: plan działań UE na rzecz realizacji milenijnych celów rozwoju”

(2010/C 267/05)

I.   ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

A.   Uwagi ogólne

1.   Podziela wolę polityczną Komisji, by utrzymać przewodnią rolę Unii Europejskiej (UE) w ograniczaniu ubóstwa na świecie, wyrażoną w 2000 r. poprzez przyjęcie w ramach ONZ milenijnych celów rozwoju (MCR) (1).

2.   Wyraża zadowolenie z opracowania dwunastopunktowego planu działań UE, opartego na licznych dokumentach tworzących „pakiet wiosenny”, których szczegółowy wykaz znajduje się w załączniku. Celem UE jest przygotowanie wspólnego stanowiska z myślą o szczycie nowojorskim ONZ, który odbędzie się w dniach 20–22 września bieżącego roku. Pomimo trwającego poważnego kryzysu gospodarczego, społecznego i finansowego ostatecznym celem jest skuteczniejsze przeciwdziałanie ubóstwu setek milionów kobiet, mężczyzn i dzieci oraz określenie konkretnych sposobów działania, aby zapewnić przestrzeganie zobowiązań MCR, których termin realizacji upływa w 2015 r.

3.   Wyraża zadowolenie z tego, że wspomniane dokumenty, bogate w analizy i propozycje, pozwalają ocenić bieżącą sytuację na świecie: zawierają jasne i szczegółowe informacje dotyczące stopnia – raczej umiarkowanego – osiągnięcia każdego z milenijnych celów rozwoju oraz wysiłków finansowych podjętych przez państwa członkowskie w ramach oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA); świadczą o złożoności inicjatyw podjętych przez UE, zarówno w wymiarze wewnętrznym, jak i na różnorakich forach międzynarodowych, w celu przygotowania poszczególnych stron do walki o osiągniecie tych celów, a jednocześnie zawierają analizę opóźnień i słabych punktów; wskazują też nowe kierunki działań mających na celu przyspieszenie postępów, jakich należy dokonać.

4.   Wyraża tym większe ubolewanie, że władze regionalne i lokalne, zarówno UE, jak i krajów beneficjentów, nie zostały wyraźnie (2) wymienione wśród partnerów zaangażowanych w realizację MCR w pierwszym komunikacie Komisji. Pominięcie to jest sprzeczne z Konsensusem europejskim w sprawie rozwoju z 2005 r., w którym podsumowano główne kierunki polityki europejskiej w tej dziedzinie; z komunikatem Komisji z 2008 r., w którym wyraźnie uznano władze regionalne i lokalne za podmioty rozwoju; z konkluzjami Rady w sprawie tego komunikatu przyjętymi 10 listopada 2008 r. oraz z dialogiem prowadzonym między Komisją a Komitetem Regionów – reprezentantem instytucjonalnym władz regionalnych i lokalnych, od czasu jednogłośnego przyjęcia w dniu 22 kwietnia 2009 r. opinii KR-u nr 312/2008 wersja ostateczna.

5.   Uważa za konieczne wypełnienie tej luki w dokumencie, który po rozpatrzeniu przez Radę i Parlament stanie się wspólnym stanowiskiem UE, oraz uznanie ważnej roli europejskich władz regionalnych i lokalnych i ich odpowiedników w ograniczaniu ubóstwa.

B.   Uwagi dotyczące poszczególnych dziedzin

6.   Pragnie uniknąć ponownego szczegółowego opisu zaangażowania europejskich władz regionalnych i lokalnych oraz rządów lokalnych państw beneficjentów w pomoc na rzecz realizacji milenijnych celów rozwoju w poszanowaniu demokratycznego sprawowania rządów (3) – miał już okazję podkreślić to zaangażowanie oraz sformułować propozycje w opiniach w sprawie współpracy na rzecz rozwoju samorządów lokalnych, jakie przyjął od 2005 r. (4), i może zakładać, że debata została zamknięta.

7.   Przypomina, że w planie działania z Akry (2008 r.) uznano rolę władz lokalnych i regionalnych w nowej strukturze pomocy

8.   Uważa jednak za stosowne podkreślenie niektórych kwestii dotyczących bezpośrednio władz regionalnych i lokalnych, w chwili gdy UE zamierza przedstawić swoje stanowisko na arenie międzynarodowej.

Realizacja milenijnych celów rozwoju i komunikaty tematyczne

9.   Przypomina, że siedem z ośmiu MCR (1) dotyczy bardzo konkretnych aspektów ubóstwa. Podsumowanie z 2010 r. – w dwóch trzecich drogi do osiągnięcia celów – ujawnia kontrasty. Jest raczej pozytywne w przypadku lekkiego zmniejszenia skrajnego ubóstwa, umieralności dzieci poniżej piątego roku życia, epidemii i dostępu do wody pitnej. Pozostaje negatywne, a nawet bardzo negatywne w przypadku głodu i niedożywienia, nierównego dostępu do edukacji, umieralności okołoporodowej, AIDS i oczyszczania ścieków. Należy docenić ten ogólny wynik, będący także skutkiem kryzysu żywnościowego, a następnie gospodarczego i finansowego, mając na uwadze dysproporcje wewnątrz poszczególnych krajów, a zwłaszcza między regionami świata: o ile np. wzrost w Chinach powoduje podniesienie niektórych wskaźników, o tyle w Afryce Subsaharyjskiej występuje nagromadzenie najpoważniejszych opóźnień w zakresie dostępu dzieci do szkół podstawowych, przeciwdziałania AIDS i dostępu do technik oczyszczania ścieków. Przypomina także, że realizacja tych siedmiu MCR jest uwarunkowana celem ósmym: „Stworzenie globalnego partnerskiego porozumienia na rzecz rozwoju”, który jest podstawą, pomimo sytuacji kryzysu, solidarnego zaangażowania wszystkich podmiotów na rzecz zwalczania ubóstwa na świecie.

10.   Podziela opinię Komisji, zgodnie z którą MCR są wzajemnie zależne. W celu uzupełnienia i skomentowania przykładów zawartych w dokumentach pakietu wiosennego można też wspomnieć o dostępie do wody, problemie nadzorowanym przez UE w ramach funduszu wodnego, który jest także bardzo często poruszaną dziedziną współpracy między europejskimi władzami regionalnymi i lokalnymi. Woda zdatna do picia wpływa na stan zdrowia całego społeczeństwa, jej dostępność umożliwia poprawę stanu rolnictwa, a tym samym wzrost jakości żywności, oraz odmianę losu kobiet mających dzięki temu mniej obowiązków, zwłaszcza dziewcząt, które mogą w związku z tym uzyskać dostęp do edukacji.

11.   Podkreśla, że postępy w realizacji MCR można poczynić dzięki uruchomieniu systemów krajowych, które w ramach planowania i podziału środków uwzględniałyby tzw. usługi podstawowe, a tym samym mogłyby skutecznie zaspokoić podstawowe potrzeby ludności.

12.   W tym kontekście przypomina o fundamentalnej roli władz regionalnych i lokalnych we wprowadzaniu i organizowaniu tego rodzaju usług w poszanowaniu demokratycznego i skutecznego sprawowania rządów, dyktowanego troską o dobro ludności.

13.   Podejście lokalne wydaje się także niezbędne, gdy chcemy poruszyć jeden z głównych problemów, jakie pojawią się na drodze do osiągnięcia milenijnych celów rozwoju – problem zmian demograficznych. Jeżeli nie zostaną uwzględnione potrzeby w zakresie rozwoju na szczeblu lokalnym, a w szczególności nie zostanie udzielone wsparcie drobnym gospodarstwom rolnym, migracja ludności ze wsi spowoduje zwiększenie ubóstwa w dużych aglomeracjach miejskich i uniemożliwi zarządzanie nimi lub też zasili szlaki migracyjne prowadzące do innych państw.

14.   W związku z tym wzywa Komisję do uwzględnienia tego lokalnego podejścia do rozwoju przy opracowywaniu z krajami partnerskimi dokumentów dotyczących strategii regionalnych (tzn. dotyczących kilku krajów) i krajowych. Przypomina w tym kontekście o konieczności włączenia władz regionalnych i lokalnych w opracowywanie i wdrażanie programów rozwoju. Odpowiedź na wyzwania globalizacji zakłada w rzeczywistości uwzględnienie władz, które, w terenie, są odpowiedzialne za demokratyczne sprawowanie rządów i rozwój lokalny.

15.   Co więcej, poprzez stosowne działania, władze lokalne i regionalne przyczyniają się do uświadamiania ogółowi społeczeństwa sytuacji biedy na świecie w kontekście kryzysu i konieczności reagowania na nie w perspektywie rozwoju. Działania te, dzięki swojemu świadectwu solidarności i wymiany, mogą być także okazją dla imigrantów do ponownego odkrycia swoich korzeni kulturowych i do udziału we wzmacnianiu, w ich krajach pochodzenia, instytucji i swobód obywatelskich przyczyniających się do rozwoju.

Finansowanie rozwoju

Oficjalna pomoc rozwojowa (ODA)

16.   Z zadowoleniem przyjmuje, że UE (Komisja i państwa członkowskie) jest głównym ofiarodawcą ODA na świecie (5): nawet jeśli kwota unijnej ODA w 2010 r. (szacowana na ok. 0,45 % PNB) jest niższa od zakładanej w ustalonych celach przejściowych, to plasuje się ona dużo powyżej średniej kwoty pomocy w krajach bogatych (0,31 % PNB w 2010 r.).

17.   Pragnie zwrócić uwagę, że niektóre państwa członkowskie ujmują w ramach krajowej ODA kwoty, które samorządy regionalne i lokalne przeznaczają na współpracę zdecentralizowaną, podczas gdy inne państwa z rozmaitych względów tego nie robią.

18.   W związku z tym uważa za konieczne jasne ustalenie udziału samorządów regionalnych i lokalnych w ODA na szczeblu krajowym i światowym.

19.   Uważa, że przejrzyste dane mogą też przyczynić się do zwiększenia zaangażowania finansowego władz regionalnych i lokalnych w ograniczanie ubóstwa na świecie. Nawet jeśli ogólny wkład władz regionalnych i lokalnych znacznie przewyższa ich udział finansowy, to niektóre z nich postawiły już sobie za cel przeznaczenie 0,7 % zasobów na współpracę ukierunkowaną na pomoc dla krajów rozwijających się. W niektórych przypadkach uruchomiły także mechanizmy finansowe umożliwiające zaspokojenie pewnych konkretnych potrzeb (np. dostępu do wody w przypadku Francji).

20.   Ponadto, można by rozważyć możliwość, aby każdy ze stu tysięcy samorządów regionalnych i lokalnych, z poszanowaniem stosownego prawodawstwa krajowego, podjął decyzję o dobrowolnym przeznaczeniu co najmniej 1 euro na mieszkańca na pomoc rozwojową. Władze regionalne i lokalne, które nie prowadzą bezpośrednio działań w zakresie współpracy zdecentralizowanej, mogłyby przekazywać swój wkład funduszowi pomocy rozwojowej samorządów lokalnych, tak jak obecnie dzieje się to w Hiszpanii. Działania, które przyczyniają się pośrednio do rozwoju (na przykład te, które dotyczą uwrażliwiania społeczeństwa na ubóstwo na świecie) mogłyby również być ujęte w tym wkładzie.

Systemy podatkowe krajów rozwijających się

21.   Podziela troskę władz europejskich o to, by we współpracy z krajami rozwijającymi się dążyć do oparcia wpływów z podatków w tych krajach na podstawach i praktykach zgodnych z demokratycznym sprawowaniem rządów, poprzez zwalczanie rajów podatkowych i korupcji, i popiera inicjatywy, jakie władze europejskie zamierzają podjąć w tej sprawie.

22.   W tym kontekście pragnie podkreślić cztery kwestie:

| — | władze regionalne i lokalne krajów będących beneficjentami pomocy potrzebują zasobów, aby sprostać powierzonym im obowiązkom, i nie mogą być uzależnione wyłącznie od przypadkowych skutków ODA, zwłaszcza wsparcia budżetowego; |
| --- | --- |

—

władze regionalne i lokalne krajów będących beneficjentami pomocy potrzebują zasobów, aby sprostać powierzonym im obowiązkom, i nie mogą być uzależnione wyłącznie od przypadkowych skutków ODA, zwłaszcza wsparcia budżetowego;

| — | ich urzędnicy potrzebują także pomocy technicznej, której udzielenie deklaruje UE w odniesieniu do administracji szczebla krajowego; |
| --- | --- |

—

ich urzędnicy potrzebują także pomocy technicznej, której udzielenie deklaruje UE w odniesieniu do administracji szczebla krajowego;

| — | europejskie władze regionalne i lokalne niezwłocznie zajęły się tym podstawowym problemem, włączając do części instytucjonalnej współpracy zdecentralizowanej wsparcie na rzecz organizacji lokalnego systemu podatkowego i zarządzania nim; |
| --- | --- |

—

europejskie władze regionalne i lokalne niezwłocznie zajęły się tym podstawowym problemem, włączając do części instytucjonalnej współpracy zdecentralizowanej wsparcie na rzecz organizacji lokalnego systemu podatkowego i zarządzania nim;

| — | w wypadku, gdy przewidziano wsparcie z budżetu europejskiego, powinno ono być jednak bardziej bezpośrednio ukierunkowane na pomoc dla władz lokalnych i regionalnych. |
| --- | --- |

—

w wypadku, gdy przewidziano wsparcie z budżetu europejskiego, powinno ono być jednak bardziej bezpośrednio ukierunkowane na pomoc dla władz lokalnych i regionalnych.

23.   Podkreśla rolę, jaką odgrywają samorządy regionalne i lokalne w połączeniu ze społeczeństwem obywatelskim w kształceniu na rzecz rozwoju oraz uwrażliwianiu opinii publicznej na problem ubóstwa na świecie. Bez inicjatyw lokalnych i zaufania społecznego dotyczącego wykorzystywania środków byłoby jeszcze trudniej wytłumaczyć obywatelom europejskim w chwili kryzysu potrzebę solidarności finansowej z innymi kontynentami naszej planety.

Mechanizmy instytucjonalne

Spójność strategii europejskich

24.   Wyraża uznanie dla inicjatyw podjętych przez UE w celu wdrożenia zasady zawartej w Konsensusie europejskim w sprawie rozwoju, zgodnie z którą europejskie strategie niedotyczące rozwoju nie powinny być przeszkodą dla realizacji milenijnych celów rozwoju, i przypomina, że podczas posiedzenia Rady w listopadzie 2009 r. zadecydowano, że należy skoncentrować wysiłki na pięciu dziedzinach priorytetowych spośród dwunastu strategii, których dotyczą cele, tzn. na handlu i finansach, zmianie klimatu, światowym bezpieczeństwie żywnościowym, migracji i bezpieczeństwie.

25.   Przywołując jedynie wybrane kwestie, zauważa w związku z tym, że w reformie wspólnej polityki rolnej po 2013 r. trzeba będzie uwzględnić bezpieczeństwo żywnościowe na świecie, a migracja wysoko wykwalifikowanych specjalistów z krajów rozwijających się będzie wspierana w formie cyrkulacyjnej, aby nie pozbawiać tych krajów kompetencji o największym znaczeniu dla rozwoju i osiągnięcia milenijnych celów rozwoju, zwłaszcza w dziedzinie ochrony zdrowia. Podobnie w działaniach lokalnych na rzecz rozwoju terytorialnego należy uwzględniać wymiar środowiskowy.

Skuteczność pomocy

26.   W swojej opinii nr 312/08 fin, przyjętej w kwietniu 2009 r., KR otwarcie wyraził uznanie dla „decydującego kroku naprzód”, jakim jest deklaracja paryska dotycząca harmonizacji pomocy, przyjęta w 2005 r., i wzywał do tego, aby w warunkach porozumienia i przejrzystości tworzyć powiązania między poszczególnymi szczeblami współpracy. Ponieważ harmonizacja odpowiednich działań wymaga, aby były one znane, KR zainicjował w ścisłej współpracy z Komisją Europejską przygotowanie internetowego atlasu współpracy zdecentralizowanej, aby posiąść bardziej szczegółową niż dotychczas wiedzę dotyczącą podziału obowiązków i sposobów działania w europejskich samorządach lokalnych.

27.   Pragnie podkreślić, że stosunki nawiązane między europejskimi samorządami regionalnymi i lokalnymi a ich odpowiednikami w krajach partnerskich umożliwiają konkretne postępy we wdrażaniu zasad upodmiotowienia demokratycznego i dostosowania do priorytetów i specyficznych cech krajów partnerskich, które są centralnym elementem deklaracji paryskiej i planu działania z Akry; wdrażanie tych zasad nie powinno pozostać jedynie domeną stosunków międzypaństwowych.

28.   Zauważa, że działania prowadzone na szczeblu samorządów nie zostały pominięte w raporcie w sprawie osiągnięcia milenijnych celów rozwoju do 2015 r. (6), sporządzonym w lutym 2010 r. przez sekretarza generalnego ONZ z myślą o posiedzeniu, które odbędzie się we wrześniu bieżącego roku. W dokumencie tym podkreślono korzyści tego rodzaju działań, o ile są one oparte na synergii interwencji i udziale zainteresowanej ludności.

29.   Usilnie wzywa do tego, aby we wspólnym stanowisku UE, które zostanie ostatecznie przyjęte przez Radę Europejską w czerwcu, decydenci polityczni mieli na uwadze, że osiągnięcie milenijnych celów rozwoju służy poprawie codziennego życia setki milionów osób oraz że skuteczność wielkich mechanizmów pomocy międzynarodowej mierzy się na szczeblu lokalnym.

30.   Nawołuje zatem do wyraźnego uwzględnienia szczebli regionalnych i lokalnych w analizach i propozycjach, które zostaną wybrane w czerwcu przez UE, a we wrześniu przez wspólnotę międzynarodową. Sto tysięcy europejskich samorządów lokalnych może zasilić małe strumyki, które przemienią się w wielkie życiodajne rzeki. Przymierze państw i samorządów lokalnych to okazja pozwalająca wzmocnić instytucje demokratyczne i sprzyjać sprawiedliwemu podziałowi dóbr, aby unieszkodliwić beczkę prochu, którą jest skrajne ubóstwo, i osiągnąć milenijne cele rozwoju zgodnie ze zobowiązaniami politycznymi i humanistycznymi podjętymi w 2010 r.

Bruksela, 9 czerwca 2010 r.

Przewodnicząca Komitetu Regionów

Mercedes BRESSO

---

(1)  Cel 1: zmniejszenie o połowę ubóstwa i głodu na świecie; cel 2: zapewnienie powszechnego nauczania na poziomie podstawowym; cel 3: promowanie równości płci; cel 4: ograniczenie umieralności dzieci; cel 5: poprawa opieki zdrowotnej nad matkami; cel 6: zwalczanie HIV/AIDS i innych chorób; cel 7: zapewnienie równowagi środowiskowej; cel 8: stworzenie globalnego partnerskiego porozumienia na rzecz rozwoju.

1

(2)  Oprócz dokumentu dotyczącego systemu podatkowego, który paradoksalnie nie jest kierowany do Komitetu Regionów.

2

(3)  Wiele odnośnych przykładów można znaleźć także w dokumencie Zjednoczonych Miast i Rządów Lokalnych (UCLG) UCLG Position Paper on Aid Effectiveness and Local Gouvernement (Stanowisko UCLG w sprawie skuteczności pomocy i lokalnego sprawowania rządów) z grudnia 2009 r.

3

UCLG Position Paper on Aid Effectiveness and Local Gouvernement (Stanowisko UCLG w sprawie skuteczności pomocy i lokalnego sprawowania rządów)

(4)  Opinia KR-u 224/2005 fin, opinia KR-u 383/2006 fin, opinia KR-u 144/2008 fin, opinia KR-u 312/2008 przyjęta w kwietniu 2009 r.

4

(5)  W załączniku do dokumentu SEC(2010)420 wersja ostateczna przedstawiono ODA każdego z 27 państw członkowskich UE i prognozy na 2015 r.

5

(6)  Dokument ONZ A/64/665.

6

---

| 1.10.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 267/22 |
| --- | --- | --- | --- |

1.10.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 267/22

---

Opinia Komitetu Regionów „Integracja rejestrów przedsiębiorstw”

(2010/C 267/06)

I.   ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

Kontekst

1.   Przyjmuje z zadowoleniem inicjatywę Komisji Europejskiej w postaci zielonej księgi „Integracja rejestrów przedsiębiorstw”.

2.   Cieszy się z faktu, że Komisja Europejska zachęca wszystkie zainteresowane strony do wyrażenia opinii na temat zagadnień poruszonych w zielonej księdze.

3.   Przypomina o decydującej roli Komitetu Regionów, który jako przedstawiciel władz lokalnych i regionalnych przedstawił w swoich dotychczasowych opiniach szereg wariantów i alternatywnych propozycji mających na celu wspieranie sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego, zwiększenie przejrzystości i wymianę informacji, a także zmniejszenie obciążeń administracyjnych zarówno na szczeblu lokalnym, jak i regionalnym.

4.   Podziela pogląd Komisji Europejskiej, że rejestry przedsiębiorstw (1) odgrywają istotną rolę, gdyż ich zadaniem jest gromadzenie, analizowanie oraz przechowywanie danych dotyczących podmiotów gospodarczych (np. dotyczących formy prawnej, siedziby, kapitału i prawnych pełnomocników przedsiębiorstwa), a także udostępnianie tych danych wszystkim zainteresowanym.

5.   Zgadza się z Komisją Europejską, że dyrektywa w sprawie transgranicznego łączenia się spółek kapitałowych (2), rozporządzenie w sprawie statutu spółki europejskiej (3) (SE) oraz rozporządzenie w sprawie statutu spółdzielni europejskiej (4) (SEC) stanowią wprost o wymogu transgranicznej współpracy między rejestrami przedsiębiorstw.

6.   Uważa, że choć normy minimalne w odniesieniu do usług podstawowych określa prawodawstwo europejskie, w różnych krajach rejestry przedsiębiorstw mogą również świadczyć rozmaite usługi dodatkowe. Jednocześnie przedsiębiorstwa w coraz większym stopniu rozszerzają swoją działalność ponad granicami krajowymi, a dzięki temu mają możliwość zakładania działalności w jednym państwie członkowskim i prowadzenia jej – w części lub w całości – w innym państwie. Wszystko to doprowadziło do wzrostu zapotrzebowania na publiczny dostęp ponad granicami do informacji o przedsiębiorstwach.

7.   Podkreśla fakt, że informacje dotyczące przedsiębiorstw są wprawdzie łatwo dostępne w krajach, w których zostały one zarejestrowane, jednak dostęp do takich danych z innego państwa członkowskiego może być często utrudniony ze względu na przeszkody natury technicznej, prawnej, językowej bądź jakiejkolwiek innej.

8.   Uważa tym niemniej, że sama tylko obecnie dobrowolna współpraca między rejestrami przedsiębiorstw nie wystarcza, dlatego też należy skuteczniej niż dotąd zagwarantować transgraniczną współpracę między tymi rejestrami. Sprawą o szczególnym znaczeniu jest, by w ramach owej współpracy zadbać o ponadgraniczny dostęp do informacji zapisanych w rejestrach przedsiębiorstw, jak również o przejrzystość, pewność prawa oraz wiarygodność owych informacji.

9.   Podkreśla, że obecny kryzys finansowy ponownie uzmysłowił nam, jak ważna jest przejrzystość rynków finansowych. W kontekście środków naprawy finansów usprawnienie dostępu do aktualnych i rzetelnych danych urzędowych dotyczących konkretnych przedsiębiorstw można uznać za jeden ze sposobów na odbudowę zaufania do rynków w skali całej Europy.

Najważniejsze przesłania

10.   Docenia decydujące znaczenie rejestru przedsiębiorstw dla zapewnienia zarówno sprawnego, ponadgranicznego funkcjonowania rynku wewnętrznego poprzez dostarczanie wiarygodnych i aktualnych informacji dla celów handlowych, jak i lepszej ochrony prawnej wszystkich zainteresowanych podmiotów we wszystkich państwach członkowskich.

11.   Odnotowuje podstawowe znaczenie mobilności przedsiębiorstw dla wzrostu gospodarczego, dlatego też zaleca wprowadzenie w pełni zintegrowanego systemu gwarantującego równy dostęp do informacji w całej Unii Europejskiej.

12.   Stwierdza, że dla dobrego funkcjonowania rynku wewnętrznego niezbędny jest dostęp do informacji dotyczących transgranicznego łączenia przedsiębiorstw, przenoszenia siedziby oraz zakładania oddziałów w innych państwach członkowskich.

13.   Docenia wysiłki państw członkowskich zaangażowanych w dobrowolny projekt zmierzające do utworzenia skutecznej platformy wymiany, jednakże wzywa Komisję do zaproponowania ram prawnych europejskiej współpracy między rejestrami przedsiębiorstw, tak aby zastąpić obecny system dobrowolny w pełni zintegrowanym rejestrem opartym na TIK.

14.   Przypomina o ważnej roli MŚP w gospodarce europejskiej i wzywa państwa członkowskie do przyjęcia statutu europejskiej spółki prywatnej, co w połączeniu ze skutecznym systemem integracji rejestrów przedsiębiorstw sprzyjałoby rozwojowi małych i średnich przedsiębiorstw na rynku wewnętrznym.

15.   Wzywa do utworzenia cyfrowego europejskiego rejestru przedsiębiorstw z wykorzystaniem ambitnych rozwiązań IT na podstawie wzajemnych powiązań.

16.   Opowiada się za dokonaniem przeglądu właściwych dyrektyw dotyczących przedsiębiorstw, by dopasować ich postanowienia do obecnych możliwości technicznych, szczególnie w zakresie wykorzystania systemów informatycznych.

17.   Podziela pogląd, że w każdym wypadku podczas integracji rejestrów przedsiębiorstw zasadne wydaje się, by skorzystać z prac przeprowadzonych dotychczas przede wszystkim w ramach europejskiego rejestru przedsiębiorstw (EBR) oraz projektu BRITE. Odnośnie do części dotyczącej techniczno-proceduralnej współpracy rejestrów przedsiębiorstw w sieci (łączenie przedsiębiorstw, przeniesienie siedziby, zakładanie oddziałów itp.) należy zgodzić się z Komisją Europejską, iż najprościej byłoby oprzeć nowy system na prowadzonym obecnie projekcie BRITE.

Propozycje

18.   Przypomina, że dzięki orzecznictwu ETS na przestrzeni ostatnich 10 lat (zwłaszcza w sprawach Centros (C-212/97), Überseering (C-208/00) oraz Inspire Art (C-167/01)) przedsiębiorstwa zyskały możliwość działania w skali ponadnarodowej i przenoszenia swojej siedziby.

19.   Podkreśla, że w praktyce z prawa tego często nie można skorzystać. Powodem tego jest jednak nie tyle niedostateczne powiązanie rejestrów przedsiębiorstw, ile raczej fakt, iż przepisy prawa spółek i przepisy dotyczące rejestrów publicznych w państwach członkowskich nie sprzyjają ani przenoszeniu siedziby za granicę, ani innego rodzaju działalności ponadgranicznej. Co więcej, również w prawodawstwie europejskim postanowienia te nie są wyraźnie egzekwowane.

20.   Wyraża pogląd, że problemu tego nie można rozwiązać tylko poprzez powiązanie rejestrów przedsiębiorstw. Tak naprawdę potrzebne są przepisy materialne i zasady proceduralne dotyczące przenoszenia siedziby firmy, dzięki którym uregulowane zostanie również współdziałanie między rejestrami przedsiębiorstw.

21.   Jest przekonany, że jedną z największych przeszkód w rozwoju prawdziwej konkurencji między państwami i regionami jest fakt, iż przeniesienie siedziby firmy w UE jest praktycznie niemożliwe. Konkurencja sprawiłaby, że lepsze otoczenie przyciągałoby przedsiębiorstwa, jednak obecnie zmiana siedziby jest niezwykle skomplikowana.

22.   Stwierdza, że integracja rejestrów przedsiębiorstw ułatwiłaby firmom uzyskanie informacji, w ramach prowadzonej przez nie działalności, na temat ich kontrahentów, co w każdym wypadku jest zjawiskiem bardzo pozytywnym. System powiązanych ze sobą rejestrów przedsiębiorstw stanowiłby wspólną bazę danych zawierającą standardowe wpisy, dzięki której udałoby się osiągnąć wyznaczony cel, o ile zagwarantowana zostanie poprawność danych zapisanych w rejestrze. Ponadto należałoby podjąć starania w kierunku ujednolicenia treści rejestrów.

23.   Wyraża przekonanie, że zaproponowane w zielonej księdze porozumienie zarządcze nie wydaje się właściwym instrumentem łączenia rejestrów. Jeśli celem ma być udostępnienie z poszczególnych rejestrów krajowych standardowych danych w standardowej formie, to przyszły system należy uregulować na przykład w drodze przeglądu dyrektywy w sprawie prawa spółek (jawności danych) lub w inny sposób.

24.   Dodaje, iż celem podejmowanych wysiłków powinno być raczej udostępnienie w internecie każdemu zainteresowanemu – w miarę możliwości bezpłatnie lub za niewielką opłatą – zarówno informacji o charakterze transgranicznym, pochodzących z planowanego systemu, jak i danych z krajowych rejestrów przedsiębiorstw. Związane z tym koszty zostały już przecież pokryte dzięki opłatom skarbowym pobieranym w związku z gromadzeniem odnośnych informacji – władze publiczne nie powinny handlować danymi publicznymi. W przeciwnym razie przyszła dyrektywa stałaby się pretekstem do konkurencji między istniejącymi już przedsiębiorstwami oferującymi usługi konsultacyjne.

25.   Podziela pogląd, że sensowne wydaje się powiązanie danych uzyskanych w związku z wdrożeniem dyrektywy w sprawie przejrzystości z projektowaną siecią rejestrów przedsiębiorstw. Należy zatem rozważyć stworzenie odpowiednich ram prawnych w drodze dyrektywy lub być może nawet rozporządzenia.

26.   Zwraca uwagę na fakt, że brak integracji rejestrów przedsiębiorstw jak dotąd nie stanowi w zasadzie poważnego utrudnienia w działalności transgranicznej. Inteligentne rozwiązania elektroniczne (np. między Estonią, Portugalią i Finlandią) już obecnie stanowią podstawę szeroko zakrojonej współpracy, tak iż możliwe jest uzyskanie drogą elektroniczną wglądu w zagraniczne rejestry przedsiębiorstw bez konieczności podróżowania.

27.   Podkreśla, że pojawiające się utrudnienia w transgranicznej działalności gospodarczej wynikają raczej z braku ważnego w całej Europie elektronicznego dokumentu tożsamości, np. europejskiego dowodu osobistego, który umożliwiłby prawne dopuszczenie stosowania cyfrowego podpisu oraz jego wzajemne uznawanie. W ramach integracji rejestrów przedsiębiorstw byłoby to jednym z najważniejszych elementów, którym należałoby się jak najszybciej zająć.

28.   Pragnie na zakończenie zwrócić uwagę, że wszelkie podejmowane inicjatywy muszą być zgodne z zasadami pomocniczości, proporcjonalności i lepszego stanowienia prawa.

Bruksela, 9 czerwca 2010 r.

Przewodnicząca Komitetu Regionów

Mercedes BRESSO

---

(1)  Stosowany w zielonej księdze termin „rejestr przedsiębiorstw” obejmuje wszelkie rejestry centralne, rejestry handlowe i rejestry spółek w rozumieniu art. 3 pierwszej unijnej dyrektywy w sprawie prawa spółek (68/151/EWG).

1

(2)  Dyrektywa 2005/56/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie transgranicznego łączenia się spółek kapitałowych, Dz.U. L 310 z 25.11.2005, s. 1.

2

(3)  Rozporządzenie Rady (WE) nr 2157/2001 z dnia 8 października 2001 r. w sprawie statutu spółki europejskiej (SE) (Dz.U. L 294 z 10.11.2001, s. 1).

3

(4)  Rozporządzenie Rady (WE) nr 1435/2003 z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie statutu spółdzielni europejskiej (SCE), Dz.U. L 207 z 18.8.2003, s. 1.

4

---

| 1.10.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 267/25 |
| --- | --- | --- | --- |

1.10.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 267/25

---

Opinia Komitetu Regionów „Znaczenie rewitalizacji miast dla przyszłego rozwoju miast w Europie”

(2010/C 267/07)

I.   ZALECENIA POLITYCZNE

Wkład miast w rozwój i droga od odnowy do rewitalizacji miast

KOMITET REGIONÓW

1.   Sądzi, iż miasta i regiony miejskie (jako konurbacje miejskie wraz z sąsiednimi gminami) są tyglami wyobraźni i kreatywności oraz mają w sobie potencjał pozwalający sprostać problemom gospodarczo-finansowym, z którymi boryka się Unia Europejska, a także dysponują środkami umożliwiającymi walkę z wykluczeniem społecznym, przestępczością i ubóstwem. Niemniej jednak zdaniem KR-u wspomniane atuty powinny znaleźć uznanie w programach strukturalnych, by umożliwić zmiany i rewitalizację.

2.   Uznaje, że miasta i ośrodki miejskie (1) wnoszą coraz istotniejszy wkład w zrównoważony rozwój na wszystkich szczeblach sprawowania rządów i w relacjach między nimi. Miasta są centrami kultury, gospodarki, kształcenia, badań i rozwoju, usług opartych na wiedzy oraz sektora finansowego, jak też węzłami regionalnego i międzynarodowego transportu osób i towarów, a także przyczyniają się w znacznym stopniu do integracji grup ludności o różnym pochodzeniu.

3.   Zwraca uwagę na fakt, że niektóre obszary miejskie cierpią z powodu problemów środowiskowych, gospodarczych i społecznych, odnotowuje przy tym jednak wiele przykładów pomyślnej rewitalizacji miast w Europie sfinansowanej przy współudziale UE.

4.   Podkreśla, że w wielu wypadkach do skoncentrowania ludności w miastach, na skutek nielegalnej zabudowy i migracji wewnętrznej, doszło w tempie przekraczającym możliwości i plany samorządów lokalnych. W związku z tym narastały problemy społeczne, pewne grupy ludności zostały odsunięte na margines pomimo ich znacznego potencjału zawodowego i społecznego. W miastach krajów rozwiniętych istnieją biedniejsze dzielnice, które są integralną częścią tkanki miejskiej i stanowią czynnik wykluczenia społecznego i rosnącego braku bezpieczeństwa.

5.   Stwierdza, że zmiany strukturalne w sektorze gospodarki, przeniesienie działalności produkcyjnej i wprowadzenie nowych technologii, zwłaszcza w dziedzinie transportu, towarów, na przykład rozdzielenie ładunków, szybko doprowadziły do degradacji infrastruktury i gruntów, (porty, dworce kolejowe), wpływając poważnie na zdolność do ekonomicznego i społecznego funkcjonowania niektórych dzielnic i całych miast, a także stawiając je przed zupełnie nowymi wyzwaniami.

6.   Zwraca uwagę, że polityka odnowy miast powinna być podstawą odpowiedniego modelu, którego zakres stosowania obejmowałby formy działań interwencyjnych sięgających od rewitalizacji przestrzeni miejskiej po odnowienie istniejących budynków. Nowy model zrównoważonego miasta powinien opierać się na całościowym podejściu do odnowy, które powinno być innowacyjne i uwzględniać aspekt ekologiczny, społeczny i gospodarczy, zgodnie z kartą lipską. Chodzi o to, by nie dążyć do nieograniczonej ekspansji ani do zabudowy ze szkodą dla terenów zielonych, ale przeciwnie – o kontrolę zwiększania powierzchni miast i zapobieganie temu rozrostowi, odnowę istniejących zasobów mieszkalnych i tkanki społecznej, poprawę efektywności energetycznej miast, rewaloryzację nieużytków poprzemysłowych i promowanie bardziej zrównoważonych środków transportu, planowanie przestrzenne na różnych płaszczyznach (regionalnej, okręgowej lub lokalnej) i zabudowa mieszana jako podstawowe punkty odniesienia.

7.   Przypomina, że pod koniec XX wieku pojawiła się pilna potrzeba celowych i wszechstronnych działań na rzecz odnowy miast. Złożony charakter problemów skłania do wielowątkowego podejścia i do opracowania programów ich rewitalizacji, w których dąży się do całościowego sposobu wyznaczania celów oraz wyboru metod i narzędzi realizacji w kontekście szerszych realiów geograficznych i oszczędności skali. Zdaniem Komitetu obszary miejskie w trudnej sytuacji nie powinny i nie mogą zostać pozostawione bez pomocy, gdyż stanowią one źródło niewykorzystanych talentów oraz świadczą o marnotrawstwie zasobów, gdyż kapitał ludzki i materialny pozostaje niewykorzystany, podczas gdy mógłby być produktywny i przyczyniać się do ogólnego wzrostu gospodarczego.

Rola samorządów lokalnych i regionalnych w rewitalizacji miast i znaczenie tej problematyki dla KR-u

KOMITET REGIONÓW

8.   Zauważa, że samorządy lokalne i regionalne powinny odgrywać decydującą i główną rolę w opracowywaniu, realizacji, monitorowaniu, rozwijaniu i ocenie całościowych strategii rewitalizacji miast i, ogólnie, w poprawie stanu środowiska miejskiego. Różnorodność europejskich miast i ośrodków miejskich wymaga rozwiązań lokalnych, a przede wszystkim działań na szczeblu lokalnym. Liczne programy i inicjatywy UE pozwoliły uzyskać znaczny zasób wiedzy na temat rozwoju miast, tak na szczeblu europejskim, jak i w poszczególnych miastach. Komitet uważa, że należy zachęcać samorządy lokalne do korzystania z wiedzy zgromadzonej na szczeblu europejskim, zwłaszcza ze wspólnotowego dorobku w tym zakresie.

9.   Uważa, że nie brak okazji do działań w zakresie rewitalizacji miast i że strategie w tej dziedzinie powinny uwzględniać liczne czynniki powodujące problemy, z którymi borykają się niektóre obszary miejskie. Pogorszenie koniunktury gospodarczej w ostatnich latach może mieć proporcjonalnie większy wpływ na niektóre obszary miejskie, które ze względu na swą strukturę społeczno-gospodarczą potrzebują więcej czasu na dostosowanie się niż inne części miast. Programy rewitalizacji miast powinny obejmować innowacyjne środki, które przekształciłyby zjawiska właściwe wielkim aglomeracjom w centrach miast w atuty, z których korzystałaby ludność lokalna.

10.   Sądzi, że miasta, w ścisłej współpracy ze strefami podmiejskimi, oferują istotne korzyści obywatelom i przedsiębiorstwom, nie tylko jako gospodarcza siła napędowa i jako ośrodki wymiany i handlu, ale także jako czynniki rozwijania swobód indywidualnych, kreatywności, badań naukowych i doskonałości. Borykają się one natomiast z problemami spowodowanymi głównie zmianami stylu życia i przemianami demograficznymi, a przede wszystkim nieodpowiednimi modelami rozwoju miast. Rewitalizacja miast i ich zrównoważony rozwój są obecnie w centrum uwagi licznych samorządów lokalnych i regionalnych w UE, które dążą do połączenia zrównoważonego wzrostu z nowoczesną infrastrukturą (przede wszystkim technologiczną), warunkami pozwalającymi przyciągnąć przedsiębiorstwa oraz z czystym i zdrowym środowiskiem.

11.   Uważa, że istnieje już wiele wzorcowych rozwiązań, które nie są jednak wystarczająco rozpowszechnione i stosowane. Z tego względu przypomina swoje zalecenie utworzenia wirtualnej sieci, która propagowałaby wzorcowe rozwiązania wśród regionów i miast europejskich. Komitet uczestniczył w inicjatywach takich jak „Porozumienie między burmistrzami” i „Europejska nagroda dla zielonej stolicy”, a także w monitorowaniu działań związanych z kartą lipską dotyczących zrównoważonego rozwoju miast europejskich, w ramach grupy ds. rozwoju miejskiego państw członkowskich UE. Ponadto Komitet przyjął ostatnio opinie dotyczące omawianej problematyki, w tym np. sposobu, w jaki miasta i regiony uczestniczą w realizacji europejskich celów w zakresie zmiany klimatu i w zakresie energii, działań niezbędnych dla promowania efektywności energetycznej oraz europejskiego planu działania na rzecz mobilności w miastach.

Działania UE na rzecz rozwoju miast europejskich

KOMITET REGIONÓW

12.   Uważa, że choć w traktatach nie ma wyraźnie mowy o polityce miejskiej UE, to biorąc pod uwagę okres od 1990 r. stwierdzić można znaczne postępy w zakresie rozwoju miast, zarówno jeśli chodzi o programy, jak i o działania prowadzone w miastach. W tym okresie miasta były swego rodzaju otwartymi laboratoriami i uzyskały całkiem dobre wyniki pomimo ograniczonych dostępnych środków.

13.   Pragnie podkreślić, że UE może odegrać istotną rolę we wspieraniu strategii rewitalizacji miast. Należałoby zachęcić Komisję, by w oparciu o dorobek w zakresie polityki miejskiej udostępniła szczeblowi lokalnemu – w spójny i usystematyzowany sposób – całą istniejącą wiedzę i środki w dziedzinie rozwoju miast. Powinno to obejmować wszelkie działania europejskie o bezpośrednich skutkach dla rozwoju miast, ze szczególnym uwzględnieniem działań w dziedzinie spójności, zatrudnienia, kwestii społecznych, środowiska naturalnego, łączności szerokopasmowej i transportu.

14.   Z zadowoleniem przyjmuje niedawno zaktualizowany informator o wymiarze miejskim polityki wspólnotowej na lata 2007–2013 opublikowany przez grupę międzyresortową Komisji Europejskiej ds. rozwoju miast. Ponadto Komitet zachęca Komisję do przeanalizowania możliwości uaktualnienia europejskiej agendy miejskiej i nadania jej formalnego charakteru; zostałaby ona dołączona do nowych ram działania lub planu działania na rzecz rozwoju miast, a całościowa rewitalizacja miast byłaby jednym z jej głównych priorytetów, przy czym uwzględnione zostałyby różnorodne warunki, w których wszystkie wymienione plany miałyby być realizowane.

15.   Popiera wszystkie istniejące inicjatywy, które przyczyniają się do zrównoważonego rozwoju miast, a zwłaszcza do całościowej rewitalizacji miast, w kontekście polityki spójności – chodzi tu o część funduszy strukturalnych przeznaczoną dla miast, o audyt miejski, atlas miejski, program Urbact i inicjatywę Jessica. Niemniej Komitet zachęca Komisję do dokładnego zanalizowania rezultatów włączenia inicjatywy wspólnotowej Urban do programów operacyjnych w ramach EFRR i do dokonania ich śródokresowej oceny. W świetle tej oceny może okazać się konieczne wyeksponowanie w kolejnym okresie programowania szczególnego charakteru inicjatyw w zakresie rewitalizacji miast w ramach funduszy strukturalnych oraz poprawienie koordynacji z innymi działaniami w ramach europejskiej agendy miejskiej.

16.   Wyraża zadowolenie z nowego, reprezentowanego przez program Jessica podejścia do finansowania inicjatyw w zakresie rewitalizacji miast, ponieważ wprowadzono w nim wyraźny związek między finansowaniem a koniecznością opracowania całościowych planów rozwoju miast. Komitet uważa jednak, że przyznawane subwencje są również użytecznym i niezbędnym narzędziem pozwalającym na złagodzenie wad rynku w kontekście rozwoju miast. Jest ponadto zaniepokojony kwestią nagłośnienia programu Jessica, stopniem wyczulenia samorządów lokalnych i regionalnych na omawiane kwestie oraz problemami wdrażania stwierdzonymi na szczeblu państw członkowskich.

17.   Jest zdania, że należy wspierać zmiany wprowadzone do rozporządzenia dotyczącego funduszy strukturalnych odnośnie do kwalifikowalności inwestycji na rzecz efektywności energetycznej i wykorzystania energii uzyskiwanej ze źródeł odnawialnych w mieszkalnictwie. Jednakże należy szerzej informować o środkach wsparcia w zakresie budownictwa, określonych w najnowszej zmianie do rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) w odniesieniu do kwalifikowalności działań w zakresie budownictwa mieszkaniowego dla zmarginalizowanych społeczności. Należy również bezwzględnie wymagać, by wsparcie to było dostępne w ramach całościowych programów rozwoju miast. Komitet pragnie w związku z tym zaproponować, by w ramach funduszy strukturalnych przeznaczono również środki na wsparcie w dziedzinie mieszkalnictwa na obszarach w szczególnie trudnej sytuacji. Mieszkania odpowiedniej jakości są niezbędnym warunkiem powodzenia programów rewitalizacji miast. Wsparcie finansowe powinno być udzielane wyłącznie w ramach całościowych programów i na ściśle określonych warunkach, aby korzystała z niego ludność lokalna znajdująca się w potrzebie i by nie sprzyjało ono zjawisku wykupywania i odnawiania budynków jedynie w celu podniesienia ich statusu i ceny (ang. gentrification).

Trwała rewitalizacja miast

KOMITET REGIONÓW

18.   Stwierdza, że miasta UE powinny uczestniczyć w wysiłkach unijnych na rzecz przezwyciężenia kryzysu gospodarczo-finansowego, a także działać na rzecz pogłębienia integracji europejskiej. Trzy dziedziny, które prezydencja hiszpańska podniosła do rangi zasad, jeśli chodzi o rolę rewitalizacji w rozwoju miast są filarami zrównoważonego rozwoju. W chwili wdrażania programów rewitalizacji miast konieczne będzie ich uzupełnienie odpowiednimi priorytetami tematycznymi, które pozwolą na uwzględnienie obecnego środowiska społeczno-gospodarczego. Komitet uważa bowiem, że trzeba będzie postawić na pierwszym miejscu sprawy takie jak: zarządzanie miastami, rola samorządów lokalnych i regionalnych, finansowanie rewitalizacji miast, wkład technologii teleinformatycznych w rewitalizację, znaczenie systemu organizacji i funkcjonowania samorządu dla opracowania i wdrażania programów rewitalizacji miast, miejsce innowacyjności w rewitalizacji, wkład rewitalizacji w rozwój stosunków zewnętrznych i międzynarodowy charakter miast. Jednocześnie Komitet stwierdza, że władze lokalne i regionalne mają do odegrania kluczową rolę w zakresie zadań związanych z rewitalizacją miast, od planowania przestrzennego po planowanie urbanistyczne i jego realizację. Podkreśla również, że od nowej zabudowy miejskiej istotniejsza jest rewitalizacja miast, a od rozrostu miast – poprawa jakości miast już istniejących.

Wymiar gospodarczy rewitalizacji miast – wkład w inteligentny wzrost

KOMITET REGIONÓW

19.   Pragnie podkreślić, że ze względu na coraz bardziej międzynarodowy charakter gospodarki przemiany gospodarcze ostatnich lat mogą bardziej dotknąć starsze lub centralne dzielnice miast, które z powodu ich struktury społeczno-gospodarczej dostosowują się wolniej niż inne obszary. Działania w ramach polityki spójności opierają się na podejściu, zgodnie z którym wzrost geograficznie niezrównoważony nie tylko szkodzi spójności społecznej, ale ogranicza również potencjalny wzrost gospodarczy. Sprawdza się to szczególnie na szczeblu lokalnym, jak przykładowo podkreślono w niedawnym raporcie Barki.

20.   Podkreśla konieczność pobudzania innowacyjnych działań gospodarczych poprzez tworzenie odpowiednich warunków i zachęt, zaawansowaną infrastrukturę oraz poprzez zasoby ludzkie dzięki kształceniu w perspektywie uczenia się przez całe życie.

21.   Uważa, że ochrona materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego miast poprzez rewitalizację ich centrów, przy maksymalnym poszanowaniu ich dziedzictwa historycznego i architektonicznego, wpływa korzystnie na wizerunek, prestiż i siłę przyciągania miast i wspiera różnorodność kulturową, która w wymiarze gospodarczym odgrywa ważną rolę w rozwijaniu branż twórczych i gospodarki opartej na wiedzy. Jednocześnie różnorodność kulturowa służy rozwojowi lokalnemu poprzez pobudzanie lokalnych miejsc pracy, które często wymagają wysokiego stopnia specjalizacji.

22.   Zauważa, że w odniesieniu do procedur i do wyników projekty rewitalizacji miast powinny tworzyć, obejmować i rozpowszechniać wiedzę i innowacyjność.

23.   Podkreśla, że strategie rewitalizacji miast powinny uwzględniać liczne czynniki pogarszającej się sytuacji gospodarczej niektórych obszarów miejskich; najistotniejsze wśród nich to funkcjonalne starzenie się budynków, przestarzała infrastruktura i problemy z dostępnością. Wiele przedsiębiorstw opuszcza miasta w poszukiwaniu niższych kosztów funkcjonowania, większej przestrzeni, a wielu pracowników idzie ich śladem, mając nadzieję na osiągnięcie lepszej jakości życia (usługi socjalne, środki transportu) lub na obniżenie kosztów życia (niższe czynsze i korzystniejsze ceny nieruchomości). Aby sprostać oczekiwaniom przedsiębiorstw, które chcą ulokować się w strefach objętych rewitalizacją, odpowiednie programy powinny uwzględniać innowacyjne sposoby wykorzystania dostępnej przestrzeni i poprawę usług w miastach, sprawiając, że wielkomiejskie cechy centrów miast staną się atutem.

24.   Przypomina, że problemy z mobilnością w miastach, wynikające głównie z zatorów, dotyczą wielu obszarów miejskich w Europie i że nie można ich rozwiązać wyłącznie poprzez lepszą infrastrukturę lub inwestycje w firmy transportu publicznego. Mobilność w miastach pomnaża możliwości dla ludności i przedsiębiorstw, a tym samym jest czynnikiem konkurencyjności gospodarczej i spójności społecznej. Komitet podkreśla, że wszyscy obywatele powinni mieć dostęp do skutecznych i przystępnych środków transportu publicznego, gdyż mają one podstawowe znaczenie dla przełamania izolacji obszarów w trudnej sytuacji. Komitet podkreśla, że ze względu na szkody ponoszone przez środowisko naturalne w miastach działania służące upowszechnianiu środków transportu miejskiego nieszkodliwych dla środowiska (projekty badawcze i pokazy dotyczące pojazdów niskoemisyjnych lub bezemisyjnych, działania na rzecz innych sposobów przemieszczania się, takich jak wspólne korzystanie z samochodu oraz promowanie korzystania z rowerów w miastach) zyskują coraz bardziej na znaczeniu. Komitet potwierdza swoje poparcie dla przygotowania planu zrównoważonej mobilności w miastach, przynajmniej dla wielkich miast, i zaleca wprowadzenie na szczeblu UE środków zachęcających, takich jak uzależnienie finansowania projektów transportu miejskiego od opracowania planów w zakresie zrównoważonego transportu miejskiego oraz zawarcia publiczno-prywatnych umów partnerskich dotyczących mobilności.

25.   Podkreśla konieczność zainicjowania działań wzmacniających przedsiębiorczość poprzez zachęty dla wybranych grup ludności, tworzenie organizmów wspierających ducha przedsiębiorczości i organizowanie doraźnych imprez w tej dziedzinie. Uznaje w tym kontekście istotną rolę, jaką w stymulowaniu gospodarki może odegrać inteligentny rozwój poprzez wspieranie kobiet przedsiębiorców.

Wymiar ekologiczny rewitalizacji miast – wkład w zrównoważony wzrost

KOMITET REGIONÓW

26.   Zauważa, że wymiar ekologiczny rewitalizacji miast wymaga uznania za główne priorytety następujących trzech kwestii: zmiany klimatu, walki z zanieczyszczaniem zasobów naturalnych spowodowanym działalnością ludzką i, szerzej, rentownego wykorzystania tych zasobów oraz ochrony siedlisk naturalnych.

27.   Jest przekonany, że choć Europa jest już obszarem gęsto zabudowanym, to wszystko wskazuje na to, iż trwać będzie tendencja do rozrostu obszarów miejskich w niektórych strefach, zwłaszcza w najbardziej dynamicznych aglomeracjach dużej i średniej wielkości. W miarę, jak miasta rozrastają się, mogą one potencjalnie niszczyć niektóre zasoby naturalne i pogarszać jakość gleb i wody. W związku z tym Komitet podkreśla, że całościowe programy rewitalizacji miast mogą zatrzymać, a nawet odwrócić tę tendencję dzięki zahamowaniu nieograniczonej rozbudowy miast i rewitalizacji środowiska miejskiego.

28.   Zauważa ponadto, że w obecnym wieku oczekiwane jest przyspieszenie tempa zmiany klimatu i podnoszenia się poziomu mórz z powodu emisji gazów cieplarnianych produkowanych przez człowieka. Perspektywa ta stanowi coraz większe wyzwanie zwłaszcza dla zabudowanych obszarów nadmorskich, które będą musiały ponieść istotne koszty, ponieważ m.in. niezbędne są duże środki finansowe na podjęcie działań w zakresie ochrony wybrzeży i ochrony przeciwpowodziowej. Potwierdza ona także znaczenie prac, które prowadzi grupa ds. rozwoju miejskiego państw członkowskich nad ramami odniesienia dla zrównoważonego rozwoju miast europejskich, które – obok problemów ekologicznych charakterystycznych dla obszarów miejskich – powinny również obejmować kwestię zmiany klimatu, ograniczania jej skutków i dostosowania do niej.

29.   Nadaje rangę istotnego priorytetu kwestii zwalczania zanieczyszczenia zasobów naturalnych przez człowieka; uważa, że jest to ważny aspekt rewitalizacji miast i przywiązuje szczególną wagę do działań w zakresie zapobiegania zanieczyszczeniom. Ponadto Komitet równie dobitnie podkreśla, jak ważne jest czuwanie nad monitorowaniem i ograniczaniem stosowania materiałów oddziaływujących na środowisko naturalne oraz przeprowadzanie takiej oceny podczas całego ich cyklu życia (produkcja, stosowanie, unieszkodliwianie).

30.   Podkreśla, że renowacja istniejących budynków w celu poprawy ich efektywności energetycznej jest jednym z najtańszych sposobów wypełnienia zobowiązań z Kioto w zakresie zmiany klimatu. Szacuje się, że emisje CO2 pochodzące z budynków i koszty związane z energią można by zmniejszyć o 42 %.

31.   Zauważa, że miasta są odpowiedzialne za 70 % emisji gazów cieplarnianych i że karta lipska wzywa je do ograniczenia emisji dwutlenku węgla, ochrony zasobów naturalnych i różnorodności biologicznej, ograniczania zużycia energii i promowania dostępu do najważniejszych usług publicznych. Dlatego też Komitet podkreśla, że konieczne jest podjęcie natychmiastowych środków ograniczających zużycie energii w miastach, przede wszystkim dzięki odpowiedniemu zarządzaniu energią, a także dzięki produkowaniu energii ze źródeł odnawialnych. Podobne działania należy podjąć w dziedzinie budownictwa w celu osiągnięcia wysokiego poziomu efektywności energetycznej.

32.   Wyraża zadowolenie z zawarcia „Porozumienia między burmistrzami” obejmującego niemal 3 000 miast europejskich, które zobowiązały się do przekroczenia celu „3 x 20 %” będącego minimalnym prawnie ustanowionym progiem dla UE w perspektywie roku 2020. Inicjatywa ta, a także europejska nagroda „zielonej stolicy” zostały ogłoszone przez Komisję Europejską i uzyskały poparcie i wyrazy zachęty ze strony Komitetu Regionów, który dąży ponadto do rozszerzenia „Porozumienia” na szczebel regionalny.

33.   Uznaje znaczenie terenów zielonych i zbiorników wodnych w programach rewitalizacji miast. Mają one istotny wkład w poprawę klimatu w miastach, gdyż oddziałują odświeżająco, dostarczając czystego powietrza, filtrując zanieczyszczenia i ograniczając hałas. Ponadto rekreacyjne tereny zielone sprawiają, że życie w miastach jest przyjemniejsze i przyczyniają się do spójności społecznej. Obecność zieleni w miastach powinna być powszechnym celem.

34.   Zwraca uwagę na wyczerpywanie się zasobów wodnych w skali światowej i apeluje, by programy rewitalizacji miast uwzględniały ochronę tych zasobów, a zwłaszcza wody pitnej, a także właściwe nimi zarządzanie i wdrażanie procesów zastępczych w ich eksploatacji. Należy ograniczyć ilość wody zużywanej w miastach.

35.   Sądzi, że jakość estetyczna zabudowy jest decydującym czynnikiem, jeśli chcemy, by miasta skutecznie stawiały czoła konkurencji międzynarodowej, były atrakcyjne i gwarantowały ludności odpowiednią jakość życia; proponuje, by podjęto działania obejmujące aspekt twórczości architektonicznej i artystycznej.

36.   Uznaje wartość biotopów i uważa za istotny priorytet ich ochronę i zarządzanie nimi wokół miast lub w ich pobliżu; jest to ważny czynnik rewitalizacji miast, który należy połączyć z działaniami informacyjnymi i podnoszącymi świadomość obywateli w zakresie środowiska naturalnego.

37.   Zauważa, że miasta mają ścisłe związki z otaczającymi je regionami, zwłaszcza z dynamicznymi przedmieściami i powinny tymi związkami odpowiednio zarządzać.

Aspekty społeczne rewitalizacji miast – wkład w osiągnięcie znaczącego wzrostu

KOMITET REGIONÓW

38.   Zauważa, że przemiany społeczno-demograficzne spowodowały, że ludność wielu miast porzuciła starsze obszary miejskie i przeniosła się do nowszych dzielnic położonych na peryferiach, do zabudowanych obszarów na granicach miast lub nawet do nowych miejscowości wokół wielkich aglomeracji. Wśród przyczyn tej migracji wymienić można dostępność tańszych i bardziej atrakcyjnych mieszkań, lepszą jakość życia lub szerszą ofertę usług. Osoby o dochodach przewyższających średnią, które opuściły miasta w ostatnich dziesięcioleciach, wracają do nich bardzo powoli dzięki powodzeniu niektórych programów rewitalizacji. W związku z tym Komitet podkreśla, że na podupadłych obszarach miejskich należałoby podejmować starania, by miasta ponownie stały się atrakcyjne, zdolne do zaspokojenia aspiracji wszystkich mieszkańców, niezależnie od dochodów.

39.   Podkreśla, że mieszkalnictwo do tej pory należy do najważniejszych zagadnień rewitalizacji miast, a jednym z jego głównych celów jest poprawa warunków życia grup ludności znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji.

40.   Uważa, że dla większości obszarów miejskich głównym wyzwaniem jest pogłębianie się nierówności społecznych. Różnice między dzielnicami wiążą się z powstawaniem gett społeczno-geograficznych, czego przyczyną jest niekiedy niewłaściwa polityka mieszkaniowa, ograniczanie oferty usług do stref bogatych, bez uwzględniania biedniejszych przedmieść. W związku z tym nowy cel spójności terytorialnej włączony do traktatu lizbońskiego powinien zachęcić wszystkie szczeble sprawowania rządów do uwzględnienia tych dysproporcji we wszystkich działaniach sektorowych w miastach w ramach całościowych strategii rewitalizacji miast. Komitet podkreśla w związku z tym, że zrównoważone miasto powinno się opierać na solidarności miejskiej, polegającej na aktywnym przeciwdziałaniu wykluczeniu i dyskryminacji oraz na wzmacnianiu spójności społecznej pomiędzy dzielnicami, kategoriami społeczno-zawodowymi i ludnością różnego pochodzenia. Solidarność miejska powinna być wyrazem naszego dążenia do bardziej integracyjnego i spójnego społeczeństwa europejskiego.

41.   Sądzi, że potrzebne będą szczególne wysiłki na rzecz odpowiedniej integracji imigrantów w miastach, gdyż jest to droga do rozwiązania problemów w tym zakresie.

Partnerstwo w rewitalizacji miast

KOMITET REGIONÓW

42.   Podkreśla, że do programów rewitalizacji miast należy bezwzględnie włączyć obywateli, sektor prywatny i stowarzyszenia a w centrum takiego partnerstwa umieścić społeczności lokalne. Rewitalizacja jest zawsze stopniowym, niekończącym się procesem; nie można tu też zastosować standardowych rozwiązań. Jednak szeroki udział zainteresowanych podmiotów pomoże wyciągnąć wnioski z udanych projektów i uniknąć powtórzenia błędów. Samorządy lokalne i regionalne odgrywają pod tym względem zasadniczą rolę, gdyż gromadzą różne podmioty gospodarcze i społeczne i prowadzą ukierunkowane działania. Dokumenty związane z planowaniem przestrzennym i urbanistycznym umożliwiają wszystkim organom administracji spotykanie się i uzgadnianie polityki.

Priorytety tematyczne

KOMITET REGIONÓW

43.   Uważa, że w następnym okresie programowania przejście od renowacji miast skoncentrowanej na środowisku naturalnym i kształtowanym przez człowieka do rewitalizacji powinno prowadzić do poszerzenia zakresu interwencji za pomocą szeregu priorytetów tematycznych, tak aby miasta europejskie odpowiadały w przyszłości oczekiwaniom obywateli, posiadały infrastrukturę i warunki pozwalające na wykorzystanie wiedzy i kompetencji zawodowych pracowników, stanowiły trwałe i atrakcyjne środowisko życia, pracy i odpoczynku, oferowały wszystkim bez wyjątku jak najwięcej możliwości i korzystały jak najoszczędniej z zasobów naturalnych, a tym samym funkcjonowały zgodnie z zasadami konkurencyjnej i niskoemisyjnej gospodarki.

Zarządzanie strategiami rewitalizacji miast

KOMITET REGIONÓW

44.   Podkreśla konieczność traktowania rewitalizacji miast jako ciągłego i całościowego procesu, opartego na długoterminowej wizji rozwoju miast. Odpowiednie zarządzanie programami rewitalizacji miast musi się zaczynać już w fazie analizy. Należy korzystać z wiarygodnych źródeł, używać przemyślanych i porównywalnych wskaźników i solidnych danych gospodarczych, brać pod uwagę cechy społeczne i ekologiczne danego obszaru. W tej dziedzinie szczególne znaczenie mają prace w ramach audytu miejskiego Komisji Europejskiej i obecne działania związane z ramami odniesienia dla zrównoważonego rozwoju miast europejskich.

45.   Stwierdza, że potrzebne są nowe sposoby organizacji działań na rzecz miast, w ramach których rewitalizacja będzie opracowywana na szczeblu lokalnym i regionalnym przy wsparciu szczebla krajowego i europejskiego; uważa, że władze lokalne powinny kierować rozwijaniem polityki w zakresie spójności, integracji i współpracy, a tym samym zagwarantować na ich obszarze zachowanie zasobów naturalnych oraz właściwy z punktu widzenia ekologicznego rozwój, promując jednocześnie i rozwijając dialog między różnymi przejawami różnorodności kulturowej. Aby zwiększyć skuteczność działań publicznych, wiele samorządów lokalnych i regionalnych opracowało nowe formy zarządzania miastami, dzięki czemu programy rewitalizacji miast są bliższe lokalnym realiom. Całościowe działania na rzecz miast obejmują poprzez różne mechanizmy uczestnictwa nie tylko władze publiczne, ale także innych partnerów, a także często ludność danego obszaru; w niektórych krajach podejście takie przyjmuje formę umów lub przymierzy. Komitet jest przekonany, że większy udział ludności i rola przyznana społecznościom miejskim sprzyjają zgromadzeniu kapitału społecznego niezbędnego dla powodzenia polityki na rzecz rozwoju miast.

46.   Wyraża opinię, iż programy rewitalizacji miast powinny obejmować gwarancję, że wykorzystane zostaną jak najlepiej odpowiednie środki przekazu, w formie drukowanej i elektronicznej, na rzecz informowania, komunikowania i upowszechniania wiedzy na temat programów i sposobów uczestnictwa (referenda lokalne, zgromadzenia, demokracja online itp.). Programy rewitalizacji miast powinny stać się częścią procesu nauki związanego z rozwojem miast w UE i przyczynić się do uświadomienia obywatelom związanych z nimi perspektyw i napotkanych problemów.

47.   Uznaje, że zgodnie z zasadą pomocniczości kwestie związane z rewitalizacją i rozwojem miast można rozwiązywać najbardziej skutecznie na szczeblu lokalnym. Niemniej Komitet jest zdania, że wsparcie ze strony UE może przynieść oczywistą korzyść, jeśli chodzi o rozwój miast, pod warunkiem wykazania, że podjęcie działań ze strony UE jest konieczne do łatwiejszego rozwiązania problemów wpływających na spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną Unii. Komitet uważa w związku z tym, że podstawą polityki rewitalizacji i rozwoju miast powinien być „europejski dorobek prawny w zakresie miast” obejmujący istniejące instrumenty prawne, inicjatywy polityczne i mechanizmy wymiany doświadczeń i najlepszych wzorców postępowania między miastami. Komitet przypomina, że przy opracowywaniu odpowiednich strategii należy także przestrzegać zasady proporcjonalności oraz mieć na względzie szerszy kontekst terytorialny.

48.   Wskazuje na to, że dotacje unijne mogą być szczególnie przydatne do zachęcania władz lokalnych do współpracy w ramach funkcjonalnego regionu miejskiego. Znaczy to, że odpowiedzialność finansową za grupy ludności i dzielnice miast zagrożone wykluczeniem mogą wspólnie ponosić całe regiony. Unijne instrumenty finansowe powinny być dostępne dla funkcjonalnych regionów miejskich pod warunkiem, że od władz lokalnych będzie się wymagało skutecznej współpracy przy przyznawaniu ich własnych środków.

Finansowanie rewitalizacji miast

KOMITET REGIONÓW

49.   Stwierdza, że programowanie w zakresie rozwoju ma na celu raczej zaspokojenie pewnych potrzeb niż budowanie przyszłości. W ramach analizy tego zagadnienia środki finansowe przeznaczone na programy rewitalizacji miast powinny stanowić odrębny parametr, co przyczyni się do ich realizacji i skuteczności. Kwestie, które trzeba będzie wziąć pod uwagę to m.in. proporcja środków krajowych i lokalnych, sposoby finansowania programów (regularnie czy jednorazowo), łączenie finansowania państwowego i kapitału prywatnego, podatki lokalne, pożyczki, ocena korzyści z operacji odnowy, podział wydatków między poszczególnych użytkowników i beneficjentów, pochodzenie środków i strategiczna wartość subwencji publicznych oraz ich proporcje. Konieczne będzie zwłaszcza opracowanie mechanizmów finansowania i realizacji programów rewitalizacji miast. O ile można liczyć na to, że instrumenty takie jak fundusze na rzecz rozwoju obszarów miejskich lub „3J” (Jessica, Jeremie, Jaspers) wniosą odpowiedni wkład, to szczegóły i wyniki pozostają sprawą otwartą.

50.   Twierdzi, że wkład wolontariatu w programy rewitalizacji miast nie został jeszcze odpowiednio oceniony i zauważa, że jeśli chodzi o przyszłe interwencje, to osobnym polem badań będzie rozwój i wzmocnienie przedsiębiorczości oraz uwzględnienie jej na szczeblu samorządu lokalnego oraz w programach rewitalizacji miast.

Wkład technologii teleinformatycznych w rewitalizację miast

KOMITET REGIONÓW

51.   Stwierdza powszechną zgodność co do tego, że rewolucja komunikacyjno-informatyczna ma istotne skutki dla organizacji, funkcjonowania i struktury miast europejskich. Należy położyć szczególny nacisk na to, by programy rewitalizacji miast obejmowały działania na rzecz rozbudowy zaawansowanej technicznie infrastruktury informatycznej i komunikacyjnej oraz opracowania aplikacji i treści poprawiających jakość życia obywateli i funkcjonowanie usług publicznych, podnoszących poziom usług sektora prywatnego i zachęcających do korzystania z tych narzędzi.

52.   Sądzi, że nieuniknione jest pojawienie się zagrożeń w miarę wykorzystywania istniejących możliwości. Ochrona i bezpieczeństwo aplikacji i wymiany danych, ochrona danych osobowych oraz poszanowanie życia prywatnego i samych obywateli są sprawą podstawową, wymagającą jeszcze dogłębnej pracy. Jednocześnie wykorzystanie technologii informatycznych w dziedzinie bezpieczeństwa w miastach budzi istotne pytania na temat demokratycznego funkcjonowania społeczeństwa. Plany dotyczące rewitalizacji miast powinny obejmować toczącą się już w tej sprawie debatę i przynieść rozwiązania związanych z tym problemów.

53.   Stwierdza, że najbardziej zaawansowane aplikacje, korzystając z infrastruktury przewodowej i bezprzewodowej, prowadzą do tworzenia środowisk wirtualnych (otoczenie miejskie, miasto cyfrowe, miasto powszechnie dostępne), będących przestrzenią interakcji i spotkań obywateli. Miasto cyfrowe to równoległy świat, który należy uwzględnić w programie dotyczącym rewitalizacji miast.

Innowacyjność i kształcenie w rewitalizacji miast

KOMITET REGIONÓW

54.   Uważa, że wspieranie innowacyjności spowoduje poprawę wyników miast i przyczyni się do ich zrównoważonego rozwoju gospodarczego. Programy rewitalizacji miast powinny zatem obejmować tworzenie warunków, infrastruktury i zachęt dla innowacyjności.

55.   Sądzi także, że tworzenie placówek kształcenia, należących do aktywnych podmiotów życia gospodarczego w miastach, powinno stać się priorytetem strategicznym rewitalizacji.

56.   Jest ponadto przekonany, że rewitalizacja miast powinna prowadzić do zacieśnienia więzów między edukacją, przedsiębiorczością, badaniami naukowymi i innowacyjnością oraz do tworzenia nowych innowacyjnych przedsiębiorstw.

Znaczenie organizacji i funkcjonowania samorządów lokalnych dla opracowania i realizacji programów rewitalizacji miast

KOMITET REGIONÓW

57.   Uważa, że określenie, czy istnieje potrzeba programu rewitalizacji, opracowanie takiego programu, monitorowanie jego realizacji, jego ewentualny przegląd oraz jego końcowa ocena są działaniami wymagającymi aparatu administracyjnego posiadającego minimum odpowiednich kompetencji w zakresie administracji i zarządzania; jego obecność powinna być zatem zapewniona we wszystkich władzach lokalnych i regionalnych. Są to działania niezbędne, które wymagają włączenia do programów rewitalizacji miast działań wzmacniających potencjał samorządów lokalnych. Tytułem przykładu można tu przytoczyć takie środki jak rozwój zarządzania systemami informacji lub systemów informacji geograficznej, które ułatwiają działania i udoskonalają proces decyzyjny, a także wprowadzenie procedur certyfikacji (ISO, EMAS itp.), które podnoszą jakość usług świadczonych obywatelom. W opracowywaniu rewitalizacji miast najistotniejsze powinny być działania, które zagwarantują, że władze lokalne funkcjonować będą zgodnie z wizją stawiającą na pierwszym miejscu obywatela. Osiągnięcie odpowiedniej organizacji samorządów lokalnych i regionalnych stanowi zarazem wyzwanie i niezbędny warunek wstępny realizacji programów rewitalizacji miast, która musi zatem uwzględniać ten aspekt.

Znaczenie rewitalizacji miast dla rozwoju stosunków zewnętrznych

KOMITET REGIONÓW

58.   Stwierdza, że działania na rzecz rozwoju i promocji miast (marketing miejski) oraz ich tożsamości (tworzenie marki miasta) stanowią integralną część działań władz lokalnych i regionalnych. W coraz bardziej umiędzynarodowionym świecie rośnie konkurencja miast w zakresie przyciągania kapitału, inwestycji i wykwalifikowanej siły roboczej. Miasta wzbogacają plany rozwoju, aby pozyskać zasoby i środki zapewniające dobrobyt swym mieszkańcom. Konkurują one, by organizować ważne imprezy sportowe, handlowe i kulturalne (wielkie wydarzenia), co jest tylko jednym, najłatwiej zauważalnym, przejawem ich rywalizacji.

59.   Zauważa, że oprócz konkurencji miasta rozwijają także współpracę. W UE łączenie ich w sieci tematyczne czy geograficzne jest szczególnie rozwinięte dzięki ukierunkowanym inicjatywom UE (Urbact, Interact, Jumelage itp.). Szczególnie użytecznym narzędziem stała się wymiana wzorcowych rozwiązań. Działania prowadzące do nadania miastom europejskim międzynarodowego charakteru powinny również wchodzić w zakres programów rewitalizacji miast.

II.   WNIOSKI I ZALECENIA

KOMITET REGIONÓW

60.   Uważa, że w ramach opracowania strategicznych decyzji dotyczących przyszłego okresu programowania (2014-2020) UE powinna uznać strategiczne znaczenie rewitalizacji miast i czuwać nad wzmocnieniem wymiaru miejskiego we wszystkich obszarach polityki, aby miasta stały się ponownie laboratoriami badawczymi, jednak przyjmując tym razem dużo bogatszy program, który pomoże Europie wyjść z kryzysu gospodarczo-finansowego.

61.   Proponuje ustanowienie inicjatywy „Rewitalizacja na rzecz inteligentnych miast europejskich sprzyjających włączeniu społecznemu i opartych na zasadach zrównoważonego rozwoju”. Miasta UE mogą stać się doskonałym polem realizacji siedmiu projektów przewodnich, o których mowa w komunikacie Komisji „Europa 2020: strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” (2).

62.   Uważa, że nadszedł czas, by podjąć decyzje w tym kierunku. Podczas debaty na temat ram budżetowych na przyszły okres programowania, jak również podczas opracowywania budżetu na bieżący okres, należy jasno poruszyć kwestię finansowania rewitalizacji miast.

Bruksela, 9 czerwca 2010 r.

Przewodnicząca Komitetu Regionów

Mercedes BRESSO

---

(1)  W całej opinii należy uwzględnić regiony miejskie (jako konurbacje miejskie wraz z sąsiednimi gminami)

1

(2)  COM(2010) 2020 wersja ostateczna.

2

---

| 1.10.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 267/33 |
| --- | --- | --- | --- |

1.10.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 267/33

---

Opinia Komitetu Regionów „UE i międzynarodowa polityka różnorodności biologicznej po 2010 r.”

(2010/C 267/08)

I.   ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

A.   Uwagi ogólne

1.   Uważa, że ochrona różnorodności biologicznej jest niezbędna dla zdrowia i dobrobytu ludzkiego, zarówno w formie bezpośredniej, jak i pośredniej, ze względu na korzyści, jakie czerpiemy z ekosystemu. Każdy ma prawo do korzystania ze zdrowego i zrównoważonego środowiska naturalnego, co wymaga ochrony i zrównoważonego wykorzystywania różnorodności biologicznej, a jednocześnie uwzględnienia jej kluczowej roli w zwalczaniu głodu na świecie i przyczynianiu się do zapewnienia dostępu do żywności. Komitet wyraża obawy dotyczące poważnych konsekwencji dla obecnych i przyszłych pokoleń związanych z coraz większą utratą różnorodności biologicznej w ekosystemach, zarówno ze względów etycznych, jak i ze względu na wartość różnorodności biologicznej samą w sobie, zapewnienie stabilności gospodarczej i społecznej, łagodzenie zmiany klimatu i realizację milenijnych celów rozwoju.

2.   Podkreśla, że przyroda jako dziedzictwo ludzkości ma wartość sama w sobie, a zarazem opowiada się za kontynuowaniem prac nad wartością ekonomiczną różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych oraz włączeniem ich do procesu opracowywania polityki. Wyraża zadowolenie, że dzięki międzynarodowemu opracowaniu „Ekonomia ekosystemów i bioróżnorodności” (TEEB) coraz lepiej rozumie się wartość ekonomiczną różnorodności biologicznej oraz fakt, że zaniechanie działań pociąga za sobą nadmierny koszt finansowy. KR przyjmuje także z zadowoleniem fakt, że kwestia wymiaru lokalnego i regionalnego zostanie poruszona odrębnie w części TEEB zatytułowanej „D2 – Sprawozdanie dla administratorów”.

3.   Wskazuje, że cele UE i cele międzynarodowe na 2010 r. są niezbędne w generowaniu pożytecznych działań na rzecz różnorodności biologicznej na poziomie lokalnym i regionalnym na całym świecie. W całej Unii Europejskiej możemy znaleźć wiele przykładów sprawdzonych rozwiązań. Niemniej jednak Komitet poważnie niepokoi się, ponieważ ani cele unijne, ani cele globalne na 2010 r. dotyczące różnorodności biologicznej nie zostały osiągnięte ze względu na widoczną różnicę między obietnicami a rzeczywiście przeprowadzonymi działaniami.

4.   Uważa, że dla realizacji celów w zakresie ochrony różnorodności biologicznej zasadnicze znaczenie ma zapewnienie przez organy publiczne, w tym władze lokalne i regionalne, właściwej równowagi pomiędzy polityką rozwoju a celami w zakresie różnorodności biologicznej oraz zachęcanie do stosowania bodźców propagujących zachowanie różnorodności biologicznej.

Angażowanie władz lokalnych i regionalnych w lepsze sprawowanie rządów i skuteczniejsze informowanie

5.   Podkreśla rolę władz lokalnych i regionalnych w powstrzymywaniu utraty różnorodności biologicznej i realizowaniu strategii mających na celu jej ochronę przez odpowiednie władze lokalne i regionalne. Kwestie te należy rozważyć w kontekście opublikowanych w marcu 2010 r. najnowszych wyników badania Eurobarometru w sprawie stosunku Europejczyków do różnorodności biologicznej. Wskazują one, że jedynie 38 % Europejczyków ma świadomość znaczenia tego pojęcia, a zaledwie 17 % ma poczucie bezpośredniego zagrożenia utratą różnorodności biologicznej. W tym celu KR potwierdza chęć promowania projektów ochrony różnorodności biologicznej i przyczyniania się do pobudzania zainteresowania obywateli na szczeblu lokalnym i regionalnym i do tworzenia synergii w tym zakresie między zainteresowanymi podmiotami a władzami publicznymi oraz chęć zorganizowania imprez na ten temat podczas OPEN DAYS 2010.

6.   Podkreśla, że jeżeli różnorodność biologiczna ma zostać zachowana na całym świecie, władze lokalne i regionalne powinny dysponować odpowiednimi zasobami ludzkimi, finansowymi i technicznymi, proporcjonalnymi do ich zakresu odpowiedzialności i wystarczającymi do realizacji działań powstrzymujących zanikanie różnorodności biologicznej. Władze lokalne i regionalne są najodpowiedniejszymi podmiotami, jeżeli chodzi o wspieranie społeczności w ochronie ich środowiska lokalnego i wspomaganie organizacji wolontariackich, zaangażowanych w popularyzowanie ochrony środowiska naturalnego i angażowanie w nią społeczeństwa. Inne, związane z tym zadania obejmują edukację, ochronę zdrowia i dobrobyt, planowanie przestrzenne i własność gruntów. KR zachęca władze lokalne i regionalne do dawania dobrego przykładu.

7.   Uważa, że rok 2010 ogłoszony przez ONZ Międzynarodowym Rokiem Różnorodności Biologicznej wzmocni polityczne zaangażowanie na poziomie unijnym i międzynarodowym na rzecz rozwiązania globalnego kryzysu różnorodności biologicznej, równocześnie zachęcając do aktywnego udziału władz lokalnych i regionalnych.

8.   Z zadowoleniem przyjmuje projekty zainicjowane przez wielu przedstawicieli władz lokalnych i regionalnych zarówno w celu przyczynienia się do ochrony różnorodności biologicznej (np. projekty zmierzające do tworzenia chronionych obszarów przyrodniczych i odbudowy zdegradowanych siedlisk oraz ochrony mokradeł i innych ekosystemów, tworzenia pasów zieleni lub planowania urbanistycznego zgodnie z kryteriami ochrony różnorodności biologicznej), jak i podniesienia świadomości obywateli w tym zakresie (konkursy na najpiękniejsze ogrody i przestrzenie zielone na terenach miejskich). Ogrody miejskie są miejscem niezbędnego schronienia dla ptaków i zwierząt i istotnie przyczyniają się do ochładzania i filtrowania powietrza oraz pochłaniania dwutlenku węgla.

B.   W kierunku strategii na rzecz różnorodności biologicznej UE 2020

9.   Z zadowoleniem przyjmuje wizję na rok 2050 oraz nowe, ambitne cele na 2020 r. związane z „powstrzymaniem utraty różnorodności biologicznej i funkcji ekosystemu w UE do 2020 r. oraz przywrócenia ich w możliwie największym stopniu, a także zwiększeniem wkładu UE w zapobieganie utracie różnorodności biologicznej na świecie” przyjęte przez Radę ds. Środowiska w dniu 15 marca 2010 r. i zatwierdzone przez Radę Europejską w dniach 2526 marca 2010 r. Powyższe wydarzenia są dowodem ponownego zobowiązania się UE do osiągnięcia konkretnych rezultatów.

10.   Jednakże wyraża zaniepokojenie, że w ramach zapisanego w strategii „UE 2020” celu dotyczącego zrównoważonego wzrostu, różnorodność biologiczna pozostaje podporządkowana modelom wzrostu gospodarczego oraz dążeniom do gospodarki niskoemisyjnej, natomiast nie jest uważana za wartość samą w sobie.

11.   Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że zgodnie z wcześniejszymi zaleceniami Komitetu uwzględniono funkcje ekosystemów w celu na 2020 r., tak by wraz z ich przywróceniem doprowadzić do odwrócenia tendencji; apeluje jednak do Komisji Europejskiej i państw członkowskich o doprecyzowanie, w jaki sposób ograniczenie celu do „przywrócenia ich w możliwie największym stopniu” powinno zostać zinterpretowane na szczeblu lokalnym i regionalnym.

12.   Zgadza się z Radą, że obecnie potrzebne są pilne i skuteczne działania, które umożliwią uniknięcie poważnych konsekwencji ekologicznych, ekonomicznych i społecznych.

13.   Uznaje, że jest to ważny krok w przedstawieniu zobowiązania UE do podjęcia działań i stania się przykładem na 10. spotkaniu Konferencji Stron (COP 10) Konwencji o różnorodności biologicznej (CBD) w październiku 2010 r. w Nagoi.

14.   Popiera wezwanie Rady skierowane do Komisji Europejskiej dotyczące przedłożenia strategii UE 2020 na rzecz różnorodności biologicznej, uwzględniającej wyniki COP 10 Konwencji o różnorodności biologicznej.

15.   Podkreśla, że wspomniana strategia umożliwi zrealizowanie w terenie celów globalnych oraz celów unijnych na okres po 2010 r. w zakresie różnorodności biologicznej, tylko jeśli będzie stanowczo wspierać władze lokalne i regionalne oraz pozostałych użytkowników i właścicieli gruntów. Owa strategia powinna podejmować problem zbyt niskiego poziomu wydawania funduszy strukturalnych na kwestie związane z ochroną środowiska i różnorodności biologicznej oraz propagować wymianę sprawdzonych rozwiązań celem umożliwienia władzom lokalnym prowadzenia działań w terenie. Propagowanie sprawdzonych rozwiązań wśród władz oraz stworzenie dla nich forum, na którym będą one mogły określać wspólne problemy, jak również dzielić się rozwiązaniami w zakresie różnorodności biologicznej, będzie pomocne w budowaniu zdolności władz lokalnych i regionalnych.

16.   Z zadowoleniem stwierdza, że Rada (1) odpowiedziała na apel Komitetu o utworzenie „infrastruktury ekologicznej” (2), który otwiera drogę Komisji Europejskiej do opracowania strategii UE na rzecz infrastruktury ekologicznej po 2010 r. Strategia ta powinna obejmować wymiar terytorialny przy poszanowaniu zasady pomocniczości i umożliwiać włączenie do spójnych ram istniejących inicjatyw, zwłaszcza na szczeblu lokalnym i regionalnym.

Rola władz lokalnych i regionalnych w propagowaniu strategii UE 2020 na rzecz różnorodności biologicznej

17.   Podkreśla, że nowa strategia UE 2020 na rzecz różnorodności biologicznej zostanie zrealizowana z powodzeniem, jeżeli wszystkie lokalne instytucje i podmioty będą uczestniczyć w tworzeniu odpowiedniej polityki i jej realizacji w ramach rzeczywistego modelu wielopoziomowego sprawowania rządów. Ważne jest, aby zjednoczyć wszystkie podmioty zaangażowane w ochronę różnorodności biologicznej i ekosystemów, włącznie z naukowcami, podmiotami zaangażowanymi w plany działania na rzecz różnorodności biologicznej, organizacjami pozarządowymi i władzami oświatowymi.

18.   Podkreśla konieczność pełnego zastosowania dyrektywy ptasiej i dyrektywy siedliskowej również na szczeblu lokalnym i regionalnym, przyspieszenia realizacji i pełnego rozwoju sieci Natura 2000, wprowadzenia odpowiedniego finansowania – z uwzględnieniem nierównomiernego rozłożenia różnorodności biologicznej w UE – a także zastosowania skutecznych środków zarządzania i odnowy.

19.   W związku z tym przyjmuje z zadowoleniem wezwanie Rady ds. Środowiska z dnia 15 marca dotyczące podejścia opartego na uczestnictwie, które „doprowadzi do niezbędnych i uzupełniających się, oddolnych inicjatyw podmiotów bezpośrednio uczestniczących w zarządzaniu wykorzystaniem terenów i wód morskich, w szczególności społeczności lokalnych”.

20.   Podkreśla fundamentalną rolę władz lokalnych i regionalnych w pogłębianiu wiedzy obywateli na temat znaczenia różnorodności biologicznej i wzywa państwa członkowskie, by silniej wspierały wprowadzanie w życie przepisów prawa europejskiego i krajowego.

21.   Wzywa władze lokalne i regionalne do opracowania programów ochrony różnorodności biologicznej, do włączenia celów związanych z różnorodnością biologiczną do planowania przestrzennego i udzielania zezwoleń, do propagowania powiększania terenów zielonych, do zapobiegania degradacji gleb, niszczeniu ekosystemów oraz fragmentacji krajobrazu i siedlisk, do minimalizowania negatywnych skutków zmiany klimatu, a także do szukania sposobów połączenia działań na rzecz odtworzenia lub tworzenia siedlisk naturalnych z inicjatywami w zakresie zagospodarowania przestrzennego i wykorzystania gruntów. Z drugiej strony przypomina, że na obszarach słabo zaludnionych lub o łatwym dostępie do terenów zielonych, których duże połacie już są objęte ochroną przyrody, należy dokładniej określić jakość tej ochrony i poprawić ją, a także lepiej skoordynować z innymi formami użytkowania gruntów.

22.   Uważa, że uznanie przez Radę potrzeby rozwinięcia wymiany sprawdzonych rozwiązań w celu zapewnienia optymalizacji środków do walki z utratą różnorodności biologicznej oznacza, że Unia Europejska i państwa członkowskie muszą udzielić większego wsparcia takiej wymianie między samorządami terytorialnymi.

23.   Popiera inicjatywy i sieci wspierające dobrowolne zobowiązania samorządów terytorialnych i zapewniające rozpowszechnienie sprawdzonych rozwiązań na szczeblu europejskim, takie jak na przykład projekt LIFE + europejskich stolic różnorodności biologicznej.

Wprowadzanie zagadnienia różnorodności biologicznej do najważniejszych sektorów

24.   Zauważa, że ochrona różnorodności biologicznej i funkcji ekosystemów jest przekrojowym zagadnieniem wymagającym systemowego podejścia, w którym wszystkie podmioty muszą ze sobą współpracować na wszystkich poziomach.

25.   Ponownie powtarza zalecenia sektorowe zawarte w opinii Nowy impuls do powstrzymania procesu utraty różnorodności biologicznej
   (1) i podkreśla, że skuteczna i solidna ochrona różnorodności biologicznej będzie możliwa tylko wtedy, gdy zostanie włączona do szerszej strategii i strategii skierowanych do najważniejszych sektorów odpowiedzialnych za niszczenie siedlisk, fragmentację i degradację spowodowaną zmianami sposobu użytkowania gruntów, zanieczyszczeniem itp. Są to sektor rolnictwa i leśnictwa, energii, transportu, rozwoju regionalnego i planowania przestrzennego oraz zmiany klimatu; tak samo każda międzynarodowa umowa z udziałem UE musi brać pod uwagę różnorodność biologiczną i powstrzymywać proces jej utraty.

26.   Przypomina swój apel do państw członkowskich, by dokonały przeglądu systemów podatkowych pod kątem wsparcia różnorodności biologicznej, na przykład poprzez obniżenie podatku VAT od ekologicznych produktów rolnych lub produktów pochodzących z obszarów Natura 2000 i poprzez zniesienie opłat, podatków i subwencji prowadzących do zachowań niesprzyjających różnorodności biologicznej.

27.   Podkreśla, że ochrona i przywracanie różnorodności biologicznej zapewnia możliwości opłacalnego łagodzenia zmian klimatu lub dostosowywania się do nich, np. poprzez tworzenie zielonych korytarzy mających na celu rozwój i odbudowę mokradeł, renaturalizację rzek oraz popularyzowanie dachów ekologicznych lub tworzenie sieci ważnych biotopów.

Określanie sensownych celów cząstkowych, wskaźników i opłacalnych środków ich realizacji

28.   Zachęca Komisję Europejską do skoncentrowania się na ograniczonej liczbie celów cząstkowych, które pozwolą na realizację strategii w sposób przejrzysty i prosty oraz umożliwią władzom lokalnym i regionalnym ocenę ich własnego wkładu, jak również wprowadzenie na czas środków zaradczych. Wiąże się z tym potrzeba odejścia od celów związanych ze statusem, które trudno zmierzyć, do celów „zadaniowych”. Liczbę celów cząstkowych należy ograniczyć do 5 lub 6; powinny one obejmować rolnictwo, rybołówstwo, środowisko morskie, użytkowanie gruntów oraz zniszczenie i fragmentację siedlisk.

29.   Zaleca, aby cel cząstkowy dotyczący użytkowania gruntów i planowania przestrzennego określić niezmiernie ostrożnie ze względu na obawy związane z zasadą pomocniczości, aby rozwiązać problemy dotyczące niszczenia i fragmentacji siedlisk. Władze lokalne i regionalne odgrywają fundamentalną rolę w realizacji koncepcji sieci ekologicznych i znajdują się w najlepszej pozycji umożliwiającej uwzględnianie różnych potrzeb skoncentrowanych terenów gęsto zaludnionych lub terenów rozległych o niewielkiej gęstości zaludnienia. Władze lokalne i regionalne będą głównymi podmiotami przyczyniającymi się do realizacji takiego celu.

30.   Podkreśla znaczenie przejrzystych podstaw, które w czerwcu bieżącego roku ma określić Europejska Agencja Środowiska, zapewniając stałe nadzorowanie i sprawozdawczość w zakresie realizacji celów cząstkowych i wskaźników związanych z powstrzymaniem utraty różnorodności biologicznej oraz odbudowy ekosystemów. Realizacja działań z wynikiem pozytywnym wymaga dostępu do danych podstawowych dobrej jakości oraz stałego monitorowania; będzie to z kolei wymagać znacznego wzrostu funduszy. Można to uzyskać częściowo poprzez nałożenie zobowiązań na deweloperów, jednakże jeżeli UE i państwa członkowskie nie podejmą decyzji o znacznym wzroście funduszy na ten cel, środki finansowe przeznaczone dla władz lokalnych i regionalnych w tym zakresie będą niewystarczające.

31.   Wzywa UE i państwa członkowskie do wprowadzenia koncepcji ekosystemów do ich planów wyjściowych i wskaźników. Przykładem takiego działania jest Europejska Agencja Środowiska, która jako pierwsza stworzyła biofizyczne mapy funkcji ekosystemów.

Fundusze na realizację nowego celu

32.   Wskazuje, że obecne środki budżetowe przeznaczone na ochronę różnorodności biologicznej są niewystarczające, aby sprostać przyjętym celom, włącznie z celami programu Natura 2000 i wzywa do znacznego zwiększenia środków finansowych w ramach budżetów UE na okres po 2013 r. Opracowując nowe wytyczne i programy dotyczące wsparcia, należy zadbać o to, by wyłączyć z tego wsparcia środki mogące wpłynąć niekorzystnie na różnorodność biologiczną.

33.   Wzywa Komisję Europejską do zmaksymalizowania korzyści wynikających z finansowania UE, w szczególności poprzez rozwiązanie kwestii obecnego zbyt niskiego poziomu wydawania funduszy strukturalnych w dziedzinie różnorodności biologicznej i środowiska przy równoczesnym określeniu sposobów zwiększenia skuteczności zintegrowanego modelu na rzecz finansowania różnorodności biologicznej i programu Natura 2000.

34.   Ponownie wzywa (3) do zastosowania systemu współzależności ekologicznej w regulowaniu dostępu do pomocy publicznej, w szczególności w przypadku wspólnej polityki rolnej i wspólnej polityki rybołówstwa; w związku z tym zachęca państwa członkowskie do zadbania o odpowiedni udział różnych sektorów gospodarczych w kosztach przywrócenia funkcji ekosystemów.

35.   W świetle ostatnich konkluzji Europejskiej Agencji Środowiska (4) zaleca zreformowanie wspólnej polityki rolnej, tak by umożliwić lepsze wsparcie rolnictwa o wysokiej wartości przyrodniczej.

36.   Wzywa Komisję Europejską do stworzenia odpowiednich mechanizmów finansowania umożliwiających władzom lokalnym i regionalnym budowanie zdolności związanych z powstrzymaniem utraty różnorodności biologicznej i jej ochrony na ich terenach oraz popularyzowanie wymiany sprawdzonych rozwiązań między regionami.

Gatunki inwazyjne

37.   Zwraca uwagę na fakt, iż inwazyjne gatunki nierodzime uznano za zagrożenie dla różnorodności biologicznej na skalę globalną na mocy decyzji w tym zakresie, podjętych na ostatnich pięciu konferencjach stron Konwencji o różnorodności biologicznej (CBD).

38.   Zauważa, że w 2003 r. w ramach konwencji berneńskiej przyjęto Europejską strategię dotyczącą inwazyjnych gatunków nierodzimych. W celu 5 „Planu działania UE do roku 2010 i w przyszłości” (5) wezwano państwa członkowskie do utworzenia strategii krajowych dotyczących inwazyjnych gatunków nierodzimych. W związku z tym KR powtarza swoje wezwanie (1) skierowane do Komisji Europejskiej dotyczące opracowania unijnej strategii dotyczącej inwazyjnych gatunków nierodzimych.

39.   Podkreśla, że reakcja na zmianę klimatu jest jednym z czynników powodujących rozszerzenie występowania gatunków; tendencja ta będzie się utrzymywać przez najbliższe lata, co może spowodować, że kolejne gatunki staną się inwazyjne.

40.   Wyraża żal z powodu niskiego stopnia zrozumienia przez obywateli zagrożeń, jakie niosą ze sobą inwazyjne gatunki nierodzime. Głębsza wiedza i lepsze zrozumienie wyżej wspomnianych kwestii jest ważna dla szerszego zaangażowania, społeczeństwo mogłoby zmienić swój sposób postępowania, co pomogłoby w zmniejszeniu prawdopodobieństwa wprowadzania gatunków inwazyjnych oraz ryzyka ułatwiania ich rozprzestrzeniania się, jak również ułatwiłoby pomoc w określaniu zasięgu tego zjawiska i w jego monitorowaniu. Władze lokalne i regionalne znajdują się w najlepszej pozycji do współpracowania ze społeczeństwem na szczeblu lokalnym, przyczyniając się w ten sposób do bliższego zaangażowania się społeczeństwa oraz wzrostu jego poziomu wiedzy.

41.   Przypomina, że władze lokalne i regionalne mają również do odegrania ważną rolę poprzez edukację oraz jako właściciele gruntów. Ponadto ich wyspecjalizowany personel może pomóc krajowym organizacjom rządowym w rozwiązaniu problemu gatunków inwazyjnych działając wspólnie z najważniejszymi, pozarządowymi grupami interesów, wykorzystując w jak najlepszy sposób dostępne możliwości i zasoby celem zwiększenia zdolności wykrywania i monitorowania.

C.   Wkład KR-u do Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej (CBD) i jej 10. Konferencji Stron (COP 10)

42.   Uznaje, że zagadnienia związane z różnorodnością biologiczną nie są ograniczone granicami państw, dlatego też wzywa do podjęcia spójnych działań nie tylko na poziomie UE, ale również w kontekście międzynarodowym.

43.   Podkreśla znaczenie utrzymania i przywrócenia różnorodności biologicznej – w tym funkcji ekosystemów – w skali globalnej, tak by przyczynić się do wyeliminowania ubóstwa, zapewnienia dostępu do żywności i rozwoju lokalnego na całym świecie. Uważa, że wprowadzenie w życie Konwencji o różnorodności biologicznej (CBD) to istotny wkład w realizację celów milenijnych, a zwłaszcza celu 7 dotyczącego zrównoważenia środowiskowego.

44.   Wzywa UE i Komisję Europejską do wykorzystania KR-u w roli obserwatora w delegacji UE na COP 10 celem zagwarantowania odpowiedniej reprezentacji głosu władz lokalnych i regionalnych nie tylko w ramach delegacji krajowych, ale i delegacji UE (6).

45.   Jest gotów wnieść wkład w proces związany z Konwencją o różnorodności biologicznej (CBD) oraz w Konferencję Stron Konwencji (COP 10) poprzez propagowanie zdecentralizowanej współpracy na rzecz rozwoju między władzami lokalnymi i regionalnymi w Europie a ich odpowiednikami w krajach rozwijających się w zakresie zrównoważonego zarządzania różnorodnością biologiczną i ekosystemami.

46.   Wzywa COP 10 do przyjęcia zmienionego i zaktualizowanego planu strategicznego na Konwencję na okres 2011–2020 celem zagwarantowania ciągłości w planowaniu strategicznym CBD po 2010 r.

47.   Przyjmuje z zadowoleniem wzmiankę w projekcie planu strategicznego, zgodnie z którą utrzymanie i przywrócenie ekosystemów zasadniczo umożliwia stosowanie opłacalnych sposobów łagodzenia skutków zmiany klimatu i dlatego też ich łagodzenie otwiera szereg możliwości w zakresie ochrony różnorodności biologicznej oraz zrównoważonego sposobu wykorzystywania zasobów naturalnych.

48.   Zgadza się, że niezbędna jest szersza konwergencja na poziomie krajowym i międzynarodowym w zakresie wysiłków związanych ze zmianą klimatu i utratą różnorodności biologicznej prowadzonych w sposób wzajemnie się uzupełniający, co wpłynie na lepsze wykorzystanie możliwości w trwających globalnych procesach w ramach konwencji z Rio de Janeiro.

49.   Uznaje, że do tej pory podjęte działania mające na celu realizację CBD nie były wystarczające do osiągnięcia międzynarodowych celów na rok 2010.

50.   Wspiera cele strategiczne, przewodnie i drugorzędne na rok 2020, które są zarówno osiągalne, jak i bardziej wymierne oraz stanowią skuteczniejsze ramy dzięki określeniu celów krajowych, a szczególnie celów na poziomie niższym od krajowego. Zaleca ograniczenie liczby celów, aby strategia była bardziej konkretna i bardziej zrozumiała.

51.   Zaleca przyjęcie nowego przewodniego celu, zgodnie z którym do 2020 r. wszystkie strony CBD zaangażują swoje władze lokalne i regionalne w realizację Konwencji. To zaangażowanie powinno dotyczyć przede wszystkim przeglądu i realizacji krajowych strategii i planów działania na rzecz różnorodności biologicznej (NBSAP), a także wsparcia dla budowania potencjału w jednostkach samorządowych.

52.   Wzywa COP 10 do przyjęcia konkretnej decyzji w sprawie władz szczebla niższego niż krajowy i odnotowuje w związku z tym „Projekt decyzji CBD dla COP 10 w sprawie miast, władz lokalnych oraz różnorodności biologicznej”, wraz z załączonym do niego „Projektem planu działania w sprawie miast, władz lokalnych oraz różnorodności biologicznej na lata 2011–2020” (7). Taki spójny plan działania jest potrzebny do dalszego wzmacniania i wspierania istotnego wkładu władz szczebla niższego niż krajowy i do wykorzystania go we wdrażaniu strategicznego planu CBD na lata 2011–2020. W tym kontekście KR szczególnie docenia „Globalne partnerstwo na rzecz miast i różnorodności biologicznej” oraz program stowarzyszenia samorządów lokalnych na rzecz zrównoważonego rozwoju (ICLEI) „Działania lokalne na rzecz różnorodności biologicznej” (LAB).

53.   Odnotowuje Singapurski Indeks Różnorodności Biologicznej Miast (CBI), który zostanie przedstawiony na COP 10. Indeks ten należy rozwijać w dalszym ciągu, tak aby mógł być dobrowolnie stosowany do pozostałych władz.

Bruksela, 10 czerwca 2010 r.

Przewodnicząca Komitetu Regionów

Mercedes BRESSO

---

(1)  Konkluzje Rady do spraw Środowiska z 15 marca 2010 r.

1

(2)  CdR 22/2009 fin.

2

(3)  CdR 22/2009 fin, CdR 218/2009 fin.

3

(4)  Sprawozdanie techniczne EEA nr 12/2009 „Distribution and targeting of the CAP budget from a biodiversity perspective” [Podział i ukierunkowanie budżetu WPR z perspektywy różnorodności biologicznej].

4

(5)  Dokument SEC(2006) 621, załącznik do komunikatu Komisji Europejskiej „Zatrzymanie procesu utraty różnorodności biologicznej do roku 2010 i w przyszłości”, COM(2006) 216 wersja ostateczna.

5

(6)  Sekretarz zarządzający sekretariatu CDB wysłał zawiadomienie w dniu 4 lutego 2010 r. wszystkim stronom CBD wzywając je do wyznaczenia burmistrzów i przedstawicieli władz lokalnych uczestniczących w delegacji na COP 10.

6

(7)  Dokument z 27 stycznia 2010 r.: http://www.cbd.int/authorities/doc/CBD%20Plan%20of%20Action_2010_01_draft.doc.

7

---

| 1.10.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 267/39 |
| --- | --- | --- | --- |

1.10.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 267/39

---

Opinia Komitetu Regionów „W kierunku zintegrowanej polityki morskiej zmierzającej do lepszego zarządzania Morzem Śródziemnym”

(2010/C 267/09)

KOMITET REGIONÓW

Wstęp

1.   Podziela opinię, że region śródziemnomorski stwarza wyjątkowe możliwości, jak i wyzwania, zwłaszcza w zakresie zarządzania.

2.   Z ubolewaniem stwierdza, że region ten charakteryzuje się ogromnym zróżnicowaniem warunków społeczno-gospodarczych.

3.   Zauważa ponadto, że Morze Śródziemne jest zamkniętym, wrażliwym środowiskiem narażonym na skutki intensywnej i często niebezpiecznej działalności związanej z morzem.

4.   Podkreśla konieczność krzewienia zrównoważonego podejścia do dostępnych zasobów morskich w interesie zarówno dzisiejszych, jak i przyszłych pokoleń.

5.   Z żalem stwierdza, że długotrwała ingerencja człowieka i nadmierna eksploatacja zasobów naturalnych Morza Śródziemnego spowodowała ogromne szkody w środowisku morskim.

6.   Zgadza się z poglądem, że wzmożonej działalności gospodarczej związanej z morzem mogłaby towarzyszyć ochrona środowiska, o ile zapewniono by właściwe zarządzanie mające na celu osiągnięcie równowagi między względami ekonomicznymi a wymiarem społecznym i środowiskowym.

7.   Zauważa, że nadrzędnym celem Komisji jest osiągnięcie większych korzyści gospodarczych z morza, a zarazem zmniejszenie oddziaływania na ekosystem Morza Śródziemnego.

8.   Zgadza się z opinią, że dla powodzenia zintegrowanej polityki morskiej, która początkowo odnosiła się do państw członkowskich, konieczne jest lepsze wzajemne porozumienie i współpraca z partnerami spoza UE. Dotyczy do zwłaszcza regionu Morza Śródziemnego, w którym zaledwie jedna trzecia państw należy do UE.

9.   Z zadowoleniem odnosi się do przyjęcia 5 maja 2010 r. w Ankonie przez ośmiu ministrów spraw zagranicznych krajów uczestniczących w Inicjatywie Adriatycko-Jońskiej (Albanii, Bośni i Hercegowiny, Chorwacji, Grecji, Włoch, Czarnogóry, Serbii i Słowenii) deklaracji popierającej stworzenie europejskiej strategii na rzecz regionu Morza Adriatyckiego i Morza Jońskiego, której celem jest między innymi promowanie wspólnej polityki na rzecz rozwoju, w tym polityki morskiej, wśród państw UE i innych państw uczestniczących w Inicjatywie Adriatycko-Jońskiej, zwłaszcza poprzez propagowanie wspólnych strategii rozwoju z udziałem podmiotów lokalnych, a przede wszystkim władz lokalnych i regionalnych.

10.   Podkreśla, że między środowiskiem morskim i zarządzaniem nim z jednej strony a wymiarem lokalnym i regionalnym z drugiej istnieje bezpośrednia współzależność i istotne oddziaływanie.

Główne wyzwania

11.   Dostrzega złożoność problematyki oraz presję, jaka ciąży na decydentach w związku z tak istotnym spoiwem europejskiej i światowej struktury gospodarczej, jakim jest region śródziemnomorski.

12.   Zauważa, że obecny poziom aktywności gospodarczej, zwłaszcza w takich dziedzinach, jak transport morski, przeładunek towarów, rybactwo i turystyka, odciskają wyraźne piętno na śródziemnomorskim ekosystemie, pozostawiając po sobie ogrom szkód w środowisku naturalnym.

13.   Podziela zdanie, że należy jak najszybciej zająć się we właściwy sposób złożonym problemem zanieczyszczeń pochodzących z lądu i statków, śmieci, skutków dla różnorodności biologicznej, przełowienia i degradacji wybrzeży regionu Morza Śródziemnego.

14.   Zdaje sobie sprawę, że coraz częściej zagrożone jest wyjątkowe dziedzictwo kulturowe i naturalne w regionie śródziemnomorskim.

15.   Zdaje sobie również sprawę, że region śródziemnomorski jest w wysokim stopniu zagrożony potencjalnymi skutkami zmian klimatu.

16.   Z zadowoleniem przyjmuje stwierdzenie, że przyczyną największych problemów w tym regionie jest nieuregulowana imigracja morska, dlatego popiera apel o współpracę z partnerami śródziemnomorskimi, by przeciwdziałać temu zjawisku i związanym z nim ofiarom śmiertelnym.

W kierunku lepszego zarządzania obszarami morskimi

17.   Podziela zaniepokojenie faktem, że w większości krajów śródziemnomorskich każda polityka sektorowa realizowana jest przez właściwe dla tego sektora organy administracji, co utrudnia uzyskanie ogólnego spojrzenia na łączne skutki działalności w sektorze morskim.

18.   W równym stopniu jest zaniepokojony faktem, że duża część przestrzeni morskiej zaklasyfikowana jest jako pełne morze, co sprawia, że krajom nadbrzeżnym trudno jest planować, organizować i regulować działalność, która ma bezpośredni wpływ na ich morza terytorialne i wybrzeża.

19.   Stwierdza, że tworzenie polityk i podejmowanie działań w oderwaniu od innych, bez należytej koordynacji pomiędzy wszystkimi obszarami aktywności wpływającej na morze oraz pomiędzy wszystkimi podmiotami szczebla lokalnego, krajowego, regionalnego i międzynarodowego, utrudnia dążenie do lepszego zarządzania w regionie Morza Śródziemnego.

20.   Jednocześnie zgadza się, że dla właściwego zarządzania ważny jest udział zainteresowanych stron, przejrzystość procesu decyzyjnego oraz wdrażanie uzgodnionych przepisów.

21.   Zgadza się z potrzebą stworzenia kultury ekologicznej w regionie Morza Śródziemnego jako podstawowego elementu podnoszenia świadomości i uczestnictwa w procesach zrównoważonego rozwoju morskiego na wszystkich poziomach.

22.   Powtarza, że władze lokalne i regionalne są najwłaściwsze do tego, by wskazać elementy potrzebne do wdrożenia tej polityki w basenie Morza Śródziemnego na szczeblu lokalnym i regionalnym. Dlatego też mogą one odegrać zasadniczą rolę, jeśli chodzi o realizację zintegrowanej polityki morskiej w regionie Morza Śródziemnego.

23.   W tym kontekście zauważa, że władze lokalne i regionalne już teraz aktywnie uczestniczą w opracowywaniu i pomyślnym wdrażaniu regionalnych inicjatyw zmierzających ku temu celowi (1).

Rola krajów nadbrzeżnych basenu Morza Śródziemnego

24.   Popiera apel do państw członkowskich leżących nad Morzem Śródziemnym, aby w dalszym ciągu pracowały nad własnymi zintegrowanymi politykami morskimi.

25.   Z zadowoleniem przyjmuje utworzenie systemu umożliwiającego dzielenie się informacjami i najlepszymi praktykami.

26.   Z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji, aby główne ośrodki krajowe na wysokim szczeblu w państwach członkowskich zajmowały się systematycznie kwestią Morza Śródziemnego i omawiały postępy w realizacji zintegrowanej polityki morskiej.

27.   Pochwala starania Komisji, aby zachęcać państwa członkowskie do wymiany najlepszych praktyk w zintegrowanym zarządzaniu obszarami morskimi, w szczególności poprzez programy europejskiej współpracy terytorialnej na rzecz Morza Śródziemnego.

28.   Podziela opinię, że ów szczególny półzamknięty charakter Morza Śródziemnego oraz transgraniczne skutki działalności w sektorze morskim wymagają intensywniejszej współpracy z partnerami śródziemnomorskimi spoza Unii Europejskiej.

29.   Z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji, aby pobudzać wymianę najlepszych praktyk pomiędzy śródziemnomorskimi krajami należącymi oraz nienależącymi do UE, które byłyby zainteresowane zintegrowanym podejściem, i powołać w tym celu grupę roboczą ds. zintegrowanej polityki morskiej.

30.   Zachęca, by dzielenie się informacjami i rozwijanie programów wsparcia poszerzyć o śródziemnomorskie kraje spoza UE, aby można je było zachęcać do odchodzenia od chaotycznej i ściśle sektorowej wizji oraz do przyjęcia całościowego, zintegrowanego podejścia do kwestii związanych z morzem.

31.   Podkreśla, że zapewnienie wsparcia technicznego i opracowanie specjalistycznych programów współpracy w zakresie istniejących inicjatyw politycznych (takich jak Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa) to krok we właściwym kierunku.

32.   Uważa, że zaangażowanie podmiotów reprezentujących środowisko akademickie, poszczególne branże oraz instytucje pozarządowe dodatkowo wzmocni ten proces.

33.   Apeluje do Komisji, aby uznała, że władze lokalne i regionalne mogą wnieść istotny wkład w tym zakresie i w związku z tym warto im w pełni umożliwić aktywne zaangażowanie we wszystkie realizowane programy i podejmowane inicjatywy oraz dostarczyć odpowiednich narzędzi do tego celu.

Zarządzanie przestrzenią morską

34.   Stwierdza z niepokojem, że istotna część wód Morza Śródziemnego leży poza jurysdykcją lub suwerennym prawem państw nadbrzeżnych i dlatego ich kompetencje w zakresie stanowienia czy egzekwowania prawa na tych obszarach są mocno ograniczone.

35.   Zdaje sobie sprawę z istnienia złożonych i newralgicznych politycznie problemów dotyczących wytyczenia granic między krajami sąsiadującymi w obrębie Morza Śródziemnego oraz leżącymi po przeciwnych jego stronach, które mogą utrudniać opracowanie prawdziwie zintegrowanej polityki morskiej w tym regionie.

36.   Uważa, że Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza z 1982 r. może służyć za podstawę do rozpatrywania konfliktów związanych z wytyczeniem granic, i jest przekonany, że UE powinna zachęcić te kraje spoza UE, które jeszcze nie ratyfikowały owej konwencji, aby jak najszybciej to uczyniły.

37.   Wspiera wysiłki Komisji związane z określeniem najważniejszych przeszkód utrudniających ratyfikację, wprowadzenie w życie i poszanowanie decyzji podejmowanych w ramach istniejących porozumień oraz dotyczące badania możliwości udoskonalenia wielostronnej współpracy i pomocy.

38.   Zgadza się z poglądem, że praca organizacji zajmujących się gospodarką morską w basenie Morza Śródziemnego musi być przejrzystsza, a przyjęte lub zalecane przez nie przepisy powinny być systematycznie monitorowane i wdrażane.

39.   Popiera postulat Komisji dotyczący jaśniejszego podziału ról i kompetencji krajów nadbrzeżnych, w szczególności w odniesieniu do zarządzania strefami morskimi w perspektywie zrównoważonego rozwoju.

40.   Popiera wniosek dotyczący przeprowadzenia badań na temat kosztów i korzyści związanych z ustanowieniem stref morskich.

41.   Zachęca Komisję, by odważyła się jasno stwierdzić, że trzeba promować i wspierać lepsze zarządzanie przestrzenią morską na poziomach niższych niż regionalny.

Większe zaangażowanie zainteresowanych stron

42.   Zgadza się z opinią, że zaangażowanie zainteresowanych stron nadal powinno być głównym priorytetem we wdrażaniu zintegrowanej polityki morskiej w regionie Morza Śródziemnego.

43.   Dostrzega intencje Komisji, aby zachęcać uczestników platform zrzeszających zainteresowane podmioty do regularnego podejmowania kwestii bezpośrednio związanych z Morzem Śródziemnym.

44.   Popiera zalecenie Komisji, aby rozpatrzyć różne możliwości pogłębienia współpracy zainteresowanych stron ze wszystkich krajów nadbrzeżnych regionu śródziemnomorskiego.

Przekrojowe narzędzia w zarządzaniu gospodarką morską

45.   Zgadza się, że lepszemu zarządzaniu sektorem morskim muszą towarzyszyć skuteczne instrumenty nastawione na generowanie wzrostu gospodarczego oraz na zapewnienie ochrony środowiska naturalnego i lepszej przyszłości ludności nadmorskiej.

Zagospodarowanie przestrzenne mórz i strategie morskie

46.   Z zadowoleniem przyjmuje optymistyczną prognozę Komisji, przewidującą wzrost działalności morskiej w regionie Morza Śródziemnego, mimo panującego obecnie kryzysu gospodarczego.

47.   Jednocześnie wyraża jednak obawy, że taka wzmożona aktywność – jeśli nie wprowadzi się i nie będzie egzekwować odpowiednich regulacji – może ewentualnie zaszkodzić i tak już delikatnej konstrukcji społecznej i środowiskowej tego regionu.

48.   Podziela stanowisko, że – uwzględniając istniejące już krajowe procedury planowania –planowanie przestrzenne obszarów morskich w regionie śródziemnomorskim może służyć jako skuteczne narzędzie administrowania, które umożliwia zastosowanie zarządzania opartego na ekosystemie, uwzględniającego powiązane wzajemnie skutki działalności morskiej, wynikające stąd konflikty dotyczące przeznaczenia przestrzeni morskiej oraz potrzebę zachowania siedlisk morskich.

49.   Popiera zastosowanie ogólnych zasad zdefiniowanych w planie działania na rzecz planowania przestrzennego obszarów morskich w odniesieniu do konkretnej sytuacji Morza Śródziemnego.

50.   Uważa, że osiągnięcie do 2020 r. celów w zakresie dobrego stanu wód morskich w dalszym ciągu powinno być priorytetem. W tym celu należy realizować integrujące strategie morskie i przyjąć oparte na ekosystemie podejście do tej działalności człowieka, która wpływa na środowisko morskie. W związku z tym istotne jest, by zwrócić uwagę nie tylko na takie kwestie jak zanieczyszczenie morza pochodzące z portów i miejscowości przybrzeżnych, ale także na jakość wód rzek, mających swe ujście w Morzu Śródziemnym. Podkreśla przy tym konieczność zapewnienia należytego oczyszczania ścieków w miastach i miejscowościach leżących wzdłuż tych rzek i na obszarach przybrzeżnych.

51.   Jest zdania, że w tym zakresie władze lokalne i regionalne mogą wnieść znaczący wkład, dlatego z zadowoleniem przyjmuje pomysł Komisji, aby zainicjować projekt testujący możliwość zastosowania zagospodarowania przestrzeni morskiej na szczeblu podregionu oraz wspierający konkretne praktyki transgraniczne.

52.   Z zadowoleniem przyjmuje opracowanie wspólnej strategii wdrażania, która ma wspierać państwa członkowskie w realizowaniu przez nie zobowiązań wynikających z dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej, choć ma wątpliwości, czy termin na przeprowadzenie kompleksowej oceny wód morskich i ich wykorzystywania – do końca bieżącego roku – jest realistyczny.

Zintegrowane zarządzanie w obszarach przybrzeżnych i na wyspach

53.   Popiera wysoki priorytet przyznany problematyce zmian klimatu.

54.   Z zadowoleniem przyjmuje fakt, iż skoncentrowano się na kwestiach rozwoju portów, turystyki przybrzeżnej, ochrony dziedzictwa i środowiska morskiego, w tym obszarach objętych programem „Natura 2000”.

55.   Zgadza się, że akwakulturę należy traktować jako element do uwzględnienia w zintegrowanym zarządzaniu strefą przybrzeżną i że jest ona częścią kultury i systemu produkcji przybrzeżnej w regionie Morza Śródziemnego.

56.   Zgadza się ze stwierdzeniem, że ze względu na wielkie bogactwo kulturowe całego basenu Morza Śródziemnego istnieje znaczny potencjał tego regionu, jeśli chodzi o dalszy rozwój.

57.   Z zadowoleniem zauważa, że nadano zdecydowany bieg kwestii dotyczącej państw i regionów wyspiarskich, a zwłaszcza trudności związanych z fizyczną osiągalnością tych obszarów.

58.   Przyłącza się do apelu o zintegrowane podejście do zarządzania śródziemnomorskimi obszarami przybrzeżnymi.

59.   Podziela zdanie, że przekrojowe narzędzia zarządzania mogą dopomóc śródziemnomorskim regionom przybrzeżnym w dążeniu do równowagi społecznej, ekologicznej i gospodarczej w ramach zintegrowanego zarządzania.

60.   Podkreśla swoje poparcie dla inicjatywy Komisji dotyczącej przyjęcia instrumentów prawnych obejmujących cały basen morski, nastawionych na zintegrowane zarządzanie strefą przybrzeżną Morza Śródziemnego (2).

61.   Zgadza się, że wymiana najlepszych praktyk jest istotnym instrumentem umożliwiającym faktyczne postępy, dlatego zdecydowanie popiera zamiar Komisji dotyczący opracowania internetowego spisu narzędzi zintegrowanego zarządzania strefą przybrzeżną, a także najlepszych praktyk i analiz konkretnych przykładów.

62.   Popiera plany podjęcia inicjatyw na rzecz utworzenia bazy wiedzy w zakresie zintegrowanego zarządzania strefą przybrzeżną w regionie Morza Śródziemnego, ze szczególnym uwzględnieniem współpracy międzynarodowej.

63.   Za dobry pomysł uważa podjęcie działań na rzecz lepszego połączenia lądu z morzem, w szczególności poprzez powiązanie planowania przestrzennego na lądzie i na morzu.

64.   Równocześnie jednak zachęca Komisję Europejską do bardziej zdecydowanego podejścia i zaproponowania nowych, skuteczniejszych narzędzi realizacji wytyczonych celów oraz do uwzględnienia potencjalnych dodatkowych korzyści wynikających z włączenia w ten proces władz lokalnych i regionalnych.

65.   KR popiera utworzenie morskich grup działania łączących różne aspekty sektorowe, które są obecnie zarządzane niezależnie, w celu poprawy komplementarności i synergii między funduszami strukturalnymi (EFRR, EFS) i innymi funduszami (EFR), z których mogą być finansowane działania w sektorze morskim.

Ułatwianie działań opartych na wiedzy

66.   Podziela zdanie, że rozwój zrównoważonej gospodarki morskiej i skuteczne zarządzanie obszarami przybrzeżnymi wymaga polityki, której podstawą jest najlepsza dostępna wiedza naukowa.

67.   Wnosi, by Komisja Europejska promowała inicjatywy na rzecz zrównoważonego zarządzania obszarami portowymi.

68.   Podziela troskę, że trzeba dołożyć starań w zakresie gromadzenia i rozpowszechniania podstawowych danych koniecznych do oceny ekologicznego stanu Morza Śródziemnego oraz możliwej wydajności zasobów naturalnych.

69.   Wspiera zamiar Komisji dotyczący propagowania znaczenia opinii naukowych i gromadzenia danych w odniesieniu do wspólnej polityki rybołówstwa i wprowadzania przepisów dotyczących ochrony środowiska w rejonie Morza Śródziemnego.

70.   Uważa, że wzmacnianie morskiej infrastruktury naukowo-badawczej, wysiłki w zakresie zintegrowanych badań naukowych i rozwoju technologicznego (RTD) podejmowane za pomocą klastrów morskich i platform technologicznych, a także synergie na poziomie państw członkowskich i regionów są niezbędne do znalezienia spójnych rozwiązań, które umożliwiałyby pełne wykorzystanie potencjału gospodarczego Morza Śródziemnego, a jednocześnie zachowanie podejścia opartego na ekosystemie. Ponadto za krok we właściwym kierunku uważa kontynuowanie pogłębionych, multidyscyplinarnych obserwacji ekosystemów morskich, w tym dna morskiego.

71.   Docenia istotną pracę włożoną w tworzenie Europejskiej Sieci Informacji i Obserwacji Środowiska Morskiego (Emodnet). Celem tej sieci jest udoskonalenie infrastruktury naukowej i przezwyciężenie przeszkód w uzyskiwaniu danych, dostępie do nich i ich wykorzystywaniu.

72.   Z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji dotyczący utworzenia zintegrowanej europejskiej sieci badań morskich, której celem będzie zacieśnianie współpracy w dziedzinie badań morskich między państwami członkowskimi, w tym także wśród krajów regionu śródziemnomorskiego.

73.   Zgadza się, że warto przeprowadzić kompleksowe, przekrojowe i interdyscyplinarne badania ukierunkowane na zintegrowaną wiedzę dotyczącą Morza Śródziemnego we wszystkich istotnych dziedzinach.

74.   Pochwala przygotowanie europejskiego atlasu mórz, który ma za zadanie pogłębiać wiedzę i budować wspólną tożsamość regionów morskich, w tym także regionów Morza Śródziemnego.

75.   Zwraca uwagę, że ze względu na szczególną sytuację geopolityczną rejonu Morza Śródziemnego powodzenie jakiejkolwiek inicjatywy czy polityki w dużej mierze zależy od pełnego uczestnictwa wszystkich krajów tego regionu i od tego, czy powstaną odpowiednie wspólne programy i działania na rzecz budowania potencjału.

76.   W tym kontekście popiera zamiar określenia długoterminowych ram strategicznych dla współpracy naukowej obejmującej cały basen Morza Śródziemnego, które umożliwiałyby szerszą kooperację w zakresie badań morskich zgodnie z programem odpowiadającym wspólnie ustalonym wyzwaniom.

Zintegrowany nadzór na rzecz bezpieczniejszej i chronionej przestrzeni morskiej

77.   Przyznaje, że nadzór nad działalnością i operacjami w sektorze morskim, zwłaszcza w zakresie bezpieczeństwa i ochrony życia ludzkiego oraz zachowania ekosystemu morskiego, jest konieczny, aby skutecznie zarządzać działaniami na morzu.

78.   Uważa, że nadzór morski powinien obejmować działalność połowową i przeładunkową zarówno u wybrzeży państw, jak i na wodach międzynarodowych Morza Śródziemnego.

79.   Popiera stanowisko, że zasadnicze znaczenie ma rygorystyczne wdrażanie unijnych przepisów w dziedzinie bezpieczeństwa morskiego.

80.   Uważa, że potrzebne są bardziej dynamiczne działania, aby budować potencjał w administracjach morskich i organach portowych krajów śródziemnomorskich spoza UE, aby te kraje partnerskie były w stanie zapewnić bezpieczeństwo i ochronę przestrzeni morskiej w regionie Morza Śródziemnego.

81.   Podziela zdanie, że już teraz trzeba czerpać z osiągnięć projektu Safemed w zakresie usuwania luk prawnych i strukturalnych między śródziemnomorskimi państwami członkowskimi a krajami partnerskimi. Ponadto popiera wniosek Komisji, aby Europejska Agencja ds. Bezpieczeństwa na Morzu (EMSA) rozpoczęła współpracę techniczną z partnerami z basenu Morza Śródziemnego.

82.   Jeśli chodzi o nadzór nad ruchem statków, wzywa Komisję do poszerzenia zakresu regionalnego serwera systemu automatycznej identyfikacji (AIS) poprzez zachęcanie krajów spoza UE do przyłączenia się do niego.

83.   Docenia wkład agencji Frontex w skuteczniejsze patrolowanie regionu Morza Śródziemnego, zwłaszcza wobec ogromnej presji związanej z nielegalną migracją, z jaką borykają się śródziemnomorskie państwa członkowskie.

84.   Przyznaje, że w skutecznym procesie dialogu i pomocy finansowej dla śródziemnomorskich krajów partnerskich także te kraje można zachęcać do zaangażowania się w działania koordynowane przez Frontex w regionie Morza Śródziemnego.

85.   Niepokój budzi jednak fakt, że Frontex w dalszym ciągu jest zbyt słabo wyposażony, by efektywnie wypełniać przydzielone mu zadania. Dlatego Komitet wspiera Komisję w wysiłkach na rzecz zapewnienia tej agencji niezbędnych narzędzi i zasobów, by mogła ona spełniać swe funkcje.

86.   Jednocześnie Komitet wyraża zaniepokojenie faktem, że przyjęte niedawno nowe wytyczne dotyczące patrolowania granic UE stworzyły sytuację, która może zniechęcać do czynnego udziału w misjach Fronteksu te państwa członkowskie, które – jako kraje przyjmujące – nie są w stanie ponieść dodatkowych kosztów związanych z nielegalną imigracją. To z kolei poważnie zagraża potencjalnemu powodzeniu tych misji.

87.   Postuluje, by zarówno na terytorium UE, jak i poza nią, podejmowano więcej bezpośrednich działań mających na celu postawienie przed wymiarem sprawiedliwości tych, których przestępcze poczynania sprzyjają nielegalnej migracji.

88.   Jednocześnie apeluje do Komisji, by nie szczędziła wysiłków zmierzających do zadbania na wszystkich szczeblach – zarówno w UE, jak i poza nią – o jak największe poszanowanie praw człowieka i podstawowych swobód samych migrantów.

89.   Popiera wszelkie inicjatywy przyczyniające się do zwiększenia pozytywnych efektów w dziedzinie walki z narkotykami na morzu.

90.   Ubolewa, że w komunikacie nie znalazła się żadna wzmianka o narastającym zagrożeniu terroryzmem i piractwem morskim, a przecież ich potworne oblicze objawia się nie tak daleko od regionu Morza Śródziemnego.

91.   Popiera wszelkie wysiłki podejmowane na rzecz integracji systemu nadzoru morskiego w regionie Morza Śródziemnego poprzez propagowanie wymiany informacji i wspieranie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za monitorowanie i nadzór na morzu.

92.   Uważa jednak, że włączenie śródziemnomorskich krajów partnerskich w zintegrowany nadzór morski powinno być priorytetowym dążeniem Komisji, a nie kwestią do dalszych rozważań.

93.   Równocześnie podkreśla, że bez czynnego udziału władz lokalnych i regionalnych nie sposób doprowadzić do skutecznego nadzoru nad działalnością i operacjami w sektorze morskim oraz ograniczyć problemów związanych z bezpieczeństwem.

Wnioski

94.   Zgadza się, że wyzwania dotyczące Morza Śródziemnego wymagają wspólnej i zintegrowanej odpowiedzi opartej na udoskonalonym zarządzaniu obszarami morskimi, i wspiera Komisję w jej zamiarze koordynowania i ułatwiania krajowych działań podejmowanych w ramach polityki morskiej w tym regionie.

95.   Stwierdza, że w komunikacie zasadniczo przestrzega się zasad pomocniczości i proporcjonalności, choć jest rozczarowany brakiem należytego uznania wymiaru lokalnego i regionalnego, szczególnie w odniesieniu do zaproponowanych programów i inicjatyw. Dlatego też Komitet apeluje do Komisji o podjęcie kroków, które umożliwią samorządom lokalnym i regionalnym bezpośredni udział w tych programach i inicjatywach oraz wspólną reakcję na zasadnicze wyzwania, przed którymi stoi region Morza Śródziemnego. Komisja musi wziąć pod uwagę różne struktury władz samorządowych w poszczególnych państwach członkowskich. Ze względu na różne przysługujące im kompetencje nie dysponują one jednakowymi możliwościami angażowania się w pożądanym stopniu.

96.   Podziela stanowisko, że zintegrowane podejście do gospodarki morskiej nie powinno mieć wpływu na narzędzia i cele ustanowione z myślą o postępach w określonych obszarach istotnych dla problematyki morskiej.

97.   Zgadza się, że pomyślne wdrożenie zintegrowanej polityki morskiej w regionie Morza Śródziemnego uwolni jego potencjał i umożliwi osiąganie większej wydajności i lepszych efektów w wielu dziedzinach prowadzonej tam działalności.

98.   Z drugiej strony Komitet musi z ubolewaniem odnotować, że komunikat nie podaje żadnych szczegółów na temat finansowania planowanych działań.

99.   Dlatego, mimo poparcia dla przedstawionych w komunikacie celów i działań, Komitet apeluje do Komisji o uwzględnienie niniejszej opinii i podjęcie koniecznych działań, które sprawią, że wymowa tego komunikatu będzie bardziej zdecydowana.

Zalecenia

Komitet Regionów w szczególności:

100.   Zaleca pielęgnowanie pogłębionego i bardziej konstruktywnego dialogu między wszystkimi zainteresowanymi stronami, również na szczeblu lokalnym i regionalnym, aby wzmocnić wzajemne zaufanie i porozumienie.

101.   Zaleca ustanowienie skutecznych mechanizmów, które będą motywować wszystkie kraje basenu Morza Śródziemnego i umożliwią im wnoszenie równego wkładu w efektywne zarządzanie tym jedynym w swoim rodzaju morzem, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony środowiska morskiego i różnorodności biologicznej.

102.   Zaleca, by Komisja rozważyła możliwość wydania zalecenia i podjęcia kroków na rzecz skoordynowania konkretnych bezpośrednich działań państw członkowskich i śródziemnomorskich krajów partnerskich w celu zwalczania nasilającej się w tym regionie międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, w tym także handlu ludźmi, narkotykami i bronią.

103.   Zaleca, by uznać potencjalne znaczenie wymiaru lokalnego i regionalnego, zarówno w UE, jak i w śródziemnomorskich krajach partnerskich, oraz poświęcić mu większą uwagę. W tym kontekście większej uwagi, lepszej koordynacji i wsparcia wymagają prace Eurośródziemnomorskiego Zgromadzenia Samorządów Lokalnych i Regionalnych (ARLEM).

104.   Jest zdania, że Komitet Regionów oraz reprezentowane przez niego władze szczebla lokalnego i regionalnego muszą mieć pełną możliwość aktywnego udziału w pracach grupy głównych ośrodków krajowych wysokiego szczebla w państwach członkowskich, mającej systematycznie zajmować się problematyką zintegrowanej polityki morskiej.

105.   Zaleca jednocześnie, aby Komitet Regionów oraz reprezentowane przez niego władze szczebla lokalnego i regionalnego miały pełną możliwość aktywnego udziału w debatach grupy roboczej ds. zintegrowanej polityki morskiej w regionie Morza Śródziemnego.

106.   Zaleca przeprowadzenie pogłębionych badań na temat towarów i materiałów przewożonych obecnie przez Morze Śródziemne, aby można było określić faktyczny stopień związanego z tym transportem zagrożenia.

107.   Zaleca, by zachęcać do podejmowania inicjatyw publiczno-prywatnych, aktywnie wspieranych za pośrednictwem europejskich instrumentów finansowych, z myślą o poprawie czystości i zapobieganiu utracie różnorodności biologicznej Morza Śródziemnego, a także w trosce o lepszy i bezpieczniejszy transport surowców do ośrodków przemysłowych.

108.   Wzywa Komisję do wsparcia szczegółowych badań nad zjawiskami związanymi ze zmianą klimatu i zanieczyszczeniem wybrzeży, mającymi poważne konsekwencje ekonomiczne dla rybołówstwa przybrzeżnego. Jednocześnie wskazuje na konieczność wsparcia przez Komisję wysiłków państw członkowskich na rzecz przedsięwzięcia bezpośrednich środków mających na celu odciążenie specjalistów i pracowników w sektorze rybołówstwa.

109.   Zaleca opracowanie i utrzymywanie w perspektywie krotko- oraz średniookresowej odpowiednich instrumentów politycznych i mechanizmów prowadzących do większej harmonizacji oraz uproszczenia polityki morskiej, mających faktycznie pogłębić integrację tej polityki.

110.   Zaleca, by przyjąć środki, które zachęcałyby wszystkie kraje śródziemnomorskie do ratyfikowania i pełnego wdrożenia konwencji i protokołów w sprawie ochrony środowiska morskiego, różnorodności biologicznej, żeglugi i rybołówstwa na Morzu Śródziemnym między innymi poprzez wspólne, uzgodnione zarządzanie zasobami rybnymi oraz ujednolicenie wymogów obowiązujących w różnych systemach rybołówstwa we wszystkich krajach śródziemnomorskich.

111.   Wzywa, by zwrócić należytą uwagę zwłaszcza na wielokrotne apele Komitetu o utworzenie jednolitego, uproszczonego mechanizmu finansowego, który skupiałby wszystkie zagadnienia morskie obsługiwane w ramach europejskiego funduszu stref przybrzeżnych i wysp.

112.   Zaleca, by Komisja rozwinęła swą sugestię dotyczącą rozpoczęcia projektu testującego możliwość zastosowania zagospodarowania przestrzeni morskiej na szczeblu podregionu, tak aby zachęcić do konkretnych działań transgranicznych poprzez przedstawienie szczegółowych propozycji w stosunkowo krótkim czasie i w tym kontekście Komitet przypomina swój postulat dotyczący innowacyjnego wielopoziomowego sprawowania rządów, w ramach którego należy uwzględniać także aspekty społeczne i środowiskowe oraz istniejące konwencje regionalne.

Bruksela, 10 czerwca 2010 r.

Przewodnicząca Komitetu Regionów

Mercedes BRESSO

---

(1)  COM(2009) 540 wersja ostateczna.

1

(2)  Zgodnie z Protokołem w sprawie zintegrowanego zarządzania strefą przybrzeżną Morza Śródziemnego z 21 stycznia 2008 r.

2

---

| 1.10.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 267/46 |
| --- | --- | --- | --- |

1.10.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 267/46

---

Opinia Komitetu Regionów „lokalna i regionalna współpraca na rzecz ochrony praw dziecka w Unii Europejskiej”

(2010/C 267/10)

I.   ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

1.   Odnotowuje, że dzieci stanowią jedną piątą ludności Unii Europejskiej, dlatego też do priorytetów instytucji i państw członkowskich UE powinno należeć zapewnienie otoczenia sprzyjającego ich rozwojowi, włączając w to ochronę i propagowanie praw dziecka.

2.   Stwierdza, że w art. 24 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej wyraźnie uznano prawa dziecka; zagadnienie podstawowych praw dziecka ma ponadto charakter horyzontalny, przekrojowy i wielowymiarowy, dlatego też należy je wprowadzić jako przekrojowy priorytet horyzontalny do głównego nurtu wszystkich odpowiednich krajowych i unijnych strategii politycznych. Sądzi, że Konwencja o prawach dziecka ONZ mogłaby posłużyć jako ramy, które będą nie tylko wykorzystywane w przypadkach łamania praw, lecz także szeroko stosowane w celu wspierania rozwoju i szans wszystkich dzieci i ludzi młodych.

3.   Zwraca uwagę, że instytucjonalne i prawne ramy poszanowania praw dziecka są wystarczająco dobrze rozwinięte w UE. Obejmują one Konwencję o prawach dziecka ONZ, europejską konwencję praw człowieka i inne ważne umowy międzynarodowe podpisane w tej dziedzinie przez wszystkie państwa członkowskie. Niemniej jednak nadal pojawiają się wyzwania i zagrożenia, co wymaga nowych środków politycznych, dobrze skoordynowanych działań oraz dalszego ich monitorowania.

4.   Zauważa, że w celu zapewnienia faktycznego poszanowania praw dziecka niezbędna jest szeroko zakrojona partnerska współpraca wszystkich zainteresowanych podmiotów, szczególnie instytucji i państw członkowskich UE, organizacji pozarządowych, innych organów aktywnie działających w tym obszarze oraz samych dzieci, a przede wszystkim władz lokalnych i regionalnych. Władze samorządowe zajmują się tą kwestią każdego dnia i to one posiadają kluczowe kompetencje w tym zakresie.

5.   Stwierdza, że wdrażanie praw dziecka należy głównie do obszarów polityki, za które odpowiedzialne są zarówno UE, jak i państwa członkowskie (np. polityki społecznej i edukacyjnej, polityki na rzecz młodzieży, polityki zdrowia oraz zagadnień związanych z przestrzenią wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości itp.). Dlatego też istotne znaczenie ma to, by działania podejmowane na poziomie UE respektowały zasady pomocniczości i proporcjonalności oraz były realizowane zgodnie z zasadą wielopoziomowego sprawowania rządów. Działania UE powinny sprzyjać debacie, wymianie sprawdzonych rozwiązań oraz badaniom porównawczym, monitoringowi i ocenie.

6.   Popiera zamiar skoncentrowania się przez Komisję Europejską przede wszystkim na zwalczaniu przemocy, ochronie dzieci znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, np. małoletnich bez opieki i ofiar handlu ludźmi, jak też dzieci narażonych na ubóstwo i wykluczenie społeczne. Jednakże odnotowuje, że dla osiągnięcia celów we wszystkich tych obszarach absolutnie niezbędna jest współpraca ze wszystkimi zaangażowanymi podmiotami, a szczególnie z władzami lokalnymi i regionalnymi.

7.   Ponadto widzi potrzebę odpowiednio wcześnie podjętych środków na rzecz promocji zdrowia, aby zapobiec części problemów, które mogą wynikać stąd, że dzieci i młodzież przebywają w środowisku wysokiego ryzyka.

8.   Z zadowoleniem przyjmuje plan Komisji dotyczący opracowania komunikatu w sprawie praw dziecka oraz wybraną w tym celu metodologię, a mianowicie zorganizowanie publicznych konsultacji na ten temat. Ponadto KR liczy na współpracę z Komisją w ramach grupy sterującej forum praw dziecka UE oraz wewnątrz samego forum.

9.   Z zadowoleniem przyjmuje postanowienia programu sztokholmskiego (wieloletniego programu UE mającego na celu stworzenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości oraz ochronę obywateli) przyjętego przez Radę Europejską w 2010 r. Wśród wymienionych w nim priorytetowych zagadnień znalazła się ochrona i propagowanie podstawowych praw dzieci.

10.   Ubolewa nad brakiem bezpośredniej wzmianki w programie sztokholmskim dotyczącej władz lokalnych i regionalnych oraz ich roli i podkreśla znaczenie uwzględniania potrzeb i wiedzy władz samorządowych podczas opracowywania planu działania dotyczącego wdrażania programu.

11.   Aktywnie popiera coroczny dialog w sprawie wielopoziomowej ochrony i propagowania praw podstawowych, organizowany przez Komisję, Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej i Komitet Regionów, jako narzędzie służące nadrobieniu braków we wdrażaniu europejskiej strategii w dziedzinie praw dziecka oraz sposób na zagwarantowanie skutecznego włączenia władz lokalnych i regionalnych w europejską współpracę w tej dziedzinie.

12.   Z zadowoleniem przyjmuje opracowanie przez Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej wskaźników praw dziecka, co stanowi ważny krok w kierunku wdrażania strategii politycznych w większym stopniu opartych na sprawdzonych informacjach i dowodach. Zwraca jednak uwagę na pewne niedociągnięcia tychże wskaźników. W niewielkim stopniu odnoszą się one do dziedzin podlegających kompetencji władz lokalnych i regionalnych, a tym samym są jedynie częściowo użyteczne dla tych władz.

13.   Ubolewa, iż mimo podpisania przez wszystkie państwa członkowskie UE Konwencji MOP dotyczącej zakazu i natychmiastowych działań na rzecz eliminowania najgorszych form pracy dzieci, nie wiadomo, jak wiele dzieci staje się ofiarami handlu ludźmi i wyzysku w pracy. Dlatego też podkreśla potrzebę zapewnienia w ramach Europejskiego Roku Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym 2010 lepszej koordynacji między właściwymi instytucjami i wyspecjalizowanymi agencjami na wszystkich poziomach, tak aby efektywniej reagowały na zjawisko wyzysku dzieci w pracy.

14.   Stwierdza, że należy w dalszym ciągu zwracać uwagę na kluczową rolę władz lokalnych i regionalnych w zakresie ochrony praw dziecka, a zwłaszcza zapewnienia dostępu do edukacji, opieki zdrowotnej, ochrony socjalnej i rynku pracy dla młodzieży.

15.   Odnotowuje, że władze lokalne i regionalne należy również postrzegać jako niezbędnych partnerów w ramach unijnych procedur konsultacyjnych, szczególnie ze względu na to, że są one w stanie skutecznie informować opinię publiczną i zachęcać do dialogu z lokalnymi wspólnotami w celu wzmocnienia poziomu ochrony praw dziecka. Mogą również organizować kampanie informacyjne na temat praw dziecka na poziomie lokalnym i regionalnym przy wsparciu finansowym UE, których celem jest zwiększanie wiedzy dzieci na temat przysługujących im praw.

16.   Uznaje cenną rolę organizacji pozarządowych zajmujących się kwestią praw dziecka na szczeblu europejskim i krajowym.

17.   Z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy w sprawie znakowania, jak np. koncepcję UNICEF-u „miasta przyjaznego dzieciom”, która umożliwia faktyczne wdrożenie na szczeblu lokalnym konwencji o prawach dziecka ONZ i uwzględnia działania ukierunkowane na zapewnienie praw dzieci oraz ich integrację w odpowiednich procesach decyzyjnych.

18.   Zaleca władzom lokalnym i regionalnym pełne wykorzystanie istniejących struktur współpracy i wymiany sprawdzonych rozwiązań, takich jak zorganizowane społeczeństwo obywatelskie, środowisko akademickie oraz decydenci polityczni aktywnie zaangażowani w dziedzinę praw dziecka. W tym kontekście należy wspierać na płaszczyźnie unijnej zarówno innowacyjne środki mające na celu propagowanie skuteczniejszej współpracy partnerskiej między władzami lokalnymi i regionalnymi w różnych państwach członkowskich UE, jak też wymianę sprawdzonych rozwiązań.

19.   Wzywa Komisję Europejską do włączenia przykładów sprawdzonych rozwiązań z państw członkowskich UE do dokumentów dotyczących ochrony praw dzieci. Przepisy Europejskiej karty miast przyjaznych dzieciom i wytycznych politycznych Rady Europy w sprawie zintegrowanych strategii krajowych mających na celu ochronę dzieci przed przemocą powinny zostać odzwierciedlone w strategii UE na rzecz praw dziecka. Jednocześnie należy podkreślić potrzebę zwrócenia większej uwagi na najlepszy sposób wprowadzenia zobowiązań politycznych w życie.

20.   Odnotowuje ważną rolę Rady Europy w zakresie ochrony praw dzieci i wzywa instytucje UE do pogłębienia współpracy z tą instytucją.

Ramy prawne i administracyjne

21.   Biorąc pod uwagę złożoną i wielowymiarową naturę praw dziecka, Komitet Regionów podkreśla potrzebę uznania ich przede wszystkim za narzędzie gwarantujące stworzenie bezpiecznego, całościowego i korzystnego środowiska dla rozwoju dziecka, tak aby dzieci mogły stać się pełnoprawnymi, świadomymi i społecznie odpowiedzialnymi członkami swoich wspólnot lokalnych, państw członkowskich i całego wielokulturowego społeczeństwa europejskiego.

22.   Wzywa państwa członkowskie do zwrócenia większej uwagi na poszanowanie praw dziecka, włączając w to zapewnienie podstawowych warunków niezbędnych dla rozwoju dzieci. W tym kontekście władze lokalne i regionalne mają wyjątkową sposobność, by przyjąć własne strategie i służyć za wzór zarówno dla swych własnych krajów, jak i dla samej Unii.

23.   Zauważa, że niektóre grupy dzieci znajdujące się w szczególnie trudnej sytuacji nie mogą korzystać ze środków gwarantujących ochronę ich praw. Ma to szczególnie miejsce w wypadku tzw. „niewidzialnych dzieci”: dzieci z rodzin nieposiadających legalnego statusu pobytu oraz dzieci żyjących na ulicy.

24.   Uważa, że sprawą najwyższej wagi jest zagwarantowanie skutecznej współpracy władz policyjnych państw członkowskich oraz pełne wykorzystanie możliwości miękkich środków społecznych, takich jak numer 116000, czyli linia telefoniczna dla dzieci zaginionych. KR wzywa państwa członkowskie do udostępnienia bezpłatnych „numerów 116” oraz do ich spopularyzowania wśród obywateli.

25.   Apeluje do wszystkich właściwych podmiotów o gromadzenie obszerniejszych informacji oraz dalsze polepszanie technik zbierania danych i analizy wskaźników praw dziecka. W procesie tym należy na wszystkich etapach konsultować się z władzami lokalnymi i regionalnymi, które są zarówno dostawcami ilościowych i jakościowych informacji, jak też najważniejszymi użytkownikami końcowymi wspomnianego narzędzia.

26.   Ze względu na brak kompleksowych informacji dotyczących ochrony praw dziecka w państwach członkowskich, Komitet wzywa Komisję do opracowania, opublikowania i regularnego aktualizowania „tablicy wyników w zakresie ochrony praw dziecka”, która będzie obejmować ulepszone wskaźniki w tym obszarze i dostarczać wiarygodnych, porównywalnych i najnowszych informacji na temat przestrzegania praw dziecka w państwach członkowskich. Tablica mogłaby bazować na metodologii stosowanej już dla tablicy wyników rynku wewnętrznego, która dotyczy transpozycji dyrektyw regulujących rynek wewnętrzny. Narzędzie to nie tylko służyłoby za punkt odniesienia dla badań, lecz także mogłoby stać się ważnym katalizatorem zmian politycznych w państwach członkowskich dzięki uwypukleniu sprawdzonych rozwiązań. Tym samym przezwyciężono by brak obowiązkowych przepisów prawnych, a działania podejmowano by w drodze otwartej metody koordynacji, o co apeluje się w Białej księdze w sprawie sprawowania rządów.

27.   Wzywa Komisję do promowania koncepcji praw dziecka, jak również apeluje o współpracę w tej dziedzinie między władzami lokalnymi w państwach UE i w krajach trzecich w ramach polityki zewnętrznej UE. W tym celu należy zachęcać do wspólnych działań z Radą Europy i z pozostałymi zewnętrznymi strukturami współpracy UE, w tym m.in. w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa, Unii dla Sródziemnomorza, dialogu UE – Afryka i współpracy z państwami AKP. Przyczyni się to do polepszenia jakości życia w krajach partnerskich UE, szczególnie w państwach graniczących z UE.

Zagwarantowanie praw podstawowych oraz stawienie czoła najważniejszym wyzwaniom

28.   Dostrzega pozytywną rolę krajowych rzeczników praw dziecka i podobnych organów zajmujących się ochroną praw dzieci, jak też wskazuje na potencjalne korzyści płynące dla władz lokalnych i regionalnych oraz innych zainteresowanych stron z obustronnej komunikacji i ścisłej współpracy z tymi podmiotami. Jednocześnie wzywa państwa członkowskie do umacniania instytucji rzecznika praw dziecka, z uwzględnieniem zaleceń Parlamentu Europejskiego i organizacji międzynarodowych.

29.   Odnotowuje, że ubóstwo może stanowić poważną przeszkodę w powszechnym dostępie do równych szans i że należy mu przeciwdziałać, jeżeli chce się zagwarantować skuteczną ochronę praw dzieci. Ubóstwo dzieci i ich rodzin może negatywnie wpływać na korzystanie z przysługujących im praw i ograniczać szanse na przyszłość. Dlatego też działania należy skoncentrować przede wszystkim na dzieciach pochodzących z grup społecznych znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji i zagwarantować prawo do wysokiej jakości powszechnego kształcenia, tak by każde dziecko otrzymało możliwość dobrego rozwoju.

30.   Uważa, że władze lokalne i regionalne mogą przyczynić się do skutecznego rozwiązania tego problemu poprzez propagowanie ukierunkowanych na dzieci, wielowymiarowych systemów ochrony socjalnej, ponieważ dzieci można objąć lepszą ochroną, jeżeli również ich rodzice mogą żyć w godziwych warunkach i mają dostęp do opieki zdrowotnej. Najlepszym rozwiązaniem z punktu widzenia kosztów jest profilaktyka i ochrona socjalna. W szczególności zwolnienia z opłat dla sierot i dzieci znajdujących się w trudnej sytuacji pozwoliły na zwiększenie dostępu do usług w zakresie kształcenia i zdrowia. Dlatego też KR zaleca, by instytucje europejskie, organizacje międzynarodowe, wyspecjalizowane stowarzyszenia oraz krajowe władze publiczne zdecydowanie zachęcano do wspierania zdolności władz lokalnych i regionalnych do podejmowania tych kluczowych działań.

31.   Wzywa Komisję do przygotowania i przyjęcia zaleceń dotyczących ubóstwa dzieci. Można by to osiągnąć w oparciu o szeroko zakrojone konsultacje publiczne, tak aby zapewnić jak największy zasięg i jak najbardziej aktywny udział różnych podmiotów oraz odzwierciedlić wachlarz ewentualnych sposobów podejścia.

32.   W kontekście coraz większej mobilności siły roboczej w UE oraz migracji zarobkowej wewnątrz Unii Komitet odnotowuje potrzebę zapewnienia praw dzieci imigrantów, szczególnie w dziedzinach leżących w gestii władz samorządowych. Obejmuje to m.in. wspieranie procesu łączenia rodzin imigrantów, doradztwo rodzinne, jak również usługi socjalne, edukację i opiekę zdrowotną dla dzieci imigrantów oraz pomoc w adaptacji do życia w kraju przeznaczenia i integracji w ramach społeczności lokalnych i edukacyjnych.

33.   Dostrzega potencjalne korzyści płynące ze skutecznej integracji dzieci osób migrujących wewnątrz Unii w odpowiedniej grupie społecznej w krajach przeznaczenia. Zakończone powodzeniem działania w tej dziedzinie mogą prowadzić do poszerzenia wiedzy zarówno dzieci miejscowych, jak i dzieci imigrantów, na temat innych państw członkowskich, zwiększenia potencjału społecznego, jak też coraz większej tolerancji w krajach pochodzenia i przeznaczenia. Dlatego Komitet wzywa władze samorządowe i państwa członkowskie do zwrócenia baczniejszej uwagi na tę kwestię oraz przekształcenia w szanse wyzwań, które niesie ze sobą migracja wewnątrz UE.

34.   Zwraca uwagę na zagrożenie związane z niestety wciąż istniejącym zjawiskiem handlu ludźmi, zwłaszcza w odniesieniu do dzieci. Komitet wzywa Komisję i państwa członkowskie do skierowania wszelkich wysiłków – włączając w to wprowadzenie w życie niezbędnych przepisów na szczeblu UE – na zwalczanie tego zjawiska i zapewnienie maksymalnej ochrony ofiarom. Należy przy tym ściśle współpracować z władzami lokalnymi i regionalnymi, gdyż to głównie na nich spoczywa odpowiedzialność za udzielanie ważnej pomocy np. w zakresie edukacji, opieki społecznej czy psychoterapii, jak również zacieśnianie współpracy z siłami porządkowymi i organami sprawiedliwości.

35.   Odnotowuje potrzebę zapewnienia odpowiedniej ochrony nieletnim bez opieki.

36.   Odnotowuje potrzebę poprawy wymiaru sprawiedliwości w odniesieniu do nieletnich, opracowania odpowiednich, dostosowanych do wieku środków zapobiegania przestępczości nieletnich, interwencji i reintegracji, a także oddzielenia pod względem przestrzennym i organizacyjnym nieletnich przestępców od przestępców dorosłych.

Działania informacyjne i edukacyjne

37.   Podkreśla znaczenie zapewnienia wszystkim osobom – zarówno dzieciom, jak i dorosłym – wszechstronnego kształcenia na temat praw dziecka. Przyczyni się to do lepszego zrozumienia natury praw dziecka oraz zwiększenia świadomości młodych obywateli.

38.   Mając na uwadze niepodzielność praw i obowiązków socjalnych, Komitet zaleca skierowanie większej uwagi na szerszy kontekst praw dziecka, a mianowicie na koncepcję praw człowieka i odpowiedzialności społecznej. Ponadto opowiada się za promowaniem pojęcia odpowiedzialności dzieci wobec swoich rodzin, swojej społeczności, swojego kraju, swoich rodziców, osób starszych, młodszych dzieci, ludzi znajdujących się w mniej korzystnej sytuacji, jak również wobec środowiska naturalnego i innych kluczowych struktur współczesnego społeczeństwa.

39.   Zwraca uwagę, że w polityce ochrony praw dziecka dzieci powinny być traktowane jako partnerzy, którzy są w stanie udzielić cennych informacji zwrotnych. Uzyskane w ten sposób uwagi należy wykorzystać do aktualizacji krajowych i europejskich strategii. Władze lokalne i regionalne mogą odegrać tu kluczową rolę pośrednika i pomocnika, korzystając z istniejących już rozwiązań, takich jak gminne rady dzieci, tak by dzieci miały odpowiednią instytucję, za której pośrednictwem mogłyby wyrażać swoje potrzeby i życzenia.

40.   Z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji dotyczącą opracowania sześciu platform komunikacji, które umożliwią dzieciom i młodzieży przedstawienie swoich poglądów. Komitet podkreśla potrzebę rozbudowania tej inicjatywy i zaangażowania władz samorządowych, które dysponują najlepszą wiedzą fachową na temat sytuacji lokalnej oraz potencjałem utrzymania tej zorganizowanej formy komunikacji.

41.   Uświadamia sobie potrzebę zapewnienia prawa dzieci do dostępu do wysokiej jakości wykształcenia, do życia w bezpiecznym i wygodnym otoczeniu oraz do korzystania z ochrony przed jakimkolwiek rodzajem przemocy fizycznej i psychicznej i dostrzega istotną rolę władz samorządowych w zapewnianiu poszanowania tych praw.

42.   Dostrzega potrzebę zapewnienia prawa do dobrej jakości kształcenia dla dzieci upośledzonych fizycznie i psychicznie oraz przypomina, jak ważne są inicjatywy ukierunkowane na wspieranie niezależności tych dzieci i zapewnienie ich pełnej integracji w społeczeństwie, zgodnie z art. 26 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. W dziedzinie kształcenia istnieją dwa różne podejścia: w jednym proponuje się rozwinięcie specjalnych programów nauczania i szkolenia, a w drugim możliwie jak największą integrację dzieci niepełnosprawnych w systemie ogólnokształcącym. Komitet wzywa władze lokalne, regionalne i krajowe, ośrodki pedagogiczne, organizacje pozarządowe i wszystkie zainteresowane podmioty do zaangażowania się w ogólnoeuropejską debatę na temat ewentualnych rozwiązań i najlepszych praktyk w tej dziedzinie oraz udostępnienia jej wyników wszystkim osobom pragnącym zwiększyć swoją wiedzę fachową na ten temat. W związku z tym przypomina i uważa za godne wsparcia doświadczenia związane z integracją dzieci niepełnosprawnych, które stwarzają wszystkim realne szanse i nie prowadzą do jakiejkolwiek formy marginalizacji czy dyskryminacji.

43.   Zdaje sobie sprawę z wagi wysokiej jakości kształcenia i szkolenia ustawicznego pracujących z dziećmi specjalistów w dziedzinie opieki społecznej i w innych dziedzinach.

44.   Odnotowuje problemy w zakresie poszanowania praw dzieci przejawiające się na różne sposoby: od prześladowania przez rówieśników, co prowadzi do powielania przemocy poprzez naśladowanie szkodliwych zachowań, oraz innych form przemocy psychicznej i fizycznej stosowanej przez dzieci wobec ich rówieśników po wszelkie formy nadużyć, szczególnie w szkole.

45.   Zauważa zagrożenie dla pełnowartościowego rozwoju dzieci, które są nadmiernie pochłonięte uczestniczeniem w internetowych sieciach społecznościowych oraz grami komputerowymi i światem wirtualnym. Te wirtualne zajęcia często ograniczają ich możliwości rozwijania umiejętności społecznych i zdobywania potrzebnej wiedzy. Dlatego wszystkie zainteresowane instytucje powinny należycie dbać o to, by dzieci kształtowały swoje wyobrażenie o technologiach informacyjnych i świecie wirtualnym, postrzegając je przede wszystkim jako narzędzie do osiągania celów w prawdziwym życiu.

46.   Zwraca uwagę na korzyści mogące płynąć z tzw. życia ulicznego dla wszechstronnego rozwoju dzieci, takie jak uczenie się, jak korzystać z przestrzeni publicznej i jak dorastać, utrzymywać kontakty towarzyskie i społeczne z rówieśnikami oraz z całą społecznością. Z drugiej strony wskazuje także na niebezpieczeństwa takiego życia ulicznego, które na niektórych obszarach i w niektórych miastach Europy może prowadzić do powstawania gangów młodzieżowych.

47.   Mając na uwadze dwie powyższe kwestie, KR wzywa władze samorządowe w państwach członkowskich do aktywniejszego zaangażowania się w wymianę sprawdzonych rozwiązań w zakresie organizowania zajęć pozaszkolnych dla dzieci, co pomoże zapewnić im szerokie możliwości rozwinięcia umiejętności społecznych i zawodowych. Należy w dalszym ciągu promować na poziomie krajowym i europejskim przykłady sprawdzonych rozwiązań oraz sprzyjać odpowiedniemu ukierunkowaniu krajowych i europejskich instrumentów.

48.   Wzywa Komisję do włączenia jak największej liczby zainteresowanych podmiotów w opracowywanie tablicy wyników w zakresie ochrony praw dziecka, w tym właściwe agencje Unii Europejskiej, organizacje pozarządowe, władze samorządowe oraz Komitet Regionów.

49.   Uważa, że w obliczu szybkiego rozwoju technologii informacyjnych (IT) oraz możliwości korzystania z tychże technologii w celu stosowania różnych form przemocy wobec dzieci, jednym z najważniejszych zadań UE jest popularyzowanie bezpieczniejszego korzystania z internetu.

50.   Podkreśla, że idea bezpieczniejszego internetu powinna obejmować zwalczanie przemocy wobec dzieci oraz pornografii dziecięcej, jak też innych rozpowszechnionych form przemocy w świecie wirtualnym, np. zastraszania w cyberprzestrzeni.

51.   Jest zdania, że kształcenie dzieci i dorosłych, którzy mają kontakt z dziećmi i wywierają na nie wpływ, może w dużym stopniu pomóc w zapobieganiu wykorzystywaniu dzieci za pośrednictwem internetu i zwalczaniu tego procederu. Największą uwagę należy zwrócić na szkolenie dzieci i dorosłych, szczególnie tych, którzy, jak pracownicy opieki zdrowotnej, edukacji i ochrony socjalnej, mają kontakt z dziećmi, na temat bezpiecznego korzystania z internetu, rozpoznawania przestępstw cybernetycznych i pozostałych działań o charakterze przestępczym związanych z internetem oraz sposobu zgłaszania ich właściwym władzom.

52.   Zwraca uwagę na konieczność ochrony dzieci przed niekorzystnym środowiskiem społecznym, zwłaszcza takim, w którym panuje postawa sprzyjająca konsumpcji substancji psychoaktywnych (alkoholu, tytoniu, narkotyków i innych środków o niekorzystnym wpływie na zdrowie psychiczne i fizyczne). Bardzo ważna rola przypada tu władzom lokalnym i regionalnym: są one pierwszym elementem w łańcuchu zabezpieczenia społecznego, działającym na rzecz zapewnienia harmonijnego i bezpiecznego rozwoju dziecka. Zadaniem tych władz jest zauważenie pojawiających się zagrożeń, ich rozpoznanie i ocena oraz wykorzystanie wszelkich dostępnych środków w celu ich eliminacji. Instytucje krajowe i europejskie, w tym rzecznicy praw dziecka, organizacje pozarządowe i inni partnerzy społeczni i gospodarczy, powinny w szerokim i różnorodnym zakresie wspierać w tych działaniach władze lokalne i regionalne oraz propagować w społeczeństwie postawę nieprzychylną konsumpcji substancji psychoaktywnych.

Środki finansowe i działania wspierające

53.   Podkreśla, że władze lokalne i regionalne należy postrzegać jako niezbędnych partnerów w tworzeniu i wdrażaniu strategii UE na rzecz praw dziecka oraz innych europejskich inicjatyw w tej dziedzinie.

54.   Uważa, że wszystkie programy i narzędzia opracowane w ramach tej strategii muszą zostać udostępnione administracji lokalnej i regionalnej.

55.   Z zadowoleniem przyjmuje pozytywne skutki stosowania europejskich instrumentów finansowania i wsparcia, takich jak program Dafne w zakresie ochrony praw dziecka, jednakże wyraża ubolewanie z powodu niewystarczających zasobów i nieadekwatnych informacji dotyczących możliwości uzyskania finansowania i wsparcia. Wyniki tego programu powinny być strategicznie powiązane z wdrażaniem strategii UE na rzecz praw dziecka i wykorzystywane do kształtowania przyszłych kierunków polityki.

56.   Zwraca uwagę, iż władze lokalne i regionalne w Europie mają całkiem spore doświadczenie w korzystaniu z pomocy UE w celu ochrony praw dzieci, przy współudziale innych podmiotów. Wyniki takich działań powinny być strategicznie powiązane z wdrażaniem strategii UE na rzecz praw dziecka, regularnie publikowane, omawiane i wykorzystywane jako cenny wkład w aktualizowanie kierunków polityki.

57.   Wzywa Komisję Europejską do lepszego informowania na temat istniejących programów wsparcia i finansowania dla władz lokalnych i regionalnych oraz zapewnienia możliwości wsparcia dla inicjatyw na rzecz praw dziecka, zarówno tych bezpośrednich, jak np. program Dafne III, jak i tych, które umieszczają tę kwestię wśród swoich priorytetów, jak programy współpracy transgranicznej, programy rozwoju obszarów miejskich (np. URBACT II) itp. Wszystkie zasoby finansowe dostępne w ramach różnych pozycji budżetu UE oraz różnych dziedzin polityki należy skuteczniej objaśnić i popularyzować, by uniknąć dublowania zadań i zwiększyć skuteczność prowadzonych działań.

Bruksela, 10 czerwca 2010 r.

Przewodnicząca Komitetu Regionów

Mercedes BRESSO

---

III Akty przygotowawcze

Komitet Regionów

85. sesja plenarna, 9–10 czerwca 2010 r.

| 1.10.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 267/52 |
| --- | --- | --- | --- |

1.10.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 267/52

---

85. SESJA PLENARNA, 9–10 CZERWCA 2010 R.

Opinia Komitetu Regionów „Znak dziedzictwa europejskiego”

(2010/C 267/11)

I.   ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

Zasady i uwagi ogólne

1.   Przyjmuje z zadowoleniem wniosek w sprawie decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej utworzenia przez Unię Europejską znaku dziedzictwa europejskiego odrębnego od listy światowego dziedzictwa UNESCO czy „europejskich szlaków kultury” Rady Europy.

2.   Ocenia, że wniosek Komisji Europejskiej jest zgodny z zasadą pomocniczości. Wskazuje jednak na wagę poszanowania kompetencji samorządów regionalnych i lokalnych w kontekście selekcji kandydatur na poziomie krajowym i ostatecznego wyboru na poziomie europejskim. Sukces tej inicjatywy wymaga woli Europejczyków i zaangażowania samorządów lokalnych i regionalnych zarówno w wybór obiektów, jak i we wdrażanie, monitorowanie i ocenę działań.

3.   Podkreśla, że znak ma na celu uwidocznienie wspólnego dziedzictwa kulturowego państw członkowskich w poszanowaniu ich różnorodności narodowej i regionalnej, uznanie wielokulturowości terytoriów, by przybliżyć Unię jej obywatelom, jak również pokazanie wartości obiektów oraz doświadczenia regionalnego i lokalnego, by wzmocnić poczucie przynależności do Unii Europejskiej.

4.   Kładzie nacisk na znaczenie tej inicjatywy tak we wzmacnianiu tożsamości lokalnej i regionalnej, jak i we wspieraniu integracji europejskiej.

5.   Wyraża ubolewanie, że w inicjatywie mogą uczestniczyć jedynie państwa członkowskie Unii, choć pierwotna inicjatywa rządowa obejmowała Szwajcarię, a w inicjatywie europejskich stolic kultury mogą uczestniczyć państwa kandydujące; poza tym budowa integracji europejskiej wykracza poza granice Unii Europejskiej i obejmuje europejskie państwa trzecie.

6.   Przypomina, że znak powinien wiązać obiekty z historią budowy Europy, zapewniając poszanowanie wartości określonych w Europejskiej Karcie Praw Podstawowych.

7.   Wyraża zadowolenie, że znak może zwiększyć atrakcyjność miast i regionów europejskich, sprzyjając w ten sposób wzrostowi i zatrudnieniu na poziomie lokalnym i regionalnym.

8.   Wskazuje na konieczność wymiany sprawdzonych rozwiązań poprzez utworzenie sieci kontaktów obiektów opatrzonych znakiem, a także oczekuje od Unii Europejskiej zaangażowania zasobów ludzkich i finansowych w celu obudzenia zainteresowania na poziomie lokalnym i regionalnym.

9.   Podkreśla, że znak jest szczególnie dobrze przystosowany do opatrywania nim obiektów transgranicznych, które w pamięci europejskiej mają rangę symbolu. Zarządzanie tego rodzaju obiektami mogłoby być włączone w programy prac istniejących organów, takich jak europejskie ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT).

Znaczenie na poziomie lokalnym i regionalnym

10.   Stwierdza, że w większości państw członkowskich samorządy lokalne i regionalne są odpowiedzialne za obiekty, które potencjalnie mogą zostać opatrzone znakiem.

11.   Wyraża ubolewanie, że w dziedzinie wielopoziomowego sprawowania rządów samorządy lokalne i regionalne nie są bardziej włączone w proces selekcji.

12.   Uważa, że włączenie samorządów terytorialnych jest ważne przy wyznaczaniu obiektów transnarodowych.

13.   Zauważa, że często to samorządy terytorialne będą w głównej mierze zarządzać obiektami opatrzonymi znakiem i finansować je, a zatem będą musiały ponieść dodatkowe koszty związane z jego uzyskaniem i z funkcjonowaniem obiektów.

14.   Przypomina, że tożsamość europejska, oparta na uniwersalnych wartościach nienaruszalnych praw człowieka, wolności, demokracji, równości i rządów prawa, powinna być budowana na fundamencie różnorodności stron tworzących Unię Europejską, a znak dziedzictwa europejskiego powinien uczynić tę różnorodność bardziej widoczną i namacalną dla wszystkich obywateli.

Ulepszenie tekstu

15.   Uważa, że po pierwszej ocenie tego działania należy umożliwić uczestniczenie w nim europejskim państwom trzecim, zwłaszcza w ramach polityki rozszerzenia i sąsiedztwa, aby stworzyć fundament wartości niezbędnych w budowaniu Europy ponad interesami gospodarczymi czy geostrategicznymi.

16.   Zwraca się, z racji znacznego udziału samorządów lokalnych i regionalnych w zarządzaniu dziedzictwem kulturowym i eksponowaniu jego wartości, by Komitet Regionów uczestniczył w procesie ostatecznego wyboru na poziomie Unii poprzez mianowanie jednego członka europejskiego panelu, na wzór europejskich stolic kultury.

17.   Zaleca docelowe utworzenie klasyfikacji obiektów zabytkowych, archeologicznych, transnarodowych i niematerialnych związanych z nowym znakiem z racji różnorodności typologicznej obiektów, które mogłyby go otrzymać.

18.   Pragnie, by Komisja Europejska począwszy od teraz informowała Komitet Regionów o postępach we wprowadzaniu procesu opatrywania znakiem i monitorowania obiektów, zwłaszcza o wytycznych ustanawiających procedury selekcji; KR pragnie również być informowany o zewnętrznej i niezależnej ocenie działania na rzecz znaku dziedzictwa europejskiego, którą zagwarantuje Komisja Europejska.

19.   Sugeruje, by w celu zachowania marginesu oceny europejskiego panelu, przedstawiano najwyżej trzy obiekty z danego państwa, aby pobudzić współzawodnictwo pomiędzy państwami członkowskimi.

20.   Przyjmuje z zadowoleniem utworzenie europejskiego panelu złożonego z niezależnych ekspertów mianowanych czasowo przez instytucje europejskie, który będzie brał udział w ustalaniu warunków oraz w końcowej selekcji obiektów i laureatów.

21.   Podkreśla wagę rozpowszechniania koncepcji rozwoju zrównoważonego poprzez konserwację dóbr kultury i zarządzanie nimi oraz przybliżenie społeczeństwu obiektów, do których każdy obywatel powinien mieć dostęp.

II.   ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

Artykuł 4

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| W działaniu mogą uczestniczyć państwa członkowskie Unii Europejskiej. Uczestnictwo to ma charakter dobrowolny. | W działaniu mogą uczestniczyć państwa członkowskie Unii Europejskiej. Uczestnictwo to ma charakter dobrowolny. . |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

W działaniu mogą uczestniczyć państwa członkowskie Unii Europejskiej. Uczestnictwo to ma charakter dobrowolny.

W działaniu mogą uczestniczyć państwa członkowskie Unii Europejskiej. Uczestnictwo to ma charakter dobrowolny. .

Uzasadnienie

Rozszerzenie uczestnictwa na europejskie kraje trzecie – zarówno państwa kandydujące i potencjalne państwa kandydujące, jak i państwa sąsiedzkie UE – wzmocniłoby ogólne cele tego działania w dziedzinie kultury, a szczególnie konserwację dziedzictwa na poziomie europejskim.

Poprawka 2

Artykuł 5

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Komisja i państwa członkowskie zapewniają komplementarność znaku dziedzictwa europejskiego w stosunku do innych inicjatyw w dziedzinie dziedzictwa kulturowego, takich jak lista światowego dziedzictwa UNESCO lub „europejskie szlaki kultury” Rady Europy. | Komisja i państwa członkowskie zapewniają komplementarność znaku dziedzictwa europejskiego w stosunku do innych inicjatyw w dziedzinie dziedzictwa kulturowego, takich jak lista światowego dziedzictwa UNESCO lub „europejskie szlaki kultury” Rady Europy. . |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Komisja i państwa członkowskie zapewniają komplementarność znaku dziedzictwa europejskiego w stosunku do innych inicjatyw w dziedzinie dziedzictwa kulturowego, takich jak lista światowego dziedzictwa UNESCO lub „europejskie szlaki kultury” Rady Europy.

Komisja i państwa członkowskie zapewniają komplementarność znaku dziedzictwa europejskiego w stosunku do innych inicjatyw w dziedzinie dziedzictwa kulturowego, takich jak lista światowego dziedzictwa UNESCO lub „europejskie szlaki kultury” Rady Europy. .

Uzasadnienie

Komisja i państwa członkowskie powinny zniechęcać do „podwójnego oznakowania”, które osłabia wartość dodaną inicjatywy.

Poprawka 3

Artykuł 7 ustęp 1 zdanie 1

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Obiekty kandydujące do znaku mają wartość europejskiego symbolu i odegrały ważną rolę w historii i budowaniu Unii Europejskiej. | Obiekty kandydujące do znaku mają wartość europejskiego symbolu i odegrały ważną rolę w historii . |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Obiekty kandydujące do znaku mają wartość europejskiego symbolu i odegrały ważną rolę w historii i budowaniu Unii Europejskiej.

Obiekty kandydujące do znaku mają wartość europejskiego symbolu i odegrały ważną rolę w historii .

Uzasadnienie

Ta poprawka wpisuje się w logikę poprzedniej poprawki i sprawia, że tekst jest mniej skoncentrowany na Unii Europejskiej, a bardziej na wartościach budowania Europy.

Poprawka 4

Artykuł 8 ustęp 2

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Europejski panel składa się z 12 członków. Czterech członków mianuje Parlament Europejski, czterech Rada i czterech Komisja. Panel wyznacza swojego przewodniczącego. | Europejski panel składa się z  członków. Czterech członków mianuje Parlament Europejski, czterech Rada, czterech Komisja . Panel wyznacza swojego przewodniczącego. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Europejski panel składa się z 12 członków. Czterech członków mianuje Parlament Europejski, czterech Rada i czterech Komisja. Panel wyznacza swojego przewodniczącego.

Europejski panel składa się z  członków. Czterech członków mianuje Parlament Europejski, czterech Rada, czterech Komisja . Panel wyznacza swojego przewodniczącego.

Uzasadnienie

Tak jak w przypadku jury działania „Europejskie stolice kultury”, skład panelu powinien odzwierciedlać fakt, że Traktaty uznają wymiar lokalny i regionalny ogólnej polityki kulturowej i konserwacji dziedzictwa. Dodatkową zaletą włączenia KR-u do panelu jest to, że składałby się on z nieparzystej liczby członków.

Poprawka 5

Artykuł 8 ustęp 4

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Członkowie europejskiego panelu mianowani są na trzy lata. W drodze odstępstwa w pierwszym roku obowiązywania niniejszej decyzji czterej eksperci mianowani są przez Komisję na okres jednego roku, czterej eksperci mianowani są przez Parlament Europejski na okres dwóch lat, czterej eksperci mianowani są przez Radę na okres trzech lat. | Członkowie europejskiego panelu mianowani są na trzy lata. W drodze odstępstwa w pierwszym roku obowiązywania niniejszej decyzji czterej eksperci mianowani są przez Komisję na okres jednego roku, czterej eksperci mianowani są przez Parlament Europejski na okres dwóch lat, czterej eksperci mianowani są przez Radę na okres trzech lat. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Członkowie europejskiego panelu mianowani są na trzy lata. W drodze odstępstwa w pierwszym roku obowiązywania niniejszej decyzji czterej eksperci mianowani są przez Komisję na okres jednego roku, czterej eksperci mianowani są przez Parlament Europejski na okres dwóch lat, czterej eksperci mianowani są przez Radę na okres trzech lat.

Członkowie europejskiego panelu mianowani są na trzy lata. W drodze odstępstwa w pierwszym roku obowiązywania niniejszej decyzji czterej eksperci mianowani są przez Komisję na okres jednego roku, czterej eksperci mianowani są przez Parlament Europejski na okres dwóch lat, czterej eksperci mianowani są przez Radę na okres trzech lat.

Uzasadnienie

Wynika z poprawki 4.

Poprawka 6

Artykuł 10 ustęp 2

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Każde państwo członkowskie może dokonać wstępnej selekcji maksymalnie dwóch obiektów rocznie, zgodnie z harmonogramem w załączniku. W latach przeznaczonych na procedurę monitorowania selekcja nie odbywa się. | Każde państwo członkowskie może dokonać wstępnej selekcji obiektów rocznie, zgodnie z harmonogramem w załączniku. W latach przeznaczonych na procedurę monitorowania selekcja nie odbywa się. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Każde państwo członkowskie może dokonać wstępnej selekcji maksymalnie dwóch obiektów rocznie, zgodnie z harmonogramem w załączniku. W latach przeznaczonych na procedurę monitorowania selekcja nie odbywa się.

Każde państwo członkowskie może dokonać wstępnej selekcji obiektów rocznie, zgodnie z harmonogramem w załączniku. W latach przeznaczonych na procedurę monitorowania selekcja nie odbywa się.

Uzasadnienie

Zwiększenie liczby obiektów, które państwo członkowskie może wstępnie wyselekcjonować, jest w pełni zgodne z duchem „konkurencji”, którą Komisja Europejska chce obudzić pomiędzy obiektami na poziomie Unii, a któremu sprzeciwia się przewidziany mechanizm selekcji.

Poprawka 7

Artykuł 11 ustęp 2

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Europejski panel przeprowadza ocenę kandydatur wstępnie wybranych obiektów i dokonuje wyboru maksymalnie jednego obiektu w każdym państwie członkowskim. W razie potrzeby wymagane mogą być dalsze informacje i zorganizowana wizyta na terenie obiektu. | Europejski panel przeprowadza ocenę kandydatur wstępnie wybranych obiektów i dokonuje wyboru maksymalnie w każdym państwie członkowskim. W razie potrzeby wymagane mogą być dalsze informacje i zorganizowana wizyta na terenie obiektu. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Europejski panel przeprowadza ocenę kandydatur wstępnie wybranych obiektów i dokonuje wyboru maksymalnie jednego obiektu w każdym państwie członkowskim. W razie potrzeby wymagane mogą być dalsze informacje i zorganizowana wizyta na terenie obiektu.

Europejski panel przeprowadza ocenę kandydatur wstępnie wybranych obiektów i dokonuje wyboru maksymalnie w każdym państwie członkowskim. W razie potrzeby wymagane mogą być dalsze informacje i zorganizowana wizyta na terenie obiektu.

Uzasadnienie

Wynika z poprawki 6.

Poprawka 8

Artykuł 13 ustęp 1

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Komisja oficjalnie wyznacza obiekty, które otrzymać mają znak dziedzictwa europejskiego w roku następującym po roku procedury wyboru w świetle zaleceń europejskiego panelu i informuje Parlament Europejski i Radę. | Komisja oficjalnie wyznacza obiekty, które otrzymać mają znak dziedzictwa europejskiego w roku następującym po roku procedury wyboru w świetle zaleceń europejskiego panelu i informuje Parlament Europejski, Radę . |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Komisja oficjalnie wyznacza obiekty, które otrzymać mają znak dziedzictwa europejskiego w roku następującym po roku procedury wyboru w świetle zaleceń europejskiego panelu i informuje Parlament Europejski i Radę.

Komisja oficjalnie wyznacza obiekty, które otrzymać mają znak dziedzictwa europejskiego w roku następującym po roku procedury wyboru w świetle zaleceń europejskiego panelu i informuje Parlament Europejski, Radę .

Uzasadnienie

Obowiązek informowania KR-u ma oczywistą wartość dodaną dla promocji znaku oraz dla samorządów terytorialnych Unii.

Poprawka 9

Artykuł 17 ustęp 2

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Komisja przekazuje Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie zawierające ocenę w terminie sześciu miesięcy od zakończenia oceny. | Komisja przekazuje Parlamentowi Europejskiemu, Radzie sprawozdanie zawierające ocenę w terminie sześciu miesięcy od zakończenia oceny. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Komisja przekazuje Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie zawierające ocenę w terminie sześciu miesięcy od zakończenia oceny.

Komisja przekazuje Parlamentowi Europejskiemu, Radzie sprawozdanie zawierające ocenę w terminie sześciu miesięcy od zakończenia oceny.

Uzasadnienie

Uzasadnienie takie samo jak poprzedniej poprawki.

Bruksela, 9 czerwca 2010 r.

Przewodnicząca Komitetu Regionów

Mercedes BRESSO

---

| 1.10.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 267/57 |
| --- | --- | --- | --- |

1.10.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 267/57

---

Opinia Komitetu Regionów „Europejska inicjatywa obywatelska”

(2010/C 267/12)

I.   ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

1.   Przypomina, że art. 11 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej zmienionego traktatem lizbońskim stanowi, że „obywatele Unii w liczbie nie mniejszej niż milion, mający obywatelstwo znacznej liczby Państw Członkowskich, mogą podjąć inicjatywę zwrócenia się do Komisji Europejskiej o przedłożenie, w ramach jej uprawnień, odpowiedniego wniosku w sprawach, w odniesieniu do których, zdaniem obywateli, stosowanie Traktatów wymaga aktu prawnego Unii”.

2.   Przypomina ponadto, że art. 24 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zmienionego traktatem lizbońskim uściśla, że Parlament Europejski i Rada, stanowiąc w drodze rozporządzeń zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, przyjmują przepisy dotyczące procedur i praktycznego funkcjonowania „europejskiej inicjatywy obywatelskiej”.

3.   Zwraca uwagę, że za pomocą zielonej księgi w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej z 11 listopada 2009 r. (1) Komisja Europejska zapoczątkowała szerokie konsultacje publiczne w celu zebrania opinii wszystkich zainteresowanych stron na główne tematy, które należy poruszyć w rozporządzeniu w sprawie inicjatywy obywatelskiej. Komitet podkreśla też istotny wkład władz lokalnych i regionalnych do debaty na ten temat.

4.   Przyjmuje z zadowoleniem przedstawienie przez Komisję wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie inicjatywy obywatelskiej (2).

5.   Podkreśla, że przyjęcie rozporządzenia, które umożliwia realizację prawa do bezpośredniego udziału obywateli w życiu demokratycznym Unii, jest kamieniem milowym w umacnianiu zasad demokracji w Unii Europejskiej.

6.   Ma nadzieję, że Parlament Europejski i Rada szybko przyjmą rozporządzenie w sprawie inicjatywy obywatelskiej w celu uruchomienia tego mechanizmu na początku 2011 r., tak jak przewiduje zielona księga z 2009 r.

7.   Przypomina, że podkreślił już znaczenie zawarcia w traktacie lizbońskim prawa do inicjatywy ustawodawczej w celu umocnienia praw obywatelskich (3).

8.   Podkreśla, że umocnienie jego roli instytucjonalnej wymaga przede wszystkim realizacji postanowień traktatu lizbońskiego istotnych dla władz lokalnych i regionalnych, takich jak postanowienia dotyczące inicjatywy obywatelskiej (4).

9.   Zwraca uwagę na zainteresowanie, z jakim instrument prawny inicjatywy obywatelskiej spotyka się wśród władz lokalnych i regionalnych, które mogą podjąć decyzję o zorganizowaniu lub promowaniu inicjatyw, między innymi z racji swego zbliżenia do obywateli Unii Europejskiej.

10.   Zgadza się z Komisją co do potrzeby zaoferowania obywatelom łatwego do użycia instrumentu i prostych procedur do bezpośredniego zastosowania, a także przekazania im jasnych i jednoznacznych informacji na temat wprowadzenia w życie tegoż instrumentu przy jednoczesnym zapobieganiu ewentualnym nadużyciom systemu.

11.   Uważa, że na płaszczyźnie komunikacji instytucjonalnej należy wspierać szeroko zakrojone inicjatywy w celu jak największego pogłębienia wiedzy obywateli europejskich na temat nowego instrumentu prawnego, a bardziej ogólnie – w celu bezpośredniego zaangażowania ich w debatę polityczną na temat zagadnień leżących w ogólnym interesie europejskim, które są przedmiotem bieżących inicjatyw.

12.   Podkreśla w związku z tym kluczową rolę, jaką może odgrywać Komitet Regionów – między innymi dzięki instrumentom opracowanym w ramach komunikacji zdecentralizowanej – i władze lokalne i regionalne, które są w stanie umożliwić bezpośrednią i powszechną komunikację z obywatelami.

13.   Wyraża swą gotowość do współpracy w tworzeniu wspomnianego punktu informacyjnego, którego sam powinien stać się integralną częścią.

14.   Podkreśla, że jako partner pozostałych instytucji europejskich oraz władz lokalnych i regionalnych powinien otrzymywać pełne informacje, a ponadto należy się z nim konsultować – w stosownych przypadkach i w tym samym czasie, co z Parlamentem Europejskim – w sprawie decyzji Komisji Europejskiej dotyczących dopuszczalności europejskich inicjatyw obywatelskich lub dalszych działań związanych z nimi, a także wszelkich zmian dotyczących warunków lub zasad stosowania tego instrumentu.

15.   Potwierdza swą gotowość do rozważenia możliwości wsparcia tych europejskich inicjatyw obywatelskich, które mają największe znaczenie dla KR-u oraz dla reprezentowanych w nim władz lokalnych i regionalnych, na przykład poprzez:

| — | organizowanie wysłuchań w sprawie bieżących lub pomyślnych inicjatyw obywatelskich z udziałem instytucji UE, władz lokalnych i regionalnych oraz ich stowarzyszeń, jak również przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego; |
| --- | --- |

—

organizowanie wysłuchań w sprawie bieżących lub pomyślnych inicjatyw obywatelskich z udziałem instytucji UE, władz lokalnych i regionalnych oraz ich stowarzyszeń, jak również przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego;

| — | sporządzanie opinii na temat pomyślnych inicjatyw obywatelskich, które mają szczególne znaczenie dla KR-u oraz władz lokalnych i regionalnych w świetle priorytetów politycznych Komitetu, lub też opinii w sprawie decyzji Komisji dotyczących wyniku takich inicjatyw. |
| --- | --- |

—

sporządzanie opinii na temat pomyślnych inicjatyw obywatelskich, które mają szczególne znaczenie dla KR-u oraz władz lokalnych i regionalnych w świetle priorytetów politycznych Komitetu, lub też opinii w sprawie decyzji Komisji dotyczących wyniku takich inicjatyw.

16.   Przypomina, że w ramach rozporządzenia i wprowadzania go w życie należy zagwarantować zwłaszcza zasady równości, przejrzystości, dobrej administracji i dostępu do wymiaru sprawiedliwości.

17.   W dużej mierze zgadza się z wnioskiem Komisji, uznając niemniej, że niektóre elementy można ulepszyć.

18.   Bez uszczerbku dla europejskiej inicjatywy obywatelskiej KR podkreśla znaczenie wspierania na szczeblu lokalnym i regionalnym wszelkich inicjatyw, które ułatwiają przejrzystość, współpracę i udział obywateli w polityce publicznej zgodnie z zasadą demokracji uczestniczącej.

Minimalna liczba państw członkowskich

19.   Przypomina, że zgodnie z traktatami inicjatywa powinna zostać podjęta przez „znaczną liczbę Państw Członkowskich” (art. 11 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej) i że postanowienie to ma na celu, by inicjatywa leżała we wspólnym interesie europejskim.

20.   Uważa, że minimalny próg jednej trzeciej państw członkowskich jest za wysoki, zważywszy na potrzebę wsparcia wykonywania prawa do bezpośredniego udziału obywateli w życiu demokratycznym Unii Europejskiej.

21.   Uważa, że bardziej wskazane byłoby wyznaczenie minimalnego progu na poziomie jednej czwartej państw członkowskich, co jest zresztą zgodne z innymi postanowieniami traktatów, takimi jak art. 76 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Minimalna granica wieku sygnatariuszy inicjatywy

22.   Popiera wyznaczenie minimalnej granicy wieku sygnatariuszy inicjatywy, która odpowiada minimalnej granicy wieku wymaganej do uzyskania prawa do głosowania w wyborach europejskich.

Rejestracja proponowanych inicjatyw i zbieranie deklaracji poparcia

23.   Zgadza się z ustanowieniem systemu rejestracji proponowanych inicjatyw w odpowiednim rejestrze internetowym.

24.   Zgadza się ponadto z Parlamentem Europejskim, że żadna decyzja w sprawie dopuszczalności inicjatywy obywatelskiej nie może się opierać na względach politycznych (5).

25.   Uważa zatem, że Komisja powinna odmawiać rejestracji wyłącznie w tych przypadkach, w których wniosek wydaje się mieć wyraźnie „charakter nadużycia” lub być „sprzeczny z wartościami, na których opiera się Unia Europejska”; zawarcie we wniosku dotyczącym rozporządzenia wzmianki o „nieodpowiedniości” może się wydawać niewłaściwe.

26.   Przyjmuje z zadowoleniem wyznaczenie wspólnych wymogów proceduralnych w zakresie zbierania i kontroli deklaracji poparcia.

27.   Przyjmuje z zadowoleniem ustanowienie systemu zbierania deklaracji poparcia dla inicjatywy drogą internetową.

Zasada przejrzystości i współpraca administracyjna

28.   Zgadza się z Komisją co do potrzeby zapewnienia przejrzystości źródeł finansowania i wsparcia dla inicjatywy, którymi dysponują organizatorzy.

29.   Podkreśla, że nie tylko największe organizacje, lecz wszyscy obywatele i wszystkie organizacje muszą mieć możliwość zgłaszania inicjatyw.

30.   Wyraża zatem nadzieję, że przewidziane zostaną mechanizmy pomocy praktycznej i technicznej dla podmiotów zainteresowanych zorganizowaniem inicjatywy.

31.   Uważa w szczególności, że wskazane byłoby utworzenie punktu informacyjnego zajmującego się inicjatywą ustawodawczą obywateli, którego sam powinien stać się integralną częścią.

32.   Apeluje ponadto do instytucji o rozważenie możliwości udzielania pomocy w tłumaczeniu na wszystkie języki urzędowe Unii Europejskiej głównych elementów inicjatywy uznanej za dopuszczalną, tak by wszyscy obywatele Unii Europejskiej mogli się z nią zapoznać.

Dopuszczalność wniosku

33.   Proponuje, by Komisja oceniała dopuszczalność proponowanej inicjatywy obywatelskiej już w momencie rejestracji, dzięki czemu można by uniknąć sytuacji, w której organizatorzy musieliby ponosić niemałe nakłady na inicjatywę uznaną później za niedopuszczalną.

34.   Podkreśla potrzebę, by warunki dopuszczalności zostały określone w ogólny, jasny i przejrzysty sposób i by odpowiednio o nich informowano, tak by ograniczyć zgłaszanie wniosków uznawanych za niedopuszczalne.

35.   Popiera wskazanie warunków, zgodnie z którymi wniosek powinien – z jednej strony – dotyczyć kwestii, w odniesieniu do której można przyjąć akt prawny Unii w celu stosowania Traktatów i – z drugiej strony – wchodzić w zakres uprawnień Komisji do przedłożenia wniosku.

36.   Zwraca niemniej uwagę, że przyjęcie przez Unię Europejską aktu prawnego w dziedzinach, które nie leżą w jej wyłącznej kompetencji, powinno być również zgodne z zasadą pomocniczości, tak jak przewiduje art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej.

37.   Podkreśla ponadto, że każdy akt prawny Unii Europejskiej powinien respektować podstawowe prawa i wolności zapisane w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej oraz Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a także ogólne zasady Unii Europejskiej.

38.   Uważa zatem, że stosowne byłoby umieszczenie wyraźnej wzmianki o dwóch dalszych warunkach dopuszczalności, zwłaszcza zaś o tym, by wniosek respektował podstawowe wolności zapisane w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej i był zgodny z zasadą pomocniczości.

39.   Przypomina swoje doświadczenia w zakresie oceny zgodności z zasadą pomocniczości i wyraża gotowość do współpracy z Komisją w zakresie oceny danego wniosku pod tym kątem.

40.   Podkreśla potrzebę, by o decyzji w sprawie dopuszczalności powiadomiony został organizator inicjatywy i by została ona opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

41.   Zwraca uwagę, że decyzja w sprawie dopuszczalności danego wniosku dotyczącego inicjatywy podlega kontroli sądowej Trybunału Sprawiedliwości zgodnie z art. 263 i 265 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i ma nadzieję, że w rozporządzeniu zostanie ujęte prawo do takiej kontroli sądowej.

42.   Podziela troskę Komisji o to, by obciążenia administracyjne i finansowe związane z kontrolą i potwierdzaniem autentyczności deklaracji poparcia inicjatyw uznanych za dopuszczalne były jak najmniejsze, podkreślając jednocześnie, że w wielu państwach członkowskich procedura ta będzie wymagać zaangażowania władz lokalnych i regionalnych.

Ocena inicjatywy przez Komisję

43.   Popiera propozycję, zgodnie z którą Komisja musi ocenić każdą inicjatywę zgłoszoną oficjalnie zgodnie z warunkami rozporządzenia i przyjąć w terminie czterech miesięcy komunikat przedstawiający wnioski z tejże inicjatywy, ewentualne działania, jakie zamierza podjąć, oraz uzasadnienie tychże działań.

44.   Podkreśla w związku z tym, że jeżeli Komisja nie zajmie stanowiska w wyznaczonym terminie, możliwe będzie odwołanie się do Trybunału Sprawiedliwości na mocy art. 265 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i ma nadzieję, że w rozporządzeniu określone zostanie prawo do kontroli sądowej.

45.   Podkreśla, że Komisja musi rzetelnie rozważyć każdą inicjatywę podpisaną przez co najmniej milion obywateli.

46.   Uważa, że komunikat w sprawie inicjatywy przyjęty przez Komisję powinien zostać nie tylko przekazany organizatorom, Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lecz również opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i przekazany Komitetowi Regionów, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i parlamentom krajowym.

II.   ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

Artykuł 4 ustęp 3

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Rejestracja proponowanej inicjatywy obywatelskiej






  1. | Przed rozpoczęciem zbierania od sygnatariuszy deklaracji poparcia dla proponowanej inicjatywy obywatelskiej organizator dokonuje jej rejestracji w rejestrze Komisji, podając informacje określone w załączniku II, w szczególności informacje dotyczące przedmiotu i celów proponowanej inicjatywy obywatelskiej oraz źródeł jej finansowania i wsparcia.
  Informacje te należy podać w jednym z języków urzędowych Unii, w rejestrze on-line udostępnionym do tego celu przez Komisję (zwanym dalej „rejestrem”). |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Rejestracja proponowanej inicjatywy obywatelskiej

1.

Przed rozpoczęciem zbierania od sygnatariuszy deklaracji poparcia dla proponowanej inicjatywy obywatelskiej organizator dokonuje jej rejestracji w rejestrze Komisji, podając informacje określone w załączniku II, w szczególności informacje dotyczące przedmiotu i celów proponowanej inicjatywy obywatelskiej oraz źródeł jej finansowania i wsparcia.

Informacje te należy podać w jednym z języków urzędowych Unii, w rejestrze on-line udostępnionym do tego celu przez Komisję (zwanym dalej „rejestrem”).

| 2. | Za wyjątkiem przypadków przewidzianych w ust. 3 i 4 Komisja niezwłocznie dokonuje rejestracji proponowanej inicjatywy pod niepowtarzalnym numerem rejestracji i przesyła organizatorowi potwierdzenie. |
| --- | --- |

2.

Za wyjątkiem przypadków przewidzianych w ust. 3 i 4 Komisja niezwłocznie dokonuje rejestracji proponowanej inicjatywy pod niepowtarzalnym numerem rejestracji i przesyła organizatorowi potwierdzenie.

| 3. | Nie rejestruje się proponowanych inicjatyw obywatelskich, które można racjonalnie uznać za nieodpowiednie, ponieważ mają charakter nadużycia lub są pozbawione poważnego charakteru. |
| --- | --- |

3.

Nie rejestruje się proponowanych inicjatyw obywatelskich, które można racjonalnie uznać za nieodpowiednie, ponieważ mają charakter nadużycia lub są pozbawione poważnego charakteru.

| 4. | Komisja odmawia rejestracji tych proponowanych inicjatyw obywatelskich, które stoją w wyraźnej sprzeczności z wartościami Unii. |
| --- | --- |

4.

Komisja odmawia rejestracji tych proponowanych inicjatyw obywatelskich, które stoją w wyraźnej sprzeczności z wartościami Unii.

| 5. | Zarejestrowana proponowana inicjatywa obywatelska jest upubliczniana w rejestrze. |
| --- | --- |

5.

Zarejestrowana proponowana inicjatywa obywatelska jest upubliczniana w rejestrze.

Rejestracja proponowanej inicjatywy obywatelskiej

| 1. | Przed rozpoczęciem zbierania od sygnatariuszy deklaracji poparcia dla proponowanej inicjatywy obywatelskiej organizator dokonuje jej rejestracji w rejestrze Komisji, podając informacje określone w załączniku II, w szczególności informacje dotyczące przedmiotu i celów proponowanej inicjatywy obywatelskiej oraz źródeł jej finansowania i wsparcia.
  Informacje te należy podać w jednym z języków urzędowych Unii, w rejestrze on-line udostępnionym do tego celu przez Komisję (zwanym dalej „rejestrem”). |
| --- | --- |

1.

Przed rozpoczęciem zbierania od sygnatariuszy deklaracji poparcia dla proponowanej inicjatywy obywatelskiej organizator dokonuje jej rejestracji w rejestrze Komisji, podając informacje określone w załączniku II, w szczególności informacje dotyczące przedmiotu i celów proponowanej inicjatywy obywatelskiej oraz źródeł jej finansowania i wsparcia.

Informacje te należy podać w jednym z języków urzędowych Unii, w rejestrze on-line udostępnionym do tego celu przez Komisję (zwanym dalej „rejestrem”).

| | |
| --- | --- |

3.

| | | |
| --- | --- | --- |

| | |
| --- | --- |

| | |
| --- | --- |

| | |
| --- | --- |

| 3. | Nie proponowanych inicjatyw obywatelskich, które mają charakter nadużycia, są pozbawione poważnego charakteru . |
| --- | --- |

Nie proponowanych inicjatyw obywatelskich, które mają charakter nadużycia, są pozbawione poważnego charakteru .

| | |
| --- | --- |

inicjatywa obywatelska, , jest upubliczniana w rejestrze.

| | |
| --- | --- |

| | inicjatywa obywatelska, , jest upubliczniana w rejestrze. |
| --- | --- |

| | |
| --- | --- |

Uzasadnienie

Ocenę dopuszczalności można również przeprowadzać już w momencie rejestracji inicjatywy zgodnie z art. 4. Nie byłoby zrozumiałe, gdyby najpierw zarejestrowano inicjatywę, a następnie – po przedstawieniu 300 tys. podpisów, które przecież muszą zostać zebrane przynajmniej w trzech państwach członkowskich – uznano ją za niedopuszczalną, ponieważ stwierdzono by np., że UE nie ma żadnych kompetencji prawodawczych w danej dziedzinie polityki. Dlatego też niniejsza poprawka ma na celu połączenie artykułów 4 i 8 wniosku dotyczącego rozporządzenia.

Poprawka 2

Artykuł 7 ustęp 1

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Minimalna liczba sygnatariuszy przypadających na państwo członkowskie






  1. | Sygnatariusze inicjatywy obywatelskiej pochodzą z co najmniej jednej trzeciej państw członkowskich. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Minimalna liczba sygnatariuszy przypadających na państwo członkowskie

1.

Sygnatariusze inicjatywy obywatelskiej pochodzą z co najmniej jednej trzeciej państw członkowskich.

Minimalna liczba sygnatariuszy przypadających na państwo członkowskie

| 1. | Sygnatariusze inicjatywy obywatelskiej pochodzą z co najmniej jednej państw członkowskich. |
| --- | --- |

1.

Sygnatariusze inicjatywy obywatelskiej pochodzą z co najmniej jednej państw członkowskich.

Uzasadnienie

Europejska inicjatywa obywatelska powinna być instrumentem dostępnym dla obywateli, a zatem próg nie powinien zostać wyznaczony zbyt wysoko. Wymóg jednej czwartej państw członkowskich (tzn. siedmiu państw z obecnej UE-27) jest zgodny z propozycją Parlamentu Europejskiego.

Poprawka 3

Artykuł 7 ust. 2

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| W ramach jednej trzeciej państw członkowskich liczba sygnatariuszy obejmuje co najmniej minimalną liczbę obywateli określoną w załączniku I. | W ramach jednej państw członkowskich liczba sygnatariuszy obejmuje co najmniej minimalną liczbę obywateli określoną w załączniku I. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

W ramach jednej trzeciej państw członkowskich liczba sygnatariuszy obejmuje co najmniej minimalną liczbę obywateli określoną w załączniku I.

W ramach jednej państw członkowskich liczba sygnatariuszy obejmuje co najmniej minimalną liczbę obywateli określoną w załączniku I.

Uzasadnienie

Europejska inicjatywa obywatelska powinna być instrumentem dostępnym dla obywateli, a zatem minimalny próg nie powinien być tak wysoki. Wymóg, by sygnatariusze pochodzili z jednej czwartej państw członkowskich (czyli z 7 z obecnych 27 państw członkowskich UE), jest zgodny z wnioskiem Parlamentu Europejskiego. W celu zachowania spójności tę samą poprawkę należy zaproponować do art. 7 ust. 2.

Poprawka 4

Artykuł 8

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Decyzja w sprawie dopuszczalności proponowanej inicjatywy obywatelskiej






  1. | Zgromadziwszy 300 000 deklaracji poparcia zgodnie z art. 5, złożonych przez sygnatariuszy pochodzących z co najmniej trzech państw członkowskich, organizator przedkłada Komisji wniosek o wydanie decyzji w sprawie dopuszczalności proponowanej inicjatywy obywatelskiej. W tym celu organizator korzysta z formularza przedstawionego w załączniku V. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Decyzja w sprawie dopuszczalności proponowanej inicjatywy obywatelskiej

1.

Zgromadziwszy 300 000 deklaracji poparcia zgodnie z art. 5, złożonych przez sygnatariuszy pochodzących z co najmniej trzech państw członkowskich, organizator przedkłada Komisji wniosek o wydanie decyzji w sprawie dopuszczalności proponowanej inicjatywy obywatelskiej. W tym celu organizator korzysta z formularza przedstawionego w załączniku V.

| 2. | Komisja podejmuje decyzję w sprawie dopuszczalności inicjatywy w ciągu dwóch miesięcy od daty otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 1. Proponowaną inicjatywę obywatelską uznaje się za dopuszczalną, jeśli spełnia następujące warunki:






  a) | dotyczy kwestii, w odniesieniu do której można przyjąć akt prawny Unii w celu stosowania Traktatów; oraz |
| --- | --- | --- |

2.

Komisja podejmuje decyzję w sprawie dopuszczalności inicjatywy w ciągu dwóch miesięcy od daty otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 1. Proponowaną inicjatywę obywatelską uznaje się za dopuszczalną, jeśli spełnia następujące warunki:

a)

dotyczy kwestii, w odniesieniu do której można przyjąć akt prawny Unii w celu stosowania Traktatów; oraz

| b) | wchodzi w zakres uprawnień Komisji odnośnie do składania wniosków.; |
| --- | --- |

b)

wchodzi w zakres uprawnień Komisji odnośnie do składania wniosków.;

| 3. | O decyzji, o której mowa w ust. 2, powiadamia się organizatora proponowanej inicjatywy obywatelskiej oraz podaje się ją do wiadomości publicznej. |
| --- | --- |

3.

O decyzji, o której mowa w ust. 2, powiadamia się organizatora proponowanej inicjatywy obywatelskiej oraz podaje się ją do wiadomości publicznej.

Uzasadnienie

| | |
| --- | --- |

| | | |
| --- | --- | --- |

| | |
| --- | --- |

| | |
| --- | --- |

Wynika z proponowanej zalecanej poprawki 1.

Poprawka 5

Artykuł 9

| Projekt opinii | Poprawka |
| --- | --- |
| Przepisy dotyczące kontroli i potwierdzania autentyczności deklaracji poparcia przez państwa członkowskie






  1. | Zgromadziwszy niezbędne deklaracje poparcia złożone przez sygnatariuszy zgodnie z art. 5 i 7 – w przypadku podjęcia przez Komisję decyzji o dopuszczalności proponowanej inicjatywy obywatelskiej zgodnie z art. 8 – organizator przedkłada deklaracje poparcia (w formie papierowej lub elektronicznej) właściwym organom, o których mowa w art. 14, do celów kontroli i potwierdzenia autentyczności. W tym celu organizator korzysta z formularza podanego w załączniku VI.
  Organizator przedkłada deklaracje poparcia tym państwom członkowskim, które wydały dokumenty tożsamości wskazane w tych deklaracjach. |

Projekt opinii

Poprawka

Przepisy dotyczące kontroli i potwierdzania autentyczności deklaracji poparcia przez państwa członkowskie

1.

Zgromadziwszy niezbędne deklaracje poparcia złożone przez sygnatariuszy zgodnie z art. 5 i 7 – w przypadku podjęcia przez Komisję decyzji o dopuszczalności proponowanej inicjatywy obywatelskiej zgodnie z art. 8 – organizator przedkłada deklaracje poparcia (w formie papierowej lub elektronicznej) właściwym organom, o których mowa w art. 14, do celów kontroli i potwierdzenia autentyczności. W tym celu organizator korzysta z formularza podanego w załączniku VI.

Organizator przedkłada deklaracje poparcia tym państwom członkowskim, które wydały dokumenty tożsamości wskazane w tych deklaracjach.

| 2. | W ciągu maksymalnie trzech miesięcy właściwe organy weryfikują deklaracje poparcia na podstawie odpowiednich kontroli oraz dostarczają organizatorowi certyfikat zgodny z wzorem podanym w załączniku VII, potwierdzający liczbę ważnych deklaracji poparcia dla danego państwa członkowskiego. |
| --- | --- |

2.

W ciągu maksymalnie trzech miesięcy właściwe organy weryfikują deklaracje poparcia na podstawie odpowiednich kontroli oraz dostarczają organizatorowi certyfikat zgodny z wzorem podanym w załączniku VII, potwierdzający liczbę ważnych deklaracji poparcia dla danego państwa członkowskiego.

| 3. | Certyfikat, o którym mowa w ust. 2, jest wydawany bezpłatnie. |
| --- | --- |

3.

Certyfikat, o którym mowa w ust. 2, jest wydawany bezpłatnie.

Przepisy dotyczące kontroli i potwierdzania autentyczności deklaracji poparcia przez państwa członkowskie

| 1. | Zgromadziwszy niezbędne deklaracje poparcia złożone przez sygnatariuszy zgodnie z art. 5 i 7 – w przypadku podjęcia przez Komisję decyzji o dopuszczalności proponowanej inicjatywy obywatelskiej zgodnie z art. 8 – organizator przedkłada deklaracje poparcia (w formie papierowej lub elektronicznej) właściwym organom, o których mowa w art. 14, do celów kontroli i potwierdzenia autentyczności. W tym celu organizator korzysta z formularza podanego w załączniku VI, .
  Organizator przedkłada deklaracje poparcia tym państwom członkowskim, które wydały dokumenty tożsamości wskazane w tych deklaracjach. |
| --- | --- |

1.

Zgromadziwszy niezbędne deklaracje poparcia złożone przez sygnatariuszy zgodnie z art. 5 i 7 – w przypadku podjęcia przez Komisję decyzji o dopuszczalności proponowanej inicjatywy obywatelskiej zgodnie z art. 8 – organizator przedkłada deklaracje poparcia (w formie papierowej lub elektronicznej) właściwym organom, o których mowa w art. 14, do celów kontroli i potwierdzenia autentyczności. W tym celu organizator korzysta z formularza podanego w załączniku VI, .

Organizator przedkłada deklaracje poparcia tym państwom członkowskim, które wydały dokumenty tożsamości wskazane w tych deklaracjach.

| 2. | W ciągu maksymalnie trzech miesięcy właściwe organy weryfikują deklaracje poparcia na podstawie odpowiednich kontroli oraz dostarczają organizatorowi certyfikat zgodny z wzorem podanym w załączniku VII, potwierdzający liczbę ważnych deklaracji poparcia dla danego państwa członkowskiego. |
| --- | --- |

2.

W ciągu maksymalnie trzech miesięcy właściwe organy weryfikują deklaracje poparcia na podstawie odpowiednich kontroli oraz dostarczają organizatorowi certyfikat zgodny z wzorem podanym w załączniku VII, potwierdzający liczbę ważnych deklaracji poparcia dla danego państwa członkowskiego.

| 3. | Certyfikat, o którym mowa w ust. 2, jest wydawany bezpłatnie. |
| --- | --- |

3.

Certyfikat, o którym mowa w ust. 2, jest wydawany bezpłatnie.

Uzasadnienie

Artykuł 4 zobowiązuje organizatora do wskazania źródeł finansowania wydatków potrzebnych do zrealizowania inicjatywy. Możliwe, że – jak mówi proponowana poprawka – na tym etapie procedury nie będzie znany cały wkład finansowy, dlatego też należy ustanowić wymóg, by pod koniec procedury składać sprawozdanie uzasadniające faktycznie poniesione wydatki, a także pochodzenie wykorzystanych środków zgodnie z zasadą informowania i przejrzystości. By ułatwić spełnienie tego wymogu, wskazane byłoby przygotowanie prostego formularza w formie załącznika do rozporządzenia.

Bruksela, 10 czerwca 2010 r.

Przewodnicząca Komitetu Regionów

Mercedes BRESSO

---

(1)  COM(2009) 622 wersja ostateczna.

1

(2)  COM(2010) 119 wersja ostateczna.

2

(3)  Opinia z inicjatywy własnej Komitetu Regionów w sprawie: „Prawa obywateli: Upowszechnianie praw podstawowych i praw wynikających z obywatelstwa europejskiego”, 9 października 2008 r., pkt 58.

3

(4)  R/CdR 79/2010, załącznik I.

4

(5)  Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 maja 2009 r. wzywająca Komisję do przedłożenia wniosku w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie realizacji inicjatywy obywatelskiej (2009/0043(INI)), motyw Y.

5

---