# Publicatieblad C 280/2010

| | ISSN 1725-2474
  doi:10.3000/17252474.C_2010.280.nld |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 280 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 53e jaargang16 oktober 2010 |

ISSN 1725-2474

doi:10.3000/17252474.C_2010.280.nld

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 280

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

53e jaargang16 oktober 2010

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| | ADVIEZEN |
| | De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming |
| 2010/C 280/01 | Advies van de Europese toezichthouder voor gegevensbescherming inzake het vergroten van het vertrouwen in de informatiemaatschappij door de bevordering van gegevensbescherming en privacy | 1 |
| 2010/C 280/02 | Advies van de Europese toezichthouder voor gegevensbescherming inzake het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) | 16 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

ADVIEZEN

De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming

2010/C 280/01

Advies van de Europese toezichthouder voor gegevensbescherming inzake het vergroten van het vertrouwen in de informatiemaatschappij door de bevordering van gegevensbescherming en privacy

1

2010/C 280/02

Advies van de Europese toezichthouder voor gegevensbescherming inzake het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA)

16

| | II   Mededelingen |
| --- | --- |
| | MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2010/C 280/03 | Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU — Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt (
  1
  ) | 22 |
| 2010/C 280/04 | Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU — Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt (
  1
  ) | 26 |
| 2010/C 280/05 | Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU — Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt (
  1
  ) | 29 |
| 2010/C 280/06 | Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU — Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt (
  1
  ) | 30 |

II   Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2010/C 280/03

Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU — Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt (
  1
  )

1

22

2010/C 280/04

Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU — Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt (
  1
  )

1

26

2010/C 280/05

Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU — Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt (
  1
  )

1

29

2010/C 280/06

Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU — Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt (
  1
  )

1

30

| | IV   Informatie |
| --- | --- |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2010/C 280/07 | Wisselkoersen van de euro | 31 |
| 2010/C 280/08 | Besluit van de Commissie van 14 oktober 2010 tot heroprichting van de Groep op hoog niveau inzake het concurrentievermogen en de duurzame groei van de automobielindustrie in de Europese Unie (voorheen CARS 21) | 32 |

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2010/C 280/07

Wisselkoersen van de euro

31

2010/C 280/08

Besluit van de Commissie van 14 oktober 2010 tot heroprichting van de Groep op hoog niveau inzake het concurrentievermogen en de duurzame groei van de automobielindustrie in de Europese Unie (voorheen CARS 21)

32

| | V   Adviezen |
| --- | --- |
| | PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID |
| | Europese Commissie |
| 2010/C 280/09 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.5927 — BASF/Cognis) (
  2
  ) | 35 |
| 2010/C 280/10 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.5982 — CVCII/Advance Properties/Huvepharma) — Voor een vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  2
  ) | 36 |
| 2010/C 280/11 | Mededeling van de minister van Economische Zaken van het Koninkrijk der Nederlanden op grond van artikel 3, lid 2, van Richtlijn 94/22/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de voorwaarden voor het verlenen en het gebruik maken van vergunningen voor de prospectie, de exploratie en de productie van koolwaterstoffen | 37 |

V   Adviezen

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

2010/C 280/09

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.5927 — BASF/Cognis) (
  2
  )

2

35

2010/C 280/10

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.5982 — CVCII/Advance Properties/Huvepharma) — Voor een vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  2
  )

2

36

2010/C 280/11

Mededeling van de minister van Economische Zaken van het Koninkrijk der Nederlanden op grond van artikel 3, lid 2, van Richtlijn 94/22/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de voorwaarden voor het verlenen en het gebruik maken van vergunningen voor de prospectie, de exploratie en de productie van koolwaterstoffen

37

| | Rectificaties |
| --- | --- |
| 2010/C 280/12 | Rectificatie van de bekendmaking van de aanvraag tot erkenning van een traditionele aanduiding overeenkomstig artikel 33 van Verordening (EG) nr. 607/2009 van de Commissie (PB C 275 van 12.10.2010) | 39 |

Rectificaties

2010/C 280/12

Rectificatie van de bekendmaking van de aanvraag tot erkenning van een traditionele aanduiding overeenkomstig artikel 33 van Verordening (EG) nr. 607/2009 van de Commissie (PB C 275 van 12.10.2010)

39

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst, behalve voor de producten die onder bijlage I van het Verdrag vallen |
| | (2)   Voor de EER relevante tekst |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst, behalve voor de producten die onder bijlage I van het Verdrag vallen

1

(2)   Voor de EER relevante tekst

2

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

ADVIEZEN

De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming

| 16.10.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 280/1 |
| --- | --- | --- | --- |

16.10.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 280/1

---

Advies van de Europese toezichthouder voor gegevensbescherming inzake het vergroten van het vertrouwen in de informatiemaatschappij door de bevordering van gegevensbescherming en privacy

2010/C 280/01

DE EUROPESE TOEZICHTHOUDER VOOR GEGEVENSBESCHERMING,

Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name op artikel 16,

Gelet op het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name op artikel 7 en 8,

Gelet op Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (1),

Gelet op Richtlijn 2002/58/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 juli 2002 betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie (2),

Gelet op Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2000 inzake de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (3), en met name op artikel 41,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

I.   INLEIDING

| 1. | Informatie- en communicatietechnologieën (ICT) bieden enorme mogelijkheden in vrijwel elk aspect van ons leven: werk, spel, sociale omgang en onderwijs. Ze zijn van essentieel belang voor de huidige informatie-economie en voor de samenleving in het algemeen. |
| --- | --- |

1.

Informatie- en communicatietechnologieën (ICT) bieden enorme mogelijkheden in vrijwel elk aspect van ons leven: werk, spel, sociale omgang en onderwijs. Ze zijn van essentieel belang voor de huidige informatie-economie en voor de samenleving in het algemeen.

| 2. | De Europese Unie is een wereldmacht op het gebied van geavanceerde ICT en wil dat ook blijven. Om deze uitdaging aan te gaan zal de Europese Commissie naar verwachting weldra een nieuwe Europese digitale agenda vaststellen. Commissaris Kroes heeft bevestigd dat dit voor haar een prioriteit is (4). |
| --- | --- |

2.

De Europese Unie is een wereldmacht op het gebied van geavanceerde ICT en wil dat ook blijven. Om deze uitdaging aan te gaan zal de Europese Commissie naar verwachting weldra een nieuwe Europese digitale agenda vaststellen. Commissaris Kroes heeft bevestigd dat dit voor haar een prioriteit is (4).

| 3. | De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) erkent de voordelen van ICT en is het ermee eens dat de EU haar uiterste best moet doen om de ontwikkeling en het wijdverspreid gebruik ervan te stimuleren. Hij staat ook volledig achter het standpunt van de commissarissen Kroes en Reding dat het individu centraal moet staan in deze nieuwe omgeving (5). Individuele burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat ICT in staat zijn hun informatie veilig te houden en het gebruik ervan te controleren, en moeten er zeker van kunnen zijn dat hun recht op privacy en gegevensbescherming wordt geëerbiedigd in de digitale ruimte. De eerbiediging van dit recht is een essentiële voorwaarde om het vertrouwen van de consumenten te winnen. En dat vertrouwen is van cruciaal belang opdat de burgers nieuwe diensten aanvaarden (6). |
| --- | --- |

3.

De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) erkent de voordelen van ICT en is het ermee eens dat de EU haar uiterste best moet doen om de ontwikkeling en het wijdverspreid gebruik ervan te stimuleren. Hij staat ook volledig achter het standpunt van de commissarissen Kroes en Reding dat het individu centraal moet staan in deze nieuwe omgeving (5). Individuele burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat ICT in staat zijn hun informatie veilig te houden en het gebruik ervan te controleren, en moeten er zeker van kunnen zijn dat hun recht op privacy en gegevensbescherming wordt geëerbiedigd in de digitale ruimte. De eerbiediging van dit recht is een essentiële voorwaarde om het vertrouwen van de consumenten te winnen. En dat vertrouwen is van cruciaal belang opdat de burgers nieuwe diensten aanvaarden (6).

| 4. | De EU heeft een sterk rechtskader voor gegevensbescherming en privacy, waarvan de beginselen hun volledige relevantie behouden in het digitale tijdperk. Dat mag echter niet leiden tot zelfvoldaanheid. In veel gevallen doen ICT nieuwe vragen rijzen die buiten het bestaande kader vallen. Daarom moet actie worden ondernomen om ervoor te zorgen dat de in de EU-wetgeving vastgelegde individuele rechten doeltreffende bescherming blijven bieden in deze nieuwe omgeving. |
| --- | --- |

4.

De EU heeft een sterk rechtskader voor gegevensbescherming en privacy, waarvan de beginselen hun volledige relevantie behouden in het digitale tijdperk. Dat mag echter niet leiden tot zelfvoldaanheid. In veel gevallen doen ICT nieuwe vragen rijzen die buiten het bestaande kader vallen. Daarom moet actie worden ondernomen om ervoor te zorgen dat de in de EU-wetgeving vastgelegde individuele rechten doeltreffende bescherming blijven bieden in deze nieuwe omgeving.

| 5. | In dit advies wordt besproken welke maatregelen de Europese Unie kan nemen of bevorderen om de persoonlijke levenssfeer en de bescherming van persoonsgegevens te waarborgen in een geglobaliseerde wereld die door technologie gestuurd zal blijven. Er worden zowel wetgevende als niet-wetgevende instrumenten besproken. |
| --- | --- |

5.

In dit advies wordt besproken welke maatregelen de Europese Unie kan nemen of bevorderen om de persoonlijke levenssfeer en de bescherming van persoonsgegevens te waarborgen in een geglobaliseerde wereld die door technologie gestuurd zal blijven. Er worden zowel wetgevende als niet-wetgevende instrumenten besproken.

| 6. | Het advies geeft eerst een overzicht van ICT als een nieuwe ontwikkeling die mogelijkheden maar ook risico's schept, en bespreekt dan de noodzaak om gegevensbescherming en privacy vanaf het eerste begin op een praktisch niveau te integreren in nieuwe informatie- en communicatietechnologieën (het zgn. beginsel van ingebouwde privacy of „privacy by design”). Om de naleving van dit beginsel af te dwingen moet volgens het advies het beginsel van ingebouwde privacy op minstens twee verschillende manieren worden voorzien in het rechtskader voor gegevensbescherming. Ten eerste door het erin op te nemen als een bindend algemeen beginsel en ten tweede door het erin op te nemen voor bepaalde ICT-gebieden met specifieke risico's inzake gegevensbescherming en privacy die kunnen worden voorkomen door een aangepaste technische architectuur en een aangepast ontwerp. Deze gebieden zijn radiofrequentie-identificatie (RFID), applicaties voor sociale netwerken en browserapplicaties. Tot slot bevat het advies voorstellen betreffende andere hulpmiddelen en beginselen ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de persoonsgegevens in de ICT-sector. |
| --- | --- |

6.

Het advies geeft eerst een overzicht van ICT als een nieuwe ontwikkeling die mogelijkheden maar ook risico's schept, en bespreekt dan de noodzaak om gegevensbescherming en privacy vanaf het eerste begin op een praktisch niveau te integreren in nieuwe informatie- en communicatietechnologieën (het zgn. beginsel van ingebouwde privacy of „privacy by design”). Om de naleving van dit beginsel af te dwingen moet volgens het advies het beginsel van ingebouwde privacy op minstens twee verschillende manieren worden voorzien in het rechtskader voor gegevensbescherming. Ten eerste door het erin op te nemen als een bindend algemeen beginsel en ten tweede door het erin op te nemen voor bepaalde ICT-gebieden met specifieke risico's inzake gegevensbescherming en privacy die kunnen worden voorkomen door een aangepaste technische architectuur en een aangepast ontwerp. Deze gebieden zijn radiofrequentie-identificatie (RFID), applicaties voor sociale netwerken en browserapplicaties. Tot slot bevat het advies voorstellen betreffende andere hulpmiddelen en beginselen ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de persoonsgegevens in de ICT-sector.

| 7. | Met het oog op het bovenstaande gaat het advies nader in op de opmerkingen die de Werkgroep artikel 29 formuleert in zijn bijdrage aan de openbare raadpleging over de toekomst van privacy (7). Daarnaast wordt voortgebouwd op eerdere adviezen van de EDPS, zoals het advies van 25 juli 2007 over de toepassing van de gegevensbeschermingsrichtlijn, het advies van 20 december 2007 over RFID en twee adviezen over de e-privacyrichtlijn (8). |
| --- | --- |

7.

Met het oog op het bovenstaande gaat het advies nader in op de opmerkingen die de Werkgroep artikel 29 formuleert in zijn bijdrage aan de openbare raadpleging over de toekomst van privacy (7). Daarnaast wordt voortgebouwd op eerdere adviezen van de EDPS, zoals het advies van 25 juli 2007 over de toepassing van de gegevensbeschermingsrichtlijn, het advies van 20 december 2007 over RFID en twee adviezen over de e-privacyrichtlijn (8).

II.   ICT BIEDEN NIEUWE MOGELIJKHEDEN MAAR HOUDEN OOK NIEUWE RISICO'S IN

| 8. | ICT zijn al vergeleken met andere belangrijke uitvindingen uit het verleden, zoals elektriciteit. Hoewel het wellicht nog te vroeg is om hun werkelijke historische impact te beoordelen, bestaat er een duidelijk verband tussen ICT en economische groei in de ontwikkelde landen. ICT hebben werkgelegenheid geschapen, economische voordelen voortgebracht en bijgedragen aan de algemene welvaart. De impact van ICT gaat verder dan het louter economische, aangezien ze ook een belangrijke rol hebben gespeeld in het stimuleren van innovatie en creativiteit. |
| --- | --- |

8.

ICT zijn al vergeleken met andere belangrijke uitvindingen uit het verleden, zoals elektriciteit. Hoewel het wellicht nog te vroeg is om hun werkelijke historische impact te beoordelen, bestaat er een duidelijk verband tussen ICT en economische groei in de ontwikkelde landen. ICT hebben werkgelegenheid geschapen, economische voordelen voortgebracht en bijgedragen aan de algemene welvaart. De impact van ICT gaat verder dan het louter economische, aangezien ze ook een belangrijke rol hebben gespeeld in het stimuleren van innovatie en creativiteit.

| 9. | Bovendien hebben ICT de manier waarop mensen werken en met elkaar omgaan veranderd. Ze zijn bijvoorbeeld steeds meer afhankelijk van ICT voor hun sociale en economische interacties. Burgers kunnen gebruik maken van een brede waaier van nieuwe ICT-toepassingen zoals e-gezondheid, e-transport en e-overheid, en van innovatieve interactieve systemen voor amusement en onderwijs. |
| --- | --- |

9.

Bovendien hebben ICT de manier waarop mensen werken en met elkaar omgaan veranderd. Ze zijn bijvoorbeeld steeds meer afhankelijk van ICT voor hun sociale en economische interacties. Burgers kunnen gebruik maken van een brede waaier van nieuwe ICT-toepassingen zoals e-gezondheid, e-transport en e-overheid, en van innovatieve interactieve systemen voor amusement en onderwijs.

| 10. | In het licht van deze voordelen hebben alle Europese instellingen toegezegd om ICT te ondersteunen als een noodzakelijk hulpmiddel om het concurrentievermogen van de Europese industrie te verbeteren en het economische herstel van Europa te bespoedigen. In augustus 2009 keurde de Commissie het verslag over het digitale concurrentievermogen van Europa (9) goed en startte ze een openbare raadpleging over geschikte toekomststrategieën om het gebruik van ICT te stimuleren. Op 7 december 2009 presenteerde de Raad een bijdrage aan deze raadpleging onder de titel „Post-i2010-strategie — Naar een open, groene en concurrerende kennismaatschappij” (10). Het Europees Parlement heeft onlangs een verslag goedgekeurd dat bedoeld is om de Commissie te helpen bij het vaststellen van een digitale agenda (11). |
| --- | --- |

10.

In het licht van deze voordelen hebben alle Europese instellingen toegezegd om ICT te ondersteunen als een noodzakelijk hulpmiddel om het concurrentievermogen van de Europese industrie te verbeteren en het economische herstel van Europa te bespoedigen. In augustus 2009 keurde de Commissie het verslag over het digitale concurrentievermogen van Europa (9) goed en startte ze een openbare raadpleging over geschikte toekomststrategieën om het gebruik van ICT te stimuleren. Op 7 december 2009 presenteerde de Raad een bijdrage aan deze raadpleging onder de titel „Post-i2010-strategie — Naar een open, groene en concurrerende kennismaatschappij” (10). Het Europees Parlement heeft onlangs een verslag goedgekeurd dat bedoeld is om de Commissie te helpen bij het vaststellen van een digitale agenda (11).

| 11. | De mogelijkheden en voordelen die de ontwikkeling van ICT biedt, gaan gepaard met nieuwe risico's, inzonderheid voor de persoonlijke levenssfeer en de bescherming van persoonsgegevens. ICT leiden vaak tot een toename (vaak zonder dat de gebruikers precies weten hoe) van de hoeveelheid informatie die wordt verzameld, gesorteerd, gefilterd, overgedragen of bewaard, waardoor deze gegevens blootstaan aan meer risico's. |
| --- | --- |

11.

De mogelijkheden en voordelen die de ontwikkeling van ICT biedt, gaan gepaard met nieuwe risico's, inzonderheid voor de persoonlijke levenssfeer en de bescherming van persoonsgegevens. ICT leiden vaak tot een toename (vaak zonder dat de gebruikers precies weten hoe) van de hoeveelheid informatie die wordt verzameld, gesorteerd, gefilterd, overgedragen of bewaard, waardoor deze gegevens blootstaan aan meer risico's.

| 12. | Zo is er het voorbeeld van de RFID-chips, die de streepjescodes op (sommige) verbruiksartikelen vervangen. Doordat het nieuwe systeem de informatiestroom in de toeleveringsketen verbetert (en aldus de behoefte aan „veiligheidsvoorraden” vermindert, juistere prognoses mogelijk maakt, enz.), zou het zowel bedrijven als consumenten ten goede moeten komen. Maar tegelijk ontstaat de verontrustende mogelijkheid dat mensen worden gevolgd, voor andere doeleinden en door andere entiteiten, via hun van een tag voorziene persoonlijke bezittingen. |
| --- | --- |

12.

Zo is er het voorbeeld van de RFID-chips, die de streepjescodes op (sommige) verbruiksartikelen vervangen. Doordat het nieuwe systeem de informatiestroom in de toeleveringsketen verbetert (en aldus de behoefte aan „veiligheidsvoorraden” vermindert, juistere prognoses mogelijk maakt, enz.), zou het zowel bedrijven als consumenten ten goede moeten komen. Maar tegelijk ontstaat de verontrustende mogelijkheid dat mensen worden gevolgd, voor andere doeleinden en door andere entiteiten, via hun van een tag voorziene persoonlijke bezittingen.

| 13. | Een ander voorbeeld is „cloud computing”, waarbij gehoste applicatiediensten voor consumenten en niet-consumenten worden aangeboden via het internet. Het betreft hier fotobibliotheken, kalenders, webmail en klantendatabanken, maar ook meer complexe bedrijfsgerelateerde diensten. De voordelen voor zowel bedrijven als particulieren zijn duidelijk: het systeem is goedkoper (de kosten zijn marginaal), niet locatiegebonden (gemakkelijke toegang tot informatie overal in de wereld), geautomatiseerd (geen specifieke IT-bronnen en geen software-updates nodig), enz. Daartegenover staan de zeer reële risico's van veiligheidsstoringen en hacking. Verder bestaat het gevaar dat gebruikers de toegang tot en de controle over hun eigen gegevens verliezen. |
| --- | --- |

13.

Een ander voorbeeld is „cloud computing”, waarbij gehoste applicatiediensten voor consumenten en niet-consumenten worden aangeboden via het internet. Het betreft hier fotobibliotheken, kalenders, webmail en klantendatabanken, maar ook meer complexe bedrijfsgerelateerde diensten. De voordelen voor zowel bedrijven als particulieren zijn duidelijk: het systeem is goedkoper (de kosten zijn marginaal), niet locatiegebonden (gemakkelijke toegang tot informatie overal in de wereld), geautomatiseerd (geen specifieke IT-bronnen en geen software-updates nodig), enz. Daartegenover staan de zeer reële risico's van veiligheidsstoringen en hacking. Verder bestaat het gevaar dat gebruikers de toegang tot en de controle over hun eigen gegevens verliezen.

| 14. | Ook op andere gebieden waarbij gebruik wordt gemaakt van ICT-toepassingen is gebleken dat voordelen en risico's samengaan. E-gezondheid, bijvoorbeeld, kan de doeltreffendheid bevorderen, de kosten verminderen, de toegankelijkheid vergroten en in het algemeen de kwaliteit van gezondheidszorgdiensten verbeteren. Maar e-gezondheid doet ook vaak vragen rijzen over de wettigheid van het secundaire gebruik van e-gezondheidsinformatie, zodat een grondige analyse van de doeleinden van elk potentieel secundair gebruik vereist is (12). Doordat bovendien steeds meer gebruik wordt gemaakt van elektronische gezondheidsdossiers, worden de systemen zelf geplaagd door schandalen waarbij veel gevallen van gekraakte elektronische gezondheidsdossiers aan het licht zijn gekomen. |
| --- | --- |

14.

Ook op andere gebieden waarbij gebruik wordt gemaakt van ICT-toepassingen is gebleken dat voordelen en risico's samengaan. E-gezondheid, bijvoorbeeld, kan de doeltreffendheid bevorderen, de kosten verminderen, de toegankelijkheid vergroten en in het algemeen de kwaliteit van gezondheidszorgdiensten verbeteren. Maar e-gezondheid doet ook vaak vragen rijzen over de wettigheid van het secundaire gebruik van e-gezondheidsinformatie, zodat een grondige analyse van de doeleinden van elk potentieel secundair gebruik vereist is (12). Doordat bovendien steeds meer gebruik wordt gemaakt van elektronische gezondheidsdossiers, worden de systemen zelf geplaagd door schandalen waarbij veel gevallen van gekraakte elektronische gezondheidsdossiers aan het licht zijn gekomen.

| 15. | Samengevat kan worden gesteld dat er wellicht altijd een zeker risico zal blijven bestaan, ook nadat de juiste beoordelingen zijn gemaakt en de nodige maatregelen zijn toegepast. Nulrisico bestaat niet. Toch kunnen en moeten, zoals hieronder verder wordt besproken, maatregelen ten uitvoer worden gelegd om het risico zoveel mogelijk te beperken. |
| --- | --- |

15.

Samengevat kan worden gesteld dat er wellicht altijd een zeker risico zal blijven bestaan, ook nadat de juiste beoordelingen zijn gemaakt en de nodige maatregelen zijn toegepast. Nulrisico bestaat niet. Toch kunnen en moeten, zoals hieronder verder wordt besproken, maatregelen ten uitvoer worden gelegd om het risico zoveel mogelijk te beperken.

III.   INGEBOUWDE PRIVACY ALS ESSENTIEEL HULPMIDDEL OM VERTROUWEN IN ICT TE WEKKEN BIJ DE GEBRUIKERS

| 16. | De potentiële voordelen van ICT zullen alleen in de praktijk kunnen worden genoten als zij erin slagen vertrouwen te wekken, m.a.w. als de gebruikers bereid worden gevonden zich op ICT te verlaten wegens de kenmerken en voordelen die ze hebben. Dat vertrouwen kan alleen worden gewekt als de gebruikers ICT zien als betrouwbaar, veilig en onder hun controle, en als de bescherming van hun persoonsgegevens en privacy gewaarborgd is. |
| --- | --- |

16.

De potentiële voordelen van ICT zullen alleen in de praktijk kunnen worden genoten als zij erin slagen vertrouwen te wekken, m.a.w. als de gebruikers bereid worden gevonden zich op ICT te verlaten wegens de kenmerken en voordelen die ze hebben. Dat vertrouwen kan alleen worden gewekt als de gebruikers ICT zien als betrouwbaar, veilig en onder hun controle, en als de bescherming van hun persoonsgegevens en privacy gewaarborgd is.

| 17. | Er is gerede kans dat algemeen voorkomende risico's en gebreken zoals hierboven beschreven het vertrouwen van de gebruikers in de informatiemaatschappij aantasten, inzonderheid wanneer hun privacy wordt blootgelegd door misbruik of schending van persoonsgegevens. Dat kan de ontwikkeling en de mogelijke voordelen van ICT ernstig in gevaar brengen. |
| --- | --- |

17.

Er is gerede kans dat algemeen voorkomende risico's en gebreken zoals hierboven beschreven het vertrouwen van de gebruikers in de informatiemaatschappij aantasten, inzonderheid wanneer hun privacy wordt blootgelegd door misbruik of schending van persoonsgegevens. Dat kan de ontwikkeling en de mogelijke voordelen van ICT ernstig in gevaar brengen.

| 18. | Deze risico's voor de privacy en gegevensbescherming kunnen echter niet worden opgelost door het gebruik of de bevordering van ICT uit te sluiten of af te wijzen. Dat zou niet doenbaar en niet realistisch zijn; het zou verhinderen dat mensen voordeel halen van ICT en het zou de mogelijke algemene voordelen ernstig beperken. |
| --- | --- |

18.

Deze risico's voor de privacy en gegevensbescherming kunnen echter niet worden opgelost door het gebruik of de bevordering van ICT uit te sluiten of af te wijzen. Dat zou niet doenbaar en niet realistisch zijn; het zou verhinderen dat mensen voordeel halen van ICT en het zou de mogelijke algemene voordelen ernstig beperken.

| 19. | De EDPS meent dat een positievere oplossing zou zijn dat ICT zo worden ontworpen en ontwikkeld, dat de privacy en gegevensbescherming worden geëerbiedigd. Het is daarom van essentieel belang dat privacy en gegevensbescherming worden geïntegreerd in de gehele levenscyclus van deze technologieën, van het vroegste ontwerpstadium tot de toepassing, het gebruik en de afdanking. Dat wordt gewoonlijk ingebouwde privacy („privacy by design”) genoemd en hieronder nader besproken. |
| --- | --- |

19.

De EDPS meent dat een positievere oplossing zou zijn dat ICT zo worden ontworpen en ontwikkeld, dat de privacy en gegevensbescherming worden geëerbiedigd. Het is daarom van essentieel belang dat privacy en gegevensbescherming worden geïntegreerd in de gehele levenscyclus van deze technologieën, van het vroegste ontwerpstadium tot de toepassing, het gebruik en de afdanking. Dat wordt gewoonlijk ingebouwde privacy („privacy by design”) genoemd en hieronder nader besproken.

| 20. | Ingebouwde privacy kan verschillende maatregelen met zich meebrengen naargelang het specifieke geval of de specifieke toepassing. Zo kan het in sommige gevallen nodig zijn om persoonsgegevens te verwijderen/beperken of een onnodige en/of ongewenste verwerking ervan te voorkomen. In andere gevallen kunnen hulpmiddelen worden aangereikt om de gebruikers meer controle over hun persoonsgegevens te bieden. Zulke maatregelen dienen te worden overwogen wanneer normen en/of beste praktijken worden vastgesteld. Ze kunnen ook worden opgenomen in de architectuur van informatie- en communicatiesystemen of in de structurele organisatie van de entiteiten die persoonsgegevens verwerken. |
| --- | --- |

20.

Ingebouwde privacy kan verschillende maatregelen met zich meebrengen naargelang het specifieke geval of de specifieke toepassing. Zo kan het in sommige gevallen nodig zijn om persoonsgegevens te verwijderen/beperken of een onnodige en/of ongewenste verwerking ervan te voorkomen. In andere gevallen kunnen hulpmiddelen worden aangereikt om de gebruikers meer controle over hun persoonsgegevens te bieden. Zulke maatregelen dienen te worden overwogen wanneer normen en/of beste praktijken worden vastgesteld. Ze kunnen ook worden opgenomen in de architectuur van informatie- en communicatiesystemen of in de structurele organisatie van de entiteiten die persoonsgegevens verwerken.

III.1.   Beginsel van ingebouwde privacy toepasbaar op verschillende ICT-omgevingen en -effecten

| 21. | De behoefte aan ingebouwde privacy bestaat in veel verschillende ICT-omgevingen. De sector van de gezondheidszorg, bijvoorbeeld, steunt steeds meer op ICT-infrastructuren waarbij gezondheidsinformatie over patiënten vaak centraal wordt opgeslagen. Om het beginsel van ingebouwde privacy in de gezondheidssector toe te passen, zou de geschiktheid van verschillende maatregelen moeten worden beoordeeld: het aantal centraal opgeslagen gegevens tot een minimum herleiden of beperken tot een index, gebruik maken van versleutelingsmethoden, toegangsrechten uitsluitend toekennen op basis van het beginsel van kennisnemingsbehoefte, gegevens anoniem maken zodra ze niet meer nodig zijn, enz. |
| --- | --- |

21.

De behoefte aan ingebouwde privacy bestaat in veel verschillende ICT-omgevingen. De sector van de gezondheidszorg, bijvoorbeeld, steunt steeds meer op ICT-infrastructuren waarbij gezondheidsinformatie over patiënten vaak centraal wordt opgeslagen. Om het beginsel van ingebouwde privacy in de gezondheidssector toe te passen, zou de geschiktheid van verschillende maatregelen moeten worden beoordeeld: het aantal centraal opgeslagen gegevens tot een minimum herleiden of beperken tot een index, gebruik maken van versleutelingsmethoden, toegangsrechten uitsluitend toekennen op basis van het beginsel van kennisnemingsbehoefte, gegevens anoniem maken zodra ze niet meer nodig zijn, enz.

| 22. | Ook vervoerssystemen worden in toenemende mate standaard geleverd met geavanceerde ICT-toepassingen die met het voertuig en zijn omgeving in wisselwerking staan voor verschillende doeleinden en functies. Zo zijn auto's steeds vaker uitgerust met nieuwe ICT-functies (gps, gsm, sensornetwerk, enz.) die niet alleen hun positie direct weergeven, maar ook hun technische toestand. Deze informatie zou bijvoorbeeld kunnen worden gebruikt om het bestaande wegenbelastingssysteem te vervangen door een gebruiksafhankelijke tolheffing. De toepassing van ingebouwde privacy op het architectuurontwerp van zulke systemen zou ertoe moeten leiden dat zo weinig mogelijk persoonsgegevens worden verwerkt of verder worden overgedragen (13). In overeenstemming met dit beginsel zouden gedecentraliseerde of semi-gedecentraliseerde architecturen die de bekendmaking van positiegegevens aan een centraal punt beperken te verkiezen zijn boven gecentraliseerde architecturen. |
| --- | --- |

22.

Ook vervoerssystemen worden in toenemende mate standaard geleverd met geavanceerde ICT-toepassingen die met het voertuig en zijn omgeving in wisselwerking staan voor verschillende doeleinden en functies. Zo zijn auto's steeds vaker uitgerust met nieuwe ICT-functies (gps, gsm, sensornetwerk, enz.) die niet alleen hun positie direct weergeven, maar ook hun technische toestand. Deze informatie zou bijvoorbeeld kunnen worden gebruikt om het bestaande wegenbelastingssysteem te vervangen door een gebruiksafhankelijke tolheffing. De toepassing van ingebouwde privacy op het architectuurontwerp van zulke systemen zou ertoe moeten leiden dat zo weinig mogelijk persoonsgegevens worden verwerkt of verder worden overgedragen (13). In overeenstemming met dit beginsel zouden gedecentraliseerde of semi-gedecentraliseerde architecturen die de bekendmaking van positiegegevens aan een centraal punt beperken te verkiezen zijn boven gecentraliseerde architecturen.

| 23. | Uit de bovenstaande voorbeelden blijkt dat, wanneer informatie- en communicatietechnologieën worden gemaakt volgens het beginsel van ingebouwde privacy, de risico's voor de privacy en gegevensbescherming aanzienlijk kunnen worden beperkt. |
| --- | --- |

23.

Uit de bovenstaande voorbeelden blijkt dat, wanneer informatie- en communicatietechnologieën worden gemaakt volgens het beginsel van ingebouwde privacy, de risico's voor de privacy en gegevensbescherming aanzienlijk kunnen worden beperkt.

III.2.   Onvoldoende toepassing van ingebouwde privacy in ICT

| 24. | Een belangrijke vraag is of de economische deelnemers, de ICT-fabrikanten en -aanbieders en de voor de verwerking verantwoordelijken geïnteresseerd zijn in het in de handel brengen en toepassen van ingebouwde privacy in ICT. In deze context is het ook belangrijk om te beoordelen hoe groot de vraag naar ingebouwde privacy is bij de gebruikers. |
| --- | --- |

24.

Een belangrijke vraag is of de economische deelnemers, de ICT-fabrikanten en -aanbieders en de voor de verwerking verantwoordelijken geïnteresseerd zijn in het in de handel brengen en toepassen van ingebouwde privacy in ICT. In deze context is het ook belangrijk om te beoordelen hoe groot de vraag naar ingebouwde privacy is bij de gebruikers.

| 25. | In 2007 publiceerde de Commissie een mededeling waarin bedrijven werden verzocht hun innovatievermogen te gebruiken om technologieën ter bevordering van de persoonlijke levenssfeer te ontwerpen en toe te passen teneinde de bescherming van de privacy en persoonsgegevens te verbeteren vanaf het eerste begin van de ontwikkelingscyclus (14). |
| --- | --- |

25.

In 2007 publiceerde de Commissie een mededeling waarin bedrijven werden verzocht hun innovatievermogen te gebruiken om technologieën ter bevordering van de persoonlijke levenssfeer te ontwerpen en toe te passen teneinde de bescherming van de privacy en persoonsgegevens te verbeteren vanaf het eerste begin van de ontwikkelingscyclus (14).

| 26. | Uit het thans beschikbare bewijsmateriaal blijkt evenwel dat de ICT-fabrikanten noch de voor de verwerking verantwoordelijken (in de particuliere en de openbare sector) erin zijn geslaagd om ingebouwde privacy op consistente wijze toe te passen of in de handel te brengen. Hiervoor worden verschillende redenen aangevoerd, zoals een gebrek aan economische stimulansen of institutionele steun, onvoldoende vraag, enz. (15) |
| --- | --- |

26.

Uit het thans beschikbare bewijsmateriaal blijkt evenwel dat de ICT-fabrikanten noch de voor de verwerking verantwoordelijken (in de particuliere en de openbare sector) erin zijn geslaagd om ingebouwde privacy op consistente wijze toe te passen of in de handel te brengen. Hiervoor worden verschillende redenen aangevoerd, zoals een gebrek aan economische stimulansen of institutionele steun, onvoldoende vraag, enz. (15)

| 27. | Tegelijkertijd is er bij de gebruikers vrij weinig vraag naar ingebouwde privacy. De gebruikers van ICT-producten en -diensten gaan er terecht van uit dat hun privacy en persoonsgegevens de facto beschermd zijn, in veel gevallen zijn ze dat echter niet. In sommige gevallen zijn de gebruikers gewoon niet bij machte de nodige veiligheidsmaatregelen te nemen om hun eigen persoonsgegevens of die van anderen te beschermen. Vaak komt dit doordat ze de risico's niet of slechts gedeeltelijk kennen. Jongeren, bijvoorbeeld, slaan in het algemeen geen acht op de privacyrisico's die het plaatsen van persoonlijke informatie op sociale netwerken met zich meebrengt en hebben dikwijls geen aandacht voor privacyinstellingen. Andere gebruikers zijn zich wel bewust van de risico's, maar beschikken niet over de nodige technische deskundigheid om technologieën toe te passen die, bijvoorbeeld, hun internetverbinding beveiligen of om hun browserinstellingen zo aan te passen dat de profilering op basis van hun surfactiviteiten tot een minimum wordt beperkt. |
| --- | --- |

27.

Tegelijkertijd is er bij de gebruikers vrij weinig vraag naar ingebouwde privacy. De gebruikers van ICT-producten en -diensten gaan er terecht van uit dat hun privacy en persoonsgegevens de facto beschermd zijn, in veel gevallen zijn ze dat echter niet. In sommige gevallen zijn de gebruikers gewoon niet bij machte de nodige veiligheidsmaatregelen te nemen om hun eigen persoonsgegevens of die van anderen te beschermen. Vaak komt dit doordat ze de risico's niet of slechts gedeeltelijk kennen. Jongeren, bijvoorbeeld, slaan in het algemeen geen acht op de privacyrisico's die het plaatsen van persoonlijke informatie op sociale netwerken met zich meebrengt en hebben dikwijls geen aandacht voor privacyinstellingen. Andere gebruikers zijn zich wel bewust van de risico's, maar beschikken niet over de nodige technische deskundigheid om technologieën toe te passen die, bijvoorbeeld, hun internetverbinding beveiligen of om hun browserinstellingen zo aan te passen dat de profilering op basis van hun surfactiviteiten tot een minimum wordt beperkt.

| 28. | Toch zijn de risico's voor de privacy en gegevensbescherming heel reëel. Als niet vanaf het begin rekening wordt gehouden met de privacy en gegevensbescherming, is het daarna vaak te laat en economisch te lastig om de systemen bij te stellen en te laat om de reeds aangerichte schade te herstellen. Het toenemende aantal inbreuken in verband met persoonsgegevens van de voorbije jaren toont duidelijk aan dat er wel degelijk een probleem is en dat ingebouwde privacy een dringende noodzaak is. |
| --- | --- |

28.

Toch zijn de risico's voor de privacy en gegevensbescherming heel reëel. Als niet vanaf het begin rekening wordt gehouden met de privacy en gegevensbescherming, is het daarna vaak te laat en economisch te lastig om de systemen bij te stellen en te laat om de reeds aangerichte schade te herstellen. Het toenemende aantal inbreuken in verband met persoonsgegevens van de voorbije jaren toont duidelijk aan dat er wel degelijk een probleem is en dat ingebouwde privacy een dringende noodzaak is.

| 29. | Het bovenstaande impliceert dat de fabrikanten en aanbieders van ICT die ontworpen zijn om persoonsgegevens te verwerken, de verantwoordelijkheid hebben, samen met de voor de verwerking verantwoordelijken, om deze technologieën te ontwerpen met ingebouwde waarborgen voor de privacy en gegevensbescherming. In veel gevallen zou dit betekenen dat de standaardinstellingen maximale privacy bieden („privacy by default”). |
| --- | --- |

29.

Het bovenstaande impliceert dat de fabrikanten en aanbieders van ICT die ontworpen zijn om persoonsgegevens te verwerken, de verantwoordelijkheid hebben, samen met de voor de verwerking verantwoordelijken, om deze technologieën te ontwerpen met ingebouwde waarborgen voor de privacy en gegevensbescherming. In veel gevallen zou dit betekenen dat de standaardinstellingen maximale privacy bieden („privacy by default”).

| 30. | Tegen deze achtergrond moeten we onderzoeken welke stappen de beleidsmakers moeten ondernemen om ingebouwde privacy bij de ontwikkeling van ICT te bevorderen. Een eerste vraag hierbij is of het bestaande rechtskader voor gegevensbescherming toereikende bepalingen bevat om het beginsel van ingebouwde privacy te laten toepassen door de voor de verwerking verantwoordelijken en de fabrikanten en ontwikkelaars. Een tweede vraag is wat er in de context van de Europese digitale agenda moet worden gedaan opdat de consumenten vertrouwen krijgen in de ICT-sector. |
| --- | --- |

30.

Tegen deze achtergrond moeten we onderzoeken welke stappen de beleidsmakers moeten ondernemen om ingebouwde privacy bij de ontwikkeling van ICT te bevorderen. Een eerste vraag hierbij is of het bestaande rechtskader voor gegevensbescherming toereikende bepalingen bevat om het beginsel van ingebouwde privacy te laten toepassen door de voor de verwerking verantwoordelijken en de fabrikanten en ontwikkelaars. Een tweede vraag is wat er in de context van de Europese digitale agenda moet worden gedaan opdat de consumenten vertrouwen krijgen in de ICT-sector.

IV.   INTEGRATIE VAN HET BEGINSEL VAN INGEBOUWDE PRIVACY IN HET EU-RECHT EN -BELEID

IV.1.   Het huidige rechtskader voor gegevensbescherming en privacy

| 31. | De EU heeft een stevig kader voor gegevensbescherming en privacy neergelegd in Richtlijn 95/46/EG (16), Richtlijn 2002/58/EG (17) en de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (18) en het Hof van Justitie. |
| --- | --- |

31.

De EU heeft een stevig kader voor gegevensbescherming en privacy neergelegd in Richtlijn 95/46/EG (16), Richtlijn 2002/58/EG (17) en de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (18) en het Hof van Justitie.

| 32. | De gegevensbeschermingsrichtlijn is van toepassing op „elke bewerking of elk geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens” (verzamelen, bewaren, verstrekken, enz.). Hij legt de naleving van bepaalde beginselen en verplichtingen op aan hen die persoonsgegevens verwerken („voor de verwerking verantwoordelijken”). Hij voorziet in individuele rechten, zoals het recht van toegang tot persoonlijke informatie. De e-privacyrichtlijn handelt uitdrukkelijk over de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie. (19). |
| --- | --- |

32.

De gegevensbeschermingsrichtlijn is van toepassing op „elke bewerking of elk geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens” (verzamelen, bewaren, verstrekken, enz.). Hij legt de naleving van bepaalde beginselen en verplichtingen op aan hen die persoonsgegevens verwerken („voor de verwerking verantwoordelijken”). Hij voorziet in individuele rechten, zoals het recht van toegang tot persoonlijke informatie. De e-privacyrichtlijn handelt uitdrukkelijk over de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie. (19).

| 33. | De huidige gegevensbeschermingsrichtlijn schrijft ingebouwde privacy niet uitdrukkelijk voor. Wel bevat hij bepalingen die onrechtstreeks, in verschillende situaties, de toepassing van het beginsel van ingebouwde privacy kunnen eisen. Met name artikel 17 bepaalt dat de voor de verwerking verantwoordelijken passende technische en organisatorische maatregelen ten uitvoer dienen te leggen om persoonsgegevens te beveiligen tegen onwettige verwerking (20). Ingebouwde privacy wordt bijgevolg op heel algemene wijze behandeld. Bovendien hebben de bepalingen van de richtlijn vooral betrekking op de voor de verwerking verantwoordelijken en op hun verwerking van persoonsgegevens. Ze schrijven niet uitdrukkelijk voor dat de informatie- en communicatietechnologieën moeten voldoen aan de voorschriften inzake privacy en gegevensbescherming; hiervoor zouden ze ook betrekking moeten hebben op de ICT-ontwerpers en -fabrikanten en op de werkzaamheden in het stadium van de normalisatie. |
| --- | --- |

33.

De huidige gegevensbeschermingsrichtlijn schrijft ingebouwde privacy niet uitdrukkelijk voor. Wel bevat hij bepalingen die onrechtstreeks, in verschillende situaties, de toepassing van het beginsel van ingebouwde privacy kunnen eisen. Met name artikel 17 bepaalt dat de voor de verwerking verantwoordelijken passende technische en organisatorische maatregelen ten uitvoer dienen te leggen om persoonsgegevens te beveiligen tegen onwettige verwerking (20). Ingebouwde privacy wordt bijgevolg op heel algemene wijze behandeld. Bovendien hebben de bepalingen van de richtlijn vooral betrekking op de voor de verwerking verantwoordelijken en op hun verwerking van persoonsgegevens. Ze schrijven niet uitdrukkelijk voor dat de informatie- en communicatietechnologieën moeten voldoen aan de voorschriften inzake privacy en gegevensbescherming; hiervoor zouden ze ook betrekking moeten hebben op de ICT-ontwerpers en -fabrikanten en op de werkzaamheden in het stadium van de normalisatie.

| 34. | De e-privacyrichtlijn is explicieter. Artikel 14.3 bepaalt het volgende: „Zo nodig kunnen maatregelen worden goedgekeurd om ervoor te zorgen dat de eindapparatuur gebouwd is op een wijze die verenigbaar is met het recht van gebruikers om het gebruik van hun persoonsgegevens te beschermen en te controleren, in overeenstemming met Richtlijn 1995/5/EG en met Beschikking 87/95/EEG van de Raad van 22 december 1986 betreffende de normalisatie op het gebied van de informatietechnologieën en de telecommunicatie.” Deze bepaling is evenwel nog nooit toegepast (21). |
| --- | --- |

34.

De e-privacyrichtlijn is explicieter. Artikel 14.3 bepaalt het volgende: „Zo nodig kunnen maatregelen worden goedgekeurd om ervoor te zorgen dat de eindapparatuur gebouwd is op een wijze die verenigbaar is met het recht van gebruikers om het gebruik van hun persoonsgegevens te beschermen en te controleren, in overeenstemming met Richtlijn 1995/5/EG en met Beschikking 87/95/EEG van de Raad van 22 december 1986 betreffende de normalisatie op het gebied van de informatietechnologieën en de telecommunicatie.” Deze bepaling is evenwel nog nooit toegepast (21).

| 35. | Hoewel de bovengenoemde bepalingen van de twee richtlijnen nuttig zijn voor het bevorderen van ingebouwde privacy, zijn zij in de praktijk ontoereikend gebleken om ervoor te zorgen dat privacy wordt ingebouwd in ICT. |
| --- | --- |

35.

Hoewel de bovengenoemde bepalingen van de twee richtlijnen nuttig zijn voor het bevorderen van ingebouwde privacy, zijn zij in de praktijk ontoereikend gebleken om ervoor te zorgen dat privacy wordt ingebouwd in ICT.

| 36. | Als gevolg van deze situatie schrijft de wet niet voldoende nauwkeurig voor dat ICT moeten worden ontworpen in overeenstemming met het beginsel van ingebouwde privacy. Ook beschikken de gegevensbeschermingsinstanties over onvoldoende bevoegdheden om ervoor te zorgen dat privacy wordt ingebouwd. Dat leidt tot ondoeltreffendheid. De gegevensbeschermingsinstanties kunnen bijvoorbeeld straffen opleggen indien niet wordt ingegaan op toegangsverzoeken van gebruikers en zij hebben de bevoegdheid om de toepassing van bepaalde maatregelen ter voorkoming van onwettige gegevensverwerking te eisen. Het is echter niet altijd voldoende duidelijk of ze ook de bevoegdheid hebben om voor te schrijven dat een systeem zo ontworpen wordt, dat het de rechten inzake de bescherming van persoonsgegevens faciliteert (22). Het is bijvoorbeeld onduidelijk of, op basis van de bestaande wettelijke bepalingen, kan worden geëist dat de architectuur van een informatiesysteem zo ontworpen wordt, dat bedrijven gemakkelijker kunnen reageren op toegangsverzoeken van gebruikers, zodat deze verzoeken automatisch en sneller kunnen worden afgehandeld. Bovendien kunnen latere pogingen om de technologie te wijzigen nadat ze is ontwikkeld of ingevoerd, resulteren in een lappendeken van halve oplossingen die ook nog duur zijn. |
| --- | --- |

36.

Als gevolg van deze situatie schrijft de wet niet voldoende nauwkeurig voor dat ICT moeten worden ontworpen in overeenstemming met het beginsel van ingebouwde privacy. Ook beschikken de gegevensbeschermingsinstanties over onvoldoende bevoegdheden om ervoor te zorgen dat privacy wordt ingebouwd. Dat leidt tot ondoeltreffendheid. De gegevensbeschermingsinstanties kunnen bijvoorbeeld straffen opleggen indien niet wordt ingegaan op toegangsverzoeken van gebruikers en zij hebben de bevoegdheid om de toepassing van bepaalde maatregelen ter voorkoming van onwettige gegevensverwerking te eisen. Het is echter niet altijd voldoende duidelijk of ze ook de bevoegdheid hebben om voor te schrijven dat een systeem zo ontworpen wordt, dat het de rechten inzake de bescherming van persoonsgegevens faciliteert (22). Het is bijvoorbeeld onduidelijk of, op basis van de bestaande wettelijke bepalingen, kan worden geëist dat de architectuur van een informatiesysteem zo ontworpen wordt, dat bedrijven gemakkelijker kunnen reageren op toegangsverzoeken van gebruikers, zodat deze verzoeken automatisch en sneller kunnen worden afgehandeld. Bovendien kunnen latere pogingen om de technologie te wijzigen nadat ze is ontwikkeld of ingevoerd, resulteren in een lappendeken van halve oplossingen die ook nog duur zijn.

| 37. | Naar de mening van de EDPS, die wordt gedeeld door de Werkgroep artikel 29 (23), laat het huidige rechtskader ruimte voor een meer expliciete bevestiging van het beginsel van ingebouwde privacy. |
| --- | --- |

37.

Naar de mening van de EDPS, die wordt gedeeld door de Werkgroep artikel 29 (23), laat het huidige rechtskader ruimte voor een meer expliciete bevestiging van het beginsel van ingebouwde privacy.

IV.2.   Integratie van ingebouwde privacy op verschillende niveaus

| 38. | In het licht van het bovenstaande raadt de EDPS de Commissie aan vier actielijnen te volgen:






  a) | voorstellen om een algemene bepaling over ingebouwde privacy op te nemen in het rechtskader voor gegevensbescherming; |
| --- | --- | --- |

38.

In het licht van het bovenstaande raadt de EDPS de Commissie aan vier actielijnen te volgen:

a)

voorstellen om een algemene bepaling over ingebouwde privacy op te nemen in het rechtskader voor gegevensbescherming;

| b) | deze algemene bepaling uitwerken in specifieke bepalingen wanneer specifieke rechtsinstrumenten in verschillende sectoren worden voorgesteld. Deze specifieke bepalingen zouden nu al kunnen worden opgenomen in rechtsinstrumenten op basis van artikel 17 van de gegevensbeschermingsrichtlijn (en andere bestaande wetgeving); |
| --- | --- |

b)

deze algemene bepaling uitwerken in specifieke bepalingen wanneer specifieke rechtsinstrumenten in verschillende sectoren worden voorgesteld. Deze specifieke bepalingen zouden nu al kunnen worden opgenomen in rechtsinstrumenten op basis van artikel 17 van de gegevensbeschermingsrichtlijn (en andere bestaande wetgeving);

| c) | ingebouwde privacy als leidend beginsel opnemen in de Europese digitale agenda; |
| --- | --- |

c)

ingebouwde privacy als leidend beginsel opnemen in de Europese digitale agenda;

| d) | ingebouwde privacy als beginsel invoeren in andere EU-initiatieven (vooral niet-wetgevende). |
| --- | --- |

d)

ingebouwde privacy als beginsel invoeren in andere EU-initiatieven (vooral niet-wetgevende).

Een algemene bepaling over ingebouwde privacy

| 39. | De EDPS stelt voor om het beginsel van ingebouwde privacy ondubbelzinnig en uitdrukkelijk op te nemen in het bestaande regelgevende kader voor gegevensbescherming. Dat zou het beginsel van ingebouwde privacy sterker en explicieter maken en de effectieve toepassing ervan afdwingen. Het zou de handhavingsinstanties ook meer legitimiteit geven om de feitelijke toepassing ervan in de praktijk te eisen. In het licht van de hierboven beschreven feiten is dit des te noodzakelijker, gezien het belang van het beginsel zelf als middel om vertrouwen te wekken, maar ook als stimulans voor de belanghebbenden om ingebouwde privacy in te voeren en de door het bestaande rechtskader geboden waarborgen te versterken. |
| --- | --- |

39.

De EDPS stelt voor om het beginsel van ingebouwde privacy ondubbelzinnig en uitdrukkelijk op te nemen in het bestaande regelgevende kader voor gegevensbescherming. Dat zou het beginsel van ingebouwde privacy sterker en explicieter maken en de effectieve toepassing ervan afdwingen. Het zou de handhavingsinstanties ook meer legitimiteit geven om de feitelijke toepassing ervan in de praktijk te eisen. In het licht van de hierboven beschreven feiten is dit des te noodzakelijker, gezien het belang van het beginsel zelf als middel om vertrouwen te wekken, maar ook als stimulans voor de belanghebbenden om ingebouwde privacy in te voeren en de door het bestaande rechtskader geboden waarborgen te versterken.

| 40. | Dit voorstel steunt op de aanbeveling van de Werkgroep artikel 29 om het beginsel van ingebouwde privacy als een algemeen beginsel op te nemen in het rechtskader voor gegevensbescherming en inzonderheid in de gegevensbeschermingsrichtlijn. De Werkgroep artikel 29 stelt het als volgt: „Dit beginsel zou bindend moeten zijn voor de technologieontwerpers en -producenten en de voor de verwerking verantwoordelijken die moeten beslissen over de aankoop en het gebruik van ICT. Zij zouden moeten worden verplicht om reeds in het planningsstadium van informatietechnologieprocedures en -systemen rekening te houden met de technologische gegevensbescherming. De aanbieders van deze systemen of diensten en de voor de verwerking verantwoordelijken zouden moeten aantonen dat ze alle nodige maatregelen hebben genomen om te voldoen aan deze eisen.”. |
| --- | --- |

40.

Dit voorstel steunt op de aanbeveling van de Werkgroep artikel 29 om het beginsel van ingebouwde privacy als een algemeen beginsel op te nemen in het rechtskader voor gegevensbescherming en inzonderheid in de gegevensbeschermingsrichtlijn. De Werkgroep artikel 29 stelt het als volgt: „Dit beginsel zou bindend moeten zijn voor de technologieontwerpers en -producenten en de voor de verwerking verantwoordelijken die moeten beslissen over de aankoop en het gebruik van ICT. Zij zouden moeten worden verplicht om reeds in het planningsstadium van informatietechnologieprocedures en -systemen rekening te houden met de technologische gegevensbescherming. De aanbieders van deze systemen of diensten en de voor de verwerking verantwoordelijken zouden moeten aantonen dat ze alle nodige maatregelen hebben genomen om te voldoen aan deze eisen.”.

| 41. | De EDPS neemt ook met instemming kennis van de bevestiging van het beginsel van ingebouwde privacy door commissaris Viviane Reding bij haar aankondiging van de herbeoordeling van de gegevensbeschermingsrichtlijn (24). |
| --- | --- |

41.

De EDPS neemt ook met instemming kennis van de bevestiging van het beginsel van ingebouwde privacy door commissaris Viviane Reding bij haar aankondiging van de herbeoordeling van de gegevensbeschermingsrichtlijn (24).

| 42. | Dit brengt ons tot de inhoud van een dergelijke regelgeving. In de eerste plaats moet een algemeen beginsel van ingebouwde privacy technologisch neutraal zijn. Het beginsel mag niet proberen de technologie te reguleren, d.w.z. het mag geen specifieke technische oplossingen voorschrijven. Wel moet het verplicht stellen dat de bestaande beginsels van privacy en gegevensbescherming worden geïntegreerd in ICT-systemen en -oplossingen. Hierdoor kunnen de belanghebbenden — fabrikanten, voor de verwerking verantwoordelijken en gegevensbeschermingsinstanties — de betekenis van het beginsel interpreteren naargelang van elk individueel geval. In de tweede plaats moet de naleving van het beginsel verplicht zijn in verschillende stadia, van de vaststelling van de normen en het ontwerp van de architectuur tot de toepassing ervan door de voor de verwerking verantwoordelijke. |
| --- | --- |

42.

Dit brengt ons tot de inhoud van een dergelijke regelgeving. In de eerste plaats moet een algemeen beginsel van ingebouwde privacy technologisch neutraal zijn. Het beginsel mag niet proberen de technologie te reguleren, d.w.z. het mag geen specifieke technische oplossingen voorschrijven. Wel moet het verplicht stellen dat de bestaande beginsels van privacy en gegevensbescherming worden geïntegreerd in ICT-systemen en -oplossingen. Hierdoor kunnen de belanghebbenden — fabrikanten, voor de verwerking verantwoordelijken en gegevensbeschermingsinstanties — de betekenis van het beginsel interpreteren naargelang van elk individueel geval. In de tweede plaats moet de naleving van het beginsel verplicht zijn in verschillende stadia, van de vaststelling van de normen en het ontwerp van de architectuur tot de toepassing ervan door de voor de verwerking verantwoordelijke.

Bepalingen in specifieke rechtsinstrumenten

| 43. | Het beginsel van ingebouwde privacy moet in de huidige en toekomstige wetgevende instrumenten worden geïntegreerd op basis van het bestaande rechtskader en, na aanneming van de hierboven voorgestelde algemene bepaling, op basis van deze bepaling. Volgens de huidige initiatieven in verband met intelligente vervoerssystemen, bijvoorbeeld, zal de Commissie een specifieke eerste verantwoordelijkheid dragen bij de vaststelling van maatregelen, normalisatie-initiatieven, procedures en beste praktijken. Bij de uitvoering van deze taken zou ingebouwde privacy een leidend beginsel moeten zijn. |
| --- | --- |

43.

Het beginsel van ingebouwde privacy moet in de huidige en toekomstige wetgevende instrumenten worden geïntegreerd op basis van het bestaande rechtskader en, na aanneming van de hierboven voorgestelde algemene bepaling, op basis van deze bepaling. Volgens de huidige initiatieven in verband met intelligente vervoerssystemen, bijvoorbeeld, zal de Commissie een specifieke eerste verantwoordelijkheid dragen bij de vaststelling van maatregelen, normalisatie-initiatieven, procedures en beste praktijken. Bij de uitvoering van deze taken zou ingebouwde privacy een leidend beginsel moeten zijn.

| 44. | De EDPS merkt verder op dat het beginsel van ingebouwde privacy ook van specifiek belang is op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht, inzonderheid met betrekking tot de in het programma van Stockholm vervatte doelstellingen van de informatiebeheersstrategie (25). In zijn advies over het programma van Stockholm benadrukte de EDPS dat de architectuur voor informatie-uitwisseling gebaseerd moet zijn op „ingebouwde privacy” (26): „Dat houdt meer concreet in dat informatiesystemen die ten behoeve van de openbare veiligheid worden ontworpen, steevast volgens het beginsel van „privacy by design” moeten worden aangelegd.” |
| --- | --- |

44.

De EDPS merkt verder op dat het beginsel van ingebouwde privacy ook van specifiek belang is op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht, inzonderheid met betrekking tot de in het programma van Stockholm vervatte doelstellingen van de informatiebeheersstrategie (25). In zijn advies over het programma van Stockholm benadrukte de EDPS dat de architectuur voor informatie-uitwisseling gebaseerd moet zijn op „ingebouwde privacy” (26): „Dat houdt meer concreet in dat informatiesystemen die ten behoeve van de openbare veiligheid worden ontworpen, steevast volgens het beginsel van „privacy by design” moeten worden aangelegd.”

| 45. | Het advies van de Werkgroep artikel 29 over de toekomst van privacy (27) stelt nog duidelijker dat de eisen betreffende ingebouwde privacy dwingend moeten worden gemaakt op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht, waar de overheidsinstanties de belangrijkste actoren zijn en waar maatregelen ter verbetering van het toezicht een rechtstreeks effect op de grondrechten inzake privacy en gegevensbescherming hebben. Door hun informatiesystemen te laten voldoen aan deze eisen zouden de overheden de toepassing van ingebouwde privacy ook stimuleren als eerste gebruikers. |
| --- | --- |

45.

Het advies van de Werkgroep artikel 29 over de toekomst van privacy (27) stelt nog duidelijker dat de eisen betreffende ingebouwde privacy dwingend moeten worden gemaakt op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht, waar de overheidsinstanties de belangrijkste actoren zijn en waar maatregelen ter verbetering van het toezicht een rechtstreeks effect op de grondrechten inzake privacy en gegevensbescherming hebben. Door hun informatiesystemen te laten voldoen aan deze eisen zouden de overheden de toepassing van ingebouwde privacy ook stimuleren als eerste gebruikers.

Ingebouwde privacy als leidend beginsel in de Europese digitale agenda

| 46. | Informatie- en communicatietechnologieën worden steeds complexer en brengen grotere privacy- en gegevensbeschermingsrisico's met zich mee. In het algemeen staat gedigitaliseerde informatie, die toegankelijker is en gemakkelijker kan worden gekopieerd en doorgegeven, bloot aan veel hogere risico's dan informatie op papier. Naarmate we meer evolueren naar netwerken van onderling gekoppelde objecten, zullen de risico's nog toenemen. Hoe groter de privacy- en gegevensbeschermingsrisico's zijn, hoe groter de vraag wordt naar betere waarborgen inzake gegevensbescherming en privacy. Daarom zijn de motiveringen voor de noodzaak om ingebouwde privacy toe te passen dwingender in de ICT-sector. Bovendien zullen, zoals hierboven gezegd, de burgers deze nieuwe diensten maar aanvaarden als ze vertrouwen hebben in ICT, en privacy en gegevensbescherming zijn essentiële elementen van dit vertrouwen. |
| --- | --- |

46.

Informatie- en communicatietechnologieën worden steeds complexer en brengen grotere privacy- en gegevensbeschermingsrisico's met zich mee. In het algemeen staat gedigitaliseerde informatie, die toegankelijker is en gemakkelijker kan worden gekopieerd en doorgegeven, bloot aan veel hogere risico's dan informatie op papier. Naarmate we meer evolueren naar netwerken van onderling gekoppelde objecten, zullen de risico's nog toenemen. Hoe groter de privacy- en gegevensbeschermingsrisico's zijn, hoe groter de vraag wordt naar betere waarborgen inzake gegevensbescherming en privacy. Daarom zijn de motiveringen voor de noodzaak om ingebouwde privacy toe te passen dwingender in de ICT-sector. Bovendien zullen, zoals hierboven gezegd, de burgers deze nieuwe diensten maar aanvaarden als ze vertrouwen hebben in ICT, en privacy en gegevensbescherming zijn essentiële elementen van dit vertrouwen.

| 47. | Het bovenstaande onderstreept dat een strategie voor de ontwikkeling van ICT moet inhouden dat deze technologieën worden ontworpen met een inherent element van privacy en gegevensbescherming, d.w.z. rekening houdend met het beginsel van ingebouwde privacy. |
| --- | --- |

47.

Het bovenstaande onderstreept dat een strategie voor de ontwikkeling van ICT moet inhouden dat deze technologieën worden ontworpen met een inherent element van privacy en gegevensbescherming, d.w.z. rekening houdend met het beginsel van ingebouwde privacy.

| 48. | Daarom zou de Europese digitale agenda het beginsel van ingebouwde privacy expliciet moeten bevestigen als noodzakelijk element om bij de burgers vertrouwen in ICT en onlinediensten te wekken. Hij zou dienen te erkennen dat privacy en vertrouwen hand in hand gaan, en dat ingebouwde privacy een leidend beginsel hoort te zijn bij de ontwikkeling van een betrouwbare ICT-sector. |
| --- | --- |

48.

Daarom zou de Europese digitale agenda het beginsel van ingebouwde privacy expliciet moeten bevestigen als noodzakelijk element om bij de burgers vertrouwen in ICT en onlinediensten te wekken. Hij zou dienen te erkennen dat privacy en vertrouwen hand in hand gaan, en dat ingebouwde privacy een leidend beginsel hoort te zijn bij de ontwikkeling van een betrouwbare ICT-sector.

Ingebouwde privacy als beginsel in andere EU-initiatieven

| 49. | Ingebouwde privacy zou voor de Commissie een leidend beginsel moeten zijn bij de tenuitvoerlegging van beleidsmaatregelen, activiteiten en initiatieven in specifieke ICT-sectoren zoals e-gezondheid, e-aanbesteding, e-sociale zekerheid, e-leren, enz. Veel van deze initiatieven zullen actiepunten zijn in de Europese digitale agenda. |
| --- | --- |

49.

Ingebouwde privacy zou voor de Commissie een leidend beginsel moeten zijn bij de tenuitvoerlegging van beleidsmaatregelen, activiteiten en initiatieven in specifieke ICT-sectoren zoals e-gezondheid, e-aanbesteding, e-sociale zekerheid, e-leren, enz. Veel van deze initiatieven zullen actiepunten zijn in de Europese digitale agenda.

| 50. | Dat betekent, bijvoorbeeld, dat initiatieven om overheidsapplicaties efficiënter en moderner te maken zodat de burgers kunnen interageren met overheidsdiensten, zouden moeten inhouden dat deze applicaties dienen te worden ontworpen en gebruikt in overeenstemming met het beginsel van ingebouwde privacy. Hetzelfde geldt voor beleidsmaatregelen en activiteiten van de Commissie die gericht zijn op een sneller internet, digitale inhoud of een algemene bevordering van vaste en draadloze communicatie en datatransmissie. |
| --- | --- |

50.

Dat betekent, bijvoorbeeld, dat initiatieven om overheidsapplicaties efficiënter en moderner te maken zodat de burgers kunnen interageren met overheidsdiensten, zouden moeten inhouden dat deze applicaties dienen te worden ontworpen en gebruikt in overeenstemming met het beginsel van ingebouwde privacy. Hetzelfde geldt voor beleidsmaatregelen en activiteiten van de Commissie die gericht zijn op een sneller internet, digitale inhoud of een algemene bevordering van vaste en draadloze communicatie en datatransmissie.

| 51. | Het bovenstaande heeft ook betrekking op die gebieden waar de Commissie verantwoordelijk is voor grootschalige IT-systemen als SIS en VIS, en op die gevallen waar de verantwoordelijkheid van de Commissie beperkt blijft tot de ontwikkeling en het onderhoud van de gemeenschappelijke infrastructuur van een systeem als het Europees Strafregisterinformatiesysteem (ECRIS). |
| --- | --- |

51.

Het bovenstaande heeft ook betrekking op die gebieden waar de Commissie verantwoordelijk is voor grootschalige IT-systemen als SIS en VIS, en op die gevallen waar de verantwoordelijkheid van de Commissie beperkt blijft tot de ontwikkeling en het onderhoud van de gemeenschappelijke infrastructuur van een systeem als het Europees Strafregisterinformatiesysteem (ECRIS).

| 52. | Hoe het beginsel van ingebouwde privacy precies wordt ontwikkeld, hangt af van elke specifieke sector en situatie. Wanneer bijvoorbeeld initiatieven van de Commissie vergezeld gaan van wetgevende voorstellen betreffende een bepaalde ICT-sector, dient in veel gevallen uitdrukkelijk te worden gesteld dat het begrip ingebouwde privacy moet worden toegepast op het ontwerp van de specifieke ICT-toepassing of het specifieke ICT-systeem. Als actieplannen worden opgesteld voor een specifiek gebied zouden zij er systematisch voor moeten zorgen dat het rechtskader wordt toegepast en meer specifiek moeten garanderen dat de relevante ICT-technologie wordt ontwikkeld met ingebouwde privacy in gedachten. |
| --- | --- |

52.

Hoe het beginsel van ingebouwde privacy precies wordt ontwikkeld, hangt af van elke specifieke sector en situatie. Wanneer bijvoorbeeld initiatieven van de Commissie vergezeld gaan van wetgevende voorstellen betreffende een bepaalde ICT-sector, dient in veel gevallen uitdrukkelijk te worden gesteld dat het begrip ingebouwde privacy moet worden toegepast op het ontwerp van de specifieke ICT-toepassing of het specifieke ICT-systeem. Als actieplannen worden opgesteld voor een specifiek gebied zouden zij er systematisch voor moeten zorgen dat het rechtskader wordt toegepast en meer specifiek moeten garanderen dat de relevante ICT-technologie wordt ontwikkeld met ingebouwde privacy in gedachten.

| 53. | Wat onderzoek betreft, zouden het zevende kaderprogramma en de volgende kaderprogramma's moeten worden gebruikt als een hulpmiddel om projecten te ondersteunen die gericht zijn op de analyse van normen, ICT-technologieën en ICT-architecturen waarin beter rekening wordt gehouden met de privacy en inzonderheid met het beginsel van ingebouwde privacy. Daarnaast zou ingebouwde privacy ook als een noodzakelijk element moeten worden beschouwd voor ruimere ICT-projecten die gericht zijn op de verwerking van persoonsgegevens. |
| --- | --- |

53.

Wat onderzoek betreft, zouden het zevende kaderprogramma en de volgende kaderprogramma's moeten worden gebruikt als een hulpmiddel om projecten te ondersteunen die gericht zijn op de analyse van normen, ICT-technologieën en ICT-architecturen waarin beter rekening wordt gehouden met de privacy en inzonderheid met het beginsel van ingebouwde privacy. Daarnaast zou ingebouwde privacy ook als een noodzakelijk element moeten worden beschouwd voor ruimere ICT-projecten die gericht zijn op de verwerking van persoonsgegevens.

Bijzondere aandachtsgebieden

| 54. | In sommige gevallen kan het, wegens de bijzondere risico's voor de persoonlijke levenssfeer en de bescherming van persoonsgegevens of wegens andere factoren (weerstand van bedrijven om producten met ingebouwde privacy te verstrekken, vraag van de consumenten, enz.), nodig zijn om, al dan niet in wetgevende instrumenten, explicietere en specifiekere maatregelen betreffende ingebouwde privacy vast te stellen, die moeten werden geïntegreerd in bepaalde ICT-producten of -technologieën. |
| --- | --- |

54.

In sommige gevallen kan het, wegens de bijzondere risico's voor de persoonlijke levenssfeer en de bescherming van persoonsgegevens of wegens andere factoren (weerstand van bedrijven om producten met ingebouwde privacy te verstrekken, vraag van de consumenten, enz.), nodig zijn om, al dan niet in wetgevende instrumenten, explicietere en specifiekere maatregelen betreffende ingebouwde privacy vast te stellen, die moeten werden geïntegreerd in bepaalde ICT-producten of -technologieën.

| 55. | De EDPS heeft verschillende gebieden vastgesteld (RFID, sociale netwerken en browserapplicaties) die volgens hem in dit stadium door de Commissie zorgvuldig moeten worden bestudeerd en in aanmerking komen voor de hierboven aanbevolen praktijkgerichtere benadering. Deze drie gebieden worden hieronder nader besproken. |
| --- | --- |

55.

De EDPS heeft verschillende gebieden vastgesteld (RFID, sociale netwerken en browserapplicaties) die volgens hem in dit stadium door de Commissie zorgvuldig moeten worden bestudeerd en in aanmerking komen voor de hierboven aanbevolen praktijkgerichtere benadering. Deze drie gebieden worden hieronder nader besproken.

V.   RADIOFREQUENTIE-IDENTIFICATIE (RFID)

| 56. | RFID-tags kunnen worden ingebouwd in voorwerpen, dieren en mensen. Ze kunnen worden gebruikt om persoonsgegevens zoals medische dossiers te verzamelen en op te slaan, om de bewegingen van personen te volgen of om een profiel van hun gedrag op te stellen voor verschillende doeleinden. Dat kan gebeuren zonder medeweten van de betrokkene (28). |
| --- | --- |

56.

RFID-tags kunnen worden ingebouwd in voorwerpen, dieren en mensen. Ze kunnen worden gebruikt om persoonsgegevens zoals medische dossiers te verzamelen en op te slaan, om de bewegingen van personen te volgen of om een profiel van hun gedrag op te stellen voor verschillende doeleinden. Dat kan gebeuren zonder medeweten van de betrokkene (28).

| 57. | Doeltreffende waarborgen betreffende gegevensbescherming, privacy en alle hiermee verbonden morele dimensies zijn van cruciaal belang om het vertrouwen van het publiek in RFID en een toekomstig internet der dingen te winnen. Alleen dan kan de technologie haar talrijke economische en maatschappelijke baten opleveren. |
| --- | --- |

57.

Doeltreffende waarborgen betreffende gegevensbescherming, privacy en alle hiermee verbonden morele dimensies zijn van cruciaal belang om het vertrouwen van het publiek in RFID en een toekomstig internet der dingen te winnen. Alleen dan kan de technologie haar talrijke economische en maatschappelijke baten opleveren.

V.1.   Hiaten van het toepasselijke rechtskader voor gegevensbescherming

| 58. | De gegevensbeschermingsrichtlijn en de e-privacyrichtlijn zijn van toepassing op het verzamelen van gegevens door middel van RFID-toepassingen (29). Ze schrijven onder andere voor dat moet worden voorzien in passende privacywaarborgen bij het gebruik van RFID-toepassingen (30). |
| --- | --- |

58.

De gegevensbeschermingsrichtlijn en de e-privacyrichtlijn zijn van toepassing op het verzamelen van gegevens door middel van RFID-toepassingen (29). Ze schrijven onder andere voor dat moet worden voorzien in passende privacywaarborgen bij het gebruik van RFID-toepassingen (30).

| 59. | Dit rechtskader biedt evenwel geen oplossing voor alle problemen inzake gegevensbescherming en privacy die deze technologie met zich meebrengt. Dat komt doordat de richtlijnen niet voldoende preciseren in welk soort waarborgen moet worden voorzien in RFID-toepassingen. De bestaande voorschriften dienen te worden aangevuld met regels die specifieke waarborgen opleggen en inzonderheid de integratie van technische oplossingen (ingebouwde privacy) in de RFID-technologie verplicht stellen. Meer bepaald zouden tags die persoonlijke informatie opslaan uitschakelbevelen moeten bevatten en zou cryptografie moeten worden gebruikt bij tags die bepaalde categorieën van persoonsgegevens opslaan. |
| --- | --- |

59.

Dit rechtskader biedt evenwel geen oplossing voor alle problemen inzake gegevensbescherming en privacy die deze technologie met zich meebrengt. Dat komt doordat de richtlijnen niet voldoende preciseren in welk soort waarborgen moet worden voorzien in RFID-toepassingen. De bestaande voorschriften dienen te worden aangevuld met regels die specifieke waarborgen opleggen en inzonderheid de integratie van technische oplossingen (ingebouwde privacy) in de RFID-technologie verplicht stellen. Meer bepaald zouden tags die persoonlijke informatie opslaan uitschakelbevelen moeten bevatten en zou cryptografie moeten worden gebruikt bij tags die bepaalde categorieën van persoonsgegevens opslaan.

V.2.   Zelfregulering als eerste stap

| 60. | In maart 2007 heeft de Commissie een mededeling (31) goedgekeurd waarin onder andere wordt gesteld dat er gedetailleerde richtsnoeren nodig zijn voor de praktische toepassing van RFID en dat de vaststelling van ontwerpcriteria wenselijk is om privacy- en veiligheidsrisico's te voorkomen. |
| --- | --- |

60.

In maart 2007 heeft de Commissie een mededeling (31) goedgekeurd waarin onder andere wordt gesteld dat er gedetailleerde richtsnoeren nodig zijn voor de praktische toepassing van RFID en dat de vaststelling van ontwerpcriteria wenselijk is om privacy- en veiligheidsrisico's te voorkomen.

| 61. | Om deze doelstellingen te verwezenlijken heeft de Commissie in mei 2009 een aanbeveling over de tenuitvoerlegging van de beginselen inzake privacy en gegevensbescherming in RFID-toepassingen goedgekeurd (32). Deze aanbeveling schrijft voor dat de tags bij RFID-toepassingen voor de kleinhandel moeten worden gedeactiveerd op de plaats van verkoop, tenzij de consument toestemming verleent. Dit voorschrift is niet van toepassing indien uit een effectenbeoordeling blijkt dat de tags geen aannemelijke bedreiging vormen voor de persoonlijke levenssfeer of de bescherming van persoonsgegevens; in dat geval blijven ze operationeel na de verkoop, tenzij de consument wil dat ze — kosteloos — worden gedeactiveerd. |
| --- | --- |

61.

Om deze doelstellingen te verwezenlijken heeft de Commissie in mei 2009 een aanbeveling over de tenuitvoerlegging van de beginselen inzake privacy en gegevensbescherming in RFID-toepassingen goedgekeurd (32). Deze aanbeveling schrijft voor dat de tags bij RFID-toepassingen voor de kleinhandel moeten worden gedeactiveerd op de plaats van verkoop, tenzij de consument toestemming verleent. Dit voorschrift is niet van toepassing indien uit een effectenbeoordeling blijkt dat de tags geen aannemelijke bedreiging vormen voor de persoonlijke levenssfeer of de bescherming van persoonsgegevens; in dat geval blijven ze operationeel na de verkoop, tenzij de consument wil dat ze — kosteloos — worden gedeactiveerd.

| 62. | De EDPS is het eens met de aanpak van de Commissie om zelfreguleringsinstrumenten te gebruiken. Het is evenwel, zoals hieronder beschreven, best denkbaar dat zelfregulering niet de verwachte resultaten oplevert. Daarom roept hij de Commissie op bereid te zijn om alternatieve maatregelen aan te nemen. |
| --- | --- |

62.

De EDPS is het eens met de aanpak van de Commissie om zelfreguleringsinstrumenten te gebruiken. Het is evenwel, zoals hieronder beschreven, best denkbaar dat zelfregulering niet de verwachte resultaten oplevert. Daarom roept hij de Commissie op bereid te zijn om alternatieve maatregelen aan te nemen.

V.3.   Zorgpunten en mogelijke aanvullende maatregelen indien zelfregulering niet werkt

| 63. | De EDPS vreest dat organisaties die werken met RFID-toepassingen in de kleinhandelsector de mogelijkheid over het hoofd kunnen zien dat RFID-tags worden gevolgd door ongewenste derden. Hierdoor zouden eventueel in de tag opgeslagen persoonsgegevens bekend kunnen worden, maar het zou een derde ook in staat kunnen stellen om iemand in de tijd te volgen of te herkennen aan de hand van de unieke identificatiecodes in één of meer tags die hij of zij draagt, en dit zelfs in een omgeving die buiten het operationele bereik van de RFID-toepassing valt. Hij is ook bezorgd dat gebruikers van RFID-toepassingen in de verleiding kunnen komen om van de uitzondering de regel te maken en de tags operationeel te laten na de verkoop. |
| --- | --- |

63.

De EDPS vreest dat organisaties die werken met RFID-toepassingen in de kleinhandelsector de mogelijkheid over het hoofd kunnen zien dat RFID-tags worden gevolgd door ongewenste derden. Hierdoor zouden eventueel in de tag opgeslagen persoonsgegevens bekend kunnen worden, maar het zou een derde ook in staat kunnen stellen om iemand in de tijd te volgen of te herkennen aan de hand van de unieke identificatiecodes in één of meer tags die hij of zij draagt, en dit zelfs in een omgeving die buiten het operationele bereik van de RFID-toepassing valt. Hij is ook bezorgd dat gebruikers van RFID-toepassingen in de verleiding kunnen komen om van de uitzondering de regel te maken en de tags operationeel te laten na de verkoop.

| 64. | Als het bovenstaande zich voordoet, kan het te laat zijn om de risico's voor de misschien reeds aangetaste privacy en gegevensbescherming af te wenden. Gezien de aard van zelfregulering kunnen de nationale handhavingsinstanties bovendien in een zwakkere positie staan wanneer ze eisen dat organisaties die werken met RFID-toepassingen specifieke maatregelen betreffende ingebouwde privacy toepassen. |
| --- | --- |

64.

Als het bovenstaande zich voordoet, kan het te laat zijn om de risico's voor de misschien reeds aangetaste privacy en gegevensbescherming af te wenden. Gezien de aard van zelfregulering kunnen de nationale handhavingsinstanties bovendien in een zwakkere positie staan wanneer ze eisen dat organisaties die werken met RFID-toepassingen specifieke maatregelen betreffende ingebouwde privacy toepassen.

| 65. | Daarom roept de EDPS de Commissie op bereid te zijn om wetgevende instrumenten voor te stellen die de belangrijkste aspecten van RFID-gebruik regelen ingeval de effectieve tenuitvoerlegging van het bestaande rechtskader mislukt. De beoordeling van de Commissie mag niet te lang worden uitgesteld; dat zou individuele personen immers blootstellen aan risico's en het zou ook een averechtse uitwerking hebben op de bedrijven omdat de rechtsonzekerheid te groot is en het wellicht moeilijker en duurder is om diepgewortelde problemen te verhelpen. |
| --- | --- |

65.

Daarom roept de EDPS de Commissie op bereid te zijn om wetgevende instrumenten voor te stellen die de belangrijkste aspecten van RFID-gebruik regelen ingeval de effectieve tenuitvoerlegging van het bestaande rechtskader mislukt. De beoordeling van de Commissie mag niet te lang worden uitgesteld; dat zou individuele personen immers blootstellen aan risico's en het zou ook een averechtse uitwerking hebben op de bedrijven omdat de rechtsonzekerheid te groot is en het wellicht moeilijker en duurder is om diepgewortelde problemen te verhelpen.

| 66. | Als een van de maatregelen die zouden moeten worden voorgesteld beveelt de EDPS de toepassing van het beginsel van uitdrukkelijke toestemming op het punt van verkoop („opt-in”) aan; volgens dit beginsel worden alle aan verbruiksproducten bevestigde RFID-tags gedeactiveerd op het punt van verkoop behoudens toestemming van de consument. Het is waarschijnlijk niet nodig of passend dat de Commissie specificeert welke concrete technologie moet worden gebruikt. Het EU-recht moet daarentegen wel de wettelijke verplichting tot het verkrijgen van toestemming creëren en de gebruikers van RFID-toepassingen zelf laten beslissen hoe ze aan deze eis voldoen. |
| --- | --- |

66.

Als een van de maatregelen die zouden moeten worden voorgesteld beveelt de EDPS de toepassing van het beginsel van uitdrukkelijke toestemming op het punt van verkoop („opt-in”) aan; volgens dit beginsel worden alle aan verbruiksproducten bevestigde RFID-tags gedeactiveerd op het punt van verkoop behoudens toestemming van de consument. Het is waarschijnlijk niet nodig of passend dat de Commissie specificeert welke concrete technologie moet worden gebruikt. Het EU-recht moet daarentegen wel de wettelijke verplichting tot het verkrijgen van toestemming creëren en de gebruikers van RFID-toepassingen zelf laten beslissen hoe ze aan deze eis voldoen.

V.4.   Verdere overwegingen: beheer van het internet der dingen

| 67. | De informatie die wordt gegenereerd door RFID-tags, productinformatie bijvoorbeeld, zou uiteindelijk onderling kunnen worden gekoppeld in een algemeen netwerk van communicatie-infrastructuur. Dat wordt gewoonlijk het „internet der dingen” genoemd en doet vragen inzake gegevensbescherming en privacy rijzen, omdat voorwerpen uit de reële wereld kunnen worden geïdentificeerd door RFID-tags die naast productinformatie ook persoonsgegevens kunnen bevatten. |
| --- | --- |

67.

De informatie die wordt gegenereerd door RFID-tags, productinformatie bijvoorbeeld, zou uiteindelijk onderling kunnen worden gekoppeld in een algemeen netwerk van communicatie-infrastructuur. Dat wordt gewoonlijk het „internet der dingen” genoemd en doet vragen inzake gegevensbescherming en privacy rijzen, omdat voorwerpen uit de reële wereld kunnen worden geïdentificeerd door RFID-tags die naast productinformatie ook persoonsgegevens kunnen bevatten.

| 68. | Er zijn nog veel vragen onbeantwoord: wie zal de opslag van informatie afkomstig van voorwerpen met tags beheren? Hoe zal deze opslag worden georganiseerd? Wie krijgt toegang tot de informatie? In juni 2009 keurde de Commissie een mededeling over het internet der dingen goed (33) waarin expliciet wordt aangegeven met welke problemen inzake gegevensbescherming en privacy dit verschijnsel gepaard kan gaan. |
| --- | --- |

68.

Er zijn nog veel vragen onbeantwoord: wie zal de opslag van informatie afkomstig van voorwerpen met tags beheren? Hoe zal deze opslag worden georganiseerd? Wie krijgt toegang tot de informatie? In juni 2009 keurde de Commissie een mededeling over het internet der dingen goed (33) waarin expliciet wordt aangegeven met welke problemen inzake gegevensbescherming en privacy dit verschijnsel gepaard kan gaan.

| 69. | De EDPS wil graag wijzen op een aantal door de Commissie naar voren gebrachte punten die volgens hem nadere aandacht verdienen naarmate het internet der dingen zich verder ontwikkelt. Ten eerste zou een gedecentraliseerde architectuur de verantwoording en afdwingbaarheid van het EU-rechtskader kunnen vergemakkelijken. Ten tweede moet het recht van het individu om niet te worden gevolgd zoveel mogelijk worden gehandhaafd. Dat betekent dat personen slechts in zeer beperkte gevallen via RFID-tags mogen worden gevolgd zonder hun toestemming. Die toestemming moet uitdrukkelijk worden gegeven. Dat wordt gewoonlijk het recht op „stilzwijgen van de chips” genoemd, of het recht om met rust te worden gelaten. Ten slotte moet ingebouwde privacy een leidend beginsel zijn bij het ontwerpen van het internet der dingen. Dat zou bijvoorbeeld inhouden dat concrete RFID-toepassingen met ingebouwde mechanismen die de gebruikers controle verschaffen, zo worden ontworpen dat de standaardinstellingen maximale privacy bieden. |
| --- | --- |

69.

De EDPS wil graag wijzen op een aantal door de Commissie naar voren gebrachte punten die volgens hem nadere aandacht verdienen naarmate het internet der dingen zich verder ontwikkelt. Ten eerste zou een gedecentraliseerde architectuur de verantwoording en afdwingbaarheid van het EU-rechtskader kunnen vergemakkelijken. Ten tweede moet het recht van het individu om niet te worden gevolgd zoveel mogelijk worden gehandhaafd. Dat betekent dat personen slechts in zeer beperkte gevallen via RFID-tags mogen worden gevolgd zonder hun toestemming. Die toestemming moet uitdrukkelijk worden gegeven. Dat wordt gewoonlijk het recht op „stilzwijgen van de chips” genoemd, of het recht om met rust te worden gelaten. Ten slotte moet ingebouwde privacy een leidend beginsel zijn bij het ontwerpen van het internet der dingen. Dat zou bijvoorbeeld inhouden dat concrete RFID-toepassingen met ingebouwde mechanismen die de gebruikers controle verschaffen, zo worden ontworpen dat de standaardinstellingen maximale privacy bieden.

| 70. | De EDPS verwacht te worden geraadpleegd wanneer de Commissie de in de mededeling beoogde acties ten uitvoer legt, in het bijzonder wanneer ze de mededeling over privacy en vertrouwen in de alomtegenwoordige informatiemaatschappij opstelt. |
| --- | --- |

70.

De EDPS verwacht te worden geraadpleegd wanneer de Commissie de in de mededeling beoogde acties ten uitvoer legt, in het bijzonder wanneer ze de mededeling over privacy en vertrouwen in de alomtegenwoordige informatiemaatschappij opstelt.

VI.   SOCIALE NETWERKEN EN DE BEHOEFTE AAN STANDAARDPRIVACYINSTELLINGEN

| 71. | Sociale netwerken zijn „in”. Ze lijken nog populairder te zijn geworden dan e-mails. Ze brengen mensen met dezelfde interesses en/of activiteiten in verbinding met elkaar. Mensen kunnen hun profiel online plaatsen en mediabestanden als video's, foto's, muziek en hun loopbaanprofielen delen. |
| --- | --- |

71.

Sociale netwerken zijn „in”. Ze lijken nog populairder te zijn geworden dan e-mails. Ze brengen mensen met dezelfde interesses en/of activiteiten in verbinding met elkaar. Mensen kunnen hun profiel online plaatsen en mediabestanden als video's, foto's, muziek en hun loopbaanprofielen delen.

| 72. | Jongeren waren snel gewonnen voor de sociale netwerken en deze trend zet zich door. De gemiddelde leeftijd van de internetgebruikers in Europa is de voorbije jaren gedaald: 9- en 10-jarigen zitten verscheidene keren per week op het internet, 12- tot 14-jarigen gaan dagelijks online, vaak gedurende één tot drie uur. |
| --- | --- |

72.

Jongeren waren snel gewonnen voor de sociale netwerken en deze trend zet zich door. De gemiddelde leeftijd van de internetgebruikers in Europa is de voorbije jaren gedaald: 9- en 10-jarigen zitten verscheidene keren per week op het internet, 12- tot 14-jarigen gaan dagelijks online, vaak gedurende één tot drie uur.

VI.1.   Sociale netwerken en het toepasselijke rechtskader voor gegevensbescherming en privacy

| 73. | De ontwikkeling van de sociale netwerken heeft de gebruikers in staat gesteld informatie over zichzelf en anderen naar het internet te uploaden. Door dit te doen, aldus de Werkgroep artikel 29 (34), treden de internetgebruikers voor de gegevens die ze uploaden op als voor de verwerking verantwoordelijken zoals bedoeld in artikel 2, onder d), van de gegevensbeschermingsrichtlijn (35). In de meeste gevallen echter valt deze verwerking onder de gangbare uitzondering bedoeld in artikel 3, lid 2, van de richtlijn. Tegelijkertijd worden ook de socialenetwerkdiensten beschouwd als voor de verwerking verantwoordelijken in zover zij de middelen voor de verwerking van gebruikersgegevens aanreiken en alle basisdiensten in verband met gebruikersbeheer (bv. registratie en schrapping van accounts) verstrekken. |
| --- | --- |

73.

De ontwikkeling van de sociale netwerken heeft de gebruikers in staat gesteld informatie over zichzelf en anderen naar het internet te uploaden. Door dit te doen, aldus de Werkgroep artikel 29 (34), treden de internetgebruikers voor de gegevens die ze uploaden op als voor de verwerking verantwoordelijken zoals bedoeld in artikel 2, onder d), van de gegevensbeschermingsrichtlijn (35). In de meeste gevallen echter valt deze verwerking onder de gangbare uitzondering bedoeld in artikel 3, lid 2, van de richtlijn. Tegelijkertijd worden ook de socialenetwerkdiensten beschouwd als voor de verwerking verantwoordelijken in zover zij de middelen voor de verwerking van gebruikersgegevens aanreiken en alle basisdiensten in verband met gebruikersbeheer (bv. registratie en schrapping van accounts) verstrekken.

| 74. | In rechtstermen betekent dit dat de internetgebruikers en socialenetwerkdiensten samen verantwoordelijk zijn voor de verwerking van persoonsgegevens als „voor de verwerking verantwoordelijken” zoals bedoeld in artikel 2, onder d), van de richtlijn, zij het in verschillende mate en met verschillende reeksen verplichtingen. |
| --- | --- |

74.

In rechtstermen betekent dit dat de internetgebruikers en socialenetwerkdiensten samen verantwoordelijk zijn voor de verwerking van persoonsgegevens als „voor de verwerking verantwoordelijken” zoals bedoeld in artikel 2, onder d), van de richtlijn, zij het in verschillende mate en met verschillende reeksen verplichtingen.

| 75. | De gebruikers dienen bijgevolg te weten en te begrijpen dat zij, door hun persoonsgegevens en die van anderen te verwerken, vallen onder de bepalingen van de EU-wetgeving over gegevensbescherming, die onder andere voorschrijft dat toestemming met kennis van zaken moet worden verkregen van degenen wier informatie wordt geüpload en dat aan de betrokkenen een recht op correctie, bezwaar, enz. moet worden verleend. Zo ook moeten de socialenetwerkdiensten onder andere passende technische en organisatorische maatregelen ten uitvoer leggen om ongeoorloofde verwerking te verhinderen, rekening houdend met de risico's die de verwerking en de aard van de gegevens met zich meebrengen. Dat betekent tevens dat de socialenetwerkdiensten moeten voorzien in privacyvriendelijke standaardinstellingen, met inbegrip van instellingen die de toegang tot gebruikersprofielen beperken tot de door de gebruiker zelf geselecteerde contacten. Deze instellingen moeten ook dusdanig zijn, dat de toestemming van de gebruiker vereist is voordat een profiel toegankelijk wordt gemaakt voor derden, en de beperkt toegankelijke profielen mogen niet kunnen worden ontdekt door interne zoekmachines. |
| --- | --- |

75.

De gebruikers dienen bijgevolg te weten en te begrijpen dat zij, door hun persoonsgegevens en die van anderen te verwerken, vallen onder de bepalingen van de EU-wetgeving over gegevensbescherming, die onder andere voorschrijft dat toestemming met kennis van zaken moet worden verkregen van degenen wier informatie wordt geüpload en dat aan de betrokkenen een recht op correctie, bezwaar, enz. moet worden verleend. Zo ook moeten de socialenetwerkdiensten onder andere passende technische en organisatorische maatregelen ten uitvoer leggen om ongeoorloofde verwerking te verhinderen, rekening houdend met de risico's die de verwerking en de aard van de gegevens met zich meebrengen. Dat betekent tevens dat de socialenetwerkdiensten moeten voorzien in privacyvriendelijke standaardinstellingen, met inbegrip van instellingen die de toegang tot gebruikersprofielen beperken tot de door de gebruiker zelf geselecteerde contacten. Deze instellingen moeten ook dusdanig zijn, dat de toestemming van de gebruiker vereist is voordat een profiel toegankelijk wordt gemaakt voor derden, en de beperkt toegankelijke profielen mogen niet kunnen worden ontdekt door interne zoekmachines.

| 76. | Helaas bestaat er een kloof tussen de wettelijke voorschriften en de feitelijke naleving ervan. Hoewel internetgebruikers juridisch gezien worden beschouwd als voor de verwerking verantwoordelijken en gebonden zijn door het EU-rechtskader voor gegevensbescherming en privacy, zijn ze zich in werkelijkheid vaak niet bewust van deze rol. Algemeen gesproken beseffen zij niet goed dat ze persoonsgegevens verwerken en dat het publiceren van dergelijke informatie risico's inhoudt voor de privacy en gegevensbescherming. Vooral jongeren plaatsen informatie online en onderschatten de gevolgen ervan voor zichzelf en voor anderen, bijvoorbeeld in de context van inschrijvingen in onderwijsinstellingen of sollicitaties naar betrekkingen. |
| --- | --- |

76.

Helaas bestaat er een kloof tussen de wettelijke voorschriften en de feitelijke naleving ervan. Hoewel internetgebruikers juridisch gezien worden beschouwd als voor de verwerking verantwoordelijken en gebonden zijn door het EU-rechtskader voor gegevensbescherming en privacy, zijn ze zich in werkelijkheid vaak niet bewust van deze rol. Algemeen gesproken beseffen zij niet goed dat ze persoonsgegevens verwerken en dat het publiceren van dergelijke informatie risico's inhoudt voor de privacy en gegevensbescherming. Vooral jongeren plaatsen informatie online en onderschatten de gevolgen ervan voor zichzelf en voor anderen, bijvoorbeeld in de context van inschrijvingen in onderwijsinstellingen of sollicitaties naar betrekkingen.

| 77. | De aanbieders van sociale netwerken, van hun kant, selecteren vaak vooraf standaardinstellingen die gebaseerd zijn op stilzwijgende toestemming, waardoor de bekendmaking van persoonlijke informatie wordt vergemakkelijkt. Sommige aanbieders maken profielen standaard beschikbaar voor gewone zoekmachines. Dat doet vragen rijzen over het feit of de betrokken personen daadwerkelijk toestemming hebben verleend voor de bekendmaking en of de sociale netwerken voldoen aan artikel 17 van de richtlijn (zie boven), dat voorschrijft dat ze passende technische en organisatorische maatregelen ten uitvoer moeten leggen om ongeoorloofde verwerking te verhinderen. |
| --- | --- |

77.

De aanbieders van sociale netwerken, van hun kant, selecteren vaak vooraf standaardinstellingen die gebaseerd zijn op stilzwijgende toestemming, waardoor de bekendmaking van persoonlijke informatie wordt vergemakkelijkt. Sommige aanbieders maken profielen standaard beschikbaar voor gewone zoekmachines. Dat doet vragen rijzen over het feit of de betrokken personen daadwerkelijk toestemming hebben verleend voor de bekendmaking en of de sociale netwerken voldoen aan artikel 17 van de richtlijn (zie boven), dat voorschrijft dat ze passende technische en organisatorische maatregelen ten uitvoer moeten leggen om ongeoorloofde verwerking te verhinderen.

VI.2.   Risico's voortvloeiend uit sociale netwerken en voorgestelde maatregelen om ze te verminderen

| 78. | Het bovenstaande leidt tot een verhoogd risico voor de persoonlijke levenssfeer en de bescherming van persoonsgegevens. Het stelt de internetgebruikers en degenen wier gegevens zijn geüpload bloot aan flagrante schendingen van hun privacy en gegevensbescherming. |
| --- | --- |

78.

Het bovenstaande leidt tot een verhoogd risico voor de persoonlijke levenssfeer en de bescherming van persoonsgegevens. Het stelt de internetgebruikers en degenen wier gegevens zijn geüpload bloot aan flagrante schendingen van hun privacy en gegevensbescherming.

| 79. | De vraag die de Commissie tegen deze achtergrond moet beantwoorden is: wat kan en moet er worden gedaan om deze situatie te verhelpen? Dit advies biedt geen alomvattend antwoord op die vraag, maar presenteert een aantal voorstellen ter overweging. |
| --- | --- |

79.

De vraag die de Commissie tegen deze achtergrond moet beantwoorden is: wat kan en moet er worden gedaan om deze situatie te verhelpen? Dit advies biedt geen alomvattend antwoord op die vraag, maar presenteert een aantal voorstellen ter overweging.

Investeren in de voorlichting van internetgebruikers

| 80. | Het eerste voorstel is te investeren in de voorlichting van de internetgebruikers. De EU-instellingen en de nationale overheden zouden moet investeren in de voorlichting en bewustmaking inzake de gevaren van socialenetwerksites. Het DG Informatiemaatschappij, bijvoorbeeld, heeft het programma Veiliger Internet lopen, dat erop gericht is de positie van kinderen en jongeren te versterken en hen te beschermen door middel van, onder andere, bewustmakingsactiviteiten (36). Onlangs gingen de EU-instellingen van start met de campagne „Denk na voor je iets online zet”, om jongeren bewust te maken van de risico's die het delen van persoonlijke informatie met vreemden inhoudt. |
| --- | --- |

80.

Het eerste voorstel is te investeren in de voorlichting van de internetgebruikers. De EU-instellingen en de nationale overheden zouden moet investeren in de voorlichting en bewustmaking inzake de gevaren van socialenetwerksites. Het DG Informatiemaatschappij, bijvoorbeeld, heeft het programma Veiliger Internet lopen, dat erop gericht is de positie van kinderen en jongeren te versterken en hen te beschermen door middel van, onder andere, bewustmakingsactiviteiten (36). Onlangs gingen de EU-instellingen van start met de campagne „Denk na voor je iets online zet”, om jongeren bewust te maken van de risico's die het delen van persoonlijke informatie met vreemden inhoudt.

| 81. | De EDPS moedigt de Commissie aan zulke activiteiten te blijven steunen. Maar ook de aanbieders van sociale netwerken moeten een actieve rol spelen, aangezien zij de juridische en sociale verantwoordelijkheid hebben om de gebruikers te leren hoe ze hun diensten op een veilige en privacyvriendelijke manier kunnen gebruiken. |
| --- | --- |

81.

De EDPS moedigt de Commissie aan zulke activiteiten te blijven steunen. Maar ook de aanbieders van sociale netwerken moeten een actieve rol spelen, aangezien zij de juridische en sociale verantwoordelijkheid hebben om de gebruikers te leren hoe ze hun diensten op een veilige en privacyvriendelijke manier kunnen gebruiken.

| 82. | Zoals hierboven beschreven, kan de informatie die op sociale netwerken wordt geplaatst op diverse wijzen standaard beschikbaar worden gesteld. Informatie kan bijvoorbeeld beschikbaar zijn voor het algemene publiek, met inbegrip van zoekmachines, die ze kunnen indexeren en er directe koppelingen naar kunnen aanbieden. Daarnaast kan informatie ook worden beperkt tot „geselecteerde vrienden” of volledig privé worden gehouden. Uiteraard verschillen de toegangstoestemmingen voor profielen en de gebruikte terminologie van site tot site. |
| --- | --- |

82.

Zoals hierboven beschreven, kan de informatie die op sociale netwerken wordt geplaatst op diverse wijzen standaard beschikbaar worden gesteld. Informatie kan bijvoorbeeld beschikbaar zijn voor het algemene publiek, met inbegrip van zoekmachines, die ze kunnen indexeren en er directe koppelingen naar kunnen aanbieden. Daarnaast kan informatie ook worden beperkt tot „geselecteerde vrienden” of volledig privé worden gehouden. Uiteraard verschillen de toegangstoestemmingen voor profielen en de gebruikte terminologie van site tot site.

| 83. | Zoals hierboven uiteengezet, weten echter slechts weinig gebruikers van socialenetwerkdiensten hoe ze de toegang tot de door hen geplaatste informatie kunnen controleren, laat staan hoe ze de standaardprivacyinstellingen kunnen wijzigen. Privacyinstellingen blijven gewoonlijk ongewijzigd omdat de gebruikers zich niet bewust zijn van de implicaties als ze ze niet veranderen of niet weten hoe ze ze moeten veranderen. Het feit dat gebruikers de privacyinstellingen niet wijzigen, betekent dus meestal niet dat ze met kennis van zaken hebben beslist om te aanvaarden dat hun informatie wordt gedeeld. In deze context is het des te belangrijker dat derden zoals zoekmachines geen koppelingen naar individuele profielen aanbieden, in de veronderstelling dat de gebruikers ermee hebben ingestemd (door de privacyinstellingen niet te wijzigen) dat de informatie onbeperkt beschikbaar wordt gesteld. |
| --- | --- |

83.

Zoals hierboven uiteengezet, weten echter slechts weinig gebruikers van socialenetwerkdiensten hoe ze de toegang tot de door hen geplaatste informatie kunnen controleren, laat staan hoe ze de standaardprivacyinstellingen kunnen wijzigen. Privacyinstellingen blijven gewoonlijk ongewijzigd omdat de gebruikers zich niet bewust zijn van de implicaties als ze ze niet veranderen of niet weten hoe ze ze moeten veranderen. Het feit dat gebruikers de privacyinstellingen niet wijzigen, betekent dus meestal niet dat ze met kennis van zaken hebben beslist om te aanvaarden dat hun informatie wordt gedeeld. In deze context is het des te belangrijker dat derden zoals zoekmachines geen koppelingen naar individuele profielen aanbieden, in de veronderstelling dat de gebruikers ermee hebben ingestemd (door de privacyinstellingen niet te wijzigen) dat de informatie onbeperkt beschikbaar wordt gesteld.

| 84. | Deze situatie kan mede worden verholpen door de gebruikers voor te lichten, maar dat alleen volstaat niet. Zoals de Werkgroep artikel 29 aanbeveelt in zijn advies over sociale netwerken, zouden de aanbieders van sociale netwerken kosteloos privacyvriendelijke standaardprivacyinstellingen moeten aanbieden. Dat zou de gebruikers bewuster maken van wat ze doen en hen in staat stellen om betere keuzes te maken met betrekking tot het al dan niet delen van informatie en met wie. |
| --- | --- |

84.

Deze situatie kan mede worden verholpen door de gebruikers voor te lichten, maar dat alleen volstaat niet. Zoals de Werkgroep artikel 29 aanbeveelt in zijn advies over sociale netwerken, zouden de aanbieders van sociale netwerken kosteloos privacyvriendelijke standaardprivacyinstellingen moeten aanbieden. Dat zou de gebruikers bewuster maken van wat ze doen en hen in staat stellen om betere keuzes te maken met betrekking tot het al dan niet delen van informatie en met wie.

Rol van zelfregulering

| 85. | De Commissie heeft met twintig aanbieders van sociale netwerken de overeenkomst „Safer Social Networking Principles for the EU” (beginselen van veiligere sociale netwerken voor de EU) gesloten (37). Deze overeenkomst heeft tot doel de veiligheid van minderjarigen bij het gebruik van socialenetwerksites in Europa te verbeteren. De beginselen bevatten veel eisen die afgeleid zijn van de toepassing van het hierboven beschreven rechtskader voor gegevensbescherming. Bijvoorbeeld de eis om gebruikers via hulpmiddelen en technologie in staat te stellen om het gebruik en de verspreiding van hun persoonlijke informatie te controleren. Ze bevatten ook de eis dat standaardprivacyinstellingen moeten worden aangeboden. |
| --- | --- |

85.

De Commissie heeft met twintig aanbieders van sociale netwerken de overeenkomst „Safer Social Networking Principles for the EU” (beginselen van veiligere sociale netwerken voor de EU) gesloten (37). Deze overeenkomst heeft tot doel de veiligheid van minderjarigen bij het gebruik van socialenetwerksites in Europa te verbeteren. De beginselen bevatten veel eisen die afgeleid zijn van de toepassing van het hierboven beschreven rechtskader voor gegevensbescherming. Bijvoorbeeld de eis om gebruikers via hulpmiddelen en technologie in staat te stellen om het gebruik en de verspreiding van hun persoonlijke informatie te controleren. Ze bevatten ook de eis dat standaardprivacyinstellingen moeten worden aangeboden.

| 86. | Begin januari 2010 maakte de Commissie de bevindingen van een evaluatieverslag over de toepassing van de beginselen bekend (38). De EDPS is bezorgd over het feit dat uit dit verslag blijkt dat sommige stappen zijn ondernomen, maar veel andere niet. Zo wordt in het verslag vastgesteld dat er problemen waren betreffende het meedelen van op de sites beschikbare veiligheidsmaatregelen en -hulpmiddelen. Er wordt ook vastgesteld dat minder dan de helft van de ondertekenaars van de overeenkomst de toegang tot de profielen van minderjarigen beperkt tot alleen hun vrienden. |
| --- | --- |

86.

Begin januari 2010 maakte de Commissie de bevindingen van een evaluatieverslag over de toepassing van de beginselen bekend (38). De EDPS is bezorgd over het feit dat uit dit verslag blijkt dat sommige stappen zijn ondernomen, maar veel andere niet. Zo wordt in het verslag vastgesteld dat er problemen waren betreffende het meedelen van op de sites beschikbare veiligheidsmaatregelen en -hulpmiddelen. Er wordt ook vastgesteld dat minder dan de helft van de ondertekenaars van de overeenkomst de toegang tot de profielen van minderjarigen beperkt tot alleen hun vrienden.

Verplichtstelling van standaardprivacyinstellingen

| 87. | In deze context is de fundamentele vraag of er aanvullende beleidsmaatregelen nodig zijn om ervoor te zorgen dat de sociale netwerken hun diensten aanbieden met standaardprivacyinstellingen. Deze vraag is opgeworpen door Viviane Reding, de EU-commissaris bevoegd voor de informatiemaatschappij, die aangaf dat een wetgeving ter zake nodig zou kunnen zijn (39). In dezelfde zin stelde het Europees Economisch en Sociaal Comité dat er naast zelfregulering ook minimale beschermingsnormen door de wet zouden moeten worden opgelegd (40). |
| --- | --- |

87.

In deze context is de fundamentele vraag of er aanvullende beleidsmaatregelen nodig zijn om ervoor te zorgen dat de sociale netwerken hun diensten aanbieden met standaardprivacyinstellingen. Deze vraag is opgeworpen door Viviane Reding, de EU-commissaris bevoegd voor de informatiemaatschappij, die aangaf dat een wetgeving ter zake nodig zou kunnen zijn (39). In dezelfde zin stelde het Europees Economisch en Sociaal Comité dat er naast zelfregulering ook minimale beschermingsnormen door de wet zouden moeten worden opgelegd (40).

| 88. | Zoals hierboven opgemerkt, kan de verplichting voor aanbieders van sociale netwerken om standaardprivacyinstellingen toe te passen, indirect worden afgeleid uit artikel 17 van de gegevensbeschermingsrichtlijn (41), die de voor de verwerking verantwoordelijken verplicht om passende technische en organisatorische maatregelen te nemen („zowel bij het ontwerpen als bij de uitvoering van de verwerking”) om de veiligheid te waarborgen en elke ongeoorloofde verwerking te verhinderen, rekening houdend met de risico's die de verwerking en de aard van de gegevens met zich meebrengen. |
| --- | --- |

88.

Zoals hierboven opgemerkt, kan de verplichting voor aanbieders van sociale netwerken om standaardprivacyinstellingen toe te passen, indirect worden afgeleid uit artikel 17 van de gegevensbeschermingsrichtlijn (41), die de voor de verwerking verantwoordelijken verplicht om passende technische en organisatorische maatregelen te nemen („zowel bij het ontwerpen als bij de uitvoering van de verwerking”) om de veiligheid te waarborgen en elke ongeoorloofde verwerking te verhinderen, rekening houdend met de risico's die de verwerking en de aard van de gegevens met zich meebrengen.

| 89. | Dat artikel is evenwel veel te algemeen en te weinig specifiek, ook in deze context. Het verduidelijkt niet wat er wordt bedoeld met passende technische en organisatorische maatregelen in de context van sociale netwerken. De huidige situatie is er dus een van rechtsonzekerheid, wat problemen veroorzaakt voor zowel de regelgevende instanties als de personen wier privacy en persoonsgegevens niet volledig beschermd zijn. |
| --- | --- |

89.

Dat artikel is evenwel veel te algemeen en te weinig specifiek, ook in deze context. Het verduidelijkt niet wat er wordt bedoeld met passende technische en organisatorische maatregelen in de context van sociale netwerken. De huidige situatie is er dus een van rechtsonzekerheid, wat problemen veroorzaakt voor zowel de regelgevende instanties als de personen wier privacy en persoonsgegevens niet volledig beschermd zijn.

| 90. | In het licht van het bovenstaande dringt de EDPS er bij de Commissie op aan een wetgeving op te stellen die minstens een algemene eis voor verplichte privacyinstellingen bevat, naast andere, meer precieze eisen:






  a) | er moet worden voorzien in instellingen die de toegang tot gebruikersprofielen beperkt tot de door de gebruiker zelf geselecteerde contacten. De instellingen moeten ook dusdanig zijn, dat de toestemming van de gebruiker vereist is voordat een profiel toegankelijk wordt gemaakt voor derden; |
| --- | --- | --- |

90.

In het licht van het bovenstaande dringt de EDPS er bij de Commissie op aan een wetgeving op te stellen die minstens een algemene eis voor verplichte privacyinstellingen bevat, naast andere, meer precieze eisen:

a)

er moet worden voorzien in instellingen die de toegang tot gebruikersprofielen beperkt tot de door de gebruiker zelf geselecteerde contacten. De instellingen moeten ook dusdanig zijn, dat de toestemming van de gebruiker vereist is voordat een profiel toegankelijk wordt gemaakt voor derden;

| b) | de beperkt toegankelijke profielen mogen niet kunnen worden ontdekt door interne of externe zoekmachines. |
| --- | --- |

b)

de beperkt toegankelijke profielen mogen niet kunnen worden ontdekt door interne of externe zoekmachines.

| 91. | De vraag blijft bestaan of er, naast de verplichte standaardprivacyinstellingen nog aanvullende specifieke gegevensbeschermingsmaatregelen of andere maatregelen (bijvoorbeeld met betrekking tot de bescherming van minderjarigen) nodig zijn. Hierdoor rijst de ruimere vraag of het passend zou zijn om voor dit soort diensten een specifiek kader te scheppen dat niet alleen verplichte privacyinstellingen oplegt, maar ook andere aspecten regelt. De EDPS verzoekt de Commissie om dit te bestuderen. |
| --- | --- |

91.

De vraag blijft bestaan of er, naast de verplichte standaardprivacyinstellingen nog aanvullende specifieke gegevensbeschermingsmaatregelen of andere maatregelen (bijvoorbeeld met betrekking tot de bescherming van minderjarigen) nodig zijn. Hierdoor rijst de ruimere vraag of het passend zou zijn om voor dit soort diensten een specifiek kader te scheppen dat niet alleen verplichte privacyinstellingen oplegt, maar ook andere aspecten regelt. De EDPS verzoekt de Commissie om dit te bestuderen.

VII.   STANDAARDPRIVACYINSTELLINGEN IN BROWSERS OM TOESTEMMING MET KENNIS VAN ZAKEN TE WAARBORGEN VOOR HET ONTVANGEN VAN ADVERTENTIES

| 92. | Aanbieders van advertentienetwerken gebruiken cookies en andere middelen om het surfgedrag van individuele gebruikers op het internet te volgen teneinde hun interesses te catalogiseren en profielen samen te stellen. Deze informatie wordt dan gebruikt om gerichte advertenties naar hen te sturen (42). |
| --- | --- |

92.

Aanbieders van advertentienetwerken gebruiken cookies en andere middelen om het surfgedrag van individuele gebruikers op het internet te volgen teneinde hun interesses te catalogiseren en profielen samen te stellen. Deze informatie wordt dan gebruikt om gerichte advertenties naar hen te sturen (42).

VII.1.   Resterende uitdagingen en risico's van het huidige rechtskader voor gegevensbescherming en privacy

| 93. | Deze verwerking valt onder de gegevensbeschermingsrichtlijn (wanneer het gaat om persoonsgegevens) en onder artikel 5.3 van de e-privacyrichtlijn. Dit artikel schrijft meer specifiek voor dat de gebruiker moet worden geïnformeerd en de kans moet krijgen om te reageren door al dan niet in te stemmen met de opslag van cookies en dergelijke op zijn computer of een ander apparaat (43). |
| --- | --- |

93.

Deze verwerking valt onder de gegevensbeschermingsrichtlijn (wanneer het gaat om persoonsgegevens) en onder artikel 5.3 van de e-privacyrichtlijn. Dit artikel schrijft meer specifiek voor dat de gebruiker moet worden geïnformeerd en de kans moet krijgen om te reageren door al dan niet in te stemmen met de opslag van cookies en dergelijke op zijn computer of een ander apparaat (43).

| 94. | Tot op heden gebruikten de aanbieders van advertentienetwerken browserinstellingen en een privacybeleid om de gebruikers te informeren en hen in staat te stellen al dan niet in te stemmen met cookies. In het privacybeleid van de uitgever legden zij uit hoe de gebruikers ervoor konden kiezen om helemaal geen cookies te ontvangen of om geval per geval te beslissen of ze er wilden ontvangen. Op die manier wilden ze voldoen aan hun verplichting om de gebruikers het recht te bieden cookies te weigeren. |
| --- | --- |

94.

Tot op heden gebruikten de aanbieders van advertentienetwerken browserinstellingen en een privacybeleid om de gebruikers te informeren en hen in staat te stellen al dan niet in te stemmen met cookies. In het privacybeleid van de uitgever legden zij uit hoe de gebruikers ervoor konden kiezen om helemaal geen cookies te ontvangen of om geval per geval te beslissen of ze er wilden ontvangen. Op die manier wilden ze voldoen aan hun verplichting om de gebruikers het recht te bieden cookies te weigeren.

| 95. | Hoewel deze methode (via de browser) in theorie inderdaad zou kunnen leiden tot een met kennis van zaken gegeven toestemming, is de werkelijkheid heel anders. In het algemeen ontbreekt het de gebruikers aan een fundamenteel inzicht in het verzamelen van gegevens, met name van derden, in de waarde van zulke gegevens, in het gebruik ervan en in de werking van de technologie; inzonderheid weten ze vaak niet hoe en waar ze advertenties kunnen weigeren. De stappen die een gebruiker moeten ondernemen om zijn toestemming in te trekken lijken niet alleen gecompliceerd maar ook excessief (eerst moet hij zijn browser zo instellen, dat hij cookies aanvaardt, en dan moet hij de optie „niet aanvaarden” („opt-out”) kiezen). |
| --- | --- |

95.

Hoewel deze methode (via de browser) in theorie inderdaad zou kunnen leiden tot een met kennis van zaken gegeven toestemming, is de werkelijkheid heel anders. In het algemeen ontbreekt het de gebruikers aan een fundamenteel inzicht in het verzamelen van gegevens, met name van derden, in de waarde van zulke gegevens, in het gebruik ervan en in de werking van de technologie; inzonderheid weten ze vaak niet hoe en waar ze advertenties kunnen weigeren. De stappen die een gebruiker moeten ondernemen om zijn toestemming in te trekken lijken niet alleen gecompliceerd maar ook excessief (eerst moet hij zijn browser zo instellen, dat hij cookies aanvaardt, en dan moet hij de optie „niet aanvaarden” („opt-out”) kiezen).

| 96. | In de praktijk betekent dit dat heel weinig mensen de optie „niet aanvaarden” kiezen: niet omdat ze met kennis van zaken hebben besloten om advertenties op basis van zoekgedrag te aanvaarden, maar veeleer omdat ze niet beseffen dat ze door de optie „niet aanvaarden” niet te kiezen, de advertenties in feite aanvaarden. |
| --- | --- |

96.

In de praktijk betekent dit dat heel weinig mensen de optie „niet aanvaarden” kiezen: niet omdat ze met kennis van zaken hebben besloten om advertenties op basis van zoekgedrag te aanvaarden, maar veeleer omdat ze niet beseffen dat ze door de optie „niet aanvaarden” niet te kiezen, de advertenties in feite aanvaarden.

| 97. | Hoewel artikel 5, lid 3, van de e-privacyrichtlijn juridisch gezien doeltreffende rechtsbescherming biedt, is het in de praktijk zo, dat internetgebruikers worden geacht ermee in te stemmen dat ze worden gevolgd met het oog op de verzending van advertenties op basis van zoekgedrag, terwijl ze zich er vaak, om niet te zeggen meestal, totaal niet van bewust zijn dat ze worden gevolgd. |
| --- | --- |

97.

Hoewel artikel 5, lid 3, van de e-privacyrichtlijn juridisch gezien doeltreffende rechtsbescherming biedt, is het in de praktijk zo, dat internetgebruikers worden geacht ermee in te stemmen dat ze worden gevolgd met het oog op de verzending van advertenties op basis van zoekgedrag, terwijl ze zich er vaak, om niet te zeggen meestal, totaal niet van bewust zijn dat ze worden gevolgd.

| 98. | De Werkgroep artikel 29 werkt aan een advies om duidelijkheid te scheppen over de juridische eisen die moeten worden gesteld aan het adverteren op basis van zoekgedrag, en dat is een goede zaak. Maar uitlegging zal op zich wellicht niet volstaan om deze situatie op te lossen en het kan nodig zijn dat de Europese Unie aanvullende maatregelen neemt. |
| --- | --- |

98.

De Werkgroep artikel 29 werkt aan een advies om duidelijkheid te scheppen over de juridische eisen die moeten worden gesteld aan het adverteren op basis van zoekgedrag, en dat is een goede zaak. Maar uitlegging zal op zich wellicht niet volstaan om deze situatie op te lossen en het kan nodig zijn dat de Europese Unie aanvullende maatregelen neemt.

VII.2.   Behoefte aan verdere maatregelen, met name om standaardprivacyinstellingen verplicht te stellen

| 99. | Zoals hierboven beschreven verlenen webbrowsers in het algemeen een zekere controle over bepaalde soorten cookies. Momenteel aanvaarden de standaardinstellingen van de meeste webbrowsers alle cookies. Met andere woorden, de browsers zijn standaard ingesteld om alle cookies te aanvaarden, ongeacht het doel van de cookie. Alleen indien de gebruiker de instellingen van zijn browserapplicatie wijzigt om cookies te weigeren, wat, zoals hierboven gezegd, heel weinig gebruikers doen, zal hij geen cookies ontvangen. Bovendien verschijnt er geen privacywizard wanneer de browserapplicaties worden geïnstalleerd of geüpdatet. |
| --- | --- |

99.

Zoals hierboven beschreven verlenen webbrowsers in het algemeen een zekere controle over bepaalde soorten cookies. Momenteel aanvaarden de standaardinstellingen van de meeste webbrowsers alle cookies. Met andere woorden, de browsers zijn standaard ingesteld om alle cookies te aanvaarden, ongeacht het doel van de cookie. Alleen indien de gebruiker de instellingen van zijn browserapplicatie wijzigt om cookies te weigeren, wat, zoals hierboven gezegd, heel weinig gebruikers doen, zal hij geen cookies ontvangen. Bovendien verschijnt er geen privacywizard wanneer de browserapplicaties worden geïnstalleerd of geüpdatet.

| 100. | Dit probleem zou kunnen worden opgelost als de browsers standaardprivacyinstellingen hadden. Anders gezegd, als ze een instelling hadden die het mogelijk maakt om cookies van derden niet te aanvaarden. Om dit aan te vullen en doeltreffender te maken, zouden de browsers de gebruikers een privacywizard moeten laten doorlopen wanneer ze de browser installeren of updaten. Er is behoefte aan meer verfijning en duidelijke informatie over de verschillende soorten cookies en het nut van sommige ervan. Gebruikers die willen worden gevolgd om advertenties te ontvangen, zullen naar behoren worden geïnformeerd en dienen de browserinstellingen te veranderen. Hierdoor hebben ze meer controle over hun persoonsgegevens en privacy. Dat zou, naar de mening van de EDPS, een doeltreffende manier zijn om ervoor te zorgen dat de toestemming van de gebruikers geëerbiedigd en gewaarborgd wordt (44). |
| --- | --- |

100.

Dit probleem zou kunnen worden opgelost als de browsers standaardprivacyinstellingen hadden. Anders gezegd, als ze een instelling hadden die het mogelijk maakt om cookies van derden niet te aanvaarden. Om dit aan te vullen en doeltreffender te maken, zouden de browsers de gebruikers een privacywizard moeten laten doorlopen wanneer ze de browser installeren of updaten. Er is behoefte aan meer verfijning en duidelijke informatie over de verschillende soorten cookies en het nut van sommige ervan. Gebruikers die willen worden gevolgd om advertenties te ontvangen, zullen naar behoren worden geïnformeerd en dienen de browserinstellingen te veranderen. Hierdoor hebben ze meer controle over hun persoonsgegevens en privacy. Dat zou, naar de mening van de EDPS, een doeltreffende manier zijn om ervoor te zorgen dat de toestemming van de gebruikers geëerbiedigd en gewaarborgd wordt (44).

| 101. | Rekening houdend met, enerzijds, de wijdverbreidheid van het probleem, d.w.z. het aantal internetgebruikers dat thans wordt gevolgd op basis van een denkbeeldige toestemming, en, anderzijds, de omvang van de belangen die op het spel staan, worden aanvullende waarborgen steeds dringender. De toepassing van het beginsel van ingebouwde privacy in webbrowserapplicaties zou de gebruikers veel meer controle bieden over de gegevensverzamelingsmethoden die worden gebruikt voor reclamedoeleinden. |
| --- | --- |

101.

Rekening houdend met, enerzijds, de wijdverbreidheid van het probleem, d.w.z. het aantal internetgebruikers dat thans wordt gevolgd op basis van een denkbeeldige toestemming, en, anderzijds, de omvang van de belangen die op het spel staan, worden aanvullende waarborgen steeds dringender. De toepassing van het beginsel van ingebouwde privacy in webbrowserapplicaties zou de gebruikers veel meer controle bieden over de gegevensverzamelingsmethoden die worden gebruikt voor reclamedoeleinden.

| 102. | Daarom dringt de EDPS er bij de Commissie op aan juridische maatregelen te overwegen die standaardprivacyinstellingen in browsers en het verstrekken van relevante informatie verplicht stellen. |
| --- | --- |

102.

Daarom dringt de EDPS er bij de Commissie op aan juridische maatregelen te overwegen die standaardprivacyinstellingen in browsers en het verstrekken van relevante informatie verplicht stellen.

VIII.   ANDERE BEGINSELEN TER BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER EN PERSOONSGEGEVENS

| 103. | Het beginsel van ingebouwde privacy biedt grote mogelijkheden om de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en persoonsgegevens te verbeteren, maar daarnaast moeten aanvullende beginselen worden ontwikkeld en omgezet in wetgeving om ervoor te zorgen dat de consumenten vertrouwen krijgen in ICT. Tegen deze achtergrond gaat de EDPS dieper in op het aansprakelijkheidsbeginsel en op de opstelling van een bindend kader voor inbreuken op de beveiliging dat toepasselijk is op alle sectoren. |
| --- | --- |

103.

Het beginsel van ingebouwde privacy biedt grote mogelijkheden om de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en persoonsgegevens te verbeteren, maar daarnaast moeten aanvullende beginselen worden ontwikkeld en omgezet in wetgeving om ervoor te zorgen dat de consumenten vertrouwen krijgen in ICT. Tegen deze achtergrond gaat de EDPS dieper in op het aansprakelijkheidsbeginsel en op de opstelling van een bindend kader voor inbreuken op de beveiliging dat toepasselijk is op alle sectoren.

VIII.1.   Het aansprakelijkheidsbeginsel om de naleving van het beginsel van ingebouwde privacy te waarborgen

| 104. | In zijn nota „The Future of Privacy” (45) beveelt de Werkgroep artikel 29 aan om het aansprakelijkheidsbeginsel op te nemen in de gegevensbeschermingsrichtlijn. Volgens dit beginsel, dat wordt erkend in sommige multinationale gegevensbeschermingsinstrumenten (46), moeten organisaties processen toepassen om bestaande wetten na te leven en methoden opzetten om de naleving van de wet en andere bindende instrumenten te beoordelen en aan te tonen. |
| --- | --- |

104.

In zijn nota „The Future of Privacy” (45) beveelt de Werkgroep artikel 29 aan om het aansprakelijkheidsbeginsel op te nemen in de gegevensbeschermingsrichtlijn. Volgens dit beginsel, dat wordt erkend in sommige multinationale gegevensbeschermingsinstrumenten (46), moeten organisaties processen toepassen om bestaande wetten na te leven en methoden opzetten om de naleving van de wet en andere bindende instrumenten te beoordelen en aan te tonen.

| 105. | De EDPS staat volledig achter de aanbeveling van de Werkgroep artikel 29. Hij is van oordeel dat dit beginsel uiterst relevant zal zijn om de effectieve toepassing van de gegevensbeschermingsbeginselen en -verplichtingen te bevorderen. Aansprakelijkheid vereist dat de voor de verwerking verantwoordelijken aantonen dat ze het mechanisme hebben opgezet dat nodig is om de toepasselijke wetgeving inzake gegevensbescherming na te leven. Dat zal waarschijnlijk bijdragen tot de effectieve toepassing van ingebouwde privacy in ICT als een bijzonder geschikt element om blijk te geven van aansprakelijkheid. |
| --- | --- |

105.

De EDPS staat volledig achter de aanbeveling van de Werkgroep artikel 29. Hij is van oordeel dat dit beginsel uiterst relevant zal zijn om de effectieve toepassing van de gegevensbeschermingsbeginselen en -verplichtingen te bevorderen. Aansprakelijkheid vereist dat de voor de verwerking verantwoordelijken aantonen dat ze het mechanisme hebben opgezet dat nodig is om de toepasselijke wetgeving inzake gegevensbescherming na te leven. Dat zal waarschijnlijk bijdragen tot de effectieve toepassing van ingebouwde privacy in ICT als een bijzonder geschikt element om blijk te geven van aansprakelijkheid.

| 106. | Om aansprakelijkheid te meten en aan te tonen kunnen de voor de verwerking verantwoordelijken interne procedures gebruiken of een beroep doen op derden om audits of andere controles te laten uitvoeren die kunnen leiden tot de toekenning van keurmerken of prijzen. In deze context dringt de EDPS er bij de Commissie op aan te overwegen of het niet nuttig zou kunnen zijn om, naast een algemeen aansprakelijkheidsbeginsel, een wet in te voeren die specifieke aansprakelijkheidsmaatregelen voorschrijft, zoals de verplichting om de effecten op de privacy en gegevensbescherming te beoordelen en onder welke omstandigheden. |
| --- | --- |

106.

Om aansprakelijkheid te meten en aan te tonen kunnen de voor de verwerking verantwoordelijken interne procedures gebruiken of een beroep doen op derden om audits of andere controles te laten uitvoeren die kunnen leiden tot de toekenning van keurmerken of prijzen. In deze context dringt de EDPS er bij de Commissie op aan te overwegen of het niet nuttig zou kunnen zijn om, naast een algemeen aansprakelijkheidsbeginsel, een wet in te voeren die specifieke aansprakelijkheidsmaatregelen voorschrijft, zoals de verplichting om de effecten op de privacy en gegevensbescherming te beoordelen en onder welke omstandigheden.

VIII.2.   Inbreuken op de beveiliging: voltooiing van het rechtskader

| 107. | Krachtens de vorig jaar in de e-privacyrichtlijn aangebrachte wijzigingen moeten inbreuken in verband met persoonsgegevens worden gemeld aan de betrokken personen en aan de bevoegde instanties. Een inbreuk in verband met persoonsgegevens wordt ruim gedefinieerd als elke inbreuk die resulteert in de vernietiging, het verlies, de vrijgave, enz. van persoonsgegevens die zijn verstuurd, opgeslagen of anderszins verwerkt in verband met de dienst. De betrokken personen moeten in kennis worden gesteld indien de inbreuk in verband met persoonsgegevens waarschijnlijk ongunstige gevolgen zal hebben voor hun persoonsgegevens of persoonlijke levenssfeer. Dat zou het geval kunnen zijn wanneer de inbreuk kan resulteren in identiteitsdiefstal, ernstige vernedering of aantasting van de reputatie. De bevoegde instanties moeten in kennis worden gesteld van elke inbreuk in verband met persoonsgegevens, ongeacht of ze een risico voor personen inhoudt. |
| --- | --- |

107.

Krachtens de vorig jaar in de e-privacyrichtlijn aangebrachte wijzigingen moeten inbreuken in verband met persoonsgegevens worden gemeld aan de betrokken personen en aan de bevoegde instanties. Een inbreuk in verband met persoonsgegevens wordt ruim gedefinieerd als elke inbreuk die resulteert in de vernietiging, het verlies, de vrijgave, enz. van persoonsgegevens die zijn verstuurd, opgeslagen of anderszins verwerkt in verband met de dienst. De betrokken personen moeten in kennis worden gesteld indien de inbreuk in verband met persoonsgegevens waarschijnlijk ongunstige gevolgen zal hebben voor hun persoonsgegevens of persoonlijke levenssfeer. Dat zou het geval kunnen zijn wanneer de inbreuk kan resulteren in identiteitsdiefstal, ernstige vernedering of aantasting van de reputatie. De bevoegde instanties moeten in kennis worden gesteld van elke inbreuk in verband met persoonsgegevens, ongeacht of ze een risico voor personen inhoudt.

Toepassing van verplichtingen inzake inbreuken in alle sectoren

| 108. | Helaas geldt deze verplichting alleen voor de aanbieders van voor het publiek beschikbaar gestelde elektronischecommunicatiediensten, zoals telefoonbedrijven, aanbieders van internettoegang, aanbieders van webmail, enz. De EDPS dringt er bij de Commissie op aan voorstellen inzake inbreuken op de beveiliging te doen die in alle sectoren van toepassing zijn. Wat de inhoud van een dergelijk kader betreft, oordeelt de EDPS dat het in de e-privacyrichtlijn vastgestelde rechtskader voor inbreuken op de beveiliging zorgt voor een goed evenwicht tussen de bescherming van de rechten van natuurlijke personen, met inbegrip van hun recht op gegevensbescherming en persoonlijke levenssfeer, en de verplichtingen die worden opgelegd aan de betrokken entiteiten. Tegelijkertijd is het een kader met echte „tanden”, aangezien het wordt ondersteund door zinvolle handhavingsbepalingen die de autoriteiten voldoende bevoegdheden verlenen om te onderzoeken en te straffen in geval van niet-naleving. |
| --- | --- |

108.

Helaas geldt deze verplichting alleen voor de aanbieders van voor het publiek beschikbaar gestelde elektronischecommunicatiediensten, zoals telefoonbedrijven, aanbieders van internettoegang, aanbieders van webmail, enz. De EDPS dringt er bij de Commissie op aan voorstellen inzake inbreuken op de beveiliging te doen die in alle sectoren van toepassing zijn. Wat de inhoud van een dergelijk kader betreft, oordeelt de EDPS dat het in de e-privacyrichtlijn vastgestelde rechtskader voor inbreuken op de beveiliging zorgt voor een goed evenwicht tussen de bescherming van de rechten van natuurlijke personen, met inbegrip van hun recht op gegevensbescherming en persoonlijke levenssfeer, en de verplichtingen die worden opgelegd aan de betrokken entiteiten. Tegelijkertijd is het een kader met echte „tanden”, aangezien het wordt ondersteund door zinvolle handhavingsbepalingen die de autoriteiten voldoende bevoegdheden verlenen om te onderzoeken en te straffen in geval van niet-naleving.

| 109. | Bijgevolg dringt de EDPS er bij de Commissie op aan een wetsvoorstel aan te nemen dat dit kader in alle sectoren toepast, eventueel met de nodige aanpassingen. Dat zou er bovendien voor zorgen dat in alle sectoren dezelfde normen en procedures worden toegepast. |
| --- | --- |

109.

Bijgevolg dringt de EDPS er bij de Commissie op aan een wetsvoorstel aan te nemen dat dit kader in alle sectoren toepast, eventueel met de nodige aanpassingen. Dat zou er bovendien voor zorgen dat in alle sectoren dezelfde normen en procedures worden toegepast.

Het in de e-privacyrichtlijn ingebouwde rechtskader voltooien via comitologie

| 110. | De herziene e-privacyrichtlijn machtigt de Commissie om technische handhavingsmaatregelen, d.w.z. gedetailleerde maatregelen inzake de kennisgeving van inbreuken op de beveiliging, aan te nemen via een comitologieprocedure (47). Deze machtiging is gerechtvaardigd met het oog op een consistente tenuitvoerlegging en toepassing van het rechtskader voor inbreuken op de beveiliging. Een consistente tenuitvoerlegging moet erop gericht zijn een even hoog beschermingsniveau te bieden aan alle burgers in de Gemeenschap en ervoor te zorgen dat de betrokken entiteiten niet worden belast met uiteenlopende kennisgevingsvoorschriften. |
| --- | --- |

110.

De herziene e-privacyrichtlijn machtigt de Commissie om technische handhavingsmaatregelen, d.w.z. gedetailleerde maatregelen inzake de kennisgeving van inbreuken op de beveiliging, aan te nemen via een comitologieprocedure (47). Deze machtiging is gerechtvaardigd met het oog op een consistente tenuitvoerlegging en toepassing van het rechtskader voor inbreuken op de beveiliging. Een consistente tenuitvoerlegging moet erop gericht zijn een even hoog beschermingsniveau te bieden aan alle burgers in de Gemeenschap en ervoor te zorgen dat de betrokken entiteiten niet worden belast met uiteenlopende kennisgevingsvoorschriften.

| 111. | De e-privacyrichtlijn is goedgekeurd in november 2009. Er lijkt geen enkele reden te zijn om niet meteen te beginnen werken aan de aanneming van de technische tenuitvoerleggingsmaatregelen. De EDPS heeft twee seminars georganiseerd met het oogmerk ervaringen inzake de kennisgeving van inbreuken in verband met persoonsgegevens te delen en te verzamelen. Hij is bereid om de resultaten van deze seminars te delen en verheugt zich erop om met de Commissie en andere belanghebbenden samen te werken aan de verfijning van het algemeen rechtskader voor inbreuken in verband met persoonsgegevens. |
| --- | --- |

111.

De e-privacyrichtlijn is goedgekeurd in november 2009. Er lijkt geen enkele reden te zijn om niet meteen te beginnen werken aan de aanneming van de technische tenuitvoerleggingsmaatregelen. De EDPS heeft twee seminars georganiseerd met het oogmerk ervaringen inzake de kennisgeving van inbreuken in verband met persoonsgegevens te delen en te verzamelen. Hij is bereid om de resultaten van deze seminars te delen en verheugt zich erop om met de Commissie en andere belanghebbenden samen te werken aan de verfijning van het algemeen rechtskader voor inbreuken in verband met persoonsgegevens.

| 112. | De EDPS dringt er bij de Commissie op aan snel de nodige stappen te ondernemen. Alvorens technische tenuitvoerleggingsmaatregelen aan te nemen moet de Commissie overgaan tot een brede raadpleging met onder andere ENISA, de EDPS en de Werkgroep artikel 29. Ze dient ook andere „relevante belanghebbenden” te raadplegen, inzonderheid om zich te informeren over de beste beschikbare technische en economische tenuitvoerleggingsmiddelen. |
| --- | --- |

112.

De EDPS dringt er bij de Commissie op aan snel de nodige stappen te ondernemen. Alvorens technische tenuitvoerleggingsmaatregelen aan te nemen moet de Commissie overgaan tot een brede raadpleging met onder andere ENISA, de EDPS en de Werkgroep artikel 29. Ze dient ook andere „relevante belanghebbenden” te raadplegen, inzonderheid om zich te informeren over de beste beschikbare technische en economische tenuitvoerleggingsmiddelen.

IX.   CONCLUSIES

| 113. | Vertrouwen, of liever het gebrek eraan, blijkt een essentieel onderwerp te zijn in de opkomst en succesvolle toepassing van de informatie- en communicatietechnologieën. Als de mensen geen vertrouwen hebben in ICT, is de kans groot dat deze technologieën mislukken. Het vertrouwen in ICT hangt af van verschillende factoren. Een van de belangrijkste is, dat wordt gewaarborgd dat deze technologieën de grondrechten van natuurlijke personen inzake de persoonlijke levenssfeer en de bescherming van persoonsgegevens niet aantasten. |
| --- | --- |

113.

Vertrouwen, of liever het gebrek eraan, blijkt een essentieel onderwerp te zijn in de opkomst en succesvolle toepassing van de informatie- en communicatietechnologieën. Als de mensen geen vertrouwen hebben in ICT, is de kans groot dat deze technologieën mislukken. Het vertrouwen in ICT hangt af van verschillende factoren. Een van de belangrijkste is, dat wordt gewaarborgd dat deze technologieën de grondrechten van natuurlijke personen inzake de persoonlijke levenssfeer en de bescherming van persoonsgegevens niet aantasten.

| 114. | Met het oog op een verdere versterking van het rechtskader voor gegevensbescherming en privacy, waarvan de beginselen hun volledige relevantie behouden in de informatiemaatschappij, stelt de EDPS aan de Commissie voor om ingebouwde privacy te integreren op verschillende niveaus van het EU-recht en -beleid. |
| --- | --- |

114.

Met het oog op een verdere versterking van het rechtskader voor gegevensbescherming en privacy, waarvan de beginselen hun volledige relevantie behouden in de informatiemaatschappij, stelt de EDPS aan de Commissie voor om ingebouwde privacy te integreren op verschillende niveaus van het EU-recht en -beleid.

| 115. | Hij beveelt de Commissie aan de volgende vier actielijnen te volgen:






  a) | voorstellen om een algemene bepaling over ingebouwde privacy op te nemen in het rechtskader voor gegevensbescherming. Deze bepaling moet technologisch neutraal zijn en de naleving ervan moet verplicht worden gesteld in verschillende stadia; |
| --- | --- | --- |

115.

Hij beveelt de Commissie aan de volgende vier actielijnen te volgen:

a)

voorstellen om een algemene bepaling over ingebouwde privacy op te nemen in het rechtskader voor gegevensbescherming. Deze bepaling moet technologisch neutraal zijn en de naleving ervan moet verplicht worden gesteld in verschillende stadia;

| b) | deze algemene bepaling uitwerken in specifieke bepalingen wanneer specifieke rechtsinstrumenten in verschillende sectoren worden voorgesteld. Deze specifieke bepalingen zouden nu al kunnen worden opgenomen in rechtsinstrumenten op basis van artikel 17 van de gegevensbeschermingsrichtlijn (en andere bestaande wetgeving); |
| --- | --- |

b)

deze algemene bepaling uitwerken in specifieke bepalingen wanneer specifieke rechtsinstrumenten in verschillende sectoren worden voorgesteld. Deze specifieke bepalingen zouden nu al kunnen worden opgenomen in rechtsinstrumenten op basis van artikel 17 van de gegevensbeschermingsrichtlijn (en andere bestaande wetgeving);

| c) | ingebouwde privacy als leidend beginsel opnemen in de Europese digitale agenda; |
| --- | --- |

c)

ingebouwde privacy als leidend beginsel opnemen in de Europese digitale agenda;

| d) | ingebouwde privacy als beginsel invoeren in andere EU-initiatieven (vooral niet-wetgevende). |
| --- | --- |

d)

ingebouwde privacy als beginsel invoeren in andere EU-initiatieven (vooral niet-wetgevende).

| 116. | Op drie aangeduide ICT-gebieden beveelt de EDPS de Commissie aan te beoordelen in hoever ze voorstellen dient te presenteren die het beginsel van ingebouwde privacy op specifieke wijze toepassen:






  a) | met betrekking tot RFID, wetgevende maatregelen voorstellen die de belangrijkste aspecten van het gebruik van RFID regelen ingeval de effectieve tenuitvoerlegging van het bestaande rechtskader via zelfregulering mislukt. Inzonderheid voorzien in het beginsel van uitdrukkelijke toestemming op het punt van verkoop („opt-in”), volgens hetwelk alle op verbruiksproducten aangebrachte RFID-tags worden gedeactiveerd op het punt van verkoop; |
| --- | --- | --- |

116.

Op drie aangeduide ICT-gebieden beveelt de EDPS de Commissie aan te beoordelen in hoever ze voorstellen dient te presenteren die het beginsel van ingebouwde privacy op specifieke wijze toepassen:

a)

met betrekking tot RFID, wetgevende maatregelen voorstellen die de belangrijkste aspecten van het gebruik van RFID regelen ingeval de effectieve tenuitvoerlegging van het bestaande rechtskader via zelfregulering mislukt. Inzonderheid voorzien in het beginsel van uitdrukkelijke toestemming op het punt van verkoop („opt-in”), volgens hetwelk alle op verbruiksproducten aangebrachte RFID-tags worden gedeactiveerd op het punt van verkoop;

| b) | met betrekking tot sociale netwerken, een wetgeving opstellen die minstens een algemene eis voor verplichte privacyinstellingen bevat, naast de meer specifieke eisen dat de toegang tot gebruikersprofielen moet worden beperkt tot de door de gebruiker zelf geselecteerde contacten en dat de beperkt toegankelijke profielen niet ontdekt mogen kunnen worden door interne of externe zoekmachines; |
| --- | --- |

b)

met betrekking tot sociale netwerken, een wetgeving opstellen die minstens een algemene eis voor verplichte privacyinstellingen bevat, naast de meer specifieke eisen dat de toegang tot gebruikersprofielen moet worden beperkt tot de door de gebruiker zelf geselecteerde contacten en dat de beperkt toegankelijke profielen niet ontdekt mogen kunnen worden door interne of externe zoekmachines;

| c) | met betrekking tot gerichte advertenties, een wetgeving overwegen die verplicht stelt dat de browserinstellingen standaard geen cookies van derden aanvaarden en dat de gebruikers een privacywizard moeten doorlopen wanneer ze de browser installeren of updaten. |
| --- | --- |

c)

met betrekking tot gerichte advertenties, een wetgeving overwegen die verplicht stelt dat de browserinstellingen standaard geen cookies van derden aanvaarden en dat de gebruikers een privacywizard moeten doorlopen wanneer ze de browser installeren of updaten.

| 117. | Tot slot stelt de EDPS voor dat de Commissie:






  a) | overweegt om het aansprakelijkheidsbeginsel toe te passen in de bestaande gegevensbeschermingsrichtlijn, en |
| --- | --- | --- |

117.

Tot slot stelt de EDPS voor dat de Commissie:

a)

overweegt om het aansprakelijkheidsbeginsel toe te passen in de bestaande gegevensbeschermingsrichtlijn, en

| b) | een kader van voorschriften en procedures ontwikkelt om de bepalingen van de e-privacyrichtlijn betreffende de kennisgeving van inbreuken op de beveiliging ten uitvoer te leggen en algemeen toepasselijk te maken voor alle voor de verwerking verantwoordelijken. |
| --- | --- |

b)

een kader van voorschriften en procedures ontwikkelt om de bepalingen van de e-privacyrichtlijn betreffende de kennisgeving van inbreuken op de beveiliging ten uitvoer te leggen en algemeen toepasselijk te maken voor alle voor de verwerking verantwoordelijken.

Gedaan te Brussel, 18 maart 2010.

Peter HUSTINX

Europees Toezichthouder voor gegevensbescherming

---

(1)  PB L 281 van 23.11.1995, blz. 31.

1

(2)  PB L 201 van 31.7.2002, blz. 37.

2

(3)  PB L 8 van 12.1.2001, blz. 1.

3

(4)  Antwoorden op de vragenlijst van het Europees Parlement voor commissaris Neelie Kroes in de context van de EP-hoorzittingen die voorafgingen aan de benoeming van de commissaris.

4

(5)  Antwoorden op de vragenlijst van het Europees Parlement voor commissaris Neelie Kroes in de context van de EP-hoorzittingen die voorafgingen aan de benoeming van de commissaris; toespraak van commissaris Viviane Reding over „een Europese digitale agenda voor de nieuwe digitale consument”, gehouden op het multistakeholderforum van het BEUC over de privacy van consumenten en onlinemarketing: „Market Trends and Policy Perspectives”, Brussel, 12 november 2009.

5

(6)  Zie bijvoorbeeld „Trust in the Information Society”, een verslag van de adviesraad RISEPTIS (Research and Innovation on Security, Privacy and Trustworthiness in the Information Society). Beschikbaar op http://www.think-trust.eu/general/news-events/riseptis-report.html Zie ook: J. B Horrigan, Broadband Adoption and Use in America, FCC Omnibus Broadband Initiative, OBI Working Paper Series No 1.

6

(7)  Advies 168 van de Werkgroep artikel 29 over de toekomst van privacy, gezamenlijke bijdrage aan de raadpleging van de Europese Commissie inzake het rechtskader voor het grondrecht op de bescherming van persoonsgegevens, goedgekeurd op 1 december 2009.

7

(8)  Advies van 25 juli 2007 inzake de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de follow-up van het werkprogramma voor een betere toepassing van de richtlijn gegevensbescherming, PB C 255, 27.10.2007, blz. 1; advies van 20 december 2007 inzake de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over radiofrequentie-identificatie (RFID) in Europa: maatregelen met het oog op een beleidskader (COM(2007) 96), PB C 101, 23.4.2008, blz. 1; advies van 10 april 2008 inzake het voorstel voor een richtlijn tot wijziging van, onder andere, Richtlijn 2002/58/EG betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie (richtlijn betreffende privacy en elektronische communicatie), PB C 181, 18.7.2008, blz. 1; tweede advies van 9 januari 2009 over de herziening van Richtlijn 2002/58/EG betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie.

8

(9)  Verslag over het digitale concurrentievermogen van Europa — Voornaamste successen van de i2010-strategie 2005-2009 (SEC (2009) 1060).

9

(10)  Conclusies van de Raad „Post-i2010-strategie — Naar een open, groene en concurrerende kennismaatschappij” (17107/09), goedgekeurd op 18.12.2009.

10

(11)  Verslag over de vaststelling van een nieuwe digitale agenda voor Europa: van i2010 naar digital.eu (2009/2225 (INI)), goedgekeurd op 18.3.2010.

11

(12)  Er zou bijvoorbeeld zorgvuldig moeten worden onderzocht of gezondheidsinformatie die is verzameld met het oog op het verstrekken van een behandeling mag worden verkocht of gebruikt om vestigingsplaatsen voor satellietziekenhuizen te kiezen, ambulante operatiecentra op te richten of andere toekomstige activiteiten met financiële implicaties te plannen.

12

(13)  Zie het advies van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming van 22 juli 2009 betreffende de mededeling van de Commissie over een actieplan voor de invoering van intelligente vervoerssystemen in Europa en het bijbehorende voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het kader voor het toepassen van intelligente vervoerssystemen op het gebied van wegvervoer en voor raakvlakken met andere vervoerswijzen, beschikbaar op: http://www.edps.europa.eu/EDPSWEB/webdav/site/mySite/shared/Documents/Consultation/Opinions/2009/09-07-22_Intelligent_Transport_Systems_NL.pdf

13

(14)  Mededeling COM(2007) 228 definitief van de Commissie aan het Europees Parlement van 2 mei 2007 inzake de verbetering van de gegevensbescherming door technologieën ter bevordering van de persoonlijke levenssfeer.

14

(15)  Studie over de economische voordelen van technologieën ter bevordering van de persoonlijke levenssfeer, JLS/2008/D4/036.

15

(16)  Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad (hierna: gegevensbeschermingsrichtlijn).

16

(17)  Richtlijn 2002/58/EG van het Europees Parlement en de Raad (hierna: e-privacyrichtlijn).

17

(18)  Door uitlegging van de belangrijkste elementen en voorwaarden van artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM), ondertekend in Rome op 4 november 1950.

18

(19)  Het Verdrag van Lissabon heeft deze bescherming versterkt door de eerbiediging van het privéleven en de bescherming van persoonsgegevens te erkennen als afzonderlijke grondrechten in artikel 7 en 8 van het EU-handvest van de grondrechten. Het EU-handvest van de grondrechten werd bindend toen het Verdrag van Lissabon in werking trad.

19

(20)  Artikel 17 luidt als volgt: „De Lid-Staten bepalen dat de voor de verwerking verantwoordelijke passende technische en organisatorische maatregelen ten uitvoer dient te leggen om persoonsgegevens te beveiligen tegen vernietiging, hetzij per ongeluk, hetzij onrechtmatig, tegen verlies, vervalsing, niet-toegelaten verspreiding of toegang, met name wanneer de verwerking doorzending van gegevens in een netwerk omvat, dan wel tegen enige andere vorm van onwettige verwerking.”. Overweging 46 vult dit aan: „Overwegende dat de bescherming van de rechten en vrijheden van de betrokkenen in verband met de verwerking van persoonsgegevens zowel bij het ontwerpen als bij de uitvoering van de verwerking passende technische maatregelen vergt, in het bijzonder om de veiligheid te waarborgen en zodoende elke ongeoorloofde verwerking te verhinderen.”

20

(21)  De Commissie heeft haar voornemen bekendgemaakt om Richtlijn 1999/5/EG bij te werken tegen het einde van 2010.

21

(22)  Zie het verslag van het Britse Information Commissioner's Office: „Privacy by Design”, gepubliceerd in november 2008.

22

(23)  Zie advies 168 van de Werkgroep artikel 29 over de toekomst van privacy, een gezamenlijke bijdrage aan de raadpleging van de Europese Commissie inzake het rechtskader voor het grondrecht op de bescherming van persoonsgegevens, goedgekeurd op 1 december 2009.

23

(24)  „Ingebouwde privacy is een beginsel waar zowel particulieren als bedrijven belang bij hebben. Ingebouwde privacy zal leiden tot een betere bescherming van de burgers en ook tot vertrouwen in nieuwe diensten en producten, wat op zijn beurt een positief effect op de economie zal hebben. Er bestaan al bemoedigende voorbeelden, maar er moet nog veel meer worden gedaan.” Thematoespraak op de Dag van de gegevensbescherming, 28 januari 2010, Europees Parlement, Brussel.

24

(25)  Het programma van Stockholm — Een open en veilig Europa ten dienste en ter bescherming van de burger, goedgekeurd door de Europese Raad in december 2009.

25

(26)  Advies van 10 juli 2009 over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad betreffende een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht ten dienste van de burger, PB C 276, van 17.11.2009, blz. 8, punt 60.

26

(27)  Advies 168 van de Werkgroep artikel 29 over de toekomst van privacy, gezamenlijke bijdrage aan de raadpleging van de Europese Commissie inzake het rechtskader voor het grondrecht op de bescherming van persoonsgegevens, goedgekeurd op 1 december 2009.

27

(28)  RFID staat voor radiofrequentie-identificatie. De belangrijkste onderdelen van de RFID-technologie of -infrastructuur zijn een tag (d.i. een microchip), een lezer en een applicatie die via middleware gekoppeld is aan de tags en lezers en die de gegenereerde gegevens verwerkt. De tag bestaat uit een elektronische schakeling die gegevens opslaat en een antenne die de gegevens via radiogolven verzendt. De lezer is uitgerust met een antenne en een demodulator die de via de radioverbinding ontvangen analoge informatie omzet in digitale gegevens. De informatie kan dan over netwerken worden verstuurd naar databanken en servers om te worden verwerkt door een computer.

28

(29)  De e-privacyrichtlijn verwijst in artikel 3 naar RFID: „Deze richtlijn is van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens in verband met de levering van openbare elektronischecommunicatiediensten over openbare communicatienetwerken in de Gemeenschap, met inbegrip van openbare communicatienetwerken die systemen voor gegevensverzameling en identificatie ondersteunen.”. Dit wordt aangevuld door overweging 56: „De technologische vooruitgang maakt de ontwikkeling mogelijk van nieuwe toepassingen die zijn gebaseerd op systemen voor gegevensverzameling en identificatie, zoals contactloze radiofrequentiesystemen. RFID-systemen (Radio Frequency Identification Devices) bijvoorbeeld maken gebruik van radiofrequenties om gegevens op te vangen van op unieke wijze geïdentificeerde RFI-chips, gegevens die vervolgens kunnen worden verstuurd over bestaande communicatienetwerken. Een breed gebruik van dergelijke technologieën kan aanzienlijke economische en maatschappelijke baten opleveren en kan dus een krachtige bijdrage leveren voor de interne markt, op voorwaarde dat hun gebruik aanvaardbaar is voor de burger. Om dat doel te bewerkstelligen, is het noodzakelijk al de fundamentele rechten van het individu, inclusief het recht op privacy en gegevensbescherming, te waarborgen. Wanneer dergelijke systemen aan openbare elektronischecommunicatienetwerken worden gekoppeld of gebruikmaken van elektronischecommunicatiediensten als basisinfrastructuur gelden de relevante bepalingen van Richtlijn 2002/58/EG (richtlijn betreffende privacy en elektronische communicatie), inclusief die in verband met veiligheids-, verkeers- en locatiegegevens en vertrouwelijkheid.”.

29

(30)  Artikel 17 van de gegevensbeschermingsrichtlijn, bijvoorbeeld, legt de verplichting op passende technische en organisatorische maatregelen ten uitvoer te leggen om persoonsgegevens te beveiligen tegen vernietiging, hetzij per ongeluk, hetzij onrechtmatig, of niet-toegelaten verspreiding.

30

(31)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's van 15 maart 2007 betreffende radiofrequentie-identificatie (RFID) in Europa: maatregelen met het oog op een beleidskader, COM(2007) 96 definitief.

31

(32)  Aanbeveling van de Commissie van 12 mei 2009 over de tenuitvoerlegging van de beginselen inzake de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en persoonsgegevens in door radiofrequentie-identificatie ondersteunde toepassingen, C(2009) 3200 definitief.

32

(33)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio' van 18 juni 2009 betreffende het internet van de dingen — Een actieplan voor Europa, COM(2009) 278 definitief.

33

(34)  Zie advies 163, 5/2009 van de Werkgroep artikel 29 over sociale netwerken op het internet, goedgekeurd op 12 juni 2009.

34

(35)  Onder „voor de verwerking verantwoordelijke” wordt verstaan de natuurlijke of rechtspersoon, de overheidsinstantie, de dienst of enig ander lichaam die, respectievelijk dat, alleen of te zamen met anderen, het doel van en de middelen voor de verwerking van persoonsgegevens vaststelt; wanneer het doel van en de middelen voor de verwerking worden vastgesteld bij nationale of communautaire wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen, kan in het nationale of communautaire recht worden bepaald wie de voor de verwerking verantwoordelijke is of volgens welke criteria deze wordt aangewezen.

35

(36)  Informatie over dit programma is beschikbaar op: http://ec.europa.eu/information_society/activities/sip/index_en.htm

36

(37)  Deze beginselen zijn beschikbaar op: http://ec.europa.eu/information_society/activities/social_networking/docs/sn_principles.pdf

37

(38)  Verslag over de beoordeling van de toepassing van de beginselen van veiligere sociale netwerken voor de EU, beschikbaar op: http://ec.europa.eu/information_society/activities/social_networking/docs/final_report/first_part.pdf

38

(39)  Vivane Reding, lid van de Europese Commissie bevoegd voor de informatiemaatschappij en media: Denk na voor je iets online zet! Hoe socialenetwerksites veiliger maken voor kinderen en tieners? Safer Internet Day, Straatsburg, 9 februari 2010.

39

(40)  Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de impact van sociale netwerksites op burgers/consumenten, 4 november 2009.

40

(41)  Ook nader beschreven in punt 33 van dit document.

41

(42)  Traceercookies zijn kleine tekstbestanden met een unieke identificatiecode. Aanbieders van advertentienetwerken (en ook websitebeheerders of -uitgevers) plaatsen cookies op de harde schijf van de bezoekers, met name in de browser van internetgebruikers, wanneer de gebruikers voor het eerst websites bezoeken die advertenties bevatten welke deel uitmaken van hun netwerk. Dankzij de cookie kan de aanbieder van het advertentienetwerk een vroegere bezoeker herkennen wanneer die terugkeert naar dezelfde website of een partnerwebsite van het advertentienetwerk bezoekt. Aan de hand van zulke herhaalde bezoeken kan de aanbieder van het advertentienetwerk een profiel van de bezoeker samenstellen.

42

(43)  Artikel 5, lid 3, van de e-privacyrichtlijn werd onlangs gewijzigd om gebruikers nog beter te beschermen tegen het onderscheppen van hun communicatie door middel van, bijvoorbeeld, spyware en cookies die op de computer of een ander apparaat van de gebruiker worden opgeslagen. Krachtens de nieuwe richtlijn moeten de gebruikers beter worden geïnformeerd en gemakkelijker kunnen aangeven of ze willen dat cookies worden opgeslagen op hun eindapparatuur.

43

(44)  Tergelijkertijd is de EDPS zich er bewust van dat dit het probleem niet volledig zou oplossen, aangezien er cookies zijn die niet via de browser kunnen worden gecontroleerd, bijvoorbeeld de zogenaamde flashcookies. Hiervoor zouden de ontwikkelaars van browsers flashcontroles moeten integreren in de standaardcookiecontroles van hun nieuwe browserversies.

44

(45)  Advies 168 van de Werkgroep artikel 29 over de toekomst van privacy, gezamenlijke bijdrage aan de raadpleging van de Europese Commissie inzake het rechtskader voor het grondrecht op de bescherming van persoonsgegevens, goedgekeurd op 1 december 2009.

45

(46)  OESO-richtsnoeren van 1980 inzake de bescherming van privacy en grensoverschrijdend verkeer van persoonsgegevens; privacyverklaring van Madrid van 3 november 2009 over wereldwijde privacynormen voor een geglobaliseerde wereld.

46

(47)  Comitologie behelst dat technische tenuitvoerleggingsmaatregelen worden aangenomen via een comité bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten en voorgezeten door de Commissie. Voor de e-privacyrichtlijn is de zogenaamde regelgevingsprocedure met toetsing van toepassing, wat betekent dat het Europees Parlement en de Raad zich kunnen verzetten tegen door de Commissie voorgestelde maatregelen. Zie verder http://europa.eu/scadplus/glossary/comitology_nl.htm

47

---

| 16.10.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 280/16 |
| --- | --- | --- | --- |

16.10.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 280/16

---

Advies van de Europese toezichthouder voor gegevensbescherming inzake het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA)

2010/C 280/02

DE EUROPESE TOEZICHTHOUDER VOOR GEGEVENSBESCHERMING,

Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name op artikel 16,

Gelet op het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name op artikel 8,

Gelet op Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, en met name op artikel 17,

Gelet op Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2000 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, en met name op artikel 41,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

I.   INLEIDING

| 1. | Op 3 december 2008 heeft de Commissie een voorstel goedgekeurd voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) (hierna „het voorstel”) (1). Het voorstel is bedoeld ter herschikking van Richtlijn 2002/96/EG betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) die werd goedgekeurd op 27 januari 2003 (hierna „de Richtlijn”) (2) zonder de argumenten of de motivering voor het inzamelen en recyclen van AEEA te wijzigen. |
| --- | --- |

1.

Op 3 december 2008 heeft de Commissie een voorstel goedgekeurd voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) (hierna „het voorstel”) (1). Het voorstel is bedoeld ter herschikking van Richtlijn 2002/96/EG betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) die werd goedgekeurd op 27 januari 2003 (hierna „de Richtlijn”) (2) zonder de argumenten of de motivering voor het inzamelen en recyclen van AEEA te wijzigen.

| 2. | De EDPS is niet geraadpleegd zoals vereist in artikel 28, lid 2, van Verordening (EG) nr. 45/2001 (3). Daarom heeft de EDPS op eigen initiatief het onderhavige advies uitgebracht op basis van artikel 41, lid 2, van dezelfde Verordening. De EDPS beveelt aan een verwijzing op te nemen naar dit advies in de preambule van het voorstel. |
| --- | --- |

2.

De EDPS is niet geraadpleegd zoals vereist in artikel 28, lid 2, van Verordening (EG) nr. 45/2001 (3). Daarom heeft de EDPS op eigen initiatief het onderhavige advies uitgebracht op basis van artikel 41, lid 2, van dezelfde Verordening. De EDPS beveelt aan een verwijzing op te nemen naar dit advies in de preambule van het voorstel.

| 3. | De EDPS is zich ervan bewust dat onderhavig advies tot stand komt in een laat stadium van het wetgevingsproces, maar beschouwt het desondanks als gepast en nuttig om dit advies uit te brengen aangezien het voorstel belangrijke problemen inzake gegevensbescherming opwerpt die niet aan bod komen in de tekst. Dit advies is niet bedoeld om het hoofddoel en het hoofdelement van het voorstel te wijzigen, waarvan het „zwaartepunt” (4) blijft liggen op de bescherming van het milieu, maar enkel om een extra dimensie toe te voegen die steeds belangrijker wordt voor onze informatiemaatschappij (5). |
| --- | --- |

3.

De EDPS is zich ervan bewust dat onderhavig advies tot stand komt in een laat stadium van het wetgevingsproces, maar beschouwt het desondanks als gepast en nuttig om dit advies uit te brengen aangezien het voorstel belangrijke problemen inzake gegevensbescherming opwerpt die niet aan bod komen in de tekst. Dit advies is niet bedoeld om het hoofddoel en het hoofdelement van het voorstel te wijzigen, waarvan het „zwaartepunt” (4) blijft liggen op de bescherming van het milieu, maar enkel om een extra dimensie toe te voegen die steeds belangrijker wordt voor onze informatiemaatschappij (5).

| 4. | De EDPS is zich ook bewust van de beperkte reikwijdte van de herschikkingsprocedure, maar dringt er desalniettemin bij de wetgever op aan om rekening te houden met deze aanbevelingen in overeenstemming met artikel 8 van het interinstitutioneel akkoord betreffende de herschikkingsprocedure (dat in de mogelijkheid voorziet ongewijzigde bepalingen te wijzigen) (6). |
| --- | --- |

4.

De EDPS is zich ook bewust van de beperkte reikwijdte van de herschikkingsprocedure, maar dringt er desalniettemin bij de wetgever op aan om rekening te houden met deze aanbevelingen in overeenstemming met artikel 8 van het interinstitutioneel akkoord betreffende de herschikkingsprocedure (dat in de mogelijkheid voorziet ongewijzigde bepalingen te wijzigen) (6).

II.   CONTEXT EN ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL EN DE RELEVANTIE ERVAN VOOR GEGEVENSBESCHERMING

| 5. | Het doel van het voorstel is het bijwerken van de Richtlijn voor wat betreft de verwijdering, het hergebruik en de recycling van AEEA. Technische, juridische en administratieve problemen in de eerste jaren van de tenuitvoerlegging van de richtlijn hebben tot het voorstel geleid, zoals voorzien in artikel 17, lid 5, van de Richtlijn. |
| --- | --- |

5.

Het doel van het voorstel is het bijwerken van de Richtlijn voor wat betreft de verwijdering, het hergebruik en de recycling van AEEA. Technische, juridische en administratieve problemen in de eerste jaren van de tenuitvoerlegging van de richtlijn hebben tot het voorstel geleid, zoals voorzien in artikel 17, lid 5, van de Richtlijn.

| 6. | Elektrische en elektronische apparatuur (EEA) is een grote productgroep waarin een uiteenlopend gamma aan media is opgenomen waarop persoonlijke gegevens kunnen worden opgeslagen — zoals IT- en telecommunicatieapparatuur (bijv. pc's, laptops, elektronische communicatieterminals) — gekenmerkt in de huidige technisch-economische context door steeds snellere innovatiecycli en, gezien de technologische convergentie, door de beschikbaarheid van apparaten die geschikt zijn voor meerdere gebruiksdoeleinden. De ontwikkelingen op het vlak van elektronische opslagmedia verlopen steeds sneller, voornamelijk wat betreft opslagcapaciteit en afmetingen, wat ertoe leidt dat de marktkrachten de omlooptijd van EEA (met grote hoeveelheden vaak gevoelige persoonsgegevens) evenredig doen versnellen. Het resultaat is niet alleen dat AEEA wordt beschouwd als de „snelst aanzwellende afvalstroom” in de EU (7), maar ook, in het geval van inadequate verwijdering, dat er een duidelijk verhoogd risico is op verlies en verspreiding van persoonsgegevens die zijn opgeslagen op dit type van EEA. |
| --- | --- |

6.

Elektrische en elektronische apparatuur (EEA) is een grote productgroep waarin een uiteenlopend gamma aan media is opgenomen waarop persoonlijke gegevens kunnen worden opgeslagen — zoals IT- en telecommunicatieapparatuur (bijv. pc's, laptops, elektronische communicatieterminals) — gekenmerkt in de huidige technisch-economische context door steeds snellere innovatiecycli en, gezien de technologische convergentie, door de beschikbaarheid van apparaten die geschikt zijn voor meerdere gebruiksdoeleinden. De ontwikkelingen op het vlak van elektronische opslagmedia verlopen steeds sneller, voornamelijk wat betreft opslagcapaciteit en afmetingen, wat ertoe leidt dat de marktkrachten de omlooptijd van EEA (met grote hoeveelheden vaak gevoelige persoonsgegevens) evenredig doen versnellen. Het resultaat is niet alleen dat AEEA wordt beschouwd als de „snelst aanzwellende afvalstroom” in de EU (7), maar ook, in het geval van inadequate verwijdering, dat er een duidelijk verhoogd risico is op verlies en verspreiding van persoonsgegevens die zijn opgeslagen op dit type van EEA.

| 7. | Lange tijd was het beleid van de Europese Unie inzake milieu en duurzame ontwikkeling gericht op de beperking van de verspilling van natuurlijke hulpbronnen en het invoeren van maatregelen om vervuiling te voorkomen. |
| --- | --- |

7.

Lange tijd was het beleid van de Europese Unie inzake milieu en duurzame ontwikkeling gericht op de beperking van de verspilling van natuurlijke hulpbronnen en het invoeren van maatregelen om vervuiling te voorkomen.

| 8. | De verwijdering, het hergebruik en de recycling van AEEA zijn opgenomen binnen dit kader. Deze maatregelen moeten voorkomen dat elektrische en elektronische apparatuur wordt weggegooid met gemengd afval door de producenten te verplichten om verwijdering te voorzien op de manier die door de Richtlijn wordt voorgeschreven. |
| --- | --- |

8.

De verwijdering, het hergebruik en de recycling van AEEA zijn opgenomen binnen dit kader. Deze maatregelen moeten voorkomen dat elektrische en elektronische apparatuur wordt weggegooid met gemengd afval door de producenten te verplichten om verwijdering te voorzien op de manier die door de Richtlijn wordt voorgeschreven.

| 9. | Van de verschillende maatregelen die door de Richtlijn worden vooropgesteld, moet met name de nadruk worden gelegd op maatregelen gericht op hergebruik (m.a.w. handelingen waardoor AEEA of onderdelen daarvan opnieuw worden gebruikt voor hetzelfde doel als waarvoor zij oorspronkelijk zijn ontworpen, daaronder begrepen verder gebruik van de apparatuur of onderdelen daarvan die bij inzamelpunten, distributeurs, recyclingbedrijven of fabrikanten worden ingeleverd), recycling (m.a.w. de terugwinning in een productieproces van afvalmaterialen voor het oorspronkelijke doel of voor andere doeleinden) en het vinden van andere vormen van nuttige toepassing van AEEA teneinde de hoeveelheid te verwijderen afval te verminderen (zie artikel 1 en artikel 3, leden d en e, van de Richtlijn). |
| --- | --- |

9.

Van de verschillende maatregelen die door de Richtlijn worden vooropgesteld, moet met name de nadruk worden gelegd op maatregelen gericht op hergebruik (m.a.w. handelingen waardoor AEEA of onderdelen daarvan opnieuw worden gebruikt voor hetzelfde doel als waarvoor zij oorspronkelijk zijn ontworpen, daaronder begrepen verder gebruik van de apparatuur of onderdelen daarvan die bij inzamelpunten, distributeurs, recyclingbedrijven of fabrikanten worden ingeleverd), recycling (m.a.w. de terugwinning in een productieproces van afvalmaterialen voor het oorspronkelijke doel of voor andere doeleinden) en het vinden van andere vormen van nuttige toepassing van AEEA teneinde de hoeveelheid te verwijderen afval te verminderen (zie artikel 1 en artikel 3, leden d en e, van de Richtlijn).

| 10. | Dergelijke activiteiten, met name hergebruik en recycling van AEEA, voornamelijk IT- en telecommunicatieapparatuur, kunnen meer dan in het verleden het risico vormen dat personen die AEEA inzamelen of de gebruikte of gerecyclede apparaten verkopen of kopen zich bewust zouden worden van de mogelijke persoonsgegevens die op dergelijke apparatuur zijn opgeslagen. Het kan daarbij gaan om gevoelige gegevens of gegevens die betrekking hebben op een groot aantal personen. |
| --- | --- |

10.

Dergelijke activiteiten, met name hergebruik en recycling van AEEA, voornamelijk IT- en telecommunicatieapparatuur, kunnen meer dan in het verleden het risico vormen dat personen die AEEA inzamelen of de gebruikte of gerecyclede apparaten verkopen of kopen zich bewust zouden worden van de mogelijke persoonsgegevens die op dergelijke apparatuur zijn opgeslagen. Het kan daarbij gaan om gevoelige gegevens of gegevens die betrekking hebben op een groot aantal personen.

| 11. | Om al deze redenen vindt de EDPS dat alle betrokkenen (gebruikers en producenten van EEA) dringend moeten worden gewezen op de risico's voor persoonsgegevens, voornamelijk in het laatste stadium van de EEA-levenscyclus. In dit stadium bevat EEA, hoewel het op dat moment economisch minder waard is, vaak grote hoeveelheden persoonsgegevens en heeft EEA bijgevolg een hoge „intrinsieke” waarde voor de betrokkene en/of anderen. |
| --- | --- |

11.

Om al deze redenen vindt de EDPS dat alle betrokkenen (gebruikers en producenten van EEA) dringend moeten worden gewezen op de risico's voor persoonsgegevens, voornamelijk in het laatste stadium van de EEA-levenscyclus. In dit stadium bevat EEA, hoewel het op dat moment economisch minder waard is, vaak grote hoeveelheden persoonsgegevens en heeft EEA bijgevolg een hoge „intrinsieke” waarde voor de betrokkene en/of anderen.

III.   ANALYSE VAN HET VOORSTEL

III.1.   Toepasbaarheid van Richtlijn 95/46/EG

| 12. | De EDPS heeft geen opmerkingen over de algemene doelstelling van het voorstel en ondersteunt ten volle het genomen initiatief dat is bedoeld ter verbetering van de milieuvriendelijke beleidslijnen op het vlak van AEEA. |
| --- | --- |

12.

De EDPS heeft geen opmerkingen over de algemene doelstelling van het voorstel en ondersteunt ten volle het genomen initiatief dat is bedoeld ter verbetering van de milieuvriendelijke beleidslijnen op het vlak van AEEA.

| 13. | Het voorstel, evenals de Richtlijn, legt echter uitsluitend de nadruk op de milieurisico's die verbonden zijn aan de verwijdering van AEEA. Het houdt geen rekening met andere extra risico's voor personen en/of organisaties die kunnen voortvloeien uit de activiteiten van verwijdering, hergebruik of recycling van AEEA, in het bijzonder met betrekking tot de kans op ongeoorloofde verwerving, openbaarmaking of verspreiding van persoonsgegevens opgeslagen op AEEA. |
| --- | --- |

13.

Het voorstel, evenals de Richtlijn, legt echter uitsluitend de nadruk op de milieurisico's die verbonden zijn aan de verwijdering van AEEA. Het houdt geen rekening met andere extra risico's voor personen en/of organisaties die kunnen voortvloeien uit de activiteiten van verwijdering, hergebruik of recycling van AEEA, in het bijzonder met betrekking tot de kans op ongeoorloofde verwerving, openbaarmaking of verspreiding van persoonsgegevens opgeslagen op AEEA.

| 14. | Het moet worden opgemerkt dat Richtlijn 95/46/EG (8) van toepassing is op „elke bewerking of elk geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens”, inclusief het „uitwissen of vernietigen” (artikel 2, onder b)). Het verwijderen van EEA kan gegevensverwerkingen inhouden. Om die reden is er een overlap tussen het voorstel en de hierboven vermelde richtlijn en in die zin kunnen regels inzake gegevensbescherming van toepassing zijn op activiteiten die vallen onder het voorstel. |
| --- | --- |

14.

Het moet worden opgemerkt dat Richtlijn 95/46/EG (8) van toepassing is op „elke bewerking of elk geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens”, inclusief het „uitwissen of vernietigen” (artikel 2, onder b)). Het verwijderen van EEA kan gegevensverwerkingen inhouden. Om die reden is er een overlap tussen het voorstel en de hierboven vermelde richtlijn en in die zin kunnen regels inzake gegevensbescherming van toepassing zijn op activiteiten die vallen onder het voorstel.

III.2.   Maatregelen voor de verwijdering en beveiliging van AEEA

| 15. | De EDPS wil de aanzienlijke risico's benadrukken voor personen en/of organisaties die optreden als „voor de verwerking verantwoordelijken” (9) wanneer de AEEA, met name IT- en telecommunicatieapparatuur, persoonsgegevens bevat die betrekking hebben op de gebruikers van die apparaten en/of derde partijen op het moment van de verwijdering. De onwettige toegang tot of openbaarmaking van dergelijke persoonsgegevens, die soms bestaan uit bijzondere categorieën van gegevens waaruit zaken kunnen worden afgeleid zoals raciale of etnische afkomst, politieke opvattingen, godsdienstige of levensbeschouwelijke overtuiging, het lidmaatschap van een vakvereniging of gegevens die de gezondheid of het seksuele leven betreffen (zogeheten „gevoelige gegevens”) (10), kunnen inderdaad de privacy en waardigheid van de personen waarop de informatie betrekking heeft, evenals andere legitieme belangen van die personen/organisaties (bijv. economische belangen), beïnvloeden. |
| --- | --- |

15.

De EDPS wil de aanzienlijke risico's benadrukken voor personen en/of organisaties die optreden als „voor de verwerking verantwoordelijken” (9) wanneer de AEEA, met name IT- en telecommunicatieapparatuur, persoonsgegevens bevat die betrekking hebben op de gebruikers van die apparaten en/of derde partijen op het moment van de verwijdering. De onwettige toegang tot of openbaarmaking van dergelijke persoonsgegevens, die soms bestaan uit bijzondere categorieën van gegevens waaruit zaken kunnen worden afgeleid zoals raciale of etnische afkomst, politieke opvattingen, godsdienstige of levensbeschouwelijke overtuiging, het lidmaatschap van een vakvereniging of gegevens die de gezondheid of het seksuele leven betreffen (zogeheten „gevoelige gegevens”) (10), kunnen inderdaad de privacy en waardigheid van de personen waarop de informatie betrekking heeft, evenals andere legitieme belangen van die personen/organisaties (bijv. economische belangen), beïnvloeden.

| 16. | Algemeen beschouwd acht de EDPS het nodig om de nadruk te leggen op het belang van de goedkeuring van geschikte veiligheidsmaatregelen in elk stadium (van begin tot eind) van de verwerking van persoonsgegevens, zoals herhaaldelijk naar voren werd gebracht in andere adviezen (11). Dit geldt a fortiori in de delicate fase waarbij de voor de verwerking verantwoordelijken van plan zijn apparaten te verwijderen die persoonsgegevens bevatten. |
| --- | --- |

16.

Algemeen beschouwd acht de EDPS het nodig om de nadruk te leggen op het belang van de goedkeuring van geschikte veiligheidsmaatregelen in elk stadium (van begin tot eind) van de verwerking van persoonsgegevens, zoals herhaaldelijk naar voren werd gebracht in andere adviezen (11). Dit geldt a fortiori in de delicate fase waarbij de voor de verwerking verantwoordelijken van plan zijn apparaten te verwijderen die persoonsgegevens bevatten.

| 17. | Het naleven van beveiligingsmaatregelen is vaak een voorwaarde om het recht op de bescherming van persoonsgegevens doeltreffend te garanderen. |
| --- | --- |

17.

Het naleven van beveiligingsmaatregelen is vaak een voorwaarde om het recht op de bescherming van persoonsgegevens doeltreffend te garanderen.

| 18. | Het zou bijgevolg inconsistent zijn om de verplichting op te leggen om (soms dure) veiligheidsmaatregelen in te voeren voor de gewone verwerkingsprocedures van persoonsgegevens (zoals bepaald in artikel 17 van Richtlijn 95/46/EG, indien van toepassing (12)) en vervolgens eenvoudigweg na te laten om adequate garanties met betrekking tot de verwijdering van AEEA vast te leggen. |
| --- | --- |

18.

Het zou bijgevolg inconsistent zijn om de verplichting op te leggen om (soms dure) veiligheidsmaatregelen in te voeren voor de gewone verwerkingsprocedures van persoonsgegevens (zoals bepaald in artikel 17 van Richtlijn 95/46/EG, indien van toepassing (12)) en vervolgens eenvoudigweg na te laten om adequate garanties met betrekking tot de verwijdering van AEEA vast te leggen.

| 19. | Het zou evenzeer inconsistent zijn om belang te hechten aan gegevensbeveiliging in die mate dat het melden van inbreuken betreffende gegevens moest worden ingevoerd via artikel 3 van Richtlijn 2009/136/EG (13) en vervolgens geen garantie of beveiliging te voorzien tijdens het verwijderen van AEEA of bij hergebruik of recycling van AEEA. |
| --- | --- |

19.

Het zou evenzeer inconsistent zijn om belang te hechten aan gegevensbeveiliging in die mate dat het melden van inbreuken betreffende gegevens moest worden ingevoerd via artikel 3 van Richtlijn 2009/136/EG (13) en vervolgens geen garantie of beveiliging te voorzien tijdens het verwijderen van AEEA of bij hergebruik of recycling van AEEA.

| 20. | De EDPS betreurt dat het voorstel geen rekening houdt met de potentieel schadelijke gevolgen van de verwijdering van AEEA voor de persoonsgegevens die zijn opgeslagen op „gebruikte” apparatuur. |
| --- | --- |

20.

De EDPS betreurt dat het voorstel geen rekening houdt met de potentieel schadelijke gevolgen van de verwijdering van AEEA voor de persoonsgegevens die zijn opgeslagen op „gebruikte” apparatuur.

| 21. | Dit aspect werd ook niet in overweging genomen bij de effectbeoordeling door de Commissie (14) hoewel de ervaring al heeft aangetoond dat het niet nemen van geschikte veiligheidsmaatregelen op het vlak van de verwijdering van AEEA de bescherming van persoonsgegevens in gevaar kan brengen (15). Gezien de complexiteit van de betrokken onderwerpen (bijvoorbeeld de vele legitieme methoden, technologieën en betrokkenen in de afvalcyclus van de AEEA), vindt de EDPS dat het gepast was geweest om een „effectbeoordeling op het gebied van persoonlijke levenssfeer en gegevensbeveiliging” uit te voeren op de processen die betrekking hebben op de verwijdering van AEEA. |
| --- | --- |

21.

Dit aspect werd ook niet in overweging genomen bij de effectbeoordeling door de Commissie (14) hoewel de ervaring al heeft aangetoond dat het niet nemen van geschikte veiligheidsmaatregelen op het vlak van de verwijdering van AEEA de bescherming van persoonsgegevens in gevaar kan brengen (15). Gezien de complexiteit van de betrokken onderwerpen (bijvoorbeeld de vele legitieme methoden, technologieën en betrokkenen in de afvalcyclus van de AEEA), vindt de EDPS dat het gepast was geweest om een „effectbeoordeling op het gebied van persoonlijke levenssfeer en gegevensbeveiliging” uit te voeren op de processen die betrekking hebben op de verwijdering van AEEA.

| 22. | Desalniettemin wordt door de EDPS sterk aangeraden om „best beschikbare technieken” op het vlak van privacy, gegevensbescherming en beveiliging op dit vlak te ontwikkelen. |
| --- | --- |

22.

Desalniettemin wordt door de EDPS sterk aangeraden om „best beschikbare technieken” op het vlak van privacy, gegevensbescherming en beveiliging op dit vlak te ontwikkelen.

| 23. | Als verder bewijs werden, tijdens de publieke raadpleging voorafgaand aan de herschikking van de Richtlijn, hier en daar kwesties met betrekking tot de beveiliging en bescherming van persoonsgegevens aangehaald door betrokkenen, met name IT-bedrijven en elektronische communicatiebedrijven (16). |
| --- | --- |

23.

Als verder bewijs werden, tijdens de publieke raadpleging voorafgaand aan de herschikking van de Richtlijn, hier en daar kwesties met betrekking tot de beveiliging en bescherming van persoonsgegevens aangehaald door betrokkenen, met name IT-bedrijven en elektronische communicatiebedrijven (16).

| 24. | Tot slot moet worden vermeld dat enkele nationale gegevensbeschermingsinstanties richtsnoeren hebben gepubliceerd om de risico's te minimaliseren die het resultaat kunnen zijn van het verzuim om de nodige veiligheidsmaatregelen te nemen, met name bij de verwijdering van materialen die onder de toepassing van de richtlijn vallen (17). |
| --- | --- |

24.

Tot slot moet worden vermeld dat enkele nationale gegevensbeschermingsinstanties richtsnoeren hebben gepubliceerd om de risico's te minimaliseren die het resultaat kunnen zijn van het verzuim om de nodige veiligheidsmaatregelen te nemen, met name bij de verwijdering van materialen die onder de toepassing van de richtlijn vallen (17).

| 25. | De EDPS herhaalt dat Richtlijn 95/46/EG van toepassing is op het stadium van de verwijdering van AEEA die persoonsgegevens bevat. Verantwoordelijken voor de verwerking — met name zij die gebruikmaken van IT- en communicatieapparaten — zijn derhalve verplicht om te voldoen aan hun veiligheidsverplichtingen om ongeoorloofde openbaarmaking of verspreiding van persoonsgegevens te voorkomen. Om die reden en om niet verantwoordelijk gehouden te worden voor inbreuken op veiligheidsmaatregelen, moeten verantwoordelijken voor de verwerking in de openbare of private sector, in samenwerking met functionarissen voor gegevensbescherming (indien aanwezig), de geschikte beleidsmaatregelen goedkeuren voor de verwijdering van AEEA die persoonsgegevens bevat. |
| --- | --- |

25.

De EDPS herhaalt dat Richtlijn 95/46/EG van toepassing is op het stadium van de verwijdering van AEEA die persoonsgegevens bevat. Verantwoordelijken voor de verwerking — met name zij die gebruikmaken van IT- en communicatieapparaten — zijn derhalve verplicht om te voldoen aan hun veiligheidsverplichtingen om ongeoorloofde openbaarmaking of verspreiding van persoonsgegevens te voorkomen. Om die reden en om niet verantwoordelijk gehouden te worden voor inbreuken op veiligheidsmaatregelen, moeten verantwoordelijken voor de verwerking in de openbare of private sector, in samenwerking met functionarissen voor gegevensbescherming (indien aanwezig), de geschikte beleidsmaatregelen goedkeuren voor de verwijdering van AEEA die persoonsgegevens bevat.

| 26. | Als de verantwoordelijken voor de verwerking die EEA verwijderen niet beschikken over de vereiste vaardigheden en/of technische knowhow om de persoonsgegevens in kwestie te wissen, kunnen ze die taak toevertrouwen aan gekwalificeerde verwerkers (bijv. ondersteuningscentra, fabrikanten en distributeurs van apparatuur) onder de voorwaarden zoals bepaald in artikel 17, leden 2, 3 en 4, van Richtlijn 95/46/EG. Die verwerkers zullen op hun beurt het uitvoeren van de bewerkingen in kwestie certificeren en/of ze uitvoeren. |
| --- | --- |

26.

Als de verantwoordelijken voor de verwerking die EEA verwijderen niet beschikken over de vereiste vaardigheden en/of technische knowhow om de persoonsgegevens in kwestie te wissen, kunnen ze die taak toevertrouwen aan gekwalificeerde verwerkers (bijv. ondersteuningscentra, fabrikanten en distributeurs van apparatuur) onder de voorwaarden zoals bepaald in artikel 17, leden 2, 3 en 4, van Richtlijn 95/46/EG. Die verwerkers zullen op hun beurt het uitvoeren van de bewerkingen in kwestie certificeren en/of ze uitvoeren.

| 27. | Op basis van deze overwegingen komt de EDPS tot de conclusie dat bij de herschikking van de Richtlijn gegevensbeschermingsbeginselen moeten worden toegevoegd aan de bepalingen betreffende de bescherming van het milieu. |
| --- | --- |

27.

Op basis van deze overwegingen komt de EDPS tot de conclusie dat bij de herschikking van de Richtlijn gegevensbeschermingsbeginselen moeten worden toegevoegd aan de bepalingen betreffende de bescherming van het milieu.

| 28. | De EDPS beveelt daarom de Raad en het Europees Parlement aan om een specifieke bepaling op te nemen in het huidige voorstel waarin wordt gesteld dat de Richtlijn van toepassing is op de verwijdering van AEEA onverminderd Richtlijn 95/46/EG. |
| --- | --- |

28.

De EDPS beveelt daarom de Raad en het Europees Parlement aan om een specifieke bepaling op te nemen in het huidige voorstel waarin wordt gesteld dat de Richtlijn van toepassing is op de verwijdering van AEEA onverminderd Richtlijn 95/46/EG.

III.3.   Maatregelen voor hergebruik of recycling en beveiliging van AEEA

| 29. | Omdat ze zich in een situatie bevinden waarbij ze autonome beslissingen kunnen nemen betreffende de gegevens op de EEA, kunnen de personen die de leiding hebben over de verwijderingsactiviteiten worden beschouwd als „verantwoordelijken voor de verwerking” (18). Bijgevolg moeten ze interne procedures goedkeuren om onnodige verwerkingen te vermijden van eender welke persoonsgegevens die zijn opgeslagen op de AEEA, namelijk andere verwerkingen dan de strikt noodzakelijke om te controleren of de opgeslagen gegevens daadwerkelijk werden gewist. |
| --- | --- |

29.

Omdat ze zich in een situatie bevinden waarbij ze autonome beslissingen kunnen nemen betreffende de gegevens op de EEA, kunnen de personen die de leiding hebben over de verwijderingsactiviteiten worden beschouwd als „verantwoordelijken voor de verwerking” (18). Bijgevolg moeten ze interne procedures goedkeuren om onnodige verwerkingen te vermijden van eender welke persoonsgegevens die zijn opgeslagen op de AEEA, namelijk andere verwerkingen dan de strikt noodzakelijke om te controleren of de opgeslagen gegevens daadwerkelijk werden gewist.

| 30. | Bovendien moeten ze ervoor zorgen dat onbevoegde personen geen kennis krijgen van gegevens die zijn opgeslagen op de EEA of dat ze die gegevens niet kunnen verwerken. Vooral wanneer opslagmedia worden gerecycled of hergebruikt, en dus opnieuw op de markt komen, bestaat een verhoogd risico op ongeoorloofde openbaarmaking of verspreiding van persoonsgegevens, evenals een behoefte om onbevoegde toegang tot persoonsgegevens te voorkomen. |
| --- | --- |

30.

Bovendien moeten ze ervoor zorgen dat onbevoegde personen geen kennis krijgen van gegevens die zijn opgeslagen op de EEA of dat ze die gegevens niet kunnen verwerken. Vooral wanneer opslagmedia worden gerecycled of hergebruikt, en dus opnieuw op de markt komen, bestaat een verhoogd risico op ongeoorloofde openbaarmaking of verspreiding van persoonsgegevens, evenals een behoefte om onbevoegde toegang tot persoonsgegevens te voorkomen.

| 31. | De EDPS geeft de Raad en het Europees Parlement daarom de raad om een specifieke bepaling op te nemen in het huidige voorstel om het op de markt brengen van gebruikte apparaten te verbieden als die apparaten niet eerst werden onderworpen aan passende veiligheidsmaatregelen in overeenstemming met de technische normen van de huidige stand der techniek (bijvoorbeeld multi-pass overwriting), met als doel alle mogelijke persoonsgegevens op de apparaten te wissen. |
| --- | --- |

31.

De EDPS geeft de Raad en het Europees Parlement daarom de raad om een specifieke bepaling op te nemen in het huidige voorstel om het op de markt brengen van gebruikte apparaten te verbieden als die apparaten niet eerst werden onderworpen aan passende veiligheidsmaatregelen in overeenstemming met de technische normen van de huidige stand der techniek (bijvoorbeeld multi-pass overwriting), met als doel alle mogelijke persoonsgegevens op de apparaten te wissen.

III.4.   Privacy en veiligheid „by design”

| 32. | Het toekomstige wettelijke kader over elektronisch afval zou niet enkel een specifieke bepaling moeten bevatten met betrekking tot het bredere „beginsel van ecologisch ontwerp” van de apparatuur (zie artikel 4 van het voorstel inzake „Productontwerp”) maar ook — zoals vroeger verklaard in andere adviezen van de EDPS (19) — een bepaling over het beginsel „privacy by design” (20) of, nauwkeuriger op dit gebied, „security by design” (21). Voor zover mogelijk moeten privacy en gegevensbescherming standaard worden geïntegreerd in het ontwerp van elektrische en elektronische apparatuur zodat gebruikers — op een eenvoudige manier en gratis — in staat zijn persoonsgegevens te wissen die aanwezig kunnen zijn op apparaten wanneer ze worden verwijderd (22). |
| --- | --- |

32.

Het toekomstige wettelijke kader over elektronisch afval zou niet enkel een specifieke bepaling moeten bevatten met betrekking tot het bredere „beginsel van ecologisch ontwerp” van de apparatuur (zie artikel 4 van het voorstel inzake „Productontwerp”) maar ook — zoals vroeger verklaard in andere adviezen van de EDPS (19) — een bepaling over het beginsel „privacy by design” (20) of, nauwkeuriger op dit gebied, „security by design” (21). Voor zover mogelijk moeten privacy en gegevensbescherming standaard worden geïntegreerd in het ontwerp van elektrische en elektronische apparatuur zodat gebruikers — op een eenvoudige manier en gratis — in staat zijn persoonsgegevens te wissen die aanwezig kunnen zijn op apparaten wanneer ze worden verwijderd (22).

| 33. | Die aanpak wordt duidelijk ondersteund door artikel 3, lid 3, onder c), van Richtlijn 1999/5/EG (23) betreffende het ontwerpen van radioapparatuur en telecommunicatie-eindapparatuur en door artikel 14, lid 3, van Richtlijn 2002/58/EG (24). |
| --- | --- |

33.

Die aanpak wordt duidelijk ondersteund door artikel 3, lid 3, onder c), van Richtlijn 1999/5/EG (23) betreffende het ontwerpen van radioapparatuur en telecommunicatie-eindapparatuur en door artikel 14, lid 3, van Richtlijn 2002/58/EG (24).

| 34. | Daarom moeten producenten garanties „inbouwen” op het vlak van privacy en veiligheid aan de hand van technologische oplossingen (25). In dit kader moeten initiatieven worden gestimuleerd en ondersteund die zijn gericht op het adviseren van de betrokkenen over de behoeften om persoonsgegevens te wissen voor de verwijdering van AEEA (inclusief de producenten die gratis software ter beschikking stellen om dat te doen) (26). |
| --- | --- |

34.

Daarom moeten producenten garanties „inbouwen” op het vlak van privacy en veiligheid aan de hand van technologische oplossingen (25). In dit kader moeten initiatieven worden gestimuleerd en ondersteund die zijn gericht op het adviseren van de betrokkenen over de behoeften om persoonsgegevens te wissen voor de verwijdering van AEEA (inclusief de producenten die gratis software ter beschikking stellen om dat te doen) (26).

IV.   CONCLUSIES

| 35. | Gezien het bovenstaande beveelt de EDPS aan dat gegevensbeschermingsinstanties, met name via de Groep gegevensbescherming artikel 29, en de EDPS nauw worden betrokken bij initiatieven op het vlak van de verwijdering van AEEA door middel van raadpleging in een voldoende vroege fase alvorens relevante maatregelen worden ontwikkeld. |
| --- | --- |

35.

Gezien het bovenstaande beveelt de EDPS aan dat gegevensbeschermingsinstanties, met name via de Groep gegevensbescherming artikel 29, en de EDPS nauw worden betrokken bij initiatieven op het vlak van de verwijdering van AEEA door middel van raadpleging in een voldoende vroege fase alvorens relevante maatregelen worden ontwikkeld.

| 36. | Overwegende de context waarin persoonsgegevens worden verwerkt, raadt de EDPS aan dat in het voorstel specifieke bepalingen worden opgenomen die:






  — | verklaren dat de Richtlijn betreffende AEEA van toepassing is onverminderd Richtlijn 95/46/EG; |
| --- | --- | --- |

36.

Overwegende de context waarin persoonsgegevens worden verwerkt, raadt de EDPS aan dat in het voorstel specifieke bepalingen worden opgenomen die:

—

verklaren dat de Richtlijn betreffende AEEA van toepassing is onverminderd Richtlijn 95/46/EG;

| — | het verbieden om gebruikte apparaten op de markt te brengen die niet voorafgaand werden onderworpen aan passende veiligheidsmaatregelen, in overeenstemming met technische normen van de huidige stand der techniek om alle mogelijke persoonsgegevens op de apparaten te wissen; |
| --- | --- |

—

het verbieden om gebruikte apparaten op de markt te brengen die niet voorafgaand werden onderworpen aan passende veiligheidsmaatregelen, in overeenstemming met technische normen van de huidige stand der techniek om alle mogelijke persoonsgegevens op de apparaten te wissen;

| — | wat betreft het beginsel „privacy by design” of „security by design”: voor zover mogelijk moeten privacy en gegevensbescherming standaard worden geïntegreerd in het ontwerp van elektrische en elektronische apparatuur zodat gebruikers — op een eenvoudige manier en gratis — in staat zijn persoonsgegevens te wissen die aanwezig kunnen zijn op apparaten wanneer die worden verwijderd. |
| --- | --- |

—

wat betreft het beginsel „privacy by design” of „security by design”: voor zover mogelijk moeten privacy en gegevensbescherming standaard worden geïntegreerd in het ontwerp van elektrische en elektronische apparatuur zodat gebruikers — op een eenvoudige manier en gratis — in staat zijn persoonsgegevens te wissen die aanwezig kunnen zijn op apparaten wanneer die worden verwijderd.

| 37. | De EDPS raadt derhalve ten stelligste aan dat het voorstel als volgt wordt gewijzigd, in overeenstemming met Richtlijn 95/46/EG:
  —   Considerans (11):

  „Bovendien moet deze Richtlijn van toepassing zijn onverminderd de wetgeving inzake gegevensbescherming, met name Richtlijn 95/46/EG. Aangezien elektrische en elektronische apparatuur (EEA) een brede productgroep is die een groot aantal media bevat die in staat zijn om persoonsgegevens op te slaan (zoals IT- en telecommunicatieapparatuur), kunnen verwijderingsactiviteiten die op die apparaten betrekking hebben, met name het hergebruik en de recycling, risico's inhouden wat betreft onbevoegde toegang tot persoonsgegevens die zijn opgeslagen op de AEEA. Daarom moeten, voor zover mogelijk, garanties op het vlak van privacy en gegevensbescherming standaard worden geïntegreerd in het ontwerp van elektrische en elektronische apparatuur die persoonsgegevens kunnen opslaan, zodat gebruikers — op een eenvoudige manier en gratis — in staat zijn om dergelijke persoonsgegevens te wissen die aanwezig zijn op het moment van verwijdering.”;
  —   Artikel 2, lid 3: joni ta’ tagħmir elettriku u elettroniku li jiffaċilita
  „Deze Richtlijn is van toepassing onverminderd de wetgeving inzake gegevensbescherming, met name Richtlijn 95/46/EG.” |
| --- | --- |

37.

De EDPS raadt derhalve ten stelligste aan dat het voorstel als volgt wordt gewijzigd, in overeenstemming met Richtlijn 95/46/EG:

—   Considerans (11):

„Bovendien moet deze Richtlijn van toepassing zijn onverminderd de wetgeving inzake gegevensbescherming, met name Richtlijn 95/46/EG. Aangezien elektrische en elektronische apparatuur (EEA) een brede productgroep is die een groot aantal media bevat die in staat zijn om persoonsgegevens op te slaan (zoals IT- en telecommunicatieapparatuur), kunnen verwijderingsactiviteiten die op die apparaten betrekking hebben, met name het hergebruik en de recycling, risico's inhouden wat betreft onbevoegde toegang tot persoonsgegevens die zijn opgeslagen op de AEEA. Daarom moeten, voor zover mogelijk, garanties op het vlak van privacy en gegevensbescherming standaard worden geïntegreerd in het ontwerp van elektrische en elektronische apparatuur die persoonsgegevens kunnen opslaan, zodat gebruikers — op een eenvoudige manier en gratis — in staat zijn om dergelijke persoonsgegevens te wissen die aanwezig zijn op het moment van verwijdering.”;

„Deze Richtlijn is van toepassing onverminderd de wetgeving inzake gegevensbescherming, met name Richtlijn 95/46/EG.”

| 38. | Bovendien acht de EDPS het passend dat de volgende amendementen in overweging zouden worden genomen:
  —   Artikel 4, lid 2:

  „Lidstaten stimuleren maatregelen ter bevordering van het ontwerp en de productie van elektrische en elektronische apparatuur die het wissen van mogelijk aanwezige persoonsgegevens op EEA vergemakkelijken op het moment van hun verwijdering.”;

  —   Artikel 8, lid 7:

  „Lidstaten zorgen ervoor dat alle AEEA die wordt verzameld en persoonsgegevens bevat en die wordt onderworpen aan een behandeling om te worden gerecycled of hergebruikt, niet op de markt wordt gebracht tenzij dergelijke gegevens eerst werden verwijderd door middel van de best beschikbare technieken.”;

  —   Artikel 14, lid 6:

  „Lidstaten kunnen vereisen dat gebruikers van EEA die persoonsgegevens bevat informatie krijgen van producenten en/of distributeurs, bijv. in de gebruiksaanwijzing of in het verkooppunt, met betrekking tot de behoefte om persoonsgegevens te wissen die opgeslagen kunnen zijn op de EEA alvorens die wordt verwijderd.”. |
| --- | --- |

38.

Bovendien acht de EDPS het passend dat de volgende amendementen in overweging zouden worden genomen:

—   Artikel 4, lid 2:

„Lidstaten stimuleren maatregelen ter bevordering van het ontwerp en de productie van elektrische en elektronische apparatuur die het wissen van mogelijk aanwezige persoonsgegevens op EEA vergemakkelijken op het moment van hun verwijdering.”;

—   Artikel 8, lid 7:

„Lidstaten zorgen ervoor dat alle AEEA die wordt verzameld en persoonsgegevens bevat en die wordt onderworpen aan een behandeling om te worden gerecycled of hergebruikt, niet op de markt wordt gebracht tenzij dergelijke gegevens eerst werden verwijderd door middel van de best beschikbare technieken.”;

—   Artikel 14, lid 6:

„Lidstaten kunnen vereisen dat gebruikers van EEA die persoonsgegevens bevat informatie krijgen van producenten en/of distributeurs, bijv. in de gebruiksaanwijzing of in het verkooppunt, met betrekking tot de behoefte om persoonsgegevens te wissen die opgeslagen kunnen zijn op de EEA alvorens die wordt verwijderd.”.

Gedaan te Brussel, 14 april 2010.

Peter HUSTINX

Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming

---

(1)  COM(2008) 810 definitief.

1

(2)  PB L 37 van 13.2.2003, blz. 24.

2

(3)  Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2000 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, PB L 8 van 12.1.2001, blz. 1.

3

(4)  Zie HvJ, 23.2.1999, C-42/97 Europees Parlement tegen Raad van de Europese Unie, [1999] Jurispr. I-869, punt 43.

4

(5)  Zie ook, inter alia, HvJ, 30.1.2001, C-36/98 Spanje tegen Raad, [2001] Jurispr. I-779, punt 59: „Indien uit het onderzoek van een gemeenschapshandeling volgt, dat zij een tweeledig doel heeft of dat er sprake is van twee componenten, en indien één ervan als hoofdelement of overwegende component kan worden aangewezen, terwijl de andere slechts een ondergeschikt element is, moet de handeling op één enkele rechtsgrondslag worden gebaseerd, namelijk die welke het hoofddoel, het hoofdelement of de overwegende component verlangt.”.

5

HvJ

(6)  Interinstitutioneel akkoord van 28 november 2001 over een systematischer gebruik van de herschikking van besluiten, PB C 77 van 28.3.2002, blz. 1.

6

(7)  Zie werkdocument van de diensten van de Commissie bij het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) (herschikking). Effectbeoordeling, 3.12.2008 (COM(2008) 810 definitief) SEC(2008) 2933, blz. 17.

7

(8)  Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, PB L 281 van 23.11.1995, blz. 31.

8

(9)  Zie artikel 2, onder d), van Richtlijn 95/46/EG voor de definitie van „voor de verwerking verantwoordelijke”.

9

(10)  Zie artikel 8, Richtlijn 95/46/EG.

10

(11)  Zie advies van de EDPS over het Agentschap voor het operationele beheer van grootschalige IT-systemen (PB C 70 van 19.3.2010, blz. 13), punten 46 en 47; advies over het voorstel voor een richtlijn betreffende de toepassing van de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg (PB C 128 van 6.6.2009, blz. 20), punten 27-31.

11

(12)  Zie artikel 3 van dezelfde richtlijn.

12

(13)  Richtlijn 2009/136/EG van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2009 tot wijziging van Richtlijn 2002/22/EG inzake de universele dienst en gebruikersrechten met betrekking tot elektronischecommunicatienetwerken en -diensten, Richtlijn 2002/58/EG betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie en Verordening (EG) nr. 2006/2004 betreffende samenwerking tussen de nationale instanties die verantwoordelijk zijn voor handhaving van de wetgeving inzake consumentenbescherming, PB L 337 van 18.12.2009, blz. 11.

13

(14)  Werkdocument van de diensten van de Commissie bij het voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) (herschikt), SEC(2008) 2933, 3.12.2008; maar zie United Nations University, 2008 Review of Directive 2002/96/EC on Waste Electrical and Electronic Equipment (WEEE), Europese Commissie, België, 2007, blz. 273 (http://ec.europa.eu/environment/waste/weee/pdf/final_rep_unu.pdf); „Data security is also an issue — removing personal data from a hard-drive”.

14

2008 Review of Directive 2002/96/EC on Waste Electrical and Electronic Equipment (WEEE)

(15)  Zie bijv. het artikel op BBC online „Children's files on eBay computer”, 4 mei 2007, waarin wordt vermeld dat een computer met persoonsgegevens over het als pleegkind opnemen en adopteren van kinderen werd verkocht op eBay (http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/6627265.stm); zie ook het artikel op BBC online „Bank customer data sold on eBay”, 26 augustus 2008, waarin melding wordt gemaakt van een harde schijf met persoonsgegevens van een miljoen bankklanten die werd verkocht op eBay (http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/7581540.stm).

15

(16)  Zie HP, Stakeholder Consultation on the Review of Directive 2002/96/EC of the European Parliament and of the Council on Waste Electrical and Electronic Equipment (WEEE), blz. 7-8; DELL (ontwerp-opmerkingen), WEEE Review Policy Options of the stakeholder consultation on the review of directive 2002/96/EC of the European Parliament and of the Council on Waste Electrical And Electronic Equipment (WEEE), blz. 2, punt 1.1. en blz. 4, punt 1.3. (3.6.2008); Royal Philips Electronics Position and Proposal, Stakeholder consultation on the Revision of the WEEE Directive, blz. 12 (5.6.2008) (http://circa.europa.eu/Public/irc/env/weee_2008_review/library). Zie ook WEEE Consultation Response, Summary of responses and Government response to fourth consultation on implementation of Directives 2002/96/EC and 2003/108/EC on Waste Electrical and Electronic Equipment, december 2006, blz. 30: „Data protection and security. Some waste management companies would like there to be some guidance issued on data protection and security, particularly in light of the fact they will be handling sensitive data.” („Gegevensbescherming en -beveiliging. Sommige afvalverwerkende bedrijven zouden graag een vorm van begeleiding hebben op het vlak van gegevensbescherming en -beveiliging, met name gezien het feit dat ze zullen omgaan met gevoelige gegevens.”) (http://www.berr.gov.uk/files/file35961.pdf).

16

Stakeholder Consultation on the Review of Directive 2002/96/EC of the European Parliament and of the Council on Waste Electrical and Electronic Equipment (WEEE)

WEEE Review Policy Options of the stakeholder consultation on the review of directive 2002/96/EC of the European Parliament and of the Council on Waste Electrical And Electronic Equipment (WEEE)

Stakeholder consultation on the Revision of the WEEE Directive

WEEE Consultation Response, Summary of responses and Government response to fourth consultation on implementation of Directives 2002/96/EC and 2003/108/EC on Waste Electrical and Electronic Equipment

(17)  Landesbeauftragter für Datenschutz und Informationsfreiheit Bremen, Entwicklung eines Konzeptes zur Löschung und Datenträgervernichtung durch Behörden und Unternehmen, 16. mei 2007 (http://www.datenschutz-bremen.de/rtf/datenloeschung.rtf); Garante per la protezione dei dati personali, Electrical and Electronic Waste and Data Protection, 13 oktober 2008 (http://www.garanteprivacy.it/garante/doc.jsp?ID=1583482), ook vermeld in het twaalfde jaarverslag van de Groep gegevensbescherming artikel 29, 16 juni 2009, blz. 57; zie ook de Internationale werkgroep over gegevensbescherming en telecommunicatie, Recommendation on Data Protection and E-Waste, Sofia, 12-13.3.2009 (http://www.datenschutz-berlin.de/attachments/650/675.38.14.pdf?1264671551).

17

Entwicklung eines Konzeptes zur Löschung und Datenträgervernichtung durch Behörden und Unternehmen

Electrical and Electronic Waste and Data Protection

Recommendation on Data Protection and E-Waste

(18)  „The concept of controller is [...] functional, in the sense that it is intended to allocate responsibilities where the factual influence is, and thus based on a factual rather than a formal analysis” („Het concept van voor de verwerking verantwoordelijke is [...] functioneel, in die zin dat het is bedoeld om de verantwoordelijkheden te leggen op de plaats waar de eigenlijke invloed wordt uitgeoefend, en dus gebaseerd op een factuele analyse in plaats van een formele analyse”): zie Groep gegevensbescherming artikel 29, WP 169, Opinion 1/2010 on the concepts of „controller” and „processor”, goedgekeurd op 16 februari 2010.

18

factual

factuele

(19)  Zie bijv. The EDPS and EU Research and Technological Development. Beleidsnota, 28 april 2008, blz. 2; advies van de EDPS betreffende intelligente vervoerssystemen (PB C 47 van 25.2.2010, blz. 6); advies van de EDPS inzake geneesmiddelenbewaking (PB C 229 van 23.9.2009, blz. 19).

19

The EDPS and EU Research and Technological Development

(20)  Ter ondersteuning van een brede toepassing van het beginsel, zie Groep gegevensbescherming artikel 29 — Working Party on Police and Justice, The Future of Privacy. Joint contribution to the Consultation of the European Commission on the legal framework for the fundamental right to protection of personal data, WP 168, goedgekeurd op 1 december 2009, blz. 3 en 12; zie ook de aanbeveling van de Commissie over de tenuitvoerlegging van de beginselen inzake privacy en gegevensbescherming in door radiofrequentie-identificatie ondersteunde toepassingen, C(2009) 3200 definitief, blz. 8.

20

The Future of Privacy

Joint contribution to the Consultation of the European Commission on the legal framework for the fundamental right to protection of personal data

(21)  Zie mededeling van de Commissie, een Europese agenda voor onderzoek en innovatie op het gebied van veiligheid — Initieel standpunt van de Commissie over de belangrijkste bevindingen en aanbevelingen van het ESRIF, COM(2009) 691 definitief, blz. 6 en 14.

21

(22)  Zie ook EDPS, Opinion of 18 March 2010 on promoting trust in the Information Society by fostering data protection and privacy.

22

Opinion of 18 March 2010 on promoting trust in the Information Society by fostering data protection and privacy

(23)  Artikel 3, lid 3, van Richtlijn 1995/5/EG van het Europees Parlement en van de Raad van 9 maart 1999 betreffende radioapparatuur en telecommunicatie-eindapparatuur en de wederzijdse erkenning van hun conformiteit (PB L 91 van 7.4.1999, blz. 10): „[...] de Commissie kan besluiten dat apparatuur van bepaalde apparatuurcategorieën of apparatuur van een bepaalde soort zo geconstrueerd moet zijn dat zij voorzieningen bevat om [...] de persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer van de gebruiker en de abonnee te beschermen”.

23

(24)  „Zo nodig kunnen maatregelen worden goedgekeurd om ervoor te zorgen dat de eindapparatuur gebouwd is op een wijze die verenigbaar is met het recht van gebruikers om het gebruik van hun persoonsgegevens te beschermen en te controleren, in overeenstemming met Richtlijn 1995/5/EG en met Beschikking 87/95/EEG van de Raad van 22 december 1986 betreffende de normalisatie op het gebied van de informatietechnologieën en de telecommunicatie.” Zie ook considerans 46 van dezelfde richtlijn, vermeld in voetnoot 13.

24

(25)  Ter ondersteuning van dit beleidsperspectief, zie ook V. Reding, programmaverklaring op de Dag van de gegevensbescherming, 28 januari 2010, Europees Parlement, Brussel, SPEECH/10/16: „Businesses must use their power of innovation to improve the protection of privacy and personal data from the very beginning of the development cycle. Privacy by Design is a principle that is in the interest of both citizens and businesses. Privacy by Design will lead to better protection for individuals, as well as to trust and confidence in new services and products that will in turn have a positive impact on the economy. I have seen some encouraging examples, but much more needs to be done.” („Bedrijven moeten hun innovatiekracht aanwenden om de bescherming van privacy en persoonsgegevens te verbeteren van bij het prille begin van de ontwikkelingscyclus. Privacy by design is een principe dat in het belang is van zowel burgers als bedrijven. Privacy by design zal leiden tot een betere bescherming voor personen, maar ook tot vertrouwen in nieuwe diensten en producten die op hun beurt een positieve impact zullen hebben op de economie. Ik heb enkele bemoedigende voorbeelden gezien, maar er moet nog veel meer worden gedaan.”)

25

Privacy by design

Privacy by design

(26)  Zie bijv. Royal Canadian Mounted Police, B2-002 — IT Media Overwrite and Secure Erase Products (05/2009), op http://www.rcmp-grc.gc.ca/ts-st/pubs/it-ti-sec/index-eng.htm

26

B2-002 — IT Media Overwrite and Secure Erase Products

---

II Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 16.10.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 280/22 |
| --- | --- | --- | --- |

16.10.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 280/22

---

Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU

Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt

(Voor de EER relevante tekst, behalve voor de producten die onder bijlage I van het Verdrag vallen)

2010/C 280/03

| Datum waarop het besluit is genomen | 6.7.2010 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | N 42/10 |
| Lidstaat | Finland |
| Regio | — |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Tuki maataloustuotannon lopettamiseen |
| Rechtsgrondslag | Laki maatalouden harjoittamisesta luopumisen tukemisesta (612/2006), sellaisena kuin se on viimeksi muutettuna lailla (1787/2009); Valtioneuvoston asetus maatalouden harjoittamisesta luopumisen tukemisesta (25/2007). |
| Type maatregel | Steun voor vervroegde uittreding |
| Doelstelling | Ontwikkeling van de sector |
| Vorm van de steun | Rechtstreekse subsidie |
| Begrotingsmiddelen | 184 miljoen EUR |
| Maximale steunintensiteit | Variabel |
| Looptijd (periode) | 1.1.2011-31.12.2014 |
| Economische sectoren | Primaire productie van landbouwproducten |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | Maa- ja metsätalousministeriö |
| PL 30 |
| FI-00023 Valtioneuvosto |
| Helsinki |
| SUOMI/FINLAND |

Datum waarop het besluit is genomen

6.7.2010

Referentienummer staatssteun

N 42/10

Lidstaat

Finland

Regio

—

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Tuki maataloustuotannon lopettamiseen

Rechtsgrondslag

Laki maatalouden harjoittamisesta luopumisen tukemisesta (612/2006), sellaisena kuin se on viimeksi muutettuna lailla (1787/2009); Valtioneuvoston asetus maatalouden harjoittamisesta luopumisen tukemisesta (25/2007).

Type maatregel

Steun voor vervroegde uittreding

Doelstelling

Ontwikkeling van de sector

Vorm van de steun

Rechtstreekse subsidie

Begrotingsmiddelen

184 miljoen EUR

Maximale steunintensiteit

Variabel

Looptijd (periode)

1.1.2011-31.12.2014

Economische sectoren

Primaire productie van landbouwproducten

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

Maa- ja metsätalousministeriö

PL 30

FI-00023 Valtioneuvosto

Helsinki

SUOMI/FINLAND

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

| Datum waarop het besluit is genomen | 20.7.2010 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | N 131/10 |
| Lidstaat | Bulgarije |
| Regio | — |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Държавна помощ за компенсиране на загуби, понесени от селскостопанските производители в напълно опустошени райони вследствие на природни бедствия или неблагоприятни климатични условия (нотификация на изменение) |
| Rechtsgrondslag | Чл. 12, ал. 1, т. 2 и чл. 12, ал. 2, т. 1, буква „а“ от Закона за подпомагане на земеделските производители, ДВ 58/98
  Указания за предоставяне на държавна помощ за компенсиране на загуби в следствие на природни бедствия и неблагоприятни климатични условия |
| Type maatregel | Steunregeling |
| Doelstelling | Ongunstige weersomstandigheden, natuurrampen of uitzonderlijke gebeurtenissen |
| Vorm van de steun | Rechtstreekse subsidie |
| Begrotingsmiddelen | Totale begroting: 600 BGN (in miljoenen) |
| Maximale steunintensiteit | 80 % |
| Looptijd (periode) | De regeling loopt af op 31.12.2013 |
| Economische sectoren | Landbouw |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | Държавен фонд „Земеделие“ |
| Бул. „Цар Борис III“ No 136 |
| 1618 София/Sofia |
| БЪЛГАРИЯ/BULGARIA |

Datum waarop het besluit is genomen

20.7.2010

Referentienummer staatssteun

N 131/10

Lidstaat

Bulgarije

Regio

—

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Държавна помощ за компенсиране на загуби, понесени от селскостопанските производители в напълно опустошени райони вследствие на природни бедствия или неблагоприятни климатични условия (нотификация на изменение)

Rechtsgrondslag

Чл. 12, ал. 1, т. 2 и чл. 12, ал. 2, т. 1, буква „а“ от Закона за подпомагане на земеделските производители, ДВ 58/98

Указания за предоставяне на държавна помощ за компенсиране на загуби в следствие на природни бедствия и неблагоприятни климатични условия

Type maatregel

Steunregeling

Doelstelling

Ongunstige weersomstandigheden, natuurrampen of uitzonderlijke gebeurtenissen

Vorm van de steun

Rechtstreekse subsidie

Begrotingsmiddelen

Totale begroting: 600 BGN (in miljoenen)

Maximale steunintensiteit

80 %

Looptijd (periode)

De regeling loopt af op 31.12.2013

Economische sectoren

Landbouw

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

Държавен фонд „Земеделие“

Бул. „Цар Борис III“ No 136

1618 София/Sofia

БЪЛГАРИЯ/BULGARIA

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

| Datum waarop het besluit is genomen | 9.7.2010 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | N 133/10 |
| Lidstaat | Italië |
| Regio | Provincia autonoma di Bolzano |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Disciplina degli aiuti regionali in materia di foreste |
| Rechtsgrondslag | Legge Provinciale del 21.10.1996«Ordinamento Forestale» decreto del Presidente della Giunta provinciale 31 luglio 2000, n. 29 Regolamento all’ordinamento forestale 2000; Programma di sviluppo rurale 2007-2013, misure 111, 122, 123 settore Foreste, 125 Settore Foreste, 226, 227 |
| Type maatregel | Steunregeling |
| Doelstelling | Steun voor de bosbouwsector |
| Vorm van de steun | Rechtstreekse subsidie |
| Begrotingsmiddelen | Totaal maximumbedrag: 30 miljoen EUR |
| Maximale steunintensiteit | Tot 100 % van de subsidiabele uitgaven |
| Looptijd (periode) | 2010-2013 |
| Economische sectoren | Bosbouwsector |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | Provincia Autonoma di Bolzano Ripartizione Foreste |
| Ufficio economia montana |
| Via Brennero 6 |
| 39100 Bolzano BZ |
| ITALIA |

Datum waarop het besluit is genomen

9.7.2010

Referentienummer staatssteun

N 133/10

Lidstaat

Italië

Regio

Provincia autonoma di Bolzano

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Disciplina degli aiuti regionali in materia di foreste

Rechtsgrondslag

Legge Provinciale del 21.10.1996«Ordinamento Forestale» decreto del Presidente della Giunta provinciale 31 luglio 2000, n. 29 Regolamento all’ordinamento forestale 2000; Programma di sviluppo rurale 2007-2013, misure 111, 122, 123 settore Foreste, 125 Settore Foreste, 226, 227

Type maatregel

Steunregeling

Doelstelling

Steun voor de bosbouwsector

Vorm van de steun

Rechtstreekse subsidie

Begrotingsmiddelen

Totaal maximumbedrag: 30 miljoen EUR

Maximale steunintensiteit

Tot 100 % van de subsidiabele uitgaven

Looptijd (periode)

2010-2013

Economische sectoren

Bosbouwsector

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

Provincia Autonoma di Bolzano Ripartizione Foreste

Ufficio economia montana

Via Brennero 6

39100 Bolzano BZ

ITALIA

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

| Datum waarop het besluit is genomen | 4.6.2010 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | N 148/10 |
| Lidstaat | Italië |
| Regio | Provincia autonoma di Trento |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Ricostituzione del potenziale forestale e interventi preventivi |
| Rechtsgrondslag | Piano di sviluppo rurale della Provincia autonoma di Trento 2007-2013 (Misura 226) |
| Type maatregel | Steunregeling |
| Doelstelling | Steun voor de bosbouwsector |
| Vorm van de steun | Rechtstreekse subsidie |
| Begrotingsmiddelen | Jaarlijkse maximumuitgaven: 3,25 miljoen EUR
  Totaal maximumbedrag: 13 miljoen EUR |
| Maximale steunintensiteit | Tot 100 % van de subsidiabele uitgaven |
| Looptijd (periode) | 31.12.2013 |
| Economische sectoren | Bosbouwsector |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | Provincia autonoma di Trento |
| Piazza Dante 5 |
| 38122 Trento TN |
| ITALIA |

Datum waarop het besluit is genomen

4.6.2010

Referentienummer staatssteun

N 148/10

Lidstaat

Italië

Regio

Provincia autonoma di Trento

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Ricostituzione del potenziale forestale e interventi preventivi

Rechtsgrondslag

Piano di sviluppo rurale della Provincia autonoma di Trento 2007-2013 (Misura 226)

Type maatregel

Steunregeling

Doelstelling

Steun voor de bosbouwsector

Vorm van de steun

Rechtstreekse subsidie

Begrotingsmiddelen

Jaarlijkse maximumuitgaven: 3,25 miljoen EUR

Totaal maximumbedrag: 13 miljoen EUR

Maximale steunintensiteit

Tot 100 % van de subsidiabele uitgaven

Looptijd (periode)

31.12.2013

Economische sectoren

Bosbouwsector

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

Provincia autonoma di Trento

Piazza Dante 5

38122 Trento TN

ITALIA

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

| Datum waarop het besluit is genomen | 17.6.2010 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | N 209/10 |
| Lidstaat | Frankrijk |
| Regio | Departementen Charente-Maritime, Vendée en Gironde |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Aides aux exploitants agricoles victimes des inondations marines causées par la tempête Xynthia du 28 février 2010. |
| Rechtsgrondslag | — | Articles L 361-1 et s. du code rural (le budget nécessaire aux aides d’État affectées à ce dispositif sera prélevé sur le fonds national de garantie des calamités agricoles). |

Datum waarop het besluit is genomen

17.6.2010

Referentienummer staatssteun

N 209/10

Lidstaat

Frankrijk

Regio

Departementen Charente-Maritime, Vendée en Gironde

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Aides aux exploitants agricoles victimes des inondations marines causées par la tempête Xynthia du 28 février 2010.

Rechtsgrondslag

—

Articles L 361-1 et s. du code rural (le budget nécessaire aux aides d’État affectées à ce dispositif sera prélevé sur le fonds national de garantie des calamités agricoles).

| — | Articles 1511-2 à 1511-6 du code général des collectivités territoriales et L 3231-2 et suivants pour les aides des collectivités territoriales. |
| --- | --- |

—

Articles 1511-2 à 1511-6 du code général des collectivités territoriales et L 3231-2 et suivants pour les aides des collectivités territoriales.

| — | Arrêté interministériel du 1er mars 2010 de reconnaissance de catastrophe naturelle. |
| --- | --- |

—

Arrêté interministériel du 1er mars 2010 de reconnaissance de catastrophe naturelle.

| — | Arrêté interministériel du 11 mars 2010 de reconnaissance de catastrophe naturelle. |
| --- | --- |

—

Arrêté interministériel du 11 mars 2010 de reconnaissance de catastrophe naturelle.

Type maatregel

Steunregeling

Doelstelling

Vergoeding van de schade aan de landbouwproductie

Vorm van de steun

Rechtstreekse subsidie

Begrotingsmiddelen

Max. 43 000 000 EUR

Maximale steunintensiteit

Max. 60 %

Looptijd (periode)

4 jaar

Economische sectoren

Landbouw

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

| Ministère de l'alimentation, de l'agriculture et de la pêche |
| --- |
| 78 rue de Varenne |
| 75349 Paris 07 SP |
| FRANCE |

Ministère de l'alimentation, de l'agriculture et de la pêche

78 rue de Varenne

75349 Paris 07 SP

FRANCE

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

---

| 16.10.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 280/26 |
| --- | --- | --- | --- |

16.10.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 280/26

---

Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU

Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt

(Voor de EER relevante tekst, behalve voor de producten die onder bijlage I van het Verdrag vallen)

2010/C 280/04

| Datum waarop het besluit is genomen | 16.7.2010 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | N 414/09 |
| Lidstaat | Frankrijk |
| Regio | — |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Aides de l'Agence de l'eau Artois-Picardie aux engagements agro-environnementaux dans le bassin Artois Picardie (EAEAP) |
| Rechtsgrondslag | Loi no 2006-1772 du 30 décembre 2006 sur l’eau et les milieux aquatiques (JORF no 303 du 31 décembre 2006).
  Voorstel voor een regeling inzake agromilieusteun van het waterschap Artois-Picardie. |
| Type maatregel | Steunregeling |
| Doelstelling | Steun voor agromilieumaatregelen |
| Vorm van de steun | Rechtstreekse subsidie |
| Begrotingsmiddelen | | Jaarlijks: 21,33 miljoen EUR |

Datum waarop het besluit is genomen

16.7.2010

Referentienummer staatssteun

N 414/09

Lidstaat

Frankrijk

Regio

—

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Aides de l'Agence de l'eau Artois-Picardie aux engagements agro-environnementaux dans le bassin Artois Picardie (EAEAP)

Rechtsgrondslag

Loi no 2006-1772 du 30 décembre 2006 sur l’eau et les milieux aquatiques (JORF no 303 du 31 décembre 2006).

Voorstel voor een regeling inzake agromilieusteun van het waterschap Artois-Picardie.

Type maatregel

Steunregeling

Doelstelling

Steun voor agromilieumaatregelen

Vorm van de steun

Rechtstreekse subsidie

Begrotingsmiddelen

Jaarlijks: 21,33 miljoen EUR

| | Totaal bedrag: 64 miljoen EUR |
| --- | --- |

Totaal bedrag: 64 miljoen EUR

Maximale steunintensiteit

Tot 100 % van de subsidiabele uitgaven

Looptijd (periode)

2010-2012

Economische sectoren

Landbouwsector

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

| Agence de l'eau Artois-Picardie |
| --- |
| 200 rue Marceline BP 818 |
| 59508 Douai |
| FRANCE |

Agence de l'eau Artois-Picardie

200 rue Marceline BP 818

59508 Douai

FRANCE

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

| Datum waarop het besluit is genomen | 3.2.2010 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | N 582/09 |
| Lidstaat | Italië |
| Regio | Sardegna |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Ristrutturazione dell’azienda «Cooperativa viticultori della Planargia» |
| Rechtsgrondslag | Legge regionale 19 gennaio 1998, n. 4 «Interventi a favore dì aziende agricole in difficoltà»
  Legge regionale 29 maggio 2007, n. 2 «Legge finanziaria 2007» — articolo 21
  Decreto dell’Assessore n. 2532/DecA/105 del 13.10.2009 |
| Type maatregel | Individuele steun |
| Doelstelling | Herstructurering van een bedrijf in moeilijkheden |
| Vorm van de steun | Rechtstreekse subsidie |
| Begrotingsmiddelen | 294 540 EUR |
| Maximale steunintensiteit | 75 % |
| Looptijd (periode) | Vanaf de goedkeuring van de steun door de Commissie |
| Economische sectoren | Landbouw (wijnbouw) |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | Assessorato dell’agricoltura e riforma agro-pastorale |
| Via Pessagno 4 |
| 09126 Cagliari CA |
| ITALIA |

Datum waarop het besluit is genomen

3.2.2010

Referentienummer staatssteun

N 582/09

Lidstaat

Italië

Regio

Sardegna

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Ristrutturazione dell’azienda «Cooperativa viticultori della Planargia»

Rechtsgrondslag

Legge regionale 19 gennaio 1998, n. 4 «Interventi a favore dì aziende agricole in difficoltà»

Legge regionale 29 maggio 2007, n. 2 «Legge finanziaria 2007» — articolo 21

Decreto dell’Assessore n. 2532/DecA/105 del 13.10.2009

Type maatregel

Individuele steun

Doelstelling

Herstructurering van een bedrijf in moeilijkheden

Vorm van de steun

Rechtstreekse subsidie

Begrotingsmiddelen

294 540 EUR

Maximale steunintensiteit

75 %

Looptijd (periode)

Vanaf de goedkeuring van de steun door de Commissie

Economische sectoren

Landbouw (wijnbouw)

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

Assessorato dell’agricoltura e riforma agro-pastorale

Via Pessagno 4

09126 Cagliari CA

ITALIA

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

| Datum waarop het besluit is genomen | 20.7.2010 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | NN 26/10 |
| Lidstaat | Tsjechië |
| Regio | — |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Vrácení části spotřební daně na pohonné hmoty spotřebované při zemědělské produkci (změna režimu podpory č. N 678/07) |
| Rechtsgrondslag | Zákon č. 353/2003 Sb., o spotřebních daních, ve znění pozdějších předpisů
  Vyhláška 48/2008 Sb., o způsobu výpočtu nároku na vrácení spotřební daně zaplacené v cenách některých minerálních olejů spotřebovaných v zemědělské prvovýrobě |
| Type maatregel | Regeling |
| Doelstelling | Belastingvrijstellingen op grond van Richtlijn 2003/96/EG |
| Vorm van de steun | Belastingvoordeel |
| Begrotingsmiddelen | | Totaal: 6 800 miljoen CZK (ca. 272 miljoen EUR) |

Datum waarop het besluit is genomen

20.7.2010

Referentienummer staatssteun

NN 26/10

Lidstaat

Tsjechië

Regio

—

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Vrácení části spotřební daně na pohonné hmoty spotřebované při zemědělské produkci (změna režimu podpory č. N 678/07)

Rechtsgrondslag

Zákon č. 353/2003 Sb., o spotřebních daních, ve znění pozdějších předpisů

Vyhláška 48/2008 Sb., o způsobu výpočtu nároku na vrácení spotřební daně zaplacené v cenách některých minerálních olejů spotřebovaných v zemědělské prvovýrobě

Type maatregel

Regeling

Doelstelling

Belastingvrijstellingen op grond van Richtlijn 2003/96/EG

Vorm van de steun

Belastingvoordeel

Begrotingsmiddelen

Totaal: 6 800 miljoen CZK (ca. 272 miljoen EUR)

| | Jaarlijks: 1 700 miljoen CZK (ca. 68 miljoen EUR) |
| --- | --- |

Jaarlijks: 1 700 miljoen CZK (ca. 68 miljoen EUR)

Maximale steunintensiteit

60 % van de subsidiabele uitgavan

Looptijd (periode)

De regeling loopt af op 31 december 2013.

Economische sectoren

Landbouwsector

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

| Ministerstvo zemědělství |
| --- |
| Těšnov 17 |
| 117 05 Praha 1 |
| ČESKÁ REPUBLIKA |

Ministerstvo zemědělství

Těšnov 17

117 05 Praha 1

ČESKÁ REPUBLIKA

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

| Datum waarop het besluit is genomen | 16.7.2010 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | N 213/10 |
| Lidstaat | Estland |
| Regio | — |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Eesti maaelu arengukava 2007–2013 meede 2.7 „Natura 2000 toetus erametsamaale” |
| Rechtsgrondslag | Eesti maaelu arengukava 2007–2013, peatükk 5.3.2.2; Põllumajandusministri 11.3.2010. aasta määrus nr 26 „Natura 2000 alal asuva erametsamaa kohta antava toetuse saamise nõuded, toetuse taotlemise ja taotluse menetlemise täpsem kord”; Euroopa Liidu ühise põllumajanduspoliitika rakendamise seadus. |
| Type maatregel | Steun voor de bosbouwsector |
| Doelstelling | Bosbouw |
| Vorm van de steun | Rechtstreekse subsidie |
| Begrotingsmiddelen | Totale begroting: 326 miljoen EEK (ca. 20,8 miljoen EUR) |
| Maximale steunintensiteit | Tot 100 % van de subsidiabele uitgaven |
| Looptijd (periode) | Vanaf de datum van het besluit van de Commissie tot en met 31 december 2013 |
| Economische sectoren | Bosbouw |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | Põllumajanduse Registrite ja Informatsiooni Amet |
| Narva 3 |
| 51009 Tartu |
| EESTI/ESTONIA |

Datum waarop het besluit is genomen

16.7.2010

Referentienummer staatssteun

N 213/10

Lidstaat

Estland

Regio

—

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Eesti maaelu arengukava 2007–2013 meede 2.7 „Natura 2000 toetus erametsamaale”

Rechtsgrondslag

Eesti maaelu arengukava 2007–2013, peatükk 5.3.2.2; Põllumajandusministri 11.3.2010. aasta määrus nr 26 „Natura 2000 alal asuva erametsamaa kohta antava toetuse saamise nõuded, toetuse taotlemise ja taotluse menetlemise täpsem kord”; Euroopa Liidu ühise põllumajanduspoliitika rakendamise seadus.

Type maatregel

Steun voor de bosbouwsector

Doelstelling

Bosbouw

Vorm van de steun

Rechtstreekse subsidie

Begrotingsmiddelen

Totale begroting: 326 miljoen EEK (ca. 20,8 miljoen EUR)

Maximale steunintensiteit

Tot 100 % van de subsidiabele uitgaven

Looptijd (periode)

Vanaf de datum van het besluit van de Commissie tot en met 31 december 2013

Economische sectoren

Bosbouw

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

Põllumajanduse Registrite ja Informatsiooni Amet

Narva 3

51009 Tartu

EESTI/ESTONIA

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

---

| 16.10.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 280/29 |
| --- | --- | --- | --- |

16.10.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 280/29

---

Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU

Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt

(Voor de EER relevante tekst, behalve voor de producten die onder bijlage I van het Verdrag vallen)

2010/C 280/05

| Datum waarop het besluit is genomen | 12.8.2010 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | N 83/10 |
| Lidstaat | Italië |
| Regio | Sardegna |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Aiuto alla ristrutturazione a favore dell’Unione Pastori Società Cooperativa Agricola, registrata nella Z.I Taccu — Nurri Cagliari |
| Rechtsgrondslag | Legge regionale 19 gennaio 1998«Interventi a favore delle aziende agricole in difficoltà»
  Articolo 21 della legge regionale 29 maggio 2007, n. 2
  Decreto regionale n. 343/DecA/7 del 4 febbraio 2010 |
| Type maatregel | Individuele steun |
| Doelstelling | Herstructurering van een middelgrote onderneming |
| Vorm van de steun | Rechtstreekse subsidie |
| Begrotingsmiddelen | 1 miljoen EUR |
| Maximale steunintensiteit | 33,3 % van de totale herstructureringskosten (3 miljoen EUR) |
| Looptijd (periode) | Ad-hocsteun |
| Economische sectoren | Landbouw |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | Regione Autonoma Sardegna |
| Assessorato dell’Agricoltura |
| Via Pessagno 4 |
| 09125 Cagliari CA |
| ITALIA |

Datum waarop het besluit is genomen

12.8.2010

Referentienummer staatssteun

N 83/10

Lidstaat

Italië

Regio

Sardegna

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Aiuto alla ristrutturazione a favore dell’Unione Pastori Società Cooperativa Agricola, registrata nella Z.I Taccu — Nurri Cagliari

Rechtsgrondslag

Legge regionale 19 gennaio 1998«Interventi a favore delle aziende agricole in difficoltà»

Articolo 21 della legge regionale 29 maggio 2007, n. 2

Decreto regionale n. 343/DecA/7 del 4 febbraio 2010

Type maatregel

Individuele steun

Doelstelling

Herstructurering van een middelgrote onderneming

Vorm van de steun

Rechtstreekse subsidie

Begrotingsmiddelen

1 miljoen EUR

Maximale steunintensiteit

33,3 % van de totale herstructureringskosten (3 miljoen EUR)

Looptijd (periode)

Ad-hocsteun

Economische sectoren

Landbouw

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

Regione Autonoma Sardegna

Assessorato dell’Agricoltura

Via Pessagno 4

09125 Cagliari CA

ITALIA

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

---

| 16.10.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 280/30 |
| --- | --- | --- | --- |

16.10.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 280/30

---

Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU

Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt

(Voor de EER relevante tekst, behalve voor de producten die onder bijlage I van het Verdrag vallen)

2010/C 280/06

| Datum waarop het besluit is genomen | 7.4.2010 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | N 716/09 |
| Lidstaat | Griekenland |
| Regio | Περιοχές που επλήγησαν από τις πυρκαγιές του 2009 |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Πρόγραμμα κρατικών οικονομικών ενισχύσεων για την αντιστάθμιση ζημιών από πυρκαγιές έτους 2009 |
| Rechtsgrondslag | Σχέδιο ΚΥΑ για τη λήψη μέτρων υπέρ των παραγωγών της χώρας των οποίων οι γεωργοκτηνοτροφικές τους εκμεταλλεύσεις ζημιώθηκαν από πυρκαγιές κατά το έτος 2009 |
| Type maatregel | Vergoeding van de schade aan landbouwproductiemiddelen als gevolg van een uitzonderlijke gebeurtenis |
| Doelstelling | Uitzonderlijke gebeurtenissen |
| Vorm van de steun | Rechtstreekse subsidie |
| Begrotingsmiddelen | Totale begroting: 8 000 000 EUR |
| Maximale steunintensiteit | Producten die schade hebben geleden, gelijk aan ten minste 30 % van hun normale productie, hebben recht op steun. De steunintensiteit bedraagt 50 à 80 %, naargelang van de aard van de beschadigde productiemiddelen |
| Looptijd (periode) | Vanaf de goedkeuring van de regeling tot en met 31 december 2013 |
| Economische sectoren | Landbouwsector |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | α. Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων |
| Αχαρνών 2 |
| 101 76 Αθήνα/Athens |
| ΕΛΛΑΔΑ/GREECE |

Datum waarop het besluit is genomen

7.4.2010

Referentienummer staatssteun

N 716/09

Lidstaat

Griekenland

Regio

Περιοχές που επλήγησαν από τις πυρκαγιές του 2009

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Πρόγραμμα κρατικών οικονομικών ενισχύσεων για την αντιστάθμιση ζημιών από πυρκαγιές έτους 2009

Rechtsgrondslag

Σχέδιο ΚΥΑ για τη λήψη μέτρων υπέρ των παραγωγών της χώρας των οποίων οι γεωργοκτηνοτροφικές τους εκμεταλλεύσεις ζημιώθηκαν από πυρκαγιές κατά το έτος 2009

Type maatregel

Vergoeding van de schade aan landbouwproductiemiddelen als gevolg van een uitzonderlijke gebeurtenis

Doelstelling

Uitzonderlijke gebeurtenissen

Vorm van de steun

Rechtstreekse subsidie

Begrotingsmiddelen

Totale begroting: 8 000 000 EUR

Maximale steunintensiteit

Producten die schade hebben geleden, gelijk aan ten minste 30 % van hun normale productie, hebben recht op steun. De steunintensiteit bedraagt 50 à 80 %, naargelang van de aard van de beschadigde productiemiddelen

Looptijd (periode)

Vanaf de goedkeuring van de regeling tot en met 31 december 2013

Economische sectoren

Landbouwsector

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

α. Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Αχαρνών 2

101 76 Αθήνα/Athens

ΕΛΛΑΔΑ/GREECE

| β. ΕΛΓΑ |
| --- |
| Μεσογείων 45 |
| 115 10 Αθήνα/Athens |
| ΕΛΛΑΔΑ/GREECE |

β. ΕΛΓΑ

Μεσογείων 45

115 10 Αθήνα/Athens

ΕΛΛΑΔΑ/GREECE

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 16.10.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 280/31 |
| --- | --- | --- | --- |

16.10.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 280/31

---

Wisselkoersen van de euro (1)

15 oktober 2010

2010/C 280/07

1 euro =

| | Munteenheid | Koers |
| --- | --- | --- |
| USD | US-dollar | 1,4089 |
| JPY | Japanse yen | 114,28 |
| DKK | Deense kroon | 7,4564 |
| GBP | Pond sterling | 0,87750 |
| SEK | Zweedse kroon | 9,2230 |
| CHF | Zwitserse frank | 1,3423 |
| ISK | IJslandse kroon | |
| NOK | Noorse kroon | 8,0925 |
| BGN | Bulgaarse lev | 1,9558 |
| CZK | Tsjechische koruna | 24,515 |
| EEK | Estlandse kroon | 15,6466 |
| HUF | Hongaarse forint | 274,18 |
| LTL | Litouwse litas | 3,4528 |
| LVL | Letlandse lat | 0,7097 |
| PLN | Poolse zloty | 3,9050 |
| RON | Roemeense leu | 4,2765 |
| TRY | Turkse lira | 1,9808 |
| AUD | Australische dollar | 1,4142 |
| CAD | Canadese dollar | 1,4165 |
| HKD | Hongkongse dollar | 10,9300 |
| NZD | Nieuw-Zeelandse dollar | 1,8565 |
| SGD | Singaporese dollar | 1,8244 |
| KRW | Zuid-Koreaanse won | 1 564,64 |
| ZAR | Zuid-Afrikaanse rand | 9,5833 |
| CNY | Chinese yuan renminbi | 9,3568 |
| HRK | Kroatische kuna | 7,3355 |
| IDR | Indonesische roepia | 12 530,82 |
| MYR | Maleisische ringgit | 4,3443 |
| PHP | Filipijnse peso | 60,847 |
| RUB | Russische roebel | 42,5650 |
| THB | Thaise baht | 42,015 |
| BRL | Braziliaanse real | 2,3369 |
| MXN | Mexicaanse peso | 17,4580 |
| INR | Indiase roepie | 62,1320 |

Munteenheid

Koers

USD

US-dollar

1,4089

JPY

Japanse yen

114,28

DKK

Deense kroon

7,4564

GBP

Pond sterling

0,87750

SEK

Zweedse kroon

9,2230

CHF

Zwitserse frank

1,3423

ISK

IJslandse kroon

NOK

Noorse kroon

8,0925

BGN

Bulgaarse lev

1,9558

CZK

Tsjechische koruna

24,515

EEK

Estlandse kroon

15,6466

HUF

Hongaarse forint

274,18

LTL

Litouwse litas

3,4528

LVL

Letlandse lat

0,7097

PLN

Poolse zloty

3,9050

RON

Roemeense leu

4,2765

TRY

Turkse lira

1,9808

AUD

Australische dollar

1,4142

CAD

Canadese dollar

1,4165

HKD

Hongkongse dollar

10,9300

NZD

Nieuw-Zeelandse dollar

1,8565

SGD

Singaporese dollar

1,8244

KRW

Zuid-Koreaanse won

1 564,64

ZAR

Zuid-Afrikaanse rand

9,5833

CNY

Chinese yuan renminbi

9,3568

HRK

Kroatische kuna

7,3355

IDR

Indonesische roepia

12 530,82

MYR

Maleisische ringgit

4,3443

PHP

Filipijnse peso

60,847

RUB

Russische roebel

42,5650

THB

Thaise baht

42,015

BRL

Braziliaanse real

2,3369

MXN

Mexicaanse peso

17,4580

INR

Indiase roepie

62,1320

---

(1)  Bron: door de Europese Centrale Bank gepubliceerde referentiekoers.

---

| 16.10.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 280/32 |
| --- | --- | --- | --- |

16.10.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 280/32

---

BESLUIT VAN DE COMMISSIE

van 14 oktober 2010

tot heroprichting van de Groep op hoog niveau inzake het concurrentievermogen en de duurzame groei van de automobielindustrie in de Europese Unie (voorheen CARS 21)

2010/C 280/08

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | In artikel 173 van het Verdrag is bepaald dat de Europese Unie en de lidstaten er zorg voor moeten dragen dat de omstandigheden nodig voor het concurrentievermogen van de industrie van de Unie aanwezig zijn. In artikel 191 van het VWEU is bepaald dat het beleid van de Unie op milieugebied moet bijdragen tot de bevordering van maatregelen tot behoud, bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu en ter bestrijding van klimaatverandering. |
| --- | --- |

(1)

In artikel 173 van het Verdrag is bepaald dat de Europese Unie en de lidstaten er zorg voor moeten dragen dat de omstandigheden nodig voor het concurrentievermogen van de industrie van de Unie aanwezig zijn. In artikel 191 van het VWEU is bepaald dat het beleid van de Unie op milieugebied moet bijdragen tot de bevordering van maatregelen tot behoud, bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu en ter bestrijding van klimaatverandering.

| (2) | Het in 2005 in het kader van het industriebeleid van de Commissie gestarte CARS 21-proces („Competitive Automotive Regulatory System for the 21st century”) heeft aanbevelingen opgeleverd voor het overheidsbeleid op korte, middellange en lange termijn en het regelgevend kader voor de automobielindustrie van de Europese Unie, met als doel het wereldwijde concurrentievermogen en de werkgelegenheid te bevorderen en de veiligheid en milieuprestaties van auto’s te verbeteren tegen een voor de consument betaalbare prijs. |
| --- | --- |

(2)

Het in 2005 in het kader van het industriebeleid van de Commissie gestarte CARS 21-proces („Competitive Automotive Regulatory System for the 21st century”) heeft aanbevelingen opgeleverd voor het overheidsbeleid op korte, middellange en lange termijn en het regelgevend kader voor de automobielindustrie van de Europese Unie, met als doel het wereldwijde concurrentievermogen en de werkgelegenheid te bevorderen en de veiligheid en milieuprestaties van auto’s te verbeteren tegen een voor de consument betaalbare prijs.

| (3) | In haar mededeling „EUROPA 2020: Een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei” (1) doet de Commissie voorstellen om de vervoersector te moderniseren en koolstofarm te maken en nieuwe technologie, zoals elektrische auto’s, te bevorderen. Het kerninitiatief „Industriebeleid in een tijd van mondialisering” is erop gericht een industriebeleid uit te werken dat het beste klimaat schept voor het behoud en de ontwikkeling van een sterke, competitieve en gediversifieerde industriële basis in Europa, en duurzaamheid te bevorderen door productiesectoren te helpen energiezuiniger te werken en zorgvuldiger met hulpbronnen om te gaan. Het kerninitiatief „Efficiënt gebruik van hulpbronnen” zal omvangrijke infrastructuurmaatregelen bevorderen, bijvoorbeeld de invoering van netwerkinfrastructuren voor elektrische voertuigen, intelligent verkeersmanagement en met name de bevordering van nieuwe technologie, zoals elektrische en hybride auto’s. |
| --- | --- |

(3)

In haar mededeling „EUROPA 2020: Een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei” (1) doet de Commissie voorstellen om de vervoersector te moderniseren en koolstofarm te maken en nieuwe technologie, zoals elektrische auto’s, te bevorderen. Het kerninitiatief „Industriebeleid in een tijd van mondialisering” is erop gericht een industriebeleid uit te werken dat het beste klimaat schept voor het behoud en de ontwikkeling van een sterke, competitieve en gediversifieerde industriële basis in Europa, en duurzaamheid te bevorderen door productiesectoren te helpen energiezuiniger te werken en zorgvuldiger met hulpbronnen om te gaan. Het kerninitiatief „Efficiënt gebruik van hulpbronnen” zal omvangrijke infrastructuurmaatregelen bevorderen, bijvoorbeeld de invoering van netwerkinfrastructuren voor elektrische voertuigen, intelligent verkeersmanagement en met name de bevordering van nieuwe technologie, zoals elektrische en hybride auto’s.

| (4) | In de mededeling van de Commissie „Een Europese strategie voor schone en energiezuinige voertuigen” (2) zijn doelstellingen op korte tot lange termijn vastgesteld om onderzoek en innovatie te stimuleren, te zoeken naar oplossingen voor elektriciteitsproductie en -distributie, de werkgelegenheid te bevorderen en de markttoepassing van groene voertuigen door consumenten aan te moedigen. |
| --- | --- |

(4)

In de mededeling van de Commissie „Een Europese strategie voor schone en energiezuinige voertuigen” (2) zijn doelstellingen op korte tot lange termijn vastgesteld om onderzoek en innovatie te stimuleren, te zoeken naar oplossingen voor elektriciteitsproductie en -distributie, de werkgelegenheid te bevorderen en de markttoepassing van groene voertuigen door consumenten aan te moedigen.

| (5) | Daarom moet een groep van deskundigen op het gebied van het concurrentievermogen en de duurzame groei van de automobielindustrie van de Europese Unie worden opgericht die voortbouwt op het CARS 21-proces, en moeten de taken en de structuur van die groep worden vastgesteld. |
| --- | --- |

(5)

Daarom moet een groep van deskundigen op het gebied van het concurrentievermogen en de duurzame groei van de automobielindustrie van de Europese Unie worden opgericht die voortbouwt op het CARS 21-proces, en moeten de taken en de structuur van die groep worden vastgesteld.

| (6) | De groep moet helpen vaststellen met welk beleid en welke maatregelen van de Europese Unie, de lidstaten en andere belanghebbenden het concurrentievermogen en de duurzame groei van de automobielindustrie van de Europese Unie kunnen worden bevorderd. |
| --- | --- |

(6)

De groep moet helpen vaststellen met welk beleid en welke maatregelen van de Europese Unie, de lidstaten en andere belanghebbenden het concurrentievermogen en de duurzame groei van de automobielindustrie van de Europese Unie kunnen worden bevorderd.

| (7) | De groep moet bestaan uit vertegenwoordigers van het Europees Parlement, de Commissie, de lidstaten en relevante belanghebbenden van de industrie en van maatschappelijke organisaties, in het bijzonder vertegenwoordigers van consumenten, vakbonden en niet-gouvernementele organisaties. |
| --- | --- |

(7)

De groep moet bestaan uit vertegenwoordigers van het Europees Parlement, de Commissie, de lidstaten en relevante belanghebbenden van de industrie en van maatschappelijke organisaties, in het bijzonder vertegenwoordigers van consumenten, vakbonden en niet-gouvernementele organisaties.

| (8) | Er moeten voorschriften voor de openbaarmaking van informatie door de leden van de groep worden vastgesteld, onverminderd de veiligheidsvoorschriften van de Commissie zoals vastgesteld in de bijlage bij Besluit 2001/844/EG, EGKS, Euratom van de Commissie van 29 november 2001 tot wijziging van haar reglement van orde (3). |
| --- | --- |

(8)

Er moeten voorschriften voor de openbaarmaking van informatie door de leden van de groep worden vastgesteld, onverminderd de veiligheidsvoorschriften van de Commissie zoals vastgesteld in de bijlage bij Besluit 2001/844/EG, EGKS, Euratom van de Commissie van 29 november 2001 tot wijziging van haar reglement van orde (3).

| (9) | Persoonsgegevens moeten worden verwerkt overeenkomstig Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2000 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (4). |
| --- | --- |

(9)

Persoonsgegevens moeten worden verwerkt overeenkomstig Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2000 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (4).

| (10) | Er moet een periode worden vastgesteld gedurende welke dit besluit van toepassing zal zijn. De Commissie zal te zijner tijd de wenselijkheid van een verlenging onderzoeken, |
| --- | --- |

(10)

Er moet een periode worden vastgesteld gedurende welke dit besluit van toepassing zal zijn. De Commissie zal te zijner tijd de wenselijkheid van een verlenging onderzoeken,

BESLUIT:

Artikel 1

Groep

De voormalige informele groep „Competitive Automotive Regulatory System for the 21st century” wordt heropgericht onder de naam Groep op hoog niveau inzake het concurrentievermogen en de duurzame groei van de automobielindustrie in de Europese Unie, hierna „de groep” genoemd.

Artikel 2

Taken

De groep heeft tot taak:

| 1. | de Commissie bij te staan bij vraagstukken die betrekking hebben op het concurrentievermogen en de duurzame groei van de automobielindustrie; |
| --- | --- |

1.

de Commissie bij te staan bij vraagstukken die betrekking hebben op het concurrentievermogen en de duurzame groei van de automobielindustrie;

| 2. | economische en statistische analyses uit te voeren van de factoren die de structurele veranderingen in de automobielsector bepalen en van andere factoren die de concurrentiepositie van de automobielindustrie van de Europese Unie beïnvloeden; |
| --- | --- |

2.

economische en statistische analyses uit te voeren van de factoren die de structurele veranderingen in de automobielsector bepalen en van andere factoren die de concurrentiepositie van de automobielindustrie van de Europese Unie beïnvloeden;

| 3. | de Commissie bij te staan bij de uitvoering van het beleid van de EUROPA 2020-strategie en de kerninitiatieven Efficiënt gebruik van hulpbronnen en Industriebeleid in een tijd van mondialisering, alsook van de mededeling over schone en energiezuinige voertuigen (COM(2010) 186), teneinde in de Europese Unie een concurrerende en duurzame automobielindustrie te behouden; |
| --- | --- |

3.

de Commissie bij te staan bij de uitvoering van het beleid van de EUROPA 2020-strategie en de kerninitiatieven Efficiënt gebruik van hulpbronnen en Industriebeleid in een tijd van mondialisering, alsook van de mededeling over schone en energiezuinige voertuigen (COM(2010) 186), teneinde in de Europese Unie een concurrerende en duurzame automobielindustrie te behouden;

| 4. | bij te dragen tot een soepele en evenwichtige economische en sociale transitie, door proactief op herstructureringsprocessen en de vereiste vaardigheden en bijbehorende kwalificaties te anticiperen en deze in goede banen te leiden, rekening houdend met de resultaten van het „Europees partnerschap voor de voorbereiding op veranderingen in de automobielsector”; |
| --- | --- |

4.

bij te dragen tot een soepele en evenwichtige economische en sociale transitie, door proactief op herstructureringsprocessen en de vereiste vaardigheden en bijbehorende kwalificaties te anticiperen en deze in goede banen te leiden, rekening houdend met de resultaten van het „Europees partnerschap voor de voorbereiding op veranderingen in de automobielsector”;

| 5. | sectorspecifieke beleidsaanbevelingen op te stellen ten behoeve van de beleidsmakers op EU- en nationaal niveau, de industrie en maatschappelijke organisaties; |
| --- | --- |

5.

sectorspecifieke beleidsaanbevelingen op te stellen ten behoeve van de beleidsmakers op EU- en nationaal niveau, de industrie en maatschappelijke organisaties;

| 6. | gedragsregels te ontwikkelen om de transparantie van de zakelijke en contractuele betrekkingen tussen de partijen bij verticale overeenkomsten in de motorvoertuigensector te bevorderen; |
| --- | --- |

6.

gedragsregels te ontwikkelen om de transparantie van de zakelijke en contractuele betrekkingen tussen de partijen bij verticale overeenkomsten in de motorvoertuigensector te bevorderen;

| 7. | advies uit te brengen over specifieke aspecten van de uitvoering van de strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei van de Commissie (EUROPA 2020). |
| --- | --- |

7.

advies uit te brengen over specifieke aspecten van de uitvoering van de strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei van de Commissie (EUROPA 2020).

Artikel 3

Lidmaatschap — Benoeming

1.   De groep bestaat uit ten hoogste 40 leden.

2.   De leden worden op persoonlijke titel benoemd. Elk lid benoemt een persoonlijk vertegenwoordiger voor een permanente voorbereidende subgroep, hierna „de voorbereidende subgroep” genoemd.

3.   De leden zijn belanghebbenden op hoog niveau met ervaring en verantwoordelijkheden op gebieden die verband houden met het concurrentievermogen en de duurzaamheid van de automobielindustrie van de EU en worden door de Commissie benoemd. De groep wordt zodanig samengesteld dat de verschillende belanghebbenden evenwichtig vertegenwoordigd zijn. In de groep moeten vertegenwoordigers van het Europees Parlement, de Commissie, de lidstaten, de actoren in de industriële waardeketen, vakbonden en maatschappelijke organisaties (niet-gouvernementele organisaties en consumenten) worden opgenomen.

4.   De leden worden voor twee jaar benoemd. Zij blijven in functie tot zij worden vervangen of tot hun ambtstermijn afloopt. De ambtstermijn kan worden verlengd.

5.   Leden die geen effectieve bijdrage meer aan de beraadslagingen van de groep kunnen leveren, die ontslag nemen of die niet aan de voorwaarden van artikel 339 van het Verdrag voldoen, kunnen voor de rest van hun ambtstermijn worden vervangen.

6.   De namen van de op persoonlijke titel benoemde leden worden bekendgemaakt in het register van deskundigengroepen van de Commissie, hierna „het register” genoemd.

7.   De persoonsgegevens worden verzameld, verwerkt en bekendgemaakt overeenkomstig Verordening (EG) nr. 45/2001.

Artikel 4

Werking

1.   De groep wordt voorgezeten door een vertegenwoordiger van de Commissie.

2.   De voorbereidende subgroep bereidt de besprekingen, standpunten en aanbevelingen van de groep voor acties en beleidsmaatregelen voor. Daarbij werkt zij nauw samen met de bevoegde diensten van de Commissie.

3.   De groep kan met instemming van de diensten van de Commissie werkgroepen, naast de voorbereidende subgroep, oprichten om specifieke vraagstukken in verband met de taken van de groep te onderzoeken op basis van een door de groep opgesteld mandaat. Deze werkgroepen worden ontbonden zodra zij hun mandaat hebben uitgevoerd.

4.   De vertegenwoordiger van de Commissie kan op ad-hocbasis gastdeskundigen of waarnemers met specifieke bekwaamheid met betrekking tot een bepaald agendapunt uitnodigen om deel te nemen aan de werkzaamheden van de groep, de subgroep of werkgroepen. Ook kan de vertegenwoordiger van de Commissie de status van waarnemer toekennen aan personen, organisaties als bedoeld in voorschrift 8, punt 3, van de horizontale voorschriften voor deskundigengroepen, EU-agentschappen en toetredingslanden.

5.   Leden van deskundigengroepen en hun vertegenwoordigers, alsook gastdeskundigen en waarnemers, moeten voldoen aan de bij de Verdragen en de uitvoeringsregels ervan vastgestelde verplichtingen tot geheimhouding alsook aan de veiligheidsvoorschriften van de Commissie betreffende de bescherming van gerubriceerde EU-informatie die zijn neergelegd in de bijlage bij Besluit 2001/844/EG, EGKS, Euratom van de Commissie. Bij niet-nakoming van die verplichtingen mag de Commissie alle passende maatregelen nemen.

6.   De in het kader van de deelneming aan de werkzaamheden van de groep of van ad-hoc- of subgroepen verkregen informatie mag niet openbaar worden gemaakt wanneer deze volgens de Commissie betrekking heeft op vertrouwelijke aangelegenheden.

7.   De vergaderingen van de groep, de voorbereidende subgroep en werkgroepen worden gehouden in de gebouwen van de Commissie. Het secretariaat wordt verzorgd door de Commissie. Andere ambtenaren van de Commissie die belang hebben bij de besprekingen, kunnen de vergaderingen van de groep, de voorbereidende subgroep en werkgroepen bijwonen.

8.   De groep stelt haar reglement van orde vast op basis van het door de Commissie vastgestelde standaardreglement van orde (5).

9.   De Commissie publiceert relevante informatie over de activiteiten die door de groep worden uitgevoerd door de groep op nemen in het register of via een link van het register naar een specifieke website. Het eindverslag wordt zo spoedig mogelijk na de laatste vergadering van de groep gepubliceerd.

Artikel 5

Vergaderkosten

1.   Deelnemers aan de werkzaamheden van de groep ontvangen geen bezoldiging voor de diensten die zij verrichten.

2.   Reis- en verblijfkosten die door deelnemers aan de werkzaamheden van de groep worden gemaakt, worden door de Commissie vergoed overeenkomstig de desbetreffende voorschriften van de Commissie.

3.   Deze kosten worden vergoed voor zover de middelen die volgens de jaarlijkse toewijzingsprocedure zijn toegekend, hiervoor volstaan.

Artikel 6

Toepassing

Dit besluit is van toepassing tot 14 oktober 2012.

Gedaan te Brussel, 14 oktober 2010.

Voor de Commissie

Antonio TAJANI

Vicevoorzitter

---

(1)  COM(2010) 2020.

1

(2)  COM(2010) 186.

2

(3)  PB L 317 van 3.12.2001, blz. 1.

3

(4)  PB L 8 van 12.1.2001, blz. 1.

4

(5)  PB L 55/61 van 5.3.2010, blz. 61.

5

---

V Adviezen

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

| 16.10.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 280/35 |
| --- | --- | --- | --- |

16.10.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 280/35

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak COMP/M.5927 — BASF/Cognis)

(Voor de EER relevante tekst)

2010/C 280/09

| 1. | Op 8 oktober 2010 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat BASF SE („BASF”, Duitsland) in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de EG-concentratieverordening de uitsluitende zeggenschap verkrijgt over Cognis GmbH („Cognis”, Duitsland) door de verwerving van aandelen. |
| --- | --- |

1.

Op 8 oktober 2010 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat BASF SE („BASF”, Duitsland) in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de EG-concentratieverordening de uitsluitende zeggenschap verkrijgt over Cognis GmbH („Cognis”, Duitsland) door de verwerving van aandelen.

| 2. | De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:






  — | BASF: chemische producten, kunststoffen, veredelingschemicaliën, oplossingen voor de landbouw en functionele oplossingen, olie en gas, |
| --- | --- | --- |

2.

De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:

—

BASF: chemische producten, kunststoffen, veredelingschemicaliën, oplossingen voor de landbouw en functionele oplossingen, olie en gas,

| — | Cognis: chemische specialiteiten en voedingsingrediënten. |
| --- | --- |

—

Cognis: chemische specialiteiten en voedingsingrediënten.

| 3. | Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. |
| --- | --- |

3.

Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden.

| 4. | De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.
  Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.5927 — BASF/Cognis, aan onderstaand adres worden toegezonden:





  Europese Commissie |
| --- | --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| J-70 |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

4.

De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.5927 — BASF/Cognis, aan onderstaand adres worden toegezonden:

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

J-70

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 (de „EG-concentratieverordening”).

---

| 16.10.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 280/36 |
| --- | --- | --- | --- |

16.10.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 280/36

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak COMP/M.5982 — CVCII/Advance Properties/Huvepharma)

Voor een vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak

(Voor de EER relevante tekst)

2010/C 280/10

| 1. | Op 8 oktober 2010 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 en na een verwijzing in het kader van artikel 4, lid 5, van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Citigroup Venture Capital International Investment G.P. Limited („CVCII”, Jersey), die onder zeggenschap staat van Citigroup, Inc. (Verenigde Staten), en Advance Properties OOD („Advance Properties”, Bulgarije) in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de EG-concentratieverordening de gezamenlijke zeggenschap verkrijgen over Huvepharma AD („Huvepharma”, Bulgarije), die momenteel onder de uitsluitende zeggenschap staat van Advance Properties, door de verwerving van aandelen. |
| --- | --- |

1.

Op 8 oktober 2010 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 en na een verwijzing in het kader van artikel 4, lid 5, van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Citigroup Venture Capital International Investment G.P. Limited („CVCII”, Jersey), die onder zeggenschap staat van Citigroup, Inc. (Verenigde Staten), en Advance Properties OOD („Advance Properties”, Bulgarije) in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de EG-concentratieverordening de gezamenlijke zeggenschap verkrijgen over Huvepharma AD („Huvepharma”, Bulgarije), die momenteel onder de uitsluitende zeggenschap staat van Advance Properties, door de verwerving van aandelen.

| 2. | De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:






  — | Citigroup: verstrekking van financiële diensten waaronder bankdiensten, makelaarsdiensten en het beheer van private-equityfondsen, |
| --- | --- | --- |

2.

De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:

—

Citigroup: verstrekking van financiële diensten waaronder bankdiensten, makelaarsdiensten en het beheer van private-equityfondsen,

| — | Advance Properties: investeringen op het gebied van farmaceutische producten, vastgoed, energie en scheepvaart, |
| --- | --- |

—

Advance Properties: investeringen op het gebied van farmaceutische producten, vastgoed, energie en scheepvaart,

| — | Huvepharma: farmaceutische onderneming die zich toelegt op diergeneeskundige en voedingsproducten. |
| --- | --- |

—

Huvepharma: farmaceutische onderneming die zich toelegt op diergeneeskundige en voedingsproducten.

| 3. | Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde concentratie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking kan komen voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens de EG-concentratieverordening (2). |
| --- | --- |

3.

Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde concentratie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking kan komen voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens de EG-concentratieverordening (2).

| 4. | De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.
  Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.5982 — CVCII/Advance Properties/Huvepharma, aan onderstaand adres worden toegezonden:





  Europese Commissie |
| --- | --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| J-70 |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

4.

De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.5982 — CVCII/Advance Properties/Huvepharma, aan onderstaand adres worden toegezonden:

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

J-70

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 (de „EG-concentratieverordening”).

(2)  PB C 56 van 5.3.2005, blz. 32 („mededeling betreffende een vereenvoudigde procedure”).

---

| 16.10.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 280/37 |
| --- | --- | --- | --- |

16.10.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 280/37

---

Mededeling van de minister van Economische Zaken van het Koninkrijk der Nederlanden op grond van artikel 3, lid 2, van Richtlijn 94/22/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de voorwaarden voor het verlenen en het gebruik maken van vergunningen voor de prospectie, de exploratie en de productie van koolwaterstoffen

2010/C 280/11

De minister van Economische Zaken deelt mee dat een aanvraag voor een opsporingsvergunning voor koolwaterstoffen is ontvangen voor een deel van het blok P18, zoals is aangegeven op de kaart, die als bijlage 3 is gevoegd bij de Mijnbouwregeling (Stcrt. 2002, nr. 245), welk blokdeel zal worden genoemd P18b.

De minister van Economische Zaken nodigt hierbij eenieder uit tot het indienen van een concurrerende aanvraag voor een opsporingsvergunning voor koolwaterstoffen voor het blokdeel P18b van het Nederlands continentaal plat, onder verwijzing naar de in de aanhef genoemde Richtlijn en artikel 15 van de Mijnbouwwet (Stb. 2002, nr. 542).

Het blokdeel P18b wordt begrensd door de breedtecirkels tussen de puntenparen A-B en H-I, door de lengtecirkels tussen de puntenparen B-C, G-H en A-I, door de grootcirkels tussen de puntenparen C-D en E-F, door cirkelboog 1 door de punten D en E en door cirkelboog 2 door de punten F en G.

De coördinaten van deze punten zijn:

| punt | ° | ′ | ′′ O.L. | ° | ′ | ′′ N.B. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| A | 3 | 40 | 0,000 | 52 | 10 | 0,000 |
| B | 3 | 47 | 0,000 | 52 | 10 | 0,000 |
| C | 3 | 47 | 0,000 | 52 | 4 | 21,072 |
| D | 3 | 47 | 16,385 | 52 | 4 | 16,801 |
| E | 3 | 51 | 32,620 | 52 | 6 | 15,485 |
| F | 3 | 51 | 40,829 | 52 | 6 | 37,449 |
| G | 4 | 0 | 0,000 | 52 | 4 | 48,172 |
| H | 4 | 0 | 0,000 | 52 | 0 | 0,000 |
| I | 3 | 40 | 0,000 | 52 | 0 | 0,000 |

punt

°

′

′′ O.L.

°

′

′′ N.B.

A

3

40

0,000

52

10

0,000

B

3

47

0,000

52

10

0,000

C

3

47

0,000

52

4

21,072

D

3

47

16,385

52

4

16,801

E

3

51

32,620

52

6

15,485

F

3

51

40,829

52

6

37,449

G

4

0

0,000

52

4

48,172

H

4

0

0,000

52

0

0,000

I

3

40

0,000

52

0

0,000

Cirkelboog 1 heeft een middelpunt met de coördinaten 3° 54′ 0,000′′ O.L., 52° 1′ 30,000′′ N.B. en een straal van 5 zeemijl.

Cirkelboog 2 heeft een middelpunt met de coördinaten 3° 53′ 34,000′′ O.L., 52° 1′ 46,000′′ N.B. en een straal van 5 zeemijl.

De ligging van de bovengenoemde punten is uitgedrukt in geografische coördinaten berekend volgens het stelsel van de Europese vereffening.

De oppervlakte van blokdeel P18b bedraagt 313,2 km2.

De minister van Economische Zaken is voor de verlening van de vergunning bevoegd gezag. De criteria, voorwaarden en eisen, genoemd in de artikelen 5.1, 5.2 en 6.2 van de hierboven genoemde Richtlijn, zijn uitgewerkt in de Mijnbouwwet (Stb. 2002, nr. 542).

Aanvragen kunnen worden ingediend gedurende 13 weken na de publicatie van deze uitnodiging in het Publicatieblad van de Europese Unie en dienen gericht te zijn aan:

| De minister van Economische Zaken |
| --- |
| ter attentie van J. C. De Groot, directeur Energiemarkt |
| ALP/562 |
| Bezuidenhoutseweg 30 |
| Postbus 20101 |
| 2500 EJ Den Haag |
| NEDERLAND |

De minister van Economische Zaken

ter attentie van J. C. De Groot, directeur Energiemarkt

ALP/562

Bezuidenhoutseweg 30

Postbus 20101

2500 EJ Den Haag

NEDERLAND

Aanvragen die na afloop van deze termijn zijn ontvangen, zullen niet in behandeling worden genomen.

De beslissing op de aanvragen wordt uiterlijk twaalf maanden na afloop van deze termijn genomen.

Nadere informatie is verkrijgbaar bij dhr. E. J. Hoppel, onder telefoon +31 703797088.

---

Rectificaties

| 16.10.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 280/39 |
| --- | --- | --- | --- |

16.10.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 280/39

---

Rectificatie van de bekendmaking van de aanvraag tot erkenning van een traditionele aanduiding overeenkomstig artikel 33 van Verordening (EG) nr. 607/2009 van de Commissie

(
  Publicatieblad van de Europese Unie C 275 van 12 oktober 2010
  )

2010/C 280/12

Bladzijden 11, 13 en 15: de zin „Bevoegde autoriteit van de lidstaat:” wordt geschrapt.

---