# Publicatieblad C 215/2007

| | ISSN 1725-2474 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 215 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 50e jaargang14 september 2007 |

ISSN 1725-2474

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 215

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

50e jaargang14 september 2007

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | II   Mededelingen |
| | MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Commissie |
| 2007/C 215/01 | Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak COMP/M.4695 — Alstom/SBB Cargo/JV) (
  1
  ) | 1 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

II   Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE EUROPESE UNIE

Commissie

2007/C 215/01

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak COMP/M.4695 — Alstom/SBB Cargo/JV) (
  1
  )

1

1

| | IV   Informatie |
| --- | --- |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Commissie |
| 2007/C 215/02 | Wisselkoersen van de euro | 2 |
| 2007/C 215/03 | Richtsnoeren betreffende de toepassing van artikel 81 van het EG-Verdrag op Zeevervoerdiensten — Ontwerp (
  1
  ) | 3 |

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE EUROPESE UNIE

Commissie

2007/C 215/02

Wisselkoersen van de euro

2

2007/C 215/03

Richtsnoeren betreffende de toepassing van artikel 81 van het EG-Verdrag op Zeevervoerdiensten — Ontwerp (
  1
  )

1

3

| | V   Bekendmakingen |
| --- | --- |
| | PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID |
| | Commissie |
| 2007/C 215/04 | Steunmaatregel — Portugal — Steunmaatregel C 30/07 (ex N 555/06) — Visconservenindustrie — Subsidie aan het bedrijf SANTA CATARINA-INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA. — Autonome Regio Azoren — Uitnodiging om opmerkingen te maken overeenkomstig artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag (
  1
  ) | 16 |

V   Bekendmakingen

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Commissie

2007/C 215/04

Steunmaatregel — Portugal — Steunmaatregel C 30/07 (ex N 555/06) — Visconservenindustrie — Subsidie aan het bedrijf SANTA CATARINA-INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA. — Autonome Regio Azoren — Uitnodiging om opmerkingen te maken overeenkomstig artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag (
  1
  )

1

16

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst

1

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

II Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE EUROPESE UNIE

Commissie

| 14.9.2007 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 215/1 |
| --- | --- | --- | --- |

14.9.2007

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 215/1

---

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie

(Zaak COMP/M.4695 — Alstom/SBB Cargo/JV)

(Voor de EER relevante tekst)

(2007/C 215/01)

Op 22 augustus 2007 heeft de Commissie besloten geen bezwaar aan te tekenen tegen bovenvermelde aangemelde concentratie en deze verenigbaar met de gemeenschappelijke markt te verklaren. Deze beschikking is gebaseerd op artikel 6, lid 1, onder b), van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad. De volledige tekst van de beschikking is slechts beschikbaar in het Engels en zal openbaar worden gemaakt na verwijdering van eventuele bedrijfsgeheimen. De tekst is beschikbaar:

| — | op de website „concurrentie” van de Europese Commissie (http://ec.europa.eu/comm/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende mogelijkheden om individuele concentratiebeschikkingen op te zoeken, onder meer op bedrijfsnaam, nummer van de zaak, datum en sector; |
| --- | --- |

—

op de website „concurrentie” van de Europese Commissie (http://ec.europa.eu/comm/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende mogelijkheden om individuele concentratiebeschikkingen op te zoeken, onder meer op bedrijfsnaam, nummer van de zaak, datum en sector;

| — | in elektronische vorm op de EUR-Lex website onder documentnummer 32007M4695. EUR-Lex is het geïnformatiseerde documentatiesysteem voor de communautaire wetgeving. (http://eur-lex.europa.eu) |
| --- | --- |

—

in elektronische vorm op de EUR-Lex website onder documentnummer 32007M4695. EUR-Lex is het geïnformatiseerde documentatiesysteem voor de communautaire wetgeving. (http://eur-lex.europa.eu)

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE EUROPESE UNIE

Commissie

| 14.9.2007 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 215/2 |
| --- | --- | --- | --- |

14.9.2007

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 215/2

---

Wisselkoersen van de euro (1)

13 september 2007

(2007/C 215/02)

1 euro=

| | Munteenheid | Koers |
| --- | --- | --- |
| USD | US-dollar | 1,3897 |
| JPY | Japanse yen | 159,52 |
| DKK | Deense kroon | 7,4476 |
| GBP | Pond sterling | 0,68525 |
| SEK | Zweedse kroon | 9,2766 |
| CHF | Zwitserse frank | 1,6415 |
| ISK | IJslandse kroon | 88,74 |
| NOK | Noorse kroon | 7,8345 |
| BGN | Bulgaarse lev | 1,9558 |
| CYP | Cypriotische pond | 0,5842 |
| CZK | Tsjechische koruna | 27,483 |
| EEK | Estlandse kroon | 15,6466 |
| HUF | Hongaarse forint | 253,94 |
| LTL | Litouwse litas | 3,4528 |
| LVL | Letlandse lat | 0,702 |
| MTL | Maltese lira | 0,4293 |
| PLN | Poolse zloty | 3,7815 |
| RON | Roemeense leu | 3,3265 |
| SKK | Slowaakse koruna | 33,662 |
| TRY | Turkse lira | 1,7576 |
| AUD | Australische dollar | 1,6565 |
| CAD | Canadese dollar | 1,436 |
| HKD | Hongkongse dollar | 10,8256 |
| NZD | Nieuw-Zeelandse dollar | 1,9437 |
| SGD | Singaporese dollar | 2,0987 |
| KRW | Zuid-Koreaanse won | 1 294,64 |
| ZAR | Zuid-Afrikaanse rand | 9,9189 |
| CNY | Chinese yuan renminbi | 10,4373 |
| HRK | Kroatische kuna | 7,3285 |
| IDR | Indonesische roepia | 13 066,65 |
| MYR | Maleisische ringgit | 4,8327 |
| PHP | Filipijnse peso | 64,357 |
| RUB | Russische roebel | 35,225 |
| THB | Thaise baht | 44,535 |

Munteenheid

Koers

USD

US-dollar

1,3897

JPY

Japanse yen

159,52

DKK

Deense kroon

7,4476

GBP

Pond sterling

0,68525

SEK

Zweedse kroon

9,2766

CHF

Zwitserse frank

1,6415

ISK

IJslandse kroon

88,74

NOK

Noorse kroon

7,8345

BGN

Bulgaarse lev

1,9558

CYP

Cypriotische pond

0,5842

CZK

Tsjechische koruna

27,483

EEK

Estlandse kroon

15,6466

HUF

Hongaarse forint

253,94

LTL

Litouwse litas

3,4528

LVL

Letlandse lat

0,702

MTL

Maltese lira

0,4293

PLN

Poolse zloty

3,7815

RON

Roemeense leu

3,3265

SKK

Slowaakse koruna

33,662

TRY

Turkse lira

1,7576

AUD

Australische dollar

1,6565

CAD

Canadese dollar

1,436

HKD

Hongkongse dollar

10,8256

NZD

Nieuw-Zeelandse dollar

1,9437

SGD

Singaporese dollar

2,0987

KRW

Zuid-Koreaanse won

1 294,64

ZAR

Zuid-Afrikaanse rand

9,9189

CNY

Chinese yuan renminbi

10,4373

HRK

Kroatische kuna

7,3285

IDR

Indonesische roepia

13 066,65

MYR

Maleisische ringgit

4,8327

PHP

Filipijnse peso

64,357

RUB

Russische roebel

35,225

THB

Thaise baht

44,535

---

(1)

Bron: door de Europese Centrale Bank gepubliceerde referentiekoers.

---

| 14.9.2007 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 215/3 |
| --- | --- | --- | --- |

14.9.2007

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 215/3

---

Richtsnoeren betreffende de toepassing van artikel 81 van het EG-Verdrag op Zeevervoerdiensten

Ontwerp

(Voor de EER relevante tekst)

(2007/C 215/03)

1.   Inleiding

| 1. | In de onderhavige richtsnoeren worden de beginselen uiteengezet waarop de Commissie van de Europese Gemeenschappen zich zal baseren bij de bepaling van markten en de beoordeling van samenwerkingsovereenkomsten in die sectoren van de zeevervoerdiensten die rechtstreeks worden beïnvloed door de bij Verordening (EG) nr. 1419/2006 van de Raad van 25 september 2006 houdende intrekking van Verordening (EEG) nr. 4056/1986 tot vaststelling van de wijze van toepassing van de artikelen 85 en 86 (thans 81 en 82) van het Verdrag op het zeevervoer en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1/2003 inzake de uitbreiding van het toepassingsgebied van deze verordening tot cabotage en internationale wilde vaart (1) geïntroduceerde wijzigingen. |
| --- | --- |

1.

In de onderhavige richtsnoeren worden de beginselen uiteengezet waarop de Commissie van de Europese Gemeenschappen zich zal baseren bij de bepaling van markten en de beoordeling van samenwerkingsovereenkomsten in die sectoren van de zeevervoerdiensten die rechtstreeks worden beïnvloed door de bij Verordening (EG) nr. 1419/2006 van de Raad van 25 september 2006 houdende intrekking van Verordening (EEG) nr. 4056/1986 tot vaststelling van de wijze van toepassing van de artikelen 85 en 86 (thans 81 en 82) van het Verdrag op het zeevervoer en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1/2003 inzake de uitbreiding van het toepassingsgebied van deze verordening tot cabotage en internationale wilde vaart (1) geïntroduceerde wijzigingen.

| 2. | De richtsnoeren zijn bedoeld om ondernemingen en ondernemersverenigingen die dergelijke diensten van en/of naar een haven of havens in de Europese Unie exploiteren, te helpen beoordelen of de door hen gesloten overeenkomsten (2) verenigbaar zijn met artikel 81 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschappen. Zij zijn niet van toepassing op andere sectoren. |
| --- | --- |

2.

De richtsnoeren zijn bedoeld om ondernemingen en ondernemersverenigingen die dergelijke diensten van en/of naar een haven of havens in de Europese Unie exploiteren, te helpen beoordelen of de door hen gesloten overeenkomsten (2) verenigbaar zijn met artikel 81 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschappen. Zij zijn niet van toepassing op andere sectoren.

| 3. | Bij Verordening (EG) nr. 1419/2006 werd het toepassingsgebied van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad van 16 december 2002 betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen 81 en 82 van het EG-Verdrag (3) en van Verordening (EG) nr. 773/2004 van de Commissie van 7 april 2004 betreffende procedures van de Commissie op grond van de artikelen 81 en 82 van het EG-Verdrag (4), uitgebreid tot cabotage en de internationale wilde vaart. Met ingang van 18 oktober 2006 vallen alle sectoren van de zeevervoerdiensten onder het algemeen toepasselijk procedureel kader. |
| --- | --- |

3.

Bij Verordening (EG) nr. 1419/2006 werd het toepassingsgebied van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad van 16 december 2002 betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen 81 en 82 van het EG-Verdrag (3) en van Verordening (EG) nr. 773/2004 van de Commissie van 7 april 2004 betreffende procedures van de Commissie op grond van de artikelen 81 en 82 van het EG-Verdrag (4), uitgebreid tot cabotage en de internationale wilde vaart. Met ingang van 18 oktober 2006 vallen alle sectoren van de zeevervoerdiensten onder het algemeen toepasselijk procedureel kader.

| 4. | Daarnaast voorzag Verordening (EG) nr. 1419/2006 in de intrekking van Verordening (EG) nr. 4056/86 van de Raad van 22 december 1986 tot vaststelling van de wijze van toepassing van de artikelen 85 en 86 (thans 81 en 82) van het Verdrag op het zeevervoer (5) die de groepsvrijstelling voor lijnvaartconferences bevatte op grond waarvan scheepvaartlijnen in het kader van lijnvaartconferences tarieven en andere vervoersvoorwaarden konden vaststellen, omdat het conferencesysteem niet langer aan de criteria van artikel 81, lid 3, van het Verdrag voldeed. De intrekking van deze groepsvrijstelling wordt op 18 oktober 2008 van kracht. Vanaf die datum moeten lijnvervoerders die diensten verrichten van en/of naar een haven/havens in de Europese Unie alle activiteiten op het gebied van lijnvaartconferences die in strijd zijn met artikel 81 van het Verdrag staken, ongeacht of andere jurisdicties het vaststellen van tarieven of discussieovereenkomsten door lijnvaartconferences uitdrukkelijk of stilzwijgend toestaan. |
| --- | --- |

4.

Daarnaast voorzag Verordening (EG) nr. 1419/2006 in de intrekking van Verordening (EG) nr. 4056/86 van de Raad van 22 december 1986 tot vaststelling van de wijze van toepassing van de artikelen 85 en 86 (thans 81 en 82) van het Verdrag op het zeevervoer (5) die de groepsvrijstelling voor lijnvaartconferences bevatte op grond waarvan scheepvaartlijnen in het kader van lijnvaartconferences tarieven en andere vervoersvoorwaarden konden vaststellen, omdat het conferencesysteem niet langer aan de criteria van artikel 81, lid 3, van het Verdrag voldeed. De intrekking van deze groepsvrijstelling wordt op 18 oktober 2008 van kracht. Vanaf die datum moeten lijnvervoerders die diensten verrichten van en/of naar een haven/havens in de Europese Unie alle activiteiten op het gebied van lijnvaartconferences die in strijd zijn met artikel 81 van het Verdrag staken, ongeacht of andere jurisdicties het vaststellen van tarieven of discussieovereenkomsten door lijnvaartconferences uitdrukkelijk of stilzwijgend toestaan.

| 5. | De onderhavige richtsnoeren vormen een aanvulling op de aanwijzingen die reeds door de Commissie zijn gegeven. Aangezien de sector zeevervoerdiensten gekenmerkt wordt door uitvoerige samenwerkingsovereenkomsten tussen concurrerende ondernemingen, zijn met name de richtsnoeren inzake de toepasselijkheid van artikel 81 van het EG-Verdrag op horizontale samenwerkingsovereenkomsten (6) (de „richtsnoeren inzake horizontale samenwerking”) en de richtsnoeren inzake de toepassing van artikel 81, lid 3, van het Verdrag (7) van belang. |
| --- | --- |

5.

De onderhavige richtsnoeren vormen een aanvulling op de aanwijzingen die reeds door de Commissie zijn gegeven. Aangezien de sector zeevervoerdiensten gekenmerkt wordt door uitvoerige samenwerkingsovereenkomsten tussen concurrerende ondernemingen, zijn met name de richtsnoeren inzake de toepasselijkheid van artikel 81 van het EG-Verdrag op horizontale samenwerkingsovereenkomsten (6) (de „richtsnoeren inzake horizontale samenwerking”) en de richtsnoeren inzake de toepassing van artikel 81, lid 3, van het Verdrag (7) van belang.

| 6. | Horizontale samenwerkingsovereenkomsten op het gebied van de lijnvaart met het oog op het verrichten van gemeenschappelijke diensten vallen onder Verordening (EG) nr. 823/2000 van de Commissie van 19 april 2000 betreffende de toepassing van artikel 81, lid 3, van het EG-Verdrag op bepaalde groepen overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen tussen lijnvaartondernemingen (consortia) (8). Hierin wordt bepaald onder welke voorwaarden, in overeenstemming met artikel 81, lid 3, van het Verdrag, overeenkomsten tussen twee of meer scheepvaartmaatschappijen (consortia) niet onder het verbod van artikel 81, lid 1, van het Verdrag vallen. Deze verordening zal worden herzien overeenkomstig de bij Verordening (EG) nr. 14129/2006 (9) geïntroduceerde wijzigingen. |
| --- | --- |

6.

Horizontale samenwerkingsovereenkomsten op het gebied van de lijnvaart met het oog op het verrichten van gemeenschappelijke diensten vallen onder Verordening (EG) nr. 823/2000 van de Commissie van 19 april 2000 betreffende de toepassing van artikel 81, lid 3, van het EG-Verdrag op bepaalde groepen overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen tussen lijnvaartondernemingen (consortia) (8). Hierin wordt bepaald onder welke voorwaarden, in overeenstemming met artikel 81, lid 3, van het Verdrag, overeenkomsten tussen twee of meer scheepvaartmaatschappijen (consortia) niet onder het verbod van artikel 81, lid 1, van het Verdrag vallen. Deze verordening zal worden herzien overeenkomstig de bij Verordening (EG) nr. 14129/2006 (9) geïntroduceerde wijzigingen.

| 7. | De onderhavige richtsnoeren doen geen afbreuk aan de uitlegging die mogelijk door het Hof van Justitie of het Gerecht van eerste aanleg van de Europese Gemeenschappen aan artikel 81 van het Verdrag wordt gegeven. De in deze richtsnoeren beschreven beginselen moeten worden toegepast met inachtneming van de specifieke omstandigheden van elke zaak. |
| --- | --- |

7.

De onderhavige richtsnoeren doen geen afbreuk aan de uitlegging die mogelijk door het Hof van Justitie of het Gerecht van eerste aanleg van de Europese Gemeenschappen aan artikel 81 van het Verdrag wordt gegeven. De in deze richtsnoeren beschreven beginselen moeten worden toegepast met inachtneming van de specifieke omstandigheden van elke zaak.

| 8. | De Commissie zal deze richtsnoeren aanvankelijk gedurende een periode van vijf jaar toepassen. |
| --- | --- |

8.

De Commissie zal deze richtsnoeren aanvankelijk gedurende een periode van vijf jaar toepassen.

2.   Zeevervoerdiensten

2.1.   Toepassingsgebied

| 9. | De bij Verordening (EG) nr. 1419/2006 geïntroduceerde wijzigingen zijn rechtstreeks van invloed op de in de zeevervoersectoren lijnvaart, cabotage en wilde vaart verrichte diensten. |
| --- | --- |

9.

De bij Verordening (EG) nr. 1419/2006 geïntroduceerde wijzigingen zijn rechtstreeks van invloed op de in de zeevervoersectoren lijnvaart, cabotage en wilde vaart verrichte diensten.

| 10. | De lijnvaart betreft het vervoer van goederen, hoofdzakelijk in containers, dat op geregelde wijze plaatsvindt op een welbepaalde route tussen havens, meestal „trade” of vaargebied genoemd. Andere algemene kenmerken van de lijnvaart zijn dat de dienstregelingen en reisdata vooraf worden bekendgemaakt en de diensten voor alle vervoergebruikers beschikbaar zijn. Volgens artikel 1, lid 3, onder a), van Verordening (EEG) nr. 4056/86 wordt onder „wilde vaart” verstaan het zeevervoer in bulk of als stortgoed in grote verpakking (break-bulk) in een schip dat op basis van een reisbevrachtings- of tijdbevrachtingsovereenkomst, of van enige andere vorm van overeenkomst, geheel of gedeeltelijk aan één of meer verladers wordt verhuurd voor niet geregelde of niet bekendgemaakte afvaarten, wanneer over de vrachttarieven per geval afzonderlijk vrij wordt onderhandeld overeenkomstig de voorwaarden van vraag en aanbod. De wilde vaart betreft voornamelijk het ongeregelde vervoer van homogene waren die in de schepen de gehele beschikbare capaciteit vullen (10). Cabotage betreft het verrichten van zeevervoerdiensten, waaronder wildevaart- en lijnvaartdiensten, tussen twee of meer havens in dezelfde lidstaat (11). Hoewel de onderhavige richtsnoeren niet specifiek betrekking hebben op cabotagediensten zijn zij hierop toch van toepassing in zoverre bij de cabotage gebruik wordt gemaakt van lijnvaart- of wildevaartdiensten. |
| --- | --- |

10.

De lijnvaart betreft het vervoer van goederen, hoofdzakelijk in containers, dat op geregelde wijze plaatsvindt op een welbepaalde route tussen havens, meestal „trade” of vaargebied genoemd. Andere algemene kenmerken van de lijnvaart zijn dat de dienstregelingen en reisdata vooraf worden bekendgemaakt en de diensten voor alle vervoergebruikers beschikbaar zijn. Volgens artikel 1, lid 3, onder a), van Verordening (EEG) nr. 4056/86 wordt onder „wilde vaart” verstaan het zeevervoer in bulk of als stortgoed in grote verpakking (break-bulk) in een schip dat op basis van een reisbevrachtings- of tijdbevrachtingsovereenkomst, of van enige andere vorm van overeenkomst, geheel of gedeeltelijk aan één of meer verladers wordt verhuurd voor niet geregelde of niet bekendgemaakte afvaarten, wanneer over de vrachttarieven per geval afzonderlijk vrij wordt onderhandeld overeenkomstig de voorwaarden van vraag en aanbod. De wilde vaart betreft voornamelijk het ongeregelde vervoer van homogene waren die in de schepen de gehele beschikbare capaciteit vullen (10). Cabotage betreft het verrichten van zeevervoerdiensten, waaronder wildevaart- en lijnvaartdiensten, tussen twee of meer havens in dezelfde lidstaat (11). Hoewel de onderhavige richtsnoeren niet specifiek betrekking hebben op cabotagediensten zijn zij hierop toch van toepassing in zoverre bij de cabotage gebruik wordt gemaakt van lijnvaart- of wildevaartdiensten.

2.2.   Beïnvloeding van de handel tussen lidstaten

| 11. | Artikel 81 van het Verdrag is van toepassing op alle overeenkomsten die de handel tussen lidstaten ongunstig kunnen beïnvloeden. Om van beïnvloeding van de handel te kunnen spreken moet, op basis van een geheel van juridische en feitelijke elementen met een voldoende mate van waarschijnlijkheid kunnen worden verwacht dat de overeenkomst of gedraging, al dan niet rechtstreeks, daadwerkelijk of potentieel, op het handelsverkeer tussen de lidstaten een zodanige invloed kan uitoefenen, dat de verwezenlijking van de doelstellingen van een interne markt wordt geschaad (12). De Commissie heeft aanwijzingen gegeven met betrekking tot de wijze waarop zij het begrip „beïnvloeding van de handel” zal toepassen in haar mededeling „richtsnoeren betreffende het begrip” beïnvloeding van de handel „in artikel 81 en 82 van het Verdrag” (13). |
| --- | --- |

11.

Artikel 81 van het Verdrag is van toepassing op alle overeenkomsten die de handel tussen lidstaten ongunstig kunnen beïnvloeden. Om van beïnvloeding van de handel te kunnen spreken moet, op basis van een geheel van juridische en feitelijke elementen met een voldoende mate van waarschijnlijkheid kunnen worden verwacht dat de overeenkomst of gedraging, al dan niet rechtstreeks, daadwerkelijk of potentieel, op het handelsverkeer tussen de lidstaten een zodanige invloed kan uitoefenen, dat de verwezenlijking van de doelstellingen van een interne markt wordt geschaad (12). De Commissie heeft aanwijzingen gegeven met betrekking tot de wijze waarop zij het begrip „beïnvloeding van de handel” zal toepassen in haar mededeling „richtsnoeren betreffende het begrip” beïnvloeding van de handel „in artikel 81 en 82 van het Verdrag” (13).

| 12. | De vervoerdiensten die door exploitanten van lijnvaartmaatschappijen en pools worden aangeboden zijn dikwijls internationaal van aard waarbij havens in de Gemeenschap worden verbonden met havens in derde landen en/of waarbij sprake is van invoer en uitvoer tussen twee of meer lidstaten (d.w.z. intracommunautaire handel) (14). In de meeste gevallen zullen zij de handel tussen lidstaten beïnvloeden, onder andere door de impact die zij hebben op de markten voor vervoer- en intermediaire diensten (15). |
| --- | --- |

12.

De vervoerdiensten die door exploitanten van lijnvaartmaatschappijen en pools worden aangeboden zijn dikwijls internationaal van aard waarbij havens in de Gemeenschap worden verbonden met havens in derde landen en/of waarbij sprake is van invoer en uitvoer tussen twee of meer lidstaten (d.w.z. intracommunautaire handel) (14). In de meeste gevallen zullen zij de handel tussen lidstaten beïnvloeden, onder andere door de impact die zij hebben op de markten voor vervoer- en intermediaire diensten (15).

| 13. | Het criterium „beïnvloeding van de handel” tussen lidstaten is bijzonder relevant voor cabotagediensten in het zeevervoer omdat dit ook het toepassingsbereik bepaalt van artikel 3 van Verordening (EG) nr. 1/2003 betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen 81 en 82 van het EG-Verdrag. In hoeverre dergelijke diensten de handel tussen lidstaten kunnen beïnvloeden moet per geval worden beoordeeld (16). |
| --- | --- |

13.

Het criterium „beïnvloeding van de handel” tussen lidstaten is bijzonder relevant voor cabotagediensten in het zeevervoer omdat dit ook het toepassingsbereik bepaalt van artikel 3 van Verordening (EG) nr. 1/2003 betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen 81 en 82 van het EG-Verdrag. In hoeverre dergelijke diensten de handel tussen lidstaten kunnen beïnvloeden moet per geval worden beoordeeld (16).

2.3.   De relevante markt

| 14. | Om in het kader van de toepassing van artikel 81 van het Verdrag de gevolgen van een overeenkomst voor de mededinging te onderzoeken, moet(en) de relevante product- en geografische markt(en) worden bepaald. Deze marktbepaling heeft voornamelijk tot doel de concurrentiedruk waaraan ondernemingen blootstaan op systematische wijze vast te stellen. Hierbij kan de bekendmaking van de Commissie inzake de bepaling van de relevante markt voor het gemeenschappelijke mededingingsrecht (17) als leidraad worden gebruikt. Deze leidraad is tevens relevant voor de marktbepaling met betrekking tot zeevervoerdiensten. |
| --- | --- |

14.

Om in het kader van de toepassing van artikel 81 van het Verdrag de gevolgen van een overeenkomst voor de mededinging te onderzoeken, moet(en) de relevante product- en geografische markt(en) worden bepaald. Deze marktbepaling heeft voornamelijk tot doel de concurrentiedruk waaraan ondernemingen blootstaan op systematische wijze vast te stellen. Hierbij kan de bekendmaking van de Commissie inzake de bepaling van de relevante markt voor het gemeenschappelijke mededingingsrecht (17) als leidraad worden gebruikt. Deze leidraad is tevens relevant voor de marktbepaling met betrekking tot zeevervoerdiensten.

| 15. | De relevante productmarkt omvat alle producten en/of diensten die op grond van hun kenmerken, hun prijzen en het gebruik waarvoor zij zijn bestemd, door de consument als onderling verwisselbaar of substitueerbaar worden beschouwd (18). De relevante geografische markt is het gebied waarbinnen de betrokken ondernemingen een rol spelen in de vraag naar en het aanbod van goederen of diensten, waarbinnen de concurrentievoorwaarden voldoende homogeen zijn en dat van de aangrenzende gebieden kan worden onderscheiden doordat daar duidelijk afwijkende concurrentievoorwaarden heersen (19). Ondernemingen kunnen geen aanzienlijke invloed uitoefenen op de geldende verkoopvoorwaarden, zoals de prijzen, wanneer de afnemers op korte termijn, zonder aanzienlijke extra kosten of risico's, kunnen overschakelen op andere dienstverleners in antwoord op geringe, duurzame wijzigingen van de relatieve prijzen (20). |
| --- | --- |

15.

De relevante productmarkt omvat alle producten en/of diensten die op grond van hun kenmerken, hun prijzen en het gebruik waarvoor zij zijn bestemd, door de consument als onderling verwisselbaar of substitueerbaar worden beschouwd (18). De relevante geografische markt is het gebied waarbinnen de betrokken ondernemingen een rol spelen in de vraag naar en het aanbod van goederen of diensten, waarbinnen de concurrentievoorwaarden voldoende homogeen zijn en dat van de aangrenzende gebieden kan worden onderscheiden doordat daar duidelijk afwijkende concurrentievoorwaarden heersen (19). Ondernemingen kunnen geen aanzienlijke invloed uitoefenen op de geldende verkoopvoorwaarden, zoals de prijzen, wanneer de afnemers op korte termijn, zonder aanzienlijke extra kosten of risico's, kunnen overschakelen op andere dienstverleners in antwoord op geringe, duurzame wijzigingen van de relatieve prijzen (20).

2.3.1.   Lijnvaart

| 16. | De containerlijnvaart is in verscheidene Commissiebeschikkingen en arresten aangemerkt als de relevante productmarkt voor de lijnvaart (21). Andere vervoerwijzen zijn niet bij dezelfde dienstenmarkt ondergebracht, hoewel deze diensten in zeer beperkte mate onderling verwisselbaar kunnen zijn, omdat voor een aanzienlijk gedeelte van de met containers vervoerde goederen niet gemakkelijk kan worden overgeschakeld op andere vervoerwijzen, zoals luchtvervoer (22). |
| --- | --- |

16.

De containerlijnvaart is in verscheidene Commissiebeschikkingen en arresten aangemerkt als de relevante productmarkt voor de lijnvaart (21). Andere vervoerwijzen zijn niet bij dezelfde dienstenmarkt ondergebracht, hoewel deze diensten in zeer beperkte mate onderling verwisselbaar kunnen zijn, omdat voor een aanzienlijk gedeelte van de met containers vervoerde goederen niet gemakkelijk kan worden overgeschakeld op andere vervoerwijzen, zoals luchtvervoer (22).

| 17. | Het kan onder bepaalde omstandigheden passend zijn een engere productmarkt af te bakenen die beperkt is tot een speciaal soort product dat over zee wordt vervoerd. Zo zou bijvoorbeeld de markt voor het vervoer van bederfelijke goederen uitsluitend koelcontainers of ook conventionele koelschepen kunnen omvatten (23). Hoewel er in uitzonderlijke omstandigheden enige substitutie tussen het traditionele bulkvervoer en containervervoer kan plaatsvinden (24) lijkt er geen sprake te zijn van een duurzame vervanging van containervervoer door bulkvervoer. Voor verreweg de meeste soorten goederen en voor de overgrote meerderheid van de gebruikers van de containerlijnvaart is de traditionele lijnvaart („break bulk”) geen redelijk alternatief voor containervervoer (25). Wanneer goederen eenmaal regelmatig worden gecontaineriseerd is het onwaarschijnlijk dat deze nog in een andere vorm worden vervoerd (26). In de gecontaineriseerde lijnvaart is derhalve voornamelijk sprake van eenzijdige substitueerbaarheid (27). |
| --- | --- |

17.

Het kan onder bepaalde omstandigheden passend zijn een engere productmarkt af te bakenen die beperkt is tot een speciaal soort product dat over zee wordt vervoerd. Zo zou bijvoorbeeld de markt voor het vervoer van bederfelijke goederen uitsluitend koelcontainers of ook conventionele koelschepen kunnen omvatten (23). Hoewel er in uitzonderlijke omstandigheden enige substitutie tussen het traditionele bulkvervoer en containervervoer kan plaatsvinden (24) lijkt er geen sprake te zijn van een duurzame vervanging van containervervoer door bulkvervoer. Voor verreweg de meeste soorten goederen en voor de overgrote meerderheid van de gebruikers van de containerlijnvaart is de traditionele lijnvaart („break bulk”) geen redelijk alternatief voor containervervoer (25). Wanneer goederen eenmaal regelmatig worden gecontaineriseerd is het onwaarschijnlijk dat deze nog in een andere vorm worden vervoerd (26). In de gecontaineriseerde lijnvaart is derhalve voornamelijk sprake van eenzijdige substitueerbaarheid (27).

| 18. | De relevante geografische markt is het gebied waar de diensten worden aangeboden, meestal een aantal havens waartussen de diensten worden verricht (28). Wat het Europese deel van de dienst betreft is de geografische markt tot dusverre aangeduid als een aantal Noord-Europese en/of Middellandse-Zeehavens. Aangezien lijnvaartdiensten vanuit Middellandse-Zeehavens slechts zeer beperkt substitueerbaar zijn met soortgelijke diensten die vanuit Noord-Europese havens worden aangeboden, worden deze markten als afzonderlijke markten beschouwd (29). |
| --- | --- |

18.

De relevante geografische markt is het gebied waar de diensten worden aangeboden, meestal een aantal havens waartussen de diensten worden verricht (28). Wat het Europese deel van de dienst betreft is de geografische markt tot dusverre aangeduid als een aantal Noord-Europese en/of Middellandse-Zeehavens. Aangezien lijnvaartdiensten vanuit Middellandse-Zeehavens slechts zeer beperkt substitueerbaar zijn met soortgelijke diensten die vanuit Noord-Europese havens worden aangeboden, worden deze markten als afzonderlijke markten beschouwd (29).

2.3.2.   Wilde vaart

| 19. | De Commissie heeft artikel 81 van het Verdrag tot dusverre nog niet op de wilde vaart toegepast. Ondernemingen kunnen bij hun onderzoek de volgende punten in overweging nemen in zoverre deze betrekking hebben op de door hen aangeboden wildevaartdiensten. |
| --- | --- |

19.

De Commissie heeft artikel 81 van het Verdrag tot dusverre nog niet op de wilde vaart toegepast. Ondernemingen kunnen bij hun onderzoek de volgende punten in overweging nemen in zoverre deze betrekking hebben op de door hen aangeboden wildevaartdiensten.

Elementen waarmee rekening dient te worden gehouden bij de bepaling van de relevante productmarkt aan de vraagzijde (substitueerbaarheid van de vraag)

| 20. | Voor het bepalen van de relevante dienstenmarkten in de sector van de wilde vaart vormen de „voornaamste voorwaarden” van de individuele transportaanvraag een geschikt uitgangspunt, omdat zij doorgaans de belangrijkste elementen (30) van de desbetreffende vraag naar vervoer bevatten. Afhankelijk van de bijzondere behoeften van de vervoergebruiker zullen deze voornaamste voorwaarden uit onderhandelbare en niet-onderhandelbare elementen bestaan. Een onderhandelbaar element van de voornaamste voorwaarden, zoals het soort schip of de grootte ervan, kan er bijvoorbeeld op duiden dat de relevante markt met betrekking tot dit specifieke element ruimer is dan in de oorspronkelijke transportaanvraag is aangegeven. |
| --- | --- |

20.

Voor het bepalen van de relevante dienstenmarkten in de sector van de wilde vaart vormen de „voornaamste voorwaarden” van de individuele transportaanvraag een geschikt uitgangspunt, omdat zij doorgaans de belangrijkste elementen (30) van de desbetreffende vraag naar vervoer bevatten. Afhankelijk van de bijzondere behoeften van de vervoergebruiker zullen deze voornaamste voorwaarden uit onderhandelbare en niet-onderhandelbare elementen bestaan. Een onderhandelbaar element van de voornaamste voorwaarden, zoals het soort schip of de grootte ervan, kan er bijvoorbeeld op duiden dat de relevante markt met betrekking tot dit specifieke element ruimer is dan in de oorspronkelijke transportaanvraag is aangegeven.

| 21. | De aard van de dienstverrichting in de wilde vaart kan uiteenlopen, en er is een grote verscheidenheid aan vervoerovereenkomsten. Het kan derhalve noodzakelijk zijn om na te gaan of de diensten die worden verricht op basis van tijdcharter-, reischarter- en bevrachtingsovereenkomsten door de vraagzijde als substitueerbaar worden beschouwd. Is dit het geval, dan behoren zij wellicht tot dezelfde relevante markt. |
| --- | --- |

21.

De aard van de dienstverrichting in de wilde vaart kan uiteenlopen, en er is een grote verscheidenheid aan vervoerovereenkomsten. Het kan derhalve noodzakelijk zijn om na te gaan of de diensten die worden verricht op basis van tijdcharter-, reischarter- en bevrachtingsovereenkomsten door de vraagzijde als substitueerbaar worden beschouwd. Is dit het geval, dan behoren zij wellicht tot dezelfde relevante markt.

Elementen waarmee rekening dient te worden gehouden bij de bepaling van de relevante productmarkt aan de aanbodzijde (substitueerbaarheid van het aanbod)

| 22. | De fysieke en technische omstandigheden van de te vervoeren goederen en het type schip vormen de eerste aanwijzingen met betrekking tot de relevante markt aan de aanbodzijde (31). Indien schepen tegen geringe kosten en in korte tijd kunnen worden aangepast om verschillende goederen te vervoeren (32) kunnen de aanbieders van wildevaartdiensten op het vlak van het vervoer van verschillende soorten goederen concurreren. In dat geval omvat de relevante markt meer dan één soort goederen. |
| --- | --- |

22.

De fysieke en technische omstandigheden van de te vervoeren goederen en het type schip vormen de eerste aanwijzingen met betrekking tot de relevante markt aan de aanbodzijde (31). Indien schepen tegen geringe kosten en in korte tijd kunnen worden aangepast om verschillende goederen te vervoeren (32) kunnen de aanbieders van wildevaartdiensten op het vlak van het vervoer van verschillende soorten goederen concurreren. In dat geval omvat de relevante markt meer dan één soort goederen.

| 23. | Er zijn echter bepaalde soorten schepen die technisch zijn aangepast en/of speciaal zijn gebouwd om gespecialiseerde vervoerdiensten te verrichten. Hoewel deze gespecialiseerde schepen ook andere soorten goederen kunnen vervoeren, hebben zij over het algemeen met een concurrentienadeel. De mogelijkheid van de aanbieders van gespecialiseerde diensten om op andere markten te concurreren is derhalve wellicht beperkt. |
| --- | --- |

23.

Er zijn echter bepaalde soorten schepen die technisch zijn aangepast en/of speciaal zijn gebouwd om gespecialiseerde vervoerdiensten te verrichten. Hoewel deze gespecialiseerde schepen ook andere soorten goederen kunnen vervoeren, hebben zij over het algemeen met een concurrentienadeel. De mogelijkheid van de aanbieders van gespecialiseerde diensten om op andere markten te concurreren is derhalve wellicht beperkt.

| 24. | Scheepstypen worden over het algemeen onderverdeeld in een aantal standaardmaten (33). Gezien de aanzienlijke schaalvoordelen zal een dienst waarbij het ladingvolume en de scheepsgrootte slecht op elkaar zijn afgestemd onder normale marktvoorwaarden niet tegen een concurrerend vrachttarief kunnen worden aangeboden. Bovendien kan de substitueerbaarheid van scheepsgrootten worden begrensd door beperkingen met betrekking tot de diepgang in havens en kanalen. Over het algemeen dient de substitueerbaarheid van schepen van verschillende grootte daarom te worden onderzocht om na te gaan of elke scheepsgrootte een afzonderlijke relevante markt vormt. |
| --- | --- |

24.

Scheepstypen worden over het algemeen onderverdeeld in een aantal standaardmaten (33). Gezien de aanzienlijke schaalvoordelen zal een dienst waarbij het ladingvolume en de scheepsgrootte slecht op elkaar zijn afgestemd onder normale marktvoorwaarden niet tegen een concurrerend vrachttarief kunnen worden aangeboden. Bovendien kan de substitueerbaarheid van scheepsgrootten worden begrensd door beperkingen met betrekking tot de diepgang in havens en kanalen. Over het algemeen dient de substitueerbaarheid van schepen van verschillende grootte daarom te worden onderzocht om na te gaan of elke scheepsgrootte een afzonderlijke relevante markt vormt.

| 25. | Verder zou moeten worden onderzocht in hoeverre er in deze sector substitutieketens bestaan tussen scheepsgrootten. In sommige markten van deze vorm van zeevervoer zijn scheepsgrootten aan de uiteinden van de markt niet rechtstreeks substitueerbaar. Toch kan de prijszetting aan deze uiteinden door substitutieketen-effecten worden beperkt, zodat een ruimere markt moet worden afgebakend. |
| --- | --- |

25.

Verder zou moeten worden onderzocht in hoeverre er in deze sector substitutieketens bestaan tussen scheepsgrootten. In sommige markten van deze vorm van zeevervoer zijn scheepsgrootten aan de uiteinden van de markt niet rechtstreeks substitueerbaar. Toch kan de prijszetting aan deze uiteinden door substitutieketen-effecten worden beperkt, zodat een ruimere markt moet worden afgebakend.

| 26. | Op bepaalde markten voor de wilde vaart dient te worden nagegaan of schepen als „captive” capaciteit moeten worden beschouwd en als zodanig bij de beoordeling van de relevante markt niet in aanmerking moeten worden genomen. |
| --- | --- |

26.

Op bepaalde markten voor de wilde vaart dient te worden nagegaan of schepen als „captive” capaciteit moeten worden beschouwd en als zodanig bij de beoordeling van de relevante markt niet in aanmerking moeten worden genomen.

| 27. | Verder kan de substitueerbaarheid aan aanbod- en vraagzijde door bijkomende factoren worden beïnvloed, zoals de betrouwbaarheid van de dienstverlener en veiligheids- en wettelijke vereisten, zoals bijvoorbeeld de verplichte dubbele romp voor tankers in de wateren van de Gemeenschap. |
| --- | --- |

27.

Verder kan de substitueerbaarheid aan aanbod- en vraagzijde door bijkomende factoren worden beïnvloed, zoals de betrouwbaarheid van de dienstverlener en veiligheids- en wettelijke vereisten, zoals bijvoorbeeld de verplichte dubbele romp voor tankers in de wateren van de Gemeenschap.

Geografische dimensie

| 28. | Vervoersvoorwaarden bevatten gewoonlijk geografische elementen zoals de havens of regio's waar de goederen worden geladen en gelost. Deze havens vormen een eerste indicatie voor de bepaling van de relevante geografische markt aan de vraagzijde. |
| --- | --- |

28.

Vervoersvoorwaarden bevatten gewoonlijk geografische elementen zoals de havens of regio's waar de goederen worden geladen en gelost. Deze havens vormen een eerste indicatie voor de bepaling van de relevante geografische markt aan de vraagzijde.

| 29. | Bij de wilde vaart zijn havens meestal substitueerbaar wat de aanbodzijde betreft, omdat de aangeboden diensten niet volgens een dienstregeling worden verricht doch slechts beantwoorden aan een welbepaalde vraag. De substitueerbaarheid van havens kan wel worden verminderd door beperkingen ten aanzien van de mobiliteit van schepen zoals terminalbeperkingen en beperkingen inzake de diepgang dan wel milieunormen voor bijzondere scheepstypen in bepaalde havens of regio's. |
| --- | --- |

29.

Bij de wilde vaart zijn havens meestal substitueerbaar wat de aanbodzijde betreft, omdat de aangeboden diensten niet volgens een dienstregeling worden verricht doch slechts beantwoorden aan een welbepaalde vraag. De substitueerbaarheid van havens kan wel worden verminderd door beperkingen ten aanzien van de mobiliteit van schepen zoals terminalbeperkingen en beperkingen inzake de diepgang dan wel milieunormen voor bijzondere scheepstypen in bepaalde havens of regio's.

| 30. | Bij de bepaling van de relevante geografische markten zou rekening moeten worden gehouden met een nieuwe indeling van schepen, ballastreizen en onevenwichtigheden in de handel. Zo kunnen bepaalde geografische markten op directionele basis worden bepaald of tijdelijk van aard zijn, bijvoorbeeld wanneer de vraag naar het vervoer van bepaalde goederen door klimaatomstandigheden of oogstperioden wordt beïnvloed. |
| --- | --- |

30.

Bij de bepaling van de relevante geografische markten zou rekening moeten worden gehouden met een nieuwe indeling van schepen, ballastreizen en onevenwichtigheden in de handel. Zo kunnen bepaalde geografische markten op directionele basis worden bepaald of tijdelijk van aard zijn, bijvoorbeeld wanneer de vraag naar het vervoer van bepaalde goederen door klimaatomstandigheden of oogstperioden wordt beïnvloed.

2.4.   Berekening van marktaandeel

| 31. | Wat de lijnvaart betreft is in verscheidene Commissiebeschikkingen en arresten bepaald dat volume- en/of capaciteitsgegevens de basis vormen voor de berekening van marktaandelen (34). |
| --- | --- |

31.

Wat de lijnvaart betreft is in verscheidene Commissiebeschikkingen en arresten bepaald dat volume- en/of capaciteitsgegevens de basis vormen voor de berekening van marktaandelen (34).

| 32. | Op de markten voor de wilde vaart concurreren de dienstaanbieders met elkaar om vervoersovereenkomsten — met andere woorden, zij verkopen reizen. Afhankelijk van de specifieke diensten die zij verrichten kunnen de aanbieders hun marktaandelen per jaar (35) op basis van verschillende gegevens berekenen, zoals bijvoorbeeld:






  a) | het aantal reizen; |
| --- | --- | --- |

32.

Op de markten voor de wilde vaart concurreren de dienstaanbieders met elkaar om vervoersovereenkomsten — met andere woorden, zij verkopen reizen. Afhankelijk van de specifieke diensten die zij verrichten kunnen de aanbieders hun marktaandelen per jaar (35) op basis van verschillende gegevens berekenen, zoals bijvoorbeeld:

a)

het aantal reizen;

| b) | het aandeel van de partijen in volume of waarde van het totale vervoer van specifieke goederen; |
| --- | --- |

b)

het aandeel van de partijen in volume of waarde van het totale vervoer van specifieke goederen;

| c) | het aandeel van de partijen van de markt voor tijdcharterovereenkomsten; |
| --- | --- |

c)

het aandeel van de partijen van de markt voor tijdcharterovereenkomsten;

| d) | gegevens met betrekking tot de contractonderhandelingen van de partijen; |
| --- | --- |

d)

gegevens met betrekking tot de contractonderhandelingen van de partijen;

| e) | de capaciteitsaandelen van de partijen in de desbetreffende vloot (per scheepstype en -grootte) (36). |
| --- | --- |

e)

de capaciteitsaandelen van de partijen in de desbetreffende vloot (per scheepstype en -grootte) (36).

3.   Horizontale overeenkomsten in de zeevervoersector

| 33. | Samenwerkingsovereenkomsten komen op de zeevervoermarkten veel voor. Aangezien deze overeenkomsten kunnen worden afgesloten door daadwerkelijke of potentiële concurrenten en de mededingingsparameters ongunstig kunnen beïnvloeden moeten de ondernemingen er nauwlettend op toezien dat de mededingingsregels in acht worden genomen. Op dienstenmarkten, zoals het zeevervoer, zijn de volgende elementen van bijzonder groot belang voor de beoordeling van de gevolgen van een overeenkomst voor de relevante markt: prijzen, kosten, kwaliteit, frequentie en differentiatie van de verrichte dienst, innovatie, marketing en verkoop van de dienst. |
| --- | --- |

33.

Samenwerkingsovereenkomsten komen op de zeevervoermarkten veel voor. Aangezien deze overeenkomsten kunnen worden afgesloten door daadwerkelijke of potentiële concurrenten en de mededingingsparameters ongunstig kunnen beïnvloeden moeten de ondernemingen er nauwlettend op toezien dat de mededingingsregels in acht worden genomen. Op dienstenmarkten, zoals het zeevervoer, zijn de volgende elementen van bijzonder groot belang voor de beoordeling van de gevolgen van een overeenkomst voor de relevante markt: prijzen, kosten, kwaliteit, frequentie en differentiatie van de verrichte dienst, innovatie, marketing en verkoop van de dienst.

| 34. | Er zijn drie soorten overeenkomsten die van bijzonder belang zijn voor de diensten waarop de onderhavige richtsnoeren betrekking hebben: technische overeenkomsten, de uitwisseling van informatie en poolovereenkomsten. |
| --- | --- |

34.

Er zijn drie soorten overeenkomsten die van bijzonder belang zijn voor de diensten waarop de onderhavige richtsnoeren betrekking hebben: technische overeenkomsten, de uitwisseling van informatie en poolovereenkomsten.

3.1.   Technische overeenkomsten

| 35. | Bepaalde soorten technische overeenkomsten vallen mogelijk niet onder het verbod van artikel 81 van het Verdrag omdat zij de mededinging niet beperken. Dit geldt bijvoorbeeld voor horizontale overeenkomsten die uitsluitend ten doel en tot gevolg hebben dat technische verbeteringen worden aangebracht of technische samenwerking tot stand komt. Overeenkomsten inzake de tenuitvoerlegging van milieuregelgeving kunnen eveneens tot deze categorie worden gerekend. Overeenkomsten tussen concurrenten op het gebied van prijzen, capaciteit, of andere mededingingsparameters vallen in principe niet in deze categorie (37). |
| --- | --- |

35.

Bepaalde soorten technische overeenkomsten vallen mogelijk niet onder het verbod van artikel 81 van het Verdrag omdat zij de mededinging niet beperken. Dit geldt bijvoorbeeld voor horizontale overeenkomsten die uitsluitend ten doel en tot gevolg hebben dat technische verbeteringen worden aangebracht of technische samenwerking tot stand komt. Overeenkomsten inzake de tenuitvoerlegging van milieuregelgeving kunnen eveneens tot deze categorie worden gerekend. Overeenkomsten tussen concurrenten op het gebied van prijzen, capaciteit, of andere mededingingsparameters vallen in principe niet in deze categorie (37).

3.2.   Uitwisseling van informatie tussen concurrenten in de lijnvaart

| 36. | Een informatie-uitwisselingssysteem houdt in dat er een regeling is getroffen op basis waarvan ondernemingen onderling informatie uitwisselen of deze informatie verstrekken aan een gemeenschappelijke instantie die belast is met de centralisering, verzameling en verwerking van deze gegevens voordat zij in de overeengekomen vorm en met de afgesproken frequentie weer aan de deelnemers worden toegezonden. |
| --- | --- |

36.

Een informatie-uitwisselingssysteem houdt in dat er een regeling is getroffen op basis waarvan ondernemingen onderling informatie uitwisselen of deze informatie verstrekken aan een gemeenschappelijke instantie die belast is met de centralisering, verzameling en verwerking van deze gegevens voordat zij in de overeengekomen vorm en met de afgesproken frequentie weer aan de deelnemers worden toegezonden.

| 37. | Het is in vele sectoren gebruikelijk dat geaggregeerde statistische gegevens en algemene marktinformatie voor de gehele sector worden verzameld, uitgewisseld en gepubliceerd. De publicatie van marktinformatie is een goed middel om de markttransparantie en de kennis van de klanten te vergroten, en kan daardoor efficiëntieverbeteringen tot stand brengen. De uitwisseling van commercieel gevoelige en geïndividualiseerde marktgegevens kan echter onder bepaalde voorwaarden in strijd zijn met artikel 81 van het Verdrag. De onderhavige richtsnoeren zijn bedoeld om de aanbieders van lijnvaartdiensten te helpen bepalen wanneer een dergelijke informatie-uitwisseling in strijd is met de mededingingsregels. |
| --- | --- |

37.

Het is in vele sectoren gebruikelijk dat geaggregeerde statistische gegevens en algemene marktinformatie voor de gehele sector worden verzameld, uitgewisseld en gepubliceerd. De publicatie van marktinformatie is een goed middel om de markttransparantie en de kennis van de klanten te vergroten, en kan daardoor efficiëntieverbeteringen tot stand brengen. De uitwisseling van commercieel gevoelige en geïndividualiseerde marktgegevens kan echter onder bepaalde voorwaarden in strijd zijn met artikel 81 van het Verdrag. De onderhavige richtsnoeren zijn bedoeld om de aanbieders van lijnvaartdiensten te helpen bepalen wanneer een dergelijke informatie-uitwisseling in strijd is met de mededingingsregels.

| 38. | In de lijnvaartsector is de uitwisseling van informatie tussen lijnvaartondernemingen die deel uitmaken van consortia welke anders onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag zouden vallen, toegestaan voor zover deze uitwisseling een aanvulling vormt op en noodzakelijk is voor de gemeenschappelijke exploitatie van vervoerdiensten en andere vormen van samenwerking die onder de groepsvrijstelling van Verordening (EG) nr. 823/2000 van de Commissie (38) vallen of, ongeacht en buiten de werkingssfeer van de groepsvrijstelling om, indien en voorzover zij individueel kunnen worden gerechtvaardigd op basis van artikel 81 van het Verdrag. |
| --- | --- |

38.

In de lijnvaartsector is de uitwisseling van informatie tussen lijnvaartondernemingen die deel uitmaken van consortia welke anders onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag zouden vallen, toegestaan voor zover deze uitwisseling een aanvulling vormt op en noodzakelijk is voor de gemeenschappelijke exploitatie van vervoerdiensten en andere vormen van samenwerking die onder de groepsvrijstelling van Verordening (EG) nr. 823/2000 van de Commissie (38) vallen of, ongeacht en buiten de werkingssfeer van de groepsvrijstelling om, indien en voorzover zij individueel kunnen worden gerechtvaardigd op basis van artikel 81 van het Verdrag.

3.2.1.   Algemeen

| 39. | Bij de beoordeling van informatie-uitwisselingssystemen op grond van het mededingingsrecht van de EG moeten de volgende zaken worden onderscheiden. |
| --- | --- |

39.

Bij de beoordeling van informatie-uitwisselingssystemen op grond van het mededingingsrecht van de EG moeten de volgende zaken worden onderscheiden.

| 40. | De uitwisseling van informatie kan een middel zijn om een mededingingsbeperkende gedraging, zoals het toezicht op de naleving van een kartel, gemakkelijker ten uitvoer te kunnen leggen. Wanneer uitwisseling van informatie verbonden is met een mededingingsbeperkende gedraging, moet de beoordeling ervan vergezeld gaan van een beoordeling van die gedraging. De onderhavige richtsnoeren hebben geen betrekking op dergelijke gevallen van informatie-uitwisseling |
| --- | --- |

40.

De uitwisseling van informatie kan een middel zijn om een mededingingsbeperkende gedraging, zoals het toezicht op de naleving van een kartel, gemakkelijker ten uitvoer te kunnen leggen. Wanneer uitwisseling van informatie verbonden is met een mededingingsbeperkende gedraging, moet de beoordeling ervan vergezeld gaan van een beoordeling van die gedraging. De onderhavige richtsnoeren hebben geen betrekking op dergelijke gevallen van informatie-uitwisseling

| 41. | De uitwisseling van informatie als zodanig kan echter een inbreuk op artikel 81 van het Verdrag vormen. Deze situatie doet zich voor wanneer de uitwisseling van informatie de onzekerheid over de werking van de betrokken markt vermindert of wegneemt en derhalve de mededinging tussen de ondernemingen beperkt (39). |
| --- | --- |

41.

De uitwisseling van informatie als zodanig kan echter een inbreuk op artikel 81 van het Verdrag vormen. Deze situatie doet zich voor wanneer de uitwisseling van informatie de onzekerheid over de werking van de betrokken markt vermindert of wegneemt en derhalve de mededinging tussen de ondernemingen beperkt (39).

| 42. | Op een markt met daadwerkelijke concurrentie zal de transparantie tussen de marktdeelnemers in beginsel de concurrentie tussen de aanbieders verscherpen (40). Bovendien is het vaste rechtspraak dat artikel 81 van het Verdrag ondernemingen niet belet hun beleid intelligent aan het vastgestelde of te verwachten marktgedrag van de concurrenten aan te passen (41). |
| --- | --- |

42.

Op een markt met daadwerkelijke concurrentie zal de transparantie tussen de marktdeelnemers in beginsel de concurrentie tussen de aanbieders verscherpen (40). Bovendien is het vaste rechtspraak dat artikel 81 van het Verdrag ondernemingen niet belet hun beleid intelligent aan het vastgestelde of te verwachten marktgedrag van de concurrenten aan te passen (41).

| 43. | Iedere marktdeelnemer moet echter zelfstandig bepalen welk beleid hij op de markt wil voeren. Het is ondernemingen derhalve verboden om al dan niet rechtstreeks contact met andere marktdeelnemers te hebben waardoor hetzij het marktgedrag van een concurrent kan worden beïnvloed, hetzij die concurrent kennis kan krijgen van het (voorgenomen) marktgedrag, wanneer dat contact ten doel of tot gevolg heeft dat er mededingingsvoorwaarden ontstaan die, gelet op de aard van de producten of verleende diensten, de grootte en het aantal van de ondernemingen en de omvang van de betrokken markt, niet met de normale voorwaarden van die markt overeenkomen (42). |
| --- | --- |

43.

Iedere marktdeelnemer moet echter zelfstandig bepalen welk beleid hij op de markt wil voeren. Het is ondernemingen derhalve verboden om al dan niet rechtstreeks contact met andere marktdeelnemers te hebben waardoor hetzij het marktgedrag van een concurrent kan worden beïnvloed, hetzij die concurrent kennis kan krijgen van het (voorgenomen) marktgedrag, wanneer dat contact ten doel of tot gevolg heeft dat er mededingingsvoorwaarden ontstaan die, gelet op de aard van de producten of verleende diensten, de grootte en het aantal van de ondernemingen en de omvang van de betrokken markt, niet met de normale voorwaarden van die markt overeenkomen (42).

| 44. | De jurisprudentie van de Europese gerechtelijke instanties biedt een algemene leidraad bij het onderzoek van de vermoedelijke gevolgen van de uitwisseling van informatie. Het Gerecht heeft geoordeeld dat, op een oligopolistische markt met een hoge concentratiegraad waar de concurrentie derhalve al zeer gering en de uitwisseling van informatie gemakkelijk is, de nog resterende concurrentie tussen de marktdeelnemers nog aanmerkelijk kan worden verminderd door de nauwkeurige en met korte intervallen verstrekte informatie tussen de grootste concurrenten, met uitsluiting van andere aanbieders en van de consumenten. In dergelijke gevallen heeft de regelmatige en frequente uitwisseling van informatie betreffende de werking van de markt immers tot gevolg, dat alle concurrenten op geregelde tijdstippen kennis krijgen van de marktpositie en de marketingstrategie van hun concurrenten (43). Het Gerecht heeft tevens geoordeeld dat een systeem voor de uitwisseling van informatie een inbreuk op de mededingingsregels kan vormen, ook wanneer de markt geen hoge concentratiegraad heeft, indien er sprake is van een aantasting van de beslissingsvrijheid van de onderneming als gevolg van de druk die in daaropvolgende besprekingen met concurrenten wordt uitgeoefend (44). Daarentegen heeft het Hof van Justitie geoordeeld dat een stelsel van prijsopgaven op kwartaalbasis geen inbreuk vormt op artikel 81, lid 1, van het Verdrag zolang de onzekerheid van de afzonderlijke ondernemingen over het toekomstig gedrag van hun concurrenten niet wordt verminderd (45). |
| --- | --- |

44.

De jurisprudentie van de Europese gerechtelijke instanties biedt een algemene leidraad bij het onderzoek van de vermoedelijke gevolgen van de uitwisseling van informatie. Het Gerecht heeft geoordeeld dat, op een oligopolistische markt met een hoge concentratiegraad waar de concurrentie derhalve al zeer gering en de uitwisseling van informatie gemakkelijk is, de nog resterende concurrentie tussen de marktdeelnemers nog aanmerkelijk kan worden verminderd door de nauwkeurige en met korte intervallen verstrekte informatie tussen de grootste concurrenten, met uitsluiting van andere aanbieders en van de consumenten. In dergelijke gevallen heeft de regelmatige en frequente uitwisseling van informatie betreffende de werking van de markt immers tot gevolg, dat alle concurrenten op geregelde tijdstippen kennis krijgen van de marktpositie en de marketingstrategie van hun concurrenten (43). Het Gerecht heeft tevens geoordeeld dat een systeem voor de uitwisseling van informatie een inbreuk op de mededingingsregels kan vormen, ook wanneer de markt geen hoge concentratiegraad heeft, indien er sprake is van een aantasting van de beslissingsvrijheid van de onderneming als gevolg van de druk die in daaropvolgende besprekingen met concurrenten wordt uitgeoefend (44). Daarentegen heeft het Hof van Justitie geoordeeld dat een stelsel van prijsopgaven op kwartaalbasis geen inbreuk vormt op artikel 81, lid 1, van het Verdrag zolang de onzekerheid van de afzonderlijke ondernemingen over het toekomstig gedrag van hun concurrenten niet wordt verminderd (45).

| 45. | Hieruit blijkt dat de feitelijke of potentiële gevolgen van de uitwisseling van informatie per geval moeten worden onderzocht omdat de resultaten van de beoordeling afhangen van een combinatie van factoren die voor elk geval specifiek is. De structuur van de markt waar de informatie-uitwisseling plaatsvindt en de kenmerken van de informatie-uitwisseling zijn twee essentiële elementen die door de Commissie worden onderzocht wanneer zij een geval van informatie-uitwisseling beoordeelt. De beoordeling moet tevens de potentiële gevolgen van de uitwisseling van informatie voor de markt in aanmerking nemen in vergelijking met de mededingingssituatie die zou bestaan zonder de uitwisselingsovereenkomst (46). Om binnen de werkingssfeer van artikel 81, lid 1, van het Verdrag te vallen, moet de uitwisseling van informatie de mededingingsparameters merkbaar ongunstig beïnvloeden (47). |
| --- | --- |

45.

Hieruit blijkt dat de feitelijke of potentiële gevolgen van de uitwisseling van informatie per geval moeten worden onderzocht omdat de resultaten van de beoordeling afhangen van een combinatie van factoren die voor elk geval specifiek is. De structuur van de markt waar de informatie-uitwisseling plaatsvindt en de kenmerken van de informatie-uitwisseling zijn twee essentiële elementen die door de Commissie worden onderzocht wanneer zij een geval van informatie-uitwisseling beoordeelt. De beoordeling moet tevens de potentiële gevolgen van de uitwisseling van informatie voor de markt in aanmerking nemen in vergelijking met de mededingingssituatie die zou bestaan zonder de uitwisselingsovereenkomst (46). Om binnen de werkingssfeer van artikel 81, lid 1, van het Verdrag te vallen, moet de uitwisseling van informatie de mededingingsparameters merkbaar ongunstig beïnvloeden (47).

| 46. | De onderstaande aanwijzingen hebben betrekking op de analyse van een mededingingsbeperking in de zin van artikel 81, lid 1, van het Verdrag. Aanwijzingen inzake de toepassing van artikel 81, lid 3, van het Verdrag zijn te vinden in de algemene bekendmaking over dit onderwerp (48). |
| --- | --- |

46.

De onderstaande aanwijzingen hebben betrekking op de analyse van een mededingingsbeperking in de zin van artikel 81, lid 1, van het Verdrag. Aanwijzingen inzake de toepassing van artikel 81, lid 3, van het Verdrag zijn te vinden in de algemene bekendmaking over dit onderwerp (48).

3.2.2.   Marktstructuur

| 47. | De concentratiegraad en de structuur van aanbod en vraag op een bepaalde markt zijn van cruciaal belang om te kunnen beoordelen of een uitwisseling van informatie in het toepassingsgebied van artikel 81, lid 1, van het Verdrag valt (49). |
| --- | --- |

47.

De concentratiegraad en de structuur van aanbod en vraag op een bepaalde markt zijn van cruciaal belang om te kunnen beoordelen of een uitwisseling van informatie in het toepassingsgebied van artikel 81, lid 1, van het Verdrag valt (49).

| 48. | De concentratiegraad is met name relevant omdat zich in sterk geconcentreerde markten (50) wellicht eerder beperkende gevolgen zullen voordoen, en deze beperkende gevolgen waarschijnlijk een duurzamer karakter zullen hebben, dan in minder geconcentreerde markten. Een grotere transparantie in een geconcentreerde markt kan de onderlinge afhankelijkheid van ondernemingen vergroten en de intensiteit van de mededinging aantasten (51). |
| --- | --- |

48.

De concentratiegraad is met name relevant omdat zich in sterk geconcentreerde markten (50) wellicht eerder beperkende gevolgen zullen voordoen, en deze beperkende gevolgen waarschijnlijk een duurzamer karakter zullen hebben, dan in minder geconcentreerde markten. Een grotere transparantie in een geconcentreerde markt kan de onderlinge afhankelijkheid van ondernemingen vergroten en de intensiteit van de mededinging aantasten (51).

| 49. | De structuur van aanbod en vraag is eveneens belangrijk, met name het aantal concurrerende aanbieders en de symmetrie en stabiliteit van hun marktaandelen, alsmede de aanwezigheid van eventuele structurele banden tussen de concurrenten (52). De Commissie kan daarnaast andere factoren onderzoeken zoals de homogeniteit van de dienstverlening en de algehele transparantie van de markt. |
| --- | --- |

49.

De structuur van aanbod en vraag is eveneens belangrijk, met name het aantal concurrerende aanbieders en de symmetrie en stabiliteit van hun marktaandelen, alsmede de aanwezigheid van eventuele structurele banden tussen de concurrenten (52). De Commissie kan daarnaast andere factoren onderzoeken zoals de homogeniteit van de dienstverlening en de algehele transparantie van de markt.

3.2.3.   Kenmerken van de uitgewisselde informatie

| 50. | De uitwisseling van informatie die reeds openbaar is vormt geen inbreuk op artikel 81, lid 1, van het Verdrag (53). Het is evenwel belangrijk om na te gaan of de uitwisseling van informatie gegevens aan de openbare informatie toevoegt en/of deze combineert met andere gegevens waardoor zij commercieel gevoelig wordt en de uitwisseling ervan mogelijk de mededinging beperkt. |
| --- | --- |

50.

De uitwisseling van informatie die reeds openbaar is vormt geen inbreuk op artikel 81, lid 1, van het Verdrag (53). Het is evenwel belangrijk om na te gaan of de uitwisseling van informatie gegevens aan de openbare informatie toevoegt en/of deze combineert met andere gegevens waardoor zij commercieel gevoelig wordt en de uitwisseling ervan mogelijk de mededinging beperkt.

| 51. | Informatie die niet historisch is en betrekking heeft op mededingingsparameters zoals prijs, capaciteit of kosten, wordt als commercieel gevoelige informatie beschouwd. De uitwisseling van dergelijke gegevens tussen concurrenten valt eerder onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag dan de uitwisseling van informatie die commercieel minder gevoelig is. |
| --- | --- |

51.

Informatie die niet historisch is en betrekking heeft op mededingingsparameters zoals prijs, capaciteit of kosten, wordt als commercieel gevoelige informatie beschouwd. De uitwisseling van dergelijke gegevens tussen concurrenten valt eerder onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag dan de uitwisseling van informatie die commercieel minder gevoelig is.

| 52. | Informatie kan individueel of geaggregeerd zijn. Individuele gegevens hebben betrekking op een bepaalde of identificeerbare onderneming. Geaggregeerde gegevens zijn samengevoegde gegevens van een zodanig groot aantal zelfstandige ondernemingen dat herkenning van individuele gegevens onmogelijk is. De uitwisseling van individuele informatie tussen concurrenten zal eerder onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag vallen (54) wanneer het commercieel gevoelige informatie betreft. De uitwisseling van geaggregeerde informatie valt in principe niet onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag. De Commissie zal in het bijzonder aandacht besteden aan het aggregatieniveau, dat hoog genoeg moet zijn om ervoor te zorgen dat de informatie niet kan worden uitgesplitst waardoor ondernemingen de mededingingsstrategieën van hun concurrenten direct of indirect te weten kunnen komen. |
| --- | --- |

52.

Informatie kan individueel of geaggregeerd zijn. Individuele gegevens hebben betrekking op een bepaalde of identificeerbare onderneming. Geaggregeerde gegevens zijn samengevoegde gegevens van een zodanig groot aantal zelfstandige ondernemingen dat herkenning van individuele gegevens onmogelijk is. De uitwisseling van individuele informatie tussen concurrenten zal eerder onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag vallen (54) wanneer het commercieel gevoelige informatie betreft. De uitwisseling van geaggregeerde informatie valt in principe niet onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag. De Commissie zal in het bijzonder aandacht besteden aan het aggregatieniveau, dat hoog genoeg moet zijn om ervoor te zorgen dat de informatie niet kan worden uitgesplitst waardoor ondernemingen de mededingingsstrategieën van hun concurrenten direct of indirect te weten kunnen komen.

| 53. | De actualiteit van de gegevens en de periode waarop zij betrekking hebben zijn eveneens belangrijke factoren. Gegevens kunnen betrekking hebben op het verleden, het heden of de toekomst. De uitwisseling van historische informatie wordt over het algemeen niet geacht onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag te vallen omdat deze geen werkelijke impact kan hebben op het toekomstig gedrag van de onderneming. In eerdere gevallen beschouwde de Commissie informatie die meer dan een jaar oud was gewoonlijk als historische informatie (55), terwijl gegevens die minder dan een jaar oud waren als recente informatie werden beschouwd (56). Of de informatie historisch dan wel recent is moet met enige flexibiliteit worden beoordeeld, rekening houdende met de mate waarin gegevens op de relevante markt verouderen. Toekomstige gegevens hebben betrekking op de wijze waarop een onderneming denkt dat de markt zich zal ontwikkelen of op de strategie die zij op die markt wenst te volgen. De kans dat de uitwisseling van toekomstige informatie problematisch is, is bijzonder groot, met name wanneer deze betrekking heeft op prijzen of productie. Deze informatie kan de commerciële strategie onthullen die een onderneming voornemens is op de markt te voeren. Daarbij kan de concurrentie tussen de partijen bij de uitwisseling aanzienlijk worden verminderd en de mededinging potentieel worden beperkt. |
| --- | --- |

53.

De actualiteit van de gegevens en de periode waarop zij betrekking hebben zijn eveneens belangrijke factoren. Gegevens kunnen betrekking hebben op het verleden, het heden of de toekomst. De uitwisseling van historische informatie wordt over het algemeen niet geacht onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag te vallen omdat deze geen werkelijke impact kan hebben op het toekomstig gedrag van de onderneming. In eerdere gevallen beschouwde de Commissie informatie die meer dan een jaar oud was gewoonlijk als historische informatie (55), terwijl gegevens die minder dan een jaar oud waren als recente informatie werden beschouwd (56). Of de informatie historisch dan wel recent is moet met enige flexibiliteit worden beoordeeld, rekening houdende met de mate waarin gegevens op de relevante markt verouderen. Toekomstige gegevens hebben betrekking op de wijze waarop een onderneming denkt dat de markt zich zal ontwikkelen of op de strategie die zij op die markt wenst te volgen. De kans dat de uitwisseling van toekomstige informatie problematisch is, is bijzonder groot, met name wanneer deze betrekking heeft op prijzen of productie. Deze informatie kan de commerciële strategie onthullen die een onderneming voornemens is op de markt te voeren. Daarbij kan de concurrentie tussen de partijen bij de uitwisseling aanzienlijk worden verminderd en de mededinging potentieel worden beperkt.

| 54. | De frequentie van de informatie-uitwisseling dient eveneens te worden onderzocht. Hoe vaker gegevens worden uitgewisseld, des te sneller kunnen concurrenten reageren. Vervolgens kunnen gemakkelijker tegenmaatregelen worden genomen wat er uiteindelijk toe leidt dat de prikkel om concurrentie-acties op de markt te ondernemen, afneemt. De zogenaamde verborgen concurrentie kan aldus worden beperkt. |
| --- | --- |

54.

De frequentie van de informatie-uitwisseling dient eveneens te worden onderzocht. Hoe vaker gegevens worden uitgewisseld, des te sneller kunnen concurrenten reageren. Vervolgens kunnen gemakkelijker tegenmaatregelen worden genomen wat er uiteindelijk toe leidt dat de prikkel om concurrentie-acties op de markt te ondernemen, afneemt. De zogenaamde verborgen concurrentie kan aldus worden beperkt.

| 55. | In de lijnvaart bijvoorbeeld is het in de regel niet zeer waarschijnlijk dat de uitwisseling van historische informatie over volumes en capaciteit, ook in niet-geaggregeerde vorm, de mededinging beperkt; of gegevens als historisch kunnen worden beschouwd hangt af van het vermoedelijke effect dat de bekendmaking ervan op de relevante markt zal hebben. Over het algemeen geldt dat geaggregeerde informatie sneller als historisch kan worden aangemerkt dan individuele gegevens. Evenzo is het onwaarschijnlijk dat recente volume- en capaciteitsgegevens de mededinging beperken, zolang die gegevens tot een passend niveau zijn geaggregeerd zodat individuele transacties van verladers of vervoerders noch direct, noch indirect kunnen worden achterhaald. |
| --- | --- |

55.

In de lijnvaart bijvoorbeeld is het in de regel niet zeer waarschijnlijk dat de uitwisseling van historische informatie over volumes en capaciteit, ook in niet-geaggregeerde vorm, de mededinging beperkt; of gegevens als historisch kunnen worden beschouwd hangt af van het vermoedelijke effect dat de bekendmaking ervan op de relevante markt zal hebben. Over het algemeen geldt dat geaggregeerde informatie sneller als historisch kan worden aangemerkt dan individuele gegevens. Evenzo is het onwaarschijnlijk dat recente volume- en capaciteitsgegevens de mededinging beperken, zolang die gegevens tot een passend niveau zijn geaggregeerd zodat individuele transacties van verladers of vervoerders noch direct, noch indirect kunnen worden achterhaald.

| 56. | Omgekeerd dient voorzichtigheid te worden betracht bij het beoordelen van de uitwisseling van capaciteitsprognoses, zelfs in geaggregeerde vorm, die niet op algemeen beschikbare gegevens gebaseerd zijn, vooral wanneer deze uitwisseling op geconcentreerde markten plaatsvindt. Op lijnvaartmarkten is capaciteitsinformatie de belangrijkste parameter om concurrentiegedrag te coördineren, en deze informatie is rechtstreeks van invloed op de prijzen. Geaggregeerde capaciteitsprognoses waarin wordt aangegeven in welke vaargebieden capaciteit zal worden ingezet kunnen concurrentiebeperkend zijn in die zin, dat zij ertoe kunnen leiden dat enkele of alle vervoerders een gemeenschappelijk beleid vaststellen en zij hun diensten aanbieden tegen prijzen die hoger zijn dan concurrerende prijzen. Bovendien bestaat het gevaar dat de gegevens worden uitgesplitst aangezien zij kunnen worden gecombineerd met de individuele opgaven van lijnvaartondernemingen. Hierdoor zouden ondernemingen de marktpositie en -strategieën van concurrenten te weten kunnen komen. |
| --- | --- |

56.

Omgekeerd dient voorzichtigheid te worden betracht bij het beoordelen van de uitwisseling van capaciteitsprognoses, zelfs in geaggregeerde vorm, die niet op algemeen beschikbare gegevens gebaseerd zijn, vooral wanneer deze uitwisseling op geconcentreerde markten plaatsvindt. Op lijnvaartmarkten is capaciteitsinformatie de belangrijkste parameter om concurrentiegedrag te coördineren, en deze informatie is rechtstreeks van invloed op de prijzen. Geaggregeerde capaciteitsprognoses waarin wordt aangegeven in welke vaargebieden capaciteit zal worden ingezet kunnen concurrentiebeperkend zijn in die zin, dat zij ertoe kunnen leiden dat enkele of alle vervoerders een gemeenschappelijk beleid vaststellen en zij hun diensten aanbieden tegen prijzen die hoger zijn dan concurrerende prijzen. Bovendien bestaat het gevaar dat de gegevens worden uitgesplitst aangezien zij kunnen worden gecombineerd met de individuele opgaven van lijnvaartondernemingen. Hierdoor zouden ondernemingen de marktpositie en -strategieën van concurrenten te weten kunnen komen.

| 57. | In de lijnvaart toont een prijsindex de gemiddelde prijsbewegingen voor het vervoer van een zeecontainer. Het is onwaarschijnlijk dat een prijsindex die gebaseerd is op naar behoren geaggregeerde prijsgegevens in strijd is met artikel 81, lid 1, van het Verdrag, mits het aggregatieniveau hoog genoeg is om ervoor te zorgen dat de informatie niet kan worden uitgesplitst waardoor ondernemingen de mededingingsstrategieën van hun concurrenten direct of indirect kunnen achterhalen. Indien een prijsindex tot gevolg heeft dat de onzekerheid van vervoerders ten aanzien van het toekomstige gedrag van concurrenten wordt verminderd, dan zou deze in strijd zijn met artikel 81, lid 1, van het Verdrag. Bij de beoordeling van het vermoedelijke effect van een dergelijke prijsindex op een bepaalde relevante markt dient rekening te worden gehouden met het aggregatieniveau van de gegevens en de historische of recente aard ervan, evenals met de frequentie waarmee de index wordt bekendgemaakt. Het is tevens belangrijk alle individuele elementen van een informatie-uitwisselingsregeling tezamen te beoordelen om rekening te houden met potentiële interacties, bijvoorbeeld tussen de uitwisseling van capaciteits- en volumegegevens enerzijds en van een prijsindex anderzijds. |
| --- | --- |

57.

In de lijnvaart toont een prijsindex de gemiddelde prijsbewegingen voor het vervoer van een zeecontainer. Het is onwaarschijnlijk dat een prijsindex die gebaseerd is op naar behoren geaggregeerde prijsgegevens in strijd is met artikel 81, lid 1, van het Verdrag, mits het aggregatieniveau hoog genoeg is om ervoor te zorgen dat de informatie niet kan worden uitgesplitst waardoor ondernemingen de mededingingsstrategieën van hun concurrenten direct of indirect kunnen achterhalen. Indien een prijsindex tot gevolg heeft dat de onzekerheid van vervoerders ten aanzien van het toekomstige gedrag van concurrenten wordt verminderd, dan zou deze in strijd zijn met artikel 81, lid 1, van het Verdrag. Bij de beoordeling van het vermoedelijke effect van een dergelijke prijsindex op een bepaalde relevante markt dient rekening te worden gehouden met het aggregatieniveau van de gegevens en de historische of recente aard ervan, evenals met de frequentie waarmee de index wordt bekendgemaakt. Het is tevens belangrijk alle individuele elementen van een informatie-uitwisselingsregeling tezamen te beoordelen om rekening te houden met potentiële interacties, bijvoorbeeld tussen de uitwisseling van capaciteits- en volumegegevens enerzijds en van een prijsindex anderzijds.

| 58. | De uitwisseling van informatie tussen vervoerders welke de mededinging beperkt kan niettemin efficiëntieverbeteringen tot stand brengen, zoals een betere planning van investeringen en een efficiënter gebruik van capaciteit. Dergelijke concurrentiebevorderende voordelen moeten ook de klanten ten goede komen en worden afgewogen tegen de concurrentiebeperkende gevolgen van de informatie-uitwisseling in het kader van artikel 81, lid 3, van het Verdrag. In dit verband zij erop gewezen dat een van de voorwaarden van artikel 81, lid 3, van het Verdrag luidt dat de gebruikers een billijk aandeel moeten ontvangen van de uit de beperkende overeenkomst voortvloeiende voordelen. Indien aan alle vier de voorwaarden van artikel 81, lid 3, van het Verdrag is voldaan, is het verbod van artikel 81, lid 1, van het Verdrag niet van toepassing (57). |
| --- | --- |

58.

De uitwisseling van informatie tussen vervoerders welke de mededinging beperkt kan niettemin efficiëntieverbeteringen tot stand brengen, zoals een betere planning van investeringen en een efficiënter gebruik van capaciteit. Dergelijke concurrentiebevorderende voordelen moeten ook de klanten ten goede komen en worden afgewogen tegen de concurrentiebeperkende gevolgen van de informatie-uitwisseling in het kader van artikel 81, lid 3, van het Verdrag. In dit verband zij erop gewezen dat een van de voorwaarden van artikel 81, lid 3, van het Verdrag luidt dat de gebruikers een billijk aandeel moeten ontvangen van de uit de beperkende overeenkomst voortvloeiende voordelen. Indien aan alle vier de voorwaarden van artikel 81, lid 3, van het Verdrag is voldaan, is het verbod van artikel 81, lid 1, van het Verdrag niet van toepassing (57).

3.2.4.   Beschikbaarheid van de informatie en institutionele structuur

| 59. | Hoe meer de informatie met klanten wordt gedeeld, des te minder zal dit aanleiding geven tot problemen. Indien de markttransparantie enkel wordt verbeterd ten behoeve van aanbieders, kan het voordeel van een grotere „verborgen concurrentie” voor de klanten verloren gaan. Een uitwisseling van informatie die uitsluitend tussen aanbieders plaatsvindt kan eveneens een belemmering voor markttoetreding vormen. |
| --- | --- |

59.

Hoe meer de informatie met klanten wordt gedeeld, des te minder zal dit aanleiding geven tot problemen. Indien de markttransparantie enkel wordt verbeterd ten behoeve van aanbieders, kan het voordeel van een grotere „verborgen concurrentie” voor de klanten verloren gaan. Een uitwisseling van informatie die uitsluitend tussen aanbieders plaatsvindt kan eveneens een belemmering voor markttoetreding vormen.

| 60. | In de lijnvaartsector zijn bijvoorbeeld bijeenkomsten van uitsluitend vervoerders waarop recente en gedetailleerde gegevens worden besproken, in strijd met artikel 81, lid 1, van het Verdrag omdat zij de mededinging tussen de partijen bij de informatie-uitwisseling uitschakelen. In dit geval zouden de deelnemers aan de uitwisseling moeten aantonen dat deze aan alle vier de voorwaarden van artikel 81, lid 3, van het Verdrag voldoet. Deze situatie dient te worden onderscheiden van de legitieme bespreking binnen een brancheorganisatie, bijvoorbeeld op basis van algemeen beschikbare marktinformatie, over onderwerpen als technische en milieunormen. |
| --- | --- |

60.

In de lijnvaartsector zijn bijvoorbeeld bijeenkomsten van uitsluitend vervoerders waarop recente en gedetailleerde gegevens worden besproken, in strijd met artikel 81, lid 1, van het Verdrag omdat zij de mededinging tussen de partijen bij de informatie-uitwisseling uitschakelen. In dit geval zouden de deelnemers aan de uitwisseling moeten aantonen dat deze aan alle vier de voorwaarden van artikel 81, lid 3, van het Verdrag voldoet. Deze situatie dient te worden onderscheiden van de legitieme bespreking binnen een brancheorganisatie, bijvoorbeeld op basis van algemeen beschikbare marktinformatie, over onderwerpen als technische en milieunormen.

3.3.   Poolovereenkomsten in de sector van de wilde vaart

| 61. | De meest voorkomende vorm van horizontale samenwerking in de sector van de wilde vaart is de poolovereenkomst op het gebied van het zeevervoer. Er is geen universele modelovereenkomst op dit gebied. Alle poolovereenkomsten in de verschillende hieronder beschreven marktsegmenten lijken evenwel een aantal kenmerken te delen. |
| --- | --- |

61.

De meest voorkomende vorm van horizontale samenwerking in de sector van de wilde vaart is de poolovereenkomst op het gebied van het zeevervoer. Er is geen universele modelovereenkomst op dit gebied. Alle poolovereenkomsten in de verschillende hieronder beschreven marktsegmenten lijken evenwel een aantal kenmerken te delen.

| 62. | In het kader van standaardpoolovereenkomsten in het zeevervoer wordt een aantal soortgelijke schepen (58) van verschillende eigenaren samengebracht en onder één beheersinstantie geëxploiteerd. Een poolmanager is doorgaans belast met het commerciële management (bijvoorbeeld de gemeenschappelijke marketing (59), de onderhandeling over vrachttarieven en de centralisering van inkomsten en reiskosten (60)) evenals met de commerciële exploitatie (het plannen van scheepsbewegingen en het geven van instructies aan schepen, het benoemen van havenagenten, de voorlichting van klanten, de uitgifte van vrachtbrieven, het bestellen van bunkers, het innen van de door de schepen gegenereerde inkomsten en de verdeling daarvan volgens een van tevoren overeengekomen wegingssysteem, enz.). De poolmanager werkt dikwijls onder toezicht van een algemene uitvoerende commissie die de scheepseigenaren vertegenwoordigt. De technische exploitatie van de schepen blijft echter onder de verantwoordelijkheid van de respectieve eigenaren vallen (veiligheid, bemanning, reparaties, onderhoud, enz.). Hoewel de leden van de pool hun diensten gezamenlijk aanbieden, voeren zij deze individueel uit. |
| --- | --- |

62.

In het kader van standaardpoolovereenkomsten in het zeevervoer wordt een aantal soortgelijke schepen (58) van verschillende eigenaren samengebracht en onder één beheersinstantie geëxploiteerd. Een poolmanager is doorgaans belast met het commerciële management (bijvoorbeeld de gemeenschappelijke marketing (59), de onderhandeling over vrachttarieven en de centralisering van inkomsten en reiskosten (60)) evenals met de commerciële exploitatie (het plannen van scheepsbewegingen en het geven van instructies aan schepen, het benoemen van havenagenten, de voorlichting van klanten, de uitgifte van vrachtbrieven, het bestellen van bunkers, het innen van de door de schepen gegenereerde inkomsten en de verdeling daarvan volgens een van tevoren overeengekomen wegingssysteem, enz.). De poolmanager werkt dikwijls onder toezicht van een algemene uitvoerende commissie die de scheepseigenaren vertegenwoordigt. De technische exploitatie van de schepen blijft echter onder de verantwoordelijkheid van de respectieve eigenaren vallen (veiligheid, bemanning, reparaties, onderhoud, enz.). Hoewel de leden van de pool hun diensten gezamenlijk aanbieden, voeren zij deze individueel uit.

| 63. | Uit deze beschrijving kan worden opgemaakt dat het belangrijkste aspect van standaardpoolovereenkomsten op het gebied van het zeevervoer de gemeenschappelijke verkoop is, en dat er verder enige gemeenschappelijke productie is. De aanwijzingen die in de richtsnoeren van de Commissie inzake de toepasselijkheid van artikel 81 van het Verdrag op horizontale samenwerkingsovereenkomsten (61) worden gegeven, zowel wat de gemeenschappelijke verkoop betreft als variant van een gemeenschappelijke commercialiseringovereenkomst alsook ten aanzien van de gemeenschappelijke productie, zijn derhalve relevant. Aangezien evenwel de kenmerken van poolovereenkomsten zeer divers zijn moet elke poolovereenkomst afzonderlijk worden onderzocht om na te gaan of zij onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag valt en zo ja, of zij aan alle vier de voorwaarden van artikel 81, lid 3, van het Verdrag voldoet. |
| --- | --- |

63.

Uit deze beschrijving kan worden opgemaakt dat het belangrijkste aspect van standaardpoolovereenkomsten op het gebied van het zeevervoer de gemeenschappelijke verkoop is, en dat er verder enige gemeenschappelijke productie is. De aanwijzingen die in de richtsnoeren van de Commissie inzake de toepasselijkheid van artikel 81 van het Verdrag op horizontale samenwerkingsovereenkomsten (61) worden gegeven, zowel wat de gemeenschappelijke verkoop betreft als variant van een gemeenschappelijke commercialiseringovereenkomst alsook ten aanzien van de gemeenschappelijke productie, zijn derhalve relevant. Aangezien evenwel de kenmerken van poolovereenkomsten zeer divers zijn moet elke poolovereenkomst afzonderlijk worden onderzocht om na te gaan of zij onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag valt en zo ja, of zij aan alle vier de voorwaarden van artikel 81, lid 3, van het Verdrag voldoet.

| 64. | Pools die in het toepassingsgebied van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (62) vallen omdat zij zijn opgericht als een gemeenschappelijke onderneming die duurzaam alle functies van een zelfstandige economische eenheid vervult (zogenaamde volwaardige gemeenschappelijke ondernemingen, zie artikel 3, lid 4, van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad) worden niet rechtstreeks beïnvloed door de bij Verordening (EG) nr. 1419/2006 geïntroduceerde wijzigingen. Aanwijzingen ten aanzien van de relevante vraagstukken kunnen onder andere worden gevonden in de geconsolideerde mededeling van de Commissie over bevoegdheidskwesties in het kader van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (63). Aangezien dergelijke pools de coördinatie van het concurrentiegedrag van hun moederondernemingen ten doel of tot gevolg hebben, wordt deze coördinatie beoordeeld overeenkomstig de criteria van artikel 81, leden 1 en 3, van het Verdrag om vast te stellen of de transactie al dan niet verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt (64). |
| --- | --- |

64.

Pools die in het toepassingsgebied van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (62) vallen omdat zij zijn opgericht als een gemeenschappelijke onderneming die duurzaam alle functies van een zelfstandige economische eenheid vervult (zogenaamde volwaardige gemeenschappelijke ondernemingen, zie artikel 3, lid 4, van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad) worden niet rechtstreeks beïnvloed door de bij Verordening (EG) nr. 1419/2006 geïntroduceerde wijzigingen. Aanwijzingen ten aanzien van de relevante vraagstukken kunnen onder andere worden gevonden in de geconsolideerde mededeling van de Commissie over bevoegdheidskwesties in het kader van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (63). Aangezien dergelijke pools de coördinatie van het concurrentiegedrag van hun moederondernemingen ten doel of tot gevolg hebben, wordt deze coördinatie beoordeeld overeenkomstig de criteria van artikel 81, leden 1 en 3, van het Verdrag om vast te stellen of de transactie al dan niet verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt (64).

3.3.1.   Poolovereenkomsten die niet onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag vallen

| 65. | Poolovereenkomsten vallen niet onder het verbod van artikel 81, lid 1, van het Verdrag indien de partijen bij die overeenkomst geen feitelijke of potentiële concurrenten zijn of indien zij concurrerende ondernemingen zijn die individueel volstrekt niet in staat zijn de diensten te verlenen waarop de overeenkomst betrekking heeft. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer twee of meer scheepseigenaren een pool opzetten, enkel met het doel offertes in te dienen voor vrachtovereenkomsten die zij individueel niet in de wacht zouden kunnen slepen of die zij alleen niet zouden kunnen uitvoeren. In de praktijk zullen pools meestal niet al hun schepen voor de uitvoering van vrachtovereenkomsten inzetten omdat hiermee andere mogelijkheden om hun inkomsten te maximaliseren verloren zouden kunnen gaan en daardoor het doel waarvoor pools gewoonlijk worden opgezet, zou worden ondermijnd. |
| --- | --- |

65.

Poolovereenkomsten vallen niet onder het verbod van artikel 81, lid 1, van het Verdrag indien de partijen bij die overeenkomst geen feitelijke of potentiële concurrenten zijn of indien zij concurrerende ondernemingen zijn die individueel volstrekt niet in staat zijn de diensten te verlenen waarop de overeenkomst betrekking heeft. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer twee of meer scheepseigenaren een pool opzetten, enkel met het doel offertes in te dienen voor vrachtovereenkomsten die zij individueel niet in de wacht zouden kunnen slepen of die zij alleen niet zouden kunnen uitvoeren. In de praktijk zullen pools meestal niet al hun schepen voor de uitvoering van vrachtovereenkomsten inzetten omdat hiermee andere mogelijkheden om hun inkomsten te maximaliseren verloren zouden kunnen gaan en daardoor het doel waarvoor pools gewoonlijk worden opgezet, zou worden ondermijnd.

| 66. | Pools waarvan de activiteit niet van invloed is op de relevante mededingingsparameters omdat zij van geringe betekenis zijn en/of de handel tussen lidstaten niet merkbaar beïnvloeden (65) vallen niet onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag. Aan het eerste criterium wordt slechts voldaan indien de betrokken poolovereenkomst geen bepalingen bevat inzake gemeenschappelijke prijszetting en gemeenschappelijke verkoop. Wat het laatste criterium betreft valt, gezien de aard van de vervoerdiensten die door pools worden aangeboden, te verwachten dat zij de handel tussen lidstaten ongunstig beïnvloeden (66). |
| --- | --- |

66.

Pools waarvan de activiteit niet van invloed is op de relevante mededingingsparameters omdat zij van geringe betekenis zijn en/of de handel tussen lidstaten niet merkbaar beïnvloeden (65) vallen niet onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag. Aan het eerste criterium wordt slechts voldaan indien de betrokken poolovereenkomst geen bepalingen bevat inzake gemeenschappelijke prijszetting en gemeenschappelijke verkoop. Wat het laatste criterium betreft valt, gezien de aard van de vervoerdiensten die door pools worden aangeboden, te verwachten dat zij de handel tussen lidstaten ongunstig beïnvloeden (66).

3.3.2.   Poolovereenkomsten die bijna altijd onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag vallen

| 67. | Indien een poolovereenkomst tussen concurrenten ten doel heeft de mededinging te beperken door de prijzen te bepalen, de productie te beperken dan wel markten of klanten te verdelen, dan valt zij onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag. Overeenkomsten tussen concurrenten inzake de vaststelling van prijzen (67) vallen zonder uitzondering onder artikel 81, lid 1, van het EG-Verdrag, ongeacht de marktmacht van de partijen (68). |
| --- | --- |

67.

Indien een poolovereenkomst tussen concurrenten ten doel heeft de mededinging te beperken door de prijzen te bepalen, de productie te beperken dan wel markten of klanten te verdelen, dan valt zij onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag. Overeenkomsten tussen concurrenten inzake de vaststelling van prijzen (67) vallen zonder uitzondering onder artikel 81, lid 1, van het EG-Verdrag, ongeacht de marktmacht van de partijen (68).

3.3.3.   Poolovereenkomsten die onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag kunnen vallen

| 68. | Indien de poolovereenkomst niet ten doel heeft de mededinging te beperken, dan moeten de gevolgen ervan voor de betrokken markt worden onderzocht. Een overeenkomst valt onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag wanneer te verwachten valt dat zij merkbaar ongunstig zal uitwerken op de mededingingsparameters op de markt, zoals kosten, differentiatie en kwaliteit van de diensten en innovatie. Overeenkomsten kunnen dit effect sorteren door de rivaliteit tussen de partijen bij een overeenkomst of tussen de partijen en derden merkbaar te beperken (69). |
| --- | --- |

68.

Indien de poolovereenkomst niet ten doel heeft de mededinging te beperken, dan moeten de gevolgen ervan voor de betrokken markt worden onderzocht. Een overeenkomst valt onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag wanneer te verwachten valt dat zij merkbaar ongunstig zal uitwerken op de mededingingsparameters op de markt, zoals kosten, differentiatie en kwaliteit van de diensten en innovatie. Overeenkomsten kunnen dit effect sorteren door de rivaliteit tussen de partijen bij een overeenkomst of tussen de partijen en derden merkbaar te beperken (69).

| 69. | In hoeverre de poolovereenkomst de markt merkbaar ongunstig kan beïnvloeden hangt van de economische context af, rekening houdende met de aard van de overeenkomst en de gemeenschappelijke marktmacht van de partijen evenals met andere structurele factoren op de relevante markt. Verder moet worden nagegaan of de poolovereenkomst van invloed is op het gedrag van de partijen op aangrenzende markten die nauw verbonden zijn met de markt die rechtstreeks door de samenwerking wordt beïnvloed (70). Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer de markt van de pool de markt voor het vervoer van auto's met gespecialiseerde autoschepen is (markt A) en de leden van de pool ook schepen in de ro-ro markt exploiteren (markt B). |
| --- | --- |

69.

In hoeverre de poolovereenkomst de markt merkbaar ongunstig kan beïnvloeden hangt van de economische context af, rekening houdende met de aard van de overeenkomst en de gemeenschappelijke marktmacht van de partijen evenals met andere structurele factoren op de relevante markt. Verder moet worden nagegaan of de poolovereenkomst van invloed is op het gedrag van de partijen op aangrenzende markten die nauw verbonden zijn met de markt die rechtstreeks door de samenwerking wordt beïnvloed (70). Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer de markt van de pool de markt voor het vervoer van auto's met gespecialiseerde autoschepen is (markt A) en de leden van de pool ook schepen in de ro-ro markt exploiteren (markt B).

| 70. | Gezien de aard van de overeenkomst dient in aanmerking te worden genomen of de poolovereenkomst clausules bevat die de leden verbieden op dezelfde markt actief te zijn buiten de pool om, en in hoeverre commercieel gevoelige informatie wordt uitgewisseld die bijvoorbeeld het concurrentiegedrag van de leden die op dezelfde markt actief zijn buiten de pool om ongunstig zou kunnen beïnvloeden ten opzichte van het commercieel beleid van de pool. Alle betrekkingen tussen pools, zowel op het niveau van het management of de leden dan wel met betrekking tot het delen van kosten en inkomsten moeten eveneens in aanmerking worden genomen. |
| --- | --- |

70.

Gezien de aard van de overeenkomst dient in aanmerking te worden genomen of de poolovereenkomst clausules bevat die de leden verbieden op dezelfde markt actief te zijn buiten de pool om, en in hoeverre commercieel gevoelige informatie wordt uitgewisseld die bijvoorbeeld het concurrentiegedrag van de leden die op dezelfde markt actief zijn buiten de pool om ongunstig zou kunnen beïnvloeden ten opzichte van het commercieel beleid van de pool. Alle betrekkingen tussen pools, zowel op het niveau van het management of de leden dan wel met betrekking tot het delen van kosten en inkomsten moeten eveneens in aanmerking worden genomen.

| 71. | Wat de structurele factoren op de relevante markt betreft is het onwaarschijnlijk dat een pool met een laag marktaandeel een concurrentiebeperkend effect heeft. De marktconcentratie, de positie en het aantal concurrenten, de stabiliteit van de marktaandelen op termijn, het aantal leden van de pools, de belemmeringen voor markttoettreding en de waarschijnlijkheid van toetreding, de markttransparantie, de kopersmacht van de vervoergebruikers als tegenwicht en de aard van de diensten (bijvoorbeeld homogene versus gedifferentieerde dienstverlening) zijn bijkomende factoren waarmee rekening moet worden gehouden bij de beoordeling van de gevolgen van een bepaalde pool voor de relevante markt. |
| --- | --- |

71.

Wat de structurele factoren op de relevante markt betreft is het onwaarschijnlijk dat een pool met een laag marktaandeel een concurrentiebeperkend effect heeft. De marktconcentratie, de positie en het aantal concurrenten, de stabiliteit van de marktaandelen op termijn, het aantal leden van de pools, de belemmeringen voor markttoettreding en de waarschijnlijkheid van toetreding, de markttransparantie, de kopersmacht van de vervoergebruikers als tegenwicht en de aard van de diensten (bijvoorbeeld homogene versus gedifferentieerde dienstverlening) zijn bijkomende factoren waarmee rekening moet worden gehouden bij de beoordeling van de gevolgen van een bepaalde pool voor de relevante markt.

3.3.4.   Toepasselijkheid van artikel 81, lid 3, van het Verdrag

| 72. | Wanneer poolovereenkomsten onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag vallen moet worden nagegaan of zij aan alle vier de voorwaarden van artikel 81, lid 3, voldoen. Het is aan de betrokken ondernemingen om aan te tonen dat:






  a) | de pool de vervoerdiensten verbetert of de technische of economische vooruitgang bevordert. Aangetoond moet worden dat de pool voor efficiëntieverbeteringen zorgt. Deze efficiëntieverbeteringen mogen niet het gevolg zijn van besparingen op kosten die inherent zijn aan de mededinging, doch moeten voortvloeien uit de integratie van economische activiteiten. Hierbij moet rekening worden gehouden met de bijdrage van de partijen in de vorm van investeringen en technologie; |
| --- | --- | --- |

72.

Wanneer poolovereenkomsten onder artikel 81, lid 1, van het Verdrag vallen moet worden nagegaan of zij aan alle vier de voorwaarden van artikel 81, lid 3, voldoen. Het is aan de betrokken ondernemingen om aan te tonen dat:

a)

de pool de vervoerdiensten verbetert of de technische of economische vooruitgang bevordert. Aangetoond moet worden dat de pool voor efficiëntieverbeteringen zorgt. Deze efficiëntieverbeteringen mogen niet het gevolg zijn van besparingen op kosten die inherent zijn aan de mededinging, doch moeten voortvloeien uit de integratie van economische activiteiten. Hierbij moet rekening worden gehouden met de bijdrage van de partijen in de vorm van investeringen en technologie;

| b) | de onder a) genoemde efficiëntieverbeteringen niet alleen ten goede komen aan de leden van de pool maar ook aan de gebruikers, in die zin dat zij tenminste de gebruikers moeten compenseren voor het verlies dat uit de beperking van de mededinging voortvloeit. Hoe groter de mededingingsbeperking, des te omvangrijker moeten de efficiëntieverbeteringen en de voordelen voor de vervoergebruikers zijn. De lagere kosten zouden bijvoorbeeld tot uitdrukking kunnen komen in lagere tarieven en/of flexibeler voorwaarden. Pools zouden een antwoord kunnen zijn op de vraag van klanten naar een specifieke dienst; |
| --- | --- |

b)

de onder a) genoemde efficiëntieverbeteringen niet alleen ten goede komen aan de leden van de pool maar ook aan de gebruikers, in die zin dat zij tenminste de gebruikers moeten compenseren voor het verlies dat uit de beperking van de mededinging voortvloeit. Hoe groter de mededingingsbeperking, des te omvangrijker moeten de efficiëntieverbeteringen en de voordelen voor de vervoergebruikers zijn. De lagere kosten zouden bijvoorbeeld tot uitdrukking kunnen komen in lagere tarieven en/of flexibeler voorwaarden. Pools zouden een antwoord kunnen zijn op de vraag van klanten naar een specifieke dienst;

| c) | er geen minder beperkende manieren zijn om vergelijkbare voordelen te behalen; |
| --- | --- |

c)

er geen minder beperkende manieren zijn om vergelijkbare voordelen te behalen;

| d) | de pool niet de mededinging op een wezenlijk deel van de desbetreffende dienstenmarkt kan uitschakelen. |
| --- | --- |

d)

de pool niet de mededinging op een wezenlijk deel van de desbetreffende dienstenmarkt kan uitschakelen.

---

(1)  PB L 269 van 28.9.2006, blz. 1.

(2)  De term „overeenkomst” wordt gebruikt voor overeenkomsten, besluiten van ondernemersverenigingen en onderling afgestemde feitelijke gedragingen.

(3)  PB L 1 van 4.1.2003, blz. 1.

(4)  PB L 123 van 27.4.2004, blz. 18.

(5)  PB L 378 van 31.12.1986, blz. 4.

(6)  PB C 3 van 6.1.2001, blz. 2.

(7)  PB C 101 van 27.4.2004, blz. 97.

(8)  PB L 100 van 20.4.2000, blz. 24, als gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 463/2004 van de Commissie van 12 maart 2004, PB L 77 van 13.3.2004, blz. 23 en bij Verordening (EG) nr. 611/2005 van de Commissie van 20 april 2005, PB L 101 van 21.4.2005, blz. 10.

(9)  Overweging 3 van Verordening (EG) nr. 611/2005 van de Commissie van 20 april 2005, PB L 101 van 21.4.2005, blz. 10.

(10)  De Commissie heeft een aantal kenmerken geïdentificeerd die eigen zijn aan gespecialiseerd vervoer en die dit vervoer onderscheiden van de vervoerdiensten via lijnvaart en wilde vaart. Het gaat hier om het verrichten van geregelde diensten voor een bijzonder type goederen. Deze diensten worden gewoonlijk verricht op basis van vrachtovereenkomsten waarbij gespecialiseerde schepen worden gebruikt die technisch zijn aangepast aan en/of gebouwd zijn voor het vervoer van specifieke goederen. Beschikking 94/980/EG van de Commissie van 19 oktober 1994 in zaak nr. IV/34.446 — Transatlantic Agreement, PB L 376 van 31.12.1994, blz. 1 (hierna de „TAA-beschikking”), overweging 47-49.

(11)  Artikel 1 van Verordening (EEG) nr. 3577/92 van de Raad van 7 december 1992 houdende toepassing van het beginsel van het vrij verrichten van diensten op het zeevervoer binnen de lidstaten (cabotage in het zeevervoer), PB L 364 van 12.12.1992, blz. 7.

(12)  Zaak 42/84 Remia BV e.a./Commissie, Jurispr. 1985, blz. 2545, punt 22. Bovendien moet het effect op de handel tussen lidstaten merkbaar zijn, zaak 319/82 Ciments et Bétons de l'Est/Kerpen & Kerpen, Jurispr. 1983, blz. 4173, punt 9.

(13)  PB C 101 van 27.4.2004, blz. 81.

(14)  Dat een dienst naar/vanuit een niet in de EU gelegen haven plaatsvindt sluit niet uit dat de handel tussen lidstaten wordt beïnvloed. De gevolgen van deze diensten voor klanten en andere dienstaanbieders in de Gemeenschap die van deze diensten gebruikmaken moeten zorgvuldig worden geanalyseerd om vast te stellen of deze diensten al dan niet onder de jurisdictie van de Gemeenschap vallen. Zie de richtsnoeren betreffende het begrip „beïnvloeding van de handel” in de artikelen 81 en 82 van het Verdrag, PB C 101 van 27.4.2004, blz. 81.

(15)  Beschikking 93/82/EEG van de Commissie van 23 december 1992 (zaken nrs. IV/32.448, IV/32.450, IV/32.448 en IV/32.450 CEWAL), PB L 34 van 10.2.1993, blz. 1, overweging 90, bevestigd door het Gerecht van eerste aanleg in gevoegde zaken T-24/93, T-25/93 en T-2828/93, Compagnie Maritime Belge e.a./Commissie van de Europese Gemeenschappen, Jurispr. 1996, blz. II-1201, punt 205. TAA-beschikking, reeds aangehaald in voetnoot 10, overweging 288-296, bevestigd door het arrest van het Gerecht van eerste aanleg van 28 februari 2002 in zaak T-395/94, Atlantic Container Line e.a./Commissie (hierna het „TAA-arrest”), punt 72-74; Beschikking 1999/243/EG van de Commissie van 16 september 1998 (zaak nr. IV/35.134 — Trans-Atlantic Conference Agreement) (hierna de „TACA-beschikking), PB L 95 van 9.4.1999, blz. 1, overweging 386-396, Beschikking 2003/68/EG van de Commissie van 14 november 2002 (zaak nr. COMP/37.396/D2 — herziene TACA), (hierna de” herziene TACA-beschikking), PB L 26 van 31.1.2003, blz. 53, overweging 73.

(16)  Voor aanwijzingen inzake de toepassing van het begrip „beïnvloeding van de handel” zie richtsnoeren van de Commissie terzake, reeds aangehaald in voetnoot 13.

(17)  PB C 372 van 9.12.1997, blz. 5.

(18)  Ondernemingen staan bloot aan drie belangrijke bronnen van concurrentiedruk: de substitueerbaarheid aan de vraagzijde, de substitueerbaarheid aan de aanbodzijde en de potentiële mededinging. Vanuit economisch standpunt is — voor de bepaling van de relevante markt — substitutie aan de vraagzijde de belangrijkste onmiddellijke en daadwerkelijke disciplinerende factor voor de aanbieders van een bepaalde dienst. De concurrentiedruk die van substitueerbaarheid aan de aanbodzijde uitgaat is over het algemeen minder onmiddellijk en vergt in elk geval een onderzoek van bijkomende factoren. De potentiële mededinging wordt bij de bepaling van de markten buiten beschouwing gelaten, aangezien de voorwaarden waaronder de potentiële mededinging daadwerkelijk druk zal uitoefenen, afhankelijk zijn van de analyse van specifieke factoren en omstandigheden die betrekking hebben op de toegangsvoorwaarden.

(19)  Bekendmaking inzake de bepaling van de relevante markt, reeds aangehaald in voetnoot 17, punt -10.

(20)  Bekendmaking inzake de bepaling van de relevante markt, reeds aangehaald in voetnoot 17, punten 13 en 20.

(21)  Beschikking 1999/485/EG van de Commissie van 30 april 1999 (zaak nr. IV/34.250 — Europe Asia Trades Agreement), PB L 193 van 26.7.1999, blz. 23; TAA-beschikking, reeds aangehaald in voetnoot 10; en de TACA-beschikking, reeds aangehaald in voetnoot 15, punt 60-84. De bepaling van de relevante markt in de TACA-beschikking werd bevestigd door het Gerecht van eerste aanleg in zijn arrest in gevoegde zaken T-191/98, T-212/98 tot en met 214/98, Atlantic Container Line AB e.a./Commissie, Jurispr. 2003, blz. II-3275, (hierna het „TACA-arrest”), punt 781-883.

(22)  Overweging 62 van de TACA-beschikking, reeds aangehaald in voetnoot 15 en punt 783-789 van het TACA-arrest, reeds aangehaald in voetnoot 21.

(23)  Deze vraag werd opengelaten in de beschikking van de Commissie van 29 maart 2004 (zaak nr. COMP/ M.3379 — P&O /Royal Nedloyd / P&O Nedloyd), PB C 49 van 28.2.2006, blz. 4, in de beschikking van de Commissie van 29 juli 2005 (zaak nr. COMP/M.3829 — MAERSK / PONL), PB C 207 van 24.8.2005, blz. 8 en in de beschikking van de Commissie van 19 augustus 2005 (zaak nr. COMP/M.3798 — NYK / Lauritzen Cool / Laucool JV), PB C 224 van 13.9.2005, blz. 4.

(24)  TACA-beschikking, reeds aangehaald in voetnoot 15, overweging 71.

(25)  TAA-arrest, reeds aangehaald in voetnoot 15, punt 273 en TACA-arrest, reeds aangehaald in voetnoot 21, punt 809.

(26)  TAA-arrest, reeds aangehaald in voetnoot 15, punt 281, beschikking van de Commissie in de zaak MAERSK/PONL, reeds aangehaald in voetnoot 23, overweging 13.

(27)  TACA-beschikking, reeds aangehaald in voetnoot 15, overweging 62-75; TACA-arrest, reeds aangehaald in voetnoot 21, punt 795 en beschikking van de Commissie in de zaak MAERSK / PONL, reeds aangehaald in voetnoot 23, overwegingen 13 en 112-117.

(28)  Herziene TACA-beschikking, reeds aangehaald in voetnoot 18, overweging 36.

(29)  TACA-beschikking, reeds aangehaald in voetnoot 15, overweging 76-83 en herziene TACA-beschikking, reeds aangehaald in voetnoot 15, overweging 39.

(30)  In geval van een reischarter bijvoorbeeld zijn de voornaamste elementen van een transportaanvraag de te vervoeren goederen, het volume van deze goederen, de laad- en loshavens, het liggeld en technische bijzonderheden met betrekking tot het benodigde schip.

(31)  Bijvoorbeeld, vloeibare bulkgoederen kunnen niet worden vervoerd met drogebulkschepen en koellading kan niet worden vervoerd met autoschepen. Veel olietankers kunnen zowel vuile als schone olieproducten vervoeren. Zij kunnen evenwel geen schone producten vervoeren onmiddellijk nadat zij vuile producten hebben getransporteerd.

(32)  Om over te schakelen van kolen- op graanvervoer is bij een drogebulkschip slechts een schoonmaakoperatie van één dag nodig, die gedurende een ballastreis kan plaatsvinden.

(33)  De sector lijkt ervan uit te gaan dat elke scheepsgrootte een afzonderlijke markt vormt. In de scheepvaartpers en de Baltic Exchange worden prijsindexcijfers gepubliceerd voor alle standaard-scheepsmaten. In deskundigenrapporten wordt de markt eveneens verdeeld op basis van scheepsgrootte.

(34)  TACA-beschikking, reeds aangehaald in voetnoot 15, overweging 85; de herziene TACA-beschikking, reeds aangehaald in voetnoot 15, overwegingen 85 en 86, en het TACA-arrest, reeds aangehaald in voetnoot 21, punten 924, 925 en 927.

(35)  Afhankelijk van de specifieke kenmerken van de desbetreffende wildevaartmarkt kunnen kortere perioden in aanmerking worden genomen.

(36)  De scheepscapaciteit geeft informatie over het vermogen van de partijen om op het punt van reizen met elkaar te concurreren. Gegevens inzake volume- en waardeaandelen kunnen een indruk geven van de algemene positie van de partijen op de markt. Informatie over contractonderhandelingen kan een aanwijzing vormen voor het vermogen van de partijen om marktmacht uit te oefenen tijdens contractonderhandelingen.

(37)  Beschikking 2000/627/EG van de Commissie van 16 mei 2000 (zaak nr. IV/34.018 — Far East Trade Tariff Charges and Surcharges Agreement (FETTSCA)), PB L 268 van 20.10.2000, blz. 1, overweging 153. Arrest van het Gerecht van eerste aanleg in zaak T-229/94, Deutsche Bahn AG/Commissie van de Europese Gemeenschappen, Jurispr. 1997, blz. II-1689, punt 37.

(38)  PB L 100 van 20.4.2000, blz. 24. Verordening (EG) nr. 823/2000 is van toepassing op internationale lijnvaartdiensten van of naar een of meer havens van de Gemeenschap, uitsluitend voor goederenvervoer, en voornamelijk per container — zie de artikelen 1 en 2 en artikel 3, lid 2, onder g) van die verordening.

(39)  Arrest van het Hof van Justitie in zaak C-7/95 P, John Deere/Commissie, Jurispr. 1998, blz. I-3111, punt 90 en arrest van het Hof van Justitie in zaak C-194/99 P, Thyssen Stahl/Commissie, Jurispr. 2003, blz. I-10821, punt 81.

(40)  Arrest in zaak C-7/95P, John Deere/Commissie, reeds aangehaald in voetnoot 39, punt 88.

(41)  Arrest in gevoegde zaken 40-48, 50, 54-56, 111, 113 en 114/73 Suiker Unie/Commissie, Jurispr. 1975, blz. 1663, punt 173-174.

(42)  Arrest van het Hof van Justitie van 23 november 2006 in zaak C-238/05, Asnef-Equifax/Asociación de Usuarios de Servicios Bancarios (Ausbanc), PB C 331 van 30.12.2006, blz. 10, punt 52, en arrest van het Hof van Justitie in zaak C-49/92 P, Commissie/Anic Partecipazioni, Jurispr. 1999, blz. I-4125, punten 116 en 117.

(43)  Arrest van het Gerecht van eerste aanleg in zaak T-35/92, John Deere Ltd/Commissie, Jurispr. 1994, blz. II-957, punt 51, in beroep bevestigd door het arrest in John Deere Ltd/Commissie, zaak C-7/95 P, reeds aangehaald in voetnoot 39, punt 89. Meer recentelijk, arrest in de zaak Asnef-Equifax/Ausbanc, reeds aangehaald in voetnoot 42.

(44)  Arrest van het Gerecht van eerste aanleg van 11 maart 1999, zaak T-141/94 Thyssen Stahl AG/Commissie, Jurispr. 1999, blz. II-347, punten 402 en 403.

(45)  Arrest van het Hof van Justitie in zaken C-89/85, C-104/85, C-114/85, C-116/85, C-117/85 en C-125/85 tot en met C-129/85 A. Ahlström Osakeyhtiö e.a./Commissie, Jurispr. 1993, blz. I-01307, punt 59-65.

(46)  Arrest in John Deere Ltd/Commissie, zaak C-7/95 P, reeds aangehaald in voetnoot 39, punt 75-77.

(47)  Richtsnoeren betreffende de toepassing van artikel 81, lid 3, van het Verdrag, reeds aangehaald in voetnoot 7, punt 16.

(48)  Richtsnoeren betreffende de toepassing van artikel 81, lid 3, van het Verdrag, reeds aangehaald in voetnoot 7.

(49)  Richtsnoeren betreffende de toepassing van artikel 81, lid 3, van het Verdrag, reeds aangehaald in voetnoot 7, punt 25.

(50)  Er zijn verscheidene manieren om de concentratiegraad van een markt te bepalen. Eén hiervan is de Herfindahl-Hirschmann-index (HHI).

(51)  Hoewel transparantie tussen marktdeelnemers de mededinging in een werkelijk concurrerende markt gewoonlijk zal versterken, kan de uitwisseling van gedetailleerde marktinformatie in een oligopolistische markt met een hoge concentratiegraad de marktdeelnemers in staat stellen de marktposities en –strategieën van hun concurrenten te kennen en daardoor de onderlinge concurrentie aanmerkelijk verminderen. Zie het arrest in John Deere Ltd/Commissie, zaak C-7/95 P, reeds aangehaald in voetnoot 39, punt 88.

(52)  In de lijnvaart bestaan operationele en/of structurele banden tussen concurrenten, bijvoorbeeld door de deelname aan consortiumovereenkomsten waardoor lijnvaartondernemingen informatie kunnen delen met het doel een gemeenschappelijke dienstverlening aan te bieden. Het eventuele bestaan van dergelijke banden moet per geval in aanmerking worden genomen bij de beoordeling van het effect dat een bijkomende uitwisseling van informatie op de betrokken markt heeft.

(53)  TACA-arrest, reeds aangehaald in voetnoot 21, punt 1154.

(54)  Beschikking 78/252/EEG van de Commissie van 23 december 1977 inzake een procedure op grond van artikel 85 van het EEG-Verdrag (zaak nr. IV/29.176 — Plantaardig perkament), PB L 70 van 13.3.1978, blz. 54.

(55)  Beschikking 92/157/EEG van de Commissie van 17 februari 1992 (Zaak nr. IV/31.370 — UK Agricultural Tractor Registration Exchange), PB L 68 van 13.3.1992, blz. 19, overweging 50.

(56)  Beschikking 98/4/EGKS van de Commissie van 26 november 1997 in zaak nr. IV/36.069 — Wirtschaftsvereiningung Stahl, PB L 1, 3.1.1998, blz. 10, overweging 17.

(57)  Richtsnoeren betreffende de toepassing van artikel 81, lid 3, van het Verdrag, reeds aangehaald in voetnoot 7.

(58)  Schepen die in een pool deelnemen zijn dikwijls min of meer van hetzelfde type. Hierdoor kan de pool grote vrachtovereenkomsten aangaan, verschillende overeenkomsten combineren en het aantal ballastreizen verminderen door een zorgvuldige vlootplanning.

(59)  De schepen van de pool worden bijvoorbeeld als één commercieel geheel gepresenteerd dat vervoersoplossingen biedt ongeacht welk schip de reis daadwerkelijk onderneemt.

(60)  De inkomsten van de pool worden bijvoorbeeld geïnd door de centrale beheersinstantie en vervolgens op basis van een ingewikkeld wegingssysteem onder de deelnemers verdeeld.

(61)  Respectievelijk in hoofdstuk 5 en hoofdstuk 3 van de richtsnoeren, reeds aangehaald in voetnoot 5.

(62)  Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad van 20 januari 2004 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (de EG-concentratieverordening), PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1.

(63)  Nog niet verschenen.

(64)  Artikel 2, lid 4, van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad.

(65)  Mededeling van de Commissie betreffende overeenkomsten van geringe betekenis die de mededinging niet merkbaar beperken in de zin van artikel 81, lid 1, van het Verdrag, PB C 368 van 22.12.2001, blz. 13 en richtsnoeren betreffende het begrip „beïnvloeding van de handel”, reeds aangehaald in voetnoot 13.

(66)  Zie voetnoot 13.

(67)  Prijszettingsactiviteiten van onafhankelijke scheepsmakelaars in het kader van hun verkoopbemiddeling vallen niet in deze categorie.

(68)  Horizontale richtsnoeren, reeds aangehaald in voetnoot 6, punten 144 en 148.

(69)  Richtsnoeren inzake de toepassing van artikel 81, lid 3, reeds aangehaald in voetnoot 7, punt 16.

(70)  Horizontale richtsnoeren, reeds aangehaald in voetnoot 6, punt 142.

---

V Bekendmakingen

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Commissie

| 14.9.2007 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 215/16 |
| --- | --- | --- | --- |

14.9.2007

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 215/16

---

STEUNMAATREGEL — PORTUGAL

Steunmaatregel C 30/07 (ex N 555/06) — Visconservenindustrie — Subsidie aan het bedrijf SANTA CATARINA-INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA. — Autonome Regio Azoren

Uitnodiging om opmerkingen te maken overeenkomstig artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag

(Voor de EER relevante tekst)

(2007/C 215/04)

Bij brief van 18 juli 2007, die na deze samenvatting in de authentieke taal is weergegeven, heeft de Commissie de Portugese Republiek in kennis gesteld van haar besluit tot inleiding van de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag ten aanzien van bovengenoemde steunmaatregel.

Belanghebbenden kunnen hun opmerkingen over de betrokken steunmaatregel kenbaar maken door deze binnen één maand vanaf de datum van deze bekendmaking te zenden aan:

| Europese Commissie |
| --- |
| Directoraat-generaal Visserij en maritieme zaken |
| Directoraat FISH/D/3 „Juridische aangelegenheden” |
| B-1049 Brussel |
| Fax (32-2) 295 19 42. |

Europese Commissie

Directoraat-generaal Visserij en maritieme zaken

Directoraat FISH/D/3 „Juridische aangelegenheden”

B-1049 Brussel

Fax (32-2) 295 19 42.

Deze opmerkingen zullen ter kennis worden gebracht van de Portugese Republiek. Een belanghebbende die opmerkingen maakt, kan, met opgave van redenen, schriftelijk verzoeken om vertrouwelijke behandeling van zijn identiteit.

TEKST VAN DE SAMENVATTING

Bij brief van 18 augustus 2006 heeft de Permanente Vertegenwoordiging van Portugal bij de Europese Unie de Commissie in kennis gesteld van een ontwerpbesluit van de Regering van de autonome regio van de Azoren betreffende staatssteun die wordt verleend aan het bedrijf SANTA CATARINA-INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA., een visconservenbedrijf in die regio; de steun bedraagt 526 760 EUR en is gericht op de omzetting van 65 tijdelijke arbeidsovereenkomsten in overeenkomsten van onbepaalde duur. Volgens de Portugese autoriteiten gelden voor de voorgestelde steunmaatregel de volgende eisen:

| — | De steun wordt ten uitvoer gelegd na goedkeuring door de Europese Commissie. |
| --- | --- |

—

De steun wordt ten uitvoer gelegd na goedkeuring door de Europese Commissie.

| — | De begunstigde dient op het moment van de betaling van de steun een document over te leggen waaruit blijkt dat de 65 tijdelijke arbeidsovereenkomsten werkelijk zijn omgezet in overeenkomsten voor onbepaalde duur, alsmede een bankgarantie met een looptijd van vier jaar om te garanderen dat het werkgelegenheidsniveau van het bedrijf in die periode op hetzelfde peil zal blijven. |
| --- | --- |

—

De begunstigde dient op het moment van de betaling van de steun een document over te leggen waaruit blijkt dat de 65 tijdelijke arbeidsovereenkomsten werkelijk zijn omgezet in overeenkomsten voor onbepaalde duur, alsmede een bankgarantie met een looptijd van vier jaar om te garanderen dat het werkgelegenheidsniveau van het bedrijf in die periode op hetzelfde peil zal blijven.

| — | De begunstigde dient, krachtens het ontwerpbesluit, het aantal arbeidsplaatsen te handhaven gedurende ten minste vier jaar vanaf de datum van omzetting van de overeenkomsten. |
| --- | --- |

—

De begunstigde dient, krachtens het ontwerpbesluit, het aantal arbeidsplaatsen te handhaven gedurende ten minste vier jaar vanaf de datum van omzetting van de overeenkomsten.

| — | De subsidie kan niet worden gecumuleerd met andere steunmaatregelen die gericht zijn op het creëren van werkgelegenheid. |
| --- | --- |

—

De subsidie kan niet worden gecumuleerd met andere steunmaatregelen die gericht zijn op het creëren van werkgelegenheid.

Indien de in de Resolutie van de Autonome Regering van de Azoren vastgestelde verplichtingen niet worden nagekomen, met name de verplichting om het aantal banen voor een minimumperiode van vier jaar te handhaven, moet de verstrekte steun onmiddellijk worden terugbetaald, vermeerderd met de geldende rente, onverminderd eventuele (strafrechtelijke of civielrechtelijke) rechtsvorderingen tegen het bedrijf.

BEOORDELING

Uit de eerste beoordeling van de voorgestelde steunmaatregel door de diensten van de Commissie is in dit voorbereidende stadium al gebleken dat het een zeer grote invloed kan hebben op de mededinging, aangezien het betrokken bedrijf sterk wordt bevoordeeld ten opzichte van bedrijven die de steun niet ontvangen. Bovendien hebben de Portugese autoriteiten niet kunnen garanderen dat de steun, ondanks het feit dat deze aan één enkel bedrijf wordt verleend, een belangrijk positief effect op de werkgelegenheid zal hebben. De belangrijkste gronden voor deze conclusies zijn:

| a) | De Commissie is van mening dat, ondanks het uitdrukkelijke verzoek daartoe, de Portugese autoriteiten niet de nodige informatie hebben verstrekt om vast te stellen of de steun positieve effecten op de werkgelegenheid op de Azoren zal hebben, dan wel of het alleen een mechanisme is om de begunstigde te helpen zijn normale bedrijfskosten te verlagen. |
| --- | --- |

a)

De Commissie is van mening dat, ondanks het uitdrukkelijke verzoek daartoe, de Portugese autoriteiten niet de nodige informatie hebben verstrekt om vast te stellen of de steun positieve effecten op de werkgelegenheid op de Azoren zal hebben, dan wel of het alleen een mechanisme is om de begunstigde te helpen zijn normale bedrijfskosten te verlagen.

| b) | De Commissie is van mening dat de in de voorgestelde steunregeling vastgestelde steunintensiteit duidelijk hoger lijkt dan de maxima voor steun voor het scheppen van werkgelegenheid die op grond van Verordening (EG) nr. 2204/2002 van de Commissie zijn toegestaan. |
| --- | --- |

b)

De Commissie is van mening dat de in de voorgestelde steunregeling vastgestelde steunintensiteit duidelijk hoger lijkt dan de maxima voor steun voor het scheppen van werkgelegenheid die op grond van Verordening (EG) nr. 2204/2002 van de Commissie zijn toegestaan.

TEKST VAN DE BRIEF

„A Comissão informa o Governo português de que, após ter examinado as informações comunicadas pelas autoridades portuguesas sobre a medida em epígrafe, decidiu dar início ao procedimento formal de investigação previsto no n.o 2 do artigo 88.o do Tratado CE e enunciado no Regulamento (CE) n.o 659/1999 do Conselho, de 22 de Março de 1999, que estabelece as regras de execução do artigo 93.o do Tratado CE (1).

1.   PROCEDIMENTO

Por ofício de 18 de Agosto de 2006, a Representação Permanente de Portugal junto da União Europeia notificou a Comissão de uma proposta de resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores, que prevê a atribuição de um auxílio estatal à empresa SANTA CATARINA — INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA.

Por ofícios de 12 de Setembro de 2006, 21 de Dezembro de 2006 e 22 de Março de 2007, os serviços da Comissão enviaram três pedidos de informações complementares às autoridades portuguesas, aos quais estas últimas responderam por ofícios da Representação Permanente junto da União Europeia de 6 e 14 de Novembro de 2006, 19 de Janeiro de 2007 e 30 de Abril de 2007.

2.   DESCRIÇÃO

2.1.   Natureza e montante do auxílio

A informação que se segue foi comunicada por meio do formulário normalizado de notificação de auxílios estatais estabelecido pelo Regulamento (CE) n.o 794/2004 da Comissão (2) e das subsequentes respostas enviadas pelas autoridades portuguesas a pedido da Comissão.

A resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores prevê a atribuição à empresa SANTA CATARINA — INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA, uma indústria conserveira com sede na região, de uma subvenção no montante de 526 760 EUR com vista à conversão de contratos de trabalho com termo em contratos de trabalho sem termo (ponto 5 do formulário de notificação).

O auxílio proposto prevê uma subvenção directa destinada a apoiar a conversão de 65 contratos de trabalho com termo em contratos sem termo. A subvenção não seria cumulável com outros auxílios à criação de emprego.

O montante da subvenção foi apurado pelas autoridades portuguesas de acordo com a seguinte fórmula: 65 postos de trabalho × 20 meses × 405,20 EUR (salário mínimo oficial vigente na Região Autónoma dos Açores em 2006).

A intensidade do auxílio é expressa sob forma de uma percentagem do salário e dos encargos sociais dos empregos em causa, a saber, 57,72 % do custo médio por trabalhador, durante dois anos (ponto 6 do formulário de notificação). Esta percentagem foi calculada de acordo com a seguinte fórmula:

a/ (b × 14 meses × 2 anos),

em que a é o montante do auxílio por trabalhador (8 104 EUR) e b é o custo mensal médio por trabalhador (405,20 EUR, correspondentes ao salário mensal mínimo oficial na Região Autónoma dos Açores, mais o montante de 96,24 EUR devido à Segurança Social) (ponto 6 do formulário de notificação).

O cálculo dos custos salariais subjacentes ao emprego criado é efectuado com base em 14 meses, que incluem doze meses de remuneração base por ano, acrescidos dos subsídios de férias e de Natal. Consequentemente, as autoridades portuguesas tomam em consideração, para o cálculo dos custos salariais, 28 remunerações mensais durante um período de dois anos (14 040,32 EUR), enquanto o período de referência que utilizam para o cálculo do montante do auxílio é de apenas 20 meses por trabalhador (com garantia bancária por quatro anos, durante os quais o beneficiário está obrigado a manter o número de postos de trabalho).

As autoridades portuguesas indicaram que, para o cálculo do montante da subvenção, escolheram deliberadamente um período inferior (20 meses) ao período de 28 meses utilizado para o cálculo da intensidade da subvenção. Efectivamente, as referidas autoridades consideram que deste modo asseguram o objectivo de incentivar a conversão dos contratos, com a obrigação de manutenção do nível de emprego por um período de quatro anos.

2.2.   Procedimento e requisitos

O auxílio proposto será concedido ao beneficiário sob forma de um pagamento único (ponto 2 da Resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores). Segundo as autoridades portuguesas, aplicar-se-ão ao auxílio proposto os seguintes requisitos:

| — | O auxílio será consumado mediante decisão favorável da Comissão Europeia. |
| --- | --- |

—

O auxílio será consumado mediante decisão favorável da Comissão Europeia.

| — | O beneficiário deve entregar, no momento do pagamento, um documento comprovativo da conversão de 65 contratos de trabalho a termo em contratos de trabalho sem termo e da realização de uma garantia bancária válida por quatro anos, a fim de assegurar a manutenção do nível de emprego da empresa durante esse período (ponto 3 da Resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores). |
| --- | --- |

—

O beneficiário deve entregar, no momento do pagamento, um documento comprovativo da conversão de 65 contratos de trabalho a termo em contratos de trabalho sem termo e da realização de uma garantia bancária válida por quatro anos, a fim de assegurar a manutenção do nível de emprego da empresa durante esse período (ponto 3 da Resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores).

| — | A proposta de decisão exige, de facto, que o beneficiário mantenha o nível de emprego durante um prazo mínimo de quatro anos, contados a partir da data de conversão dos contratos de emprego (ponto 3 da Resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores). |
| --- | --- |

—

A proposta de decisão exige, de facto, que o beneficiário mantenha o nível de emprego durante um prazo mínimo de quatro anos, contados a partir da data de conversão dos contratos de emprego (ponto 3 da Resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores).

| — | A subvenção não pode ser cumulável com nenhum outro auxílio à criação de postos de trabalho (ponto 8 da Resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores). |
| --- | --- |

—

A subvenção não pode ser cumulável com nenhum outro auxílio à criação de postos de trabalho (ponto 8 da Resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores).

O incumprimento das obrigações estabelecidas pela Resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores, particularmente a obrigação de manter o número de postos de trabalho pelo prazo mínimo de quatro anos, implicaria o reembolso imediato do auxílio concedido, acrescido dos juros legais, sem prejuízo do procedimento civil ou criminal a que haja lugar contra a empresa (ponto 4 da Resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores).

2.3.   Descrição da indústria de conservas de peixe nos Açores. Justificação do auxílio pelas autoridades portuguesas

De acordo com a informação apresentada pelas autoridades portuguesas, a indústria de conservas de peixe (essencialmente atum) representa quase 90 % do emprego no sector da transformação dos produtos da pesca na Região Autónoma dos Açores. A produção desta indústria é quase inteiramente exportada para o território continental europeu. As autoridades portuguesas destacam a importância da indústria para a frota regional de pesca de atum, sobretudo no que se refere à espécie albacora, que não é vendida fresca.

Na indústria açoriana de conservas de atum, há quatro empresas, as quais, no seu conjunto, mantêm em actividade seis unidades fabris, em cinco ilhas diferentes. O número total de postos de trabalho existentes na indústria de conservas de atum nos Açores é de 841, dos quais 111 correspondiam à empresa SANTA CATARINA — INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA, em 2005. De acordo com as autoridades portuguesas, devido ao seu tamanho e características, esta empresa constitui um empregador de dimensão considerável na ilha onde se encontra situada a respectiva unidade fabril (São Jorge). No entanto, a empresa cabe na categoria de pequena ou média empresa, segundo a definição constante do anexo I do Regulamento (CE) n.o 364/2004 da Comissão (3).

As autoridades portuguesas acrescentaram que, tendo em conta a sua particular ultraperifericidade, esta parte da Região Autónoma dos Açores está sujeita a grande vulnerabilidade socio-económica. As mesmas autoridades consideram que uma subvenção desta natureza seria um mecanismo relevante de apoio à estabilidade dos vínculos laborais, que, por conseguinte, contribuiria para impedir o êxodo da população.

As autoridades portuguesas consideram que a subvenção proposta não é susceptível de falsear a concorrência, dado o limitado montante do auxílio a conceder e o facto de que cada empresa no mercado açoriano tem a sua quota de mercado perfeitamente definida, que não seria alterada pela subvenção projectada.

3.   APRECIAÇÃO

As autoridades portuguesas notificaram a medida de auxílio à Comissão antes de a porem em execução, deste modo cumprindo a obrigação decorrente do n.o 3 do artigo 88.o do Tratado CE.

3.1.   Existência de auxílio na acepção do n.o 1 do artigo 87.o do Tratado CE

Mediante o auxílio proposto, o Governo da Região Autónoma dos Açores pretende subsidiar uma empresa específica do sector das pescas. Por conseguinte, a medida confere a esta empresa uma vantagem proveniente de recursos estatais e é de natureza selectiva. O beneficiário está, além disso, em concorrência directa com outras empresas do sector das pescas, quer em Portugal quer noutros Estados-Membros, devendo notar-se que as conservas de atum são transaccionadas a nível internacional. Portanto, à luz do disposto no n.o 1 do artigo 87.o do Tratado CE, este auxílio é susceptível de falsear a concorrência e de afectar as trocas comerciais entre os Estados-Membros.

O auxílio previsto pelas autoridades portuguesas constitui, pois, um auxílio estatal na acepção do n.o 1 do artigo 87.o do Tratado CE.

3.2.   Compatibilidade da medida

3.2. a)   Base jurídica da apreciação

Os auxílios estatais podem ser declarados compatíveis com o mercado comum se corresponderem a uma das excepções previstas no Tratado CE.

Em princípio, o auxílio ao emprego é avaliado pela Comissão, nomeadamente, à luz dos critérios estabelecidos no supramencionado Regulamento (CE) n.o 2204/2002 da Comissão, de 12 de Dezembro de 2002, relativo à aplicação dos artigos 87.o e 88.o do Tratado CE aos auxílios estatais ao emprego. Em conformidade com o n.o 2 do artigo 1.o, este regulamento “é aplicável aos auxílios concedidos em todos os sectores, incluindo as actividades relativas à produção, tratamento e comercialização dos produtos enumerados no anexo I do Tratado”. O anexo I do Tratado inclui igualmente os produtos da pesca.

Por outro lado, as directrizes para o exame dos auxílios estatais no sector das pescas e da aquicultura (4) não incluem normas específicas para auxílios estatais ao emprego no sector das pescas. Um auxílio ao emprego no sector das pescas tem, portanto, de ser avaliado segundo as condições estabelecidas no Regulamento (CE) n.o 2204/2002.

O Regulamento (CE) n.o 2204/2002 refere especificamente que os auxílios para a conversão de contratos de trabalho temporário ou a termo certo em contratos de duração indeterminada (n.o 6 do artigo 9.o) e os casos de auxílios individuais ao emprego concedidos independentemente de qualquer regime (n.o 9 do artigo 9.o) continuarão sujeitos à obrigação de notificação prevista no n.o 3 do artigo 88.o do Tratado.

O auxílio proposto pelas autoridades portuguesas foi notificado à Comissão, dado constituir um auxílio à conversão de contratos de trabalho temporário ou a termo certo em contratos de duração indeterminada, concedido a uma determinada empresa.

3.2. b)   Compatibilidade do auxílio

Conforme indica o considerando 7 do Regulamento (CE) n.o 2204/2002, os auxílios ao emprego concedidos a uma dada empresa podem ter um impacto significativo na concorrência no mercado relevante, uma vez que favorecem essa empresa em relação às que não beneficiaram de tais auxílios. Acresce que o auxílio é susceptível de produzir no emprego um efeito meramente limitado, pois é concedido individualmente a uma empresa. Por conseguinte, o n.o 9 do artigo 9.o estipula claramente que os auxílios individuais ao emprego só podem ser autorizados se forem compatíveis com quaisquer regras específicas aplicáveis ao sector em que o beneficiário opera e apenas se puder ser demonstrado que os efeitos dos auxílios sobre o emprego compensam o impacto sobre a concorrência no mercado relevante.

Por outro lado, como os custos do emprego fazem necessariamente parte dos custos normais de funcionamento de qualquer empresa, o considerando 16 do Regulamento (CE) n.o 2204/2002 incide na importância de verificar os efeitos positivos que o auxílio é susceptível de ter no emprego numa base global, a fim de impedir que ele apenas permita ao beneficiário reduzir custos que teria de qualquer modo de suportar. Por sua vez, o considerando 20 refere-se à necessidade de a Comissão determinar se os auxílios concedidos para a conversão de contratos de trabalho temporário ou a termo em contratos de duração indeterminada têm efeitos positivos no emprego.

A justificação fornecida pelas autoridades portuguesas para o auxílio proposto é a de que a empresa beneficiária — SANTA CATARINA — INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA — é um dos principais empregadores da ilha de São Jorge, onde a unidade fabril está situada. Além disso, a situação desta ilha é particularmente periférica, o que a torna muito vulnerável socio-economicamente e são necessárias subvenções para garantir a estabilidade dos contratos de trabalho e, assim, impedir o êxodo da população.

As autoridades portuguesas acrescentam que a subvenção proposta não é susceptível de falsear a concorrência, dado o limitado montante do auxílio a conceder e o facto de que cada empresa no mercado açoriano tem a sua quota de mercado perfeitamente definida que não seria alterada pela subvenção projectada.

A Comissão considera, porém, que fundamentar o auxílio na dimensão da empresa e na sua posição no mercado do emprego da ilha não justifica suficientemente a conformidade do mesmo com o disposto no Regulamento (CE) n.o 2204/2002. Note-se que o n.o 9 do artigo 9.o do mesmo regulamento sublinha a necessidade de se demonstrar que os efeitos dos auxílios sobre o emprego compensam o impacto sobre a concorrência no mercado relevante. Apesar do pedido da Comissão de explicações mais circunstanciadas neste aspecto, a informação transmitida pelas autoridades portuguesas não permitiu porém apoiar os seus argumentos de que o auxílio produzirá efeitos positivos no mercado do emprego açoriano e de que não é apenas um mecanismo para ajudar o beneficiário a diminuir os seus custos normais de funcionamento.

Consequentemente, a Comissão tem, na fase actual, sérias dúvidas de que os efeitos do auxílio ao emprego produzam efeitos positivos no mercado do emprego a nível regional.

Intensidade de auxílio

Para determinar se um auxílio é ou não compatível com o mercado comum à luz do Regulamento (CE) n.o 2204/2002, é também necessário ter em conta a intensidade do auxílio e, por conseguinte, o montante do auxílio expresso em equivalente-subvenção. Tendo em conta a intensidade do auxílio e o montante do auxílio expresso em equivalente-subvenção, a Comissão chegou às seguintes conclusões:

Segundo a informação notificada pelas autoridades portuguesas, a intensidade do auxílio corresponde a 57,72 % do custo médio por trabalhador (salário e encargos sociais dos postos de trabalho em causa) durante um período de dois anos (ver acima a fórmula de cálculo desta percentagem). A Comissão tem igualmente sérias dúvidas de que a fórmula aplicada reflicta em grau suficiente os critérios a seguir referidos.

Embora o Regulamento (CE) n.o 2204/2002 não contenha disposições específicas quanto à intensidade do auxílio concedido para conversão de contratos de trabalho a termo em contratos de duração indeterminada, os limites máximos de intensidade de auxílio devem, segundo o considerando 15, ser fixados a um nível consentâneo com o equilíbrio adequado entre a redução ao mínimo das distorções da concorrência e o objectivo de promoção do emprego.

Por sua vez, o considerando 20 explica que as medidas estatais não devem permitir que o emprego seja objecto cumulativamente de auxílio na criação do posto e na conversão do contrato, de forma que o limite máximo para os auxílios ao investimento inicial ou à criação de emprego seja ultrapassado.

O limite máximo para os auxílios ao investimento inicial é determinado nas “Orientações relativas aos auxílios estatais com finalidade regional para o período 2007-2013” (5) (pontos 42 e seguintes), que contemplam igualmente a concessão de auxílios à criação de emprego. No entanto, em conformidade com o ponto 8 destas orientações, o sector das pescas está excluído dos auxílios regionais. Acresce que, no âmbito das mesmas orientações, os auxílios à criação de emprego só podem ser concedidos se os postos de trabalho estiverem ligados à realização de um investimento inicial, o que não é o caso vertente.

Por conseguinte, a Comissão considera que só pode ser estabelecida uma analogia com os limites máximos permitidos pelo Regulamento (CE) n.o 2204/2002 para os auxílios à criação de emprego.

Em particular, o n.o 2 do artigo 4.o do Regulamento (CE) n.o 2204/2002 especifica que “quando o emprego é criado em regiões ou em sectores não elegíveis para auxílios com finalidade regional nos termos do n.o 3, alíneas a) e c), do artigo 87.o no momento da concessão do auxílio, a intensidade bruta do auxílio não deve exceder:

| a) | 15 % no caso de pequenas empresas; |
| --- | --- |

a)

15 % no caso de pequenas empresas;

| b) | 7,5 % no caso de médias empresas.” |
| --- | --- |

b)

7,5 % no caso de médias empresas.”

Nos termos do n.o 4 do artigo 4.o, estes limites máximos serão aplicáveis à intensidade do auxílio calculado em percentagem dos custos salariais subjacentes ao emprego criado durante um período de dois anos.

Segundo as informações fornecidas pelas autoridades portuguesas, a empresa SANTA CATARINA — INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA., cabe na categoria de pequena ou média empresa, segundo a definição constante do anexo I do Regulamento (CE) n.o 364/2004, dado que emprega menos de 250 trabalhadores e o seu volume de negócios anual não excede 50 milhões de EUR.

A intensidade de auxílio prevista no regime de auxílio proposto afigura-se claramente superior aos limites máximos permitidos para o auxílio à criação de emprego no âmbito do Regulamento (CE) n.o 2204/2002, quando tais limites se aplicam, por analogia, ao auxílio à conversão de contratos de trabalho temporários em contratos de duração indeterminada (57,72 % contra 15 %).

Por outro lado, não é pertinente neste caso aplicar o n.o 3 do artigo 4.o do Regulamento (CE) n.o 2204/2002, que permite aumentar o supramencionado limite máximo de auxílio no que se refere à criação de emprego “em regiões e em sectores elegíveis para auxílios com finalidade regional” nos termos do n.o 3, alíneas a) e c), do artigo 87.o, porquanto, de acordo com o ponto 2 das “Orientações relativas aos auxílios estatais com finalidade regional”, o sector das pescas está excluído dos auxílios regionais. O n.o 3 do artigo 4.o permite igualmente aplicar limites mais elevados “quando o emprego é criado na produção, transformação e comercialização de produtos enumerados no anexo I do Tratado em regiões qualificadas como regiões menos favorecidas nos termos do Regulamento (CE) n.o 1257/1999 do Conselho
   (6)”. Todavia, este regulamento aplica-se apenas à agricultura e não ao sector das pescas. Assinale-se igualmente que no sector das pescas não existem regiões desfavorecidas semelhantes.

Por último, é de notar que, como previsto no considerando 20 do Regulamento (CE) n.o 2204/2002, no caso dos auxílios concedidos a empregadores para a conversão de contratos de trabalho temporário ou a termo em contratos de duração indeterminada, a Comissão deve garantir que tais medidas não permitam que o emprego seja objecto cumulativamente de auxílio na criação do posto e na conversão do contrato, de forma que o limite máximo para os auxílios ao investimento inicial ou à criação de emprego seja ultrapassado.

Perante o exposto, a Comissão tem, na fase actual, sérias dúvidas de que o auxílio ao emprego a conceder à empresa SANTA CATARINA — INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA., satisfaça as condições estipuladas no Regulamento (CE) n.o 2204/2002 e possa ser considerado compatível com o mercado comum.

4.   PROPOSTA

A Comissão assinala que, na presente etapa da análise preliminar, prevista no artigo 6.o do Regulamento (CE) n.o 659/1999 que estabelece as regras de execução do artigo 93.o do Tratado CE, existem sérias dúvidas quanto à compatibilidade do auxílio proposto com o mercado comum.

À luz das condições supra, no âmbito do procedimento previsto no n.o 2 do artigo 88.o do Tratado CE e no artigo 6.o do Regulamento (CE) n.o 659/1999, a Comissão convida a República Portuguesa a apresentar as suas observações e a prestar todas as informações que possam ajudar a avaliar o auxílio proposto, no prazo de um mês a contar da data de recepção do presente ofício. A Comissão solicita às autoridades portuguesas o envio imediato de uma cópia do presente ofício aos potenciais beneficiários do auxílio.

A Comissão recorda às autoridades portuguesas o efeito suspensivo decorrente do n.o 3 do artigo 88.o do Tratado CE e remete para o artigo 14.o do Regulamento (CE) n.o 659/1999, nos termos do qual, no caso de uma decisão negativa, qualquer auxílio concedido ilegalmente pode ser objecto de recuperação junto do beneficiário.

Por último, a Comissão comunica às autoridades portuguesas que informará as partes interessadas através da publicação do presente ofício e de um resumo do mesmo no Jornal Oficial da União Europeia. A Comissão informará igualmente os interessados dos países da EFTA signatários do Acordo EEE, mediante publicação de uma comunicação no suplemento EEE do Jornal Oficial da União Europeia, bem como o Órgão de Fiscalização da EFTA, através do envio de uma cópia do presente ofício. Todas as partes interessadas serão convidadas a apresentar as suas observações no prazo de um mês a contar da data de publicação da referida comunicação.”

---

(1)  JO L 83 de 27.3.1999, p. 1.

1

(2)  JO L 140 de 30.4.2004, p. 1.

2

(3)  JO L 63 de 28.2.2004, p. 22.

3

(4)  JO C 229 de 14.9.2004, p. 5.

4

(5)  JO C 54 de 4.3.2006, p. 13.

5

(6)  JO L 160 de 26.6.1999, p. 80.

6

---