# Επίσημη Εφημερίδα C 215/2007

| | ISSN 1725-2415 |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 215 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Ανακοινώσεις και Πληροφορίες | 50ό έτος14 Σεπτεμβρίου # 2007 |

ISSN 1725-2415

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 215

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

50ό έτος14 Σεπτεμβρίου # 2007

---

| Ανακοίνωση αριθ | Περιεχόμενα | Σελίδα |
| --- | --- | --- |
| | II   Ανακοινώσεις |
| | ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ |
| | Επιτροπή |
| 2007/C 215/01 | Μη διατύπωση αντιρρήσεων σχετικά με κοινοποιηθείσα συγκέντρωση (Υπόθεση COMP/M.4695 — Alstom/SBB Cargo/JV) (
  1
  ) | 1 |

Ανακοίνωση αριθ

Περιεχόμενα

Σελίδα

II   Ανακοινώσεις

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Επιτροπή

2007/C 215/01

Μη διατύπωση αντιρρήσεων σχετικά με κοινοποιηθείσα συγκέντρωση (Υπόθεση COMP/M.4695 — Alstom/SBB Cargo/JV) (
  1
  )

1

1

| | IV   Πληροφορίες |
| --- | --- |
| | ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ |
| | Επιτροπή |
| 2007/C 215/02 | Ισοτιμίες του ευρώ | 2 |
| 2007/C 215/03 | Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ στις Υπηρεσίες Θαλασσίων Μεταφορών — Σχέδιο (
  1
  ) | 3 |

IV   Πληροφορίες

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Επιτροπή

2007/C 215/02

Ισοτιμίες του ευρώ

2

2007/C 215/03

Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ στις Υπηρεσίες Θαλασσίων Μεταφορών — Σχέδιο (
  1
  )

1

3

| | V   Γνωστοποιήσεις |
| --- | --- |
| | ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ |
| | Επιτροπή |
| 2007/C 215/04 | Κρατική ενίσχυση — Πορτογαλία — Κρατική ενίσχυση C 30/07 (ex N 555/06) — Κονσερβοποιία ιχθύων — Επιδότηση προς την εταιρία SANTA CATARINA — INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA. — Αυτόνομη Περιφέρεια των Αζορών — Πρόσκληση για υποβολή παρατηρήσεων σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ (
  1
  ) | 16 |

V   Γνωστοποιήσεις

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

Επιτροπή

2007/C 215/04

Κρατική ενίσχυση — Πορτογαλία — Κρατική ενίσχυση C 30/07 (ex N 555/06) — Κονσερβοποιία ιχθύων — Επιδότηση προς την εταιρία SANTA CATARINA — INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA. — Αυτόνομη Περιφέρεια των Αζορών — Πρόσκληση για υποβολή παρατηρήσεων σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ (
  1
  )

1

16

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ |

---

(1)   Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ

1

| EL | |
| --- | --- |

EL

---

II Ανακοινώσεις

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Επιτροπή

| 14.9.2007 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 215/1 |
| --- | --- | --- | --- |

14.9.2007

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 215/1

---

Μη διατύπωση αντιρρήσεων σχετικά με κοινοποιηθείσα συγκέντρωση

(Υπόθεση COMP/M.4695 — Alstom/SBB Cargo/JV)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2007/C 215/01)

Στις 22 Αυγούστου 2007, η Επιτροπή αποφάσισε να μη διατυπώσει αντιρρήσεις για την παραπάνω κοινοποιηθείσα συγκέντρωση και να την κηρύξει συμβατή με την κοινή αγορά. Η απόφαση βασίζεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (EΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου. Το πλήρες κείμενο της απόφασης διατίθεται μόνο στην αγγλική γλώσσα και θα δημοσιευθεί μετά την απάλειψη τυχόν επιχειρηματικών απορρήτων που περιέχει. Θα διατίθεται:

| — | από τον δικτυακό τόπο του Europa για τον ανταγωνισμό (http://ec.europa.eu/comm/competition/mergers/cases/). Στον τόπο αυτό προσφέρονται διάφορα εργαλεία για τον εντοπισμό των μεμονωμένων υποθέσεων συγκεντρώσεων, όπως ευρετήρια με τις εταιρείες, τους αριθμούς υποθέσεων, τις ημερομηνίες και τους διάφορους κλάδους, |
| --- | --- |

—

από τον δικτυακό τόπο του Europa για τον ανταγωνισμό (http://ec.europa.eu/comm/competition/mergers/cases/). Στον τόπο αυτό προσφέρονται διάφορα εργαλεία για τον εντοπισμό των μεμονωμένων υποθέσεων συγκεντρώσεων, όπως ευρετήρια με τις εταιρείες, τους αριθμούς υποθέσεων, τις ημερομηνίες και τους διάφορους κλάδους,

| — | σε ηλεκτρονική μορφή στον δικτυακό τόπο του EUR-Lex με τον αριθμό εγγράφου 32007M4695. Το EUR-Lex είναι δικτυακός τόπος που δίνει πρόσβαση στην κοινοτική νομοθεσία (http://eur-lex.europa.eu). |
| --- | --- |

—

σε ηλεκτρονική μορφή στον δικτυακό τόπο του EUR-Lex με τον αριθμό εγγράφου 32007M4695. Το EUR-Lex είναι δικτυακός τόπος που δίνει πρόσβαση στην κοινοτική νομοθεσία (http://eur-lex.europa.eu).

---

IV Πληροφορίες

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Επιτροπή

| 14.9.2007 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 215/2 |
| --- | --- | --- | --- |

14.9.2007

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 215/2

---

Ισοτιμίες του ευρώ (1)

13 Σεπτεμβρίου 2007

(2007/C 215/02)

1 ευρώ=

| | Νομισματική μονάδα | Ισοτιμία |
| --- | --- | --- |
| USD | δολάριο ΗΠΑ | 1,3897 |
| JPY | ιαπωνικό γιεν | 159,52 |
| DKK | δανική κορόνα | 7,4476 |
| GBP | λίρα στερλίνα | 0,68525 |
| SEK | σουηδική κορόνα | 9,2766 |
| CHF | ελβετικό φράγκο | 1,6415 |
| ISK | ισλανδική κορόνα | 88,74 |
| NOK | νορβηγική κορόνα | 7,8345 |
| BGN | βουλγαρικό λεβ | 1,9558 |
| CYP | κυπριακή λίρα | 0,5842 |
| CZK | τσεχική κορόνα | 27,483 |
| EEK | εσθονική κορόνα | 15,6466 |
| HUF | ουγγρικό φιορίνι | 253,94 |
| LTL | λιθουανικό λίτας | 3,4528 |
| LVL | λεττονικό λατ | 0,702 |
| MTL | μαλτέζικη λίρα | 0,4293 |
| PLN | πολωνικό ζλότι | 3,7815 |
| RON | ρουμανικό λέι | 3,3265 |
| SKK | σλοβακική κορόνα | 33,662 |
| TRY | τουρκική λίρα | 1,7576 |
| AUD | αυστραλιανό δολάριο | 1,6565 |
| CAD | καναδικό δολάριο | 1,436 |
| HKD | δολάριο Χονγκ Κονγκ | 10,8256 |
| NZD | νεοζηλανδικό δολάριο | 1,9437 |
| SGD | δολάριο Σιγκαπούρης | 2,0987 |
| KRW | νοτιοκορεατικό γουόν | 1 294,64 |
| ZAR | νοτιοαφρικανικό ραντ | 9,9189 |
| CNY | κινεζικό γιουάν | 10,4373 |
| HRK | κροατικό κούνα | 7,3285 |
| IDR | ινδονησιακή ρουπία | 13 066,65 |
| MYR | μαλαισιανό ρίγκιτ | 4,8327 |
| PHP | πέσο Φιλιππινών | 64,357 |
| RUB | ρωσικό ρούβλι | 35,225 |
| THB | ταϊλανδικό μπατ | 44,535 |

Νομισματική μονάδα

Ισοτιμία

USD

δολάριο ΗΠΑ

1,3897

JPY

ιαπωνικό γιεν

159,52

DKK

δανική κορόνα

7,4476

GBP

λίρα στερλίνα

0,68525

SEK

σουηδική κορόνα

9,2766

CHF

ελβετικό φράγκο

1,6415

ISK

ισλανδική κορόνα

88,74

NOK

νορβηγική κορόνα

7,8345

BGN

βουλγαρικό λεβ

1,9558

CYP

κυπριακή λίρα

0,5842

CZK

τσεχική κορόνα

27,483

EEK

εσθονική κορόνα

15,6466

HUF

ουγγρικό φιορίνι

253,94

LTL

λιθουανικό λίτας

3,4528

LVL

λεττονικό λατ

0,702

MTL

μαλτέζικη λίρα

0,4293

PLN

πολωνικό ζλότι

3,7815

RON

ρουμανικό λέι

3,3265

SKK

σλοβακική κορόνα

33,662

TRY

τουρκική λίρα

1,7576

AUD

αυστραλιανό δολάριο

1,6565

CAD

καναδικό δολάριο

1,436

HKD

δολάριο Χονγκ Κονγκ

10,8256

NZD

νεοζηλανδικό δολάριο

1,9437

SGD

δολάριο Σιγκαπούρης

2,0987

KRW

νοτιοκορεατικό γουόν

1 294,64

ZAR

νοτιοαφρικανικό ραντ

9,9189

CNY

κινεζικό γιουάν

10,4373

HRK

κροατικό κούνα

7,3285

IDR

ινδονησιακή ρουπία

13 066,65

MYR

μαλαισιανό ρίγκιτ

4,8327

PHP

πέσο Φιλιππινών

64,357

RUB

ρωσικό ρούβλι

35,225

THB

ταϊλανδικό μπατ

44,535

---

(1)

Πηγή: Ισοτιμίες αναφοράς που δημοσιεύονται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

---

| 14.9.2007 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 215/3 |
| --- | --- | --- | --- |

14.9.2007

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 215/3

---

Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ στις Υπηρεσίες Θαλασσίων Μεταφορών

Σχέδιο

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2007/C 215/03)

1.   Εισαγωγή

| 1. | Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές θεσπίζουν τις αρχές που θα ακολουθήσει η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για τον ορισμό των αγορών και την αποτίμηση των συμφωνιών συνεργασίας στους τομείς των υπηρεσιών θαλάσσιων μεταφορών που θίγονται άμεσα από τις αλλαγές που επιφέρει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1419/2006 του Συμβουλίου, της 25ης Σεπτεμβρίου 2006, για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4056/86 για τον καθορισμό του τρόπου εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 (νυν 81 και 82) της συνθήκης στις θαλάσσιες μεταφορές και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 όσον αφορά την επέκταση του πεδίου εφαρμογής του ώστε να συμπεριλάβει τις ενδομεταφορές και τις διεθνείς μεταφορές με ελεύθερα φορτηγά πλοία (1). |
| --- | --- |

1.

Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές θεσπίζουν τις αρχές που θα ακολουθήσει η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για τον ορισμό των αγορών και την αποτίμηση των συμφωνιών συνεργασίας στους τομείς των υπηρεσιών θαλάσσιων μεταφορών που θίγονται άμεσα από τις αλλαγές που επιφέρει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1419/2006 του Συμβουλίου, της 25ης Σεπτεμβρίου 2006, για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4056/86 για τον καθορισμό του τρόπου εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 (νυν 81 και 82) της συνθήκης στις θαλάσσιες μεταφορές και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 όσον αφορά την επέκταση του πεδίου εφαρμογής του ώστε να συμπεριλάβει τις ενδομεταφορές και τις διεθνείς μεταφορές με ελεύθερα φορτηγά πλοία (1).

| 2. | Στόχος τους είναι να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις και τις ενώσεις επιχειρήσεων που παρέχουν τις υπηρεσίες αυτές προς ή/και από λιμένα ή λιμένες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εκτιμήσουν αν οι συμφωνίες (2) τους συμβιβάζονται με το άρθρο 81 της συνθήκης για την ίδρυση των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Οι κατευθυντήριες γραμμές δεν εφαρμόζονται σε άλλους τομείς. |
| --- | --- |

2.

Στόχος τους είναι να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις και τις ενώσεις επιχειρήσεων που παρέχουν τις υπηρεσίες αυτές προς ή/και από λιμένα ή λιμένες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εκτιμήσουν αν οι συμφωνίες (2) τους συμβιβάζονται με το άρθρο 81 της συνθήκης για την ίδρυση των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Οι κατευθυντήριες γραμμές δεν εφαρμόζονται σε άλλους τομείς.

| 3. | Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1419/2006 έχει επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ (3) και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 773/2004 της Επιτροπής, της 7ης Απριλίου 2004, σχετικά με τη διεξαγωγή από την Επιτροπή των διαδικασιών δυνάμει των άρθρων 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ (4) ώστε να συμπεριλάβει τις ενδομεταφορές και τις μεταφορές με ελεύθερα φορτηγά πλοία (tramp). Από τις 18 Οκτωβρίου 2006, όλοι οι τομείς των υπηρεσιών θαλάσσιων μεταφορών υπόκεινται στο διαδικαστικό πλαίσιο γενικής εφαρμογής. |
| --- | --- |

3.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1419/2006 έχει επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ (3) και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 773/2004 της Επιτροπής, της 7ης Απριλίου 2004, σχετικά με τη διεξαγωγή από την Επιτροπή των διαδικασιών δυνάμει των άρθρων 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ (4) ώστε να συμπεριλάβει τις ενδομεταφορές και τις μεταφορές με ελεύθερα φορτηγά πλοία (tramp). Από τις 18 Οκτωβρίου 2006, όλοι οι τομείς των υπηρεσιών θαλάσσιων μεταφορών υπόκεινται στο διαδικαστικό πλαίσιο γενικής εφαρμογής.

| 4. | Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ.1419/2006 κατήργησε επίσης τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4056/86 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1986, για την εφαρμογή των άρθρων 85 και 86 (νυν άρθρων 81 και 82) της συνθήκης ΕΚ στις θαλάσσιες μεταφορές (5), ο οποίος περιλάμβανε την απαλλαγή κατά κατηγορία για τις διασκέψεις τακτικών γραμμών θαλάσσιων μεταφορών, που επέτρεπε στις ναυτιλιακές εταιρείες τακτικών γραμμών που είναι μέλη των διασκέψεων αυτών να καθορίζουν τις τιμές και τους λοιπούς όρους μεταφοράς, δεδομένου ότι το σύστημα διασκέψεων δεν πληρούσε πλέον τα κριτήρια του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης. Η κατάργηση της απαλλαγής κατά κατηγορία αρχίζει να ισχύει στις 18 Οκτωβρίου 2008. Μετά την ημερομηνία αυτή, οι εταιρείες μεταφορών τακτικών γραμμών που εκτελούν δρομολόγια προς ή/και από λιμένες της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να παύσουν κάθε δραστηριότητα σε επίπεδο διασκέψεων τακτικών γραμμών που αντίκειται στο άρθρο 81 της συνθήκης. Και τούτο ασχέτως εάν άλλα κράτη επιτρέπουν, ρητά ή σιωπηρά, τον καθορισμό τιμών από διασκέψεις ή τη σύναψη συμφωνιών συζήτησης. |
| --- | --- |

4.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ.1419/2006 κατήργησε επίσης τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4056/86 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1986, για την εφαρμογή των άρθρων 85 και 86 (νυν άρθρων 81 και 82) της συνθήκης ΕΚ στις θαλάσσιες μεταφορές (5), ο οποίος περιλάμβανε την απαλλαγή κατά κατηγορία για τις διασκέψεις τακτικών γραμμών θαλάσσιων μεταφορών, που επέτρεπε στις ναυτιλιακές εταιρείες τακτικών γραμμών που είναι μέλη των διασκέψεων αυτών να καθορίζουν τις τιμές και τους λοιπούς όρους μεταφοράς, δεδομένου ότι το σύστημα διασκέψεων δεν πληρούσε πλέον τα κριτήρια του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης. Η κατάργηση της απαλλαγής κατά κατηγορία αρχίζει να ισχύει στις 18 Οκτωβρίου 2008. Μετά την ημερομηνία αυτή, οι εταιρείες μεταφορών τακτικών γραμμών που εκτελούν δρομολόγια προς ή/και από λιμένες της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να παύσουν κάθε δραστηριότητα σε επίπεδο διασκέψεων τακτικών γραμμών που αντίκειται στο άρθρο 81 της συνθήκης. Και τούτο ασχέτως εάν άλλα κράτη επιτρέπουν, ρητά ή σιωπηρά, τον καθορισμό τιμών από διασκέψεις ή τη σύναψη συμφωνιών συζήτησης.

| 5. | Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές συμπληρώνουν τις οδηγίες που ήδη εξέδωσε η Επιτροπή. Δεδομένου ότι οι υπηρεσίες θαλάσσιων μεταφορών χαρακτηρίζονται από εκτενείς συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ ανταγωνιζόμενων μεταφορέων, έχουν ιδιαίτερη σχέση με το αντικείμενο οι κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ στις συμφωνίες οριζόντιας συνεργασίας (6) («κατευθυντήριες γραμμές για τις συμφωνίες οριζόντιας συνεργασίας»), καθώς και οι κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης (7). |
| --- | --- |

5.

Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές συμπληρώνουν τις οδηγίες που ήδη εξέδωσε η Επιτροπή. Δεδομένου ότι οι υπηρεσίες θαλάσσιων μεταφορών χαρακτηρίζονται από εκτενείς συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ ανταγωνιζόμενων μεταφορέων, έχουν ιδιαίτερη σχέση με το αντικείμενο οι κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ στις συμφωνίες οριζόντιας συνεργασίας (6) («κατευθυντήριες γραμμές για τις συμφωνίες οριζόντιας συνεργασίας»), καθώς και οι κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης (7).

| 6. | Οι συμφωνίες οριζόντιας συνεργασίας στις τακτικές γραμμές θαλάσσιων μεταφορών σχετικά με την παροχή κοινών υπηρεσιών καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 823/2000 της Επιτροπής, της 19ης Απριλίου 2000, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών, αποφάσεων και εναρμονισμένων πρακτικών μεταξύ ναυτιλιακών εταιρειών τακτικών γραμμών (κοινοπραξίες) (8). Καθορίζει τους όρους, σύμφωνα με το άρθρο 81 παράγραφος 3 της συνθήκης, βάσει των οποίων η απαγόρευση του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης δεν εφαρμόζεται σε συμφωνίες μεταξύ δύο ή περισσότερων μεταφορέων (κοινοπραξίες). Θα αναθεωρηθεί μετά τις αλλαγές που εισήγαγε ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1419/2006 (9). |
| --- | --- |

6.

Οι συμφωνίες οριζόντιας συνεργασίας στις τακτικές γραμμές θαλάσσιων μεταφορών σχετικά με την παροχή κοινών υπηρεσιών καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 823/2000 της Επιτροπής, της 19ης Απριλίου 2000, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών, αποφάσεων και εναρμονισμένων πρακτικών μεταξύ ναυτιλιακών εταιρειών τακτικών γραμμών (κοινοπραξίες) (8). Καθορίζει τους όρους, σύμφωνα με το άρθρο 81 παράγραφος 3 της συνθήκης, βάσει των οποίων η απαγόρευση του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης δεν εφαρμόζεται σε συμφωνίες μεταξύ δύο ή περισσότερων μεταφορέων (κοινοπραξίες). Θα αναθεωρηθεί μετά τις αλλαγές που εισήγαγε ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1419/2006 (9).

| 7. | Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές τίθενται σε εφαρμογή με την επιφύλαξη της ερμηνείας του άρθρου 81 της συνθήκης που ενδέχεται να δοθεί από το Δικαστήριο ή το Πρωτοδικείο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Οι αρχές που διατυπώνονται στις κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να εφαρμόζονται σύμφωνα με τις ειδικές περιστάσεις κάθε υπόθεσης. |
| --- | --- |

7.

Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές τίθενται σε εφαρμογή με την επιφύλαξη της ερμηνείας του άρθρου 81 της συνθήκης που ενδέχεται να δοθεί από το Δικαστήριο ή το Πρωτοδικείο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Οι αρχές που διατυπώνονται στις κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να εφαρμόζονται σύμφωνα με τις ειδικές περιστάσεις κάθε υπόθεσης.

| 8. | Η Επιτροπή θα θέσει σε εφαρμογή τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές για αρχική περίοδο πέντε ετών. |
| --- | --- |

8.

Η Επιτροπή θα θέσει σε εφαρμογή τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές για αρχική περίοδο πέντε ετών.

2.   Υπηρεσίες θαλάσσιων μεταφορών

2.1.   Πεδίο εφαρμογής

| 9. | Οι τομείς των θαλάσσιων μεταφορών που θίγονται άμεσα από τις αλλαγές που επιφέρει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1419/2006 είναι οι τακτικές γραμμές θαλάσσιων μεταφορών, οι ενδομεταφορές (cabotage) και οι διεθνείς μεταφορές με ελεύθερα φορτηγά πλοία (tramp). |
| --- | --- |

9.

Οι τομείς των θαλάσσιων μεταφορών που θίγονται άμεσα από τις αλλαγές που επιφέρει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1419/2006 είναι οι τακτικές γραμμές θαλάσσιων μεταφορών, οι ενδομεταφορές (cabotage) και οι διεθνείς μεταφορές με ελεύθερα φορτηγά πλοία (tramp).

| 10. | Οι υπηρεσίες τακτικών γραμμών περιλαμβάνουν τη μεταφορά εμπορευμάτων, η οποία πραγματοποιείται σε τακτική βάση, κυρίως μέσω εμπορευματοκιβωτίων, προς λιμένες συγκεκριμένης γεωγραφικής οδού, γνωστής εν γένει ως γραμμής. Άλλα γενικά χαρακτηριστικά των τακτικών γραμμών είναι ότι τα ωράρια και οι ημερομηνίες των ταξιδίων γνωστοποιούνται εκ των προτέρων και ότι οι υπηρεσίες είναι διαθέσιμες σε κάθε χρήστη μεταφορών. Στο άρθρο 1 παράγραφος 3 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4056/86, οι μεταφορές με ελεύθερα φορτηγά πλοία (tramp) ορίζονταν ως μεταφορές χύδην φορτίων ή χύδην φορτίων τοποθετημένων εντός συσκευασίας (break-bulk) με πλοίο ναυλωμένο εν όλω ή εν μέρει από έναν ή περισσότερους φορτωτές, επί τη βάσει ναύλωσης κατά ταξίδι ή χρονοναύλωσης, ή οποιασδήποτε άλλης μορφής σύμβασης για ταξίδια μη τακτικά προγραμματισμένα ή ταξίδια που δεν έχουν ανακοινωθεί, όταν οι ναύλοι αποτελούν αντικείμενο ελευθέρων διαπραγματεύσεων κατά περίπτωση και ανάλογα με τους όρους της προσφοράς και της ζήτησης. Πρόκειται για τη μη προγραμματισμένη μεταφορά ενός μόνο προϊόντος, το οποίο καταλαμβάνει ολόκληρο το πλοίο (10). Οι ενδομεταφορές συνίστανται στην παροχή υπηρεσιών θαλάσσιων μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών με ελεύθερα φορτηγά πλοία και των τακτικών γραμμών θαλάσσιων μεταφορών, που συνδέουν δύο ή περισσότερους λιμένες του ίδιου κράτους μέλους (11). Παρά το γεγονός ότι οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές δεν ασχολούνται συγκεκριμένα με τις ενδομεταφορές, παρά ταύτα εφαρμόζονται στις υπηρεσίες αυτές στο μέτρο που παρέχονται είτε ως υπηρεσίες τακτικών γραμμών είτε ως μεταφορές με ελεύθερα φορτηγά πλοία. |
| --- | --- |

10.

Οι υπηρεσίες τακτικών γραμμών περιλαμβάνουν τη μεταφορά εμπορευμάτων, η οποία πραγματοποιείται σε τακτική βάση, κυρίως μέσω εμπορευματοκιβωτίων, προς λιμένες συγκεκριμένης γεωγραφικής οδού, γνωστής εν γένει ως γραμμής. Άλλα γενικά χαρακτηριστικά των τακτικών γραμμών είναι ότι τα ωράρια και οι ημερομηνίες των ταξιδίων γνωστοποιούνται εκ των προτέρων και ότι οι υπηρεσίες είναι διαθέσιμες σε κάθε χρήστη μεταφορών. Στο άρθρο 1 παράγραφος 3 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4056/86, οι μεταφορές με ελεύθερα φορτηγά πλοία (tramp) ορίζονταν ως μεταφορές χύδην φορτίων ή χύδην φορτίων τοποθετημένων εντός συσκευασίας (break-bulk) με πλοίο ναυλωμένο εν όλω ή εν μέρει από έναν ή περισσότερους φορτωτές, επί τη βάσει ναύλωσης κατά ταξίδι ή χρονοναύλωσης, ή οποιασδήποτε άλλης μορφής σύμβασης για ταξίδια μη τακτικά προγραμματισμένα ή ταξίδια που δεν έχουν ανακοινωθεί, όταν οι ναύλοι αποτελούν αντικείμενο ελευθέρων διαπραγματεύσεων κατά περίπτωση και ανάλογα με τους όρους της προσφοράς και της ζήτησης. Πρόκειται για τη μη προγραμματισμένη μεταφορά ενός μόνο προϊόντος, το οποίο καταλαμβάνει ολόκληρο το πλοίο (10). Οι ενδομεταφορές συνίστανται στην παροχή υπηρεσιών θαλάσσιων μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών με ελεύθερα φορτηγά πλοία και των τακτικών γραμμών θαλάσσιων μεταφορών, που συνδέουν δύο ή περισσότερους λιμένες του ίδιου κράτους μέλους (11). Παρά το γεγονός ότι οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές δεν ασχολούνται συγκεκριμένα με τις ενδομεταφορές, παρά ταύτα εφαρμόζονται στις υπηρεσίες αυτές στο μέτρο που παρέχονται είτε ως υπηρεσίες τακτικών γραμμών είτε ως μεταφορές με ελεύθερα φορτηγά πλοία.

2.2.   Επηρεασμός του ενδοκοινοτικού εμπορίου

| 11. | Το άρθρο 81 της συνθήκης εφαρμόζεται σε όλες τις συμφωνίες που ενδέχεται να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών. Για να πληρούται ο όρος του επηρεασμού του εμπορίου, πρέπει να μπορεί να πιθανολογηθεί σε επαρκή βαθμό, βάσει ενός συνόλου νομικών ή πραγματικών αντικειμενικών στοιχείων, ότι η εκάστοτε συμφωνία ή πρακτική μπορεί να επηρεάσει άμεσα ή έμμεσα, πραγματικά ή δυνητικά, τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών κατά τρόπο που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την πραγματοποίηση των στόχων μιας ενιαίας αγοράς (12). Η Επιτροπή έχει εκδώσει οδηγίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμόζει την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου στις κατευθυντήριες γραμμές της για την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου που αναφέρεται στα άρθρα 81 και 82 στης συνθήκης (13). |
| --- | --- |

11.

Το άρθρο 81 της συνθήκης εφαρμόζεται σε όλες τις συμφωνίες που ενδέχεται να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών. Για να πληρούται ο όρος του επηρεασμού του εμπορίου, πρέπει να μπορεί να πιθανολογηθεί σε επαρκή βαθμό, βάσει ενός συνόλου νομικών ή πραγματικών αντικειμενικών στοιχείων, ότι η εκάστοτε συμφωνία ή πρακτική μπορεί να επηρεάσει άμεσα ή έμμεσα, πραγματικά ή δυνητικά, τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών κατά τρόπο που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την πραγματοποίηση των στόχων μιας ενιαίας αγοράς (12). Η Επιτροπή έχει εκδώσει οδηγίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμόζει την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου στις κατευθυντήριες γραμμές της για την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου που αναφέρεται στα άρθρα 81 και 82 στης συνθήκης (13).

| 12. | Οι υπηρεσίες μεταφορών που παρέχουν οι ναυτιλιακές εταιρείες τακτικών γραμμών και οι ομάδες συνεργασίας έχουν συχνά διεθνή χαρακτήρα συνδέοντας κοινοτικούς λιμένες με τρίτες χώρες ή/και εκτελώντας εξαγωγές και εισαγωγές μεταξύ δύο ή περισσότερων κρατών μελών (δηλ. ενδοκοινοτικό εμπόριο) (14). Στις περισσότερες περιπτώσεις, είναι πιθανό να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, μεταξύ άλλων, λόγω των επιπτώσεών τους στις αγορές παροχής μεταφορικών υπηρεσιών και υπηρεσιών διαμεσολάβησης (15). |
| --- | --- |

12.

Οι υπηρεσίες μεταφορών που παρέχουν οι ναυτιλιακές εταιρείες τακτικών γραμμών και οι ομάδες συνεργασίας έχουν συχνά διεθνή χαρακτήρα συνδέοντας κοινοτικούς λιμένες με τρίτες χώρες ή/και εκτελώντας εξαγωγές και εισαγωγές μεταξύ δύο ή περισσότερων κρατών μελών (δηλ. ενδοκοινοτικό εμπόριο) (14). Στις περισσότερες περιπτώσεις, είναι πιθανό να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, μεταξύ άλλων, λόγω των επιπτώσεών τους στις αγορές παροχής μεταφορικών υπηρεσιών και υπηρεσιών διαμεσολάβησης (15).

| 13. | Ο επηρεασμός του εμπορίου μεταξύ κρατών μελών έχει ιδιαίτερη σημασία για τις θαλάσσιες υπηρεσίες ενδομεταφορών στο μέτρο που καθορίζει επιπλέον το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στο άρθρο 81 της συνθήκης. Ο βαθμός στον οποίο οι υπηρεσίες αυτές μπορούν να επηρεάσουν τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών θα πρέπει να αξιολογείται κατά περίπτωση (16). |
| --- | --- |

13.

Ο επηρεασμός του εμπορίου μεταξύ κρατών μελών έχει ιδιαίτερη σημασία για τις θαλάσσιες υπηρεσίες ενδομεταφορών στο μέτρο που καθορίζει επιπλέον το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στο άρθρο 81 της συνθήκης. Ο βαθμός στον οποίο οι υπηρεσίες αυτές μπορούν να επηρεάσουν τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών θα πρέπει να αξιολογείται κατά περίπτωση (16).

2.3.   Η σχετική αγορά

| 14. | Για να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις μιας συμφωνίας στον ανταγωνισμό για τους σκοπούς του άρθρου 81 της συνθήκης, είναι αναγκαίο να οριστεί η αγορά προϊόντος και η σχετική γεωγραφική αγορά ή αγορές. Πρωταρχικός σκοπός του προσδιορισμού της αγοράς είναι ο συστηματικός εντοπισμός των περιορισμών που αντιμετωπίζει μια επιχείρηση όσον αφορά τον ανταγωνισμό. Οδηγίες επί του θέματος παρέχονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής για τον ορισμό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του κοινοτικού δικαίου ανταγωνισμού (17). Οι οδηγίες αυτές αφορούν επίσης τον προσδιορισμό των αγορών σε σχέση με τις υπηρεσίες θαλάσσιων μεταφορών. |
| --- | --- |

14.

Για να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις μιας συμφωνίας στον ανταγωνισμό για τους σκοπούς του άρθρου 81 της συνθήκης, είναι αναγκαίο να οριστεί η αγορά προϊόντος και η σχετική γεωγραφική αγορά ή αγορές. Πρωταρχικός σκοπός του προσδιορισμού της αγοράς είναι ο συστηματικός εντοπισμός των περιορισμών που αντιμετωπίζει μια επιχείρηση όσον αφορά τον ανταγωνισμό. Οδηγίες επί του θέματος παρέχονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής για τον ορισμό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του κοινοτικού δικαίου ανταγωνισμού (17). Οι οδηγίες αυτές αφορούν επίσης τον προσδιορισμό των αγορών σε σχέση με τις υπηρεσίες θαλάσσιων μεταφορών.

| 15. | Η σχετική αγορά προϊόντος περιλαμβάνει όλα τα προϊόντα ή/και τις υπηρεσίες που ο καταναλωτής θεωρεί ότι μπορούν να εναλλάσσονται ή να υποκαθίστανται αμοιβαία, λόγω των χαρακτηριστικών τους, των τιμών τους και της χρήσης για την οποία προορίζονται (18). Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει τον τομέα στον οποίο δραστηριοποιούνται οι σχετικές επιχειρήσεις όσον αφορά την προσφορά και ζήτηση προϊόντων ή υπηρεσιών, στον οποίο οι όροι ανταγωνισμού είναι αρκούντως ομοιογενείς και ο οποίος μπορεί να διακρίνεται από γειτονικούς τομείς όπου οι συνθήκες ανταγωνισμού διαφέρουν αισθητά (19). Ο μεταφορέας/οι μεταφορείς δεν μπορεί (ούν) να έχει(ουν) καθοριστική επίδραση στις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά, εάν οι πελάτες του(ς) έχουν τη δυνατότητα να στραφούν, βραχυπρόθεσμα, σε άλλους παρόχους υπηρεσιών, ανταποκρινόμενοι σε μικρές αλλά μόνιμες αλλαγές όσον αφορά τη σχετική τιμή, χωρίς να υποστούν σημαντικό πρόσθετο κόστος ή να επιβαρυνθούν με πρόσθετους κινδύνους (20). |
| --- | --- |

15.

Η σχετική αγορά προϊόντος περιλαμβάνει όλα τα προϊόντα ή/και τις υπηρεσίες που ο καταναλωτής θεωρεί ότι μπορούν να εναλλάσσονται ή να υποκαθίστανται αμοιβαία, λόγω των χαρακτηριστικών τους, των τιμών τους και της χρήσης για την οποία προορίζονται (18). Η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει τον τομέα στον οποίο δραστηριοποιούνται οι σχετικές επιχειρήσεις όσον αφορά την προσφορά και ζήτηση προϊόντων ή υπηρεσιών, στον οποίο οι όροι ανταγωνισμού είναι αρκούντως ομοιογενείς και ο οποίος μπορεί να διακρίνεται από γειτονικούς τομείς όπου οι συνθήκες ανταγωνισμού διαφέρουν αισθητά (19). Ο μεταφορέας/οι μεταφορείς δεν μπορεί (ούν) να έχει(ουν) καθοριστική επίδραση στις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά, εάν οι πελάτες του(ς) έχουν τη δυνατότητα να στραφούν, βραχυπρόθεσμα, σε άλλους παρόχους υπηρεσιών, ανταποκρινόμενοι σε μικρές αλλά μόνιμες αλλαγές όσον αφορά τη σχετική τιμή, χωρίς να υποστούν σημαντικό πρόσθετο κόστος ή να επιβαρυνθούν με πρόσθετους κινδύνους (20).

2.3.1.   Τακτικές γραμμές

| 16. | Οι υπηρεσίες τακτικών θαλάσσιων μεταφορών με εμπορευματοκιβώτια έχουν προσδιοριστεί ως η σχετική αγορά προϊόντος για τις τακτικές γραμμές σε διάφορες αποφάσεις της Επιτροπής, καθώς και σε αποφάσεις του Πρωτοδικείου (21). Στην ίδια αγορά υπηρεσιών δεν έχουν συμπεριληφθεί άλλοι τρόποι μεταφοράς, έστω και αν, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι υπηρεσίες αυτές μπορεί να είναι, σε περιορισμένο βαθμό, εναλλάξιμες. Τούτο συμβαίνει διότι σημαντικό ποσοστό των εμπορευμάτων που μεταφέρονται με εμπορευματοκιβώτια δεν μπορούν εύκολα να εξυπηρετηθούν με άλλους τρόπους μεταφοράς, όπως οι αεροπορικές μεταφορές (22). |
| --- | --- |

16.

Οι υπηρεσίες τακτικών θαλάσσιων μεταφορών με εμπορευματοκιβώτια έχουν προσδιοριστεί ως η σχετική αγορά προϊόντος για τις τακτικές γραμμές σε διάφορες αποφάσεις της Επιτροπής, καθώς και σε αποφάσεις του Πρωτοδικείου (21). Στην ίδια αγορά υπηρεσιών δεν έχουν συμπεριληφθεί άλλοι τρόποι μεταφοράς, έστω και αν, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι υπηρεσίες αυτές μπορεί να είναι, σε περιορισμένο βαθμό, εναλλάξιμες. Τούτο συμβαίνει διότι σημαντικό ποσοστό των εμπορευμάτων που μεταφέρονται με εμπορευματοκιβώτια δεν μπορούν εύκολα να εξυπηρετηθούν με άλλους τρόπους μεταφοράς, όπως οι αεροπορικές μεταφορές (22).

| 17. | Σε ορισμένες περιπτώσεις, θα ήταν ίσως ενδεδειγμένο να προσδιοριστεί μια αγορά προϊόντος μικρότερης εμβέλειας περιοριζόμενη σε ένα συγκεκριμένο είδος προϊόντος που μεταφέρεται διά θαλάσσης. Παραδείγματος χάρη, η μεταφορά αναλώσιμων αγαθών θα μπορούσε να περιορίζεται σε εμπορευματοκιβώτια-ψυγεία ή να περιλαμβάνει μεταφορά σε συμβατικά πλοία-ψυγεία (23). Παρά το γεγονός ότι, σε εξαιρετικές περιστάσεις, είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί κάποια υποκατάσταση μεταξύ της κλασικής μεταφοράς χύδην ετερογενούς φορτίου εντός συσκευασίας («break bulk») και της μεταφοράς με εμπορευματοκιβώτια (24), δεν παρατηρείται μόνιμη μεταστροφή από τα εμπορευματοκιβώτια προς το χύδην φορτίο. Για τις περισσότερες κατηγορίες εμπορευμάτων και χρηστών εμπορευμάτων τοποθετούμενων σε εμπορευματοκιβώτια, το χύδην ετερογενές φορτίο δεν προσφέρει εύλογη εναλλακτική λύση στις τακτικές θαλάσσιες μεταφορές με εμπορευματοκιβώτια (25). Από τη στιγμή που ένα φορτίο μεταφέρεται τακτικά με εμπορευματοκιβώτια είναι απίθανο να μεταφερθεί πάλι ως φορτίο μη συσκευασμένο σε εμπορευματοκιβώτια (26). Επομένως στις τακτικές γραμμές μεταφοράς με εμπορευματοκιβώτια παρατηρείται κυρίως μονόπλευρη δυνατότητα υποκατάστασης (27). |
| --- | --- |

17.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, θα ήταν ίσως ενδεδειγμένο να προσδιοριστεί μια αγορά προϊόντος μικρότερης εμβέλειας περιοριζόμενη σε ένα συγκεκριμένο είδος προϊόντος που μεταφέρεται διά θαλάσσης. Παραδείγματος χάρη, η μεταφορά αναλώσιμων αγαθών θα μπορούσε να περιορίζεται σε εμπορευματοκιβώτια-ψυγεία ή να περιλαμβάνει μεταφορά σε συμβατικά πλοία-ψυγεία (23). Παρά το γεγονός ότι, σε εξαιρετικές περιστάσεις, είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί κάποια υποκατάσταση μεταξύ της κλασικής μεταφοράς χύδην ετερογενούς φορτίου εντός συσκευασίας («break bulk») και της μεταφοράς με εμπορευματοκιβώτια (24), δεν παρατηρείται μόνιμη μεταστροφή από τα εμπορευματοκιβώτια προς το χύδην φορτίο. Για τις περισσότερες κατηγορίες εμπορευμάτων και χρηστών εμπορευμάτων τοποθετούμενων σε εμπορευματοκιβώτια, το χύδην ετερογενές φορτίο δεν προσφέρει εύλογη εναλλακτική λύση στις τακτικές θαλάσσιες μεταφορές με εμπορευματοκιβώτια (25). Από τη στιγμή που ένα φορτίο μεταφέρεται τακτικά με εμπορευματοκιβώτια είναι απίθανο να μεταφερθεί πάλι ως φορτίο μη συσκευασμένο σε εμπορευματοκιβώτια (26). Επομένως στις τακτικές γραμμές μεταφοράς με εμπορευματοκιβώτια παρατηρείται κυρίως μονόπλευρη δυνατότητα υποκατάστασης (27).

| 18. | Η σχετική γεωγραφική αγορά συνίσταται στην περιοχή στην οποία λαμβάνει χώρα η εμπορία των υπηρεσιών, σε γενικές γραμμές μια σειρά λιμένων σε κάθε πλευρά της υπηρεσίας (28). Όσον αφορά την ευρωπαϊκή πλευρά της υπηρεσίας, μέχρι σήμερα η γεωγραφική αγορά αντιστοιχεί σε μια σειρά λιμένων στη Βόρεια Ευρώπη ή/και τη Μεσόγειο. Λόγω της περιορισμένης δυνατότητας υποκατάστασης των υπηρεσιών τακτικών γραμμών μεταφοράς από τη Μεσόγειο με τις υπηρεσίες που παρέχονται από τους λιμένες της Βόρειας Ευρώπης, οι λιμένες αυτοί θεωρείται ότι ανήκουν σε χωριστές αγορές (29). |
| --- | --- |

18.

Η σχετική γεωγραφική αγορά συνίσταται στην περιοχή στην οποία λαμβάνει χώρα η εμπορία των υπηρεσιών, σε γενικές γραμμές μια σειρά λιμένων σε κάθε πλευρά της υπηρεσίας (28). Όσον αφορά την ευρωπαϊκή πλευρά της υπηρεσίας, μέχρι σήμερα η γεωγραφική αγορά αντιστοιχεί σε μια σειρά λιμένων στη Βόρεια Ευρώπη ή/και τη Μεσόγειο. Λόγω της περιορισμένης δυνατότητας υποκατάστασης των υπηρεσιών τακτικών γραμμών μεταφοράς από τη Μεσόγειο με τις υπηρεσίες που παρέχονται από τους λιμένες της Βόρειας Ευρώπης, οι λιμένες αυτοί θεωρείται ότι ανήκουν σε χωριστές αγορές (29).

2.3.2.   Μεταφορές με ελεύθερα φορτηγά πλοία (μεταφορές tramp)

| 19. | Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη εφαρμόσει το άρθρο 81 της συνθήκης στις υπηρεσίες μεταφορών tramp. Οι επιχειρήσεις μπορούν στην αξιολόγησή τους να λάβουν υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία εφόσον έχουν σχέση με τις υπηρεσίες μεταφορών tramp που παρέχουν. |
| --- | --- |

19.

Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη εφαρμόσει το άρθρο 81 της συνθήκης στις υπηρεσίες μεταφορών tramp. Οι επιχειρήσεις μπορούν στην αξιολόγησή τους να λάβουν υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία εφόσον έχουν σχέση με τις υπηρεσίες μεταφορών tramp που παρέχουν.

Στοιχεία που πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τον καθορισμό της σχετικής αγοράς προϊόντος από την πλευρά της ζήτησης (υποκατάσταση σε επίπεδο ζήτησης)

| 20. | Οι «βασικοί όροι» μιας επιμέρους αίτησης μεταφοράς αποτελούν την αφετηρία για τον καθορισμό της σχετικής αγοράς υπηρεσιών στον τομέα των μεταφορών με ελεύθερα φορτηγά πλοία, διότι εν γένει περιέχουν τα ουσιώδη στοιχεία (30) της επίμαχης αίτησης μεταφοράς. Ανάλογα με τις ειδικές ανάγκες των χρηστών της μεταφοράς, οι ανάγκες περιλαμβάνουν διαπραγματεύσιμα και μη διαπραγματεύσιμα στοιχεία. Μετά τον προσδιορισμό του, ένα διαπραγματεύσιμο στοιχείο των βασικών όρων, παραδείγματος χάρη το είδος ή το μέγεθος του σκάφους, μπορεί να δείξει ότι η σχετική αγορά, όσον αφορά αυτό το συγκεκριμένο στοιχείο, είναι ευρύτερη από την οριζόμενη στην αρχική αίτηση μεταφοράς. |
| --- | --- |

20.

Οι «βασικοί όροι» μιας επιμέρους αίτησης μεταφοράς αποτελούν την αφετηρία για τον καθορισμό της σχετικής αγοράς υπηρεσιών στον τομέα των μεταφορών με ελεύθερα φορτηγά πλοία, διότι εν γένει περιέχουν τα ουσιώδη στοιχεία (30) της επίμαχης αίτησης μεταφοράς. Ανάλογα με τις ειδικές ανάγκες των χρηστών της μεταφοράς, οι ανάγκες περιλαμβάνουν διαπραγματεύσιμα και μη διαπραγματεύσιμα στοιχεία. Μετά τον προσδιορισμό του, ένα διαπραγματεύσιμο στοιχείο των βασικών όρων, παραδείγματος χάρη το είδος ή το μέγεθος του σκάφους, μπορεί να δείξει ότι η σχετική αγορά, όσον αφορά αυτό το συγκεκριμένο στοιχείο, είναι ευρύτερη από την οριζόμενη στην αρχική αίτηση μεταφοράς.

| 21. | Η φύση των υπηρεσιών που παρέχονται στο πλαίσιο των μεταφορών tramp μπορεί να ποικίλλει, γι'αυτό υπάρχουν διάφορες συμβάσεις μεταφοράς. Συνεπώς, είναι ίσως αναγκαίο να διαπιστωθεί εάν ο ναυλωτής θεωρεί δυνατή την υποκατάσταση των υπηρεσιών που παρέχονται στο πλαίσιο συμβάσεων χρονοναύλωσης, συμβάσεων ναύλωσης ανά ταξίδι και συμβολαίων εργολαβικής μεταφοράς φορτίου. Εφόσον ισχύει κάτι τέτοιο, ενδέχεται να ανήκουν στην ίδια σχετική αγορά. |
| --- | --- |

21.

Η φύση των υπηρεσιών που παρέχονται στο πλαίσιο των μεταφορών tramp μπορεί να ποικίλλει, γι'αυτό υπάρχουν διάφορες συμβάσεις μεταφοράς. Συνεπώς, είναι ίσως αναγκαίο να διαπιστωθεί εάν ο ναυλωτής θεωρεί δυνατή την υποκατάσταση των υπηρεσιών που παρέχονται στο πλαίσιο συμβάσεων χρονοναύλωσης, συμβάσεων ναύλωσης ανά ταξίδι και συμβολαίων εργολαβικής μεταφοράς φορτίου. Εφόσον ισχύει κάτι τέτοιο, ενδέχεται να ανήκουν στην ίδια σχετική αγορά.

Στοιχεία που πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τον ορισμό της σχετικής αγοράς προϊόντος από την πλευρά της προσφοράς (υποκατάσταση σε επίπεδο προσφοράς)

| 22. | Τις πρώτες ενδείξεις όσον αφορά τη σχετική αγορά από άποψη προσφοράς παρέχουν τα φυσικά και τεχνικά χαρακτηριστικά του υπό μεταφορά φορτίου, καθώς και το είδος του πλοίου (31). Εάν τα σκάφη μπορούν να προσαρμοστούν ώστε να μεταφέρουν διαφορετικά φορτία με αμελητέο κόστος και σε σύντομο χρονικό διάστημα (32), οι πάροχοι υπηρεσιών tramp μπορούν να ασκούν ανταγωνισμό για τη μεταφορά διαφόρων ειδών φορτίου. Στην περίπτωση αυτή, η σχετική αγορά θα περιλαμβάνει περισσότερα από ένα είδη φορτίου. |
| --- | --- |

22.

Τις πρώτες ενδείξεις όσον αφορά τη σχετική αγορά από άποψη προσφοράς παρέχουν τα φυσικά και τεχνικά χαρακτηριστικά του υπό μεταφορά φορτίου, καθώς και το είδος του πλοίου (31). Εάν τα σκάφη μπορούν να προσαρμοστούν ώστε να μεταφέρουν διαφορετικά φορτία με αμελητέο κόστος και σε σύντομο χρονικό διάστημα (32), οι πάροχοι υπηρεσιών tramp μπορούν να ασκούν ανταγωνισμό για τη μεταφορά διαφόρων ειδών φορτίου. Στην περίπτωση αυτή, η σχετική αγορά θα περιλαμβάνει περισσότερα από ένα είδη φορτίου.

| 23. | Ωστόσο, ορισμένα είδη πλοίων είναι τεχνικά προσαρμοσμένα ή/και ειδικά κατασκευασμένα ώστε να παρέχουν εξειδικευμένες υπηρεσίες μεταφορών. Αν και τα πλοία ειδικών χρήσεων μπορούν να μεταφέρουν και άλλα είδη φορτίου, εμφανίζουν εν γένει ανταγωνιστικό μειονέκτημα. Επομένως ενδέχεται να περιορίζεται η ικανότητα των παρόχων εξειδικευμένων υπηρεσιών να ασκήσουν ανταγωνισμό σε άλλες αγορές. |
| --- | --- |

23.

Ωστόσο, ορισμένα είδη πλοίων είναι τεχνικά προσαρμοσμένα ή/και ειδικά κατασκευασμένα ώστε να παρέχουν εξειδικευμένες υπηρεσίες μεταφορών. Αν και τα πλοία ειδικών χρήσεων μπορούν να μεταφέρουν και άλλα είδη φορτίου, εμφανίζουν εν γένει ανταγωνιστικό μειονέκτημα. Επομένως ενδέχεται να περιορίζεται η ικανότητα των παρόχων εξειδικευμένων υπηρεσιών να ασκήσουν ανταγωνισμό σε άλλες αγορές.

| 24. | Οι τύποι σκαφών υποδιαιρούνται συνήθως σε ορισμένα τυποποιημένα βιομηχανικά μεγέθη (33). Υπό κανονικές συνθήκες αγοράς, λόγω σημαντικών οικονομιών κλίμακας, μια υπηρεσία που εμφανίζει σημαντική αναντιστοιχία μεταξύ όγκου φορτίου και μεγέθους πλοίου δεν είναι ικανή να προσφέρει ανταγωνιστικούς ναύλους. Επιπλέον, η δυνατότητα υποκατάστασης των μεγεθών των σκαφών μπορεί να μειώνεται λόγω των περιορισμών βυθίσματος σε λιμένες και διώρυγες. Συνεπώς, κατά κανόνα, πρέπει να αξιολογείται η δυνατότητα υποκατάστασης πλοίων διαφορετικών μεγεθών, ώστε να εξακριβώνεται κατά πόσο κάθε μέγεθος σκάφους αποτελεί χωριστή σχετική αγορά. |
| --- | --- |

24.

Οι τύποι σκαφών υποδιαιρούνται συνήθως σε ορισμένα τυποποιημένα βιομηχανικά μεγέθη (33). Υπό κανονικές συνθήκες αγοράς, λόγω σημαντικών οικονομιών κλίμακας, μια υπηρεσία που εμφανίζει σημαντική αναντιστοιχία μεταξύ όγκου φορτίου και μεγέθους πλοίου δεν είναι ικανή να προσφέρει ανταγωνιστικούς ναύλους. Επιπλέον, η δυνατότητα υποκατάστασης των μεγεθών των σκαφών μπορεί να μειώνεται λόγω των περιορισμών βυθίσματος σε λιμένες και διώρυγες. Συνεπώς, κατά κανόνα, πρέπει να αξιολογείται η δυνατότητα υποκατάστασης πλοίων διαφορετικών μεγεθών, ώστε να εξακριβώνεται κατά πόσο κάθε μέγεθος σκάφους αποτελεί χωριστή σχετική αγορά.

| 25. | Θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη η ύπαρξη αλυσίδων υποκατάστασης μεταξύ των μεγεθών των πλοίων για μεταφορές tramp. Σε ορισμένες από τις αγορές μεταφορών tramp δεν υπάρχει άμεση δυνατότητα υποκατάστασης πλοίων που βρίσκονται στα άκρα της αγοράς. Οι επιπτώσεις της αλυσιδωτής υποκατάστασης μπορεί, παρά ταύτα, να ασκήσουν πίεση στις τιμές που εφαρμόζονται στα άκρα της αγοράς και να οδηγήσουν στη συμπερίληψη τους σε ένα ευρύτερο ορισμό της αγοράς. |
| --- | --- |

25.

Θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη η ύπαρξη αλυσίδων υποκατάστασης μεταξύ των μεγεθών των πλοίων για μεταφορές tramp. Σε ορισμένες από τις αγορές μεταφορών tramp δεν υπάρχει άμεση δυνατότητα υποκατάστασης πλοίων που βρίσκονται στα άκρα της αγοράς. Οι επιπτώσεις της αλυσιδωτής υποκατάστασης μπορεί, παρά ταύτα, να ασκήσουν πίεση στις τιμές που εφαρμόζονται στα άκρα της αγοράς και να οδηγήσουν στη συμπερίληψη τους σε ένα ευρύτερο ορισμό της αγοράς.

| 26. | Σε ορισμένες αγορές μεταφορών tramp, πρέπει να εξετάζεται κατά πόσο τα πλοία μπορούν να θεωρηθούν δέσμια μεταφορική ικανότητα και δεν θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση της σχετικής αγοράς. |
| --- | --- |

26.

Σε ορισμένες αγορές μεταφορών tramp, πρέπει να εξετάζεται κατά πόσο τα πλοία μπορούν να θεωρηθούν δέσμια μεταφορική ικανότητα και δεν θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση της σχετικής αγοράς.

| 27. | Η δυνατότητα υποκατάστασης από άποψη προσφοράς ή ζήτησης μπορεί να επηρεάζεται και από πρόσθετους παράγοντες, όπως η αξιοπιστία του παρόχου υπηρεσίας, η ασφάλεια, η προστασία και οι κανονιστικές απαιτήσεις, για παράδειγμα η απαίτηση διπλού κύτους που επιβάλλεται στα δεξαμενόπλοια που εκτελούν δρομολόγια στα κοινοτικά ύδατα. |
| --- | --- |

27.

Η δυνατότητα υποκατάστασης από άποψη προσφοράς ή ζήτησης μπορεί να επηρεάζεται και από πρόσθετους παράγοντες, όπως η αξιοπιστία του παρόχου υπηρεσίας, η ασφάλεια, η προστασία και οι κανονιστικές απαιτήσεις, για παράδειγμα η απαίτηση διπλού κύτους που επιβάλλεται στα δεξαμενόπλοια που εκτελούν δρομολόγια στα κοινοτικά ύδατα.

Γεωγραφική διάσταση

| 28. | Οι απαιτήσεις μεταφοράς περιλαμβάνουν συνήθως γεωγραφικά στοιχεία, όπως λιμένες ή περιοχές φόρτωσης και εκφόρτωσης. Οι λιμένες αυτοί παρέχουν την πρώτη ένδειξη για τον προσδιορισμό της σχετικής γεωγραφικής αγοράς από άποψη ζήτησης. |
| --- | --- |

28.

Οι απαιτήσεις μεταφοράς περιλαμβάνουν συνήθως γεωγραφικά στοιχεία, όπως λιμένες ή περιοχές φόρτωσης και εκφόρτωσης. Οι λιμένες αυτοί παρέχουν την πρώτη ένδειξη για τον προσδιορισμό της σχετικής γεωγραφικής αγοράς από άποψη ζήτησης.

| 29. | Στις μεταφορές tramp είναι εν γένει δυνατή η υποκατάσταση των λιμένων από άποψη προσφοράς, διότι οι υπηρεσίες δεν είναι προγραμματισμένες, αλλά ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένη ζήτηση. Η δυνατότητα υποκατάστασης των λιμένων ενδέχεται να υπόκειται σε περιορισμούς όσον αφορά την κινητικότητα των σκαφών, όπως περιορισμοί τερματικών σταθμών και βυθίσματος ή σε περιβαλλοντικούς κανόνες για ειδικούς τύπους σκαφών σε ορισμένους λιμένες ή περιοχές. |
| --- | --- |

29.

Στις μεταφορές tramp είναι εν γένει δυνατή η υποκατάσταση των λιμένων από άποψη προσφοράς, διότι οι υπηρεσίες δεν είναι προγραμματισμένες, αλλά ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένη ζήτηση. Η δυνατότητα υποκατάστασης των λιμένων ενδέχεται να υπόκειται σε περιορισμούς όσον αφορά την κινητικότητα των σκαφών, όπως περιορισμοί τερματικών σταθμών και βυθίσματος ή σε περιβαλλοντικούς κανόνες για ειδικούς τύπους σκαφών σε ορισμένους λιμένες ή περιοχές.

| 30. | Η ανατοποθέτηση των πλοίων, οι διαδρομές άνευ φορτίου και οι εμπορικές ανισορροπίες θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την οριοθέτηση της σχετικής γεωγραφικής αγοράς. Ορισμένες γεωγραφικές αγορές μπορεί να ορίζονται βάσει της κατεύθυνσής τους ή μπορεί να εμφανίζονται προσωρινά, παραδείγματος χάρη όταν οι κλιματικές συνθήκες ή οι περίοδοι συγκομιδής επηρεάζουν περιοδικά τη ζήτηση για μεταφορά συγκεκριμένου φορτίου. |
| --- | --- |

30.

Η ανατοποθέτηση των πλοίων, οι διαδρομές άνευ φορτίου και οι εμπορικές ανισορροπίες θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την οριοθέτηση της σχετικής γεωγραφικής αγοράς. Ορισμένες γεωγραφικές αγορές μπορεί να ορίζονται βάσει της κατεύθυνσής τους ή μπορεί να εμφανίζονται προσωρινά, παραδείγματος χάρη όταν οι κλιματικές συνθήκες ή οι περίοδοι συγκομιδής επηρεάζουν περιοδικά τη ζήτηση για μεταφορά συγκεκριμένου φορτίου.

2.4.   Υπολογισμός μεριδίων αγοράς

| 31. | Στις υπηρεσίες τακτικών γραμμών, τα στοιχεία για τον όγκο ή/και τη μεταφορική ικανότητα έχουν αναγνωριστεί ως η βάση υπολογισμού των μεριδίων αγοράς σε διάφορες αποφάσεις της Επιτροπής και δικαστικές αποφάσεις (34). |
| --- | --- |

31.

Στις υπηρεσίες τακτικών γραμμών, τα στοιχεία για τον όγκο ή/και τη μεταφορική ικανότητα έχουν αναγνωριστεί ως η βάση υπολογισμού των μεριδίων αγοράς σε διάφορες αποφάσεις της Επιτροπής και δικαστικές αποφάσεις (34).

| 32. | Στις αγορές μεταφορών με ελεύθερα φορτηγά πλοία (tramp), οι πάροχοι υπηρεσιών ανταγωνίζονται για την ανάθεση των συμβάσεων μεταφοράς, δηλαδή πωλούν διαδρομές. Ανάλογα με τις εκάστοτε ειδικές υπηρεσίες, τα διάφορα στοιχεία μπορεί να επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να υπολογίζουν τα ετήσια μερίδιά τους στην αγορά (35), για παράδειγμα:






  α) | τον αριθμό των ταξιδίων, |
| --- | --- | --- |

32.

Στις αγορές μεταφορών με ελεύθερα φορτηγά πλοία (tramp), οι πάροχοι υπηρεσιών ανταγωνίζονται για την ανάθεση των συμβάσεων μεταφοράς, δηλαδή πωλούν διαδρομές. Ανάλογα με τις εκάστοτε ειδικές υπηρεσίες, τα διάφορα στοιχεία μπορεί να επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να υπολογίζουν τα ετήσια μερίδιά τους στην αγορά (35), για παράδειγμα:

α)

τον αριθμό των ταξιδίων,

| β) | το μερίδιο των μερών, σε όγκο ή αξία, στη συνολική μεταφορά συγκεκριμένου φορτίου, |
| --- | --- |

β)

το μερίδιο των μερών, σε όγκο ή αξία, στη συνολική μεταφορά συγκεκριμένου φορτίου,

| γ) | το μερίδιο των μερών στην αγορά συμβάσεων χρονοναύλωσης, |
| --- | --- |

γ)

το μερίδιο των μερών στην αγορά συμβάσεων χρονοναύλωσης,

| δ) | τα στοιχεία που αφορούν τις συμβατικές διαπραγματεύσεις που διενεργούν τα μέρη, |
| --- | --- |

δ)

τα στοιχεία που αφορούν τις συμβατικές διαπραγματεύσεις που διενεργούν τα μέρη,

| ε) | τα μερίδια των μερών όσον αφορά τη μεταφορική ικανότητα στον σχετικό στόλο (ανά τύπο και μέγεθος πλοίου) (36). |
| --- | --- |

ε)

τα μερίδια των μερών όσον αφορά τη μεταφορική ικανότητα στον σχετικό στόλο (ανά τύπο και μέγεθος πλοίου) (36).

3.   Οριζόντιες συμφωνίες στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών

| 33. | Οι συμφωνίες συνεργασίας αποτελούν κοινό χαρακτηριστικό των αγορών θαλάσσιων μεταφορών. Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συμφωνίες αυτές μπορεί να συναφθούν από πραγματικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές και ενδέχεται να επηρεάσουν δυσμενώς τις παραμέτρους του ανταγωνισμού, οι επιχειρήσεις πρέπει να μεριμνούν ιδιαίτερα για τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες ανταγωνισμού. Στις αγορές υπηρεσιών, όπως οι θαλάσσιες μεταφορές, τα ακόλουθα στοιχεία έχουν ιδιαίτερη σημασία για την εκτίμηση των επιπτώσεων που μπορεί να έχει μια συμφωνία στη σχετική αγορά: τιμές, δαπάνες, ποιότητα, συχνότητα και ποικιλία της παρεχόμενης υπηρεσίας, καινοτομία, εμπορία και εμπορευματοποίηση της υπηρεσίας. |
| --- | --- |

33.

Οι συμφωνίες συνεργασίας αποτελούν κοινό χαρακτηριστικό των αγορών θαλάσσιων μεταφορών. Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συμφωνίες αυτές μπορεί να συναφθούν από πραγματικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές και ενδέχεται να επηρεάσουν δυσμενώς τις παραμέτρους του ανταγωνισμού, οι επιχειρήσεις πρέπει να μεριμνούν ιδιαίτερα για τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες ανταγωνισμού. Στις αγορές υπηρεσιών, όπως οι θαλάσσιες μεταφορές, τα ακόλουθα στοιχεία έχουν ιδιαίτερη σημασία για την εκτίμηση των επιπτώσεων που μπορεί να έχει μια συμφωνία στη σχετική αγορά: τιμές, δαπάνες, ποιότητα, συχνότητα και ποικιλία της παρεχόμενης υπηρεσίας, καινοτομία, εμπορία και εμπορευματοποίηση της υπηρεσίας.

| 34. | Τρία στοιχεία έχουν ιδιαίτερη σημασία για τις υπηρεσίες που καλύπτουν οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές: οι τεχνικές συμφωνίες, οι ανταλλαγές πληροφοριών και οι ομάδες συνεργασίας. |
| --- | --- |

34.

Τρία στοιχεία έχουν ιδιαίτερη σημασία για τις υπηρεσίες που καλύπτουν οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές: οι τεχνικές συμφωνίες, οι ανταλλαγές πληροφοριών και οι ομάδες συνεργασίας.

3.1.   Συμφωνίες τεχνικού περιεχομένου

| 35. | Ορισμένα είδη τεχνικών συμφωνιών δεν εμπίπτουν ενδεχομένως στην απαγόρευση του άρθρου 81 της συνθήκης διότι δεν περιορίζουν τον ανταγωνισμό. Τούτο ισχύει, για παράδειγμα, για τις οριζόντιες συμφωνίες μοναδικό αντικείμενο και αποτέλεσμα των οποίων είναι η επίτευξη τεχνικών βελτιώσεων ή τεχνικής συνεργασίας. Μπορεί επίσης να θεωρηθεί ότι εμπίπτουν στην κατηγορία αυτή συμφωνίες που αφορούν την υλοποίηση περιβαλλοντικών προτύπων. Δεν εμπίπτουν, καταρχήν, στην κατηγορία αυτή συμφωνίες μεταξύ ανταγωνιστών σχετικά με την τιμή, τη μεταφορική ικανότητα ή άλλες παραμέτρους ανταγωνισμού (37). |
| --- | --- |

35.

Ορισμένα είδη τεχνικών συμφωνιών δεν εμπίπτουν ενδεχομένως στην απαγόρευση του άρθρου 81 της συνθήκης διότι δεν περιορίζουν τον ανταγωνισμό. Τούτο ισχύει, για παράδειγμα, για τις οριζόντιες συμφωνίες μοναδικό αντικείμενο και αποτέλεσμα των οποίων είναι η επίτευξη τεχνικών βελτιώσεων ή τεχνικής συνεργασίας. Μπορεί επίσης να θεωρηθεί ότι εμπίπτουν στην κατηγορία αυτή συμφωνίες που αφορούν την υλοποίηση περιβαλλοντικών προτύπων. Δεν εμπίπτουν, καταρχήν, στην κατηγορία αυτή συμφωνίες μεταξύ ανταγωνιστών σχετικά με την τιμή, τη μεταφορική ικανότητα ή άλλες παραμέτρους ανταγωνισμού (37).

3.2.   Ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστικών επιχειρήσεων στις τακτικές γραμμές θαλάσσιων μεταφορών

| 36. | Ένα σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών προϋποθέτει διακανονισμό βάσει του οποίου οι επιχειρήσεις ανταλλάσσουν μεταξύ τους πληροφορίες ή τις διαβιβάζουν σε μια κοινή υπηρεσία υπεύθυνη για τη συγκέντρωση, την κατάρτιση και την επεξεργασία τους πριν τις επαναδιαβιβάσει στους συμμετέχοντες με τη συμφωνηθείσα μορφή και συχνότητα. |
| --- | --- |

36.

Ένα σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών προϋποθέτει διακανονισμό βάσει του οποίου οι επιχειρήσεις ανταλλάσσουν μεταξύ τους πληροφορίες ή τις διαβιβάζουν σε μια κοινή υπηρεσία υπεύθυνη για τη συγκέντρωση, την κατάρτιση και την επεξεργασία τους πριν τις επαναδιαβιβάσει στους συμμετέχοντες με τη συμφωνηθείσα μορφή και συχνότητα.

| 37. | Η συγκέντρωση, ανταλλαγή και δημοσίευση συνολικών στατιστικών στοιχείων και γενικών πληροφοριών σχετικά με την αγορά αποτελεί κοινή πρακτική σε πολλούς κλάδους. Αυτές οι δημοσιευμένες πληροφορίες σχετικά με την αγορά αποτελούν καλό μέσο για την ενίσχυση της διαφάνειας της αγοράς και της πληροφόρησης των πελατών και είναι κατ' επέκταση ικανές να προσπορίσουν οφέλη από την άποψη της αποτελεσματικότητας. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, η ανταλλαγή ευαίσθητων από εμπορική άποψη και εξατομικευμένων δεδομένων της αγοράς μπορεί να συνιστά παράβαση του άρθρου 81 της συνθήκης. Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές έχουν σκοπό να βοηθήσουν τους παρόχους υπηρεσιών τακτικών γραμμών μεταφοράς να εκτιμούν πότε οι ανταλλαγές αυτές συνιστούν παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού. |
| --- | --- |

37.

Η συγκέντρωση, ανταλλαγή και δημοσίευση συνολικών στατιστικών στοιχείων και γενικών πληροφοριών σχετικά με την αγορά αποτελεί κοινή πρακτική σε πολλούς κλάδους. Αυτές οι δημοσιευμένες πληροφορίες σχετικά με την αγορά αποτελούν καλό μέσο για την ενίσχυση της διαφάνειας της αγοράς και της πληροφόρησης των πελατών και είναι κατ' επέκταση ικανές να προσπορίσουν οφέλη από την άποψη της αποτελεσματικότητας. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, η ανταλλαγή ευαίσθητων από εμπορική άποψη και εξατομικευμένων δεδομένων της αγοράς μπορεί να συνιστά παράβαση του άρθρου 81 της συνθήκης. Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές έχουν σκοπό να βοηθήσουν τους παρόχους υπηρεσιών τακτικών γραμμών μεταφοράς να εκτιμούν πότε οι ανταλλαγές αυτές συνιστούν παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού.

| 38. | Στον τομέα των τακτικών γραμμών μεταφοράς, οι ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ ναυτιλιακών εταιρειών που συμμετέχουν σε κοινοπραξίες τακτικών γραμμών οι οποίες διαφορετικά θα ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης επιτρέπονται στο μέτρο που είναι επικουρικές και αναγκαίες για την κοινή εκμετάλλευση των τακτικών γραμμών μεταφορών και για τις λοιπές μορφές συνεργασίας που καλύπτει η απαλλαγή κατά κατηγορία στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 823/2000 της Επιτροπής (38) ή ανεξαρτήτως και εκτός του πεδίου εφαρμογής της απαλλαγής κατά κατηγορία, εάν και εφόσον μπορούν να δικαιολογηθούν μεμονωμένα βάσει του άρθρου 81 της συνθήκης. |
| --- | --- |

38.

Στον τομέα των τακτικών γραμμών μεταφοράς, οι ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ ναυτιλιακών εταιρειών που συμμετέχουν σε κοινοπραξίες τακτικών γραμμών οι οποίες διαφορετικά θα ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης επιτρέπονται στο μέτρο που είναι επικουρικές και αναγκαίες για την κοινή εκμετάλλευση των τακτικών γραμμών μεταφορών και για τις λοιπές μορφές συνεργασίας που καλύπτει η απαλλαγή κατά κατηγορία στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 823/2000 της Επιτροπής (38) ή ανεξαρτήτως και εκτός του πεδίου εφαρμογής της απαλλαγής κατά κατηγορία, εάν και εφόσον μπορούν να δικαιολογηθούν μεμονωμένα βάσει του άρθρου 81 της συνθήκης.

3.2.1.   Γενικά

| 39. | Κατά την αξιολόγηση των συστημάτων ανταλλαγής πληροφοριών βάσει του κοινοτικού δικαίου ανταγωνισμού, θα πρέπει να γίνουν οι ακόλουθες διακρίσεις. |
| --- | --- |

39.

Κατά την αξιολόγηση των συστημάτων ανταλλαγής πληροφοριών βάσει του κοινοτικού δικαίου ανταγωνισμού, θα πρέπει να γίνουν οι ακόλουθες διακρίσεις.

| 40. | Η ανταλλαγή πληροφοριών μπορεί να συνιστά μηχανισμό που διευκολύνει την υλοποίηση μιας αντιανταγωνιστικής πρακτικής, όπως ο έλεγχος της συμμόρφωσης με ένα καρτέλ. Όταν η ανταλλαγή πληροφοριών είναι επικουρική μιας ανταγωνιστικής πρακτικής, η αξιολόγησή της πρέπει να πραγματοποιείται σε συνδυασμό με την εκτίμηση της πρακτικής αυτής. Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές δεν αφορούν ανταλλαγές πληροφοριών αυτού του είδους. |
| --- | --- |

40.

Η ανταλλαγή πληροφοριών μπορεί να συνιστά μηχανισμό που διευκολύνει την υλοποίηση μιας αντιανταγωνιστικής πρακτικής, όπως ο έλεγχος της συμμόρφωσης με ένα καρτέλ. Όταν η ανταλλαγή πληροφοριών είναι επικουρική μιας ανταγωνιστικής πρακτικής, η αξιολόγησή της πρέπει να πραγματοποιείται σε συνδυασμό με την εκτίμηση της πρακτικής αυτής. Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές δεν αφορούν ανταλλαγές πληροφοριών αυτού του είδους.

| 41. | Ωστόσο, η ανταλλαγή πληροφοριών καθεαυτή ενδέχεται να συνιστά παράβαση του άρθρου 81 της συνθήκης. Τούτο συμβαίνει όταν μειώνει ή καταργεί το βαθμό αβεβαιότητας όσον αφορά τη λειτουργία της οικείας αγοράς με συνέπεια τον περιορισμό του ανταγωνισμού μεταξύ επιχειρήσεων (39). |
| --- | --- |

41.

Ωστόσο, η ανταλλαγή πληροφοριών καθεαυτή ενδέχεται να συνιστά παράβαση του άρθρου 81 της συνθήκης. Τούτο συμβαίνει όταν μειώνει ή καταργεί το βαθμό αβεβαιότητας όσον αφορά τη λειτουργία της οικείας αγοράς με συνέπεια τον περιορισμό του ανταγωνισμού μεταξύ επιχειρήσεων (39).

| 42. | Σε μια πραγματικά ανταγωνιστική αγορά, η διαφάνεια μεταξύ των οικονομικών φορέων ενδέχεται να οδηγήσει σε ενίσχυση του ανταγωνισμού μεταξύ προμηθευτών (40). Εξάλλου, σύμφωνα με πάγια νομολογία, το άρθρο 81 της συνθήκης δεν εμποδίζει τις επιχειρήσεις να προσαρμόζονται ευφυώς στη διαπιστωμένη ή προβλεπόμενη συμπεριφορά των ανταγωνιστών τους (41). |
| --- | --- |

42.

Σε μια πραγματικά ανταγωνιστική αγορά, η διαφάνεια μεταξύ των οικονομικών φορέων ενδέχεται να οδηγήσει σε ενίσχυση του ανταγωνισμού μεταξύ προμηθευτών (40). Εξάλλου, σύμφωνα με πάγια νομολογία, το άρθρο 81 της συνθήκης δεν εμποδίζει τις επιχειρήσεις να προσαρμόζονται ευφυώς στη διαπιστωμένη ή προβλεπόμενη συμπεριφορά των ανταγωνιστών τους (41).

| 43. | Κάθε οικονομικός παράγοντας πρέπει, ωστόσο, να καθορίζει αυτόνομα την πολιτική που σκοπεύει να ακολουθήσει στην αγορά. Απαγορεύεται επομένως στις επιχειρήσεις να προβαίνουν σε οποιαδήποτε άμεση ή έμμεση επαφή με άλλους παράγοντες της αγοράς που επηρεάζουν τη συμπεριφορά ενός ανταγωνιστή ή αποκαλύπτουν τη δική τους (σκοπούμενη) συμπεριφορά, εάν ο σκοπός ή το αποτέλεσμα των επαφών αυτών είναι η διαμόρφωση όρων ανταγωνισμού που δεν ανταποκρίνονται στις κανονικές συνθήκες της επίμαχης αγοράς, λαμβανομένης υπόψη της φύσης των παρεχόμενων προϊόντων ή υπηρεσιών, του μεγέθους και του αριθμού των επιχειρήσεων και του όγκου της αγοράς (42). |
| --- | --- |

43.

Κάθε οικονομικός παράγοντας πρέπει, ωστόσο, να καθορίζει αυτόνομα την πολιτική που σκοπεύει να ακολουθήσει στην αγορά. Απαγορεύεται επομένως στις επιχειρήσεις να προβαίνουν σε οποιαδήποτε άμεση ή έμμεση επαφή με άλλους παράγοντες της αγοράς που επηρεάζουν τη συμπεριφορά ενός ανταγωνιστή ή αποκαλύπτουν τη δική τους (σκοπούμενη) συμπεριφορά, εάν ο σκοπός ή το αποτέλεσμα των επαφών αυτών είναι η διαμόρφωση όρων ανταγωνισμού που δεν ανταποκρίνονται στις κανονικές συνθήκες της επίμαχης αγοράς, λαμβανομένης υπόψη της φύσης των παρεχόμενων προϊόντων ή υπηρεσιών, του μεγέθους και του αριθμού των επιχειρήσεων και του όγκου της αγοράς (42).

| 44. | Η νομολογία των κοινοτικών δικαστηρίων παρέχει κάποιες γενικές κατευθύνσεις για την εξέταση των πιθανών συνεπειών της ανταλλαγής πληροφοριών. Τα κοινοτικά δικαστήρια αποφάνθηκαν ότι, σε μια ολιγοπωλιακή αγορά με υψηλή συγκέντρωση, στην οποία έχει ήδη περιοριστεί σημαντικά ο ανταγωνισμός, οι ανταλλαγές σε μικρά διαστήματα, επακριβών πληροφοριών σχετικά με τις μεμονωμένες πωλήσεις μεταξύ των κυριότερων ανταγωνιστών, αποκλείοντας άλλους προμηθευτές και καταναλωτές, ενδέχεται να νοθεύσουν σημαντικά τον ανταγωνισμό που υφίσταται μεταξύ των επιχειρήσεων. Στις περιπτώσεις αυτές, η ανταλλαγή, σε τακτική και συχνή βάση, πληροφοριών που αφορούν την εκμετάλλευση της αγοράς έχει ως αποτέλεσμα την περιοδική γνωστοποίηση σε όλους τους ανταγωνιστές των στρατηγικών και των θέσεων των διαφόρων επιμέρους ανταγωνιστών στην αγορά (43). Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έχει επίσης διαπιστώσει ότι ένα σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών ενδέχεται να συνιστά παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού ακόμη και όταν η αγορά δεν εμφανίζει υψηλή συγκέντρωση, εάν παρατηρείται μείωση της αυτονομίας των επιχειρήσεων όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων εξαιτίας της πίεσης που ασκείται κατά τις επακόλουθες συζητήσεις με τους ανταγωνιστές (44). Απεναντίας, το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι ένα σύστημα ανακοίνωσης των τιμών ανά τρίμηνο το οποίο δεν μειώνει την αβεβαιότητα εκάστης επιχείρησης σε σχέση με τη μελλοντική συμπεριφορά των ανταγωνιστών της δεν συνιστά παράβαση του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης (45). |
| --- | --- |

44.

Η νομολογία των κοινοτικών δικαστηρίων παρέχει κάποιες γενικές κατευθύνσεις για την εξέταση των πιθανών συνεπειών της ανταλλαγής πληροφοριών. Τα κοινοτικά δικαστήρια αποφάνθηκαν ότι, σε μια ολιγοπωλιακή αγορά με υψηλή συγκέντρωση, στην οποία έχει ήδη περιοριστεί σημαντικά ο ανταγωνισμός, οι ανταλλαγές σε μικρά διαστήματα, επακριβών πληροφοριών σχετικά με τις μεμονωμένες πωλήσεις μεταξύ των κυριότερων ανταγωνιστών, αποκλείοντας άλλους προμηθευτές και καταναλωτές, ενδέχεται να νοθεύσουν σημαντικά τον ανταγωνισμό που υφίσταται μεταξύ των επιχειρήσεων. Στις περιπτώσεις αυτές, η ανταλλαγή, σε τακτική και συχνή βάση, πληροφοριών που αφορούν την εκμετάλλευση της αγοράς έχει ως αποτέλεσμα την περιοδική γνωστοποίηση σε όλους τους ανταγωνιστές των στρατηγικών και των θέσεων των διαφόρων επιμέρους ανταγωνιστών στην αγορά (43). Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έχει επίσης διαπιστώσει ότι ένα σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών ενδέχεται να συνιστά παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού ακόμη και όταν η αγορά δεν εμφανίζει υψηλή συγκέντρωση, εάν παρατηρείται μείωση της αυτονομίας των επιχειρήσεων όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων εξαιτίας της πίεσης που ασκείται κατά τις επακόλουθες συζητήσεις με τους ανταγωνιστές (44). Απεναντίας, το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι ένα σύστημα ανακοίνωσης των τιμών ανά τρίμηνο το οποίο δεν μειώνει την αβεβαιότητα εκάστης επιχείρησης σε σχέση με τη μελλοντική συμπεριφορά των ανταγωνιστών της δεν συνιστά παράβαση του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης (45).

| 45. | Συνάγεται επομένως ότι οι πραγματικές ή δυνητικές συνέπειες της ανταλλαγής πληροφοριών πρέπει να εξετάζονται κατά περίπτωση, διότι τα αποτελέσματα της αξιολόγησης εξαρτώνται από ένα συνδυασμό παραγόντων διαφορετικών σε κάθε περίπτωση. Η διάρθρωση της αγοράς στην οποία λαμβάνει χώρα η ανταλλαγή και τα χαρακτηριστικά των πληροφοριών που ανταλλάσσονται είναι δύο καίρια στοιχεία που εξετάζει η Επιτροπή κατά την αξιολόγηση της ανταλλαγής πληροφοριών. Η αξιολόγηση πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τις δυνητικές συνέπειες της ανταλλαγής πληροφοριών στην αγορά σε σύγκριση με την κατάσταση του ανταγωνισμού, όταν δεν υπάρχει συμφωνία ανταλλαγής πληροφοριών (46). Για να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης, η ανταλλαγή πρέπει να έχει αισθητές δυσμενείς επιπτώσεις στις παραμέτρους του ανταγωνισμού (47). |
| --- | --- |

45.

Συνάγεται επομένως ότι οι πραγματικές ή δυνητικές συνέπειες της ανταλλαγής πληροφοριών πρέπει να εξετάζονται κατά περίπτωση, διότι τα αποτελέσματα της αξιολόγησης εξαρτώνται από ένα συνδυασμό παραγόντων διαφορετικών σε κάθε περίπτωση. Η διάρθρωση της αγοράς στην οποία λαμβάνει χώρα η ανταλλαγή και τα χαρακτηριστικά των πληροφοριών που ανταλλάσσονται είναι δύο καίρια στοιχεία που εξετάζει η Επιτροπή κατά την αξιολόγηση της ανταλλαγής πληροφοριών. Η αξιολόγηση πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τις δυνητικές συνέπειες της ανταλλαγής πληροφοριών στην αγορά σε σύγκριση με την κατάσταση του ανταγωνισμού, όταν δεν υπάρχει συμφωνία ανταλλαγής πληροφοριών (46). Για να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης, η ανταλλαγή πρέπει να έχει αισθητές δυσμενείς επιπτώσεις στις παραμέτρους του ανταγωνισμού (47).

| 46. | Οι παρακάτω οδηγίες αναφέρονται στην ανάλυση περιορισμού του ανταγωνισμού κατά την έννοια του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης. Οδηγίες σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης υπάρχουν στη γενική ανακοίνωση επί του θέματος (48). |
| --- | --- |

46.

Οι παρακάτω οδηγίες αναφέρονται στην ανάλυση περιορισμού του ανταγωνισμού κατά την έννοια του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης. Οδηγίες σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης υπάρχουν στη γενική ανακοίνωση επί του θέματος (48).

3.2.2.   Διάρθρωση της αγοράς

| 47. | Το επίπεδο συγκέντρωσης και η διάρθρωση της προσφοράς και της ζήτησης σε μια δεδομένη αγορά αποτελούν ουσιαστικά ζητήματα προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσο η ανταλλαγή εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης (49). |
| --- | --- |

47.

Το επίπεδο συγκέντρωσης και η διάρθρωση της προσφοράς και της ζήτησης σε μια δεδομένη αγορά αποτελούν ουσιαστικά ζητήματα προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσο η ανταλλαγή εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης (49).

| 48. | Ο βαθμός συγκέντρωσης έχει ιδιαίτερη σημασία δεδομένου ότι, στις ολιγοπωλιακές αγορές υψηλής συγκέντρωσης (50), είναι πιθανότερη η εμφάνιση και η διατήρηση περιοριστικών επιπτώσεων σε σύγκριση με αγορές που εμφανίζουν μικρότερη συγκέντρωση. Σε μια αγορά υψηλής συγκέντρωσης, η αυξημένη διαφάνεια μπορεί να ενισχύσει την αλληλεξάρτηση των επιχειρήσεων και να μειώσει την ένταση του ανταγωνισμού (51). |
| --- | --- |

48.

Ο βαθμός συγκέντρωσης έχει ιδιαίτερη σημασία δεδομένου ότι, στις ολιγοπωλιακές αγορές υψηλής συγκέντρωσης (50), είναι πιθανότερη η εμφάνιση και η διατήρηση περιοριστικών επιπτώσεων σε σύγκριση με αγορές που εμφανίζουν μικρότερη συγκέντρωση. Σε μια αγορά υψηλής συγκέντρωσης, η αυξημένη διαφάνεια μπορεί να ενισχύσει την αλληλεξάρτηση των επιχειρήσεων και να μειώσει την ένταση του ανταγωνισμού (51).

| 49. | Σημαντική είναι επίσης η διάρθρωση της προσφοράς και της ζήτησης, κυρίως ο αριθμός των ανταγωνιζόμενων επιχειρηματιών και η συμμετρία και η σταθερότητα των μεριδίων τους στην αγορά, καθώς και οι υφιστάμενοι διαρθρωτικοί δεσμοί μεταξύ των ανταγωνιστών (52). Η Επιτροπή μπορεί επίσης να αναλύσει και άλλους παράγοντες όπως η ομοιογένεια των υπηρεσιών και η συνολική διαφάνεια της αγοράς. |
| --- | --- |

49.

Σημαντική είναι επίσης η διάρθρωση της προσφοράς και της ζήτησης, κυρίως ο αριθμός των ανταγωνιζόμενων επιχειρηματιών και η συμμετρία και η σταθερότητα των μεριδίων τους στην αγορά, καθώς και οι υφιστάμενοι διαρθρωτικοί δεσμοί μεταξύ των ανταγωνιστών (52). Η Επιτροπή μπορεί επίσης να αναλύσει και άλλους παράγοντες όπως η ομοιογένεια των υπηρεσιών και η συνολική διαφάνεια της αγοράς.

3.2.3.   Χαρακτηριστικά των ανταλλασσόμενων πληροφοριών

| 50. | Η ανταλλαγή πληροφοριών ήδη διαθέσιμων στο κοινό δεν συνιστά παράβαση του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης (53). Είναι, ωστόσο, σημαντικό να διαπιστωθεί κατά πόσο η ανταλλαγή των πληροφοριών κωδικοποιεί τις διαθέσιμες στο κοινό πληροφορίες ή/και τις συνδυάζει με άλλες πληροφορίες, πράγμα που καθιστά τις συνδυασμένες πληροφορίες ευαίσθητες από εμπορική άποψη και την ανταλλαγή τους δυνητικά περιοριστική για τον ανταγωνισμό. |
| --- | --- |

50.

Η ανταλλαγή πληροφοριών ήδη διαθέσιμων στο κοινό δεν συνιστά παράβαση του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης (53). Είναι, ωστόσο, σημαντικό να διαπιστωθεί κατά πόσο η ανταλλαγή των πληροφοριών κωδικοποιεί τις διαθέσιμες στο κοινό πληροφορίες ή/και τις συνδυάζει με άλλες πληροφορίες, πράγμα που καθιστά τις συνδυασμένες πληροφορίες ευαίσθητες από εμπορική άποψη και την ανταλλαγή τους δυνητικά περιοριστική για τον ανταγωνισμό.

| 51. | Πληροφορίες που δεν είναι ιστορικές και συνδέονται με παραμέτρους του ανταγωνισμού, όπως η τιμή, η μεταφορική ικανότητα ή οι δαπάνες θα θεωρούνται ευαίσθητες από εμπορική άποψη. Η ανταλλαγή παρόμοιων δεδομένων μεταξύ ανταγωνιστών είναι πιθανότερο να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης σε σχέση με την ανταλλαγή λιγότερο ευαίσθητων από εμπορική άποψη πληροφοριών. |
| --- | --- |

51.

Πληροφορίες που δεν είναι ιστορικές και συνδέονται με παραμέτρους του ανταγωνισμού, όπως η τιμή, η μεταφορική ικανότητα ή οι δαπάνες θα θεωρούνται ευαίσθητες από εμπορική άποψη. Η ανταλλαγή παρόμοιων δεδομένων μεταξύ ανταγωνιστών είναι πιθανότερο να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης σε σχέση με την ανταλλαγή λιγότερο ευαίσθητων από εμπορική άποψη πληροφοριών.

| 52. | Οι πληροφορίες μπορεί να είναι ατομικές ή συγκεντρωτικές. Τα ατομικά στοιχεία αφορούν μια συγκεκριμένη ή προσδιορίσιμη επιχείρηση. Τα συγκεντρωτικά στοιχεία συνδυάζουν δεδομένα από ικανό αριθμό ανεξάρτητων επιχειρήσεων, έτσι ώστε να είναι αδύνατη την αναγνώριση ατομικών στοιχείων. Η ανταλλαγή ατομικών πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστών είναι πιθανότερο να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης (54) όταν αφορά ευαίσθητα από εμπορική άποψη δεδομένα. Η ανταλλαγή συγκεντρωτικών στοιχείων δεν εμπίπτει καταρχήν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης. Η Επιτροπή θα δώσει ιδιαίτερη προσοχή στο επίπεδο της συγκέντρωσης, το οποίο δεν πρέπει να επιτρέπει τον διαχωρισμό των πληροφοριών κατά τρόπο που να παρέχει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να διαπιστώνουν, αμέσως ή εμμέσως, τις ανταγωνιστικές στρατηγικές των ανταγωνιστών τους. |
| --- | --- |

52.

Οι πληροφορίες μπορεί να είναι ατομικές ή συγκεντρωτικές. Τα ατομικά στοιχεία αφορούν μια συγκεκριμένη ή προσδιορίσιμη επιχείρηση. Τα συγκεντρωτικά στοιχεία συνδυάζουν δεδομένα από ικανό αριθμό ανεξάρτητων επιχειρήσεων, έτσι ώστε να είναι αδύνατη την αναγνώριση ατομικών στοιχείων. Η ανταλλαγή ατομικών πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστών είναι πιθανότερο να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης (54) όταν αφορά ευαίσθητα από εμπορική άποψη δεδομένα. Η ανταλλαγή συγκεντρωτικών στοιχείων δεν εμπίπτει καταρχήν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης. Η Επιτροπή θα δώσει ιδιαίτερη προσοχή στο επίπεδο της συγκέντρωσης, το οποίο δεν πρέπει να επιτρέπει τον διαχωρισμό των πληροφοριών κατά τρόπο που να παρέχει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να διαπιστώνουν, αμέσως ή εμμέσως, τις ανταγωνιστικές στρατηγικές των ανταγωνιστών τους.

| 53. | Σημαντικοί παράγοντες είναι επίσης η παλαιότητα των στοιχείων και η χρονική περίοδος στην οποία αναφέρονται. Τα στοιχεία μπορεί να είναι ιστορικά, πρόσφατα ή μελλοντικά. Η ανταλλαγή ιστορικών πληροφοριών δεν θεωρείται εν γένει ότι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης, διότι δεν μπορεί να έχει πραγματικό αντίκτυπο στη μελλοντική συμπεριφορά της επιχείρησης. Σε παλαιότερες υποθέσεις, η Επιτροπή έκρινε ως ιστορικές παλαιότερες του ενός έτους πληροφορίες (55), ενώ πρόσφατες θεωρούνται νεώτερες του ενός έτους πληροφορίες (56). Ο ιστορικός ή ο πρόσφατος χαρακτήρας των πληροφοριών θα πρέπει να υπολογίζεται με κάποια ευελιξία λαμβάνοντας υπόψη σε ποιο βαθμό τα στοιχεία καθίστανται παρωχημένα στη σχετική αγορά. Τα μελλοντικά στοιχεία αφορούν την άποψη μιας επιχείρησης για τον τρόπο που θα εξελιχθεί η αγορά ή για τη στρατηγική που σκοπεύει να ακολουθήσει στην αγορά αυτή. Η ανταλλαγή μελλοντικών δεδομένων υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να είναι προβληματική, ιδίως όταν αφορά τις τιμές ή την παραγωγή. Αποκαλύπτει ενδεχομένως την εμπορική στρατηγική που σκοπεύει να ακολουθήσει μια επιχείρηση στην αγορά. Στην περίπτωση αυτή, μπορεί να μειώσει αισθητά τον ανταγωνισμό μεταξύ των μερών που ανταλλάσσουν τα δεδομένα και να περιορίσει έτσι τον ανταγωνισμό. |
| --- | --- |

53.

Σημαντικοί παράγοντες είναι επίσης η παλαιότητα των στοιχείων και η χρονική περίοδος στην οποία αναφέρονται. Τα στοιχεία μπορεί να είναι ιστορικά, πρόσφατα ή μελλοντικά. Η ανταλλαγή ιστορικών πληροφοριών δεν θεωρείται εν γένει ότι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης, διότι δεν μπορεί να έχει πραγματικό αντίκτυπο στη μελλοντική συμπεριφορά της επιχείρησης. Σε παλαιότερες υποθέσεις, η Επιτροπή έκρινε ως ιστορικές παλαιότερες του ενός έτους πληροφορίες (55), ενώ πρόσφατες θεωρούνται νεώτερες του ενός έτους πληροφορίες (56). Ο ιστορικός ή ο πρόσφατος χαρακτήρας των πληροφοριών θα πρέπει να υπολογίζεται με κάποια ευελιξία λαμβάνοντας υπόψη σε ποιο βαθμό τα στοιχεία καθίστανται παρωχημένα στη σχετική αγορά. Τα μελλοντικά στοιχεία αφορούν την άποψη μιας επιχείρησης για τον τρόπο που θα εξελιχθεί η αγορά ή για τη στρατηγική που σκοπεύει να ακολουθήσει στην αγορά αυτή. Η ανταλλαγή μελλοντικών δεδομένων υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να είναι προβληματική, ιδίως όταν αφορά τις τιμές ή την παραγωγή. Αποκαλύπτει ενδεχομένως την εμπορική στρατηγική που σκοπεύει να ακολουθήσει μια επιχείρηση στην αγορά. Στην περίπτωση αυτή, μπορεί να μειώσει αισθητά τον ανταγωνισμό μεταξύ των μερών που ανταλλάσσουν τα δεδομένα και να περιορίσει έτσι τον ανταγωνισμό.

| 54. | Θα πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη η συχνότητα της ανταλλαγής. Όσο συχνότερα ανταλλάσσονται στοιχεία, τόσο ταχύτερα μπορούν να αντιδράσουν οι ανταγωνιστές. Αυτό διευκολύνει τα αντίποινα και τελικά ελαττώνει τα κίνητρα για την ανάληψη ανταγωνιστικών δράσεων στην αγορά. Θα μπορούσε έτσι να περιοριστεί ο λεγόμενος «άδηλος ανταγωνισμός». |
| --- | --- |

54.

Θα πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη η συχνότητα της ανταλλαγής. Όσο συχνότερα ανταλλάσσονται στοιχεία, τόσο ταχύτερα μπορούν να αντιδράσουν οι ανταγωνιστές. Αυτό διευκολύνει τα αντίποινα και τελικά ελαττώνει τα κίνητρα για την ανάληψη ανταγωνιστικών δράσεων στην αγορά. Θα μπορούσε έτσι να περιοριστεί ο λεγόμενος «άδηλος ανταγωνισμός».

| 55. | Στις τακτικές γραμμές μεταφορών, για παράδειγμα, οι ανταλλαγές ιστορικών δεδομένων για τον όγκο και τη μεταφορική ικανότητα, ακόμη και υπό μη συγκεντρωτική μορφή, δεν είναι πιθανό να περιστέλλουν τον ανταγωνισμό. Το εάν τα εκάστοτε δεδομένα μπορούν να θεωρηθούν ιστορικά πρέπει να κρίνεται με γνώμονα την επίδραση που τυχόν κοινολόγησή τους είναι πιθανό να ασκήσει στην αγορά αναφοράς. Το χρονικό διάστημα εντός του οποίου τα δεδομένα καθίστανται ιστορικά είναι κατά πάσα πιθανότητα βραχύτερο αν τα δεδομένα είναι υπό συγκεντρωτική παρά υπό εξατομικευμένη μορφή. Παρομοίως, οι ανταλλαγές πρόσφατων δεδομένων για τον όγκο και τη μεταφορική ικανότητα μικρή πιθανότητα υπάρχει να περιορίσουν τον ανταγωνισμό, εάν τα στοιχεία είναι συγκεντρωτικά σε βαθμό που οι συναλλαγές των επιμέρους ναυτιλιακών εταιρειών ή μεταφορέων να μην μπορούν να εντοπιστούν ούτε άμεσα ούτε έμμεσα. |
| --- | --- |

55.

Στις τακτικές γραμμές μεταφορών, για παράδειγμα, οι ανταλλαγές ιστορικών δεδομένων για τον όγκο και τη μεταφορική ικανότητα, ακόμη και υπό μη συγκεντρωτική μορφή, δεν είναι πιθανό να περιστέλλουν τον ανταγωνισμό. Το εάν τα εκάστοτε δεδομένα μπορούν να θεωρηθούν ιστορικά πρέπει να κρίνεται με γνώμονα την επίδραση που τυχόν κοινολόγησή τους είναι πιθανό να ασκήσει στην αγορά αναφοράς. Το χρονικό διάστημα εντός του οποίου τα δεδομένα καθίστανται ιστορικά είναι κατά πάσα πιθανότητα βραχύτερο αν τα δεδομένα είναι υπό συγκεντρωτική παρά υπό εξατομικευμένη μορφή. Παρομοίως, οι ανταλλαγές πρόσφατων δεδομένων για τον όγκο και τη μεταφορική ικανότητα μικρή πιθανότητα υπάρχει να περιορίσουν τον ανταγωνισμό, εάν τα στοιχεία είναι συγκεντρωτικά σε βαθμό που οι συναλλαγές των επιμέρους ναυτιλιακών εταιρειών ή μεταφορέων να μην μπορούν να εντοπιστούν ούτε άμεσα ούτε έμμεσα.

| 56. | Αντιθέτως, με προσοχή θα πρέπει να γίνεται η αξιολόγηση των ανταλλαγών προβλέψεων μεταφορικής ικανότητας που δεν στηρίζονται σε δεδομένα γενικώς διαθέσιμα στο κοινό, ακόμη και σε συγκεντρωτική μορφή, ιδίως όσον αφορά αγορές υψηλής συγκέντρωσης. Στις αγορές τακτικών γραμμών, τα στοιχεία για την ικανότητα αποτελούν τη βασική παράμετρο συντονισμού της ανταγωνιστικής συμπεριφοράς και έχουν άμεση επίπτωση στις τιμές. Οι συγκεντρωτικές προβλέψεις ικανότητας που φανερώνουν σε ποιες διαδρομές θα χρησιμοποιηθεί η μεταφορική ικανότητα μπορεί να είναι αντιανταγωνιστικές στο μέτρο που ενδέχεται να οδηγήσουν στην υιοθέτηση μιας κοινής πολιτικής από πολλούς ή όλους τους μεταφορείς και να καταλήξουν στην παροχή υπηρεσιών σε τιμές υψηλότερες από το επίπεδο που αντιστοιχεί στις συνθήκες του ανταγωνισμού. Εξάλλου, υπάρχει κίνδυνος διαχωρισμού των δεδομένων, διότι μπορούν να συνδυαστούν με ατομικές ανακοινώσεις των ναυτιλιακών εταιρειών, πράγμα που θα επέτρεπε στις επιχειρήσεις να διαπιστώσουν τις θέσεις και τις στρατηγικές των ανταγωνιστών τους στην αγορά. |
| --- | --- |

56.

Αντιθέτως, με προσοχή θα πρέπει να γίνεται η αξιολόγηση των ανταλλαγών προβλέψεων μεταφορικής ικανότητας που δεν στηρίζονται σε δεδομένα γενικώς διαθέσιμα στο κοινό, ακόμη και σε συγκεντρωτική μορφή, ιδίως όσον αφορά αγορές υψηλής συγκέντρωσης. Στις αγορές τακτικών γραμμών, τα στοιχεία για την ικανότητα αποτελούν τη βασική παράμετρο συντονισμού της ανταγωνιστικής συμπεριφοράς και έχουν άμεση επίπτωση στις τιμές. Οι συγκεντρωτικές προβλέψεις ικανότητας που φανερώνουν σε ποιες διαδρομές θα χρησιμοποιηθεί η μεταφορική ικανότητα μπορεί να είναι αντιανταγωνιστικές στο μέτρο που ενδέχεται να οδηγήσουν στην υιοθέτηση μιας κοινής πολιτικής από πολλούς ή όλους τους μεταφορείς και να καταλήξουν στην παροχή υπηρεσιών σε τιμές υψηλότερες από το επίπεδο που αντιστοιχεί στις συνθήκες του ανταγωνισμού. Εξάλλου, υπάρχει κίνδυνος διαχωρισμού των δεδομένων, διότι μπορούν να συνδυαστούν με ατομικές ανακοινώσεις των ναυτιλιακών εταιρειών, πράγμα που θα επέτρεπε στις επιχειρήσεις να διαπιστώσουν τις θέσεις και τις στρατηγικές των ανταγωνιστών τους στην αγορά.

| 57. | Στις τακτικές γραμμές μεταφορών, ένας δείκτης τιμών αποτυπώνει τις μέσες αυξομειώσεις των τιμών για τη μεταφορά ενός εμπορευματοκιβωτίου θαλάσσης. Ένας δείκτης τιμών ο οποίος στηρίζεται σε δεόντως ενοποιημένα δεδομένα για τις τιμές κατά πάσα πιθανότητα δεν αντιβαίνει στο άρθρο 81 παράγραφος 1 της συνθήκης, υπό την προϋπόθεση ότι ο βαθμός συγκέντρωσης είναι τέτοιος ώστε να μην επιτρέπει τον διαχωρισμό των πληροφοριών κατά τρόπο που να παρέχει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να διαπιστώνουν, αμέσως ή εμμέσως, τις ανταγωνιστικές στρατηγικές των ανταγωνιστών τους. Αν ένας δείκτης τιμών έχει ως συνέπεια τη μείωση της αβεβαιότητας των μεταφορέων όσον αφορά τη μελλοντική συμπεριφορά των ανταγωνιστών τους, αντιβαίνει στο άρθρο 81 παράγραφος 1 της συνθήκης. Για να εκτιμηθεί η πιθανή επίδραση ενός τέτοιου δείκτη τιμών σε δεδομένη αγορά αναφοράς, πρέπει να εξετάζεται ο βαθμός συγκέντρωσης των δεδομένων και ο ιστορικός ή πρόσφατος χαρακτήρας τους, καθώς και η συχνότητα δημοσίευσης του δείκτη. Είναι επίσης σημαντικό να εκτιμώνται από κοινού όλα τα επιμέρους στοιχεία του τυχόν μηχανισμού ανταλλαγής πληροφοριών, ούτως ώστε να λαμβάνεται υπόψη η δυνητική αλληλεπίδραση μεταξύ τους, παραδείγματος χάρη μεταξύ, αφενός, της ανταλλαγής δεδομένων για την ικανότητα και τον όγκο και, αφετέρου, του εκάστοτε δείκτη τιμών. |
| --- | --- |

57.

Στις τακτικές γραμμές μεταφορών, ένας δείκτης τιμών αποτυπώνει τις μέσες αυξομειώσεις των τιμών για τη μεταφορά ενός εμπορευματοκιβωτίου θαλάσσης. Ένας δείκτης τιμών ο οποίος στηρίζεται σε δεόντως ενοποιημένα δεδομένα για τις τιμές κατά πάσα πιθανότητα δεν αντιβαίνει στο άρθρο 81 παράγραφος 1 της συνθήκης, υπό την προϋπόθεση ότι ο βαθμός συγκέντρωσης είναι τέτοιος ώστε να μην επιτρέπει τον διαχωρισμό των πληροφοριών κατά τρόπο που να παρέχει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να διαπιστώνουν, αμέσως ή εμμέσως, τις ανταγωνιστικές στρατηγικές των ανταγωνιστών τους. Αν ένας δείκτης τιμών έχει ως συνέπεια τη μείωση της αβεβαιότητας των μεταφορέων όσον αφορά τη μελλοντική συμπεριφορά των ανταγωνιστών τους, αντιβαίνει στο άρθρο 81 παράγραφος 1 της συνθήκης. Για να εκτιμηθεί η πιθανή επίδραση ενός τέτοιου δείκτη τιμών σε δεδομένη αγορά αναφοράς, πρέπει να εξετάζεται ο βαθμός συγκέντρωσης των δεδομένων και ο ιστορικός ή πρόσφατος χαρακτήρας τους, καθώς και η συχνότητα δημοσίευσης του δείκτη. Είναι επίσης σημαντικό να εκτιμώνται από κοινού όλα τα επιμέρους στοιχεία του τυχόν μηχανισμού ανταλλαγής πληροφοριών, ούτως ώστε να λαμβάνεται υπόψη η δυνητική αλληλεπίδραση μεταξύ τους, παραδείγματος χάρη μεταξύ, αφενός, της ανταλλαγής δεδομένων για την ικανότητα και τον όγκο και, αφετέρου, του εκάστοτε δείκτη τιμών.

| 58. | Η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ μεταφορέων η οποία περιστέλλει τον ανταγωνισμό ενδέχεται, παρόλα αυτά, να προσπορίζει οφέλη από την άποψη της αποτελεσματικότητας, όπως είναι ο καλύτερος προγραμματισμός επενδύσεων και η αποτελεσματικότερη χρήση της μεταφορικής ικανότητας. Τέτοια οφέλη, τα οποία ενισχύουν τον ανταγωνισμό, πρέπει να μεταλαμπαδεύονται στους πελάτες και να σταθμίζονται σε συνάρτηση με τις επιζήμιες για τον ανταγωνισμό συνέπειες της ανταλλαγής πληροφοριών στο πλαίσιο του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης. Σχετικά με το θέμα αυτό, έχει σημασία να αναφερθεί ότι ένας από τους όρους που προβλέπει το άρθρο 81 παράγραφος 3 της συνθήκης είναι ότι οι καταναλωτές πρέπει να αποκομίζουν εύλογο μερίδιο του οφέλους που απορρέει από την εκάστοτε περιοριστική συμφωνία. Αν πληρούνται σωρευτικώς και οι τέσσερεις όροι που καθορίζονται στο άρθρο 81 παράγραφος 3 της συνθήκης, δεν είναι εφαρμοστέα η απαγόρευση του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης (57). |
| --- | --- |

58.

Η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ μεταφορέων η οποία περιστέλλει τον ανταγωνισμό ενδέχεται, παρόλα αυτά, να προσπορίζει οφέλη από την άποψη της αποτελεσματικότητας, όπως είναι ο καλύτερος προγραμματισμός επενδύσεων και η αποτελεσματικότερη χρήση της μεταφορικής ικανότητας. Τέτοια οφέλη, τα οποία ενισχύουν τον ανταγωνισμό, πρέπει να μεταλαμπαδεύονται στους πελάτες και να σταθμίζονται σε συνάρτηση με τις επιζήμιες για τον ανταγωνισμό συνέπειες της ανταλλαγής πληροφοριών στο πλαίσιο του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης. Σχετικά με το θέμα αυτό, έχει σημασία να αναφερθεί ότι ένας από τους όρους που προβλέπει το άρθρο 81 παράγραφος 3 της συνθήκης είναι ότι οι καταναλωτές πρέπει να αποκομίζουν εύλογο μερίδιο του οφέλους που απορρέει από την εκάστοτε περιοριστική συμφωνία. Αν πληρούνται σωρευτικώς και οι τέσσερεις όροι που καθορίζονται στο άρθρο 81 παράγραφος 3 της συνθήκης, δεν είναι εφαρμοστέα η απαγόρευση του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης (57).

3.2.4.   Διαθεσιμότητα των πληροφοριών και θεσμική διάρθρωση

| 59. | Όσο περισσότερες είναι οι πληροφορίες που ανταλλάσσονται με τους πελάτες, τόσο μικρότερος ο κίνδυνος να είναι προβληματικές. Αν η διαφάνεια της αγοράς βελτιώνεται μόνο προς όφελος των προμηθευτών, ενδέχεται να στερήσει στους πελάτες τη δυνατότητα να επωφεληθούν από αύξηση του «άδηλου ανταγωνισμού». Η ανταλλαγή μόνο μεταξύ προμηθευτών μπορεί επίσης να αποτελέσει φραγμό εισόδου. |
| --- | --- |

59.

Όσο περισσότερες είναι οι πληροφορίες που ανταλλάσσονται με τους πελάτες, τόσο μικρότερος ο κίνδυνος να είναι προβληματικές. Αν η διαφάνεια της αγοράς βελτιώνεται μόνο προς όφελος των προμηθευτών, ενδέχεται να στερήσει στους πελάτες τη δυνατότητα να επωφεληθούν από αύξηση του «άδηλου ανταγωνισμού». Η ανταλλαγή μόνο μεταξύ προμηθευτών μπορεί επίσης να αποτελέσει φραγμό εισόδου.

| 60. | Στις τακτικές γραμμές, για παράδειγμα, οι αποκλειστικές συναντήσεις που οργανώνουν οι μεταφορείς για να συζητήσουν πρόσφατα και λεπτομερή στοιχεία συνιστούν παράβαση του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης εφόσον εξαλείφουν τον ανταγωνισμό μεταξύ όσων συμμετέχουν στην ανταλλαγή πληροφοριών. Σε μια τέτοια περίπτωση, οι συμμετέχοντες στην ανταλλαγή πρέπει να αποδεικνύουν ότι αυτή ανταποκρίνεται στους τέσσερεις σωρευτικούς όρους του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης. Αυτή η κατάσταση δεν θα πρέπει να συγχέεται με τις συζητήσεις που διενεργούνται νομίμως στους κόλπους μιας επαγγελματικής ένωσης, επί παραδείγματι με βάση στοιχεία για την αγορά τα οποία είναι διαθέσιμα στο κοινό ή σχετικά με τεχνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα. |
| --- | --- |

60.

Στις τακτικές γραμμές, για παράδειγμα, οι αποκλειστικές συναντήσεις που οργανώνουν οι μεταφορείς για να συζητήσουν πρόσφατα και λεπτομερή στοιχεία συνιστούν παράβαση του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης εφόσον εξαλείφουν τον ανταγωνισμό μεταξύ όσων συμμετέχουν στην ανταλλαγή πληροφοριών. Σε μια τέτοια περίπτωση, οι συμμετέχοντες στην ανταλλαγή πρέπει να αποδεικνύουν ότι αυτή ανταποκρίνεται στους τέσσερεις σωρευτικούς όρους του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης. Αυτή η κατάσταση δεν θα πρέπει να συγχέεται με τις συζητήσεις που διενεργούνται νομίμως στους κόλπους μιας επαγγελματικής ένωσης, επί παραδείγματι με βάση στοιχεία για την αγορά τα οποία είναι διαθέσιμα στο κοινό ή σχετικά με τεχνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα.

3.3.   Συμφωνίες ομαδικής συνεργασίας (pool) στον τομέα των μεταφορών tramp

| 61. | Η πιο επαναλαμβανόμενη μορφή οριζόντιας συνεργασίας στον τομέα των μεταφορών tramp είναι η συμφωνία ομαδικής συνεργασίας ναυτιλιακών εταιρειών. Δεν υπάρχει παγκόσμιο πρότυπο γι'αυτό το είδος συμφωνίας. Ορισμένα χαρακτηριστικά είναι, ωστόσο, κοινά σε όλες τις συμφωνίες ομαδικής συνεργασίας στα διάφορα τμήματα της αγοράς, όπως εξηγείται στη συνέχεια. |
| --- | --- |

61.

Η πιο επαναλαμβανόμενη μορφή οριζόντιας συνεργασίας στον τομέα των μεταφορών tramp είναι η συμφωνία ομαδικής συνεργασίας ναυτιλιακών εταιρειών. Δεν υπάρχει παγκόσμιο πρότυπο γι'αυτό το είδος συμφωνίας. Ορισμένα χαρακτηριστικά είναι, ωστόσο, κοινά σε όλες τις συμφωνίες ομαδικής συνεργασίας στα διάφορα τμήματα της αγοράς, όπως εξηγείται στη συνέχεια.

| 62. | Μια τυπική ομάδα συνεργασίας ναυτιλιακών εταιρειών συγκεντρώνει έναν αριθμό παρόμοιων σκαφών (58) διαφορετικής ιδιοκτησίας, την εκμετάλλευση των οποίων αναλαμβάνει ενιαία διοίκηση. Ο διαχειριστής είναι κατά κανόνα υπεύθυνος για την εμπορική διαχείριση [παραδείγματος χάρη, κοινή εμπορία (59), τη διαπραγμάτευση ναύλων και την κεντρική διαχείριση των εσόδων και των εξόδων ταξιδίου (60)], καθώς και την εμπορική εκμετάλλευση (σχεδιασμός των κινήσεων των πλοίων και καθοδήγηση των πλοίων, διορισμός πρακτόρων στα λιμάνια, ενημέρωση επιβατών, έκδοση τιμολογίων ναύλου, παραγγελίες καυσίμων, είσπραξη των εσόδων των πλοίων και διανομή τους βάσει προκαθορισμένου συστήματος στάθμισης κ.λπ.). Ο διαχειριστής της ομάδας συνεργασίας συχνά ενεργεί υπό την εποπτεία ενός διοικητικού συμβουλίου το οποίο εκπροσωπεί τους πλοιοκτήτες. Την ευθύνη για την τεχνική λειτουργία των πλοίων (ασφάλεια, πλήρωμα, επισκευές, συντήρηση κ.λπ.) φέρει πάντοτε ο εκάστοτε πλοιοκτήτης. Τα μέλη της ομάδας συνεργασίας, παρά το γεγονός ότι εμπορεύονται τις υπηρεσίες τους από κοινού, τις εκτελούν χωριστά. |
| --- | --- |

62.

Μια τυπική ομάδα συνεργασίας ναυτιλιακών εταιρειών συγκεντρώνει έναν αριθμό παρόμοιων σκαφών (58) διαφορετικής ιδιοκτησίας, την εκμετάλλευση των οποίων αναλαμβάνει ενιαία διοίκηση. Ο διαχειριστής είναι κατά κανόνα υπεύθυνος για την εμπορική διαχείριση [παραδείγματος χάρη, κοινή εμπορία (59), τη διαπραγμάτευση ναύλων και την κεντρική διαχείριση των εσόδων και των εξόδων ταξιδίου (60)], καθώς και την εμπορική εκμετάλλευση (σχεδιασμός των κινήσεων των πλοίων και καθοδήγηση των πλοίων, διορισμός πρακτόρων στα λιμάνια, ενημέρωση επιβατών, έκδοση τιμολογίων ναύλου, παραγγελίες καυσίμων, είσπραξη των εσόδων των πλοίων και διανομή τους βάσει προκαθορισμένου συστήματος στάθμισης κ.λπ.). Ο διαχειριστής της ομάδας συνεργασίας συχνά ενεργεί υπό την εποπτεία ενός διοικητικού συμβουλίου το οποίο εκπροσωπεί τους πλοιοκτήτες. Την ευθύνη για την τεχνική λειτουργία των πλοίων (ασφάλεια, πλήρωμα, επισκευές, συντήρηση κ.λπ.) φέρει πάντοτε ο εκάστοτε πλοιοκτήτης. Τα μέλη της ομάδας συνεργασίας, παρά το γεγονός ότι εμπορεύονται τις υπηρεσίες τους από κοινού, τις εκτελούν χωριστά.

| 63. | Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι το κύριο χαρακτηριστικό μιας ομάδας συνεργασίας ναυτιλιακών εταιρειών είναι η από κοινού πώληση, συνδυασμένη με ορισμένα στοιχεία από κοινού παραγωγής. Έχουν επομένως σχέση με το αντικείμενο τόσο οι οδηγίες για την από κοινού πώληση, ως παραλλαγή μιας συμφωνίας κοινής εμπορίας, όσο και οι οδηγίες για την από κοινού παραγωγή που περιέχονται στις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για την εφαρμογή του άρθρου 81 της συνθήκης στις συμφωνίες οριζόντιας συνεργασίας (61). Ωστόσο, επειδή τα χαρακτηριστικά των ομάδων συνεργασίας ποικίλλουν, κάθε ομάδα συνεργασίας πρέπει να εξετάζεται κατά περίπτωση προκειμένου να διαπιστωθεί εάν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης και, σε περίπτωση που αυτό ισχύει, εάν πληροί τα τέσσερα σωρευτικά κριτήρια του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης. |
| --- | --- |

63.

Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι το κύριο χαρακτηριστικό μιας ομάδας συνεργασίας ναυτιλιακών εταιρειών είναι η από κοινού πώληση, συνδυασμένη με ορισμένα στοιχεία από κοινού παραγωγής. Έχουν επομένως σχέση με το αντικείμενο τόσο οι οδηγίες για την από κοινού πώληση, ως παραλλαγή μιας συμφωνίας κοινής εμπορίας, όσο και οι οδηγίες για την από κοινού παραγωγή που περιέχονται στις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για την εφαρμογή του άρθρου 81 της συνθήκης στις συμφωνίες οριζόντιας συνεργασίας (61). Ωστόσο, επειδή τα χαρακτηριστικά των ομάδων συνεργασίας ποικίλλουν, κάθε ομάδα συνεργασίας πρέπει να εξετάζεται κατά περίπτωση προκειμένου να διαπιστωθεί εάν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης και, σε περίπτωση που αυτό ισχύει, εάν πληροί τα τέσσερα σωρευτικά κριτήρια του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης.

| 64. | Οι ομάδες συνεργασίας που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 (62) διότι δημιουργούνται ως κοινή επιχείρηση που εκτελεί μόνιμα όλες τις λειτουργίες μιας αυτόνομης οικονομικής οντότητας [αποκαλούμενες λειτουργικά αυτόνομες επιχειρήσεις, βλ. άρθρο 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004] δεν θίγονται άμεσα από τις αλλαγές που επέφερε ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1419/2006 του Συμβουλίου. Οδηγίες για τα σχετικά θέματα υπάρχουν, μεταξύ άλλων, στην κωδικοποιημένη ανακοίνωση της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (63). Στο μέτρο που οι ομάδες συνεργασίας έχουν ως αντικείμενο και αποτέλεσμα τον συντονισμό της ανταγωνιστικής συμπεριφοράς των μητρικών εταιρειών, ο συντονισμός αυτός εκτιμάται σύμφωνα με τα κριτήρια του άρθρου 81 παράγραφοι 1 και 3 της συνθήκης, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον η πράξη συμβιβάζεται με την κοινή αγορά (64). |
| --- | --- |

64.

Οι ομάδες συνεργασίας που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 (62) διότι δημιουργούνται ως κοινή επιχείρηση που εκτελεί μόνιμα όλες τις λειτουργίες μιας αυτόνομης οικονομικής οντότητας [αποκαλούμενες λειτουργικά αυτόνομες επιχειρήσεις, βλ. άρθρο 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004] δεν θίγονται άμεσα από τις αλλαγές που επέφερε ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1419/2006 του Συμβουλίου. Οδηγίες για τα σχετικά θέματα υπάρχουν, μεταξύ άλλων, στην κωδικοποιημένη ανακοίνωση της Επιτροπής για θέματα δικαιοδοσίας βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (63). Στο μέτρο που οι ομάδες συνεργασίας έχουν ως αντικείμενο και αποτέλεσμα τον συντονισμό της ανταγωνιστικής συμπεριφοράς των μητρικών εταιρειών, ο συντονισμός αυτός εκτιμάται σύμφωνα με τα κριτήρια του άρθρου 81 παράγραφοι 1 και 3 της συνθήκης, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον η πράξη συμβιβάζεται με την κοινή αγορά (64).

3.3.1.   Ομάδες συνεργασίας που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης

| 65. | Οι συμφωνίες ομαδικής συνεργασίας δεν εμπίπτουν στην απαγόρευση του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης, αν οι συμμετέχοντες δεν είναι πραγματικοί ή δυνητικοί ανταγωνιστές, ή είναι ανταγωνιζόμενες εταιρείες που δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να παρέχουν ατομικά την (τις) υπηρεσία(-ες) που καλύπτει η συμφωνία. Τούτο θα ίσχυε, για παράδειγμα, εάν δύο ή περισσότεροι πλοιοκτήτες σύστηναν μια ομάδα συνεργασίας ναυτιλιακών εταιρειών με αποκλειστικό σκοπό την υποβολή προσφορών και την εκτέλεση συμβολαίων εργολαβικής μεταφοράς φορτίων τα οποία δεν θα μπορούσαν να αναλάβουν ή να εκτελέσουν ως μεμονωμένες επιχειρήσεις. Στην πράξη, ωστόσο, μια ομάδα συνεργασίας δεν μπορεί συνήθως να διαθέσει όλα της τα πλοία σε συμβόλαια εργολαβικής μεταφοράς φορτίων δεδομένου ότι η δέσμευση όλων των πλοίων της ομάδας συνεργασίας σε ένα μόνο είδος σύμβασης θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλεια άλλων δυνατοτήτων μεγιστοποίησης των εσόδων, πράγμα που έρχεται σε αντίθεση με τους συνήθεις λόγους σύστασης μιας ομάδας συνεργασίας. |
| --- | --- |

65.

Οι συμφωνίες ομαδικής συνεργασίας δεν εμπίπτουν στην απαγόρευση του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης, αν οι συμμετέχοντες δεν είναι πραγματικοί ή δυνητικοί ανταγωνιστές, ή είναι ανταγωνιζόμενες εταιρείες που δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να παρέχουν ατομικά την (τις) υπηρεσία(-ες) που καλύπτει η συμφωνία. Τούτο θα ίσχυε, για παράδειγμα, εάν δύο ή περισσότεροι πλοιοκτήτες σύστηναν μια ομάδα συνεργασίας ναυτιλιακών εταιρειών με αποκλειστικό σκοπό την υποβολή προσφορών και την εκτέλεση συμβολαίων εργολαβικής μεταφοράς φορτίων τα οποία δεν θα μπορούσαν να αναλάβουν ή να εκτελέσουν ως μεμονωμένες επιχειρήσεις. Στην πράξη, ωστόσο, μια ομάδα συνεργασίας δεν μπορεί συνήθως να διαθέσει όλα της τα πλοία σε συμβόλαια εργολαβικής μεταφοράς φορτίων δεδομένου ότι η δέσμευση όλων των πλοίων της ομάδας συνεργασίας σε ένα μόνο είδος σύμβασης θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλεια άλλων δυνατοτήτων μεγιστοποίησης των εσόδων, πράγμα που έρχεται σε αντίθεση με τους συνήθεις λόγους σύστασης μιας ομάδας συνεργασίας.

| 66. | Οι ομάδες συνεργασίας η δραστηριότητα των οποίων δεν επηρεάζει τις σχετικές παραμέτρους του ανταγωνισμού διότι είναι ήσσονος σημασίας ή/και δεν επηρεάζουν σημαντικά το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών (65), δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης. Για να πληροί το πρώτο κριτήριο, η συμφωνία ομαδικής συνεργασίας δεν πρέπει να περιέχει διατάξεις που αφορούν τον από κοινού καθορισμό τιμών και την από κοινού εμπορία. Όσον αφορά το δεύτερο κριτήριο, λαμβάνοντας υπόψη τον χαρακτήρα των υπηρεσιών μεταφοράς που προτείνουν οι ομάδες συνεργασίας, ενδέχεται να επηρεάζουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών (66). |
| --- | --- |

66.

Οι ομάδες συνεργασίας η δραστηριότητα των οποίων δεν επηρεάζει τις σχετικές παραμέτρους του ανταγωνισμού διότι είναι ήσσονος σημασίας ή/και δεν επηρεάζουν σημαντικά το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών (65), δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης. Για να πληροί το πρώτο κριτήριο, η συμφωνία ομαδικής συνεργασίας δεν πρέπει να περιέχει διατάξεις που αφορούν τον από κοινού καθορισμό τιμών και την από κοινού εμπορία. Όσον αφορά το δεύτερο κριτήριο, λαμβάνοντας υπόψη τον χαρακτήρα των υπηρεσιών μεταφοράς που προτείνουν οι ομάδες συνεργασίας, ενδέχεται να επηρεάζουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών (66).

3.3.2.   Ομάδες συνεργασίας που εν γένει εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης

| 67. | Όταν μια συμφωνία ομαδικής συνεργασίας μεταξύ ανταγωνιστών έχει ως αντικείμενο τον περιορισμό του ανταγωνισμού μέσω του καθορισμού τιμών, του περιορισμού της παραγωγής ή της κατανομής της αγοράς ή των πελατών, εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης. Οι συμφωνίες μεταξύ ανταγωνιστών περί καθορισμού τιμών (67) θα εμπίπτουν πάντοτε στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης, ανεξαρτήτως της ισχύος των μερών στην αγορά (68). |
| --- | --- |

67.

Όταν μια συμφωνία ομαδικής συνεργασίας μεταξύ ανταγωνιστών έχει ως αντικείμενο τον περιορισμό του ανταγωνισμού μέσω του καθορισμού τιμών, του περιορισμού της παραγωγής ή της κατανομής της αγοράς ή των πελατών, εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης. Οι συμφωνίες μεταξύ ανταγωνιστών περί καθορισμού τιμών (67) θα εμπίπτουν πάντοτε στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης, ανεξαρτήτως της ισχύος των μερών στην αγορά (68).

3.3.3.   Ομάδες συνεργασίας που ενδεχομένως εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης

| 68. | Όταν η συμφωνία ομαδικής συνεργασίας δεν έχει ως αντικείμενο τον περιορισμό του ανταγωνισμού, επιβάλλεται η διενέργεια ανάλυσης των επιπτώσεών της στη σχετική αγορά. Μια συμφωνία εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης όταν ενδέχεται να έχει αισθητές δυσμενείς επιπτώσεις σε παραμέτρους του ανταγωνισμού στην αγορά, όπως οι τιμές, η παραγωγή, η ποιότητα και η ποικιλία των προϊόντων και η καινοτομία. Οι συμφωνίες μπορούν να έχουν το αποτέλεσμα αυτό εφόσον περιορίζουν αισθητά τον συναγωνισμό μεταξύ των μερών της συμφωνίας ή μεταξύ αυτών και τρίτων (69). |
| --- | --- |

68.

Όταν η συμφωνία ομαδικής συνεργασίας δεν έχει ως αντικείμενο τον περιορισμό του ανταγωνισμού, επιβάλλεται η διενέργεια ανάλυσης των επιπτώσεών της στη σχετική αγορά. Μια συμφωνία εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 1 της συνθήκης όταν ενδέχεται να έχει αισθητές δυσμενείς επιπτώσεις σε παραμέτρους του ανταγωνισμού στην αγορά, όπως οι τιμές, η παραγωγή, η ποιότητα και η ποικιλία των προϊόντων και η καινοτομία. Οι συμφωνίες μπορούν να έχουν το αποτέλεσμα αυτό εφόσον περιορίζουν αισθητά τον συναγωνισμό μεταξύ των μερών της συμφωνίας ή μεταξύ αυτών και τρίτων (69).

| 69. | Η ικανότητα της ομάδας συνεργασίας να έχει αισθητά δυσμενείς επιπτώσεις στην αγορά εξαρτάται από το οικονομικό πλαίσιο, λαμβανομένων υπόψη του χαρακτήρα της συμφωνίας και της συνδυασμένης ισχύος των μερών στην αγορά, καθώς και άλλων διαρθρωτικών παραγόντων στη σχετική αγορά. Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη εάν η συμφωνία ομαδικής συνεργασίας επηρεάζει τη συμπεριφορά των μερών σε όμορες αγορές που συνδέονται στενά με την άμεσα θιγόμενη από τη συνεργασία αγορά (70). Επί παραδείγματι αυτό μπορεί να ισχύει όταν η σχετική αγορά της ομάδας συνεργασίας είναι η αγορά μεταφοράς οχημάτων με ειδικευμένα πλοία μεταφοράς αυτοκινήτων (αγορά A) και τα μέλη της ομάδας συνεργασίας εκμεταλλεύονται επίσης πλοία στην αγορά οχηματαγωγών (τύπου ro-ro) (αγορά B). |
| --- | --- |

69.

Η ικανότητα της ομάδας συνεργασίας να έχει αισθητά δυσμενείς επιπτώσεις στην αγορά εξαρτάται από το οικονομικό πλαίσιο, λαμβανομένων υπόψη του χαρακτήρα της συμφωνίας και της συνδυασμένης ισχύος των μερών στην αγορά, καθώς και άλλων διαρθρωτικών παραγόντων στη σχετική αγορά. Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη εάν η συμφωνία ομαδικής συνεργασίας επηρεάζει τη συμπεριφορά των μερών σε όμορες αγορές που συνδέονται στενά με την άμεσα θιγόμενη από τη συνεργασία αγορά (70). Επί παραδείγματι αυτό μπορεί να ισχύει όταν η σχετική αγορά της ομάδας συνεργασίας είναι η αγορά μεταφοράς οχημάτων με ειδικευμένα πλοία μεταφοράς αυτοκινήτων (αγορά A) και τα μέλη της ομάδας συνεργασίας εκμεταλλεύονται επίσης πλοία στην αγορά οχηματαγωγών (τύπου ro-ro) (αγορά B).

| 70. | Όσον αφορά τον χαρακτήρα της συμφωνίας, θα πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη κατά πόσο η συμφωνία ομαδικής συνεργασίας περιέχει ρήτρες που απαγορεύουν στα μέλη της να δραστηριοποιούνται στην ίδια αγορά εκτός της ομάδας συνεργασίας, καθώς και σε ποιο βαθμό υπάρχει ανταλλαγή ευαίσθητων από εμπορική άποψη πληροφοριών που θα μπορούσε για παράδειγμα να αλλοιώσει την ανταγωνιστική συμπεριφορά μελών της ομάδας που δραστηριοποιούνται στην ίδια αγορά εκτός ομάδας, σε σχέση με την εμπορική πολιτική της ομάδας συνεργασίας. Θα πρέπει επίσης να συνεκτιμηθούν τυχόν δεσμοί μεταξύ ομάδων συνεργασίας, είτε σε επίπεδο διαχείρισης είτε σε επίπεδο μελών, καθώς και η κατανομή δαπανών και εσόδων. |
| --- | --- |

70.

Όσον αφορά τον χαρακτήρα της συμφωνίας, θα πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη κατά πόσο η συμφωνία ομαδικής συνεργασίας περιέχει ρήτρες που απαγορεύουν στα μέλη της να δραστηριοποιούνται στην ίδια αγορά εκτός της ομάδας συνεργασίας, καθώς και σε ποιο βαθμό υπάρχει ανταλλαγή ευαίσθητων από εμπορική άποψη πληροφοριών που θα μπορούσε για παράδειγμα να αλλοιώσει την ανταγωνιστική συμπεριφορά μελών της ομάδας που δραστηριοποιούνται στην ίδια αγορά εκτός ομάδας, σε σχέση με την εμπορική πολιτική της ομάδας συνεργασίας. Θα πρέπει επίσης να συνεκτιμηθούν τυχόν δεσμοί μεταξύ ομάδων συνεργασίας, είτε σε επίπεδο διαχείρισης είτε σε επίπεδο μελών, καθώς και η κατανομή δαπανών και εσόδων.

| 71. | Όσον αφορά τους διαρθρωτικούς παράγοντες στη σχετική αγορά, εάν η ομάδα συνεργασίας έχει μικρό μερίδιο αγοράς, είναι απίθανο να προκαλέσει περιοριστικά αποτελέσματα. Κάποιοι επιπλέον παράγοντες που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την εκτίμηση των επιπτώσεων μιας ομάδας συνεργασίας στη σχετική αγορά είναι, παραδείγματος χάρη, ο βαθμός συγκέντρωσης της αγοράς, η θέση και ο αριθμός των ανταγωνιστών, η σταθερότητα των μεριδίων αγοράς διαχρονικά, η πολλαπλή συμμετοχή σε ομάδες συνεργασίας, φραγμοί εισόδου στην αγορά και πιθανότητα εισόδου, διαφάνεια της αγοράς, αντισταθμιστική αγοραστική ισχύς των χρηστών των υπηρεσιών μεταφοράς, καθώς και η φύση των υπηρεσιών (για παράδειγμα ομοιογενείς υπηρεσίες έναντι των διαφοροποιημένων υπηρεσιών). |
| --- | --- |

71.

Όσον αφορά τους διαρθρωτικούς παράγοντες στη σχετική αγορά, εάν η ομάδα συνεργασίας έχει μικρό μερίδιο αγοράς, είναι απίθανο να προκαλέσει περιοριστικά αποτελέσματα. Κάποιοι επιπλέον παράγοντες που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την εκτίμηση των επιπτώσεων μιας ομάδας συνεργασίας στη σχετική αγορά είναι, παραδείγματος χάρη, ο βαθμός συγκέντρωσης της αγοράς, η θέση και ο αριθμός των ανταγωνιστών, η σταθερότητα των μεριδίων αγοράς διαχρονικά, η πολλαπλή συμμετοχή σε ομάδες συνεργασίας, φραγμοί εισόδου στην αγορά και πιθανότητα εισόδου, διαφάνεια της αγοράς, αντισταθμιστική αγοραστική ισχύς των χρηστών των υπηρεσιών μεταφοράς, καθώς και η φύση των υπηρεσιών (για παράδειγμα ομοιογενείς υπηρεσίες έναντι των διαφοροποιημένων υπηρεσιών).

3.3.4.   Δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης

| 72. | Όταν οι ομάδες συνεργασίας εμπίπτουν στο άρθρο 81 παράγραφος 1 της συνθήκης, είναι ανάγκη να αξιολογηθεί κατά πόσο πληρούνται τέσσερα σωρευτικά κριτήρια του άρθρου 81 παράγραφος 3. Εναπόκειται στις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις να αποδείξουν ότι:






  α) | Η ομάδα συνεργασίας βελτιώνει τις υπηρεσίες μεταφορών ή προάγει την τεχνική ή την οικονομική πρόοδο. Πρέπει να καταδειχθεί ότι η ομάδα συνεργασίας συμβάλλει στη βελτίωση της αποδοτικότητας. Τα θετικά αυτά αποτελέσματα δεν μπορεί να είναι η εξοικονόμηση δαπανών που αποτελούν εγγενές στοιχείο του ανταγωνισμού, αλλά πρέπει να απορρέουν από την ολοκλήρωση οικονομικών δραστηριοτήτων. Θα πρέπει να συνεκτιμάται το επίπεδο της συμβολής των μερών από πλευράς επενδύσεων και τεχνολογίας. |
| --- | --- | --- |

72.

Όταν οι ομάδες συνεργασίας εμπίπτουν στο άρθρο 81 παράγραφος 1 της συνθήκης, είναι ανάγκη να αξιολογηθεί κατά πόσο πληρούνται τέσσερα σωρευτικά κριτήρια του άρθρου 81 παράγραφος 3. Εναπόκειται στις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις να αποδείξουν ότι:

α)

Η ομάδα συνεργασίας βελτιώνει τις υπηρεσίες μεταφορών ή προάγει την τεχνική ή την οικονομική πρόοδο. Πρέπει να καταδειχθεί ότι η ομάδα συνεργασίας συμβάλλει στη βελτίωση της αποδοτικότητας. Τα θετικά αυτά αποτελέσματα δεν μπορεί να είναι η εξοικονόμηση δαπανών που αποτελούν εγγενές στοιχείο του ανταγωνισμού, αλλά πρέπει να απορρέουν από την ολοκλήρωση οικονομικών δραστηριοτήτων. Θα πρέπει να συνεκτιμάται το επίπεδο της συμβολής των μερών από πλευράς επενδύσεων και τεχνολογίας.

| β) | Η βελτίωση της αποδοτικότητας που προαναφέρθηκε θα πρέπει να είναι επωφελής όχι μόνο για τα μέλη της ομάδας συνεργασίας, αλλά και για τους καταναλωτές με την έννοια ότι θα πρέπει τουλάχιστον να αποζημιώνουν τον καταναλωτή για τη ζημία που προκύπτει από τον περιορισμό του ανταγωνισμού. Όσο μεγαλύτερος ο περιορισμός του ανταγωνισμού, τόσο μεγαλύτερη πρέπει να είναι η βελτίωση της αποδοτικότητας και η μετακύλιση των ευεργετημάτων στους χρήστες των μεταφορών. Για παράδειγμα, η χαμηλότερη βάση κόστους θα μπορούσε να εκφραστεί σε χαμηλότερους ναύλους ή/και πιο ευέλικτους όρους. Οι ομάδες συνεργασίας θα μπορούσαν να αποτελέσουν την απάντηση στη ζήτηση για την παροχή ειδικών υπηρεσιών. |
| --- | --- |

β)

Η βελτίωση της αποδοτικότητας που προαναφέρθηκε θα πρέπει να είναι επωφελής όχι μόνο για τα μέλη της ομάδας συνεργασίας, αλλά και για τους καταναλωτές με την έννοια ότι θα πρέπει τουλάχιστον να αποζημιώνουν τον καταναλωτή για τη ζημία που προκύπτει από τον περιορισμό του ανταγωνισμού. Όσο μεγαλύτερος ο περιορισμός του ανταγωνισμού, τόσο μεγαλύτερη πρέπει να είναι η βελτίωση της αποδοτικότητας και η μετακύλιση των ευεργετημάτων στους χρήστες των μεταφορών. Για παράδειγμα, η χαμηλότερη βάση κόστους θα μπορούσε να εκφραστεί σε χαμηλότερους ναύλους ή/και πιο ευέλικτους όρους. Οι ομάδες συνεργασίας θα μπορούσαν να αποτελέσουν την απάντηση στη ζήτηση για την παροχή ειδικών υπηρεσιών.

| γ) | Δεν υπάρχουν λιγότερο περιοριστικοί τρόποι για την επίτευξη ανάλογων πλεονεκτημάτων. |
| --- | --- |

γ)

Δεν υπάρχουν λιγότερο περιοριστικοί τρόποι για την επίτευξη ανάλογων πλεονεκτημάτων.

| δ) | Η ομάδα συνεργασίας δεν θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να εξαλείψει τον ανταγωνισμό σε σημαντικό τμήμα των επίμαχων υπηρεσιών. |
| --- | --- |

δ)

Η ομάδα συνεργασίας δεν θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να εξαλείψει τον ανταγωνισμό σε σημαντικό τμήμα των επίμαχων υπηρεσιών.

---

(1)  ΕΕ L 269 της 28.9.2006, σ. 1.

(2)  Ο όρος «συμφωνία» χρησιμοποιείται για τις συμφωνίες, τις αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων και τις εναρμονισμένες πρακτικές.

(3)  ΕΕ L 1 της 4.01.2003, σ. 1.

(4)  ΕΕ L 123 της 27.4.2004, σ. 18.

(5)  ΕΕ L 378 της 31.12.1986, σ. 4.

(6)  ΕΕ C 3 της 6.1.2001, σ. 2.

(7)  ΕΕ C 101 της 27.4.2004, σ. 97.

(8)  ΕΕ L 100 της 20.4.2000, σ. 24, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 463/2004 (ΕΕ L 77 της 13.3.2004, σ. 23) και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 611/2005 (ΕΕ L 101 της 21.4.2005, σ. 10).

(9)  Αιτιολογική σκέψη 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 611/2005.

(10)  Η Επιτροπή έχει προσδιορίσει σειρά ιδιαίτερων χαρακτηριστικών για τις εξειδικευμένες μεταφορές τα οποία τις διακρίνουν από τις τακτικές γραμμές και τις μεταφορές με ελεύθερα φορτηγά πλοία. Οι εξειδικευμένες μεταφορές συνίστανται στην παροχή τακτικών υπηρεσιών για συγκεκριμένο είδος φορτίου. Οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται συνήθως βάσει συμβολαίων εργολαβικής μεταφοράς φορτίων με τη χρησιμοποίηση σκαφών ειδικών χρήσεων τα οποία από τεχνική άποψη είναι προσαρμοσμένα ή/και κατασκευασμένα για τη μεταφορά ειδικού φορτίου. Απόφαση της Επιτροπής αριθ. 94/980/ΕΚ, της 19ης Οκτωβρίου 1994, στην υπόθεση IV/34.446 — Trans atlantic Agreement), ΕΕ L 376 της 31.12.1994, σ. 1
  (στο εξής «απόφαση TAA») παράγραφοι 47 ως 49.

(11)  Άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3577/92 του Συμβουλίου της 7ης Δεκεμβρίου 1992 για την εφαρμογή της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των υπηρεσιών στις θαλάσσιες μεταφορές στο εσωτερικό των κρατών μελών (θαλάσσιες ενδομεταφορές- καμποτάζ), ΕΕ L 364 της 12.12.1992, σ. 7.

(12)  Υπόθεση 42/84, Remia BV και λοιποί κατά Επιτροπής, Συλλ. 1985, σ. 2545, σκέψη 22. Εξάλλου, θα πρέπει να υπάρχουν σημαντικές επιπτώσεις στο ενδοκοινοτικό εμπόριο, βλ.υπόθεση 319/82 Ciments et Bétons de l'Est κατά Kerpen & Kerpen, Συλλ. 1983, σ. 4173, σκέψη 9.

(13)  ΕΕ C 101 της 27.4.2004, σ. 81.

(14)  Το γεγονός ότι η υπηρεσία παρέχεται από/προς μη κοινοτικό λιμένα δεν αποκλείει αφ' εαυτού την πιθανότητα επηρεασμού του εμπορίου μεταξύ κρατών μελών. Θα πρέπει να διενεργηθεί προσεκτική ανάλυση των επιπτώσεων σε πελάτες και άλλους οικονομικούς παράγοντες εντός της Κοινότητας οι οποίοι βασίζονται στις υπηρεσίες, ώστε να καθοριστεί εάν εμπίπτουν στην κοινοτική δικαιοδοσία. Βλ. κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου που αναφέρεται στα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης.

(15)  Απόφαση 93/82/ΕΟΚ της Επιτροπής (υποθέσεις IV/32.448, IV/32.450, IV/32.448 και IV/32.450 CEWAL), ΕΕ L 34 της 10.2.1993, σ. 1, παράγραφος 90, η οποία επικυρώθηκε από το Πρωτοδικείο στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-24/93, T-25/93 και T-2828/93, Compagnie Maritime Belge και λοιποί κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Συλλ. 1996, σ. II-1201, σκέψη 205. Η απόφαση TAA, η οποία προαναφέρθηκε στην υποσημείωση 10, παράγραφοι 288 έως 296, επικυρώθηκε με την απόφαση του Πρωτοδικείου της 28ης Φεβρουαρίου 2002, στην υπόθεση T-395/94, Atlantic Container Line και λοιποί κατά Επιτροπής (στο εξής «απόφαση TAA»), σκέψεις 72-74. Απόφαση 1999/243/ΕΚ της Επιτροπής (Υπόθεση IV/35.134 — Trans-Atlantic Conference Agreement) (στο εξής «απόφαση TACA»), ΕΕ L 95, της 9.4.1999, σ. 1, παράγραφοι 386 έως 396. Απόφαση 2003/68/ΕΚ της Επιτροπής (Υπόθεση COMP/37.396/D2 — Αναθεωρημένη TACA) (στο εξής «αναθεωρημένη απόφαση TACA»), ΕΕ L 26 της 31.1.2003, σ. 53, παράγραφος 73.

(16)  Για οδηγίες σχετικά με την εφαρμογή του επηρεασμού του εμπορίου, βλ. τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής που αναφέρονται παραπάνω στην υποσημείωση αριθ. 13.

(17)  ΕΕ C 372 της 9.12.1997, σ. 5.

(18)  Τρεις είναι κυρίως οι περιορισμοί στους οποίους υπόκεινται οι επιχειρήσεις λόγω ανταγωνισμού: δυνατότητα υποκατάστασης από την πλευρά της ζήτησης, δυνατότητα υποκατάστασης από την πλευρά της προσφοράς και δυνητικός ανταγωνισμός. Από οικονομική άποψη, για τον καθορισμό της σχετικής αγοράς, η υποκατάσταση από την πλευρά της ζήτησης αποτελεί το πλέον άμεσο και αποτελεσματικό μέσο ελέγχου των προμηθευτών μιας δεδομένης υπηρεσίας. Οι περιορισμοί που προκύπτουν όσον αφορά τη δυνατότητα υποκατάστασης από την πλευρά της προσφοράς είναι, κατά κανόνα, λιγότερο άμεσοι και απαιτούν την ανάλυση και άλλων παραγόντων. Ο δυνητικός ανταγωνισμός δεν λαμβάνεται υπόψη στον προσδιορισμό των αγορών εφόσον οι συνθήκες από τις οποίες ο δυνητικός ανταγωνισμός μπορεί να αποτελέσει πραγματικό περιορισμό εξαρτώνται από την ανάλυση ορισμένων παραγόντων και περιστάσεων που συνδέονται με τις συνθήκες εισόδου στην αγορά.

(19)  Ανακοίνωση για τον ορισμό της αγοράς η οποία αναφέρεται στην υποσημείωση 17, παράγραφος 10.

(20)  Ανακοίνωση για τον ορισμό της αγοράς, η οποία αναφέρεται στην υποσημείωση 17, παράγραφοι 13 και 20.

(21)  Απόφαση 1999/485/ΕΚ της Επιτροπής (Υπόθεση IV/34.250 — Europe Asia Trades Agreement), ΕΕ L 193 της 26.07.1999, σ. 23· απόφαση TAA, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 10· και απόφαση TACA, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 15, παράγραφοι 60 έως 84. Ο ορισμός αγοράς στην απόφαση TACA επικυρώθηκε από το Πρωτοδικείο στην απόφασή του στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-191/98, T-212/98 έως 214/98, Atlantic Container Line AB και λοιποί κατά Επιτροπής, Συλλ. 2003 σ. II-3275 (στο εξής «δικαστική απόφαση TACA»), σκέψεις 781 έως 883.

(22)  Παράγραφος 62 της απόφασης TACA, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 15 και σκέψεις 783 έως 789 της δικαστικής απόφασης TACA, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 21.

(23)  Το ερώτημα παρέμεινε ανοικτό στην απόφαση της Επιτροπής της 29ης Μαρτίου 2004 (Υπόθεση COMP/M.3379 — P&O/Royal Nedloyd/P&O Nedloyd), ΕΕ C 49 της 28.2.2006, σ. 4, στην απόφαση της Επιτροπής της 29ης Ιουλίου 2005 (Υπόθεση COMP/M.3829 — MAERSK/PONL), ΕΕ C 207 της 24.8.2005, σ. 8, και στην απόφαση της Επιτροπής της 19ης Αυγούστου 2005 (Υπόθεση COMP/M.3798 — NYK/Lauritzen Cool/Laucool JV), ΕΕ C 224 της 13.9.2005, σ. 4.

(24)  Απόφαση TACA, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 15, παράγραφος 71.

(25)  Δικαστική απόφαση TAA, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 15, σκέψη 273, και δικαστική απόφαση TACA, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 21, σκέψη 809.

(26)  Δικαστική απόφαση TAA, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 15, σκέψη 281, απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση MAERSK/PONL, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 23, παράγραφος 13.

(27)  Απόφαση TACA, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 15, παράγραφοι 62 έως 75· δικαστική απόφαση TACA, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 21, σκέψη 795· και απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση MAERSK/PONL, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 23, παράγραφοι 13 και 112 έως 117.

(28)  Αναθεωρημένη απόφαση TACA, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 18, παράγραφος 36.

(29)  Απόφαση TACA, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 15, παράγραφοι 76 έως 83 και αναθεωρημένη απόφαση TACA, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 15, παράγραφος 39.

(30)  Παραδείγματος χάρη για ναύλωση κατά ταξίδι τα ουσιώδη στοιχεία μιας αίτησης μεταφοράς είναι το φορτίο που πρόκειται να μεταφερθεί, ο όγκος του φορτίου, οι λιμένες φόρτωσης και εκφόρτωσης, οι ημέρες σταλιών (καθυστέρησης στην εκτέλεση), καθώς και τεχνικές λεπτομέρειες που αφορούν το ζητούμενο πλοίο.

(31)  Για παράδειγμα, τα υγρά χύδην φορτία δεν μπορούν να μεταφέρονται σε πλοία ξηρού χύδην φορτίου ή το φορτίο πλοίων-ψυγείων δεν μπορεί να μεταφέρεται με οχηματαγωγά πλοία. Πολλά δεξαμενόπλοια είναι σε θέση να μεταφέρουν ακάθαρτα και καθαρά πετρελαιοειδή. Ωστόσο, ένα δεξαμενόπλοιο δεν μπορεί να μεταφέρει καθαρά προϊόντα αμέσως μετά τη μεταφορά ακάθαρτων προϊόντων.

(32)  Η μετατροπή ενός πλοίου μεταφοράς ξηρού χύδην φορτίου ώστε από άνθρακα να μεταφέρει σιτηρά μπορεί να απαιτήσει μονοήμερη διαδικασία καθαρισμού πραγματοποιήσιμη στη διάρκεια ενός ταξιδιού άνευ φορτίου.

(33)  Σύμφωνα με την αντίληψη του κλάδου, πλοία διαφορετικών μεγεθών συνιστούν χωριστές αγορές. Ο επαγγελματικός Τύπος και η Baltic Exchange δημοσιεύουν δείκτες τιμών για κάθε τυποποιημένο μέγεθος πλοίου. Στις εκθέσεις των συμβούλων η αγορά διαιρείται βάσει του μεγέθους των πλοίων.

(34)  Απόφαση TACA, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 15, παράγραφος 85· αναθεωρημένη απόφαση TACA, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 15, παράγραφοι 85 και 86· και δικαστική απόφαση TACA, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 21, σκέψεις 924, 925 και 927.

(35)  Ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της σχετικής αγοράς μεταφορών tramp, είναι δυνατό να προβλέπονται συντομότερα διαστήματα.

(36)  Η μεταφορική ικανότητα των πλοίων παρέχει πληροφορίες σχετικά με την ικανότητα των μερών να ασκήσουν ανταγωνισμό για την εξασφάλιση διαδρομών. Τα δεδομένα σχετικά με τα μερίδια όσον αφορά τον όγκο και την αξία αντικατοπτρίζουν ενδεχομένως τη γενική θέση των μερών στην αγορά. Τα στοιχεία σχετικά με τις διαπραγματεύσεις των συμβάσεων μπορεί να φανερώνουν τη δυνατότητα των μερών να εκμεταλλευθούν την ισχύ τους στην αγορά στις διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμβάσεων.

(37)  Απόφαση 2000/627/ΕΚ της Επιτροπής [υπόθεση IV/34.018 — Far East Trade Tariff Charges and Surcharges Agreement (FETTSCA)], ΕΕ L 268 της 20.10.2000, σ. 1, παράγραφος 153. Απόφαση του Πρωτοδικείου στην υπόθεση T-229/94, Deutsche Bahn AG κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Συλλ. 1997, σ. II-01689, σκέψη 37.

(38)  ΕΕ L 100 της 20.4.2000, σ. 24. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 823/2000 εφαρμόζεται σε διεθνείς υπηρεσίες θαλασσίων μεταφορών τακτικών γραμμών από ή προς ένα ή περισσότερους λιμένες της Κοινότητας αποκλειστικά για τη μεταφορά εμπορευμάτων, κυρίως μέσω εμπορευματοκιβωτίων — βλ. άρθρα 1, 2 και άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο ζ).

(39)  Απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-7/95 P, John Deere κατά Επιτροπής, Συλλ. 1998, σ. I-3111, σκέψη 90, και απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-194/99 P, Thyssen Stahl κατά Επιτροπή, Συλλ. 2003, σ. I-10821, σκέψη 81.

(40)  Απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-7/95P, John Deere κατά Επιτροπής, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 39, σκέψη 88.

(41)  Δικαστική απόφαση στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις 40 έως 48, 50, 54 έως 56, 111, 113 και 114/73 Suiker Unie κατά Επιτροπής, Συλλ. 1975, σ. 1663, σκέψεις 173-174.

(42)  Απόφαση του Πρωτοδικείου της 23ης Νοεμβρίου 2006, στην υπόθεση C-238/05, Asnef-Equifax κατά Asociación de Usuarios de Servicios Bancarios (Ausbanc), ΕΕ C 331 της 30.12.2006, σ. 10, σκέψη 52, και απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-49/92 P, Επιτροπή κατά Anic Partecipazioni, Συλλ. 1999, σ. I-4125, σκέψεις 116 και 117.

(43)  Απόφαση του Πρωτοδικείου στην υπόθεση T-35/92 John Deere Ltd κατά Επιτροπής, Συλλ. 1994, σ. II-957, σκέψη 51, η οποία επικυρώθηκε σε δεύτερο βαθμό με την απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-7/95 P John Deere Ltd κατά Επιτροπής, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 39, σκέψη 89. Πιο πρόσφατα, απόφαση στην υπόθεση Asnef-Equifax κατά Ausbanc, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 42.

(44)  Απόφαση του Πρωτοδικείου στην υπόθεση T-141/94 Thyssen Stahl AG κατά Επιτροπής, Συλλ. 1999, σ. II-347, σκέψεις 402 και 403.

(45)  Απόφαση του Δικαστηρίου στις υποθέσεις C-89/85, C-104/85, C-114/85, C-116/85, C-117/85 και C-125/85 έως C-129/85 A. Ahlström Osakeyhtiö και λοιποί κατά Επιτροπής, Συλλ. 1993, σ. I-01307, σκέψεις 59-65.

(46)  Απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-7/95 P, John Deere Ltd κατά Επιτροπής, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω 39, σκέψεις 75 έως 77.

(47)  Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3, οι οποίες αναφέρονται στην ανωτέρω υποσημείωση 7, παράγραφος 16.

(48)  Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3, οι οποίες αναφέρονται στην ανωτέρω υποσημείωση 7.

(49)  Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3, οι οποίες αναφέρονται στην ανωτέρω υποσημείωση 7, παράγραφος 25.

(50)  Ο βαθμός συγκέντρωσης μιας αγοράς μπορεί να υπολογιστεί με διάφορους τρόπους, ένας εκ των οποίων είναι ο δείκτης Herfindahl-Hirschmann (HHI).

(51)  Παρά το γεγονός ότι η διαφάνεια μεταξύ των επιχειρήσεων ενδέχεται να ενισχύσει τον ανταγωνισμό σε μια πραγματικά ανταγωνιστική αγορά, η ανταλλαγή αναλυτικών πληροφοριών για την αγορά σε μια ολιγοπωλιακή αγορά με υψηλό βαθμό συγκέντρωσης μπορεί να επιτρέψει στους επιχειρηματίες να γνωρίσουν τις θέσεις στην αγορά και τις στρατηγικές των ανταγωνιστών τους νοθεύοντας έτσι αισθητά τον μεταξύ τους ανταγωνισμό. Βλ. απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-7/95 P, John Deere Ltd κατά Επιτροπής, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 39, σκέψη 88.

(52)  Στις τακτικές γραμμές θαλάσσιων μεταφορών υφίστανται λειτουργικοί ή/και διαρθρωτικοί δεσμοί μεταξύ ανταγωνιστών, π.χ. η συμμετοχή σε συμφωνίες κοινοπραξίας που επιτρέπουν στις ναυτιλιακές εταιρείες τακτικών γραμμών να ανταλλάσσουν πληροφορίες με σκοπό την παροχή μιας κοινής υπηρεσίας. Η ύπαρξη τυχόν τέτοιων δεσμών θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την εκτίμηση των επιπτώσεων μιας συμπληρωματικής ανταλλαγής πληροφοριών στη σχετική αγορά.

(53)  Δικαστική απόφαση TACA, οποία αναφέρεται στην ανωτέρω υποσημείωση 21, σκέψη 1154.

(54)  Απόφαση 78/252/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 1977, περί διαδικασίας εφαρμογής του άρθρου 85 της συνθήκης (υπόθεση IV/29.176 — Vegetable Parchment), ΕΕ L 70 της 13.3.1978, σ. 54.

(55)  Απόφαση 92/157/ΕΟΚ της Επιτροπής στην υπόθεση IV/31.370 — UK Agricultural Tractor Registration Exchange, ΕΕ L 68 της 13.3.1992, σ. 19, παράγραφος 50.

(56)  Απόφαση 98/4/ΕΚΑΧ της Επιτροπής στην υπόθεση IV/36.069 — Wirtschaftsvereinigung Stahl, ΕΕ L 1 της 3.1.1998, σ. 10, παράγραφος 17.

(57)  Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης, οι οποίες αναφέρονται στην ανωτέρω υποσημείωση 7.

(58)  Τα σκάφη της ομάδας συνεργασίας είναι συχνά λίγο πολύ παρόμοια. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα ότι η ομάδα συνεργασίας μπορεί να προσελκύει μεγάλα συμβόλαια εργολαβικής μεταφοράς φορτίων, να συνδυάζει διάφορα τέτοια συμβόλαια, και να μειώνει τον αριθμό των διαδρομών άνευ φορτίου με τον ορθολογικό προγραμματισμό του στόλου.

(59)  Για παράδειγμα, τα πλοία της ομάδας συνεργασίας διατίθενται στο εμπόριο ως μία εμπορική μονάδα που παρέχει μεταφορικές λύσεις ανεξάρτητα από το πλοίο το οποίο εκτελεί πράγματι τον πλου.

(60)  Για παράδειγμα, τα έσοδα της ομάδας συνεργασίας συγκεντρώνονται από την κεντρική διοίκηση και διανέμονται στους συμμετέχοντες βάσει ενός περίπλοκου συστήματος στάθμισης.

(61)  Αντίστοιχα στο τμήμα 5 και στο τμήμα 3 των κατευθυντηρίων γραμμών, που αναφέρονται στην υποσημείωση 5.

(62)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου της 20ής Ιανουαρίου 2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων («κοινοτικός κανονισμός περί συγκεντρώσεων»), ΕΕ L 24 της 29.1.2004, σ. 1.

(63)  Δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί.

(64)  Άρθρο 2 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004.

(65)  Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις συμφωνίες ήσσονος σημασίας οι οποίες δεν περιορίζουν σημαντικά τον ανταγωνισμό σύμφωνα με το άρθρο 81 παράγραφος 1 της συνθήκης, ΕΕ C 368 της 22.12.2001, σ. 13, και κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την έννοια του επηρεασμού του εμπορίου, που αναφέρονται στην ανωτέρω υποσημείωση 2.

(66)  Βλ. την ανωτέρω υποσημείωση 13.

(67)  Οι πρακτικές καθορισμού τιμών των ανεξάρτητων μεσιτών πλοίων κατά την επιδιόρθωση ενός πλοίου δεν εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία.

(68)  Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις συμφωνίες οριζόντιας συνεργασίας, που αναφέρονται στην ανωτέρω υποσημείωση 6, παράγραφοι 144 και 148.

(69)  Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3, που αναφέρονται στην ανωτέρω υποσημείωση 7, παράγραφος 16.

(70)  Οριζόντιες κατευθυντήριες γραμμές, που αναφέρονται στην ανωτέρω υποσημείωση 6, παράγραφος 142.

---

V Γνωστοποιήσεις

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

Επιτροπή

| 14.9.2007 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 215/16 |
| --- | --- | --- | --- |

14.9.2007

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 215/16

---

ΚΡΑΤΙΚΉ ΕΝΊΣΧΥΣΗ — ΠΟΡΤΟΓΑΛΊΑ

Κρατική ενίσχυση C 30/07 (ex N 555/06) — Κονσερβοποιία ιχθύων — Επιδότηση προς την εταιρία SANTA CATARINA — INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA. — Αυτόνομη Περιφέρεια των Αζορών

Πρόσκληση για υποβολή παρατηρήσεων σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2007/C 215/04)

Με επιστολή της 18 Ιουλίου 2007 που αναδημοσιεύεται στη αυθεντική γλώσσα του κειμένου της επιστολής στις σελίδες που ακολουθούν την παρούσα περίληψη, η Επιτροπή κοινοποίησε στην Πορτογαλική Δημοκρατία την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την προαναφερθείσα ενίσχυση.

Τα ενδιαφερόμενα μέρη μπορούν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους εντός προθεσμίας ενός μηνός από την ημερομηνία δημοσίευσης της παρούσας περίληψης και της επιστολής που ακολουθεί, στην ακόλουθη διεύθυνση:

| European Commission |
| --- |
| Directorate General for Fisheries |
| DG FISH/D/3 «Legal Issues» |
| B-1049 Brussels |
| Φαξ (32-2) 295 19 42. |

European Commission

Directorate General for Fisheries

DG FISH/D/3 «Legal Issues»

B-1049 Brussels

Φαξ (32-2) 295 19 42.

Οι παρατηρήσεις αυτές θα κοινοποιηθούν στην Πορτογαλική Δημοκρατία. Το απόρρητο της ταυτότητας του ενδιαφερόμενου μέρους που υποβάλλει τις παρατηρήσεις μπορεί να ζητηθεί γραπτώς, με μνεία των σχετικών λόγων.

ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ

Με επιστολή της 18ης Αυγούστου 2006, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Πορτογαλίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε στην Επιτροπή σχέδιο απόφασης της κυβέρνησης της Αυτόνομης Περιφέρειας των Αζορών, η οποία προέβλεπε τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης ύψους 526 760 ευρώ προς την εταιρία SANTA CATARINA-INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA., κονσερβοποιία ιχθύων που είναι εγκατεστημένη στην περιφέρεια, με στόχο τη μετατροπή 65 συμβάσεων προσωρινής απασχόλησης σε συμβάσεις αορίστου χρόνου. Σύμφωνα με τις πορτογαλικές αρχές, θα εφαρμοστούν οι ακόλουθες απαιτήσεις στην προτεινόμενη ενίσχυση:

| — | Η ενίσχυση θα εκτελεστεί μόλις εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. |
| --- | --- |

—

Η ενίσχυση θα εκτελεστεί μόλις εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

| — | Ο δικαιούχος υποχρεούται να προσκομίσει τη στιγμή της πληρωμής έγγραφο που αποδεικνύει τη μετατροπή των 65 συμβάσεων προσωρινής απασχόλησης σε συμβάσεις αορίστου διάρκειας, καθώς και τραπεζική εγγύηση τετραετούς διάρκειας, για να διασφαλιστεί ότι το επίπεδο απασχόλησης της εταιρίας θα διατηρηθεί στη διάρκεια της περιόδου αυτής. |
| --- | --- |

—

Ο δικαιούχος υποχρεούται να προσκομίσει τη στιγμή της πληρωμής έγγραφο που αποδεικνύει τη μετατροπή των 65 συμβάσεων προσωρινής απασχόλησης σε συμβάσεις αορίστου διάρκειας, καθώς και τραπεζική εγγύηση τετραετούς διάρκειας, για να διασφαλιστεί ότι το επίπεδο απασχόλησης της εταιρίας θα διατηρηθεί στη διάρκεια της περιόδου αυτής.

| — | Ο δικαιούχος υποχρεούται ουσιαστικά βάσει του σχεδίου απόφασης να διατηρήσει τον αριθμό των θέσεων απασχόλησης για ελάχιστο διάστημα τεσσάρων ετών από την ημερομηνία της μετατροπής των συμβάσεων απασχόλησης. |
| --- | --- |

—

Ο δικαιούχος υποχρεούται ουσιαστικά βάσει του σχεδίου απόφασης να διατηρήσει τον αριθμό των θέσεων απασχόλησης για ελάχιστο διάστημα τεσσάρων ετών από την ημερομηνία της μετατροπής των συμβάσεων απασχόλησης.

| — | Δεν επιτρέπεται η σώρευση της επιδότησης με οποιαδήποτε άλλη ενίσχυση που αποσκοπεί στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. |
| --- | --- |

—

Δεν επιτρέπεται η σώρευση της επιδότησης με οποιαδήποτε άλλη ενίσχυση που αποσκοπεί στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης.

Η αθέτηση των υποχρεώσεων που προβλέπονται στο ψήφισμα της Αυτόνομης κυβέρνησης των Αζορών και ειδικότερα η αθέτηση της υποχρέωσης για διατήρηση του αριθμού των θέσεων εργασίας για ελάχιστο διάστημα τεσσάρων ετών, συνεπάγεται την άμεση επιστροφή της χορηγηθείσας ενίσχυσης εντόκως, ανεξάρτητα από τη δυνατότητα προσφυγής στα δικαστήρια (ποινικά ή πολιτικά) κατά της εταιρίας.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Η αξιολόγηση της προτεινόμενης ενίσχυσης, στην οποία προέβη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατέδειξε στο παρόν προκαταρκτικό στάδιο ότι η ενίσχυση ενδέχεται να έχει σημαντική επίπτωση στον ανταγωνισμό, καθόσον ευνοεί την εν λόγω επιχείρηση έναντι άλλων που δεν έχουν λάβει παρόμοια ενίσχυση. Επιπλέον, οι πορτογαλικές αρχές δεν ήταν σε θέση να επιβεβαιώσουν ότι η ενίσχυση, μολονότι χορηγείται σε μεμονωμένη επιχείρηση, θα έχει σημαντική επίδραση στην απασχόληση. Οι βασικοί λόγοι που οδηγούν στα συμπεράσματα αυτά είναι οι εξής:

| α) | Η Επιτροπή θεωρεί ότι, μολονότι αυτό τους ζητήθηκε ρητά, οι πορτογαλικές αρχές δεν παρείχαν τις απαραίτητες πληροφορίες ώστε να καθοριστεί εάν η ενίσχυση θα έχει θετική επίδραση στην αγορά εργασίας των Αζορών ή εάν αποτελεί απλώς μηχανισμό ο οποίος θα συμβάλει στο να μειωθούν οι συνήθεις λειτουργικές δαπάνες του δικαιούχου. |
| --- | --- |

α)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι, μολονότι αυτό τους ζητήθηκε ρητά, οι πορτογαλικές αρχές δεν παρείχαν τις απαραίτητες πληροφορίες ώστε να καθοριστεί εάν η ενίσχυση θα έχει θετική επίδραση στην αγορά εργασίας των Αζορών ή εάν αποτελεί απλώς μηχανισμό ο οποίος θα συμβάλει στο να μειωθούν οι συνήθεις λειτουργικές δαπάνες του δικαιούχου.

| β) | Η Επιτροπή θεωρεί ότι η προβλεπόμενη ένταση της ενίσχυσης στο προτεινόμενο καθεστώς ενίσχυσης φαίνεται πως είναι σαφώς ανώτερη σε σχέση με τα ανώτατα επιτρεπόμενα όρια για ενίσχυση υπέρ της δημιουργίας απασχόλησης βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2204/2002 της Επιτροπής. |
| --- | --- |

β)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η προβλεπόμενη ένταση της ενίσχυσης στο προτεινόμενο καθεστώς ενίσχυσης φαίνεται πως είναι σαφώς ανώτερη σε σχέση με τα ανώτατα επιτρεπόμενα όρια για ενίσχυση υπέρ της δημιουργίας απασχόλησης βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2204/2002 της Επιτροπής.

ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ

«A Comissão informa o Governo português de que, após ter examinado as informações comunicadas pelas autoridades portuguesas sobre a medida em epígrafe, decidiu dar início ao procedimento formal de investigação previsto no n.o 2 do artigo 88.o do Tratado CE e enunciado no Regulamento (CE) n.o 659/1999 do Conselho, de 22 de Março de 1999, que estabelece as regras de execução do artigo 93.o do Tratado CE (1).

1.   PROCEDIMENTO

Por ofício de 18 de Agosto de 2006, a Representação Permanente de Portugal junto da União Europeia notificou a Comissão de uma proposta de resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores, que prevê a atribuição de um auxílio estatal à empresa SANTA CATARINA — INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA.

Por ofícios de 12 de Setembro de 2006, 21 de Dezembro de 2006 e 22 de Março de 2007, os serviços da Comissão enviaram três pedidos de informações complementares às autoridades portuguesas, aos quais estas últimas responderam por ofícios da Representação Permanente junto da União Europeia de 6 e 14 de Novembro de 2006, 19 de Janeiro de 2007 e 30 de Abril de 2007.

2.   DESCRIÇÃO

2.1.   Natureza e montante do auxílio

A informação que se segue foi comunicada por meio do formulário normalizado de notificação de auxílios estatais estabelecido pelo Regulamento (CE) n.o 794/2004 da Comissão (2) e das subsequentes respostas enviadas pelas autoridades portuguesas a pedido da Comissão.

A resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores prevê a atribuição à empresa SANTA CATARINA — INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA, uma indústria conserveira com sede na região, de uma subvenção no montante de 526 760 EUR com vista à conversão de contratos de trabalho com termo em contratos de trabalho sem termo (ponto 5 do formulário de notificação).

O auxílio proposto prevê uma subvenção directa destinada a apoiar a conversão de 65 contratos de trabalho com termo em contratos sem termo. A subvenção não seria cumulável com outros auxílios à criação de emprego.

O montante da subvenção foi apurado pelas autoridades portuguesas de acordo com a seguinte fórmula: 65 postos de trabalho × 20 meses × 405,20 EUR (salário mínimo oficial vigente na Região Autónoma dos Açores em 2006).

A intensidade do auxílio é expressa sob forma de uma percentagem do salário e dos encargos sociais dos empregos em causa, a saber, 57,72 % do custo médio por trabalhador, durante dois anos (ponto 6 do formulário de notificação). Esta percentagem foi calculada de acordo com a seguinte fórmula:

a/ (b × 14 meses × 2 anos),

em que a é o montante do auxílio por trabalhador (8 104 EUR) e b é o custo mensal médio por trabalhador (405,20 EUR, correspondentes ao salário mensal mínimo oficial na Região Autónoma dos Açores, mais o montante de 96,24 EUR devido à Segurança Social) (ponto 6 do formulário de notificação).

O cálculo dos custos salariais subjacentes ao emprego criado é efectuado com base em 14 meses, que incluem doze meses de remuneração base por ano, acrescidos dos subsídios de férias e de Natal. Consequentemente, as autoridades portuguesas tomam em consideração, para o cálculo dos custos salariais, 28 remunerações mensais durante um período de dois anos (14 040,32 EUR), enquanto o período de referência que utilizam para o cálculo do montante do auxílio é de apenas 20 meses por trabalhador (com garantia bancária por quatro anos, durante os quais o beneficiário está obrigado a manter o número de postos de trabalho).

As autoridades portuguesas indicaram que, para o cálculo do montante da subvenção, escolheram deliberadamente um período inferior (20 meses) ao período de 28 meses utilizado para o cálculo da intensidade da subvenção. Efectivamente, as referidas autoridades consideram que deste modo asseguram o objectivo de incentivar a conversão dos contratos, com a obrigação de manutenção do nível de emprego por um período de quatro anos.

2.2.   Procedimento e requisitos

O auxílio proposto será concedido ao beneficiário sob forma de um pagamento único (ponto 2 da Resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores). Segundo as autoridades portuguesas, aplicar-se-ão ao auxílio proposto os seguintes requisitos:

| — | O auxílio será consumado mediante decisão favorável da Comissão Europeia. |
| --- | --- |

—

O auxílio será consumado mediante decisão favorável da Comissão Europeia.

| — | O beneficiário deve entregar, no momento do pagamento, um documento comprovativo da conversão de 65 contratos de trabalho a termo em contratos de trabalho sem termo e da realização de uma garantia bancária válida por quatro anos, a fim de assegurar a manutenção do nível de emprego da empresa durante esse período (ponto 3 da Resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores). |
| --- | --- |

—

O beneficiário deve entregar, no momento do pagamento, um documento comprovativo da conversão de 65 contratos de trabalho a termo em contratos de trabalho sem termo e da realização de uma garantia bancária válida por quatro anos, a fim de assegurar a manutenção do nível de emprego da empresa durante esse período (ponto 3 da Resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores).

| — | A proposta de decisão exige, de facto, que o beneficiário mantenha o nível de emprego durante um prazo mínimo de quatro anos, contados a partir da data de conversão dos contratos de emprego (ponto 3 da Resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores). |
| --- | --- |

—

A proposta de decisão exige, de facto, que o beneficiário mantenha o nível de emprego durante um prazo mínimo de quatro anos, contados a partir da data de conversão dos contratos de emprego (ponto 3 da Resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores).

| — | A subvenção não pode ser cumulável com nenhum outro auxílio à criação de postos de trabalho (ponto 8 da Resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores). |
| --- | --- |

—

A subvenção não pode ser cumulável com nenhum outro auxílio à criação de postos de trabalho (ponto 8 da Resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores).

O incumprimento das obrigações estabelecidas pela Resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores, particularmente a obrigação de manter o número de postos de trabalho pelo prazo mínimo de quatro anos, implicaria o reembolso imediato do auxílio concedido, acrescido dos juros legais, sem prejuízo do procedimento civil ou criminal a que haja lugar contra a empresa (ponto 4 da Resolução do Governo da Região Autónoma dos Açores).

2.3.   Descrição da indústria de conservas de peixe nos Açores. Justificação do auxílio pelas autoridades portuguesas

De acordo com a informação apresentada pelas autoridades portuguesas, a indústria de conservas de peixe (essencialmente atum) representa quase 90 % do emprego no sector da transformação dos produtos da pesca na Região Autónoma dos Açores. A produção desta indústria é quase inteiramente exportada para o território continental europeu. As autoridades portuguesas destacam a importância da indústria para a frota regional de pesca de atum, sobretudo no que se refere à espécie albacora, que não é vendida fresca.

Na indústria açoriana de conservas de atum, há quatro empresas, as quais, no seu conjunto, mantêm em actividade seis unidades fabris, em cinco ilhas diferentes. O número total de postos de trabalho existentes na indústria de conservas de atum nos Açores é de 841, dos quais 111 correspondiam à empresa SANTA CATARINA — INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA, em 2005. De acordo com as autoridades portuguesas, devido ao seu tamanho e características, esta empresa constitui um empregador de dimensão considerável na ilha onde se encontra situada a respectiva unidade fabril (São Jorge). No entanto, a empresa cabe na categoria de pequena ou média empresa, segundo a definição constante do anexo I do Regulamento (CE) n.o 364/2004 da Comissão (3).

As autoridades portuguesas acrescentaram que, tendo em conta a sua particular ultraperifericidade, esta parte da Região Autónoma dos Açores está sujeita a grande vulnerabilidade socio-económica. As mesmas autoridades consideram que uma subvenção desta natureza seria um mecanismo relevante de apoio à estabilidade dos vínculos laborais, que, por conseguinte, contribuiria para impedir o êxodo da população.

As autoridades portuguesas consideram que a subvenção proposta não é susceptível de falsear a concorrência, dado o limitado montante do auxílio a conceder e o facto de que cada empresa no mercado açoriano tem a sua quota de mercado perfeitamente definida, que não seria alterada pela subvenção projectada.

3.   APRECIAÇÃO

As autoridades portuguesas notificaram a medida de auxílio à Comissão antes de a porem em execução, deste modo cumprindo a obrigação decorrente do n.o 3 do artigo 88.o do Tratado CE.

3.1.   Existência de auxílio na acepção do n.o 1 do artigo 87.o do Tratado CE

Mediante o auxílio proposto, o Governo da Região Autónoma dos Açores pretende subsidiar uma empresa específica do sector das pescas. Por conseguinte, a medida confere a esta empresa uma vantagem proveniente de recursos estatais e é de natureza selectiva. O beneficiário está, além disso, em concorrência directa com outras empresas do sector das pescas, quer em Portugal quer noutros Estados-Membros, devendo notar-se que as conservas de atum são transaccionadas a nível internacional. Portanto, à luz do disposto no n.o 1 do artigo 87.o do Tratado CE, este auxílio é susceptível de falsear a concorrência e de afectar as trocas comerciais entre os Estados-Membros.

O auxílio previsto pelas autoridades portuguesas constitui, pois, um auxílio estatal na acepção do n.o 1 do artigo 87.o do Tratado CE.

3.2.   Compatibilidade da medida

3.2. a)   Base jurídica da apreciação

Os auxílios estatais podem ser declarados compatíveis com o mercado comum se corresponderem a uma das excepções previstas no Tratado CE.

Em princípio, o auxílio ao emprego é avaliado pela Comissão, nomeadamente, à luz dos critérios estabelecidos no supramencionado Regulamento (CE) n.o 2204/2002 da Comissão, de 12 de Dezembro de 2002, relativo à aplicação dos artigos 87.o e 88.o do Tratado CE aos auxílios estatais ao emprego. Em conformidade com o n.o 2 do artigo 1.o, este regulamento “é aplicável aos auxílios concedidos em todos os sectores, incluindo as actividades relativas à produção, tratamento e comercialização dos produtos enumerados no anexo I do Tratado”. O anexo I do Tratado inclui igualmente os produtos da pesca.

Por outro lado, as directrizes para o exame dos auxílios estatais no sector das pescas e da aquicultura (4) não incluem normas específicas para auxílios estatais ao emprego no sector das pescas. Um auxílio ao emprego no sector das pescas tem, portanto, de ser avaliado segundo as condições estabelecidas no Regulamento (CE) n.o 2204/2002.

O Regulamento (CE) n.o 2204/2002 refere especificamente que os auxílios para a conversão de contratos de trabalho temporário ou a termo certo em contratos de duração indeterminada (n.o 6 do artigo 9.o) e os casos de auxílios individuais ao emprego concedidos independentemente de qualquer regime (n.o 9 do artigo 9.o) continuarão sujeitos à obrigação de notificação prevista no n.o 3 do artigo 88.o do Tratado.

O auxílio proposto pelas autoridades portuguesas foi notificado à Comissão, dado constituir um auxílio à conversão de contratos de trabalho temporário ou a termo certo em contratos de duração indeterminada, concedido a uma determinada empresa.

3.2. b)   Compatibilidade do auxílio

Conforme indica o considerando 7 do Regulamento (CE) n.o 2204/2002, os auxílios ao emprego concedidos a uma dada empresa podem ter um impacto significativo na concorrência no mercado relevante, uma vez que favorecem essa empresa em relação às que não beneficiaram de tais auxílios. Acresce que o auxílio é susceptível de produzir no emprego um efeito meramente limitado, pois é concedido individualmente a uma empresa. Por conseguinte, o n.o 9 do artigo 9.o estipula claramente que os auxílios individuais ao emprego só podem ser autorizados se forem compatíveis com quaisquer regras específicas aplicáveis ao sector em que o beneficiário opera e apenas se puder ser demonstrado que os efeitos dos auxílios sobre o emprego compensam o impacto sobre a concorrência no mercado relevante.

Por outro lado, como os custos do emprego fazem necessariamente parte dos custos normais de funcionamento de qualquer empresa, o considerando 16 do Regulamento (CE) n.o 2204/2002 incide na importância de verificar os efeitos positivos que o auxílio é susceptível de ter no emprego numa base global, a fim de impedir que ele apenas permita ao beneficiário reduzir custos que teria de qualquer modo de suportar. Por sua vez, o considerando 20 refere-se à necessidade de a Comissão determinar se os auxílios concedidos para a conversão de contratos de trabalho temporário ou a termo em contratos de duração indeterminada têm efeitos positivos no emprego.

A justificação fornecida pelas autoridades portuguesas para o auxílio proposto é a de que a empresa beneficiária — SANTA CATARINA — INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA — é um dos principais empregadores da ilha de São Jorge, onde a unidade fabril está situada. Além disso, a situação desta ilha é particularmente periférica, o que a torna muito vulnerável socio-economicamente e são necessárias subvenções para garantir a estabilidade dos contratos de trabalho e, assim, impedir o êxodo da população.

As autoridades portuguesas acrescentam que a subvenção proposta não é susceptível de falsear a concorrência, dado o limitado montante do auxílio a conceder e o facto de que cada empresa no mercado açoriano tem a sua quota de mercado perfeitamente definida que não seria alterada pela subvenção projectada.

A Comissão considera, porém, que fundamentar o auxílio na dimensão da empresa e na sua posição no mercado do emprego da ilha não justifica suficientemente a conformidade do mesmo com o disposto no Regulamento (CE) n.o 2204/2002. Note-se que o n.o 9 do artigo 9.o do mesmo regulamento sublinha a necessidade de se demonstrar que os efeitos dos auxílios sobre o emprego compensam o impacto sobre a concorrência no mercado relevante. Apesar do pedido da Comissão de explicações mais circunstanciadas neste aspecto, a informação transmitida pelas autoridades portuguesas não permitiu porém apoiar os seus argumentos de que o auxílio produzirá efeitos positivos no mercado do emprego açoriano e de que não é apenas um mecanismo para ajudar o beneficiário a diminuir os seus custos normais de funcionamento.

Consequentemente, a Comissão tem, na fase actual, sérias dúvidas de que os efeitos do auxílio ao emprego produzam efeitos positivos no mercado do emprego a nível regional.

Intensidade de auxílio

Para determinar se um auxílio é ou não compatível com o mercado comum à luz do Regulamento (CE) n.o 2204/2002, é também necessário ter em conta a intensidade do auxílio e, por conseguinte, o montante do auxílio expresso em equivalente-subvenção. Tendo em conta a intensidade do auxílio e o montante do auxílio expresso em equivalente-subvenção, a Comissão chegou às seguintes conclusões:

Segundo a informação notificada pelas autoridades portuguesas, a intensidade do auxílio corresponde a 57,72 % do custo médio por trabalhador (salário e encargos sociais dos postos de trabalho em causa) durante um período de dois anos (ver acima a fórmula de cálculo desta percentagem). A Comissão tem igualmente sérias dúvidas de que a fórmula aplicada reflicta em grau suficiente os critérios a seguir referidos.

Embora o Regulamento (CE) n.o 2204/2002 não contenha disposições específicas quanto à intensidade do auxílio concedido para conversão de contratos de trabalho a termo em contratos de duração indeterminada, os limites máximos de intensidade de auxílio devem, segundo o considerando 15, ser fixados a um nível consentâneo com o equilíbrio adequado entre a redução ao mínimo das distorções da concorrência e o objectivo de promoção do emprego.

Por sua vez, o considerando 20 explica que as medidas estatais não devem permitir que o emprego seja objecto cumulativamente de auxílio na criação do posto e na conversão do contrato, de forma que o limite máximo para os auxílios ao investimento inicial ou à criação de emprego seja ultrapassado.

O limite máximo para os auxílios ao investimento inicial é determinado nas “Orientações relativas aos auxílios estatais com finalidade regional para o período 2007-2013” (5) (pontos 42 e seguintes), que contemplam igualmente a concessão de auxílios à criação de emprego. No entanto, em conformidade com o ponto 8 destas orientações, o sector das pescas está excluído dos auxílios regionais. Acresce que, no âmbito das mesmas orientações, os auxílios à criação de emprego só podem ser concedidos se os postos de trabalho estiverem ligados à realização de um investimento inicial, o que não é o caso vertente.

Por conseguinte, a Comissão considera que só pode ser estabelecida uma analogia com os limites máximos permitidos pelo Regulamento (CE) n.o 2204/2002 para os auxílios à criação de emprego.

Em particular, o n.o 2 do artigo 4.o do Regulamento (CE) n.o 2204/2002 especifica que “quando o emprego é criado em regiões ou em sectores não elegíveis para auxílios com finalidade regional nos termos do n.o 3, alíneas a) e c), do artigo 87.o no momento da concessão do auxílio, a intensidade bruta do auxílio não deve exceder:

| a) | 15 % no caso de pequenas empresas; |
| --- | --- |

a)

15 % no caso de pequenas empresas;

| b) | 7,5 % no caso de médias empresas.” |
| --- | --- |

b)

7,5 % no caso de médias empresas.”

Nos termos do n.o 4 do artigo 4.o, estes limites máximos serão aplicáveis à intensidade do auxílio calculado em percentagem dos custos salariais subjacentes ao emprego criado durante um período de dois anos.

Segundo as informações fornecidas pelas autoridades portuguesas, a empresa SANTA CATARINA — INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA., cabe na categoria de pequena ou média empresa, segundo a definição constante do anexo I do Regulamento (CE) n.o 364/2004, dado que emprega menos de 250 trabalhadores e o seu volume de negócios anual não excede 50 milhões de EUR.

A intensidade de auxílio prevista no regime de auxílio proposto afigura-se claramente superior aos limites máximos permitidos para o auxílio à criação de emprego no âmbito do Regulamento (CE) n.o 2204/2002, quando tais limites se aplicam, por analogia, ao auxílio à conversão de contratos de trabalho temporários em contratos de duração indeterminada (57,72 % contra 15 %).

Por outro lado, não é pertinente neste caso aplicar o n.o 3 do artigo 4.o do Regulamento (CE) n.o 2204/2002, que permite aumentar o supramencionado limite máximo de auxílio no que se refere à criação de emprego “em regiões e em sectores elegíveis para auxílios com finalidade regional” nos termos do n.o 3, alíneas a) e c), do artigo 87.o, porquanto, de acordo com o ponto 2 das “Orientações relativas aos auxílios estatais com finalidade regional”, o sector das pescas está excluído dos auxílios regionais. O n.o 3 do artigo 4.o permite igualmente aplicar limites mais elevados “quando o emprego é criado na produção, transformação e comercialização de produtos enumerados no anexo I do Tratado em regiões qualificadas como regiões menos favorecidas nos termos do Regulamento (CE) n.o 1257/1999 do Conselho
   (6)”. Todavia, este regulamento aplica-se apenas à agricultura e não ao sector das pescas. Assinale-se igualmente que no sector das pescas não existem regiões desfavorecidas semelhantes.

Por último, é de notar que, como previsto no considerando 20 do Regulamento (CE) n.o 2204/2002, no caso dos auxílios concedidos a empregadores para a conversão de contratos de trabalho temporário ou a termo em contratos de duração indeterminada, a Comissão deve garantir que tais medidas não permitam que o emprego seja objecto cumulativamente de auxílio na criação do posto e na conversão do contrato, de forma que o limite máximo para os auxílios ao investimento inicial ou à criação de emprego seja ultrapassado.

Perante o exposto, a Comissão tem, na fase actual, sérias dúvidas de que o auxílio ao emprego a conceder à empresa SANTA CATARINA — INDÚSTRIA CONSERVEIRA, LDA., satisfaça as condições estipuladas no Regulamento (CE) n.o 2204/2002 e possa ser considerado compatível com o mercado comum.

4.   PROPOSTA

A Comissão assinala que, na presente etapa da análise preliminar, prevista no artigo 6.o do Regulamento (CE) n.o 659/1999 que estabelece as regras de execução do artigo 93.o do Tratado CE, existem sérias dúvidas quanto à compatibilidade do auxílio proposto com o mercado comum.

À luz das condições supra, no âmbito do procedimento previsto no n.o 2 do artigo 88.o do Tratado CE e no artigo 6.o do Regulamento (CE) n.o 659/1999, a Comissão convida a República Portuguesa a apresentar as suas observações e a prestar todas as informações que possam ajudar a avaliar o auxílio proposto, no prazo de um mês a contar da data de recepção do presente ofício. A Comissão solicita às autoridades portuguesas o envio imediato de uma cópia do presente ofício aos potenciais beneficiários do auxílio.

A Comissão recorda às autoridades portuguesas o efeito suspensivo decorrente do n.o 3 do artigo 88.o do Tratado CE e remete para o artigo 14.o do Regulamento (CE) n.o 659/1999, nos termos do qual, no caso de uma decisão negativa, qualquer auxílio concedido ilegalmente pode ser objecto de recuperação junto do beneficiário.

Por último, a Comissão comunica às autoridades portuguesas que informará as partes interessadas através da publicação do presente ofício e de um resumo do mesmo no Jornal Oficial da União Europeia. A Comissão informará igualmente os interessados dos países da EFTA signatários do Acordo EEE, mediante publicação de uma comunicação no suplemento EEE do Jornal Oficial da União Europeia, bem como o Órgão de Fiscalização da EFTA, através do envio de uma cópia do presente ofício. Todas as partes interessadas serão convidadas a apresentar as suas observações no prazo de um mês a contar da data de publicação da referida comunicação.»

---

(1)  JO L 83 de 27.3.1999, p. 1.

1

(2)  JO L 140 de 30.4.2004, p. 1.

2

(3)  JO L 63 de 28.2.2004, p. 22.

3

(4)  JO C 229 de 14.9.2004, p. 5.

4

(5)  JO C 54 de 4.3.2006, p. 13.

5

(6)  JO L 160 de 26.6.1999, p. 80.

6

---