# Επίσημη Εφημερίδα C 175/2010

| | ISSN 1725-2415
  doi:10.3000/17252415.C_2010.175.gre |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 175 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Ανακοινώσεις και Πληροφορίες | 53ό έτος1 Ιουλίου 2010 |

ISSN 1725-2415

doi:10.3000/17252415.C_2010.175.gre

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 175

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

53ό έτος1 Ιουλίου 2010

---

| Ανακοίνωση αριθ | Περιεχόμενα | Σελίδα |
| --- | --- | --- |
| | I   Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις |
| | ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ |
| | Επιτροπή των Περιφερειών |
| | 83η σύνοδος ολομέλειας της 9ης και 10ης Φεβρουαρίου 2010 |
| 2010/C 175/01 | Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Συντονισμένες και βιώσιμες δράσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας και ενίσχυση των δεσμών της με τις περιφέρειες | 1 |
| 2010/C 175/02 | Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Έκτη έκθεση προόδου σχετικά με την οικονομική και κοινωνική συνοχή | 4 |
| 2010/C 175/03 | Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Συμβολή στην αειφόρο ανάπτυξη: ο ρόλος του δίκαιου εμπορίου και των μη κυβερνητικών εμπορικών σχεδίων εξασφάλισης της βιωσιμότητας | 10 |
| 2010/C 175/04 | Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Ποιότητα των γεωργικών προϊόντων | 15 |
| 2010/C 175/05 | Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Ενισχύσεις στους γεωργούς των περιοχών με φυσικά μειονεκτήματα | 19 |
| 2010/C 175/06 | Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα μια ανανεωμένη ευρωπαϊκή στρατηγική Επένδυση στη νεολαία | 22 |
| 2010/C 175/07 | Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Καταπολέμηση του λειτουργικού αναλφαβητισμού. Σχεδιασμός μιας φιλόδοξης ευρωπαϊκής στρατηγικής για την πρόληψη του αποκλεισμού και την προαγωγή της προσωπικής ανέλιξης | 26 |
| 2010/C 175/08 | Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Πράσινη βίβλος για την προώθηση της μαθησιακής κινητικότητας των νέων | 31 |
| 2010/C 175/09 | Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Το Ίντερνετ των πραγμάτων και περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα | 35 |

Ανακοίνωση αριθ

Περιεχόμενα

Σελίδα

I   Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Επιτροπή των Περιφερειών

83η σύνοδος ολομέλειας της 9ης και 10ης Φεβρουαρίου 2010

2010/C 175/01

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Συντονισμένες και βιώσιμες δράσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας και ενίσχυση των δεσμών της με τις περιφέρειες

1

2010/C 175/02

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Έκτη έκθεση προόδου σχετικά με την οικονομική και κοινωνική συνοχή

4

2010/C 175/03

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Συμβολή στην αειφόρο ανάπτυξη: ο ρόλος του δίκαιου εμπορίου και των μη κυβερνητικών εμπορικών σχεδίων εξασφάλισης της βιωσιμότητας

10

2010/C 175/04

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Ποιότητα των γεωργικών προϊόντων

15

2010/C 175/05

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Ενισχύσεις στους γεωργούς των περιοχών με φυσικά μειονεκτήματα

19

2010/C 175/06

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα μια ανανεωμένη ευρωπαϊκή στρατηγική Επένδυση στη νεολαία

22

2010/C 175/07

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Καταπολέμηση του λειτουργικού αναλφαβητισμού. Σχεδιασμός μιας φιλόδοξης ευρωπαϊκής στρατηγικής για την πρόληψη του αποκλεισμού και την προαγωγή της προσωπικής ανέλιξης

26

2010/C 175/08

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Πράσινη βίβλος για την προώθηση της μαθησιακής κινητικότητας των νέων

31

2010/C 175/09

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Το Ίντερνετ των πραγμάτων και περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα

35

| | III   Προπαρασκευαστικές πράξεις |
| --- | --- |
| | Επιτροπή των Περιφερειών |
| | 83η σύνοδος ολομέλειας της 9ης και 10ης Φεβρουαρίου 2010 |
| 2010/C 175/10 | Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Ευρωπαϊκό έτος εθελοντισμού (2011) | 40 |

III   Προπαρασκευαστικές πράξεις

Επιτροπή των Περιφερειών

83η σύνοδος ολομέλειας της 9ης και 10ης Φεβρουαρίου 2010

2010/C 175/10

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Ευρωπαϊκό έτος εθελοντισμού (2011)

40

| EL | |
| --- | --- |

EL

---

I Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Επιτροπή των Περιφερειών

83η σύνοδος ολομέλειας της 9ης και 10ης Φεβρουαρίου 2010

| 1.7.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 175/1 |
| --- | --- | --- | --- |

1.7.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 175/1

---

83η ΣΫΝΟΔΟΣ ΟΛΟΜΈΛΕΙΑΣ ΤΗΣ 9ΗΣ ΚΑΙ 10ΗΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΊΟΥ 2010

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Συντονισμένες και βιώσιμες δράσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας και ενίσχυση των δεσμών της με τις περιφέρειες»

(2010/C 175/01)

I.   ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

1.   υπενθυμίζει ότι η αυτοκινητοβιομηχανία αποτελεί στρατηγικό κλάδο για την ΕΕ διότι αντιπροσωπεύει περίπου 12 εκατομμύρια άμεσες ή έμμεσες θέσεις εργασίας. Μέσω των κατασκευαστών αυτοκινήτων και εξοπλισμού, ο κλάδος του αυτοκινήτου είναι παρών σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή επικράτεια·

2.   διαπιστώνει ότι η αυτοκινητοβιομηχανία διέρχεται σοβαρή κρίση, η οποία κινδυνεύει να επιδεινωθεί τους προσεχείς μήνες και θα έχει επιπτώσεις σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικονομία·

3.   θεωρεί ότι λόγω της παρούσας πολιτικής και οικονομικής συγκυρίας η ΕΕ πρέπει να επανεξετάσει την υποστήριξή της προς τους βασικούς οικονομικούς τομείς όσον αφορά τις θέσεις εργασίας και τις δυνατότητες αειφόρου ανάπτυξης·

4.   ζητά μια «νέα συμφωνία» («New Deal») που να καλύπτει ολόκληρο τον κλάδο της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας·

5.   φρονεί ότι είναι σήμερα ζωτικής σημασίας να αναληφθεί η αναγκαία προσπάθεια συνεννόησης από εκείνους που προβαίνουν σε παραγγελίες προς τη βιομηχανία και από τις αρμόδιες δημόσιες αρχές·

Μείζονες προκλήσεις

6.   εκτιμά ότι με το τέλος των εκτάκτων ενισχύσεων του ευρωπαϊκού σχεδίου ανάκαμψης και των αντίστοιχων εθνικών σχεδίων θα καταστεί εμφανής η τεράστια υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας, η οποία και θα υποχρεωθεί να μειώσει την ικανότητα παραγωγής της. Πολλά εργοστάσια συναρμολόγησης και πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις απειλούνται έτσι σε όλη την Ευρώπη·

7.   τονίζει ότι οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοι στον κλάδο του αυτοκινήτου αντιμετωπίζουν αυξανόμενες ανάγκες από πλευράς κατάρτισης, εσωτερικού και εξωτερικού επαγγελματικού αναπροσανατολισμού και κοινωνικής καινοτομίας·

8.   επισημαίνει την εξέλιξη της ζήτησης των καταναλωτών, οι οποίοι επιθυμούν οχήματα λιγότερο ρυπογόνα, πιο αξιόπιστα και σε προσιτές τιμές·

9.   υπογραμμίζει ότι ο κλάδος της αυτοκινητοβιομηχανίας αντιμετωπίζει νέες τεχνολογικές προκλήσεις· είναι λοιπόν σημαντικό να αναπτυχθούν νέες βιώσιμες επιλογές μεταφοράς ·

Ευελιξία των υπαρχόντων ευρωπαϊκών μέσων

10.   με λύπη της διαπιστώνει ότι τα υπάρχοντα ευρωπαϊκά μέσα δεν είναι όλα προσαρμοσμένα ώστε να ανταποκρίνονται ταχέως στις διάφορες καταστάσεις που αντιμετωπίζουν οι οικονομικοί παράγοντες·

11.   εκφράζει ιδιαίτερα τη λύπη της για τη μακρά και έμμεση διαδικασία που απαιτείται για την απόκτηση πόρων από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση·

12.   στηλιτεύει τις δυσκολίες που συναντούν ορισμένες περιφερειακές αρχές προκειμένου να επιτύχουν την τροποποίηση του επιχειρησιακού τους προγράμματος στο πλαίσιο του ΕΓΤΑΑ, με στόχο την προσαρμογή του στην κρίση· ωστόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε αρχικά ενθαρρύνει τις προσαρμογές αυτές·

13.   ζητά από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να επιληφθεί των εν λόγω θεμάτων·

Δημιουργία ενός στρατηγικού πλαισίου διαβουλεύσεων

14.   τονίζει ότι το μέλλον πολλών ευρωπαϊκών περιοχών εξαρτάται κατά κύριο λόγο από τις αποφάσεις που λαμβάνουν οι κατασκευαστές αυτοκινήτων·

15.   συνιστά να εντατικοποιηθεί προκαταρκτικός διάλογος μεταξύ Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κρατών μελών, ενδιαφερομένων τοπικών αρχών, κατασκευαστών αυτοκινήτων και επαγγελματικών οργανώσεων (1). Ο διάλογος αυτός θα επιτρέψει να προβλεφθούν οι σημαντικότερες αναδιαρθρώσεις, οι οποίες είναι αναπόφευκτες, και να εφαρμοστούν τα αναγκαία μέτρα για τη διαχείριση των μεταβολών·

16.   ευελπιστεί επίσης ότι θα διατηρηθεί η ομάδα υψηλού επιπέδου CARS 21 και ότι θα αρχίσει τις εργασίες της ήδη από τους πρώτους μήνες του 2010, ώστε να δοθούν συντονισμένες και μακροπρόθεσμες απαντήσεις στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος της αυτοκινητοβιομηχανίας. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να εκπροσωπηθούν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές και να ακουσθούν όλες οι απόψεις·

17.   προτείνει να ιδρυθεί ένα ευρωπαϊκό παρατηρητήριο για την εξέλιξη του κλάδου της αυτοκινητοβιομηχανίας προκειμένου να υποστηριχθούν οι εργασίες της ομάδας Cars 21, των φορέων του κλάδου και των ενδιαφερομένων δημοσίων αρχών·

Μια «νέα συμφωνία» («New Deal») για τον κλάδο του αυτοκινήτου

18.   καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να χαράξει μακροπρόθεσμη βιομηχανική πολιτική για τον κλάδο του αυτοκινήτου, η οποία θα στηρίζεται στις υπάρχουσες πρωτοβουλίες, θα ενσωματώνει την περιφερειακή διάσταση και θα συμβάλλει στην επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων ανταγωνιστικότητας, εδαφικής συνοχής, αειφόρου ανάπτυξης και καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής·

19.   καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επιδείξει ιδιαίτερη προσοχή στη διατήρηση των βιομηχανικών ικανοτήτων που δημιουργήθηκαν με πόρους των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων·

20.   παροτρύνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατά τον προβληματισμό της σχετικά με την πολιτική αυτή, να στηριχθεί στους φορείς που εκπροσωπούνται στην ομάδα υψηλού επιπέδου Cars 21·

21.   συνιστά να ολοκληρωθεί η εν λόγω βιομηχανική πολιτική και να συμπεριλάβει ειδικότερα τους ακόλουθους κανόνες:

Πρόσβαση των κατασκευαστών εξοπλισμού στη χρηματοδότηση

22.   προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αυξήσει τις δυνατότητες των τοπικών και των περιφερειακών αρχών να ενισχύουν, στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς, τις επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν δυσκολίες·

23.   επισημαίνει τις σοβαρές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίοι κατασκευαστές εξοπλισμού όσον αφορά την απόκτηση πρόσβασης σε πιστώσεις, παρά τη μακροχρόνια οικονομική τους βιωσιμότητα·

24.   προτείνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στα κράτη μέλη να διευκολύνουν την εφαρμογή του χρηματοδοτικού συστήματος για τις επιχειρήσεις αυτές (2)·

Φιλόδοξη πολιτική έρευνας και καινοτομίας

25.   προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συνεννόηση με τους σχετικούς φορείς και με βάση αυστηρές επιστημονικές αναλύσεις, να επιλέξει μειωμένο αριθμό τεχνολογικών λύσεων, τις οποίες θα πρέπει να υποστηρίξει κατά προτεραιότητα προκειμένου να προαχθεί η ανάπτυξη του αυτοκινήτου χωρίς εκπομπές άνθρακα·

26.   συνιστά να διατεθούν πρόσθετες χρηματοδοτήσεις στην πρωτοβουλία «Πράσινο Αυτοκίνητο» και στο θεματικό πεδίο «Μεταφορές» του 7ου προγράμματος πλαισίου έρευνας και ανάπτυξης·

27.   υπογραμμίζει την ανάγκη ανάληψης ισχυρών δράσεων για την ενημέρωση, την ευαισθητοποίηση και την εξοικείωση των καταναλωτών με τεχνολογίες που προάγουν την καθαρή κινητικότητα·

28.   προτείνει να διαμορφωθούν ταχέως οι απαραίτητες δομές και τα αναγκαία πρότυπα ανάπτυξης για την εισαγωγή στην αγορά νέων τεχνολογιών (π.χ. το ηλεκτρικό όχημα) (3)·

29.   παρακινεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλάβει διερευνητική δράση όσον αφορά τις δυνατότητες ενίσχυσης της καινοτομίας στον κλάδο του αυτοκινήτου, με δημόσιες προσκλήσεις υποβολής προσφορών πριν από τη διάθεση στο εμπόριο·

Παροχή της κατάλληλης κατάρτισης

30.   τονίζει ότι ο σχεδιασμός, η παραγωγή και η συντήρηση των οχημάτων απαιτούν ολοένα και πιο εξελιγμένες τεχνολογίες, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία νέων αναγκών κατάρτισης·

31.   συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στα κράτη μέλη να διευκολύνουν από τώρα την ανάπτυξη και την πρόσβαση σε μαθήματα αρχικής και συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης για τις νέες αυτές τεχνολογίες·

32.   παρακινεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διευκολύνουν τις δράσεις εξωτερικού επαγγελματικού αναπροσανατολισμού, δηλαδή σε νέους τομείς·

Τονωτική ρύθμιση

33.   επισημαίνει την ικανότητα της ευρωπαϊκής νομοθεσίας να επιταχύνει την τεχνολογική μετάβαση σε πιο καθαρά οχήματα·

34.   καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της υπέρ της μείωσης του οικολογικού αποτυπώματος των οχημάτων, λαμβάνοντας συγχρόνως υπόψη την ικανότητα προσαρμογής των επιχειρήσεων·

35.   εκτιμά ότι κάθε νέα νομοθεσία θα πρέπει να συνοδεύεται από χρηματοδοτήσεις για την έρευνα και ανάπτυξη που θα επιτρέπουν στις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στις μικρομεσαίες, να αντιμετωπίσουν την αντίστοιχη τεχνολογική πρόκληση·

Βρυξέλλες, 10 Φεβρουαρίου 2010

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Mercedes BRESSO

---

(1)  Η άτυπη συνεδρίαση της 13ης Μαρτίου 2009, κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκάλεσε τους υπουργούς των ενδιαφερομένων κρατών και εκπροσώπους της General Motors, πρέπει να επαναληφθεί και να καθιερωθεί κατά τρόπο συστηματικό και με τους άλλους κατασκευαστές που είναι παρόντες στην ευρωπαϊκή επικράτεια.

1

(2)  Π.χ. σύμφωνα με το πρότυπο της «αντίστροφης αγοράς απαιτήσεων» (reverse factoring) που εφαρμόσθηκε στις ΗΠΑ και ζητείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Κατασκευαστών Εξοπλισμού (CLEPA).

2

(3)  Η γαλλογερμανική ομάδα εργασίας για τη βιομηχανική πολιτική αποτελεί εξαιρετικό παράδειγμα δράσης που στοχεύει στην ταχύτερη διαμόρφωση των απαραίτητων κανόνων και προτύπων. Πράγματι, η αποστολή της συνίσταται στη διερεύνηση των δυνατοτήτων συνεργασίας και στην ανάληψη νέων γαλλογερμανικών πρωτοβουλιών στον τομέα της ηλεκτροκινητικότητας.

3

---

| 1.7.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 175/4 |
| --- | --- | --- | --- |

1.7.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 175/4

---

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Έκτη έκθεση προόδου σχετικά με την οικονομική και κοινωνική συνοχή»

(2010/C 175/02)

I.   ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ:

Εισαγωγή

1.   επικροτεί την έκτη έκθεση προόδου σχετικά με την οικονομική και κοινωνική συνοχή, η οποία εστιάζει στη δημιουργικότητα και την καινοτομία, επειδή μπορούν να βοηθήσουν την Ένωση να ανακάμψει ταχύτερα και ισχυρότερα από την τρέχουσα οικονομική κρίση, και δείχνει ποιοι παράγοντες μπορούν να ωθήσουν τη δημιουργικότητα και την καινοτομία στις διάφορες περιφέρειες της ΕΕ. Η ΕΤΠ επικροτεί, επίσης, την παρεχόμενη σύνοψη της συζήτησης σχετικά με την εδαφική συνοχή, που άρχισε πέρυσι με τη δημοσίευση της Πράσινης Βίβλου·

2.   διαπιστώνει ότι ο κόσμος βρίσκεται μέσα στη δίνη μιας τεράστιας χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης. Οι δημόσιες αρχές και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, προσπαθούν να επιλύσουν τα ζητήματα. Οι εταιρείες και επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως μεγέθους, αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες. Άνδρες και γυναίκες σε όλη την Ευρώπη κινδυνεύουν να χάσουν τα σπίτια τους και την εργασία τους· άλλοι βλέπουν τις προοπτικές απασχόλησης τους να εξαφανίζονται. Βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, το μέλλον των οικονομιών και της κοινωνίας δεν είναι καλό: ανεργία, διακοπή δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων, μείωση των εθνικών και δημοτικών δημοσιονομικών εσόδων και του περιθωρίου ελιγμών των δημοσίων οικονομικών·

3.   αναγνωρίζει ότι η αλλαγή του κλίματος αποτελεί πραγματική απειλή για τις ζωές πολλών ανθρώπων και ειδών στον κόσμο και ότι πρέπει σήμερα ήδη να αναληφθεί δράση σε όλα τα επίπεδα για να ελαχιστοποιηθεί η αύξηση της θερμοκρασίας. Η αλλαγή του κλίματος, ωστόσο, αποτελεί παράλληλα και σημαντική ευκαιρία να αλλάξουμε τον τρόπο δράσης μας, προς όφελος του περιβάλλοντος, της κοινωνίας και της οικονομίας·

4.   κατανοεί ότι η τρέχουσα κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε διαφέρει σημαντικά από εκείνη κατά την οποία ορίσθηκαν οι παράμετροι για το πρόγραμμα της περιόδου 2007-2013. Ωστόσο, υπολείπεται περισσότερο από το ήμισυ της τρέχουσας περιόδου προγραμματισμού, προτού ξεκινήσουν νέα προγράμματα το 2014. Αν και η ΕΤΠ δέχεται ότι έργο της πολιτικής συνοχής είναι να καθορίζει τους μακροπρόθεσμους στρατηγικούς στόχους και να ανταποκρίνεται σε αυτούς, πιστεύει επίσης ότι μπορεί να προκύψει κάποιο όφελος μέσα από μικρές επί του παρόντος αλλαγές, έτσι ώστε να μετριαστούν οι επιπτώσεις της τρέχουσας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης στα κράτη μέλη και στις τοπικές και στις περιφερειακές αρχές και να υποστηριχθεί η ανάκαμψη. Η ΕΤΠ πιστεύει ότι αυτό μπορεί να γίνει στο πλαίσιο των τρεχόντων στρατηγικών στόχων της πολιτικής·

5.   κατανοεί ότι δεν θα υπάρξει πλήρης ενδιάμεση αναθεώρηση της τρέχουσας περιόδου προγραμματισμού και ότι ως εκ τούτου είναι σημαντικό να αξιοποιηθεί η ευκαιρία η οποία παρουσιάστηκε στην έκτη έκθεση προόδου σχετικά με τη συνοχή, έτσι ώστε να αντληθεί όφελος από τις βέλτιστες πρακτικές που έχουν εφαρμοσθεί μέχρι σήμερα. Είναι ευκαιρία να εξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο εργάζονται τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία σε τοπικές και περιφερειακές περιοχές, καθώς και η καλύτερη αξιοποίησή τους. Δεδομένων των αυξανόμενων ανησυχιών που αρχίζουν να εμφανίζονται όσον αφορά το ίδιο το μέλλον της πολιτικής της ΕΕ για τη συνοχή, η συμβολή αυτή πρέπει να αξιοποιηθεί για την εκπομπή ενός ισχυρού μηνύματος μέσω της πέμπτης έκθεσης για τη συνοχή, που αναμένεται για το φθινόπωρο του 2010, στο πλαίσιο της συζήτησης για τη μελλοντική περίοδο προγραμματισμού μετά το 2013 και η οποία σύμφωνα με το άρθρο 175 της νέας Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα αφορά στο εξής την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή·

6.   αναγνωρίζει ότι η πολιτική εδαφικής συνοχής, η οποία καθορίζεται στη νέα Συνθήκη ως νέος στόχος της ΕΕ, πρέπει επίσης να συσχετιστεί με την ατζέντα της Λισσαβώνας. Η αναθεώρηση της Ατζέντας το 2010, παρέχει ακόμη μία ευκαιρία στην ΕΕ να αποτιμήσει τις επιτυχίες που έχουν σημειωθεί και να εστιάσει στους τομείς όπου απαιτείται μεγαλύτερη ευελιξία, προκειμένου να μπορέσουν τα κράτη μέλη και, ειδικότερα, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές να εφαρμόσουν με επιτυχία ένα πρόγραμμα που θα έχει πραγματικό άμεσο αντίκτυπο στην ευημερία των πολιτών. Θα προσφέρει επίσης την ευκαιρία να ενσωματωθούν καλύτερα τα ζητήματα της αλλαγής του κλίματος στις μελλοντικές κατευθύνσεις της ΕΕ, ειδικότερα μέσω της αναθεώρησης του μηχανισμού σηματοδότησης των Διαρθρωτικών Ταμείων στη βάση των νέων στόχων της νέας στρατηγικής της Λισσαβώνας·

7.   εκφράζει την απογοήτευσή της για το γεγονός ότι στην περίπτωση της έκτης έκθεσης προόδου για τη συνοχή, γίνεται θλιβερά αισθητή η απουσία ανάλυσης των τρεχουσών οικονομικών και περιβαλλοντικών συνθηκών. Παραλείπει να θέσει την τρέχουσα κατάσταση στο πλαίσιο της χειρότερης οικονομικής κρίσης που σημειώθηκε μετά τη μεγάλη οικονομική ύφεση και δεν προβαίνει στη λήψη σημαντικών αποφάσεων για τον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Κυρίως όμως, δεν εξετάζει τον αντίκτυπο στις περιφέρειες, τις πόλεις και τους πολίτες·

8.   υποστηρίζει ότι είναι απαραίτητο να αναλύεται καλύτερα ο εδαφικός αντίκτυπος των πολιτικών της ΕΕ για την καινοτομία, προκειμένου να εντοπίζονται και να προωθούνται τα καλύτερα μέτρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη στήριξη των επενδύσεων στον τομέα της καινοτομίας σε τοπική και περιφερειακή κλίμακα. Η ανταγωνιστικότητα των περιφερειών, ως παράγοντας βιώσιμης ανάπτυξης, μπορεί να εξασφαλισθεί μόνον με κατάλληλες επενδύσεις των δημόσιων αρχών στην καινοτομία, και πιο συγκεκριμένα στον μεταποιητικό τομέα αλλά και στον τομέα των υπηρεσιών·

9.   συνέταξε την παρούσα γνωμοδότηση με επιδίωξη να αντιμετωπίσει τα προβλήματα, όχι υπό το πρίσμα διεθνών λύσεων, αλλά από τη σκοπιά των περιφερειών, των πόλεων και των πολιτών που ζουν σε αυτές·

Η τρέχουσα κατάσταση στις τοπικές και περιφερειακές οικονομίες

10.   κατανοεί ότι η ισχύς και η οικονομική σταθερότητα μιας οικονομίας οφείλονται στις εγχώριες επιχειρήσεις, οι οποίες αναπτύσσονται οργανικά σε μία πόλη ή περιοχή. Οι εν λόγω επιχειρήσεις - ΜΜΕ, κοινωνικές επιχειρήσεις ή τοπικές πρωτοβουλίες μπορούν να λειτουργήσουν καταλυτικά για την αναγέννηση της περιοχής. Ωστόσο, πριν μπορέσουν αυτές οι επιχειρήσεις να αναπτυχθούν, πρέπει να πραγματοποιηθούν παρεμβάσεις σχετικά με τις οικονομικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές προϋποθέσεις που απαιτούνται για την επιβίωσή τους π.χ. μέσω της βελτίωσης των δεξιοτήτων, της εφαρμογής διάφορων προγραμμάτων ενίσχυσης και του περιορισμού των αιτίων της ένδειας, καθώς και επενδύσεις στις δημόσιες υποδομές·

11.   αναγνωρίζει επίσης τη σημασία που έχουν οι εξωγενείς επενδύσεις για μια κοινότητα. Οι περιφέρειες και οι τοπικές κοινωνίες επιδιώκουν να προσελκύσουν επενδύσεις επιχειρήσεων, εισάγουν ειδικευμένους εργαζομένους και συμβάλλουν στο να παραμείνουν εκείνοι που ήδη ζουν ή έχουν σπουδάσει στην περιοχή. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να έχουν την προσοχή τους στραμμένη στις τοπικές τους οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις και να βρουν τρόπους αντιμετώπισής τους, ώστε να μπορέσουν έπειτα να ωφεληθούν από τη μοναδική προσφορά της περιοχής τους και να εκμεταλλευθούν όποια συγκριτικά πλεονεκτήματα διαθέτει από την άποψη της εργασίας, της στέγασης, της εκπαίδευσης και της ποιότητας ζωής·

12.   αναγνωρίζει ότι η ανάλυση της κατάστασης των διάφορων τύπων περιφερειών (Σύγκλιση, Μετάβαση και Ανταγωνιστικότητα & απασχόληση), στην οποία προβαίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην έκτη έκθεση, αντανακλά τη διαφορετική κοινωνικοοικονομική κατάσταση των τριών τύπων περιφερειών από άποψη δημιουργικότητας, ικανότητας καινοτομίας και επιχειρηματικού πνεύματος. Τόσο η τρέχουσα οικονομική κρίση όσο και οι διάφορες μεταβλητές που επηρεάζουν τις δυνατότητες περιφερειακής ανάπτυξης (δημογραφία, προσβασιμότητα, ικανότητα καινοτομίας κλπ.) είναι παράγοντες που αποκαλύπτουν την ύπαρξη σημαντικών δεδομένων, τα οποία πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την αξιολόγηση της κατάστασης των τοπικών και των περιφερειακών οικονομιών και τη χάραξη μιας αποτελεσματικής πολιτικής για τη συνοχή. Γι’ αυτό, είναι απαραίτητο να συνεκτιμηθούν και νέοι δείκτες, πέραν του κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ, για την κατηγοριοποίηση των περιφερειών ενόψει της νέας περιόδου προγραμματισμού 2010-2014.

Εδαφική συνοχή

13.   εκφράζει την ικανοποίησή της σχετικά με την έκτη έκθεση προόδου για τις απαντήσεις που δίνει στην Πράσινη Βίβλο για την εδαφική συνοχή, στην οποία συνέβαλαν σημαντικά οι τοπικές και περιφερειακές αρχές. Σύμφωνα με την έκτη έκθεση προόδου, ο στόχος της εδαφικής συνοχής συνίσταται στην προώθηση της αρμονικής και βιώσιμης ανάπτυξης όλων των εδαφών με βάση τα χαρακτηριστικά και τους πόρους τους. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, απαιτείται επίσης συνάρθρωση όλων των ευρωπαϊκών περιοχών, μέσω των συγκοινωνιακών και επικοινωνιακών συνδέσεων που είναι απαραίτητες για την απρόσκοπτη ροή των αγαθών, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων. Η ΕΤΠ επισημαίνει επίσης ότι κάθε περιοχή είναι ξεχωριστή και η προσφορά της μπορεί να είναι μοναδική εάν αξιοποιήσει πλήρως το δυναμικό της·

14.   Ωστόσο, δεδομένης της ευρείας υποστήριξης σε αυτόν τον νέο εδαφικό στόχο και λόγω του σημερινού οικονομικού πλαισίου, η ΕΤΠ εκφράζει τη λύπη της για την έλλειψη συγκεκριμένων προτάσεων όσον αφορά τον μελλοντικό σχεδιασμό και εφαρμογή της εδαφικής συνοχής στην τρέχουσα και μελλοντική περίοδο προγραμματισμού·

15.   επισημαίνει ότι η εδαφική συνοχή απέκτησε μεγαλύτερη σημασία με την εφαρμογή της Συνθήκης της Λισσαβώνας, δεδομένου ότι αποτελεί πλέον πολιτικό στόχο της ΕΕ και την τρίτη διάσταση της πολιτικής συνοχής. Η ΕΤΠ επαναλαμβάνει συνεπώς το αίτημα που διατύπωσε στη γνωμοδότησή της για την Πράσινη Βίβλο ότι δηλαδή την κύρωση της Συνθήκης της Λισσαβώνας, πρέπει να ακολουθήσει η κατάρτιση Λευκής Βίβλου για την εδαφική συνοχή, έτσι ώστε να προσδιορισθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ο τρόπος με τον οποίο ο στόχος αυτός θα ενσωματωθεί και θα μπορέσει να εφαρμοσθεί σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ·

16.   υποστηρίζει ότι, από την άποψη της εδαφικής συνεργασίας, τα προγράμματα πρέπει να βασίζονται στην αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων και στην παροχή ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας, με βάση την αποκτηθείσα εμπειρία και τα τρέχοντα αποτελέσματα του προγράμματος. Η προστιθέμενη αξία θα αποκτηθεί μέσω της συνεργασίας με τοπικές και περιφερειακές αρχές, ευρύτερες λειτουργικές περιοχές που μοιράζονται χερσαία ή θαλάσσια περιοχή, ή ακόμη, μια θεματική πρόκληση μεταξύ δύο ή περισσότερων κρατών μελών. Με στόχο την υιοθέτηση μίας πιο στρατηγικής προσέγγισης για το μέλλον, θα μπορούσε να αναπτυχθεί και να στηριχθεί κατά την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού αριθμός πιλοτικών προγραμμάτων που θα ενώνουν λειτουργικούς οικονομικούς τομείς ενός ή περισσότερων κρατών μελών. Η ΕΤΠ αναμένει να συμβάλει στην αναθεώρηση του κανονισμού του ΕΟΕΣ το 2010, αντλώντας από τις εμπειρίες των τοπικών και περιφερειακών αρχών·

Ενσωμάτωση της καινοτομίας και της δημιουργικότητας στην πολιτική συνοχής

17.   πιστεύει ότι στόχος κάθε αναθεώρησης της πολιτικής συνοχής πρέπει να είναι η άντληση διδαγμάτων από τις επιτυχίες και η αποφυγή της επανάληψης των αποτυχιών. Ως εκ τούτου, η ίδια η πολιτική συνοχής πρέπει να είναι δημιουργική και καινοτόμος και πρέπει να επωφελείται από τη γνώση και την εμπειρία των τοπικών αρχών, των πόλεων και περιφερειών και να αυξάνει τις γνώσεις μας για το παρόν και για το μέλλον·

18.   κατανοεί ότι η καινοτομία και η δημιουργικότητα δεν ανήκουν εξ ολοκλήρου στις μεγάλες εταιρείες ή ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές χρειάζονται επίσης να δημιουργήσουν και να καινοτομήσουν, όπως επίσης να προωθήσουν τη δημιουργικότητα και την καινοτομία. Τα διαρθρωτικά ταμεία αποτελούν ένα εργαλείο που μπορεί να τις βοηθήσει σε αυτόν τον ρόλο τους. Ωστόσο, είναι απαραίτητη περισσότερη ευελιξία για να καταστεί δυνατή η ταχύτερη διάθεση αυτών των κονδυλίων και να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να επικεντρωθούν αυτά μόνο σε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης ή σε υψηλότερο επίπεδο δεξιοτήτων, αντί να διατεθούν για την ενθάρρυνση της επιχειρηματικότητας σε διάφορους τομείς. Τούτο θα συμβάλει ώστε ο τοπικός πληθυσμός, που βλέπει μια ευκαιρία για τη δημιουργία νέας επιχείρησης, να έχει πρόσβαση στις συμβουλές και οδηγίες που απαιτούνται για να κάνει το επόμενο βήμα·

19.   αναγνωρίζει την πρόοδο που έχει πραγματοποιήσει το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας, το θεωρεί όμως ακόμα εργαλείο κυρίως για τις μεγάλες εταιρείες και τα ερευνητικά ιδρύματα. Η καινοτομία και η δημιουργικότητα πρέπει να ενθαρρυνθούν σε όλη την ΕΕ από όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης και από τους πολίτες της. Η ΕΤΠ συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει τη δυνατότητα δημιουργίας ενός εικονικού δικτύου για τη δημιουργικότητα και είναι πρόθυμη να συμβάλλει στην διαμόρφωση του περιεχομένου αυτού του δικτύου. Αυτό θα μπορούσε να είναι - όπως και στην περίπτωση πολλών δικτύων ανοικτής μαθητείας στην ΕΕ - ανοικτό σε όλους, παρέχοντας συμβουλές, υποστήριξη και πρόσβαση τόσο σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου όσο και σε υπηρεσίες τεχνικής φύσεως. Κάθε ενδιαφερόμενη τοπική ή περιφερειακή αρχή, πέραν των οργάνων της κεντρικής κυβέρνησης, αλλά και ο ιδιωτικός τομέας και ο κάθε πολίτης με ιδέες, εμπειρία και φαντασία, θα έχει την ευκαιρία και τη δυνατότητα να εκθέσει τις ιδέες του σε ένα ευρύτερο δίκτυο·

20.   αναγνωρίζει ότι οι καινοτόμοι ερευνητές και εφευρέτες πρέπει να συγχρωτίζονται με παρόμοια πρόσωπα και ομάδες και να παίρνουν θάρρος από αυτά. Το εικονικό δίκτυο για τη δημιουργικότητα θα βοηθούσε στην ανάπτυξη παραγωγής «πρωταθλητών της καινοτομίας» και θα τους παρείχε καθοδήγηση και εμπειρογνωμοσύνη. Το όφελος που προκύπτει από την εικονική φύση του δικτύου είναι ότι θα δώσει τη δυνατότητα σε όσους κατοικούν σε νησιωτικές, εξόχως απόκεντρες, αγροτικές, ορεινές και αραιοκατοικημένες περιοχές, οι οποίες μπορεί να βρίσκονται μακριά από τις πανεπιστημιουπόλεις, να επωφεληθούν από την πρόσβαση σε συμβουλές ειδικών, στην εκπαίδευση και στη γνώση, καθώς επίσης από την πρόσβαση στην επιχειρηματική υποστήριξη και την οικονομική καθοδήγηση· θα τους επιτρέψει να αναπτυχθούν σαν εικονική, αν όχι σαν πραγματική κοινότητα·

21.   πιστεύει ότι η δημιουργικότητα και η καινοτομία είναι επίσης αναγκαίες στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος, προκειμένου να αντιμετωπισθούν καλύτερα οι προκλήσεις της αειφορίας και της αλλαγής του κλίματος. Η ενθάρρυνση της ενεργειακής αποδοτικότητας σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, μπορεί όχι μόνο να μειώσει τις εκπομπές, αλλά επίσης να δημιουργήσει νέες «οικολογικές» θέσεις εργασίας και επιχειρήσεις, που θα παρέχουν ασφαλή και μακροπρόθεσμη απασχόληση και θα επιτρέπουν τη βελτίωση των δεξιοτήτων τις οποίες θα πρέπει να υποστηρίξει η πολιτική συνοχής της ΕΕ. Ορισμένες περιφέρειες έχουν ήδη καθορίσει στόχους για τη μείωση του διοξειδίου του άνθρακα στα προγράμματά τους και η ορθή πρακτική σε αυτόν τον τομέα μπορεί να συνεχιστεί για το υπόλοιπο της περιόδου προγραμματισμού·

22.   θεωρεί ότι είναι αναγκαία μια ισότιμη εταιρική σχέση μεταξύ των εκπροσώπων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, μια προσέγγιση που ενθαρρύνει την περιφερειακή και την τοπική καινοτομία και την συμμετοχή χωρίς αποκλεισμούς. Κρισιμότατη είναι η μορφή την οποία θα λάβει η εταιρική αυτή σχέση, είτε ως δημόσια/ιδιωτική συνεργασία είτε ως συνεργασία μεταξύ δημοσίων φορέων τόσο του ίδιου όσο και μεταξύ διαφορετικών επιπέδων διακυβέρνησης· οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές και οι εταίροι τους μπορούν με την κατάλληλη υποστήριξη να παράσχουν λύσεις για την κάλυψη του ελλείμματος καινοτομίας·

23.   δηλώνει ότι τώρα είναι η ώρα της καινοτομίας και της δημιουργικότητας και ώρα να δοθεί στις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές η ευκαιρία να επιδείξουν τις εμπειρίες και τις γνώσεις τους. Ο πολιτισμός και ο τουρισμός για παράδειγμα, τομείς στους οποίους από τη φύση τους πρωταγωνιστεί το τοπικό και το περιφερειακό επίπεδο, είναι σε θέση να διαφοροποιηθούν, να παρουσιασθούν ως ελκυστικοί κλάδοι και να δημιουργήσουν νέες θέσεις απασχόλησης και νέες επενδύσεις. Είτε ως ευρωπαϊκές πολιτιστικές πρωτεύουσες είτε ως αυτοδύναμα πολιτιστικά κέντρα, πολλές ευρωπαϊκές πόλεις και περιφέρειες έχουν καταδείξει την ικανότητα αυτών των τομέων πολιτικής να αναπτύξουν μια ελκυστική και χαρακτηριστική εικόνα και νέες δυνατότητες απασχόλησης, προσελκύοντας και νέες επενδύσεις·

Απλοποίηση της διαχείρισης για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και του ελέγχου

24.   χαιρετίζει τα μέτρα απλούστευσης που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα και ενθαρρύνει περαιτέρω συζητήσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη για να εξετασθούν και άλλες δυνατότητες προσαρμογής κατά την εν λόγω περίοδο προγραμματισμού. Η ΕΤΠ πιστεύει ότι η υπερβολική δημοσιονομική διαχείριση και ο έλεγχος καθιστούν την πολιτική συνοχής αναποτελεσματική και πιθανόν αντιπαραγωγική, καθώς οι χρηματοδότες των έργων μπορεί να αποσυρθούν από τις επενδύσεις στην πολιτική αυτή λόγω των υψηλών εξόδων των διαδικασιών συμμόρφωσης και ελέγχου. Αν και η Επιτροπή των Περιφερειών αναγνωρίζει τη σημασία των αυστηρών δημοσιονομικών ελέγχων του δημοσίου χρήματος, δεν θα πρέπει να αποτρέπει τις περιφερειακές και τις τοπικές αρχές από την ανάληψη κινδύνου και την υιοθέτηση καινοτόμων και δημιουργικών προγραμμάτων λόγω της πιθανότητας αποτυχίας ή επιστροφής φόρου. Πρέπει επίσης να απλοποιηθεί η διαχείριση, να αποφευχθούν οι νέες ερμηνείες και να διασφαλιστεί, μέσω σαφών και επακριβών διατάξεων, ένα σταθερό και ακριβές νομικό πλαίσιο για κάθε περίοδο προγραμματισμού·

25.   θεωρεί ότι οι πόροι που δεν διατίθενται λόγω Ν+2 παραγόντων δεν θα πρέπει να επιστρέφονται στην Επιτροπή και στη συνέχεια να χορηγούνται εκ νέου στο κράτος μέλος, αλλά, αντιθέτως, να χρησιμοποιούνται για τη σύσταση κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου και κεφαλαίων εκκίνησης σε περιφερειακή βάση ή να διατίθενται στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση της Επιτροπής. Μια άλλη πρόταση είναι να συσταθεί ένα Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή προκειμένου να διευκολύνεται η χρηματοδότηση τοπικών σχεδίων προσαρμογής των διαφόρων κλάδων δραστηριοτήτων στις σημερινές και μελλοντικές περιβαλλοντικές εξελίξεις. Η προσαρμογή αυτή θα μπορούσε να λάβει τη μορφή σχεδίων εκ νέου ειδίκευσης ή επαγγελματικής μεταστροφής των ενδιαφερόμενων εργαζομένων προς οικολογικά συμβατά επαγγέλματα ή τη μορφή επιχειρηματικών σχεδίων αναδιάρθρωσης των μη βιώσιμων επιχειρήσεων σε περιβαλλοντικό επίπεδο. Τα κεφάλαια που χορηγούνται στο ταμείο κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου μέσω της ΕΤΕπ θα μπορούσαν να προσφέρουν στις ΜΜΕ, στις κοινωνικές επιχειρήσεις και σε κοινοτικές πρωτοβουλίες πρόσβαση τόσο σε βραχυπρόθεσμη όσο και σε αναπτυξιακή χρηματοδότηση, η οποία είναι δύσκολο να επιτευχθεί λόγω της παρούσας οικονομικής κατάστασης. Σε κάθε περίπτωση, συνιστάται πιο ευέλικτη εφαρμογή του κανόνα Ν+2, με συνεκτίμηση των στόχων που επιδιώκει η πολιτική συνοχής και των επιπτώσεων των μεταβολών της οικονομικής συγκυρίας στα δημόσια οικονομικά και στις ιδιωτικές επενδύσεις·

26.   υποστηρίζει, επίσης, ότι είναι εφικτή μια επιπλέον απλούστευση εάν η Επιτροπή αναλύσει τις διαδικασίες ελέγχου των κρατών μελών και εξετάσει το κατά πόσο μπορούν να επιτευχθούν «συμβάσεις εμπιστοσύνης» προς αποφυγή επικαλύψεων στις ελεγκτικές διαδικασίες. Σε αυτό το πλαίσιο το ζητούμενο δεν πρέπει να είναι η ενίσχυση του ελέγχου αλλά η αποφυγή λαθών, η πρόληψη και η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.

Περισσότερη και καλύτερη γνώση — Μελλοντικές εξελίξεις

27.   εκφράζει επιφυλάξεις όσον αφορά τα πιλοτικά σχέδια που θα τεθούν σε εφαρμογή από την Επιτροπή από το 2011 και έπειτα και τα οποία θα εισαγάγουν πρόσθετους δείκτες που θα υπερβαίνουν το ΑΕΠ. Η ΕΤΠ έχει ταχθεί σε διάφορες γνωμοδοτήσεις υπέρ της εισαγωγής νέων δεικτών που να επιτρέπουν την καλύτερη συνεκτίμηση των εδαφικών ανισοτήτων στις δημόσιες πολιτικές γενικά, και στην πολιτική συνοχής ειδικότερα·

28.   στηρίζει τις ανταλλαγές εμπειριών μεταξύ των περιφερειών της ΕΕ και την ανάπτυξη ομίλων επιχειρήσεων για την καινοτομία και την οικολογική καινοτομία που μπορούν να συνεισφέρουν ουσιαστικά, μειώνοντας το φαινόμενο υπερβολικής συγκέντρωσης αυτών των δραστηριοτήτων σε ορισμένες ζώνες και μετριάζοντας τις διαπεριφερειακές αποκλίσεις·

29.   αναγνωρίζει ότι η ανταλλαγή των πληροφοριών γίνεται σε πολύ περιορισμένη κλίμακα και δεν αξιοποιούνται επαρκώς οι επιτυχίες. Γι’ αυτό, η ΕΤΠ δρομολόγησε με επιτυχία την πρωτοβουλία «Ευρωπαϊκή Επιχειρηματική Περιφέρεια», η οποία αποσκοπεί στην ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και στην επιβράβευση της καλύτερης στρατηγικής για την οικονομική ανάπτυξη μιας Επιχειρηματικής Περιφέρειας στην ΕΕ. Η ΕΤΠ επικροτεί επίσης πρωτοβουλίες όπως τα βραβεία «RegioStars» του δικτυακού τόπου InfoRegio. Ωστόσο, μια φιλικότερη προς το χρήστη βάση δεδομένων αναφορικά με τα προγράμματα, κατά προτίμηση ευρύτερη από όσα αναφέρονται σε πόρους της περιφερειακής πολιτικής, θα συνέβαλε στη διάδοση σχετικών γνώσεων. Η δημιουργία διαδραστικής βάσης δεδομένων, που θα έχει ως πρότυπο εμπορικές ιστοσελίδες ή εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης, θα ήταν προς όφελος όλων·

30.   αναγνωρίζει ότι το γεγονός ότι προς στιγμή δεν υφίστανται στοιχεία αφού τα υπάρχοντα στοιχεία για την οικονομική κατάσταση και τις επιπτώσεις της στις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές είναι δύο ή περισσοτέρων ετών, θα επηρεάσει την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων, θα επιβραδύνει τη δυνατότητα ευέλικτης ανταπόκρισης και θα περιορίσει τις αλλαγές που απαιτούνται στους εσωτερικούς κανονισμούς·

31.   πιστεύει ότι η κατανομή πόρων των διαρθρωτικών ταμείων αποκλειστικά βάσει του ΑΕΠ δεν αναδεικνύει την οικονομική πραγματικότητα των περιφερειών και παραγνωρίζει την αύξηση των θυλάκων φτώχειας στα κράτη μέλη όπου το ΑΕΠ είναι υψηλό·

32.   πιστεύει ότι πρέπει να εξετασθούν περαιτέρω δυνατότητες απλούστευσης με συνδυασμένη εφαρμογή προγραμμάτων του ΕΤΠΑ, του ΕΚΤ και των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης. Μια προσέγγιση του τύπου της «ενιαίας θυρίδας» θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα για να εξεταστεί αυτό το ενδεχόμενο. Αυτό θα επέτρεπε στις περιφέρειες να αξιοποιήσουν ευκαιρίες χρηματοδότησης προς όφελός τους και να προγραμματίσουν υπηρεσίες βάσει των αναγκών τους, με τον συνδυασμό πόρων του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ προς αναβάθμιση των δεξιοτήτων και παροχή θέσεων εργασίας σε δυνητικούς εργαζόμενους·

33.   πιστεύει ότι η μελλοντική πολιτική συνοχής πρέπει να εφαρμόσει μια πιο ευέλικτη προσέγγιση που να επιτρέπει τις πόλεις και τις περιφέρειες να αναπτύξουν προγράμματα με βάση τις ανάγκες τους και τις ανάγκες των περιφερειών και των τοπικών κοινοτήτων τους, αντί να προσπαθούν να προσαρμόζουν τις ανάγκες τους σε πλαίσια που επιβάλλονται σύμφωνα με την προσέγγιση εκ των άνω προς τα κάτω. Αυτό σημαίνει ότι τα προγράμματα θα πρέπει να βασίζονται σε περιφερειακές στρατηγικές, κατόπιν ευρείας διαβούλευσης με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς·

34.   τονίζει ότι η ανάπτυξη μακροσκοπικών στρατηγικών σε περιφερειακό επίπεδο - όπως η στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας - πρέπει να συμβάλλει στην ενίσχυση του ρόλου των τοπικών και των περιφερειακών αρχών κατά την εφαρμογή της πολιτικής της ΕΕ με μια ευρύτερη προοπτική· προτείνει επίσης να συνεχιστεί η ανάπτυξη νέων στρατηγικών και σε άλλες γεωγραφικές περιοχές, με επαρκή στήριξη από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και τα ευρωπαϊκά όργανα·

35.   προτείνει η τάση ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων και των μεταφορών να αποτελέσει ουσιαστικό μέρος της χρηματοδότησης της συνοχής, ως υποχρεωτικός πυλώνας της επιτρεπόμενης χρηματοδότησης της ανάπτυξης της ΕΕ·

Συστάσεις

36.   θεωρεί σκόπιμη την εκπόνηση Λευκής Βίβλου για την εδαφική συνοχή· ερωτά δε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με ποίον τρόπο σκοπεύει να αξιοποιήσει τις 400 απαντήσεις στην Πράσινη Βίβλο για την εδαφική συνοχή, προκειμένου να υποστηριχθεί και να εφαρμοστεί η ιδέα της εδαφικής συνοχής στις μελλοντικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

37.   υπενθυμίζει την ανάγκη συνέχισης της πολιτικής συνοχής πέρα από το 2013, ως ολοένα ζωτικότερου μέσου ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως μετά τη σοβαρή οικονομική κρίση που έπληξε την Ευρώπη. Προς τούτο, ζητεί να επιβεβαιωθεί, στην πέμπτη έκθεση για τη συνοχή, η στήριξη σε μια φιλόδοξη πολιτική συνοχής, η οποία, σύμφωνα με το άρθρο 174 της Συνθήκης της Λισσαβώνας, θα πρέπει να στοχεύει στην προώθηση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής και να είναι διαθέσιμη όχι μόνο στις μειονεκτικές αλλά σε όλες τις περιοχές της ΕΕ, τόσο για την αντιμετώπιση των υφιστάμενων οικονομικών και κοινωνικών μειονεκτημάτων όσο και για την εκμετάλλευση των τοπικών πόρων·

38.   ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να θέσει σε εφαρμογή μια εύχρηστη βάση δεδομένων που θα περικλείει τις βέλτιστες πρακτικές σε διάφορους τομείς της δημόσιας πολιτικής (π.χ. υποστήριξη της καινοτομίας, ενταξιακή στήριξη, μέτρα για το κλίμα). Αυτό θα αποτελέσει βασικό τομέα τεχνικής υποστήριξης για όλα τα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ ούτως ώστε να διευκολυνθεί η πρακτική ανταλλαγή και η αξιοποίηση των βέλτιστων πρακτικών·

39.   σημειώνει ότι ορισμένες περιφέρειες προωθούν καινοτόμους και οικολογικές πρωτοβουλίες, οι οποίες προάγουν ενεργά την επιχειρηματικότητα, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα την ανάγκη να είναι τα προγράμματα βιώσιμα τόσο από κοινωνική άποψη όσο και από περιβαλλοντική. Είναι περαιτέρω απαραίτητο να δοθεί η δυνατότητα στις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές να μάθουν από τις βέλτιστες πρακτικές άλλων κρατών μελών (1).

40.   θεωρεί ότι θα πρέπει να εξετασθεί η δυνατότητα χρησιμοποίησης δεικτών που συμπληρώνουν το ΑΕΠ, οι οποίοι δεν έχουν όμως συμφωνηθεί σε επίπεδο ΕΕ και δεν ισχύουν σε επίπεδο NUTS II. Για τον λόγο αυτό, η ΕΤΠ υποστηρίζει την πρόταση που διατυπώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ανακοίνωσή της «ΑΕΠ και πέραν από αυτό», να υποβάλλει το αργότερο το 2012 έκθεση σχετικά με την περαιτέρω ανάπτυξη των ευρωπαϊκών προτύπων δεικτών·

41.   καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεχίσει να εξετάζει τρόπους περαιτέρω απλούστευσης και διευκόλυνσης της εφαρμογής του κανονιστικού πλαισίου. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της εσωτερικής λειτουργίας της διαδικασίας, χωρίς να απαιτούνται πάντοτε αλλαγές στους κανονισμούς. Απλά μέτρα, τα οποία θα παράσχουν σαφή ερμηνεία και ξεκάθαρη καθοδήγηση σε όλες τις αρχές διαχείρισης, θα συμβάλουν στην αποφυγή περιττών καθυστερήσεων και δυσκολιών στην εφαρμογή των προγραμμάτων. Η δημοσιοποίηση των επεξηγηματικών σημειωμάτων που έχουν συμφωνηθεί στις συντονιστικές επιτροπές Επιτροπής-κρατών μελών θα ήταν επίσης χρήσιμη σ’ αυτό το πλαίσιο· σε κάθε περίπτωση, θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμο να διατηρούν τα ρυθμιστικά κείμενα κατά τις διάφορες περιόδους τις ίδιες ονομασίες και τα ίδια περιεχόμενα όσον αφορά τα θέματα διαχείρισης, τα οποία φυσικά και λογικά παραμένουν αμετάβλητα·

42.   συνιστά κάθε μη δαπανηθέν κονδύλι Ν+2 και Ν+3 από μια περιοχή να μπορεί να κρατείται είτε για κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου και κεφάλαια εκκίνησης, με ρητό στόχο τη δημιουργία προγραμμάτων ενίσχυσης των ΜΜΕ της περιοχής για καινοτομία και ανάπτυξη, είτε για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση είτε για το μελλοντικό ταμείο προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή·

43.   συνιστά όλα τα προγράμματα να έχουν πρόσβαση στις παρούσες ορθές πρακτικές για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα κατά την εφαρμογή προγραμμάτων του ΕΤΠΑ, του ΕΚΤ και της αγροτικής ανάπτυξης, ούτως ώστε οι πρακτικές αυτές να μπορέσουν να ενσωματωθούν και σε άλλα προγράμματα και να αντιμετωπισθούν οι κοινές προκλήσεις που θέτει η αλλαγή του κλίματος. Στον μελλοντικό προγραμματισμό θα πρέπει να εξετασθεί πώς τα διαρθρωτικά ταμεία δεν θα λειτουργούν μόνο με γνώμονα τους στόχους της Λισσαβώνας, αλλά και βάσει μιας ευρωπαϊκής οικονομίας με χαμηλές εκπομπές άνθρακα, με βέλτιστες πρακτικές σε προγράμματα μηδενικών εκπομπών άνθρακα·

44.   συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει τη δυνατότητα δημιουργίας ενός εικονικού δικτύου για τη δημιουργικότητα και είναι πρόθυμη να συμβάλλει στην διαμόρφωση του περιεχομένου αυτού του δικτύου·

45.   συνιστά να επαναπροσδιοριστεί η πολιτική συνοχής, ούτως ώστε η αρχή της επικουρικότητας να εφαρμόζεται σε τοπικό και σε περιφερειακό επίπεδο και όχι μόνο σε επίπεδο κρατών μελών.

46.   καλεί την Επιτροπή να εφαρμόσει την αναλογικότητα και στις διοικητικές διαδικασίες κατά την επόμενη περίοδο προγραμματισμού, ώστε η απαιτούμενη τεκμηρίωση να αναλογεί στα παρεχόμενα ποσά και να μειωθεί η γραφειοκρατία·

Βρυξέλλες, 10 Φεβρουαρίου 2010

Η Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Mercedes BRESSO

---

(1)  Η ΕΤΠ σημειώνει με ενδιαφέρον τα ακόλουθα προγράμματα: www.train2000.org.uk/wiced - Πρωτοπόρο στον κόσμο παράδειγμα για την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία. Το Διεθνές Κέντρο Οικονομικής Ανάπτυξης Γυναικών (Women's International Centre for Economic Development - WICED) υποστηρίζει και προωθεί τη γυναικεία επιχειρηματικότητα στο Λίβερπουλ. Το πρόγραμμα έχει τώρα δρομολογηθεί και στη Σουηδία. http://www.deaca.dk/ - Ένα παράδειγμα από τη Δανία με αντικείμενο την επιχειρηματικότητα και το περιβάλλον. Τα Περιφερειακά Κέντρα Ανάπτυξης Επιχειρήσεων επένδυσαν το 2007 περίπου 42 εκατ. ευρώ για την υποστήριξη 28 έργων, σε πεδία που εκτείνονταν από την ανάπτυξη των βιώσιμων πηγών ενέργειας, των βιοκαυσίμων και της βιομάζας μέχρι την έμπρακτη εξοικονόμηση ενέργειας. Παραδείγματα των τελευταίων είναι η έξυπνη διαχείριση της ενέργειας στα «φυτώρια ανάπτυξης» («growth houses») στην περιφέρεια της Νότιας Δανίας, όπου η κατανάλωση ενέργειας στο φυτώριο δοκιμής μειώθηκε κατά 50 %. http://dev.nwdacarboncalculator.com - Περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Ο «υπολογιστής άνθρακα» επιτρέπει στους συντονιστές του προγράμματος στην περιφέρεια της Βορειοδυτικής Αγγλίας να υπολογίσουν το αποτύπωμα που έχει η πρωτοβουλία τους στο περιβάλλον και, πιο συγκεκριμένα, το επίπεδο των εκπομπών CO2. http://www.goeast.gov.uk/goeast/european_funding/project_case_studies/ - Περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Η περιφέρεια της Ανατολικής Αγγλίας ενθαρρύνει τον εντοπισμό και τη διάδοση καινοτόμων τρόπων σχεδιασμού και εκτέλεσης των έργων. http://www.emlyon.com/english/emlyon/who/index.aspx - Επιχειρηματικότητα. Η EMLYON (Γαλλία) είναι μια ευρωπαϊκή σχολή διοίκησης επιχειρήσεων, ειδικευμένη στη διά βίου μάθηση για τη διοίκηση επιχειρήσεων σε διεθνές πλαίσιο·

1

2

---

| 1.7.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 175/10 |
| --- | --- | --- | --- |

1.7.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 175/10

---

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Συμβολή στην αειφόρο ανάπτυξη: ο ρόλος του δίκαιου εμπορίου και των μη κυβερνητικών εμπορικών σχεδίων εξασφάλισης της βιωσιμότητας»

(2010/C 175/03)

I.   ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

1.   επιδοκιμάζει ιδιαίτερα την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 5ης Μαΐου 2009 με θέμα: «Συμβολή στη βιώσιμη ανάπτυξη: Ο ρόλος του δίκαιου εμπορίου και των μη κυβερνητικών εμπορικών σχεδίων εξασφάλισης της βιωσιμότητας». Στην ανακοίνωσή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλύει τη σημερινή κατάσταση ως προς το δίκαιο εμπόριο και άλλα μη κυβερνητικά (δηλαδή ιδιωτικά) εμπορικά σχέδια εξασφάλισης της βιωσιμότητας·

2.   διαπιστώνει ότι η αγορά προϊόντων δίκαιου εμπορίου έχει αναπτυχθεί με γοργούς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια. Οι καταναλωτές της ΕΕ αγοράζουν, σήμερα, πιστοποιημένα προϊόντα δίκαιου εμπορίου αξίας περίπου 1,5 δισ. ευρώ ετησίως – δηλαδή 70 φορές μεγαλύτερης αξίας από ό,τι το 1999, όταν η Επιτροπή εξέδωσε την πρώτη ανακοίνωσή της επί του θέματος·

3.   επισημαίνει ότι είναι απαραίτητος ο σαφής ορισμός του δίκαιου εμπορίου προς αποφυγή καταστάσεων στις οποίες οι καλοπροαίρετοι καταναλωτές θα έλθουν αντιμέτωποι με ποικιλία σημάτων και πιστοποιήσεων που θα ισχυρίζονται, στο σύνολό τους, ότι τα εν λόγω προϊόντα έχουν παραχθεί αποκλειστικά με δίκαιες, δεοντολογικές, εναλλακτικές συνθήκες. Στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 5ης Μαΐου 2009, γίνεται αναφορά στα κριτήρια δίκαιου εμπορίου όπως καθορίσθηκαν από το κίνημα δίκαιου εμπορίου και επαναλαμβάνονται στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το δίκαιο εμπόριο και την ανάπτυξη της 6ης Ιουνίου 2006. Ο όρος «δίκαιο εμπόριο» χρησιμοποιείται σύμφωνα με τα πρότυπα τα οποία θέσπισαν οι διεθνείς οργανισμοί καθορισμού προτύπων και αξιολόγησης της συμμόρφωσης, που είναι μέλη του Οργανισμού για τη Διεθνή Κοινωνική και Περιβαλλοντική Σήμανση (International Social and Environmental Accreditation and Labelling Alliance - ISEAL) και χρησιμοποιούνται από τις οργανώσεις δίκαιου εμπορίου·

4.   λαμβάνει σοβαρά υπόψη ότι ο βαθμός ενημέρωσης σχετικά με το σήμα δίκαιου εμπορίου το 2008 στο Ηνωμένο Βασίλειο υπερέβαινε το 70 % (έναντι 12 % το 2000) και στη Γαλλία το 2005 ήταν της τάξεως του 74 % (σε σύγκριση με 9 % το 2000). Σε φετινή έρευνα στη Γερμανία, η επισήμανση «δίκαιο εμπόριο» έλαβε την πρώτη θέση – μεταξύ 407 εμπορικών σημάτων – ως το σήμα που διασφαλίζει περισσότερο τη βιωσιμότητα·

5.   διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι, στο τέλος του 2007, οι παγκόσμιες πωλήσεις των πιστοποιημένων προϊόντων δίκαιου εμπορίου υπερέβησαν τα 2,3 δισ. ευρώ (παρόλο που ο αριθμός αυτός εξακολουθεί να υπολείπεται των πωλήσεων βιολογικών τροφίμων και αντιστοιχεί σε ποσοστό μικρότερο του 1 % του συνολικού εμπορίου). Η Ευρώπη είναι το προπύργιο του δίκαιου εμπορίου με ποσοστό 60 έως 70 % των πωλήσεων παγκοσμίως. Μεγάλες διαφορές υφίστανται μεταξύ της Σουηδίας - της αγοράς που αναπτύσσεται γρηγορότερα - και των νέων κρατών μελών, όπου η έννοια είναι ακόμη σχετικά άγνωστη·

II.   ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

Χαρακτηριστικά του δίκαιου εμπορίου

6.   τονίζει ότι ένα από τα καθοριστικά στοιχεία του δίκαιου εμπορίου και άλλων σχεδίων εξασφάλισης της βιωσιμότητας είναι ο ουσιαστικά εθελοντικός δυναμικός χαρακτήρας του μηχανισμού, ο οποίος προσαρμόζεται στο βαθμό ευαισθητοποίησης και στις απαιτήσεις της κοινωνίας και των καταναλωτών·

7.   υπερθεματίζει την θεώρηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σύμφωνα με την οποία ο ορισμός ταξινομητικών ή ρυθμιστικών κριτηρίων ταξινόμησης για ιδιωτικά εμπορικά σχέδια εξασφάλισης της βιωσιμότητας δεν θα εξυπηρετούσε τους στόχους της βιώσιμης ανάπτυξης. Διαφορετικά θα περιοριζόταν ο δυναμισμός των ιδιωτικών πρωτοβουλιών σ' αυτόν τον τομέα και πιθανόν να παρεμποδιζόταν η περαιτέρω ανάπτυξη του δίκαιου εμπορίου·

8.   ζητεί να διασφαλιστεί, υπό συνθήκες πλήρους διαφάνειας, με τα «σήματα πιστοποίησης δίκαιου εμπορίου» ότι κάθε στάδιο της αλυσίδας παραγωγής πληροί συγκεκριμένα επαληθεύσιμα κριτήρια·

9.   διαπιστώνει ότι η αειφόρος ανάπτυξη μπορεί να ενισχυθεί με έννοιες που συνδυάζουν στοιχεία περιβαλλοντικής, κοινωνικής και οικονομικής διάστασης. Για να εξασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία της αγοράς, οι καταναλωτές και οι παραγωγοί πρέπει να έχουν πρόσβαση σε αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με τις έννοιες αυτές. Χρήσιμες μπορούν να αποδειχθούν ανεξάρτητες επισημάνσεις και πιστοποιήσεις τις οποίες μπορούν να εμπιστευθούν οι καταναλωτές και οι οποίες ελέγχονται από ανεξάρτητους φορείς·

Δημόσιες συμβάσεις

10.   εκφράζει την ικανοποίησή της σχετικά με τις οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις του 2004. Οι οδηγίες αυτές αποτελούν βάση πολυάριθμων νόμων για την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων στα κράτη μέλη και δίνουν περιθώριο για τη θέσπιση κοινωνικών και περιβαλλοντικών κριτηρίων κατά την ανάθεση των συμβάσεων·

11.   διαπιστώνει ότι οι κρατικές αρχές διαθέτουν πόρους της τάξεως του 16 % του ΑΕγχΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης με αποτέλεσμα ο τομέας αυτός να αποκτά στρατηγική σημασία. Η συνεκτίμηση της βιώσιμης ανάπτυξης και το δίκαιου εμπορίου στις δημόσιες συμβάσεις, επιτρέπει στις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές να συνεισφέρουν αποφασιστικά όχι μόνο ως προς τη μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών τους, αλλά και ως προς την κοινωνική δικαιοσύνη και την αειφόρο ανάπτυξη·

12.   τονίζει ότι τα προϊόντα δίκαιου εμπορίου δίνουν τη δυνατότητα στους καταναλωτές και τους φορείς εκχώρησης δημόσιων συμβάσεων να συμβάλουν με την αγοραστική τους δύναμη προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνοχή μεταξύ των στόχων της εμπορικής και της αναπτυξιακής πολιτικής·

13.   δίνει έμφαση στο γεγονός ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές είναι υπεύθυνες για ένα μεγάλο ποσοστό των δαπανών στα πλαίσια των δημοσίων συμβάσεων. Λόγω του σημαντικού αυτού ρόλου, οι αρχές αυτές πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στις προσπάθειες ενίσχυσης της βιώσιμης ανάπτυξης και του δίκαιου εμπορίου σε όλη την Ευρώπη. Οι τοπικές αρχές δεν πρέπει να λαμβάνουν υπόψη μόνο τις οικονομικές, τεχνικές ή νομικές, αλλά και τις πολιτικές πτυχές του δίκαιου εμπορίου·

14.   παρατήρησε ήδη κατά το παρελθόν ότι οι ισχύοντες κανόνες σύναψης δημοσίων συμβάσεων είναι αρκετά περίπλοκοι και πολλές τοπικές αρχές αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες για την ορθή τους εφαρμογή. Ζητεί επομένως από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεχίσει να παράσχει σαφείς και λεπτομερείς κατευθυντήριες γραμμές για τις κοινωνικές δαπάνες, οι οποίες θα χρησιμεύσουν στις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές κατά τη σύναψη συμβάσεων δημόσιων προμηθειών για προϊόντα δίκαιου εμπορίου·

15.   πληροφορείται με ενδιαφέρον ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προκειμένου να ανταποκριθεί καλύτερα στην ανάγκη καθοδήγησης των συμβαλλόμενων αρχών κατά την εκτέλεση βιώσιμων δημοσίων συμβάσεων, ενέκρινε πρόσφατα ανακοίνωση για τις δημόσιες συμβάσεις στην υπηρεσία του περιβάλλοντος (η οποία συμπληρώνει τον οδηγό της Επιτροπής για τις πράσινες δημόσιες συμβάσεις) και επεξεργάζεται, στο στάδιο αυτό, ανάλογο οδηγό για τις κοινωνικές δημόσιες συμβάσεις. Οι εν λόγω οδηγοί αποτελούν από κοινού έναν ολοκληρωμένο οδηγό (από περιβαλλοντική και κοινωνική σκοπιά) για τις βιώσιμες δημόσιες συμβάσεις·

16.   χαιρετίζει την εξαγγελία ενός δεύτερου πρακτικού οδηγού και καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενόψει των γοργών εξελίξεων σ' αυτόν τον τομέα, να προβεί στην ταχεία δημοσίευσή του·

17.   προτείνει να συμμετάσχει στη διάδοση ενός τέτοιου οδηγού, χρησιμοποιώντας το δίκτυο επαφών της και σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ούτως ώστε να προβεί σε στοχοθετημένες εκστρατείες ευαισθητοποίησης σε επίπεδο τοπικών και περιφερειακών αρχών. Οι τοπικές αρχές (ιδίως όσες έχουν παρόμοιες φιλοδοξίες) θα μπορούσαν να δημιουργήσουν δικά τους δίκτυα για τις βέλτιστες πρακτικές ως προς τη χρήση προϊόντων δίκαιου εμπορίου·

18.   προτείνει να εξεταστεί εάν ένα νέο σχέδιο θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμο για την εκατέρωθεν ενημέρωση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Επιτροπή των Περιφερειών δημιουργούν επί του παρόντος ένα «χρηματιστήριο» αποκεντρωμένης συνεργασίας για τη διευκόλυνση και τον συντονισμό μέτρων αποκεντρωμένης συνεργασίας μεταξύ τοπικών και περιφερειακών αρχών στην ΕΕ και των εταίρων τους στις αναπτυσσόμενες χώρες. Το «χρηματιστήριο» αποκεντρωμένης συνεργασίας θα είναι μια διαδικτυακή υπηρεσία η οποία θα συνδυάζει τις προϋποθέσεις και τις ανάγκες υποστήριξης με τις αντίστοιχες εκδηλώσεις ενδιαφέροντος ή προσφορές. Τα μέλη της ΕΤΠ καλούνται να εκμεταλλευτούν τον ηλεκτρονικό αυτό μηχανισμό (που προβλέπεται για το 2010) και να παράσχουν τα σχετικά στοιχεία. Έτσι, το σύστημα αυτό θα διευκολύνει τις ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ των ευρωπαϊκών τοπικών και περιφερειακών αρχών που δραστηριοποιούνται στον τομέα της αναπτυξιακής συνεργασίας και θα επιτρέψει την αντιστοίχιση των σχεδίων των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην Ευρώπη και στις αναπτυσσόμενες χώρες·

19.   προς τούτο, προγράμματα αποκεντρωμένης συνεργασίας θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη στήριξη της ανάπτυξης προϊόντων δίκαιου εμπορίου, τη συλλογή μελετών αντικτύπου και τη στήριξη μικρών παραγωγών του Νότου·

20.   εκτός από την ενθάρρυνση των δημόσιων συμβάσεων που συνεκτιμούν τα πρότυπα του δίκαιου εμπορίου, επισημαίνει τα δυνητικά οφέλη της προώθησης και των ιδιωτικών συμβάσεων που συνάδουν με τα πρότυπα αυτά. Προτρέπει, συνεπώς, τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές να αναπτύξουν κίνητρα που θα ενθαρρύνουν τις συμβάσεις δίκαιου εμπορίου μεταξύ των επιχειρήσεων, π.χ. διακρίσεις εμπνευσμένες από υπάρχοντες διαγωνισμούς, όπως «Πρωτεύουσα» ή «Πόλη δίκαιου εμπορίου»·

Υποστήριξη εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

21.   χαιρετίζει τη δραστηριοποίηση της Επιτροπής και την ετοιμότητά της να στηρίξει και μελλοντικά το δίκαιο εμπόριο και τα υπόλοιπα εμπορικά σχέδια εξασφάλισης της βιωσιμότητας, δεδομένης μάλιστα της πιθανής συνεισφοράς τους στη διασφάλιση της βιώσιμης ανάπτυξης·

22.   κρίνει απαραίτητη την τήρηση καλής ισορροπίας μεταξύ της ανάπτυξης του εμπορίου, των επενδύσεων και της οικονομίας ως μέρος του προγράμματος που βασίζεται στην απελευθέρωση και την παγκοσμιοποίηση, του σεβασμού των αρχών της αειφόρου ανάπτυξης, της ανάγκης επικράτησης διαφανών και ισότιμων εμπορικών συνθηκών και της σαφούς αναγνώρισης των πιεστικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες στις εμπορικές διαπραγματεύσεις με τις πλουσιότερες βιομηχανικές χώρες. Πολλές οργανώσεις δίκαιου εμπορίου είναι πεπεισμένες ότι, εάν εφαρμοστεί δίκαια και υπεύθυνα, το εμπόριο αυτό μπορεί να αποτελέσει αποτελεσματικό μέσο για την ενίσχυση της αειφόρου ανάπτυξης και τη μείωση της φτώχειας. Όμως, η επίτευξη του στόχου αυτού προϋποθέτει ριζικές αλλαγές στο σχεδιασμό της εμπορικής πολιτικής. Η προς το παρόν κρατούσα αρχή, η οποία βασίζεται στην οικονομία της αγοράς, δεν μπορεί να ανατρέψει την υφιστάμενη ανισορροπία στη διαπραγματευτική ισχύ μεταξύ πολυεθνικών επιχειρήσεων και μικρών παραγωγών. Μόνο η συστηματική ένταξη των περιθωριοποιημένων μικρών παραγωγών στις φτωχές χώρες κατά τη χάραξη των πολιτικών για το εμπόριο μπορεί να βοηθήσει να διορθωθούν οι αδικίες του σημερινού εμπορικού συστήματος·

23.   εκφράζει την ικανοποίησή της επειδή η Επιτροπή στήριξε οικονομικά το δίκαιο εμπόριο και άλλες εμπορικές δράσεις προς εξασφάλιση της βιωσιμότητας, κυρίως μέσω των μηχανισμών της αναπτυξιακής βοήθειας. Μεταξύ 2007 και 2008, 19.466 εκατ. ευρώ χορηγήθηκαν για διάφορες δράσεις. Ο κύριος στόχος συνίστατο στην αύξηση της ευαισθητοποίησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2008 και το 2009 διατέθηκαν σχετικά συμπληρωματικοί πόροι ύψους 1 εκατ. ευρώ ετησίως·

24.   ζητεί όμως από την Επιτροπή να εξετάσει κατά πόσο, ενόψει της ευρύτατης διάδοσης του τομέα του δίκαιου εμπορίου σε ορισμένα κράτη μέλη, δεν θα ήταν σκόπιμο να διατεθούν πρόσθετοι πόροι στα κράτη μέλη τα οποία δεν έχουν λάβει πολλές σχετικές πρωτοβουλίες·

25.   επιδοκιμάζει την πρόθεση της Επιτροπής να εισάγει διαδικασίες αξιολόγησης αντικτύπων και προσπάθειες για τη βελτίωση της διαφάνειας στην αγορά, καθώς και να αποδώσει ιδιαίτερη προσοχή στην αξιολόγηση των δυσκολιών κατά την υλοποίηση των σχεδίων και στη διαδικασία πιστοποίησης. Περαιτέρω υποστήριξη ως προς αυτό θα μπορούσε να παρασχεθεί με παρόμοια μέτρα εκ μέρους των κρατών μελών της ΕΕ, όπως λ.χ. με τη χρηματοδότηση μελετών σχετικά με τα αποτελέσματα του δίκαιου εμπορίου·

Συμμετοχή των τοπικών αρχών στην αναπτυξιακή πολιτική

26.   χαιρετίζει την αναγνώριση του σημαντικού ρόλου των τοπικών και των περιφερειακών αρχών ως προς την εμπορική πολιτική για τα προϊόντα δίκαιου εμπορίου. Η σχετική δέσμευση των τοπικών αρχών αναφορικά με την αναπτυξιακή πολιτική δεν είναι κάτι καινούριο. Πολλές ευρωπαϊκές περιφέρειες καθώς και τοπικές και περιφερειακές αρχές, υλοποιούν εδώ και πολλά χρόνια σχέδια δίκαιου εμπορίου με τους ομολόγους τους στις αναπτυσσόμενες χώρες. Οι εταιρικές σχέσεις πρέπει να βασίζονται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη των εταίρων και στη διαφάνεια στις μεταξύ τους σχέσεις. Συμβάσεις που συνάπτονται και φέρουν το σήμα του δίκαιου εμπορίου πρέπει να σέβονται τις αρχές της ισότητας, της αμοιβαίας αναγνώρισης και της αναλογικότητας·

27.   επισημαίνει περαιτέρω ότι στο πλαίσιο της αποκέντρωσης, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές, προσεγγίζουν το δίκαιο εμπόριο με ολοένα μεγαλύτερο επαγγελματισμό. Διαθέτουν πολύτιμη εμπειρία σε τομείς ζωτικής σημασίας για τις αναπτυσσόμενες χώρες και την επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας. Ως εκ τούτου, πρέπει να θεωρούνται ως σημαντικοί πολιτικοί φορείς δίκαιου εμπορίου·

28.   χαιρετίζει τη βούληση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να διατηρηθεί ο μη-κρατικός χαρακτήρας του δίκαιου εμπορίου και των παρόμοιων σχεδίων εξασφάλισης της βιωσιμότητας σε όλη την ΕΕ. Η ρύθμιση από δημόσιους φορείς πιθανόν να διατάρασσε την ανάπτυξη ή τη λειτουργία των δυναμικών ιδιωτικών σχεδίων·

29.   θεωρεί, ωστόσο, απαραίτητες ορισμένες νομικές προϋποθέσεις για τις προσφορές στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων, προκειμένου να δοθούν ευκαιρίες κατάθεσης προσφορών στους προμηθευτές προϊόντων δίκαιου εμπορίου·

Εκπαίδευση

30.   εκφράζει την ικανοποίησή της για την ανάπτυξη του δίκαιου εμπορίου και την αυξανόμενη προθυμία των δήμων και των περιφερειών της Ευρώπης να υιοθετήσουν οικολογικά και κοινωνικά κριτήρια στις δημόσιες συμβάσεις. Η προθυμία αυτή καθίσταται ακόμη σημαντικότερη ενόψει της τρέχουσας χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης. Στις απαρχές του δίκαιου εμπορίου, τη δεκαετία του '70, η βασική κριτική αφορούσε τις άδικες δομές στο διεθνές εμπόριο. Το κίνημα αυτό ξεκίνησε ως εκπαιδευτική πρωτοβουλία. Στις μέρες μας όμως, η προσοχή επικεντρώνεται στον εμπορικό χαρακτήρα του δίκαιου εμπορίου λόγω της αύξησης του σχετικού κύκλου εργασιών·

31.   υπενθυμίζει ότι οι αποκεντρωμένες δομές των ευρωπαϊκών συστημάτων εκπαίδευσης καθώς και οι οργανώσεις προστασίας των καταναλωτών θα πρέπει να συμπεριληφθούν συστηματικά, ως βασικοί εταίροι του δίκαιου εμπορίου, στην κατάρτιση στόχων αναπτυξιακής πολιτικής. Για να εξαλειφθούν οι αδικίες στις δομές του διεθνούς εμπορίου, θα πρέπει να δοθούν περισσότερες δυνατότητες για αγορές προϊόντων δίκαιου εμπορίου, ιδίως στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής εμπορικής και γεωργικής πολιτικής. Η εκπαίδευση παραμένει ένα μέσο αναχαίτισης της φτώχειας, της υπανάπτυξης, της εκμετάλλευσης, της πείνας και της υποβάθμισης του περιβάλλοντος·

32.   σημειώνει με ικανοποίηση ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως πλησιέστερο στους πολίτες επίπεδο, έχουν καθιερωθεί και έχουν καταθέσει τα διαπιστευτήριά τους στον τομέα του δίκαιου εμπορίου και των δίκαιων δημόσιων συμβάσεων. Ορισμένοι δήμοι και πανεπιστήμια που ενεργούν υπέρ του δίκαιου εμπορίου κατέστησαν τη συμμετοχή στο δίκαιο εμπόριο ευκολότερη για το ευρύ κοινό και του παρείχαν συγκεκριμένες δυνατότητες συμμετοχής. Ήδη από το 2001 στη Μεγάλη Βρετανία και από το 2008 στη Γερμανία, ορισμένοι δήμοι αποφάσισαν να ενεργήσουν υπέρ του δίκαιου εμπορίου. Η Μεγάλη Βρετανία κατέχει τη δεύτερη θέση παγκοσμίως μεταξύ των χωρών με τη μεγαλύτερη κατανάλωση προϊόντων δίκαιου εμπορίου ανά κάτοικο. Υπάρχουν περισσότερες από 700 «Πόλεις δίκαιου εμπορίου» σε 12 κράτη μέλη της ΕΕ, και ακόμα περισσότερες υποψήφιες για τον εν λόγω τίτλο·

33.   εφιστά την προσοχή στην ανάγκη ενίσχυσης της δύναμης των καταναλωτών μέσω εκστρατειών ενημέρωσης και εκπαίδευσης με τη συμμετοχή του τοπικού και του υπερπεριφερειακού τύπου και, ολοένα και περισσότερο, και των ηλεκτρονικών μέσων. Μία περαιτέρω δυναμική διάσταση μπορεί να προσδώσει η συνεργασία μεταξύ οργανώσεων των καταναλωτών·

34.   επικροτεί τις πρόσφατες πρωτοβουλίες που ανέλαβε ο Οργανισμός Προστασίας Δίκαιου Εμπορίου (Fair Trade Advocacy Οffice) για να προτρέψει τους ευρωβουλευτές να δώσουν «υπόσχεση δίκαιου εμπορίου» προς υποστήριξη των περιθωριοποιημένων παραγωγών και των φτωχών εργαζομένων του Νότου. Πιστεύει ότι τέτοιου είδους πρωτοβουλίες θα μπορούσαν να επεκταθούν και σε άλλα επίπεδα διακυβέρνησης·

35.   επισημαίνει ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες της Ευρώπης έχουν από καιρό ευαισθητοποιηθεί στις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης. Είναι απαραίτητο να δημιουργηθούν δομές που θα ενισχύσουν την περαιτέρω εκπαίδευση, την επαγγελματική συνείδηση και τη δικτύωση των τοπικών, περιφερειακών και εθνικών φορέων ούτως ώστε να υιοθετηθεί μια κατάλληλη στάση που θα προσανατολίζεται στο μέλλον. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η προεργασία αυτή είναι ακόμη στα σπάργανα και επείγει να αναπτυχθεί συστηματικά·

Στήριξη των δήμων και των περιφερειών

36.   σημειώνει με ενδιαφέρον ότι η Γερμανία, για παράδειγμα, έχει δημιουργήσει από το 2001 την υπηρεσία «Οι Δήμοι στον κόσμο», η οποία εντωμεταξύ συνεργάζεται με 2 600 γερμανικούς δήμους και συχνά και με τους διεθνείς εταίρους τους, συμπεριλαμβανομένων των αδελφών πόλεων. Με την υποστήριξη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, των κεντρικών δημοτικών ενώσεων και της συνομοσπονδίας των μη-κυβερνητικών οργανώσεων, η υπηρεσία αυτή έχει συμβάλει σημαντικά στην ενίσχυση της πολιτικής δέσμευσης αναφορικά με την προώθηση του δίκαιου εμπορίου και τα οικολογικά και κοινωνικά κριτήρια στις δημόσιες συμβάσεις από τους γερμανικούς δήμους·

37.   διατυπώνει συστάσεις για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές ούτως ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό τους αναφορικά με τις αυξανόμενες παγκόσμιες προκλήσεις της βιώσιμης ανάπτυξης με στόχο την αντιμετώπιση της φτώχειας και την καταπολέμηση της υποβάθμισης του περιβάλλοντος μέσω συστηματικής υποστήριξης, καθώς και προκειμένου να διευκολυνθεί ειδικότερα η ανταλλαγή μεταξύ παλαιών και νέων κρατών μελών της ΕΕ. Η ανταλλαγή πληροφοριών θα πρέπει να ενθαρρυνθεί μέσω της Πύλης για την αποκεντρωμένη συνεργασία της ΕΤΠ προκειμένου να υπάρξει ανταλλαγή εμπειριών και να πραγματοποιηθεί σύγκριση των επιδόσεων που θα βοηθήσουν τις χώρες της Νότιας και Ανατολικής Ευρώπης να αναπτύξουν ιδέες για τη στήριξη του δίκαιου εμπορίου στο πλαίσιο των στρατηγικών τους για την αειφόρο ανάπτυξη και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή·

38.   θεωρεί ότι η προβλεπόμενη στην ανακοίνωση χρηματοδότηση ύψους 19 εκατομμυρίων ευρώ και η σχεδιαζόμενη αύξηση της τάξεως του ενός εκατομμυρίου ευρώ προς ενίσχυση του δίκαιου εμπορίου αποτελούν αξιόλογη αρχή, αλλά επισημαίνει ότι μελλοντικά θα χρειασθούν επιπρόσθετοι πόροι, δεδομένου του μεγέθους των προβλημάτων αλλά και των προσφερόμενων ευκαιριών για την αξιοποίηση του διαθέσιμου δυναμικού·

39.   επισημαίνει ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές μπορούν να συμβάλλουν αμεσότατα στην επιτυχία του δίκαιου εμπορίου με τους εξής τρόπους:

| — | προσφέροντας αποκλειστικά καφέ και τσάι δίκαιου εμπορίου στις συνεδριάσεις, τα γραφεία και τα κυλικεία τους· |
| --- | --- |

—

προσφέροντας αποκλειστικά καφέ και τσάι δίκαιου εμπορίου στις συνεδριάσεις, τα γραφεία και τα κυλικεία τους·

| — | υποστήριξη σχετικών εκστρατειών εκ μέρους των δημοτικών και κοινοτικών συμβουλίων |
| --- | --- |

—

υποστήριξη σχετικών εκστρατειών εκ μέρους των δημοτικών και κοινοτικών συμβουλίων

| — | αναγνώριση εκ μέρους των δημοτικών αρχών του έργου που προσφέρουν τα καταστήματα του κόσμου (World Shops)· |
| --- | --- |

—

αναγνώριση εκ μέρους των δημοτικών αρχών του έργου που προσφέρουν τα καταστήματα του κόσμου (World Shops)·

| — | επιδιώκοντας - εκ μέρους όσο το δυνατόν περισσότερων δήμων - την κατάκτηση του τίτλου «Πόλη του δίκαιου εμπορίου» |
| --- | --- |

—

επιδιώκοντας - εκ μέρους όσο το δυνατόν περισσότερων δήμων - την κατάκτηση του τίτλου «Πόλη του δίκαιου εμπορίου»

Ανάπτυξη ευρωπαϊκής στρατηγικής δίκαιου εμπορίου

40.   προτείνει να χαραχθεί μια «Ευρωπαϊκή στρατηγική δίκαιου εμπορίου για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές» προς ενίσχυση του δίκαιου εμπορίου και των οικολογικών και κοινωνικών κριτηρίων στις δημόσιες συμβάσεις, η οποία θα συνοδεύεται από πρόγραμμα δράσης που θα πληροί περιβαλλοντικά και κοινωνικά κριτήρια. Παρόμοια στρατηγική θα μπορούσε να αναπτυχθεί, κατόπιν προετοιμασίας σε εθνικό και διαπεριφερειακό επίπεδο, με σεμινάρια και συνέδρια όπου θα συμμετάσχουν οι αποδέκτες και οι ενδιαφερόμενοι από την πολιτική, τον κρατικό μηχανισμό, τις μη κυβερνητικές οργανώσεις και την ιδιωτική οικονομία.

41.   είναι της γνώμης ότι η στρατηγική πρέπει αφενός να υιοθετηθεί κατά τη διάρκεια διάσκεψης που θα διοργανώσει η ΕΤΠ ή η αντίστοιχη Προεδρία και, αφετέρου, να παρουσιαστεί και να συζητηθεί στις Βρυξέλλες, στα πλαίσια της δημοφιλούς εκδήλωσης της ΕΤΠ «ημέρες ελεύθερης προσέλευσης του κοινού»·

42.   επιδιώκει, με την προσέγγιση αυτή, να στρέψει το βλέμμα της και να εξασφαλίσει τη συμμετοχή των βασικών συντελεστών και από τις χώρες του Νότου, ενόψει της χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης και της απειλής κλιματικών καταστροφών, και να ενισχύσει τη συνειδητοποίηση του κοινού σχετικά με τις συνέπειες της παγκοσμιοποίησης. Η ενίσχυση των δομών του δίκαιου εμπορίου και η σημασία των οικολογικών και κοινωνικών κριτηρίων στις δημόσιες συμβάσεις σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο είναι εξίσου σημαντικές όσο και η καλύτερη δικτύωση με τους εταίρους στις χώρες παραγωγής·

43.   επισημαίνει ότι τα εν γένει θετικά αποτελέσματα του δίκαιου εμπορίου και των οικολογικών και κοινωνικών κριτηρίων στις δημόσιες συμβάσεις επικεντρώθηκαν, μέχρι σήμερα, κυρίως στα αγροτικά προϊόντα μεμονωμένων γεωργών από τις λεγόμενες αναπτυσσόμενες χώρες. Στο μέλλον θα διευρυνθεί η ποικιλία προϊόντων και υπηρεσιών δίκαιου εμπορίου με την απόκτηση εμπειρίας και την υιοθέτηση κριτηρίων, καθώς και την περαιτέρω ανάπτυξή τους προς ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου. Πρέπει επίσης να επιδιωχθεί και να υποστηριχθεί η περαιτέρω προσέγγιση μεταξύ παραγωγών και τελικών καταναλωτών. Η έννοια της διευρυμένης ποικιλίας προϊόντων συμπεριλαμβάνει χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα απ' όλες τις χώρες προέλευσης. καθώς και υπηρεσίες δίκαιου εμπορίου όπως ο «δίκαιος τουρισμός». Οι διαρθρωτικές εξελίξεις πρέπει να αφορούν, κατά κύριο λόγο, την αξιολόγηση σχετικά με την τήρηση των οικολογικών και κοινωνικών κριτηρίων και των ελάχιστων προτύπων της ΔΟΕ, καθώς και ζητήματα που ανακύπτουν σχετικά με τη μεταφορά και την πώληση·

44.   επισημαίνει ότι, κατά τη μέχρι στιγμής θεώρηση του ζητήματος, δεν έχουν ληφθεί επαρκώς υπόψη οι οδηγίες της Επιτροπής του 2008 σχετικά με την ενίσχυση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρίες. Οι εμπειρίες από τις διεθνείς δημοτικές συνεργασίες με μεγάλη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρίες στο δίκαιο εμπόριο και σε δημόσιες συμβάσεις με οικολογικά και κοινωνικά κριτήρια ήταν πολλά υποσχόμενες. Η ΕΤΠ συνιστά να αντιμετωπισθεί και να εξετασθεί σε βάθος το θέμα αυτό στο προτεινόμενο Χάρτη και κατά τις προετοιμασίες σε εθνικό και σε διαπεριφερειακό επίπεδο·

45.   έχει επίγνωση του ότι το δίκαιο εμπόριο ανέρχεται σε λιγότερο από 1 % του συνολικού κύκλου εργασιών στην Ευρώπη. Απεναντίας, ορισμένες πρωτοπόρες χώρες με μερίδια αγοράς άνω του 10 %, όπως η Ελβετία, η Αγγλία, οι σκανδιναβικές χώρες, η Ολλανδία, η Αυστρία και το Λουξεμβούργο, αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση, ιδίως για τις χώρες της νότιας και της ανατολικής Ευρώπης. Χάρη στη συχνά άριστη συνεργασία μεταξύ των μη κυβερνητικών οργανώσεων, των δήμων και της τοπικής οικονομίας έχουν αναπτυχθεί, από κοινού με τους εταίρους στο Νότο, πολύ αξιόλογα μοντέλα με συναίσθηση των ευθυνών για όλη την Ευρώπη. Τα μοντέλα αυτά παρέχουν κίνητρα σε όλους τους δήμους και τις περιφέρειες της Ευρώπης, οι οποίοι είναι σε θέση, με τον τρόπο αυτό, να συμβάλουν σημαντικά, έως το 2015, στην επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας (ΑΣΧ)·

Βρυξέλλες, 10 Φεβρουαρίου 2010

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Mercedes BRESSO

---

| 1.7.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 175/15 |
| --- | --- | --- | --- |

1.7.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 175/15

---

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Ποιότητα των γεωργικών προϊόντων»

(2010/C 175/04)

Ι.   ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Γενικές παρατηρήσεις

1.   Επιδοκιμάζει θερμά την ανακοίνωση της Επιτροπής και το ενδιαφέρον που επιδεικνύει για τα γεωργικά είδη διατροφής υψηλής ποιότητας, και ιδίως για τη θέσπιση ενός κατάλληλου πλαισίου που θα υποστηρίζει και θα ενισχύει τη γεωργική παραγωγή ποιότητας στην ΕΕ, καθιστώντας την παράλληλα πιο αποδεκτή από τους καταναλωτές.

2.   Εκτιμά ότι η καλλιέργεια γεωργικών ειδών διατροφής υψηλής ποιότητας είναι ιδιαίτερα σημαντική για την βιώσιμη ανάπτυξη της υπαίθρου και συντείνει στη μακροχρόνια διατήρηση του τοπίου και της ταυτότητας της περιφέρειας. Παράλληλα, αποτελεί πρότυπο παραγωγής για τους γεωργούς και τους κτηνοτρόφους, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της περιφέρειας.

3.   Υπενθυμίζει τη μεγάλη σημασία αυτού του τύπου παραγωγής, η οποία δικαιολογεί τη θέσπιση ενός πλαισίου στήριξης που θα παρέχει μακροχρόνια σταθερότητα και απόδοση των επενδύσεων. Τούτο μπορεί να επιτευχθεί με την προώθηση, αφενός, μέτρων με αποδέκτη την αγορά –και τα οποία θα προβλέπουν ρυθμίσεις για την εισαγωγή σήμανσης που θα καθορίζει τη χώρα παραγωγής– και αφετέρου, πρότυπων ευρωπαϊκής παραγωγής, κυρίως ως προς την ασφάλεια των τροφίμων, την προστασία του περιβάλλοντος και τις παραδοσιακές τεχνικές παραγωγής.

4.   Επικροτεί το γεγονός ότι η ανακοίνωση αναγνωρίζει ότι η ποιότητα των γεωργικών προϊόντων συνδέεται εκ φύσεως με τις παραδόσεις, την ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα των περιφερειών, οι οποίες πρέπει να ενισχυθούν και να προστατευτούν με τη βοήθεια συστημάτων όπως αυτά της γεωγραφικής ένδειξης (ΓΕ), των οποίων τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας πρέπει να γίνονται σεβαστά παγκοσμίως.

5.   Υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι η ίδια πρέπει να μεριμνήσει, λαμβάνοντας συγκεκριμένα μέτρα, για την ενημέρωση των καταναλωτών –κυρίως των Ευρωπαίων– αναφορικά με τα ειδικά χαρακτηριστικά των γεωγραφικών ενδείξεων, τις ιδιότητές τους και τη σχέση τους με τη βιώσιμη ανάπτυξη της υπαίθρου.

6.   Συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι τα σημεία στα οποία πρέπει να βασιστεί κατά κύριο λόγο η χάραξη ορθής πολιτικής ποιότητας των γεωργικών προϊόντων είναι η ενημέρωση, η συνεκτικότητα και η αποφυγή της πολυπλοκότητας.

7.   Υποστηρίζει ότι πρέπει να ακολουθηθούν κατευθυντήριες γραμμές για την εύρυθμη λειτουργία των συστημάτων πιστοποίησης, που θα διασφαλίζουν μέχρι ενός βαθμού την ομοιογένεια σε σημεία ιδιάζουσας σημασίας όπως οι ελάχιστες απαιτήσεις ελέγχου για την αποφυγή αποκλίσεων σε όμοιες περιπτώσεις.

8.   Παραδέχεται ότι, ως προς τα μέτρα σήμανσης, επιβάλλεται η καθιέρωση προτύπων εμπορίας στην ΕΕ παράλληλα με την απλοποίησή τους.

9.   Εκφράζει την πεποίθησή της ότι μια φιλόδοξη πολιτική υψηλής ποιότητας των γεωργικών προϊόντων είναι το κλειδί για την ουσιαστική ανάπτυξη του βιώσιμου ευρωπαϊκού γεωργικού τομέα, ο οποίος θα μπορεί να καλύπτει επαρκώς τις ανάγκες της ευρωπαϊκής κοινωνίας και να διεκδικεί σημαντικό μερίδιο στις ξένες αγορές.

10.   Επιπλέον, κρίνει ότι πρέπει να αναγνωριστεί δεόντως και ευρέως από την ευρωπαϊκή κοινωνία η προσπάθεια των Ευρωπαίων γεωργών και κτηνοτρόφων να προσαρμοστούν στις αυστηρές προδιαγραφές για το περιβάλλον, την ασφάλεια των τροφίμων και την καλή μεταχείριση των ζώων.

Απαιτήσεις για τη γεωργική παραγωγή στην ΕΕ

11.   Εκτιμά ότι θα μπορούσε να εξεταστεί η δυνατότητα καθιέρωσης προαιρετικού σήματος στο οποίο θα αναγράφεται ο τόπος παραγωγής (τόπος συγκομιδής των γεωργικών προϊόντων, τόπος γέννησης και εκτροφής του ζώου, τόπος αρμέγματος γαλακτοφόρων αγελάδων κ.τ.λ.). Ομοίως, θα μπορούσε να εξεταστεί το ενδεχόμενο να απαιτείται η θέσπιση σήματος προέλευσης (στην περίπτωση μεταποιημένου προϊόντος, πρόκειται για τον τόπο της τελευταίας ουσιαστικής μεταποίησης), με προκαταρκτική αξιολόγηση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων αυτού του ήδη υποχρεωτικού μέτρου για άλλα προϊόντα. Με αυτόν τον τρόπο, θα υπήρχε η δυνατότητα διαφοροποίησης των Ευρωπαίων παραγωγών βάσει αυτής της αναγραφής και θα παρεχόταν πληρέστερη και σαφέστερη ενημέρωση στους καταναλωτές.

12.   Υποστηρίζει τις προτάσεις για την εισαγωγή σήμανσης σχετικής με την ευημερία των ζώων και το ίχνος άνθρακα. Προτείνει δε την κανονιστική ανάπτυξη της ολοκληρωμένης παραγωγής σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Πρότυπα εμπορίας

13.   Αναγνωρίζει μεν τη σημασία των προτύπων εμπορίας – τα οποία πρέπει να παραμείνουν υποχρεωτικά – κρίνει δε ότι πρέπει να αναθεωρηθούν εις βάθος επί το απλούστερον, συγκρατώντας μόνο τα πραγματικά σημαντικά στοιχεία για την εμπορία κάθε προϊόντος. Η αναθεώρηση πρέπει να πραγματοποιηθεί σε στενή συνεργασία με τους εμπλεκόμενους φορείς μέσω ενός αναθεωρητικού μηχανισμού εισαγωγής τροποποιήσεων με τρόπο αρκούντως ταχύ και ευέλικτο. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να διατηρηθούν οι ιδιαιτερότητες του εκάστοτε κλάδου για τη διευκόλυνση της κατανόησης και της εφαρμογής.

14.   Εκτιμά ότι θα ήταν ενδιαφέρον να εξεταστεί η δυνατότητα καθιέρωσης «προαιρετικών αποκλειστικών όρων» για τα παραδοσιακά προϊόντα ή τα είδη «ορεινής παραγωγής», υπό την έννοια ότι η εκάστοτε περιφερειακή αρχή θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στον καθορισμό τους.

Γεωγραφικές ενδείξεις

15.   Αντιτίθεται στο ενδεχόμενο ενοποίησης των τριών υφιστάμενων συστημάτων για λόγους διατήρησης της συνεκτικότητας του συστήματος και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε προϊόντος. Ομοίως, εισηγείται τη διατήρηση των δύο μέσων, της προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης (Π.Ο.Π.) και της προστατευόμενης γεωγραφικής ένδειξης (Π.Γ.Ε.), εφόσον αμφότερα έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμα και έχουν γίνει ευρέως αποδεκτά από τους παραγωγούς. Εντούτοις, θεωρεί ότι είναι απαραίτητο να προωθηθούν και να προβληθούν ακόμα περισσότερο.

16.   Κρίνει επίσης απαραίτητη την απλοποίηση τόσο της διοικητικής διαδικασίας όσο και όλων των προδιαγραφών καταχώρισης, διατήρησης και διαχείρισης τις οποίες πρέπει να πληρούν όλοι οι εγγεγραμμένοι φορείς στα διάφορα συστήματα.

17.   Τάσσεται υπέρ της πιθανής χρήσης αυτών των ενδείξεων στα μεταποιημένα προϊόντα κάθε φορά που θα μπορεί να πιστοποιείται επαρκώς η προέλευση των συστατικών υλικών, και με την προϋπόθεση ότι οι παραγωγοί του εν λόγω προϊόντος έχουν επιτρέψει τη χρήση τους.

18.   Αναγνωρίζει ότι παρουσιάζει ενδιαφέρον η ενδεχόμενη επέκταση των απαιτήσεων πιστοποίησης, ως προς τα νωπά προϊόντα, σε διάφορες επιχειρήσεις της αλυσίδας εφοδιασμού, όπως ισχύει ήδη για τα βιολογικά προϊόντα, προκειμένου να αξιολογηθούν τα πιθανά πλεονεκτήματα αυτού του μέτρου.

19.   Τονίζει ότι, σύμφωνα με πολλούς φορείς που σχετίζονται με τα συστήματα Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε., απαιτούνται μέσα για τη ρύθμιση της παραγωγής· εάν αυτά δεν ενσωματωθούν στα συστήματα Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε., τα τελευταία απειλούνται είτε με εξαφάνιση είτε με απώλεια της αυθεντικότητας και της εγγενούς ποιότητάς τους, θέτοντας σε κίνδυνο τον κοινωνικο-παραγωγικό ιστό πολλών αγροτικών περιφερειών της Ευρώπης.

20.   Προτρέπει την Επιτροπή να αναζητήσει τα απαραίτητα μέσα διαχείρισης της παραγωγής τύπου Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε. και να τα διαθέσει στα εν λόγω συστήματα. Αρκετά συχνά, η ενδογενής περιφερειακή ανάπτυξη συνδέεται με τη βιώσιμη ανάπτυξη της υπαίθρου, η οποία, με τη σειρά της, εξαρτάται από το κατά πόσο θα εφοδιαστούν τα συστήματα Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε με τα μέσα ρύθμισης των δυνατοτήτων παραγωγής· χάρη σε αυτά, μπορεί να επιτευχθεί μια λογική ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, η οποία οδηγεί στην αύξηση της παραγωγής, αναλογικά με την αύξηση των πωλήσεων.

21.   Τα συστήματα Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε. αναφέρονται σε δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας και ως τέτοια πρέπει να μπορούν να αυτορυθμίζονται –όπως συμβαίνει με κάθε εμπορικό σήμα– τόσο ποιοτικά όσο και ποσοτικά· διευκρινίζεται δε ότι η ρύθμιση αυτή δεν αποσκοπεί στην κερδοσκοπία, αλλά στη βιωσιμότητα.

22.   Προτείνει να εξεταστούν οι παράμετροι για την προστασία των Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε. Τόσο οι φορείς όσο και οι περιφέρειες πιστεύουν ότι πρέπει να υπάρξει ένα και μοναδικό επίπεδο διεθνούς προστασίας και, γι’ αυτό τον λόγο καλείται η Επιτροπή να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να διασφαλίσει τη μέγιστη προστασία, όποιες και αν είναι οι αρχικές συνέπειες για τις διάφορες Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε. πέραν των συνόρων των περιφερειών ή των κρατών μελών.

23.   Προτρέπει την Επιτροπή να εντείνει τις προσπάθειές της για την ενίσχυση των κανόνων στο πλαίσιο του Π.Ο.Ε. και την πρόοδο των διμερών συμφωνιών με χώρες στρατηγικής σημασίας· παράλληλα δε, επιμένει ότι επιβάλλεται να κατοχυρωθούν οι Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε. ως μέρος της Εμπορικής συμφωνίας καταπολέμησης της παραποίησης.

Βιολογική γεωργία

24.   Επικροτεί τις πρόσφατες νομοθετικές τροποποιήσεις επί του θέματος, καθώς και την απόφαση χρήσης ενός νέου βιολογικού λογοτύπου της ΕΕ από το 2010. Επίσης, η ΕΟΚΕ εκφράζει την πεποίθησή της ότι το συγκεκριμένο μέτρο, μαζί τις μεγάλες προσπάθειες των φορέων της ευρωπαϊκής βιολογικής γεωργίας, εγγυάται την ουσιαστική ανάπτυξη αυτού του εξόχως φιλικού προς το περιβάλλον συστήματος.

Παραδοσιακά προϊόντα

25.   Συμμερίζεται τη θέση της Επιτροπής ότι το εν λόγω σύστημα δεν έχει ακόμα αξιοποιήσει στο έπακρο τις δυνατότητές του και συμφωνεί με την άποψη ότι πρέπει να εξεταστεί η σκοπιμότητα της καθιέρωσης ενδείξεων όπως «παραδοσιακό προϊόν», αρκεί να ικανοποιούνται σαφώς καθορισμένα και πιστοποιήσιμα κριτήρια.

26.   Καλεί την Επιτροπή να μελετήσει και στη συνέχεια να εφαρμόσει τα απαραίτητα υποστηρικτικά πλαίσια για τα παραδοσιακά προϊόντα καθώς και τα είδη ορεινής παραγωγής με την προοπτική να αντικαταστήσουν αμφότερα, τελικά, τα σημερινά εγγυημένα παραδοσιακά προϊόντα (Ε.Π.Π.).

Συνεκτικότητα των νέων συστημάτων της ΕΕ

27.   Συνιστά στην Επιτροπή να διασφαλίσει τη συνεκτικότητα των μελλοντικών συστημάτων και πρωτοβουλιών ποιότητας μέσω μιας προορατικής και πραγματιστικής αξιολόγησης σκοπιμότητας της προστιθέμενης αξίας τους. Ως προς τούτο, πρέπει επίσης να εξακριβωθεί κατά πόσο η εφαρμογή αυτών των νέων συστημάτων ανταποκρίνεται στις ανάγκες και στο συμφέρον των καταναλωτών.

Κατευθυντήριες γραμμές για ιδιωτικά και εθνικά συστήματα πιστοποίησης τροφίμων

28.   Υποστηρίζει την πρωτοβουλία της Επιτροπής να εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές για την εύρυθμη λειτουργία όλων των συστημάτων που σχετίζονται με την ποιότητα των γεωργικών προϊόντων και των γεωργικών ειδών διατροφής. Επιπλέον, συμμερίζεται την άποψη περί μη θέσπισης νομοθεσίας για τα ιδιωτικά και εθνικά συστήματα πιστοποίησης.

Τελικές συστάσεις

29.   Προτρέπει την Επιτροπή να εντείνει τις προσπάθειές της για την προβολή και την προώθηση του συστήματος ποιότητας των γεωργικών προϊόντων στην ΕΕ απευθυνόμενη στους Ευρωπαίους καταναλωτές. Σκοπός της πρέπει να είναι η ενδυνάμωση του συστήματος, η αποσαφήνιση των διαφόρων παραμέτρων του, καθώς και η ενίσχυση της κατανάλωσης των εν λόγω προϊόντων, χάρη στη συμμετοχή του συνόλου της ευρωπαϊκής κοινωνίας και στη διατήρηση του παραγωγικού ιστού των αγροτικών περιοχών της ΕΕ.

30.   Προτείνει στην Επιτροπή να αναγνωρίσει περισσότερο τον στρατηγικό ρόλο που διαδραματίζουν οι ευρωπαϊκές περιφέρειες στον τομέα των γεωργικών προϊόντων και των γεωργικών ειδών διατροφής ποιότητας. Τέλος, η Επιτροπή καλείται να εξετάσει με μεγάλη προσοχή τα αιτήματα των περιφερειών όσον αφορά αυτό το τόσο σημαντικό ζήτημα για την περαιτέρω κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη των περιφερειών.

Βρυξέλλες, 10 Φεβρουαρίου 2010

Η Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Mercedes BRESSO

---

| 1.7.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 175/19 |
| --- | --- | --- | --- |

1.7.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 175/19

---

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Ενισχύσεις στους γεωργούς των περιοχών με φυσικά μειονεκτήματα»

(2010/C 175/05)

I.   ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Σχόλια σχετικά με τη γεωργική και αγροτική ανάπτυξη

1.   σημειώνει ότι η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επικεντρώνεται σαφώς στις «ενδιάμεσες μειονεκτικές περιοχές», υποστηρίζει ένθερμα την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να καταστεί σαφέστερη η οριοθέτηση των ενδιάμεσων μειονεκτικών περιοχών και τονίζει ότι η παρούσα ανακοίνωση δεν αφορά άμεσα τις ορεινές περιοχές και δεν έχει στόχο να επικεντρωθεί στις σχέσεις μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών περιοχών με φυσικά μειονεκτήματα·

2.   χαιρετίζει την εργασιακή μέθοδο που προτείνεται από την Επιτροπή, η οποία είναι σύμφωνη με τις συστάσεις της ΕΤΠ, όπως διατυπώνονται στο σχέδιο Λευκής Βίβλου για την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση (1)·

3.   υπογραμμίζει ότι η γεωργία αποτελεί έναν πολύ σημαντικό οικονομικό τομέα της ΕΕ που παρέχει απασχόληση σε σχεδόν 30 εκατομμύρια πολίτες. Η παρουσία αγροτών συμβάλλει καθοριστικά στη διατήρηση του κοινωνικού ιστού στις αγροτικές περιοχές, καθώς επίσης στην προστασία του περιβάλλοντος και του φυσικού τοπίου. Είναι επίσης σημαντικό να διατηρηθούν οι εγκαταστάσεις γεωργικής παραγωγής στην ΕΕ προκειμένου να διατηρήσει η Ευρώπη την ικανότητα παραγωγής τροφίμων υψηλής ποιότητας, ήτοι έναν ρόλο με διαρκώς αυξανόμενη σημασία, καθώς η κλιματική αλλαγή μειώνει την παραγωγική ικανότητα σε άλλα μέρη του κόσμου. Το καθεστώς ενισχύσεων για τη στήριξη των μειονεκτικών περιοχών έχει ζωτική σημασία, προκειμένου να αντισταθμιστούν οι ζημίες που οφείλονται στα φυσικά μειονεκτήματα ορισμένων περιοχών και να διατηρηθεί η γεωργία στις περιοχές αυτές·

4.   τονίζει ότι η ανακοίνωση αφορά άμεσα τις τοπικές και περιφερειακές αρχές. Η γεωργία αποτελεί σημαντικό τμήμα της οικονομίας και το 2005 οι περιοχές με φυσικά μειονεκτήματα αντιπροσώπευαν το 31,2 % της χρησιμοποιούμενης γεωργικής επιφάνειας (ΧΓΕ) της Ευρώπης·

5.   σημειώνει ότι η ανάγκη λήψης μέτρων για τις μειονεκτικές περιοχές έχει αλλάξει σημαντικά από το 1975 έως σήμερα. Η χρηστή διαχείριση της γης έχει καταστεί βασική προτεραιότητα, προκειμένου να ξεπεραστούν τα προβλήματα που οφείλονται σε φυσικά μειονεκτήματα. Η γεωργία στις μειονεκτικές περιοχές συμβάλλει επίσης στη διατήρηση της ελκυστικότητας, της βιοποικιλότητας και του πολιτιστικού τοπίου μιας περιοχής·

6.   τονίζει ότι οι αποζημιώσεις θα πρέπει να εξακολουθήσουν να χρησιμοποιούνται ως μέσο για την αντιστάθμιση των ζημιών που οφείλονται σε φυσικά μειονεκτήματα ή αντίξοες συνθήκες παραγωγής και ότι δεν θα πρέπει να νοούνται ως γεωργο-περιβαλλοντικά μέτρα·

7.   υπογραμμίζει ότι οι επιθυμητές προσομοιώσεις πρέπει να γίνονται ως άσκηση και δεν πρέπει να αποτελέσουν δεσμευτική νομική βάση. Σε κάθε περίπτωση, η ΕΤΠ θα επανεξετάσει τις επικείμενες προτάσεις της Επιτροπής βάσει εξαντλητικής και ενδελεχούς ανάλυσης του προβλεπόμενου αντικτύπου τους·

8.   λαμβάνει υπόψη τις παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν στην έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σύμφωνα με τις οποίες είναι ανεπαρκής η αιτιολογία που προβάλλει η Επιτροπή για τη συνέχιση της χρήσης της τρέχουσας κατάταξης μειονεκτικών περιοχών, η οποία δεν συνεισφέρει στην αποτελεσματική και αποδοτική εφαρμογή του καθεστώτος ενισχύσεων (παρ. 76)·

Συγκεκριμένες πτυχές της οριοθέτησης των μειονεκτικών περιοχών (κριτήρια, συντονισμός, κλπ.):

9.   θεωρεί ότι η απόφαση να ορισθούν βιοφυσικά κριτήρια προκειμένου να βελτιωθεί η αναγνώριση των περιοχών με φυσικά μειονεκτήματα αποτελεί κατάλληλο τρόπο για τη δημιουργία ενός πιο αντικειμενικού, συνεπούς και συγκρίσιμου συστήματος, το οποίο θα εγγυάται τη δικαιότερη και αποτελεσματικότερη κατανομή των ενισχύσεων σε αυτές τις περιοχές·

10.   ζητεί τον προσδιορισμό απλών και εύχρηστων κοινών κριτηρίων, καθώς και την υιοθέτηση σαφών κριτηρίων επιλεξιμότητας, προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφάνεια και η συγκρισιμότητα των πληρωμών. Κατ' αυτόν τον τρόπο θα διασφαλίζεται ένα αποτελεσματικό σύστημα αποζημίωσης υπέρ της γεωργικής δραστηριότητας και της παραγωγικής ικανότητας σε περιοχές με φυσικά μειονεκτήματα. Είναι απολύτως απαραίτητο να διασφαλιστεί ότι το σύστημα αυτό είναι κατανοητό για τους γεωργούς, έχει εκτελεστική ισχύ στο δικαστήριο και είναι εύχρηστο για τη διοίκηση·

11.   προτείνει να βασίζεται η οριοθέτηση των περιοχών που χαρακτηρίζονται από ένα και μόνο φυσικό μειονέκτημα σε γεωγραφικά και χωροταξικά κριτήρια, και όχι μόνο σε βιοφυσικά κριτήρια, έτσι ώστε να λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως η απομόνωση, η πρόσβαση στις υποδομές και η ευπάθεια συγκεκριμένων οικοσυστημάτων·

12.   παρατηρεί ότι σύμφωνα με την ανακοίνωση μια περιοχή χαρακτηρίζεται ως μειονεκτική εάν τουλάχιστον το 66 % της χρησιμοποιούμενης γεωργικής γης πληροί τουλάχιστον ένα από τα οκτώ βιοφυσικά κριτήρια. Λαμβάνοντας υπόψη ότι το όλο εγχείρημα της διαίρεσης σε ζώνες αποσκοπεί στη διοχέτευση των ενισχύσεων στις περιοχές όπου αυτές είναι απαραίτητες για τη διατήρηση της γεωργίας, το προτεινόμενο όριο δεν θα πρέπει να είναι υπερβολικά υψηλό ώστε να μην οδηγεί σε ενδεχόμενο αποκλεισμό περιοχών που παρουσιάζουν σημαντικά φυσικά μειονεκτήματα. Επομένως, ο τελικός προσδιορισμός του ποσοστού για μια περιοχή που προτείνεται ως μειονεκτική θα πρέπει να εξετάζεται με τη δέουσα προσοχή, ενώ θα μπορεί να συζητηθεί εκ νέου μόνο όταν θα είναι διαθέσιμες οι προσομοιώσεις και οι χάρτες·

13.   προτείνει τη χρήση σωρευτικών κριτηρίων ή συστημάτων δεικτών στις ετερογενείς περιοχές που έχουν ταυτόχρονα πολλαπλά μειονεκτήματα. Η χρήση ενός σύνθετου δείκτη θα επέτρεπε το συνδυασμό πολλών κριτηρίων και επομένως τον προσδιορισμό μιας περιοχής ως μειονεκτικής ακόμα και όταν το κάθε κριτήριο ξεχωριστά δεν επιτρέπει την κατάταξη αυτή·

14.   επίσης, προτείνει να εξετασθεί το ενδεχόμενο της χρήσης πρόσθετων κριτηρίων, όπως αυτού των ημερών γεωργικής εργασίας που δείχνει τη «λειτουργικότητα» του εδάφους και μετρά την αλληλεπίδραση μεταξύ της υγρασίας του εδάφους και του κλίματος. Επιπλέον, θα πρέπει να συμπεριληφθούν στον κατάλογο των κριτηρίων οι λειμώνες, επειδή στις περιοχές στις οποίες η γη χρησιμοποιείται κατά κύριο λόγο για τη βοσκή επιτρέπονται σαφώς λιγότερες εναλλακτικές χρήσεις από ό,τι στις καλλιεργήσιμες εκτάσεις·

15.   ζητά να εξεταστεί εάν η οριοθέτηση των «ενδιάμεσων περιοχών» θα μπορούσε επίσης να πραγματοποιείται με βάση εδαφικές μονάδες μικρότερες από τις LAU 2 (π.χ. κτηματολογικές υποδιαιρέσεις ή μεμονωμένα αγροτεμάχια), στο μέτρο που υπάρχουν τα απαραίτητα στοιχεία. Έτσι, οι αντισταθμιστικές πληρωμές θα μπορούσαν να είναι καταλληλότερες, εύληπτες για τους αγρότες και να έχουν εκτελεστική ισχύ στο δικαστήριο·

16.   λαμβάνει υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξετάζουν τα κράτη μέλη λεπτομερώς τις περιοχές που οριοθετούνται σύμφωνα με τα βιοφυσικά κριτήρια, εφαρμόζοντας κατάλληλους δείκτες παραγωγής, δηλαδή αφαιρώντας συστηματικά τις εκτάσεις που έχουν ξεπεράσει τα προβλήματα μέσω τεχνητής παρέμβασης και όπου οι σχετικοί με την παραγωγή δείκτες μπορούν να συγκριθούν με τον εθνικό μέσο όρο·

17.   συνιστά, ωστόσο, να αντικατασταθεί η λεπτομερής εξέταση που προτείνει η Επιτροπή με κριτήρια προσαρμοσμένα σε κάθε περιοχή μέσω των κατάλληλων μειώσεων. Τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες βρίσκονται σε καλύτερη θέση να προσδιορίσουν τα κατάλληλα κριτήρια και όρια για την οριοθέτηση της έκτασης των μειονεκτικών περιοχών σε κάθε περιφέρεια. Σε κάθε περίπτωση, η εφαρμογή είτε της λεπτομερούς εξέτασης είτε μιας περιφερειακά προσαρμοσμένης λύσης πρέπει να αποτελεί προαιρετικό εργαλείο και όχι υποχρέωση·

Προς μια σταδιακή κατάργηση

18.   χαιρετίζει το στόχο της ανακοίνωσης, δηλαδή τη συμμόρφωση με τις παρατηρήσεις στις οποίες προέβη το Ελεγκτικό Συνέδριο στην ειδική έκθεσή του επί του θέματος, μέσω της εισαγωγής πιο διαφανούς, κατάλληλης και συγκρίσιμης μεθόδου για τον προσδιορισμό των γεωργικών περιοχών με φυσικά μειονεκτήματα που είναι επιλέξιμες για αντισταθμιστική ενίσχυση·

19.   εκφράζει, ωστόσο, την ανησυχία της σχετικά με την ενδεχόμενη απώλεια πολλών περιοχών ως αποτέλεσμα της κατάργησης των κοινωνικοοικονομικών κριτηρίων ή των δοκιμασμένων συστημάτων δεικτών που χρησιμοποιούνται επί του παρόντος για την οριοθέτηση των περιοχών. Μολαταύτα, κρίνει ότι θα ήταν χρήσιμο να εξεταστούν τρόποι ενσωμάτωσης γεωγραφικών και χωροταξικών κριτηρίων στο σύστημα αναταξινόμησης των περιοχών με φυσικά μειονεκτήματα·

20.   λαμβάνει επίσης υπόψη την ανάγκη να προβλέπεται η σταδιακή κατάργηση των ενισχύσεων για τις περιφέρειες ή/και τους δήμους που δεν δικαιούνται πλέον να ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία. Θα πρέπει να προβλεφθεί κατάλληλη μεταβατική περίοδος, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στους γεωργούς να προσαρμοστούν στο νέο καθεστώς ενισχύσεων των μειονεκτικών περιοχών. Η διαδικασία αυτή θα πρέπει επίσης να εξεταστεί κατά τη λήψη απόφασης σχετικά με την πολιτική γραμμή που θα πρέπει να ακολουθήσει η μελλοντική ΚΓΠ·

Επικουρικότητα

21.   συμφωνεί ότι η χρήση κοινών βιοφυσικών κριτηρίων θα μπορούσε πράγματι να αποφέρει μια πιο διαφανή, απλή και συγκρίσιμη μέθοδο ταξινόμησης, η οποία θα οδηγούσε σε αποτελεσματικότερη διαχείριση των κονδυλίων. Λόγω του υφιστάμενου κινδύνου αποκλίσεων και σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, το κοινοτικό επίπεδο φαίνεται να είναι το πλέον κατάλληλο επίπεδο για την ανάληψη δράσης·

Βελτίωση της νομοθεσίας

22.   χαιρετίζει θερμά τη διαδικασία που ακολουθήθηκε κατά την εκπόνηση της ανακοίνωσης. Η ανάλυση αντίκτυπου λαμβάνει υπόψη διάφορες επιλογές και τις εξετάζει λεπτομερώς. Είναι σημαντικό να έχουμε κατά νου το πρόσθετο κόστος που θα συνεπάγεται το νέο μοντέλο, ιδίως κατά τα αρχικά στάδιά του·

23.   τονίζει, ωστόσο, ότι η μεταρρύθμιση του ισχύοντος συστήματος και η μετάβαση σε ένα σύστημα βασιζόμενο σε βιοφυσικά κριτήρια θα έχει κοινωνικοοικονομικές συνέπειες που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την εφαρμογή της νέας μεθόδου·

24.   τέλος, προσδοκά ότι ο προσδιορισμός κοινών κριτηρίων για την οριοθέτηση των μειονεκτικών περιοχών θα απλουστεύσει την εφαρμογή του συστήματος ενισχύσεων για την αντιστάθμιση φυσικών μειονεκτημάτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο και, ως εκ τούτου, θα εγγυάται μεγαλύτερη διαφάνεια και αποτελεσματικότητα.

Βρυξέλλες, 10 Φεβρουαρίου 2010

Η Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Mercedes BRESSO

---

(1)  CdR 89/2009 fin.

1

---

| 1.7.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 175/22 |
| --- | --- | --- | --- |

1.7.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 175/22

---

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα μια ανανεωμένη ευρωπαϊκή στρατηγική «Επένδυση στη νεολαία»

(2010/C 175/06)

I.   ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Γενικές παρατηρήσεις

1.   πιστεύει ότι οι νέες και οι νέοι της Ευρώπης είναι το μέλλον της κοινωνίας μας. Όλοι οι νέοι άνθρωποι θα πρέπει να έχουν την ευκαιρία να αναπτύξουν πλήρως τα ταλέντα και τις δυνατότητές τους. Τα ταλέντα δεν αναπτύσσονται μόνο στα σχολεία (εκπαίδευση), αλλά και στο οικογενειακό περιβάλλον, στους συλλόγους (αθλητικές, μουσικές και άλλες πολιτιστικές υποδομές), στις οργανώσεις της νεολαίας, στις άτυπες ομάδες των νέων, καθώς και στις συνοικίες (όπου υπάρχουν βιβλιοθήκες, μουσικές σχολές, αθλητικά σωματεία και άλλες υποδομές). Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές (ΤΠΑ) είναι κοντά στην καθημερινότητα των νέων και επομένως ο ρόλος τους είναι καθοριστικός για την εξασφάλιση του σχετικού πλαισίου ανάπτυξης·

2.   δηλώνει ότι η επένδυση στη νεολαία και η ενδυνάμωση της νεολαίας έχουν πάντα θετικά αποτελέσματα. Οι δήμοι και οι περιφέρειες που παρέχουν καλές –επίσημες ή άτυπες– εκπαιδευτικές, αθλητικές και πολιτιστικές υποδομές και δραστηριότητες αναψυχής στους νέους θα γνωρίσουν στο μέλλον μεγαλύτερη οικονομική ευημερία και ασφάλεια, με έντονη κοινωνική διάσταση που χαρακτηρίζεται από ανεκτικότητα και αμοιβαίο σεβασμό·

3.   πιστεύει ακλόνητα ότι οι στρατηγικές για τη νεολαία θα πρέπει να ακολουθούν μια προσέγγιση με επίκεντρο τους νέους, αφετηρία της οποίας θα είναι το άτομο, τα ταλέντα του και η ανάγκη να αναπτύξει πλήρως τις δυνατότητές του·

4.   αναγνωρίζει ότι οι νέοι αποτελούν πολύ συχνά μια από τις πιο ευάλωτες ομάδες της κοινωνίας, ιδίως στο πλαίσιο της τρέχουσας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, και ότι στη γηράσκουσα κοινωνία μας θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πολύτιμος και ζωτικός πόρος που μπορεί και οφείλει να κινητοποιηθεί για την επίτευξη κοινωνικών και οικονομικών στόχων (1)·

5.   αναγνωρίζει την αναγκαιότητα μιας ενεργού, θετικής και εγκάρσιας πολιτικής για τους νέους, η οποία θα έχει ως αντικείμενο τις δυνατότητες όλης της νεολαίας, παρέχοντας ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη του ταλέντου και των δεξιοτήτων της για ζωή, εργασία και ενεργό συμμετοχή στην κοινωνία, και δεν θα επικεντρώνεται αποκλειστικά στους νέους που χρήζουν ειδικής προσοχής λόγω των προβλημάτων τους·

6.   εφιστά την προσοχή στη σημασία των διορατικών και προληπτικών μέτρων (2) και υπογραμμίζει τη σημασία της παροχής καλύτερων συνθηκών διαβίωσης (1) και της δημιουργίας μιας κοινωνίας που είναι φιλική για τα παιδιά και τους νέους (3)·

7.   επικροτεί την παρούσα ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με μια ανανεωμένη ανοικτή μέθοδο συντονισμού για την αντιμετώπιση των προκλήσεων και των ευκαιριών της νεολαίας, καθώς και την προσέγγιση που προτείνεται στην ανακοίνωση αυτή για επένδυση στη νεολαία και ενδυνάμωσή της·

8.   αναγνωρίζει ότι η πολιτική για τη νεολαία έχει ευρύ πεδίο εφαρμογής και, επομένως, υιοθετεί την οριζόντια προσέγγιση της ΕΕ για ενσωμάτωση των συμφερόντων της νεολαίας σε ποικίλες πολιτικές (σε μια διατομεακή προσέγγιση) καθώς και για ανάπτυξη ειδικών πολιτικών για την απασχόληση των νέων·

9.   συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβει υπόψη την εμπειρία και τις γνώσεις που παρέχονται από το τοπικό και το περιφερειακό επίπεδο και υποστηρίζει ότι οι μελλοντικές δράσεις θα πρέπει να βασίζονται σε υπάρχουσες δράσεις –όπως η πρωτοβουλία Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα της Νεολαίας– και πλαίσια, όπως η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού·

10.   υπενθυμίζει ότι σε πολλά κράτη μέλη αρμόδιες και υπεύθυνες για την ανάπτυξη, εκτέλεση και υλοποίηση της πολιτικής για τους νέους είναι οι ΤΠΑ, όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της διαβούλευσης (4) που διοργανώθηκε από το δίκτυο παρακολούθησης της επικουρικότητας της ΕΤΠ για τις ανάγκες της παρούσας γνωμοδότησης· συνιστά στην Επιτροπή, δεδομένου του σημαντικού ρόλου των ΤΠΑ στην ανάπτυξη και την εφαρμογή της πολιτικής για τους νέους, να λαμβάνει υπόψη τα ιδιαίτερα (π.χ. τα γεωγραφικά) χαρακτηριστικά κάθε περιφέρειας·

11.   ζητά να ληφθούν δεόντως υπόψη η γνώμη και οι συνεισφορές των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην ανάπτυξη των πολιτικών για τους νέους, καθώς αυτές έχουν, στην πλειονότητα των κρατών, την αρμοδιότητα για αυτά τα ζητήματα·

12.   εφιστά την προσοχή στον καθοριστικό ρόλο των ΤΠΑ για την υλοποίηση της προτεινόμενης στρατηγικής της ΕΕ και θα επιθυμούσε σαφέστερη αναφορά στον ρόλο και τις αρμοδιότητες των ΤΠΑ στην ανακοίνωση· ενθαρρύνει, επίσης, τις ΤΠΑ να συνεισφέρουν στην προτεινόμενη στρατηγική της ΕΕ σε στενή συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς σε όλα τα επίπεδα και ιδίως όσον αφορά τους νέους και τις αντιπροσωπευτικές τους οργανώσεις·

Ενσωμάτωση και συνεργασία

13.   ενστερνίζεται την προσέγγιση της ΕΕ για ενσωμάτωση της νεολαίας σε ποικίλες πολιτικές, προκειμένου να λαμβάνονται σταθερά υπόψη τα προβλήματα των νέων σε διάφορους πολιτικούς τομείς·

14.   υποστηρίζει την ευέλικτη προσέγγιση μιας πολιτικής για τη νεολαία με γνώμονα τρεις μακροπρόθεσμους γενικούς και αλληλένδετους στόχους, οι οποίοι συνδέονται με τομείς δράσης που θα υπόκεινται σε τακτική αξιολόγηση· θεωρεί απαραίτητη την αποτελεσματική και σταθερή παρακολούθηση αυτών των στόχων και των συναφών δράσεων σε όλα τα αρμόδια επίπεδα και προτρέπει τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές να προετοιμαστούν για την εξέταση ζητημάτων προτεραιότητας σε βάθος χρόνου, προκειμένου να ενισχύσουν τον σχετικό αντίκτυπο·

15.   υποστηρίζει τους τομείς δράσης που προσδιορίζονται στην ανακοίνωση και τις προτεινόμενες δράσεις για τα κράτη μέλη και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους·

16.   πιστεύει ότι είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες και οι φιλοδοξίες των νέων σε κάθε μεταρρύθμιση της ΕΕ και συνιστά να συμπεριληφθούν οι νέοι ως ομάδα-στόχος στα πλαίσια των ευρύτερων στρατηγικών, εκστρατειών και δραστηριοτήτων της ΕΕ, όπως η στρατηγική που θα αντικαταστήσει την στρατηγική της Λισσαβώνας, η κοινωνική ατζέντα της ΕΕ και οι θεματικές στρατηγικές και δραστηριότητες, τις οποίες ελπίζει ότι θα προγραμματίσει και θα υλοποιήσει η ΕΕ (τα όργανα και οι μελλοντικές Προεδρίες της) σε στενή συνεργασία με τις περιφερειακές και τις τοπικές αρχές και την Επιτροπή των Περιφερειών·

17.   υπενθυμίζει, σε αυτό το πλαίσιο, ότι οι νέοι αποτελούν βασικό παράγοντα για την εκπλήρωση των στόχων της νέας στρατηγικής της Λισσαβώνας και κρίνει απαραίτητη την παροχή καλύτερης εκπαίδευσης, κατάρτισης, κινητικότητας, εισόδου στην απασχόληση, κοινωνικής ένταξης και υπηρεσιών για τις νέες οικογένειες·

18.   ζητά τη χάραξη μιας μεσοπρόθεσμης ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη νεολαία, η οποία θα προσανατολίζεται, με έμφαση στην ποιότητα, σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα και θα περιορίζεται σε μερικά καίρια ζητήματα· πρέπει να συνδυαστούν οι δυνάμεις και οι χορηγούμενοι πόροι για την ενίσχυση των δυνατών αποτελεσμάτων τους·

19.   επικροτεί τον προσδιορισμό του 2011 ως «Ευρωπαϊκού έτους εθελοντισμού» και καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συμπεριλάβει ρητά τα παιδιά και τους νέους ως ομάδα στους στόχους της ατζέντας της· υποστηρίζει επίσης έντονα την ενεργό συμμετοχή των ΤΠΑ·

Υλοποίηση και ανταλλαγή εμπειριών

20.   υποστηρίζει ότι μια αποτελεσματική πολιτική για τη νεολαία προϋποθέτει διατομεακές πολιτικές προσεγγίσεις σε ενωσιακό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, προκειμένου να επέλθουν τα επιθυμητά αποτελέσματα σε τομείς όπως η πολιτική για το παιδί και την οικογένεια, η εκπαίδευση, η ισότητα των φύλων, η απασχόληση, η στέγαση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη·

21.   εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι στην ανακοίνωση αναγνωρίζεται ο καθοριστικός ρόλος των ΤΠΑ στην υλοποίηση διατομεακών στρατηγικών για τη νεολαία, αλλά υπενθυμίζεται ότι, σε πολλά κράτη μέλη, αρμόδιες και υπεύθυνες για την ανάπτυξη, εκτέλεση και υλοποίηση της πολιτικής για τη νεολαία είναι πρωτίστως οι ΤΠΑ·

22.   πιστεύει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη την αρχή της επικουρικότητας, θα πρέπει να εμπνέει, να προωθεί και να στηρίζει νέες και υπάρχουσες πρωτοβουλίες στον τομέα της πολιτικής για τη νεολαία, σε στενή συνεργασία με τις ΤΠΑ·

23.   αναγνωρίζει τη σημασία ενός διαρθρωμένου διαλόγου με τη νεολαία σε διάφορα επίπεδα διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων όλων των εμπλεκόμενων φορέων·

24.   στηρίζει την ενεργό συμμετοχή των ΤΠΑ στη διομότιμη μάθηση για καλύτερη χάραξη πολιτικών, καθώς και στο σχεδιασμό, την υλοποίηση και τη διάδοση ορθών πρακτικών στον τομέα της πολιτικής για τους νέους, μαζί με τους νέους. Το δίκτυο CLIP («Πόλεις για τοπικές πολιτικές ενσωμάτωσης») και το δίκτυο ERY («Ευρωπαϊκές περιφέρειες για τη νεολαία») αποτελούν καλά παραδείγματα αυτής της προσέγγισης (5)·

25.   πιστεύει ότι η επιλογή μιας ανανεωμένης ανοικτής μεθόδου συντονισμού (ΑΜΣ) ως εργαλείου για την υλοποίηση της στρατηγικής μπορεί να είναι ορθή· στο σημείο αυτό, πρέπει να διασφαλιστεί ότι δεν θα συντελεστεί υπέρβαση αρμοδιοτήτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο ούτε θα προκύψουν πρόσθετοι γραφειοκρατικοί μηχανισμοί εις βάρος των διοικήσεων των κρατών μελών·

26.   υπογραμμίζει ότι οι ΤΠΑ αποτελούν το εγγύτερο επίπεδο διακυβέρνησης στα παιδιά, στους νέους, στους ανθρώπους που έχουν αναλάβει τη φροντίδα τους, στις υποδομές για την εκπαίδευση, στην υγεία και στη φροντίδα των νέων, καθώς και στην κοινωνία των πολιτών· τονίζει συνεπώς την ανάγκη άμεσης ένταξης και συμμετοχής των ΤΠΑ ως κύριων φορέων σε όλα τα στάδια της προτεινόμενης ΑΜΣ για την υλοποίηση της στρατηγικής της ΕΕ·

27.   η ενίσχυση των διαύλων συμμετοχής των νέων σε αυτούς τους θεσμούς θα επιτρέψει την επίτευξη μιας πιο ευέλικτης και δυναμικής αμοιβαίας σχέσης και την ενίσχυση της δυνατότητας των νέων να επηρεάζουν τις δημόσιες αποφάσεις, πράγμα που αποτελεί εγγύηση της αποτελεσματικής τους ενσωμάτωσης στην οικονομική, κοινωνική και πολιτική ζωή των περιφερειών·

28.   υπογραμμίζει ότι η χρήση της ΑΜΣ δεν πρέπει να οδηγήσει στην αφαίρεση αρμοδιοτήτων από τις χαμηλότερες βαθμίδες διοίκησης υπέρ των κεντρικών κυβερνήσεων· τονίζει ότι η μέθοδος αυτή δεν πρέπει να οδηγήσει σε εναρμόνιση ή να θίξει τις αρμοδιότητες των κρατών μελών μέσω της ανάπτυξης δεικτών και άλλων υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων· εφιστά την προσοχή στην προηγούμενη Λευκή Βίβλο της ΕΤΠ για την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση (6)·

29.   υπενθυμίζει το αίτημά της προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με το οποίο κατά την εφαρμογή της ΑΜΣ, θα πρέπει να αξιοποιείται επαρκώς ο ρόλος των ΤΠΑ, με σεβασμό των αρμοδιοτήτων τους και συνυπολογισμό των πρωτοβουλιών που έχουν ήδη αναληφθεί (7)·

30.   καλεί τα κράτη μέλη να στηρίξουν την ΑΜΣ μέσω τοπικών ή περιφερειακών σχεδίων δράσης και, αντιστρόφως, να εξασφαλίσουν ότι τα τοπικά και περιφερειακά σχέδια λαμβάνονται υπόψη κατά την εκπόνηση των εθνικών σχεδίων και ότι αποτελούν αντικείμενο πολυεπίπεδων γραπτών διακανονισμών·

31.   αναγνωρίζει την αναγκαιότητα χάραξης πολιτικών με βάση αποδείξεις και στηρίζει την πρόταση για καλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων μέσων συλλογής πληροφοριών·

32.   υιοθετεί την πρόταση να συσταθεί ομάδα εργασίας για να συζητηθούν πιθανοί τρόποι αξιολόγησης («φωτεινά παραδείγματα») του αντίκτυπου των δράσεων πολιτικής σε τομείς προτεραιότητας· αναγνωρίζει ότι οι ΤΠΑ έχουν καθοριστικό ρόλο στην υλοποίηση σε επίπεδο βάσης και στηρίζει την ενεργό συμμετοχή τους σε αυτήν την ομάδα εργασίας·

33.   υπογραμμίζει ότι η διαδικασία αναφοράς θα πρέπει να απλουστευθεί και να επικεντρωθεί σε βασικούς περιγραφείς για τους τομείς προτεραιότητας, τονίζει δε ότι η διαδικασία αναφοράς δεν θα πρέπει να δημιουργεί πρόσθετο διοικητικό φόρτο·

34.   ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξασφαλίσει την πρόσβαση των εμπλεκόμενων τοπικών και περιφερειακών φορέων σε όλα τα σχετικά κονδύλια της ΕΕ, να προβάλει και να καταστήσει πιο ελκυστικά τα σχετικά προγράμματα, όπως το πρόγραμμα «Νεολαία σε δράση», μειώνοντας τον διοικητικό φόρτο που συνδέεται με τα κονδύλια της ΕΕ·

35.   καλεί τα κράτη μέλη να διαθέσουν επαρκή κονδύλια στις ΤΠΑ και στους ενδιαφερόμενους φορείς για την υλοποίηση κοινών στόχων σχετικά με δραστηριότητες εθελοντισμού των νέων· ενθαρρύνει επίσης τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν τα κονδύλια και τα προγράμματα της ΕΕ (όπως το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το πρόγραμμα «Νεολαία σε δράση») που προσφέρουν στήριξη και καθοδήγηση σε εθνικές, τοπικές και περιφερειακές εθελοντικές οργανώσεις για την βελτίωση της ποιότητας των διεθνών σχεδίων εθελοντισμού (8)· οι διαδικασίες προκήρυξης και ανάθεσης των συμβάσεων για τη χρηματοδοτική στήριξη θα πρέπει να γίνουν πιο διαφανείς και τα έξοδα υποβολής αίτησης, σύνταξης εκθέσεων και τεκμηρίωσης πρέπει να μειωθούν·

36.   συμφωνεί ως προς την ανάγκη συνεργασίας με άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ και διεθνείς οργανισμούς, προκειμένου να αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματα κάθε φορέα προς όφελος όλων.

Βρυξέλλες, 10 Φεβρουαρίου 2010

Η Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Mercedes BRESSO

---

(1)  CdR 334/2006

1

(2)  CdR 337/2008

2

(3)  CdR 255/2007

3

(4)  Έκθεση για τη διαβούλευση με το δίκτυο παρακολούθησης της επικουρικότητας και τα μέλη της Επιτροπής EDUC σχετικά με την ανακοίνωση για μια στρατηγική της ΕΕ για τη νεολαία, CdR 325/2009

4

(5)  http://www.eurofound.europa.eu/areas/populationandsociety/clipabout.htm

5

(6)  CdR 89/2009

6

(7)  CdR 253/2005

7

(8)  CdR 252/2008

8

---

| 1.7.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 175/26 |
| --- | --- | --- | --- |

1.7.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 175/26

---

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Καταπολέμηση του λειτουργικού αναλφαβητισμού». Σχεδιασμός μιας φιλόδοξης ευρωπαϊκής στρατηγικής για την πρόληψη του αποκλεισμού και την προαγωγή της προσωπικής ανέλιξης

(2010/C 175/07)

I.   ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

Α.   Βασικές αρχές και γενικές παρατηρήσεις

Να εξαλειφθεί η σύγχυση σχετικά με τον ορισμό του λειτουργικού αναλφαβητισμού

1.   υπενθυμίζει ότι το φαινόμενο «λειτουργικός αναλφαβητισμός» και «οργανικός αναλφαβητισμός» απαντάται σε όλες τις χώρες του κόσμου και αποτελεί μάστιγα που πλήττει 960 εκατομμύρια άτομα. Σύμφωνα με τον ορισμό που δόθηκε από την UNESCO το 1958, οργανικά αναλφάβητος είναι κάποιος που δεν έμαθε ποτέ γραφή και ανάγνωση. Ο όρος «λειτουργικός αναλφαβητισμός», ωστόσο, αναφέρεται στην κατάσταση των ατόμων τα οποία, παρά τη φοίτησή τους σε σχολείο για κάποιο χρονικό διάστημα, δεν κατέκτησαν, κατά το διάστημα αυτό, τις ικανότητες γραφής, ανάγνωσης και αριθμητικής που το αντίστοιχο εκπαιδευτικό σύστημα θεωρεί ως βασικές και, ως εκ τούτου, δεν διαθέτουν επαρκείς γνώσεις ανάγνωσης και γραφής, δηλαδή δεν απέκτησαν ποτέ το αναγκαίο επίπεδο ανάγνωσης, γραφής και αριθμητικής ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της καθημερινής τους ζωής υπό συνθήκες ίσων ευκαιριών·

2.   αναφέρει ότι σύμφωνα με τα αποτελέσματα των ερευνών που διενεργήθηκαν υπό την αιγίδα του ΟΟΣΑ στο πλαίσιο του προγράμματος PISA, αυξάνονται τα ποσοστά των νέων με χαμηλές επιδόσεις στην ανάγνωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση: από 21,3 % το 2000 σε 24,1 % το 2006. Η ανησυχητική αυτή διαπίστωση απαιτεί μεγαλύτερη κινητοποίηση εκ μέρους των ευρωπαϊκών οργάνων·

3.   επισημαίνει ότι οι στόχοι του Σχεδίου «Εκπαίδευση και Κατάρτιση 2010» το οποίο προβλέπει τη μείωση κατά 20 % του ποσοστού μαθητών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες γραφής και ανάγνωσης, απέχουν πολύ από την υλοποίησή τους και πως αντίστοιχο ευρωπαϊκό επίπεδο αναφοράς θεσπίσθηκε κατά το νέο στρατηγικό πλαίσιο για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης («ΕΚ 2020»): το ποσοστό των 15χρονων που υστερούν στην ανάγνωση, τα μαθηματικά και τις επιστήμες να υποχωρήσει κάτω από το 15 % έως το 2020. Η ΕΤΠ εισηγείται επίσης να δοθεί σε ευρωπαϊκός ορισμός του αναλφαβητισμού·

4.   υπενθυμίζει ότι το τοπικό επίπεδο διακυβέρνησης είναι το πιο κατάλληλο για να σταθμίζει την έκταση του προβλήματος του λειτουργικού αναλφαβητισμού και να παρεμβαίνει για τη λύση του, διότι αποτελεί συχνά το πρώτο σημείο επαφής των λειτουργικά αναλφάβητών·

5.   επισημαίνει ότι το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο το οποίο υποστηρίζει στα περισσότερα κράτη μέλη της Ένωσης προγράμματα για την καταπολέμηση του λειτουργικού αναλφαβητισμού, αποτελεί κατάλληλο μέσο χρηματοδότησης αλλά δεν χρησιμοποιείται σωστά ή χρησιμοποιείται ελάχιστα, επειδή δεν υπάρχει πλαίσιο στρατηγικού προσανατολισμού στον τομέα αυτό·

6.   υπογραμμίζει ότι, λόγω της κρίσης στον τομέα της οικονομίας και της απασχόλησης, η απόκτηση καίριων δεξιοτήτων είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαία για την πρόσβαση στην αγορά εργασίας. Οι ικανότητες γραφής και ανάγνωσης συνιστούν πλέον τα βασικά προσόντα για το μέλλον, όπως αποδεικνύεται και από μελέτη που εκπόνησε το CEDEFOP το 2008, όπου προβλέπεται ότι, μέχρι το 2015, το 75 % των θέσεων εργασίας θα είναι θέσεις υψηλής ή μέσης ειδίκευσης·

7.   παρατηρεί ότι η στρατηγική της Λισσαβώνας, με την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επρόκειτο να γίνει η πιο προηγμένη οικονομία της γνώσης ανά την υφήλιο, είχε μέχρι στιγμής την τάση να εστιάζεται στα πιο ειδικευμένα άτομα. Όμως, μια οικονομία της γνώσης και της καινοτομίας, δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην πρωτοπορία των υπερειδικευμένων επαγγελματιών. Πρέπει όλο το δυναμικό της αγοράς εργασίας να διαθέτει τις βασικές ικανότητες που μπορούν να του εξασφαλίσουν την δια βίου μάθηση και κατάρτιση. Επιπλέον, οι οικονομικοί στόχοι αυτής της στρατηγικής είναι αδύνατο να επιτευχθούν όσο εξακολουθούν να υφίστανται στην Ευρώπη θύλακες σχετικής υπανάπτυξης. Η καταπολέμηση του λειτουργικού αναλφαβητισμού συνιστά, επομένως, και οικονομική επιταγή για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Να εξαλειφθούν τα στερεότυπα

8.   Η Επιτροπή των Περιφερειών και οι τοπικοί παράγοντες, λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι χρήσιμο να διευκρινιστούν τα χαρακτηριστικά εκείνων που πιθανόν πλήττονται από λειτουργικό αναλφαβητισμό, καθώς επίσης και ότι πρέπει να αποφεύγονται πιθανά στερεότυπα σχετικά με την κατάσταση αυτή, διατυπώνουν τις ακόλουθες παρατηρήσεις:

| — | Ο λειτουργικός αναλφαβητισμός δεν αφορά αποκλειστικά τους νέους διότι πλήττει όλες τις ηλικίες και κυρίως τα άτομα άνω των 45 ετών. |
| --- | --- |

—

Ο λειτουργικός αναλφαβητισμός δεν αφορά αποκλειστικά τους νέους διότι πλήττει όλες τις ηλικίες και κυρίως τα άτομα άνω των 45 ετών.

| — | Η κατανομή του λειτουργικού αναλφαβητισμού στους διάφορους τόπους είναι σύνθετη και δεν είναι εύκολο να γίνουν γενικεύσεις. Ωστόσο, οι στατιστικές δείχνουν σημαντική παρουσία σε αστικές ζώνες με φαινόμενα αποκλεισμού και σε αγροτικές ζώνες χωρίς μεγάλη πρόσβαση σε υπηρεσίες. |
| --- | --- |

—

Η κατανομή του λειτουργικού αναλφαβητισμού στους διάφορους τόπους είναι σύνθετη και δεν είναι εύκολο να γίνουν γενικεύσεις. Ωστόσο, οι στατιστικές δείχνουν σημαντική παρουσία σε αστικές ζώνες με φαινόμενα αποκλεισμού και σε αγροτικές ζώνες χωρίς μεγάλη πρόσβαση σε υπηρεσίες.

| — | Ο λειτουργικός αναλφαβητισμός δεν αφορά μόνο όσους αποκλείονται από την αγορά εργασίας, εφόσον έχει αποδειχθεί ότι το ήμισυ των λειτουργικά αναλφάβητων ατόμων έχουν εργασία. Επίσης: |
| --- | --- |

—

Ο λειτουργικός αναλφαβητισμός δεν αφορά μόνο όσους αποκλείονται από την αγορά εργασίας, εφόσον έχει αποδειχθεί ότι το ήμισυ των λειτουργικά αναλφάβητων ατόμων έχουν εργασία. Επίσης:

| — | Ο λειτουργικός αναλφαβητισμός δεν μπορεί να ταυτισθεί με τη μετανάστευση, διότι τα 3/4 των λειτουργικά αναλφάβητων μεταναστών μιλούν μόνο τη γλώσσα της χώρας υποδοχής μετά την παρέλευση πέντε ετών από την άφιξή τους. Η καταπολέμηση του λειτουργικού αναλφαβητισμού δεν πρέπει συνεπώς να συγχέεται με τη γλωσσική πολιτική για τους μετανάστες. Η καταπολέμηση του λειτουργικού αναλφαβητισμού αποτελεί ουσιαστική συνιστώσα της δια βίου μάθησης. |
| --- | --- |

—

Ο λειτουργικός αναλφαβητισμός δεν μπορεί να ταυτισθεί με τη μετανάστευση, διότι τα 3/4 των λειτουργικά αναλφάβητων μεταναστών μιλούν μόνο τη γλώσσα της χώρας υποδοχής μετά την παρέλευση πέντε ετών από την άφιξή τους. Η καταπολέμηση του λειτουργικού αναλφαβητισμού δεν πρέπει συνεπώς να συγχέεται με τη γλωσσική πολιτική για τους μετανάστες. Η καταπολέμηση του λειτουργικού αναλφαβητισμού αποτελεί ουσιαστική συνιστώσα της δια βίου μάθησης.

| — | Ο λειτουργικός αναλφαβητισμός παρουσιάζει άνιση κατανομή μεταξύ ανδρών και γυναικών στις διάφορες ηλικιακές ομάδες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, πρέπει να συνυπολογίζεται η συνιστώσα του φύλου, προκειμένου να δοθεί αποτελεσματική λύση στο πρόβλημα αυτό. |
| --- | --- |

—

Ο λειτουργικός αναλφαβητισμός παρουσιάζει άνιση κατανομή μεταξύ ανδρών και γυναικών στις διάφορες ηλικιακές ομάδες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, πρέπει να συνυπολογίζεται η συνιστώσα του φύλου, προκειμένου να δοθεί αποτελεσματική λύση στο πρόβλημα αυτό.

9.   υπενθυμίζει ότι ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, ο οποίος απέκτησε δεσμευτική νομική ισχύ από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισσαβώνας, διασφαλίζει στο άρθρο 14 το δικαίωμα της εκπαίδευσης και της πρόσβασης στην επαγγελματική και συνεχή κατάρτιση. Με δεδομένο ότι η ικανότητα ανάγνωσης και γραφής είναι θεμελιώδης συνισταμένη κάθε εκπαιδευτικής διαδικασίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να συμπληρώσει και να συντονίσει τη δράση των κρατών μελών προκειμένου να εντατικοποιήσει τις προσπάθειές της για καταπολέμηση του αναλφαβητισμού με στόχο το σεβασμό του δικαιώματος της εκπαίδευσης·

10.   υπενθυμίζει ότι τα προγράμματα δια βίου εκπαίδευσης πρέπει να αποδίδουν προτεραιότητα στην εκτίμηση των αναγκών κατάρτισης, κυρίως στη δημόσια διοίκηση και στις επιχειρήσεις, ώστε να εντοπίζονται τα λειτουργικά αναλφάβητα άτομα και να τους δίδεται η δυνατότητα να αποκτήσουν καίριες δεξιότητες. Πράγματι πολλά λειτουργικώς αναλφάβητα άτομα που έχουν απασχόληση, αναπτύσσουν στρατηγικές ώστε να αποφύγουν την αποκάλυψη του προβλήματος αυτού·

11.   ο λειτουργικός αναλφαβητισμός είναι αιτία αποκλεισμού και φτώχειας, δυσχεραίνει τη συμμετοχή των πολιτών στην εργασιακή δραστηριότητα, περιορίζει τη συμμετοχή τους στις δημοκρατικές και κοινωνικές διαδικασίες, βλάπτει δε σοβαρά την προσωπική ανέλιξη και την προάσπιση των δικαιωμάτων τους.

Β.   Προτεινόμενα μέτρα

Η πρόληψη, η ένταξη των νέων και η επαγγελματική εξέλιξη

Η Επιτροπή των Περιφερειών συνιστά τα εξής:

12.   να προαχθεί η ανταλλαγή ορθών πρακτικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο και ιδιαίτερα μεταξύ των τοπικών αρχών που έχουν το προβάδισμα στην ανάπτυξη στρατηγικών για την καταπολέμηση του λειτουργικού αναλφαβητισμού. Θα μπορούσε να δημιουργηθεί μόνιμο φόρουμ ορθών πρακτικών για την κατάρτιση καταλόγου ορθών πρακτικών. Στην περίπτωση στρατηγικών που πρέπει να αναπτυχθούν για τους νέους, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η τυπολογία των δυσχερειών ανάγνωσης, ώστε να βρεθεί λύση που θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες·

13.   να προστεθεί η καταπολέμηση του λειτουργικού αναλφαβητισμού στους οριζόντιους στόχους της αναθεωρημένης στρατηγικής της Λισσαβώνας μετά το 2010·

14.   να υποστηριχθούν, μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, οι επιχειρήσεις και οι δημόσιες διοικήσεις που καταρτίζουν προγράμματα για την κατάρτιση των υπαλλήλων που πλήττονται από το φαινόμενο του λειτουργικού αναλφαβητισμού και να ενταχθούν στα προγράμματα αυτά οι απαιτούμενες διαδικασίες διάγνωσης, με τις ύψιστες εγγυήσεις σεβασμού της προσωπικής ζωής του εργαζομένου και προστασίας της προσωπικότητάς του·

15.   να υποστηριχθούν πρωτοβουλίες κατάρτισης ενηλίκων που θα καλύπτουν τις ανάγκες των πολιτών σε κατάσταση λειτουργικού αναλφαβητισμού οι οποίοι δεν συμμετέχουν σε αμειβόμενη εργασιακή δραστηριότητα·

16.   να αποτελέσει η καταπολέμηση του λειτουργικού αναλφαβητισμού μέρος των ευρωπαϊκών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο·

17.   να υιοθετηθεί ένας ευρωπαϊκός ορισμός για τον αναλφαβητισμό που να περικλείει και τον λειτουργικό αναλφαβητισμό·

18.   να αναγνωρισθεί το περιφερειακό και το τοπικό επίπεδο ως τα επίπεδα που μπορούν να εξασφαλίσουν καλύτερα τη συνοχή των μέσων που διατίθενται για τους στρατηγικούς στόχους ή τα προγράμματα δράσης και να θεσπιστούν διαπεριφερειακοί και υπερ-περιφερειακοί μηχανισμοί συντονισμού, οι οποίοι θα εξασφαλίζουν μια συγκλίνουσα προσέγγιση κατά την εφαρμογή των μέσων αυτών. Θα πρέπει δε να έχουν τα επίπεδα αυτά την υποστήριξη των εθνικών και ευρωπαϊκών αρχών όσον αφορά τη χάραξη σχεδίων που παρέχουν σε όλους τη δυνατότητα να αποκτήσουν ικανότητες ανάγνωσης και γραφής καθώς και βασικές δεξιότητες. Πάνω απ' όλα πρέπει οι αρμόδιες εθνικές αρχές να φροντίσουν να συντονίσουν τους στρατηγικούς τους στόχους και τα προγράμματά τους. Πρέπει ουσιαστικά να καταστεί πιο ορατή η συμβολή του κράτους, των περιφερειακών αρχών, των παραγόντων της οικονομίας και της κοινωνίας των πολιτών·

19.   συνιστά να πρωτοστατήσουν οι περιφερειακές αρχές καταρτίζοντας προγράμματα κατάρτισης για το προσωπικό τους που πλήττεται από λειτουργικό αναλφαβητισμό, εντάσσοντας στα προγράμματα αυτά τις απαιτούμενες διαδικασίες διάγνωσης, καθώς και προγράμματα κατάρτισης για το προσωπικό που αντιμετωπίζει δυσκολίες κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του. Τα προγράμματα αυτά θα πρέπει να λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση από την Ευρωπαϊκή Ένωση·

20.   να αναπτυχθεί περαιτέρω η πρόληψη και η καταπολέμηση του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην εργασία:

| — | Σε επίπεδο επιχειρήσεων:
  ευαισθητοποιώντας τους διευθυντές επιχειρήσεων ως προς την πολιτική σύναψης συμβάσεων, τις κλαδικές και τις επαγγελματικές συμβάσεις εργασίας, με γνώμονα την ισότητα, ώστε να καταστεί εφικτή η εφαρμογή προγραμμάτων κατάρτισης, να διασφαλιστεί η επαγγελματική ανέλιξη και να αναγνωριστούν τα κεκτημένα επαγγελματικά δικαιώματα. |
| --- | --- |

—

Σε επίπεδο επιχειρήσεων:

ευαισθητοποιώντας τους διευθυντές επιχειρήσεων ως προς την πολιτική σύναψης συμβάσεων, τις κλαδικές και τις επαγγελματικές συμβάσεις εργασίας, με γνώμονα την ισότητα, ώστε να καταστεί εφικτή η εφαρμογή προγραμμάτων κατάρτισης, να διασφαλιστεί η επαγγελματική ανέλιξη και να αναγνωριστούν τα κεκτημένα επαγγελματικά δικαιώματα.

| — | Σε επίπεδο εργαζομένων:
  ενημερώνοντας τους εργαζόμενους για τα ατομικά τους δικαιώματα όσον αφορά την κατάρτιση και παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να απευθύνονται σε ειδικούς συμβούλους κατάρτισης που θα τους προσανατολίζουν ανάλογα. |
| --- | --- |

—

Σε επίπεδο εργαζομένων:

ενημερώνοντας τους εργαζόμενους για τα ατομικά τους δικαιώματα όσον αφορά την κατάρτιση και παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να απευθύνονται σε ειδικούς συμβούλους κατάρτισης που θα τους προσανατολίζουν ανάλογα.

21.   να προστεθεί στο πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Έτους για την καταπολέμηση της Φτώχειας και η καταπολέμηση του λειτουργικού αναλφαβητισμού ως παράγοντα που επιδεινώνει τον κοινωνικό αποκλεισμό·

22.   να ενισχυθεί η πρόσβαση των νέων σε έντυπα και ηλεκτρονικά περιοδικά και εφημερίδες, αλλά και η εκπαίδευσή τους σχετικά με τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ώστε να αναπτύξουν κριτικό πνεύμα και να εξοικειωθούν με την καλλιέργεια του γραπτού λόγου για την καλύτερη προσαρμογή τους στον σύγχρονο κόσμο·

23.   να διεξαχθεί εκστρατεία επικοινωνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μάστιγα αυτή. Μια τέτοια πρωτοβουλία θα μπορούσε να συμβάλει στην εξάλειψη του ταμπού του αναλφαβητισμού και να παρακινήσει τα ενδιαφερόμενα άτομα να ζητήσουν βοήθεια·

24.   να βελτιωθούν οι μηχανισμοί για την κατάρτιση των πολιτών που εμφανίζουν προβλήματα λειτουργικού αναλφαβητισμού και οι οποίοι, επειδή δεν ασκούν επαγγελματική δραστηριότητα, δεν διαγιγνώσκονται συνήθως ως λειτουργικώς αναλφάβητοι και κινδυνεύουν να μην περιληφθούν στα προγράμματα κατάρτισης. Πρόκειται για ομάδες όπως οι μακρόχρονα άνεργοι, όσοι ασχολούνται με οικιακές εργασίες κλπ.·

25.   να βελτιωθεί η παροχή διαρκούς κατάρτισης σε ομάδες αυτοαπασχολούμενων, λ.χ. μικρογεωργών και μικροϊδιοκτητών, ώστε να βελτιωθούν οι βασικές τους ικανότητες και να εξαλειφθεί ο λειτουργικός αναλφαβητισμός, ο οποίος συνιστά τροχοπέδη για την οικονομική ανάπτυξη ορισμένων παραγωγικών κλάδων·

26.   να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις γυναίκες, ιδίως στις ηλικιωμένες εργαζόμενες, μια ομάδα που ενδέχεται να εμφανίζει μεγαλύτερα ποσοστά λειτουργικού αναλφαβητισμού λόγω κάποιων φαινομένων αποκλεισμού·

27.   να προωθηθεί ένα ευρωπαϊκό σύστημα αξιολόγησης του αναλφαβητισμού, το οποίο θα περιλαμβάνει κοινούς δείκτες και μεθόδους αξιολόγησης για τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

28.   να προωθηθεί η ενοποίηση και ο συντονισμός των προσπαθειών που καταβάλλονται στα πλαίσια της διαρκούς κατάρτισης, της επίσημης κατάρτισης και της κατάρτισης ενηλίκων, ώστε να διαμορφωθεί μια κοινή στρατηγική για τη μείωση του λειτουργικού αναλφαβητισμού.

Γ.   Συμπεράσματα από την ανταλλαγή απόψεων με τους τοπικούς παράγοντες

29.   η καταπολέμηση του λειτουργικού αναλφαβητισμού αποτελεί ουσιαστικό μέρος της πολιτικής για τη δια βίου μάθηση (βασική και συνεχής κατάρτιση). Δεν ταυτίζεται με τη γλωσσική πολιτική που εφαρμόζεται για τους μετανάστες. Ο στόχος είναι να προαχθεί η πρόσβαση όλων στη γραφή, στην αριθμητική και στις βασικές δεξιότητες·

30.   με αυτόν τον τρόπο βελτιώνονται οι οικονομικές επιδόσεις των επιχειρήσεων και διευκολύνεται η επαγγελματική και προσωπική ανέλιξη των εργαζομένων. Όσοι αισθάνονται άνετα στην εργασία θα αισθάνονται ακόμη πιο άνετα και στη ζωή·

31.   με τη βασική κατάρτιση προβλέπονται οι αλλαγές αλλά και προλαμβάνεται η διακοπή της επαγγελματικής δραστηριότητας. Η βασική κατάρτιση βοηθά τους πιο ευάλωτους και προλαμβάνει τους κινδύνους κοινωνικού αποκλεισμού·

32.   η πολιτική πρόληψης και καταπολέμησης του λειτουργικού αναλφαβητισμού θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται σε μεγαλύτερο βαθμό στις πολιτικές κοινού δικαίου, ώστε κάθε πολιτική που αφορά τους πολίτες να συμβάλλει προς την κατεύθυνση αυτή άμεσα ή έμμεσα και με αδιάλειπτο τρόπο·

33.   σχεδόν δέκα χρόνια από την εγκαινίαση της στρατηγικής της Λισσαβώνας οι τοπικές και περιφερειακές αρχές, διαδραματίζουν ρόλο τόσο ως φορείς που παρέχουν τη δια βίου εκπαίδευση, όσο και ως παράγοντες της κοινωνικής και οικονομικής ζωής στα κράτη μέλη με την ιδιότητα του εργοδότη ή του παρόχου υπηρεσιών. Η μάστιγα του λειτουργικού αναλφαβητισμού πλήττει τις αρχές αυτές άμεσα ως παρόχους δημόσιων υπηρεσιών. Είναι απαραίτητο να ληφθούν υπόψη τα παραδείγματα ορθών πρακτικών που παρατίθενται στο παράρτημα, να ενθαρρυνθεί η ανταλλαγή εμπειριών, να ξεκινήσει ο διάλογος με τους ενδιαφερόμενους παράγοντες, ώστε οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές να συμμετέχουν στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση πρωτοβουλιών ευρωπαϊκού επιπέδου.

II.   ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

Γράφημα 2: Δεκαπεντάχρονοι με χαμηλές εκδόσεις στην ανάγνωση στην ΕΕ και σε ορισμένες τρίτες χώρες βάσει της κλίμακας PISA το 2000 και το 2006 (πηγή: ΟΟΣΑ)

Image

Παραδείγματα ορθών πρακτικών:

| — | Τηλεφωνικές υπηρεσίες υποστήριξης για την παροχή συμβουλών και την υπόδειξη πρωτοβουλιών όσον αφορά την ανάγνωση και τη γραφή. |
| --- | --- |

—

Τηλεφωνικές υπηρεσίες υποστήριξης για την παροχή συμβουλών και την υπόδειξη πρωτοβουλιών όσον αφορά την ανάγνωση και τη γραφή.

| — | Εκπόνηση προγραμμάτων κατάρτισης για ενήλικες, ειδικά προσαρμοσμένων σε ορισμένες κατηγορίες. |
| --- | --- |

—

Εκπόνηση προγραμμάτων κατάρτισης για ενήλικες, ειδικά προσαρμοσμένων σε ορισμένες κατηγορίες.

| — | Απονομή διπλωμάτων μετασχολικής φοίτησης σε συνεργασία με τα πανεπιστήμια. |
| --- | --- |

—

Απονομή διπλωμάτων μετασχολικής φοίτησης σε συνεργασία με τα πανεπιστήμια.

| — | Ανάπτυξη εκπαιδευτικών, πολιτιστικών και κοινωνικών δράσεων για τις οικογένειες ώστε να διευκολυνθεί η υποστήριξη των παιδιών και να προληφθεί η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου. |
| --- | --- |

—

Ανάπτυξη εκπαιδευτικών, πολιτιστικών και κοινωνικών δράσεων για τις οικογένειες ώστε να διευκολυνθεί η υποστήριξη των παιδιών και να προληφθεί η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου.

| — | Εφαρμογή πολιτιστικών πρακτικών για τους πλανόβιους και τις οικογένειές τους στα πλαίσια προγραμμάτων για τις οικογένειες. |
| --- | --- |

—

Εφαρμογή πολιτιστικών πρακτικών για τους πλανόβιους και τις οικογένειές τους στα πλαίσια προγραμμάτων για τις οικογένειες.

| — | Προαγωγή της ανάγνωσης ως μέσο πρόληψης του λειτουργικού αναλφαβητισμού στις αγροτικές περιοχές. |
| --- | --- |

—

Προαγωγή της ανάγνωσης ως μέσο πρόληψης του λειτουργικού αναλφαβητισμού στις αγροτικές περιοχές.

| — | Ανάπτυξη εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων προληπτικού χαρακτήρα για νήπια και παιδιά στις βιβλιοθήκες. |
| --- | --- |

—

Ανάπτυξη εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων προληπτικού χαρακτήρα για νήπια και παιδιά στις βιβλιοθήκες.

| — | Εκπαίδευση των γονέων για την παρακολούθηση της σχολικής φοίτησης των παιδιών τους. |
| --- | --- |

—

Εκπαίδευση των γονέων για την παρακολούθηση της σχολικής φοίτησης των παιδιών τους.

| — | Πρόσβαση των κρατουμένων στην καλλιέργεια της γνώσης. |
| --- | --- |

—

Πρόσβαση των κρατουμένων στην καλλιέργεια της γνώσης.

| — | Υποστήριξη για την επαγγελματική ένταξη των νέων που φοιτούν σε σχολείο, αλλά αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες όσον αφορά τις βασικές γνώσεις. |
| --- | --- |

—

Υποστήριξη για την επαγγελματική ένταξη των νέων που φοιτούν σε σχολείο, αλλά αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες όσον αφορά τις βασικές γνώσεις.

| — | Απόκτηση βασικών γνώσεων και ένταξη μέσω εργαστηρίων που χρησιμοποιούν ψηφιακά μέσα. |
| --- | --- |

—

Απόκτηση βασικών γνώσεων και ένταξη μέσω εργαστηρίων που χρησιμοποιούν ψηφιακά μέσα.

| — | Εκπόνηση εξατομικευμένων προγραμμάτων βασικής κατάρτισης για τους μισθωτούς. |
| --- | --- |

—

Εκπόνηση εξατομικευμένων προγραμμάτων βασικής κατάρτισης για τους μισθωτούς.

| — | Εφαρμογή προγραμμάτων βασικής κατάρτισης για τους υπαλλήλους των τοπικών αρχών. |
| --- | --- |

—

Εφαρμογή προγραμμάτων βασικής κατάρτισης για τους υπαλλήλους των τοπικών αρχών.

| — | Πρόσβαση των εργαζομένων στη γεωργία σε βασικές γνώσεις του πρώτου επιπέδου ειδίκευσης. |
| --- | --- |

—

Πρόσβαση των εργαζομένων στη γεωργία σε βασικές γνώσεις του πρώτου επιπέδου ειδίκευσης.

| — | Προσδιορισμός των αναγκών των εργαζομένων για βασική κατάρτιση στη θέση εργασίας τους. |
| --- | --- |

—

Προσδιορισμός των αναγκών των εργαζομένων για βασική κατάρτιση στη θέση εργασίας τους.

| — | Κατάρτιση σε τομείς βασικών γνώσεων εντός των επιχειρήσεων. |
| --- | --- |

—

Κατάρτιση σε τομείς βασικών γνώσεων εντός των επιχειρήσεων.

| — | Ευαισθητοποίηση των αρμόδιων φορέων λήψης αποφάσεων. |
| --- | --- |

—

Ευαισθητοποίηση των αρμόδιων φορέων λήψης αποφάσεων.

| — | Ανάπτυξη στρατηγικών και σχεδίων δράσης περιφερειακού επιπέδου σε συνεργασία με τοπικούς φορείς. |
| --- | --- |

—

Ανάπτυξη στρατηγικών και σχεδίων δράσης περιφερειακού επιπέδου σε συνεργασία με τοπικούς φορείς.

| — | Ενίσχυση του δικαιώματος στην κατάρτιση εντός των επιχειρήσεων. |
| --- | --- |

—

Ενίσχυση του δικαιώματος στην κατάρτιση εντός των επιχειρήσεων.

| — | Εδραίωση των βασικών δεξιοτήτων των μαθητευόμενων στα πλαίσια των προγραμμάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και αναγνώρισης της αποκτώμενης πείρας. |
| --- | --- |

—

Εδραίωση των βασικών δεξιοτήτων των μαθητευόμενων στα πλαίσια των προγραμμάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και αναγνώρισης της αποκτώμενης πείρας.

| — | Κατάρτιση για την απόκτηση βασικών γνώσεων στις επιχειρήσεις με στόχο τη διασφάλιση της ομαλής εξέλιξης της επαγγελματικής εκπαίδευσης. |
| --- | --- |

—

Κατάρτιση για την απόκτηση βασικών γνώσεων στις επιχειρήσεις με στόχο τη διασφάλιση της ομαλής εξέλιξης της επαγγελματικής εκπαίδευσης.

| — | Καθιέρωση συστημάτων εναλλασσόμενης κατάρτισης και εργασίας, ώστε να βελτιωθεί η μετάβαση από το σχολείο στην εργασία. |
| --- | --- |

—

Καθιέρωση συστημάτων εναλλασσόμενης κατάρτισης και εργασίας, ώστε να βελτιωθεί η μετάβαση από το σχολείο στην εργασία.

| — | Κατάρτιση για την απόκτηση γνώσεων σχετικά με τις νέες τεχνολογίες πληροφόρησης και επικοινωνίας (ΤΠΕ) και το Διαδίκτυο. |
| --- | --- |

—

Κατάρτιση για την απόκτηση γνώσεων σχετικά με τις νέες τεχνολογίες πληροφόρησης και επικοινωνίας (ΤΠΕ) και το Διαδίκτυο.

| — | Δημιουργία υπηρεσιών υποδοχής του κοινού για την καλύτερη κατανόηση της λειτουργίας των μέσων μαζικής μεταφοράς και |
| --- | --- |

—

Δημιουργία υπηρεσιών υποδοχής του κοινού για την καλύτερη κατανόηση της λειτουργίας των μέσων μαζικής μεταφοράς και

| — | Προγράμματα διάγνωσης του λειτουργικού αναλφαβητισμού στις τοπικές αρχές. |
| --- | --- |

—

Προγράμματα διάγνωσης του λειτουργικού αναλφαβητισμού στις τοπικές αρχές.

Βρυξέλλες, 10 Φεβρουαρίου 2010

Η Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Mercedes BRESSO

---

| 1.7.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 175/31 |
| --- | --- | --- | --- |

1.7.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 175/31

---

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Πράσινη βίβλος για την προώθηση της μαθησιακής κινητικότητας των νέων»

(2010/C 175/08)

I.   ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

1.   εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρωτοβουλία της Επιτροπής να δρομολογήσει, με την ευκαιρία της Πράσινης Βίβλου με θέμα «Προώθηση της μαθησιακής κινητικότητας των νέων», μια συζήτηση σε όλη την ΕΕ σχετικά με τις ευκαιρίες βελτίωσης της κινητικότητας, τον εντοπισμό των φραγμών στη διασυνοριακή κινητικότητα των νέων και την υπογράμμιση της χρησιμότητας των εμπειριών κινητικότητας·

2.   επαναλαμβάνει τη στήριξή της στην κινητικότητα στο εσωτερικό της Ευρώπης και συμφωνεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο ότι οι περίοδοι σπουδών στο εξωτερικό πρέπει σταδιακά να γίνουν ο κανόνας για τους νέους Ευρωπαίους και όχι να παραμείνουν η εξαίρεση·

3.   επισημαίνει ότι η προώθηση της κινητικότητας των σπουδαστών και των εκπαιδευτικών αποτελεί καίριο χαρακτηριστικό της εκπαιδευτικής συνεργασίας στην Ευρώπη, καθώς και έναν από τους ρητούς στόχους της δραστηριότητας της ΕΕ στον τομέα της εκπαίδευσης·

4.   θεωρεί ότι, στο πλαίσιο αυτό, η εξέταση του ζητήματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο παρουσιάζει σημαντική ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία και μπορεί να προσδώσει ισχυρή ώθηση για τη διαμόρφωση ευρωπαϊκών, εθνικών, περιφερειακών και τοπικών προγραμμάτων, μέσων και πρωτοβουλιών για την προώθηση της διασυνοριακής κινητικότητας των νέων για εκπαιδευτικούς σκοπούς·

5.   θεωρεί ότι θα ωφελήσει σημαντικά η πιο εμπεριστατωμένη ανταλλαγή αναλυτικών πληροφοριών και εμπειριών μεταξύ των κρατών μελών και, στο πλαίσιο αυτό, αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη διάδοση των βέλτιστων πρακτικών των κρατών μελών από την Επιτροπή·

6.   συμφωνεί με την ευρεία προσέγγιση της Πράσινης Βίβλου, η οποία επικεντρώνεται στην κατάσταση όλων των νέων σε διάφορα εκπαιδευτικά πλαίσια και περιλαμβάνει όλες τις πτυχές της τυπικής, της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης·

7.   επισημαίνει τη σημαντική συμβολή των περιφερειακών και των τοπικών αρχών στην προώθηση της μαθησιακής κινητικότητας, ιδιαίτερα όσον αφορά την πληροφόρηση, την παροχή συμβουλών και την ευαισθητοποίηση, αλλά και, στις περισσότερες περιπτώσεις, στη διασφάλιση της ποιότητας και στην παροχή χρηματοδότησης·

Η αυξανόμενη σπουδαιότητα της μαθησιακής κινητικότητας

8.   συμφωνεί με την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι η κινητικότητα για εκπαιδευτικούς σκοπούς (δηλ. μια περίοδος σπουδών στο εξωτερικό για την απόκτηση νέων δεξιοτήτων και ικανοτήτων) είναι μία από τις βασικές δυνατότητες με τις οποίες οι νέοι μπορούν να επιτύχουν προσωπική ολοκλήρωση, να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέες γνώσεις, να βελτιώσουν τη γλωσσομάθειά τους, να αποκτήσουν διαπολιτιστικές ικανότητες και να βελτιώσουν τις δυνατότητες επιτυχίας τους στην αγορά εργασίας·

9.   είναι πεπεισμένη ότι σε μια εποχή ολοένα εντονότερης παγκοσμιοποίησης και διασυνοριακής δικτύωσης όλων των τομέων του βίου και της εργασίας, οι διαπολιτιστικές δεξιότητες, η γλωσσομάθεια και οι διεθνείς γνώσεις θα συνεχίσουν να αποκτούν μεγαλύτερη σημασία·

10.   συμφωνεί με την Επιτροπή ότι η κινητικότητα ενισχύει τη βαθύτερη κατανόηση της ευρωπαϊκής ταυτότητας, την έννοια της ευρωπαϊκής ιθαγένειας και την καταπολέμηση της ξενοφοβίας. Επίσης, συμβάλλει στη διάδοση της γνώσης, γεγονός το οποίο αποτελεί και το κλειδί για το μέλλον της Ευρώπης ως κοινωνίας που βασίζεται στη γνώση·

11.   συμφωνεί με την Επιτροπή ότι η κινητικότητα για εκπαιδευτικούς σκοπούς πρέπει να αποτελεί μόνιμο στοιχείο της ευρωπαϊκής ταυτότητας και ευκαιρία για όλους τους νέους της Ευρώπης, έτσι ώστε να συμβάλλει στην ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην ανάπτυξη μιας κοινωνίας της γνώσης και στην προώθηση των στόχων της στρατηγικής της Συνθήκης της Λισσαβώνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση·

12.   συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι, συνολικά, ο αριθμός των νέων που μετακινούνται στο εξωτερικό για λόγους εκπαίδευσης ή κατάρτισης είναι ακόμη πολύ μικρός, αλλά επισημαίνει ότι η Πράσινη Βίβλος δεν αναφέρεται στα πολυάριθμα οικονομικά και οργανωτικά μέσα υπέρ της κινητικότητας που υφίστανται εκτός των ευρωπαϊκών προγραμμάτων·

13.   τονίζει ότι τα κράτη μέλη και οι τοπικές και περιφερειακές αρχές, τα σχολεία, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και διάφορες οργανώσεις κατάρτισης και νεολαίας, επιχειρήσεις, ενώσεις και σύλλογοι προωθούν ποικίλα μέτρα κινητικότητας που εξυπηρετούν τους σκοπούς της τυπικής, της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης·

14.   επισημαίνει ότι, συχνά, τα μικρά σχέδια κινητικότητας που διαμορφώνονται σε τοπικό, περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο έχουν αποφασιστικό αντίκτυπο και συμβάλλουν στην ενίσχυση του ευρωπαϊκού τρόπου σκέψης, στην ενεργό βίωση της ιθαγένειας της Ένωσης και στη δημοκρατία·

Οι προϋποθέσεις για την εντονότερη κινητικότητα των νέων

15.   θεωρεί ότι η ύπαρξη συνολικών και στοχοθετημένων πληροφοριών, καθώς και η εξειδικευμένη, επιτόπια προσωπική παροχή συμβουλών, αποτελούν κεντρικό κριτήριο για την υλοποίηση και την επιτυχία μιας περιόδου κινητικότητας·

16.   θεωρεί ότι υπάρχει ανάγκη πρόσθετης πληροφόρησης ιδίως όσον αφορά τα μέτρα για την ενίσχυση της κινητικότητας εκτός των ευρωπαϊκών προγραμμάτων και, στο πλαίσιο αυτό, πιστεύει ότι θα είναι χρήσιμες οι συνθετικές παρουσιάσεις τέτοιων προγραμμάτων των κρατών μελών, π.χ. με τη μορφή εγχειριδίων, αλλά και με ηλεκτρονικά μέσα·

17.   θεωρεί ότι, παράλληλα με την ποιότητα, τη διαφάνεια, τη συμβατότητα και την αποδοχή των ξένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων και πτυχίων, η προθυμία για κινητικότητα εξαρτάται κυρίως από το θεσμικό και κοινωνικό πλαίσιο, καθώς και από οικονομικούς παράγοντες·

18.   θεωρεί απαραίτητο να ανακαλύψουν οι νέοι τα πολυάριθμα πλεονεκτήματα μιας περιόδου κινητικότητας, να λάβουν υπόψη τους τις υφιστάμενες δυνατότητες στήριξης και να πεισθούν για τη χρησιμότητα μιας τέτοιας περιόδου κινητικότητας·

19.   επισημαίνει ότι ορισμένοι φραγμοί στην κινητικότητα μπορούν να εξαλειφθούν από εξωτερική δράση μόνο σε περιορισμένο βαθμό και υπογραμμίζει την πεποίθησή της ότι για την προώθηση της κινητικότητας απαιτούνται περισσότερη προθυμία, χρόνος, προσπάθειες και αποδοχή από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη·

20.   εκφράζει τη λύπη της διότι η Πράσινη Βίβλος δεν περιλαμβάνει αναφορά στην ατομική ευθύνη των νέων, οι οποίοι, παρά τους φραγμούς που υφίστανται στην κινητικότητα, θα πρέπει να επιδείξουν προσωπική βούληση για δέσμευση και πνεύμα πρωτοβουλίας, π.χ. με τη συμμετοχή τους σε οργανωμένα προγράμματα ανταλλαγών προκειμένου να ξεπεράσουν τα υφιστάμενα εμπόδια. Σχετικά, επισημαίνει τη σημασία των μέτρων για την αφύπνιση και την προαγωγή της ατομικής πρωτοβουλίας των νέων·

21.   εκφράζει επίσης τη λύπη της διότι η Πράσινη Βίβλος δεν επισημαίνει τον σημαντικό ρόλο των γονέων, δεδομένου ότι η προθυμία για σπουδές στο εξωτερικό διδάσκεται από την οικογένεια σε νεαρή ηλικία· τούτο όμως προϋποθέτει ότι οι γονείς γνωρίζουν το σημαντικό όφελος της διαμονής στο εξωτερικό, προτρέπουν τα παιδιά τους να μεταβούν για μια περίοδο στο εξωτερικό και τα στηρίζουν, αν μπορούν, στην προετοιμασία και την εφαρμογή των σχεδίων τους· στο πλαίσιο αυτό, σημαντική πρόκληση είναι να προσεγγιστούν οι κατηγορίες πληθυσμού που ευρίσκονται σε οικονομικά μειονεκτική θέση, καθώς και αυτές με χαμηλή μόρφωση·

22.   τάσσεται σαφώς υπέρ της εντονότερης συμμετοχής στα προγράμματα κινητικότητας, τα οποία ενδεχομένως θα πρέπει να λαμβάνουν υψηλότερες πιστώσεις, των οικονομικά ή κοινωνικά μειονεκτουσών ομάδων, των ατόμων με ειδικές ανάγκες και των νέων που προέρχονται από τη μετανάστευση, δεδομένου ότι οι κατηγορίες αυτές συχνά αντιμετωπίζουν εμπόδια·

23.   προειδοποιεί, ωστόσο, ότι η δικαιολογημένη έκκληση για την ανάπτυξη της διασυνοριακής κινητικότητας για μαθησιακούς σκοπούς δεν πρέπει να οδηγεί σε παραμέληση των υπόλοιπων υποχρεώσεων και αναγκών της δευτεροβάθμιας και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, των οργανισμών κατάρτισης και άλλων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, π.χ. όσον αφορά τον προγραμματισμό του σχολικού έτους ή ακόμη τη μακροχρόνια διοργάνωση της μαθησιακής διαδικασίας, εις βάρος της ποιότητας της κατάρτισης·

24.   τάσσεται υπέρ της συνέχισης των κοινοτικών προγραμμάτων προώθησης της κινητικότητας και μετά το 2013 και καλεί την Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να προβλέψουν εγκαίρως επαρκείς πόρους κατά τη διαμόρφωση του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2014-2020·

25.   εκφράζει την ικανοποίησή της διότι η Πράσινη Βίβλος επαναλαμβάνει τη σημαντική συμβολή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στην προώθηση της κινητικότητας· συνεπώς, καλεί την Επιτροπή να συνεκτιμήσει εντονότερα τον βασικό αυτό ρόλο των τοπικών και των περιφερειακών αρχών κατά την επεξεργασία και την υλοποίηση των προγραμμάτων κινητικότητας με τη συνεχή συμπερίληψή τους στην κατάρτιση των προγραμμάτων·

26.   ζητεί να αντικατοπτρίζεται στο κοινοτικό πρόγραμμα για τη διά βίου μάθηση η φιλοδοξία προώθησης της διεπαγγελματικής κινητικότητας των νέων· για παράδειγμα, με τον τρόπο αυτό, σπουδαστές από όλους τους τύπους σχολείων να έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν στήριξη για περιόδους πρακτικής άσκησης σε επιχειρήσεις ή άλλα εξωσχολικά ιδρύματα στο εξωτερικό·

27.   συνιστά να περιοριστεί σημαντικά το διοικητικό κόστος που συνεπάγονται τα κοινοτικά μέτρα υπέρ της κινητικότητας και να απλοποιηθούν τα μακροσκελή έντυπα αίτησης·

28.   επισημαίνει στις αρμόδιες αρχές σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο ότι οι πόροι που απελευθερώνονται από τον τομέα της εκπαίδευσης εξαιτίας της υπογεννητικότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ θα μπορούσαν να διατεθούν στον τομέα της εκπαίδευσης και να χρησιμοποιηθούν για ποσοτική και ποιοτική προώθηση της κινητικότητας για μαθησιακούς σκοπούς·

29.   ενθαρρύνει τα κράτη μέλη και τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να υιοθετήσουν, στους τομείς αρμοδιότητας και ευθύνης τους, κανόνες που να στηρίζουν την κινητικότητα και να συμβάλλουν στην εξάλειψη των σχετικών εμποδίων·

30.   πιστεύει ότι οι μακροπεριφέρειες, οι οποίες διαδραματίζουν έναν ολοένα σημαντικότερο ρόλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 κρατών μελών, μπορούν επίσης να συμβάλουν σημαντικά στην προαγωγή της μαθησιακής κινητικότητας·

31.   συνιστά να συμβάλλουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές στη μη τυπική μάθηση μέσω μέτρων κινητικότητας στο πλαίσιο εταιρικών σχέσεων μεταξύ δήμων ή περιφερειών·

32.   θεωρεί ότι σε μια ολοένα και πιο παγκοσμιοποιημένη κοινωνία της γνώσης είναι απαραίτητο να επισημανθεί σε μεγαλύτερο βαθμό στους εκπαιδευτικούς, στους εκπαιδευτές, στους εργοδότες και στο ευρύ κοινό η σημασία των διεθνών δεξιοτήτων·

Μια νέα σύμπραξη για την κινητικότητα

33.   συμφωνεί με την άποψη της Επιτροπής ότι, προκειμένου να επιτευχθεί σημαντική αύξηση των ευκαιριών κινητικότητας για τους νέους, χρειάζεται συντονισμένη δράση σε όλους τους τομείς· συνεπώς, απαιτείται μια νέα σύμπραξη όπου οι δημόσιες αρχές θα συνεργάζονται με την κοινωνία των πολιτών, τις επιχειρήσεις και πληθώρα άλλων φορέων στους τομείς της εκπαίδευσης και της νεολαίας·

34.   ζητεί να καταβληθούν προσπάθειες σε όλους τους τομείς και σε όλα τα επίπεδα προκειμένου να αξιοποιηθεί το υφιστάμενο δυναμικό κινητικότητας και να εξευρεθούν νέοι τρόποι προώθησής της·

35.   συμφωνεί με την Επιτροπή ότι οι «πολλαπλασιαστές» –όπως εκπαιδευτικοί, εκπαιδευτές ή νέοι εργαζόμενοι και όσοι έχουν συμμετάσχει στο παρελθόν σε δράσεις κινητικότητας– διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην προώθηση της κινητικότητας των νέων και, συνεπώς, συνιστά να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στον σημαντικό ρόλο των συντελεστών αυτών στα πλαίσια των μελλοντικών προσκλήσεων για υποβολή προσφορών και των μελλοντικών γενεών προγραμμάτων·

36.   εκφράζει την ικανοποίησή της για τη νέα δράση COMENIUS Regio, που διευκολύνει τη συμμετοχή εξωσχολικών φορέων, και επιδιώκει να προωθήσει την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα των σχολείων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, έτσι ώστε οι εταίροι να συνεργάζονται σε ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος, να ανταλλάσσουν εμπειρίες και να αναπτύσσουν μόνιμες δομές συνεργασίας·

37.   εκφράζει τις επιφυλάξεις της όσον αφορά την έκκληση της Επιτροπής υπέρ της συνεργασίας των ευρωπαϊκών, εθνικών και περιφερειακών αρχών με τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, τους φορείς της κοινωνίας των πολιτών και τις τοπικές αρχές, για τη συγκέντρωση των χρηματοδοτικών πόρων, εξαιτίας της κατανομής των αρμοδιοτήτων στον τομέα της εκπαίδευσης, καθώς και της ετερογένειας των φορέων στον τομέα αυτό·

38.   επισημαίνει ότι ο συνδυασμός χρηματοδοτικών πόρων δεν θα οδηγήσει σε αύξηση του συνολικού διαθέσιμου ποσού· συνεπώς, τάσσεται κατά προτεραιότητα υπέρ της ποιοτικής ανάπτυξης των υφιστάμενων προγραμμάτων και της βελτιωμένης ενημέρωσης σχετικά με την υφιστάμενη προσφορά·

39.   καλεί τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές, κατά την προώθηση της κινητικότητας για μαθησιακούς σκοπούς, να μην υλοποιούν σχέδια μόνο στο πλαίσιο του προγράμματος της διά βίου μάθησης, αλλά να εξετάζουν αναλυτικά σε ποιο βαθμό τα μέτρα υπέρ της κινητικότητας (π.χ. στο πλαίσιο διμερών και πολυμερών συμπράξεων των περιφερειών στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης) μπορούν να χρηματοδοτηθούν από τους πόρους των διαρθρωτικών ταμείων·

40.   καλεί τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης να διερευνήσουν νέες μορφές συνεργασίας μεταξύ των δημοσίων φορέων και του ιδιωτικού τομέα με σκοπό την προώθηση της κινητικότητας·

41.   καλεί τις επιχειρήσεις να συμβάλουν στην προαγωγή της κινητικότητας, ιδίως στους τομείς της επαγγελματικής κατάρτισης και επιμόρφωσης και της έρευνας, να στηρίξουν τα μέτρα υπέρ της κινητικότητας των μαθητευομένων παρά τις ενίοτε σημαντικές διαρθρωτικές διαφορές που υφίστανται μεταξύ των συστημάτων επαγγελματικής κατάρτισης και να επενδύσουν στη γνώση και τις δεξιότητες, ακόμη και σε αυτούς τους οικονομικά χαλεπούς καιρούς·

42.   υπενθυμίζει ότι υποστηρίζει την πιλοτική πρωτοβουλία για ένα πρόγραμμα Erasmus για τους αιρετούς εκπροσώπους (1) των τοπικών και των περιφερειακών αρχών, το οποίο θα τους προσφέρει τη δυνατότητα να διευρύνουν τις γνώσεις τους, να αποκτήσουν νέες εμπειρίες και να ανταλλάξουν βέλτιστες πρακτικές·

43.   είναι της άποψης ότι η εικονική κινητικότητα μπορεί μόνο να συνοδεύσει και όχι να αντικαταστήσει την πραγματική· ωστόσο, είναι πεπεισμένη ότι μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην πραγματική κινητικότητα διευκολύνοντας σε μεγάλο βαθμό την προετοιμασία των νέων για την περίοδο πραγματικής κινητικότητας και βελτιώνοντας σταθερά την ποιότητά της·

Ορισμός στόχων κινητικότητας σε ευρωπαϊκό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο

44.   επισημαίνει τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 12ης Μαΐου 2009 όσον αφορά το στρατηγικό πλαίσιο για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, σύμφωνα με τα οποία ζητήθηκε από την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση για τη διαμόρφωση δεικτών και επιπέδων αναφοράς μέσων ευρωπαϊκών επιδόσεων («Ευρωπαϊκά κριτήρια αξιολόγησης») έως τα τέλη του 2010, συνεκτιμώντας τις ποσοτικές και τις ποιοτικές πτυχές, και αναμένει τα αποτελέσματα των εργασιών αυτών με μεγάλο ενδιαφέρον·

45.   επισημαίνει ότι τα ευρωπαϊκά κριτήρια αξιολόγησης δεν περιλαμβάνουν εθνικούς στόχους και δεν απαιτούν τη λήψη αποφάσεων από τις εκάστοτε κυβερνήσεις, αν και τα εθνικά μέτρα που υιοθετήθηκαν με βάση τις εθνικές προτεραιότητες συμβάλλουν στην επίτευξη των επιδιωκόμενων επιπέδων αναφοράς·

46.   επισημαίνει, ενόψει της πρότασης της Επιτροπής ότι, επιπροσθέτως των ευρωπαϊκών κριτηρίων αξιολόγησης, θα πρέπει να θεσπιστούν και χωριστά κριτήρια αξιολόγησης για τις περιφέρειες, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, τα σχολεία, τις επιχειρήσεις και τις ενώσεις, ότι η θέσπιση εθνικών ή περιφερειακών κριτηρίων αξιολόγησης εμπίπτει στην εθνική αρμοδιότητα·

47.   τονίζει ακόμη ότι η διαμόρφωση νέων δεικτών και κριτηρίων αξιολόγησης ενδέχεται, υπό ορισμένες συνθήκες, να οδηγήσει σε σημαντικό οικονομικό και διοικητικό φόρτο στις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές και, συνεπώς, λόγω των προσπαθειών της Επιτροπής υπέρ της μείωσης της γραφειοκρατίας, τα μέτρα αυτά θα πρέπει να τίθενται σε εφαρμογή μόνον εάν τα αποτελέσματα μιας ανάλυσης κόστους-οφέλους είναι θετικά·

48.   ζητεί από την Επιτροπή, αμέσως μόλις αξιολογηθούν τα αποτελέσματα της διαβούλευσης, να προβεί σε απογραφή των δοκιμασμένων μεθόδων και να παρουσιάσει συγκεκριμένες, πρακτικές λύσεις για τα υφιστάμενα προβλήματα· επίσης, η απογραφή θα πρέπει να διατεθεί στους υπεύθυνους για τη λήψη αποφάσεων σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο·

Βρυξέλλες, 10 Φεβρουαρίου 2010

Η Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Mercedes BRESSO

---

(1)  Πράσινη Βίβλος της Επιτροπής των Περιφερειών για την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, CDR/89/2009.

1

---

| 1.7.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 175/35 |
| --- | --- | --- | --- |

1.7.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 175/35

---

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Το Ίντερνετ των πραγμάτων και περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα»

(2010/C 175/09)

I.   ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

1.   χαιρετίζει την πρωτοβουλία της Επιτροπής να επανεξετάσει την εφαρμογή της οδηγίας για την περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα (ΠΔΤ) και να προωθήσει το σχέδιο δράσης για το Ίντερνετ των πραγμάτων (ΙΤΠ), καθώς και οι δύο αυτές δράσεις μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμα μέσα στην υπηρεσία των πολιτών, των επιχειρήσεων και της δημόσιας διοίκησης και να συμβάλουν στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στη βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων υπηρεσιών·

2.   τονίζει τη σημασία που έχει η περαιτέρω χρήση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα για εμπορικούς και άλλους σκοπούς, και η επένδυση στην έρευνα για τη στήριξη ειδικών δραστηριοτήτων και την ανάπτυξη μελλοντικών εφαρμογών με σκοπό την ενίσχυση της αξίας του ΙΤΠ·

3.   τονίζει τη σημασία των τοπικών και περιφερειακών αρχών για την ευρωπαϊκή κοινωνία της πληροφορίας, σύμφωνα με τη στρατηγική i2010, δεδομένου ότι αποτελούν την κινητήρια δύναμη της οικονομικής ανάπτυξης σε τοπικό επίπεδο και παράγουν, χρησιμοποιούν και κατέχουν πολλά προϊόντα ψηφιακής πληροφορίας και υπηρεσίες. Για τον λόγο αυτό, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές (ΤΠΑ) πρέπει να συμμετέχουν πλήρως και με αποτελεσματικό τρόπο στη διαχείριση και την ανάπτυξη του ΙΤΠ·

4.   επισημαίνει ότι, σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, το Ίντερνετ των πραγμάτων μπορεί να ενισχύσει την ποιότητα της ζωής και την κοινωνική και οικονομική δραστηριότητα των πολιτών, να τονώσει την περιφερειακή ανάπτυξη και τις τοπικές επιχειρήσεις και να παρέχει πιο αποτελεσματικές και εξατομικευμένες δημόσιες υπηρεσίες στους πολίτες. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι με τους οποίους οι περιφέρειες και οι δήμοι μπορούν να βοηθήσουν ούτως ώστε να διασφαλιστεί η πλήρης αξιοποίηση του δυναμικού αυτού. Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές συγκαταλέγονται στους φορείς που επωφελούνται περισσότερο από τις αρχές διαχείρισης του ΙΤΠ και αποτελούν την βασική κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη και την εφαρμογή του·

5.   ζητά να εξευρεθούν κατάλληλες λύσεις για τη συλλογή και τη διαχείριση πληροφοριών του δημόσιου τομέα, ενώ ταυτόχρονα λαμβάνονται υπόψη οι πολιτιστικές και διοικητικές διαφορές που υφίστανται μεταξύ των κρατών μελών αλλά και των τοπικών και περιφερειακών φορέων·

6.   τονίζει το ρόλο της απαιτούμενης υλικοτεχνικής υποστήριξης για την επεξεργασία του μεγάλου όγκου δεδομένων που θα χρησιμοποιηθούν από τις εφαρμογές που αναπτύσσονται και χρησιμοποιούνται από την δημόσια διοίκηση·

7.   επιδοκιμάζει το γεγονός ότι η οδηγία για την περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα επιχειρεί να ελαχιστοποιήσει την πρόσθετη διοικητική επιβάρυνση των δημοσίων αρχών που συνεπάγεται η διαθεσιμότητα των πληροφοριών αυτών·

8.   τονίζει τη σημασία και την ανάγκη θέσπισης κοινών κανόνων και πρακτικών που να διέπουν την περαιτέρω χρήση και εκμετάλλευση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι ίδιοι βασικοί όροι εφαρμόζονται σε όλους τους συντελεστές στην ευρωπαϊκή αγορά πληροφοριών, ότι οι όροι για την περαιτέρω χρήση αυτών των πληροφοριών είναι πιο διαφανείς, και ότι εξαλείφονται οι στρεβλώσεις της εσωτερικής αγοράς·

9.   τονίζει την ανάγκη να προωθηθεί η ηλεκτρονική ένταξη, δηλαδή η κοινωνία της πληροφορίας χωρίς αποκλεισμούς, η οποία πρέπει να είναι δίκαιη σε περιφερειακό και κοινωνικό επίπεδο, και να χρησιμοποιεί τις ΤΠΕ στο πλαίσιο του ευρύτερου πεδίου του Ίντερνετ των πραγμάτων για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και τη βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών·

10.   υποστηρίζει ότι πρέπει να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη των εργαστηρίων στην Ευρώπη, με κοινή χρηματοδότηση από πανεπιστήμια και ιδιωτικές εταιρείες, προκειμένου να ενισχυθούν τα αποτελέσματα των ερευνητικών δραστηριοτήτων στον τομέα της τεχνολογίας των πληροφοριών στην Ευρώπη·

11.   τονίζει ότι η πρόσβαση και περαιτέρω χρήση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα έχουν τη δυνατότητα να ενισχύσουν τις εφαρμογές του Ίντερνετ των πραγμάτων. Οι πόλεις και οι περιφέρειες που είναι οι κύριοι αποθέτες και κάτοχοι του περιεχομένου των πληροφοριών του δημόσιου τομέα συμβάλλουν σημαντικά στη διευκόλυνση της δημιουργίας του Ίντερνετ των πραγμάτων·

Οδηγία για την Περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα

12.   επισημαίνει ότι, προκειμένου να αναπτυχθεί μια αγορά για την περαιτέρω χρήση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα, είναι αναγκαίο να καταργηθούν οι αποκλειστικές συμφωνίες των δημόσιων φορέων με ιδιωτικές επιχειρήσεις και να εφαρμοστούν πολιτικές που χρησιμοποιούν μοντέλα για τη χορήγηση αδειών και την επιβολή τελών ούτως ώστε να διευκολυνθεί και να μεγιστοποιηθεί η περαιτέρω χρήση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα (ιδίως μέσω της εφαρμογής του οριακού κόστους)· είναι επίσης σημαντικό να εξεταστεί και να διευκρινιστεί το είδος των μηχανισμών που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή και τη διαχείριση των δημόσιων δεδομένων·

13.   όσον αφορά την αρχή μιας ανταγωνιστικής αγοράς πληροφοριών του δημόσιου τομέα, τονίζει ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι οι φορείς παροχής ιδιωτικών υπηρεσιών αντιμετωπίζουν τους ίδιους όρους με τους δημόσιους οργανισμούς, για να καταστεί δυνατή η πρόσβαση σε δημόσια δεδομένα από ιδιώτες χρήστες, και να επισημανθούν με σαφήνεια οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες τα δεδομένα αυτά μπορούν να χρησιμοποιούνται για εμπορικούς σκοπούς·

14.   επισημαίνει ότι είναι σημαντικό να προσδιοριστεί μία αντικειμενική μέθοδος για τη μέτρηση της οικονομικής αξίας των πληροφοριών, λόγω του δημόσιου χαρακτήρα των πληροφοριών και της σύνδεσής τους με τους κυβερνητικούς οργανισμούς·

15.   προτείνει να γίνεται διάκριση μεταξύ της πρόσβασης στις δημόσιες πληροφορίες και της περαιτέρω χρήσης τους, με πλήρη τήρηση των κανόνων για την προστασία των δεδομένων, προκειμένου να βελτιωθούν τα οφέλη για τον παραγωγό των πληροφοριών, ο οποίος ενδέχεται να μην καλύπτει πλήρως τα έξοδα παραγωγής των πληροφοριών, και για να ελαχιστοποιηθεί ο αριθμός των περιπτώσεων κατά τις οποίες περιορίζεται η πρόσβαση σε δημόσιες πληροφορίες·

Τοπικές και περιφερειακές αρχές – βασικοί παραγωγοί και χρήστες των πληροφοριών δημόσιου τομέα

16.   ζητεί να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην ευαισθητοποίηση σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, λόγω της ανεπάρκειας των γνώσεων ή / και των μηχανισμών για τον προσδιορισμό των πληροφοριών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν περαιτέρω, καθώς και βοήθεια στους δημόσιους οργανισμούς με σκοπό να καταστούν πιο διαφανείς και να προωθήσουν την περαιτέρω χρήση των πληροφοριών του δημοσίου·

17.   τονίζει ότι η πλήρης ικανότητα περαιτέρω χρήσης των πληροφοριών του δημόσιου τομέα θα μπορούσε να επιτευχθεί με την στενότερη συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών, οι οποίες θα μπορούσαν να συμβάλουν σημαντικά στην προώθηση της περαιτέρω χρήσης των πληροφοριών του δημόσιου τομέα, προκειμένου να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα και να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας·

18.   επισημαίνει ότι είναι ζωτικής σημασίας για τους δημόσιους οργανισμούς σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο να διαθέτουν επαρκείς εσωτερικές ικανότητες και βιώσιμους οικονομικούς πόρους για την ψηφιοποίηση. Οι συμπράξεις ιδιωτικού-δημόσιου τομέα και η ανάπτυξη της αγοράς ηλεκτρονικής μάθησης παρέχουν εναλλακτικές λύσεις για τη χρηματοδότηση της ψηφιοποίησης του περιεχομένου. Οι πληροφορίες του δημόσιου τομέα μπορούν να αναπτύξουν αυτόνομες ροές εσόδων συμβάλλοντας στη δημιουργία δεδομένων και στις προσπάθειες ψηφιοποίησης. Επιπλέον, τα δίκτυα και οι διαδραστικές κοινότητες είναι επίσης σημαντικές, διότι καθιστούν δυνατή τη μείωση του κόστους, για παράδειγμα στην περίπτωση ανάπτυξης ελεύθερου λογισμικού·

Ίντερνετ των Πραγμάτων

19.   τονίζει ότι η ανάπτυξη της πληροφορικής είναι ένα κρίσιμο ζήτημα για τις κοινωνίες μας και την ενιαία αγορά της Ευρώπης, υπό την προϋπόθεση ότι η ΕΕ κατανέμει επαρκείς οικονομικούς πόρους για την καινοτομία, τη βασική έρευνα και την Ε & Α και πολιτικά μέσα για την διακυβέρνηση του Διαδικτύου του μέλλοντος·

20.   σημειώνει ότι η ανάπτυξη διαδραστικών πλατφορμών, όπως το Web 2.0, είναι σήμερα πιο χρήσιμη λόγω των πολύπλοκων λειτουργιών τους, της ανταλλαγής πληροφοριών και της προηγμένης διαλειτουργικότητας μεταξύ μεγάλου αριθμού δικτύων, που παρέχουν δυνατότητες για τη δημιουργία ή την παροχή περιεχομένου, είτε από ιδιώτες είτε μέσω συνεργατικών ή συλλογικών μορφών· στο πλαίσιο αυτό, η ταχεία ανάπτυξη των τεχνολογιών μαζικής αποθήκευσης είναι ζωτικής σημασίας για τις βάσεις δεδομένων των δημόσιων διοικήσεων, οι οποίες θα περιέχουν την περιγραφή των αντικειμένων που προσδιορίζονται από την διεύθυνσή τους στο διαδίκτυο·

21.   προτείνει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο μέλλον του Διαδικτύου, που θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα συνδυασμό του Ίντερνετ των πραγμάτων και περιεχομένου και υπηρεσιών υψηλής ποιότητας που χρησιμοποιούν τεχνολογία Web 2.0 ως πλατφόρμα εφαρμογής. Το νέο σχήμα του θα επαναπροσδιορίσει τη θέση και το ρόλο των ευρέως διαδεδομένων δικτύων στη ζωή των ανθρώπων και την οικονομική ανάπτυξη που μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές κοινωνικές αλλαγές·

Η διακυβέρνηση του Ίντερνετ των πραγμάτων, η ιδιωτική ζωή και η ασφάλεια των δεδομένων

22.   τονίζει ότι επειδή η ανάπτυξη του Ίντερνετ των πραγμάτων θα επιφέρει βαθιές κοινωνικές αλλαγές δεν μπορεί να την αναλάβει μόνον ο ιδιωτικός τομέας. Μόνον η συμμετοχή των πολιτικών ιθυνόντων της ΕΕ και των δημόσιων αρχών, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών και περιφερειακών αρχών, μπορεί να διασφαλίσει ότι η χρήση των ΤΠΕ, θα ενισχύσει μεταξύ άλλων, την οικονομική ανάπτυξη, θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της γηράσκουσας κοινωνίας και θα τονώσει την αποτελεσματική χρήση της ενέργειας·

23.   τονίζει ότι η διαχείριση του Ίντερνετ των πραγμάτων πρέπει να σχεδιαστεί και να ασκείται κατά τρόπο συνεκτικό προς όλες τις δραστηριότητες δημόσιας πολιτικής, όπως αναφέρει η ΕΤΠ στη Λευκή Βίβλο για την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση (1) η οποία αποσκοπεί στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της κοινοτικής δράσης μέσω συντονισμένων δράσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα κράτη μέλη και τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, που βασίζονται σε εταιρικές σχέσεις και με σκοπό την εκπόνηση και την εφαρμογή των πολιτικών της ΕΕ·

24.   υπογραμμίζει την αναγκαιότητα επιτυχούς αντιμετώπισης μιας σημαντικής στρατηγικής πρόκλησης όπως το Ίντερνετ των πραγμάτων (IoT) μέσω αρχών και μηχανισμών πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, κάθετα μεταξύ «των τοπικών και περιφερειακών αρχών - των εθνικών κυβερνήσεων και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» και οριζόντια μεταξύ «των τοπικών και περιφερειακών αρχών - της κοινωνίας των πολιτών», ή με τον πειραματισμό με ορισμένες καινοτομίες σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο·

25.   τονίζει ότι, κατά την ανάπτυξη της υποδομής του IoT και των σχετικών υπηρεσιών, πρέπει να πληρούνται σε κάθε επίπεδο όλες οι απαιτήσεις ασφαλείας για την εξασφάλιση βέλτιστων επιπέδων εμπιστευτικότητας και προστασίας των προσωπικών δεδομένων και για την πρόληψη μη εξουσιοδοτημένης ανίχνευσης προσωπικών πληροφοριών και χαρακτηριστικών, όπως καταναλωτικές προτιμήσεις, ιατρικό καθεστώς και ιστορικό, κλπ.·

26.   παρατηρεί ότι η προστασία του απορρήτου εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως η δομή των δημόσιων οργανισμών (η πλειονότητα των οποίων είναι τοπικού επιπέδου), η σύγκλιση της κοινοτικής νομοθεσίας, η προώθηση μιας καινοτόμου συμπεριφοράς μεταξύ των υπαλλήλων των δημόσιων αρχών, παραδείγματος χάρη με τη χρήση κοινού κώδικα δεοντολογίας, και η διαχείριση εφαρμογών ΤΠΕ·

27.   πιστεύει συνεπώς ότι θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ανάπτυξη κατευθυντήριων γραμμών και συστάσεων για τον καθορισμό στρατηγικών, κανόνων, προτύπων και κοινών πλαισίων ΤΠΕ για την αύξηση της ασφάλειας των δεδομένων και τη στήριξη της προστασίας του απορρήτου·

28.   απευθύνει έκκληση για εκτενή κατάρτιση όλου του προσωπικού, ιδίως των εξειδικευμένων τεχνικών (σε δίκτυα, συστήματα, θέματα ασφάλειας και απορρήτου, κλπ.), του προσωπικού που εργάζεται απευθείας με διαδικασίες ασφάλειας που συνδέονται με διάφορες μεθοδολογίες και του προσωπικού που συμμετέχει γενικά ή έμμεσα σε σχέδια καινοτομίας και εκσυγχρονισμού (π.χ. διδασκαλία ψηφιακών γνώσεων σε καταναλωτές)·

Κοινωνικοοικονομικές συνέπειες του Ίντερνετ των πραγμάτων

29.   πιστεύει, όπως διατυπώνεται σε προηγούμενες γνωμοδοτήσεις (2), ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές θα πρέπει να συμμετέχουν σε ποικίλους τομείς συνεργασίας για τη βελτίωση της διαλειτουργικότητας των δημόσιων διοικήσεων και της αποτελεσματικότητας των δημόσιων υπηρεσιών·

30.   τονίζει ότι οι ΤΠΑ μπορούν και πράγματι έχουν ηγετικό ρόλο στην προώθηση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης, στην αύξηση των επιχειρηματικών ευκαιριών και στη βελτίωση των υπηρεσιών δημόσιας υγείας, καθώς και στη χρήση των ΤΠΕ για μεγαλύτερη ενεργειακή απόδοση, με την ανταλλαγή βέλτιστων τεχνολογικών πρακτικών, τον προσδιορισμό εταίρων στο πλαίσιο σχεδίων και τη διάθεση κονδυλίων·

31.   υπογραμμίζει ότι οι πολιτικές προώθησης των ΤΠΕ δεν θα οδηγήσουν από μόνες τους σε καλύτερες οικονομικές επιδόσεις χωρίς την ενεργή στήριξη και συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών. Η κοινωνία των πολιτών, οι ΤΠΑ και οι κυβερνήσεις θα πρέπει να συνεργαστούν για να εξασφαλίσουν ότι ένας εικονικός κύκλος αναβάθμισης των ανθρώπινων πόρων, οργανωτικών αλλαγών, ΤΠΕ και παραγωγικότητας έχει τεθεί σε κίνηση·

32.   τονίζει ότι οι δράσεις που αποσκοπούν στην προώθηση των βασικών γνώσεων σε ΤΠΕ, στην ανάπτυξη δεξιοτήτων ΤΠΕ υψηλού επιπέδου, στη δια βίου μάθηση στον τομέα ΤΠΕ και στην προώθηση δεξιοτήτων διαχείρισης και δικτύωσης για την αποτελεσματική χρήση των ΤΠΕ είναι σκόπιμες και ανήκουν στις κύριες αρμοδιότητες των τοπικών και περιφερειακών αρχών·

Έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία

33.   συγχαίρει την Επιτροπή για τη δέσμευσή της να στηρίξει περαιτέρω την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη σχετικά με το ΙοΤ μέσω του ΠΠ7, πέραν των υφιστάμενων εξαιρετικών επιτευγμάτων, και υιοθετεί τη χρήση του ΠΑΚ ως άριστης πλατφόρμας προώθησης της ανάπτυξης μελλοντικών εφαρμογών ΙοΤ. Για τον σκοπό αυτό, η τοπική και η περιφερειακή κλίμακα θα μπορούσαν να αποδειχθούν πολύ χρήσιμες για την εκτέλεση πιλοτικών σχεδίων, σε επίπεδο ευκολίας υλοποίησης και σχέσης κόστους/ωφελείας·

34.   στηρίζει την ενίσχυση του ρόλου των εθνικών και περιφερειακών φορέων για την ανάπτυξη νέων σημαντικών πρωτοβουλιών όπως τα προγράμματα ERA-NET ή οι κοινές τεχνολογικές πρωτοβουλίες (3). Σε αυτό το πλαίσιο, η διαδικασία ανάπτυξης των δυνατοτήτων έρευνας και καινοτομίας για την εξασφάλιση βιώσιμου ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος στην Ευρώπη και επομένως για την ταχύτερη εκπλήρωση των στόχων του IoT, μπορεί να επιτύχει μόνο με τη συμμετοχή των δήμων και των περιφερειακών αρχών που έχουν αναγάγει την έρευνα και την καινοτομία σε πρώτη προτεραιότητα της δημόσιας χρηματοδότησης·

35.   ζητεί ευρύτερη συμπληρωματικότητα μεταξύ των υφιστάμενων πολιτικών και μηχανισμών συνεργασίας, καθώς και συντονισμένη χρήση των ΠΠ7, ΔΤ και ΠΑΚ, τα οποία παρέχουν δυνατότητες επένδυσης σύμφωνα με τα ειδικά χαρακτηριστικά των διαφόρων ερευνητικών σχεδίων·

36.   υπογραμμίζει την ανάγκη προσέλκυσης ακαδημαϊκών υψηλού επιπέδου από χώρες εκτός Ευρώπης και τονίζει τη σημασία των περιφερειών ως κύριων φορέων παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης, καθώς και την ανάγκη ενίσχυσης της περιφερειακής επένδυσης σε ανθρώπινους πόρους. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί σε τοπικές πολιτικές καινοτομίας, τεχνολογικά κέντρα, φυτώρια επιχειρήσεων, επιστημονικά πάρκα και επιχειρηματικά κεφάλαια·

Διεθνής διάλογος

37.   τονίζει ότι, στο πλαίσιο της διεθνούς συνεργασίας, οι περιφέρειες είναι ιδιαίτερα σημαντικές λόγω των υποστηρικτικών διαρθρωτικών και νομοθετικών όρων και όρων προγραμματισμού στο πλαίσιο των πολιτικών τους στον τομέα της έρευνας·

38.   υπογραμμίζει ότι ακόμη και μικροί οργανισμοί σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο μπορούν να παράγουν γνώση παγκόσμιου ενδιαφέροντος σε συγκεκριμένους εξειδικευμένους τομείς, ιδίως όταν συμμετέχουν σε παγκόσμια δίκτυα και συνεργάζονται με επιχειρήσεις γνώσης·

39.   επισημαίνει, σε αυτό το πλαίσιο, ότι οι σχέσεις και η συνεργασία μεταξύ των περιφερειών της ίδιας χώρας και διαφόρων χωρών γίνονται ολοένα και πιο σημαντικές, ιδίως για τις πολιτικές στήριξης ομίλων, δικτύων και συστημάτων καινοτομίας, ενώ η παρεχόμενη στήριξη αναπτύσσεται εξίσου με στόχο τη δημιουργία κόμβων παγκόσμιας εμβέλειας για τη σύνδεση με παγκόσμιες αλυσίδες καινοτομίας παρά με ομίλους με γεωγραφικούς περιορισμούς.

Βρυξέλλες, 10 Φεβρουαρίου 2010

Η Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Mercedes BRESSO

---

(1)  CdR 89/2009 fin.

1

(2)  CdR 10/2009 fin.

2

(3)  CdR 83/2007 fin.

3

---

III Προπαρασκευαστικές πράξεις

Επιτροπή των Περιφερειών

83η σύνοδος ολομέλειας της 9ης και 10ης Φεβρουαρίου 2010

| 1.7.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 175/40 |
| --- | --- | --- | --- |

1.7.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 175/40

---

83η ΣΫΝΟΔΟΣ ΟΛΟΜΈΛΕΙΑΣ ΤΗΣ 9ΗΣ ΚΑΙ 10ΗΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΊΟΥ 2010

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Ευρωπαϊκό έτος εθελοντισμού (2011)»

(2010/C 175/10)

I.   ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

1.   επικροτεί την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να ανακηρυχθεί το 2011 ως Ευρωπαϊκό Έτος Εθελοντισμού και συμφωνεί με την ανάλυση της Επιτροπής όσον αφορά τόσο την πολυσχιδή συμβολή του εθελοντισμού στην ευρωπαϊκή κοινωνία όσο και τις προκλήσεις και τις απαιτήσεις που τίθενται ως προς την άσκηση πολιτικής στον εν λόγω τομέα·

2.   επιδοκιμάζει το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει τον εθελοντισμό ως βασική συνιστώσα της ενεργού συμμετοχής των πολιτών στα κοινά, σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και κοινοτικό επίπεδο. Για πολλούς, ο εθελοντισμός αποτελεί προσωπική έκφραση των εννοιών της κοινωνικής συνοχής και του κοινωνικού κεφαλαίου, συνιστά δε την πλέον ειλικρινή μορφή «ενεργού» συμμετοχής των πολιτών στα κοινά·

3.   τονίζει τον μείζονα ρόλο που διαδραματίζουν οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές στην προώθηση, την ανάπτυξη και την υποστήριξη εθελοντικών δραστηριοτήτων, όπως δείχνει ο συνολικός αριθμός των δράσεων εθελοντισμού που προάγονται απευθείας στο επίπεδο των αρχών αυτών, και χαιρετίζει την αναγνώριση του ρόλου των τοπικών και περιφερειακών στο σχέδιο πρότασης·

4.   χαιρετίζει το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατανοεί τη σημασία που έχει ο εθελοντισμός για την ικανότητα επαγγελματικής ένταξης και για τη δια βίου μάθηση. Αυτό έχει βεβαίως μεγαλύτερη σημασία κατά την παρούσα συγκυρία λόγω της οικονομικής κρίσης, αλλά διαδραματίζει επίσης ζωτικό ρόλο ως μέσο προώθησης της κοινωνικής συνοχής, ακόμη και σε περιόδους οικονομικής ευημερίας·

5.   επισημαίνει ιδιαίτερα την οικονομική συμβολή που έχει ο εθελοντισμός σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, αλλά και στην οικονομία των χωρών της ΕΕ, καθώς και τη σημασία του ως παράγοντα ο οποίος μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τις επενδύσεις και τη δημιουργία θέσεων εργασίας· θεωρεί ότι το ευρωπαϊκό έτος 2011 αποτελεί κατάλληλη ευκαιρία για την ενδελεχέστερη εξέταση της εν λόγω συμβολής ενόψει της ανανέωσης της ευρωπαϊκής στρατηγικής (της Λισσαβώνας) για την απασχόληση και την ανάπτυξη, καθώς και στο πλαίσιο της διαδικασίας εφαρμογής του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων·

6.   τονίζει, εντούτοις, ότι ο εθελοντισμός δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο ή ως μέσο αντικατάστασης του απασχολούμενου προσωπικού σε οποιοδήποτε εργασιακό περιβάλλον· οι δημόσιες αρχές πρέπει να εγγυηθούν, στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων τους, ότι ούτε αυτές οι ίδιες ούτε οι συμβατικοί εταίροι τους δεν θα εφαρμόσουν παρόμοιες πρακτικές·

Νομική βάση και ονομασία του ευρωπαϊκού έτους

7.   αποδέχεται μεν τη μετονομασία του 2011 σε «Ευρωπαϊκό έτος εθελοντικών δραστηριοτήτων για την προαγωγή της ενεργού συμμετοχής των πολιτών στα κοινά», λόγω της νομικής βάσης που χρησιμοποιήθηκε για την κατάρτιση του σχεδίου πρότασης, θεωρεί όμως ότι η αρχική ονομασία θα πρέπει να εξακολουθήσει να χρησιμοποιείται ως γενικός τίτλος ώστε να τύχει το Ευρωπαϊκό Έτος μεγαλύτερης υποστήριξης, αναγνώρισης και κατανόησης και να αποφευχθεί η παραγνώριση του βασικού θέματος που είναι ο εθελοντισμός·

8.   επιπλέον, ζητά να αποφευχθεί μια μακρά συζήτηση σχετικά με τη νομική βάση και να ληφθεί, όσο το δυνατόν συντομότερα, οριστική απόφαση για την πρόταση ώστε να υπάρχει αρκετός χρόνος για την ανάληψη προπαρασκευαστικών δράσεων κατά το 2010·

9.   αναγνωρίζει ότι ο εθελοντισμός αποτελεί βασική συνιστώσα της ενεργού συμμετοχής στα κοινά και της δημοκρατίας, αλλά επισημαίνει ότι αυτή είναι μια μόνο από τις πτυχές του θέματος και θεωρεί ότι το Ευρωπαϊκό Έτος πρέπει επίσης να προβάλει την ευρεία συμβολή του εθελοντισμού στην ευρωπαϊκή κοινωνία·

Βελτίωση των συνεργιών μεταξύ των ευρωπαϊκών ετών

10.   θεωρεί ότι η ανακήρυξη του 2011 ως Ευρωπαϊκού Έτους εθελοντισμού πρέπει να βασιστεί σε ορισμένες από τις δραστηριότητες του ευρωπαϊκού έτους 2010 για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, δεδομένου του ρόλου που διαδραματίζει ο εθελοντισμός στη συγκεκριμένη περίπτωση, προτείνει δε να υποστηρίξει το Ευρωπαϊκό Έτος συμπληρωματικές δράσεις του «Διεθνούς έτους Εθελοντών + 10» του ΟΗΕ·

11.   υποστηρίζει επίσης να χρησιμοποιηθούν τα αποτελέσματα, τα οποία θα επιτευχθούν κατά το Ευρωπαϊκό Έτος Εθελοντισμού το 2011, για τον προγραμματισμό και την εφαρμογή των δράσεων που θα αναληφθούν στο πλαίσιο σχετικών μελλοντικών ευρωπαϊκών ετών, όπως το Έτος Ενεργού Γήρανσης (κατά το 2012) και το Έτος των Δικαιωμάτων του Πολίτη (που έχει προταθεί για το 2013)·

12.   συνιστά τη βελτίωση, εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των συνεργιών μεταξύ των ευρωπαϊκών ετών γενικότερα, προκειμένου να μην εκλαμβάνονται ως «άπαξ» εκδηλώσεις καθώς με τον τρόπο αυτό θα μπορούσε να δημιουργηθεί μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία και να ενισχυθεί η κεφαλαιοποίηση των δράσεων και των αποτελεσμάτων των ευρωπαϊκών ετών·

13.   θεωρεί, εν προκειμένω, ότι απαιτείται να καταβληθεί μεγαλύτερη προσπάθεια και μεγαλύτερος οριζόντιος συντονισμός από τις διάφορες υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και να αναληφθεί σημαντικότερη δέσμευση από τα κράτη μέλη, καθώς και να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για τη συμμετοχή των υποεθνικών επιπέδων διακυβέρνησης, με στόχο να δοθεί αποτελεσματική συνέχεια στο 2011 και να αξιοποιηθούν τα επιτευχθέντα αποτελέσματα·

Στόχοι του ευρωπαϊκού έτους 2011

14.   επιδοκιμάζει τους τέσσερις στόχους που θέτει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το Ευρωπαϊκό Έτος Εθελοντισμού, δεδομένου ότι αποτελεί πρακτική και σαφή ανάλυση των διαδικασιών που προβλέπονται στο πλαίσιο του εθελοντισμού τόσο για τους ιδιώτες εθελοντές όσο και για τις εθελοντικές οργανώσεις·

15.   εφιστά την προσοχή στην ποικιλία μορφών, πεδίων και παραδόσεων που υφίστανται στα κράτη μέλη όσον αφορά τον εθελοντισμό και τονίζει ότι απαιτείται να υιοθετηθεί μια λογική και ευέλικτη προσέγγιση τα έτη 2010 και 2011, εκτιμά δε ότι το ευρωπαϊκό έτος εθελοντισμού αποτελεί μοναδική ευκαιρία για την καταγραφή και τη δημιουργία φόρουμ για την ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών μεταξύ εθνικού, περιφερειακού και τοπικού επιπέδου από ολόκληρη την ΕΕ·

16.   τάσσεται υπέρ της διαμόρφωσης μιας κοινής προσέγγισης μεταξύ των κρατών μελών για τον ποσοτικό προσδιορισμό της εθελοντικής δραστηριότητας ως βασικού ζητήματος στο πλαίσιο του Στόχου 3 – «Ανταμοιβή και αναγνώριση των εθελοντικών δραστηριοτήτων»·

17.   εξαίρει την ανάγκη αξιοποίησης του Ευρωπαϊκού Έτους Εθελοντισμού για τη βελτίωση των συνθηκών εθελοντικής προσφοράς στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδίως όσον αφορά τη δημιουργία καλά εξοπλισμένων, αποτελεσματικών και ευδιάκριτων υποδομών οι οποίες να καθιστούν δυνατή την ευχερή πρόσβαση των πολιτών στις ευκαιρίες που παρέχει ο εθελοντισμός·

18.   υποστηρίζει μια συγκεκριμένη ημέρα προς τα τέλη του 2011 να ορισθεί ως η ημέρα εθελοντισμού σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ, με παράλληλη συνεκτίμηση των ποικίλων παραδόσεων στα κράτη μέλη όσον αφορά τον εθελοντισμό. Η ημέρα αυτή θα μπορούσε να χρησιμοποιείται κάθε χρόνο τόσο για την καλλιέργεια της αίσθησης αλληλεγγύης μεταξύ των πολιτών της ΕΕ που ασκούν εθελοντική δραστηριότητα όσο και για την προαγωγή του εθελοντισμού στο ευρύ κοινό κατά τρόπο συνεκτικό και καινοτόμο·

19.   προτείνει επίσης, λαμβάνοντας υπόψη τον ρόλο που η κρατική πολιτική μπορεί να διαδραματίσει σε τοπικό/περιφερειακό επίπεδο στην προώθηση και την προαγωγή της εθελοντικής δράσης, να θεσπιστεί κατά τη διάρκεια του 2011, σε επίπεδο Κοινότητας και επιμέρους κρατών μελών, η ανά διετία απονομή ενός βραβείου της φιλικότερης προς τους εθελοντές πόλεως, τοπικής ή περιφερειακής αρχής· υποστηρίζει ακόμη τη θέσπιση βραβείων για τους εθελοντές του έτους σε ένδειξη αναγνώρισης της δέσμευσης και του έργου ατόμων στον τομέα του εθελοντισμού·

20.   εφιστά την προσοχή στην ανάγκη υποστήριξης της συμμετοχής του ευρέος κοινού που ήδη προσφέρει εθελοντικό έργο (με ιδιαίτερη έμφαση στα μέλη κοινωνικά αποκλεισμένων ομάδων) σε σχετικά επικοινωνιακά μηνύματα, με στόχο την προώθηση του εθελοντισμού μεταξύ του συνόλου των πολιτών της ΕΕ·

21.   υπογραμμίζει ότι οι δράσεις επικοινωνίας θα πρέπει να εστιάζουν το ενδιαφέρον τους σε θέματα όπως η τοπική εθελοντική δραστηριότητα, η διασυνοριακή εθελοντική δραστηριότητα στην ΕΕ και ο εθελοντισμός στον αναπτυσσόμενο κόσμο·

Αποτελέσματα του ευρωπαϊκού έτους 2011

22.   επισημαίνει ότι η αίσια έκβαση του ευρωπαϊκού έτους όσον αφορά την επίτευξη των στόχων του προϋποθέτει μια «κρίσιμη μάζα» πρωτοβουλιών, οι οποίες θα πρέπει να επηρεάσουν μακροχρόνια τον εθελοντισμό σε ολόκληρη την επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ειδικότερα, στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Έτους Εθελοντισμού πρέπει να επιδιωχθεί η ανάληψη πολιτικής δέσμευσης όσον αφορά τα εξής:

| (α) | την αντιμετώπιση της έλλειψης νομικού καθεστώτος για τους εθελοντές, με τρόπο συμβατό σε ολόκληρη την ΕΕ· |
| --- | --- |

(α)

την αντιμετώπιση της έλλειψης νομικού καθεστώτος για τους εθελοντές, με τρόπο συμβατό σε ολόκληρη την ΕΕ·

| (β) | τη συστηματικότερη συλλογή δεδομένων σχετικά με τους εθελοντές και τις υπηρεσίες που αυτοί παρέχουν, με στόχο τον αξιόπιστο προσδιορισμό της οικονομικής αξίας του τομέα· και |
| --- | --- |

(β)

τη συστηματικότερη συλλογή δεδομένων σχετικά με τους εθελοντές και τις υπηρεσίες που αυτοί παρέχουν, με στόχο τον αξιόπιστο προσδιορισμό της οικονομικής αξίας του τομέα· και

| (γ) | την αντιμετώπιση των διάφορων εμποδίων που αποτρέπουν από τον εθελοντισμό άτομα τα οποία επιθυμούν να ασχοληθούν με αυτόν (όπως η έλλειψη μεθοδικότερης εφαρμογής, σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ, μιας διαδικασίας χορήγησης αστυνομικής άδειας και πιστοποίησης για όσους επιθυμούν να ασχοληθούν εθελοντικά με παιδιά και ευάλωτους ενήλικες, ή η απειλή αφαίρεσης παροχών από ανέργους που επιθυμούν να ασχοληθούν με τον εθελοντισμό κτλ)· |
| --- | --- |

(γ)

την αντιμετώπιση των διάφορων εμποδίων που αποτρέπουν από τον εθελοντισμό άτομα τα οποία επιθυμούν να ασχοληθούν με αυτόν (όπως η έλλειψη μεθοδικότερης εφαρμογής, σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ, μιας διαδικασίας χορήγησης αστυνομικής άδειας και πιστοποίησης για όσους επιθυμούν να ασχοληθούν εθελοντικά με παιδιά και ευάλωτους ενήλικες, ή η απειλή αφαίρεσης παροχών από ανέργους που επιθυμούν να ασχοληθούν με τον εθελοντισμό κτλ)·

23.   προτείνει το Ευρωπαϊκό Έτος Εθελοντισμού να θέσει τα θεμέλια για την εκπόνηση ενός σχεδίου δράσης σχετικά με τον εθελοντισμό, το οποίο θα πρέπει να διασφαλίζει την περαιτέρω αναγνώριση και υποστήριξη της εθελοντικής δραστηριότητας στο πλαίσιο διαφόρων τομέων πολιτικής και προγραμμάτων της ΕΕ και εκτιμά ότι οι προγραμματισμένες Θεματικές Διασκέψεις για το 2011 να χρησιμεύσουν στον προσδιορισμό των βασικών συνιστωσών και των προτεραιοτήτων αυτού του σχεδίου δράσης·

24.   εκτιμά ότι το Ευρωπαϊκό Έτος Εθελοντισμού θα μπορούσε επίσης να διευκολύνει τη διεξαγωγή συζήτησης σχετικά με τις πολιτικές που ενδείκνυται να αναληφθούν σε εθνικό επίπεδο για την ενθάρρυνση και την προαγωγή εθελοντικών δραστηριοτήτων και να αξιοποιηθούν οι πρωτοβουλίες και τα επιτεύγματα του 2011·

25.   συνιστά, επίσης, να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στην ευρύτερη αναγνώριση του νομισματικού ισοδύναμου του εθελοντισμού, ως συμπληρωματικής χρηματοδότησης στο πλαίσιο προγραμμάτων χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ μετά το 2013, και θεωρεί ότι τούτο προϋποθέτει μια σαφέστερη αναφορά στον Δημοσιονομικό Κανονισμό και τη διεξαγωγή ευρείας διϋπηρεσιακής διαβούλευσης με τη συμμετοχή των αρμοδίων Γενικών Διευθύνσεων·

Δημοσιονομικοί πόροι

26.   εκφράζει τη λύπη της σχετικά με το σχετικά χαμηλό επίπεδο της διαθέσιμης χρηματοδότησης για το Ευρωπαϊκό Έτος Εθελοντισμού (ιδίως σε σύγκριση με τα 17 εκατομμύρια ευρώ που προβλέπονται για το 2010). Με αυτό το επίπεδο χρηματοδότησης υπάρχει κίνδυνος να μην καταστεί δυνατή η πλήρης επίτευξη των στόχων και να μην μπορέσουν οι προβλεπόμενες δραστηριότητες να διαπεράσουν τις διάφορες δομές και να φθάσουν έως το ευρύ κοινό·

27.   προτείνει, επομένως, να εκληφθεί ο προϋπολογισμός των 6 εκατομμυρίων ευρώ που προβλέπεται στο σχέδιο πρότασης ως ελάχιστο κατώτατο όριο και να παρασχεθεί, ανάλογα με την περίπτωση, η δυνατότητα χορήγησης πρόσθετων πιστώσεων στο ευρωπαϊκό έτος 2011· θεωρεί σκόπιμο να διευκρινίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σαφέστερα το φάσμα άλλων δυνατοτήτων χρηματοδότησης, στο πλαίσιο σχετικών κοινοτικών προγραμμάτων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την επίτευξη των στόχων του εν λόγω ευρωπαϊκού έτους·

Ο ρόλος της Επιτροπής των Περιφερειών

28.   αναλαμβάνει τη δέσμευση να προωθήσει ενεργά τους στόχους του Ευρωπαϊκού Έτους Εθελοντισμού και να συμβάλει, όπου ενδείκνυται, στις δραστηριότητές του· προτίθεται επίσης να συνεργαστεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη για την πρακτική υλοποίηση του ευρωπαϊκού έτους εθελοντισμού.

II.   ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ

Τροπολογία 1

Προτεινόμενη τροποποίηση της πρότασης απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με το Ευρωπαϊκό Έτος Εθελοντισμού?

Άρθρο 4

| Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή | Τροπολογία της ΕΤΠ |
| --- | --- |
| Κάθε κράτος μέλος ορίζει έναν οργανισμό επιφορτισμένο με τη διοργάνωση της συμμετοχής στο ευρωπαϊκό έτος (εφεξής «εθνικός συντονιστικός οργανισμός»). Ενημερώνει την Επιτροπή για την επιλογή του εντός ενός μηνός από την έκδοση της παρούσας απόφασης.
  Κάθε κράτος μέλος εξασφαλίζει ότι στον προαναφερόμενο οργανισμό συμμετέχει αρκετά μεγάλο φάσμα ενδιαφερόμενων μερών σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
  Ο εθνικός συντονιστικός οργανισμός είναι αρμόδιος για την κατάρτιση του εθνικού προγράμματος/ενεργειών και τον καθορισμό των προτεραιοτήτων του ευρωπαϊκού έτους με βάση τους στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 2 και σύμφωνα με τις διατάξεις του παραρτήματος. | Κάθε κράτος μέλος ορίζει έναν οργανισμό επιφορτισμένο με τη διοργάνωση της συμμετοχής στο ευρωπαϊκό έτος (εφεξής «εθνικός συντονιστικός οργανισμός»). Ενημερώνει την Επιτροπή για την επιλογή του εντός ενός μηνός από την έκδοση της παρούσας απόφασης.
  Κάθε κράτος μέλος εξασφαλίζει ότι στον προαναφερόμενο οργανισμό συμμετέχει αρκετά μεγάλο φάσμα ενδιαφερόμενων μερών σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
  Ο εθνικός συντονιστικός οργανισμός είναι αρμόδιος για την κατάρτιση του εθνικού προγράμματος/ενεργειών και τον καθορισμό των προτεραιοτήτων του ευρωπαϊκού έτους, , με βάση τους στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 2 και σύμφωνα με τις διατάξεις του παραρτήματος. |

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕΤΠ

Κάθε κράτος μέλος ορίζει έναν οργανισμό επιφορτισμένο με τη διοργάνωση της συμμετοχής στο ευρωπαϊκό έτος (εφεξής «εθνικός συντονιστικός οργανισμός»). Ενημερώνει την Επιτροπή για την επιλογή του εντός ενός μηνός από την έκδοση της παρούσας απόφασης.

Κάθε κράτος μέλος εξασφαλίζει ότι στον προαναφερόμενο οργανισμό συμμετέχει αρκετά μεγάλο φάσμα ενδιαφερόμενων μερών σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

Ο εθνικός συντονιστικός οργανισμός είναι αρμόδιος για την κατάρτιση του εθνικού προγράμματος/ενεργειών και τον καθορισμό των προτεραιοτήτων του ευρωπαϊκού έτους με βάση τους στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 2 και σύμφωνα με τις διατάξεις του παραρτήματος.

Κάθε κράτος μέλος ορίζει έναν οργανισμό επιφορτισμένο με τη διοργάνωση της συμμετοχής στο ευρωπαϊκό έτος (εφεξής «εθνικός συντονιστικός οργανισμός»). Ενημερώνει την Επιτροπή για την επιλογή του εντός ενός μηνός από την έκδοση της παρούσας απόφασης.

Κάθε κράτος μέλος εξασφαλίζει ότι στον προαναφερόμενο οργανισμό συμμετέχει αρκετά μεγάλο φάσμα ενδιαφερόμενων μερών σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

Ο εθνικός συντονιστικός οργανισμός είναι αρμόδιος για την κατάρτιση του εθνικού προγράμματος/ενεργειών και τον καθορισμό των προτεραιοτήτων του ευρωπαϊκού έτους, , με βάση τους στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 2 και σύμφωνα με τις διατάξεις του παραρτήματος.

Αιτιολογία

Για την κατάρτιση του εθνικού προγράμματος/ενεργειών και τον καθορισμό των προτεραιοτήτων απαιτείται μια διαδικασία διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Τροπολογία 2

Προτεινόμενη τροποποίηση της Πρότασης απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με το ευρωπαϊκό έτος εθελοντισμού,

Άρθρο 7.1

| Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή | Τροπολογία της ΕΤΠ |
| --- | --- |
| Ο προϋπολογισμός για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2011 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2011 ανέρχεται σε 6 000 000 ευρώ. | Ο προϋπολογισμός για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2011 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2011 ανέρχεται σε 6 000 000 ευρώ., . |

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕΤΠ

Ο προϋπολογισμός για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2011 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2011 ανέρχεται σε 6 000 000 ευρώ.

Ο προϋπολογισμός για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2011 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2011 ανέρχεται σε 6 000 000 ευρώ., .

Αιτιολογία

Για να επιτευχθούν απτά αποτελέσματα, απαιτείται να αυξηθεί ο προϋπολογισμός του ευρωπαϊκού έτους εθελοντισμού και να εκληφθεί η παρούσα πρόταση ως ελάχιστο κατώτατο όριο.

Τροπολογία 3

Προτεινόμενη τροποποίηση της Πρότασης απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με το ευρωπαϊκό έτος εθελοντισμού,

Άρθρο 9

| Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή | Τροπολογία της ΕΤΠ |
| --- | --- |
| Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, εξασφαλίζει τη συνοχή μεταξύ των μέτρων που προβλέπονται από την παρούσα απόφαση και άλλων κοινοτικών, εθνικών και περιφερειακών προγραμμάτων και πρωτοβουλιών που συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων του ευρωπαϊκού έτους. | Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, εξασφαλίζει τη συνοχή μεταξύ των μέτρων που προβλέπονται από την παρούσα απόφαση και άλλων κοινοτικών, εθνικών, περιφερειακών προγραμμάτων και πρωτοβουλιών που συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων του ευρωπαϊκού έτους. |

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕΤΠ

Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, εξασφαλίζει τη συνοχή μεταξύ των μέτρων που προβλέπονται από την παρούσα απόφαση και άλλων κοινοτικών, εθνικών και περιφερειακών προγραμμάτων και πρωτοβουλιών που συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων του ευρωπαϊκού έτους.

Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, εξασφαλίζει τη συνοχή μεταξύ των μέτρων που προβλέπονται από την παρούσα απόφαση και άλλων κοινοτικών, εθνικών, περιφερειακών προγραμμάτων και πρωτοβουλιών που συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων του ευρωπαϊκού έτους.

Αιτιολογία

Απαιτείται να ληφθεί υπόψη και η συνοχή με τις τοπικές πρωτοβουλίες.

Βρυξέλλες, 10 Φεβρουαρίου 2010

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Mercedes BRESSO

---